Wikipedia
afwiki
https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Media
Spesiaal
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Rugbywêreldbeker 1999
0
570
2910636
2909844
2026-06-10T19:00:08Z
SpesBona
2720
/* Bronnelys */ + 1
2910636
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 1999.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Wallis}} (nominaal)<br />{{vlagland|Engeland}}<br />{{vlagland|Frankryk}}<br />{{vlagland|Ierland|rugby}}<br />{{vlagland|Skotland}}
| datums = 1 Oktober – 6 November
| nasies = 20 (65 kwalifiseer)
| kampioen = {{AUSru}}
| naaswenner = {{FRAru}}
| derdeplek = {{RSAru}}
| wedstryde = 41
| bywoning = 1750000
| drieë = 242
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Gonzalo Quesada]] (102)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/stats/players?metric=points&event=4 |title=Rugby World Cup 1999: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jonah Lomu]] (8)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/stats/players?metric=tries&event=4 |title=Rugby World Cup 1999: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 1999''' ([[Engels]]: ''1999 Rugby World Cup''; [[Frans]]: ''Coupe du monde de rugby à XV 1999''; [[Iers-Gaelies]]: ''Corn Rugbaí an Domhain 1999''; [[Skots-Gaelies]]: ''Cupa Rugbaidh an t-Saoghail 1999''; [[Wallies]]: ''Cwpan Rygbi'r Byd 1999'') is van 1 Oktober tot 6 November 1999 in [[Wallis]] (nominale gasheer), [[Engeland]], [[Skotland]], [[Frankryk]] en [[Ierland]], die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]], beslis. Dit was die vierde [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyraad]] (IRR; nou Wêreldrugby) aangebied word en die tweede in [[Europa]]. Al die gashere het ook die [[Rugbywêreldbeker 1991]] saam gehuisves. Dit was die eerste rugbywêreldbekertoernooi in dié sport se professionele era, nadat die IRR ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] met die professionalisering van dié sport begin het.
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
Die Rugbywêreldbeker 1999 was die eerste toernooi met 20 deelnemende nasionale [[rugby]]spanne, teenoor die 16 van die eerste drie rugbywêreldbekertoernooie. Die nominale gasheer [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]], die verdedigende kampioen [[Springbokke|Suid-Afrika]], die naaswenner [[All Blacks|Nieu-Seeland]] en die derde-plek-span [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] het regstreeks vir die toernooi gekwalifiseer, saam met die 16 beste spanne van die kwalifisering ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]]).
Tydens die 1999-toernooi is 41 wedstryde gespeel, waaronder 24 tydens die groepfase, drie tydens die uitspeelrondte en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in vyf groepe van vier elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne van die groep gespeel het. Die beste span van elke groep het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer, terwyl die naaswenners en die voorste derde-plek-span tydens die uitspeelrondte om die oorblywende drie plekke van die kwarteindrondte meegeding het. Die spanne wat tot die kwarteindrondte gevorder het, het regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2003]] in [[Australië]] gekwalifiseer.
Australië het die eindstryd op [[Millennium-stadion]] in [[Cardiff]] teen Frankryk met 35–12 gewen en sodoende sy tweede rugbywêreldbekertitel ingepalm, die eerste span wat daarin geslaag het. Hulle het ook die eerste span geword wat dié titel ingepalm het nadat hulle vir die toernooi moes kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960358.stm |title=1999: Aussies rule world again |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die verdedigende kampioen Suid-Afrika het in die derde en Nieu-Seeland in die vierde plek geëindig. Die halfeindwedstryd wat Frankryk teen Nieu-Seeland met 43–31 gewen het, word as een van die beste wedstryde in die rugbywêreldbekergeskiedenis beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2966114.stm |title=1999: France 43–31 N Zealand |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Interessant genoeg is die [[Krieketwêreldbeker 1999]] op ’n soortgelyke manier deur vyf Europese lande aangebied (met [[Nederland]] pleks van Frankryk) en ook deur [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] gewen, die eerste land wat dit tot dusver vermaak het om albei [[wêreldbeker]]toernooie in dieselfde jaar te wen. Vir Frankryk was dit saam met die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998]] een van twee groot sportkompetisies binne twee jaar en interessant genoeg het die onderskeidelike nasionale spanne die wêreldbekereindstryde in twee van Frankryk se gewildste sportsoorte gehaal; albei behoort tot die mees gesiene sportgeleenthede ter wêreld.
As gevolg van die uitgebreide aantal spanne wat aan die Rugbywêreldbeker 1999 kon deelneem, het dié toernooi met drie nuwelinge die meeste debutante sedert die eerste 1987-toernooi gesien. Die nasionale rugbyspanne van Namibië, Spanje en Uruguay het vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem, maar al drie spanne is reeds in die groepfase uitgeskakel. Daarmee was dit die eerste rugbywêreldbekertoernooi waaraan twee [[Suid-Amerika]]anse spanne deelgeneem het, die eerste met drie [[Spaans]]talige lande en die eerste waartydens [[Oseanië]] deur vyf nasionale spanne verteenwoordig is. Tydens hierdie toernooi het die Suid-Afrikaanse [[losskakel]] [[Jannie de Beer]] tydens die kwarteindwedstryd teen Engeland vyf skepskoppe oorgeskop – in dié tyd ’n Suid-Afrikaanse toetsrekord. Die Rugbywêreldbeker 1999 het ook die opkoms van Namibië, wat daarna vir ses agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooie kon kwalifiseer, gesien.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/731449/rwc-2023-spotlight-namibia |title=RWC 2023 Qualifier Spotlight: Namibia |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=11 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Toewysing ==
Die Rugbywêreldbeker 1999 is deur die IRR aan die vyf rugbylande toegewys, wat destyds jaarliks om die Vyfnasies-beker meegeding het. Die [[Walliese Rugbyunie]] het met die ander Vyfnasies-beheerliggame ooreengekom om van die wedstryde in Engeland, Frankryk, Ierland en Skotland aan te bied. Die nuwe [[Millennium-stadion]] in Cardiff was die kern van die Walliese bod, met boukoste van sowat £126 miljoen wat deur ’n lotto-insameling en private beleggings gedek is.<ref>{{en}} {{cite news |title=Why is it taking so long? |publisher=Bristol Evening Post |date=28 Mei 2007 |page=8}}</ref>
== Deelnemers ==
Die volgende 20 spanne het vir die Rugbywêreldbeker 1999 gekwalifiseer: Die nominale gasheer Wallis, die verdedigende kampioen Suid-Afrika, die naaswenner Nieu-Seeland en die derde plek Frankryk het regstreeks gekwalifiseer. Om die oorblywende 16 plekke het tydens die kwalifiseringsrondte 65 nasionale rugbyspanne meegeding, ’n nuwe rekord. Die nasionale rugbyspanne van Namibië, Spanje en Uruguay het vir die eerste keer vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer en saam met Fidji, wat die vorige 1995-toernooi in Suid-Afrika misgeloop het, by die 16-span-lys van die Rugbywêreldbeker 1995 aangesluit om sodoende die 20-span-lys vir die Rugbywêreldbeker 1999 te vorm. Fidji, Samoa en Tonga het ook vir die eerste keer by dieselfde rugbywêreldbekertoernooi saam verskyn, waarmee dit die eerste toernooi was waaraan vyf Oseaniese spanne deelgeneem het. Vir die eerste keer het ook twee Suid-Amerikaanse en drie Spaanstalige spanne gekwalifiseer.
[[Lêer:World Map 1999 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 65 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:1999 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Nominale gasheer}}
{{sleutel|#07f|Drie beste spanne van die 1995-toernooi}}
{{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}}
{{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{WALru}}
|'''Nominale gasheer'''
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|D
|-
|{{RSAru}}
|rowspan="3"|'''Regstreeks'''
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|A
|-
|{{NZLru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|B
|-
|{{FRAru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|C
|-
|{{ARGru}}
|rowspan="16"|Kwalifiseringsrondte
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|D
|-
|{{AUSru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|E
|-
|{{ENGru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{FIJru}}
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|C
|-
|{{IRLru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|E
|-
|{{ITAru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|B
|-
|{{JPNru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|D
|-
|{{CANru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|C
|-
|{{NAMru}}
|Eerste
| –
|Debuut
|C
|-
|{{ROMru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|E
|-
|{{SAMru}}
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|D
|-
|{{SCOru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|A
|-
|{{ESPru}}
|Eerste
| –
|Debuut
|A
|-
|{{TGAru}}
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|B
|-
|{{URUru}}
|Eerste
| –
|Debuut
|A
|-
|{{USAru}}
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|E
|}
== Stadions ==
[[Lêer:Millennium Stadium - Stadiwm y Mileniwm (8062048904).jpg|duimnael|Die Millennium-stadion in Cardiff, kern van die Walliese bod vir die Rugbywêreldbeker 1999]]
Kern van die Walliese bod vir die Rugbywêreldbeker 1999 was die nuwe Millennium-stadion in Cardiff, wie se boukoste 126 miljoen [[Pond sterling|pond]] beloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/ground/16727.html |title=Millennium Stadium – Cardiff, Wales |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Wallis het egter slegs nege van die 41 wedstryde gehuisves, nadat die [[Walliese Rugbyunie]] met sy eweknieë van Engeland, Frankryk, Ierland en Skotland ooreengekom het om wedstryde in die vier ander lande aan te bied.
Die Rugbywêreldbeker 1999 is derhalwe deur Wallis, Engeland, Frankryk, Ierland en Skotland saam aangebied, en wedstryde is regoor dié vyf lande gehou. Al die Groep A-wedstryde is in Skotland aangebied, Groep B-wedstryde in Engeland, Groep C-wedstryde in Frankryk, Groep D-wedstryde in Wallis en Groep E-wedstryde in Ierland. Die uitspeelrondte vir die kwarteindrondte en die kwarteindrondte self is in drie verskeie stadions gehuisves, die halfeindrondte is op Twickenham in Londen aangebied. Beide die bronseindstryd en die eindstryd is op die nuut opgerigte Millennium-stadion in Cardiff aangebied, wat langs die Nasionale Stadion in [[Cardiff Arms Park]] opgerig is.
Van die Engelse stadions is Twickenham en Welford Road (albei rugbystadions), asook Ashton Gate in Bristol en Kirklees in Huddersfield, wat gewoonlik [[sokker]] aanbied, gebruik. Skotse stadions sluit in Murrayfield, tuiste van die [[Skotse Rugbyunie]]; Hampdenpark, tuiste van die Skotse Sokkerassosiasie; en die kleinste stadion van die Rugbywêreldbeker 1999: Netherdale in Galashiels, Scottish Borders. Stadions in Ierland is Lansdowne Road, die tradisionele setel van die [[Ierse Rugbyvoetbalunie]], asook Ravenhill en Thomondpark. In Frankryk is vyf stadions gebruik, die meeste van die vyf gashere, insluitende die Franse nasionale stadion, Stade de France, wat die eindstryd van beide die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998]] en die [[Rugbywêreldbeker 2007]] aangebied het. Die nominale gasheer Wallis het drie stadions vir die toernooi gebruik: Die Millennium-stadion in Cardiff, Racecourse Ground in Wrexham en Stradeypark in Llanelli.
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! {{vlagikoon|Wallis}} [[Cardiff]]
! {{vlagikoon|Wallis}} [[Wrexham]]
! {{vlagikoon|Wallis}} [[Llanelli]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Londen]]
|-
| [[Millennium-stadion|Millennium]]
| [[Racecourse Ground]]
| [[Stradeypark]]
| [[Stade de France]]
| [[Twickenham-stadion|Twickenham]]
|-
| <small>{{Koördinate|51|28|41|N|3|10|57|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Millennium}}</small>
| <small>{{Koördinate|53|3|7|N|3|0|13|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Racecourse Ground}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|41|13|N|4|10|31|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stradeypark}}</small>
| <small>{{Koördinate|48|55|28|N|2|21|36|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade de France}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|27|22|N|0|20|30|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Twickenham}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''74 500'''
| Kapasiteit: '''15 500'''
| Kapasiteit: '''10 800'''
| Kapasiteit: '''80 000'''
| Kapasiteit: '''75 000'''
|-
| [[Lêer:Millennium Stadium RWC2015.jpg|200px]]
| [[Lêer:Eric Roberts Stand.jpg|200px]]
| [[Lêer:Stradey Park.jpg|200px]]
| [[Lêer:07-01 France-Angleterre 02-03-2002.jpg|200px]]
| [[Lêer:Twickenham rfu.jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Skotland}} [[Edinburg]]
! {{vlagikoon|Skotland}} [[Glasgow]]
! {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Dublin]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Bordeaux]]
|-
| [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]]
| [[Hampdenpark]]
| [[Lansdowne Road]]
| [[Stade Félix-Bollaert]]
| [[Stade Chaban-Delmas]]
|-
| <small>{{Koördinate|55|56|32|N|3|14|27|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Murrayfield}}</small>
| <small>{{Koördinate|55|49|33|N|4|15|7|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Hampdenpark}}</small>
| <small>{{Koördinate|53|20|6.02|N|6|13|45|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Lansdowne Road}}</small>
| <small>{{Koördinate|50|25|58|N|2|48|53|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Félix-Bollaert}}</small>
| <small>{{Koördinate|44|49|45|N|0|35|52|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Chaban-Delmas}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''67 500'''
| Kapasiteit: '''52 500'''
| Kapasiteit: '''49 250'''
| Kapasiteit: '''41 800'''
| Kapasiteit: '''38 327'''
|-
| [[Lêer:A pot of gold... - geograph.org.uk - 718806.jpg|200px]]
| [[Lêer:2012 Olympic Football - Honduras v Morocco.jpg|200px]]
| [[Lêer:Leinster2006.jpg|200px]]
| [[Lêer:Stade Bollaert (Coupe du Monde de Rugby 2007).jpg|200px]]
| [[Lêer:Stade Chaban-Delmas.jpg|200px]]
|-
!
! {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Limerick]]
! {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Belfast]]
! {{vlagikoon|Skotland}} [[Galashiels]]
!
|-
|
| [[Thomondpark]]
| [[Ravenhill-stadion|Ravenhill]]
| [[Netherdale]]
|
|-
|
| <small>{{Koördinate|52|40|27|N|8|38|33|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Thomondpark}}</small>
| <small>{{Koördinate|54|34|35|N|5|54|16|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Ravenhill}}</small>
| <small>{{Koördinate|55|36|22|N|2|47|0.6|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Netherdale}}</small>
|
|-
|
| Kapasiteit: '''13 500'''
| Kapasiteit: '''12 500'''
| Kapasiteit: '''6 000'''
|
|-
|
| [[Lêer:Thomond Park.jpg|200px]]
| [[Lêer:Ravenhillstadium.jpg|200px]]
| [[Lêer:Netherdale - geograph-302251.jpg|200px]]
|
|-
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Toulouse]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Huddersfield]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Bristol]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Béziers]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Leicester]]
|-
| [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium Municipal]]
| [[Kirklees-stadion|Kirklees]]
| [[Ashton Gate-stadion|Ashton Gate]]
| [[Stade de la Méditerranée]]
| [[Welford Road-stadion|Welford Road]]
|-
| <small>{{Koördinate|43|34|59|N|1|26|3|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stadium Municipal}}</small>
| <small>{{Koördinate|53|39|15|N|1|46|6|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Kirklees}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|26|24|N|2|37|13|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Ashton Gate}}</small>
| <small>{{Koördinate|43|20|5|N|3|15|58|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade de la Méditerranée}}</small>
| <small>{{Koördinate|52|37|27|N|1|07|59|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Welford Road}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''37 000'''
| Kapasiteit: '''24 500'''
| Kapasiteit: '''21 500'''
| Kapasiteit: '''18 000'''
| Kapasiteit: '''16 500'''
|-
| [[Lêer:Stadium de Toulouse.jpg|200px]]
| [[Lêer:Galpharm Stadium - geograph.org.uk - 312658.jpg|200px]]
| [[Lêer:Ashtongatecharlton.JPG|200px]]
| [[Lêer:BéziersMassy2.jpg|200px]]
| [[Lêer:Building In Progress - geograph.org.uk - 1110575.jpg|200px]]
|}
{| cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey;"
|- style="text-align:center;"
|style="border:0 solid blue;"|
{{location map+|Engeland|float=left|width=280|caption=Plekke in Engeland en Wallis|places=
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=30|lon_deg=0|lon_min=-8|position=bottom|background=|label=[[Londen]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=29|lon_deg=-3|lon_min=-11|position=bottom|background=|label=[[Cardiff]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=52|lat_min=38|lon_deg=-1|lon_min=-8|position=bottom|background=|label=[[Leicester]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=41|lon_deg=-4|lon_min=-10|position=top|background=|label=[[Llanelli]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=53|lat_min=2|lon_deg=-2|lon_min=-59|position=bottom|background=|label=[[Wrexham]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=53|lat_min=39|lon_deg=-1|lon_min=-47|position=bottom|background=|label=[[Huddersfield]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=27|lon_deg=-2|lon_min=-35|position=right|background=|label=[[Bristol]]}}
}}
|style="border:0 solid #777;"|
{{Location map+|Verenigde Koninkryk|width=220|float=center|caption=Plekke in Skotland en Ierland|places=
{{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=54.596389|long=-5.93|position=bottom|background=|label=[[Belfast]]}}
{{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=53.368047|long=-6.207153|position=bottom|background=|label=[[Dublin]]}}
{{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=55.959843|long=-3.214295|position=top|background=|label=[[Edinburg]]}}
{{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=55.860916|long=-4.251433|position=left|background=|label=[[Glasgow]]}}
{{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=52.6653|long=-8.6238|position=bottom|background=|label=[[Limerick]]}}
{{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=55.6194|long=-2.8033|position=bottom|background=|label=[[Galashiels]]}}
}}
|style="border:0 solid #2a5;"|
{{Location map+|Frankryk|width=350|float=right|caption=Plekke in Frankryk|places=
{{Location map~|Frankryk|lat=48.9356|long=2.3539|position=bottom|background=|label=[[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.6045|long=1.444|position=bottom|background=|label=[[Toulouse]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=50.4322|long=2.8333|position=left|background=|label=[[Lens, Pas-de-Calais|Lens]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=44.84|long=-0.58|position=bottom|background=|label=[[Bordeaux]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.3476|long=3.219|position=top|background=|label=[[Béziers]]}}
}}
|}</center>
== Formaat ==
Die Rugbywêreldbeker 1999 is oor 35 dae tussen 20 verskillende spanne oor 41 wedstryde beslis. Dit het op 1 Oktober 1999 op Millenium in Cardiff met die openingswedstryd tussen die nominale gasheer Wallis en Argentinië afgeskop. Die toernooi het geëindig by dieselfde stadion op 6 November met die eindstryd tussen Australië en Frankryk, waartydens die Wallabies die Webb Ellis-beker ingepalm het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 1999 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n siaan blokkie op die uitspeelrondte, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />Oktober
! scope=col |Vr<br />1
! scope=col |Sa<br />2
! scope=col |So<br />3
! scope=col |Ma<br />4
! scope=col |Di<br />5
! scope=col |Wo<br />6
! scope=col |Do<br />7
! scope=col |Vr<br />8
! scope=col |Sa<br />9
! scope=col |So<br />10
! scope=col |Ma<br />11
! scope=col |Di<br />12
! scope=col |Wo<br />13
! scope=col |Do<br />14
! scope=col |Vr<br />15
! scope=col |Sa<br />16
! scope=col |So<br />17
! scope=col |Ma<br />18
! scope=col |Di<br />19
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 1 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
|- align=center
| align=left|Groep A
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
|- align=center
|align=left|Groep B
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
|- align=center
|align=left|Groep C
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
|- align=center
|align=left|Groep D
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
|- align=center
|align=left|Groep E
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />Oktober/November
! scope=col |Wo<br />20
! scope=col |Do<br />21
! scope=col |Vr<br />22
! scope=col |Sa<br />23
! scope=col |So<br />24
! scope=col |Ma<br />25
! scope=col |Di<br />26
! scope=col |Wo<br />27
! scope=col |Do<br />28
! scope=col |Vr<br />29
! scope=col |Sa<br />30
! scope=col |So<br />31
! scope=col |Ma<br />1
! scope=col |Di<br />2
! scope=col |Wo<br />3
! scope=col |Do<br />4
! scope=col |Vr<br />5
! scope=col |Sa<br />6
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->| bgcolor=#d6325b| '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 20 -->| bgcolor=#7DF9FF| 3
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 24 -->| bgcolor=#00cc33| 3
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 31 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto;" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepfase}}
|-
| {{sleutel|#7DF9FF|Uitspeelrondte}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=20%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=20%|[[#Groep B|Groep B]]
!width=20%|[[#Groep C|Groep C]]
!width=20%|[[#Groep D|Groep D]]
!width=20%|[[#Groep E|Groep E]]
|-
|
{{RSAru}}<br />
{{SCOru}}<br />
{{ESPru}}<br />
{{URUru}}
|
{{NZLru}}<br />
{{ENGru}}<br />
{{ITAru}}<br />
{{TGAru}}
|
{{FRAru}}<br />
{{FIJru}}<br />
{{CANru}}<br />
{{NAMru}}
|
{{WALru}}<br />
{{ARGru}}<br />
{{SAMru}}<br />
{{JPNru}}
|
{{AUSru}}<br />
{{IRLru}}<br />
{{USAru}}<br />
{{ROMru}}
|}
Die groepwedstryde is onder die vyf gashere soos volg verdeel:
* Groep A is in Skotland aangebied
* Groep B is in Engeland aangebied
* Groep C is in Frankryk aangebied
* Groep D is in Wallis aangebied
* Groep E is in Ierland aangebied
=== Groepfase ===
Vir die eerste keer het 20 nasionale rugbyspanne aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem en hulle is in vyf groepe van vier elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span drie wedstryde in die groepfase gespeel. Drie punte is vir ’n oorwinning toegeken, twee vir ’n gelykop en een vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens die punte wat total aangeteken is gerangskik.
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* Drie wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* Twee vir ’n gelykop;
* Een vir ’n nederlaag.
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. Die naaswenners en die voorste derde-plek-span van die groepfase het tydens die uitspeelrondte om die drie oorblywende plekke meegeding. As twee spanne gelyk op punte was, is die rangorde deur die punte wat total aangeteken is bepaal.
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner van elk van die groepe het saam met die wenners van die uitspeelrondte na die uitklopfase deurgedring. Hulle het saam met die wenner van die groepfase wat die minste punte behaal het, die wenners van ’n ander groep in die kwarteindrondte ontmoet. Spanne van dieselfde groep sou dus eers weer in óf die bronseindstryd óf die eindstryd kon ontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.
=== 1999-effek op 2003-kwalifisering ===
Die agt spanne wat tot die kwarteindrondte gevorder het, het regstreeks vir die volgende Rugbywêreldbeker 2003 in Australië gekwalifiseer. Hulle was Argentinië, Australië, Engeland, Frankryk, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis.
== Wedstrydbeamptes ==
’n Paneel van 16 skeidsregters is vir die toernooi ingespan.
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Australië}} Andrew Cole <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Stuart Dickinson <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Wayne Erickson <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Peter Marshall <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Brian Campsall <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Ed Morrison <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Chris White <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Joël Dume <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
||
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} David McHugh <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Colin Hawke <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Paul Honiss <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Paddy O’Brien <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Skotland}} Jim Fleming <small>([[Skotse Rugbyunie|Skotland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} André Watson <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Derek Bevan <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Clayton Thomas <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
|}
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2003]].
|-
| style="background:#ffc;"|Kwalifiseer vir die uitspeelrondte, maar loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2003 mis.
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2003 mis.
|}
Die wedstryde is in drie fases opgedeel, naamlik die groep-, die uitspeel- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
20 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die eerste spanne en beste naaswenners in elke groep het na die uitklopfase deurgedring.
==== Groep A ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{RSAru}}
|3||3||0||0||132||35||+97||18||'''9'''
|- bgcolor="#ffffcc"
|align="left"|{{SCOru}}
|3||2||0||1||120||58||+62||15||'''7'''
|-
|align="left"|{{URUru}}
|3||1||0||2||42||97||–55||4||'''5'''
|-
|align="left"|{{ESPru}}
|3||0||0||3||18||122||–104||0||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 2 Oktober 1999
|tyd = 14:00 (BST)
|tuis = {{URUru-r}}
|telling = 27–15
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2096 Verslag]
|weg = {{ESPru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Diego Ormaechea]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Alfonso Cardoso]], [[Juan Menchaca]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Diego Aguirre]], [[Federico Sciarra]]<br />'''Strafdoel:''' [[Diego Aguirre]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Andriy Kovalenco]] (5)
|stadion = [[Netherdale]], [[Galashiels]], [[Skotland]]
|bywoning = 3 761
|skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Diego Ormaechea]] (Uru) word op 40 jaar en 13 dae die oudste speler in dié tyd wat ’n drie in ’n rugbywêreldbekerwedstryd druk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/oldest_tryscorer.html?id=17;type=trophy |title=Oldest tryscorer |publisher=ESPNscrum |accessdate=2 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702185859/http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/youngest_tryscorer.html?id=17;type=trophy |archive-date=2 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Oktober 1999
|tyd = 16:00 (BST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 29–46
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2026 Verslag]
|weg = {{RSAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Martin Leslie]], [[Alan Tait]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Kenny Logan]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Kenny Logan]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Gregor Townsend]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Ollie le Roux]], [[Deon Kayser]], [[Joost van der Westhuizen]], [[Robbie Fleck]], [[André Venter]], [[Brendan Venter]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jannie de Beer]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Jannie de Beer]] (2)
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 57 612
|skeidsregter = Colin Hawke ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 8 Oktober 1999
|tyd = 15:00 (BST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 43–12
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2100 Verslag]
|weg = {{URUru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Robbie Russell]], [[Gary Armstrong]], [[Glenn Metcalfe]], [[Martin Leslie]], [[Gordon Simpson]], [[Gregor Townsend]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Kenny Logan]] (5)<br />'''Strafdoel:''' [[Kenny Logan]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Diego Aguirre]] (3), [[Federico Sciarra]]
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 9 463
|skeidsregter = Stuart Dickinson ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 10 Oktober 1999
|tyd = 16:00 (BST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 47–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2027 Verslag]
|weg = {{ESPru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[André Vos]] (2), [[Anton Leonard]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Pieter Muller]], [[Bobby Skinstad]], [[Werner Swanepoel]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jannie de Beer]] (6)
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Velazco Querol]]
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 4 769
|skeidsregter = Paul Honiss ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Wayne Julies]] en [[Kaya Malotana]] (albei RSA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Spanje is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 15 Oktober 1999
|tyd = 16:00 (BST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 39–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2028 Verslag]
|weg = {{URUru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Albert van den Berg]] (2), [[Joost van der Westhuizen]], [[Deon Kayser]], [[Robbie Fleck]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jannie de Beer]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Jannie de Beer]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Brendan Venter]] {{Rooikaart|0|40}}
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Diego Aguirre]]
|stadion = [[Hampdenpark]], [[Glasgow]], [[Skotland]]
|bywoning = 3 000
|skeidsregter = Peter Marshall ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Brendan Venter]] (RSA) ontvang in die 40ste minuut ’n rooikaart omdat hy op ’n Uruguaanse speler getrap het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/1999-rugby-world-cup/rugby/story/83279.html |title=Unconvincing Springboks scrape past Uruguay |publisher=ESPNscrum |date=15 Oktober 1999 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Uruguay is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 16 Oktober 1999
|tyd = 14:00 (BST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 48–0
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2101 Verslag]
|weg = {{ESPru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Cameron Mather]] (2), [[James McLaren]], [[Shaun Longstaff]], [[Duncan Hodge]], [[Cameron Murray]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Duncan Hodge]] (5)<br />'''Strafdoel:''' [[Duncan Hodge]]
|wegpunte =
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 17 593
|skeidsregter = Clayton Thomas ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Chris Paterson]] (Sko) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Skotland vorder hiermee tot die uitspeelrondte.</span>
}}
==== Groep B ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{NZLru}}
|3||3||0||0||176||28||+148||22||'''9'''
|- bgcolor="#ffffcc"
|align="left"|{{ENGru}}
|3||2||0||1||184||47||+137||22||'''7'''
|-
|align="left"|{{TGAru}}
|3||1||0||2||47||171||–124||4||'''5'''
|-
|align="left"|{{ITAru}}
|3||0||0||3||35||196||–161||2||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 2 Oktober 1999
|tyd = 16:00 (BST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 67–7
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1147 Verslag]
|weg = {{ITAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Jonny Wilkinson]], [[Richard Hill]], [[Dan Luger]], [[Neil Back]], [[Phil de Glanville]], [[Martin Corry]], [[Matt Dawson]], [[Matt Perry]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonny Wilkinson]] (6)<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (5)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Diego Domínguez]]<br />'''Strafdoel:''' [[Diego Domínguez]]<br />'''Kaarte:''' [[Massimo Giovanelli]] {{Geelkaart|55|65}}, [[Alessandro Moscardi]] {{Geelkaart|65|75}}, [[Luca Martin]] {{Geelkaart|76|80+}}
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 70 000
|skeidsregter = André Watson ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Nicolas Zisti]] (Ita) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Oktober 1999
|tyd = 14:00 (BST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 45–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1888 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Jonah Lomu]] (2), [[Byron Kelleher]], [[Norm Maxwell]], [[Josh Kronfeld]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Andrew Mehrtens]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Andrew Mehrtens]] (4)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Josh Taumalolo]] (3)
|stadion = [[Ashton Gate-stadion|Ashton Gate]], [[Bristol]], [[Engeland]]
|bywoning = 22 000
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 Oktober 1999
|tyd = 15:30 (BST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 16–30
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1148 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Phil de Glanville]]<br />'''Doelskop:''' [[Jonny Wilkinson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (3)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Byron Kelleher]], [[Jeff Wilson]], [[Jonah Lomu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Andrew Mehrtens]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Andrew Mehrtens]] (3)
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 73 500
|skeidsregter = Peter Marshall ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 10 Oktober 1999
|tyd = 18:00 (BST)
|tuis = {{ITAru-r}}
|telling = 25–28
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2102 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Alessandro Moscardi]]<br />'''Doelskop:''' [[Diego Domínguez]]<br />'''Strafdoele:''' [[Diego Domínguez]] (6)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Taunaholo Taufahema]], [['Isileli Fatani]], [[Sateki Tuipulotu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Sateki Tuipulotu]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Sateki Tuipulotu]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Sateki Tuipulotu]]
|stadion = [[Welford Road-stadion|Welford Road]], [[Leicester]], [[Engeland]]
|bywoning = 10 244
|skeidsregter = David McHugh ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Epi Taione]] (TGA) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 14 Oktober 1999
|tyd = 12:00 (BST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 101–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1889 Verslag]
|weg = {{ITAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Jeff Wilson]] (3), [[Glen Osborne]] (2), [[Jonah Lomu]] (2), [[Taine Randell]], [[Tony Brown]], [[Christian Cullen]], [[Mark Hammett]], [[Daryl Gibson]], [[Scott Robertson]], [[Dylan Mika]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tony Brown]] (11)<br />'''Strafdoele:''' [[Tony Brown]] (3)
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Diego Domínguez]]
|stadion = [[John Smith's-stadion|McAlpine]], [[Huddersfield]], [[Engeland]]
|bywoning = 22 032
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Rhys Duggan]] (NZL) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Jeff Wilson]] (NZL) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Tries scored: greater than or equal to 3 |publisher=ESPNscrum |accessdate=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210211/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |archive-date=3 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 15 Oktober 1999
|tyd = 12:00 (BST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 101–10
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1149 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Jeremy Guscott]] (2), [[Phil Greening]] (2), [[Dan Luger]] (2), [[Austin Healey]] (2), [[Will Greenwood]] (2), [[Matt Dawson]], [[Matt Perry]], [[Richard Hill]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Paul Grayson]] (12)<br />'''Strafdoele:''' [[Paul Grayson]] (4)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Tevita Tiueti]]<br />'''Doelskop:''' [[Sateki Tuipulotu]]<br />'''Strafdoel:''' [[Sateki Tuipulotu]]<br />'''Kaart:''' [[Ngalu Taufo’ou]] {{Rooikaart|0|35}}
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 73 000
|skeidsregter = Wayne Erickson ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Joe Worsley]] (Eng) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Ngalu Taufo’ou]] (TGA) ontvang in die 35ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n Engelse speler met sy elmboog gestoot het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/1999-rugby-world-cup/rugby/story/83275.html |title=England rack up a ton against Tonga |publisher=ESPNscrum |author=Robert Colereports |date=16 Oktober 1999 |accessdate=20 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230220220006/http://en.espn.co.uk/1999-rugby-world-cup/rugby/story/83275.html |archive-date=20 Februarie 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:green">''Engeland vorder hiermee tot die uitspeelrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Tonga is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
==== Groep C ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{FRAru}}
|3||3||0||0||108||52||+56||13||'''9'''
|- bgcolor="#ffffcc"
|align="left"|{{FIJru}}
|3||2||0||1||124||68||+56||14||'''7'''
|-
|align="left"|{{CANru}}
|3||1||0||2||114||82||+32||12||'''5'''
|-
|align="left"|{{NAMru}}
|3||0||0||3||42||186||–144||4||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 1 Oktober 1999
|tyd = 19:00 (MEST)
|tuis = {{FIJru-r}}
|telling = 67–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2103 Verslag]
|weg = {{NAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Fero Lasagavibau]] (2), [[Setareki Tawake Naivaluwaqa]], [[Jacob Raulini]], [[Viliame Satala]], [[Alifereti Mocelutu Vuivau]], [[Greg Smith]], [[Imanueli Tikomaimakogai]], [[Emori Katalau]]<br />'''Skepdoele:''' [[Waisale Serevi]] (8)<br />'''Strafdoele:''' [[Waisale Serevi]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Mario Jacobs]], [[Johannes Senekal]]<br />'''Doelskop:''' [[Leandre Van Dyk]]<br />'''Strafdoele:''' [[Leandre Van Dyk]] (2)
|stadion = [[Stade de la Méditerranée]], [[Béziers]], [[Frankryk]]
|bywoning = 10 000
|skeidsregter = David McHugh ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 2 Oktober 1999
|tyd = 12:00 (MEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 33–20
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2105 Verslag]
|weg = {{CANru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Émile Ntamack]], [[Stéphane Glas]], [[Thomas Castaignède]], [[Olivier Magne]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richard Dourthe]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Richard Dourthe]] (3)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Morgan Williams]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Bobby Ross]], [[Gareth Rees]]<br />'''Strafdoele:''' [[Bobby Ross]], [[Gareth Rees]]
|stadion = [[Stade de la Méditerranée]], [[Béziers]], [[Frankryk]]
|bywoning = 18 000
|skeidsregter = Brian Campsall ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 8 Oktober 1999
|tyd = 19:00 (MEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 47–13
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2107 Verslag]
|weg = {{NAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Ugo Mola]] (3), [[Émile Ntamack]], [[Pierre Mignoni]], [[Philippe Bernat-Salles]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richard Dourthe]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Richard Dourthe]] (3)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Arthur Samuelson]]<br />'''Doelskop:''' [[Leandre Van Dyk]]<br />'''Strafdoele:''' [[Leandre Van Dyk]] (2)
|stadion = [[Stade Chaban-Delmas|Parc Lescure]], [[Bordeaux]], [[Frankryk]]
|bywoning = 34 030
|skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Cedric Desbrosse]] (Fra) en [[Cliff Loubser]] (Nam) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Ugo Mola]] (Fra) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Namibië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 Oktober 1999
|tyd = 11:30 (MEST)
|tuis = {{FIJru-r}}
|telling = 38–22
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2104 Verslag]
|weg = {{CANru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Viliame Satala]] (2), [[Marika Vunibaka]], [[Fero Lasagavibau]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicky Little]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Nicky Little]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Nicky Little]]<br />'''Kaart:''' [[Marika Vunibaka]] {{Rooikaart|0|80+}}
|wegpunte = '''Drie:''' [[Mike James]]<br />'''Doelskop:''' [[Gareth Rees]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gareth Rees]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Gareth Rees]]<br />'''Kaart:''' [[Mike James]] {{Geelkaart|40|50}}
|stadion = [[Stade Chaban-Delmas|Parc Lescure]], [[Bordeaux]], [[Frankryk]]
|bywoning = 27 000
|skeidsregter = Ed Morrison ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Marika Vunibaka]] (Fij) ontvang in [[ekstra tyd]] ’n rooikaart omdat hy [[Kyle Nicholls]] (Kan) met sy kop gestamp het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.ph/rugby/story/_/id/15342874/vunibaka-gets-first-red-card |title=Vunibaka gets first red card |publisher=ESPNscrum |date=9 Oktober 1999 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Fidji vorder hiermee tot die uitspeelrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 14 Oktober 1999
|tyd = 18:30 (MEST)
|tuis = {{CANru-r}}
|telling = 72–11
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2106 Verslag]
|weg = {{NAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Winston Stanley]] (2), [[Rod Snow]] (2), [[Kyle Nichols]] (2), [[Al Charron]], [[Bobby Ross]], [[Morgan Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gareth Rees]] (9)<br />'''Strafdoele:''' [[Gareth Rees]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Dan Baugh]] {{Rooikaart|0|48}}
|wegpunte = '''Drie:''' [[Quinton Hough]]<br />'''Strafdoele:''' [[Leandre Van Dyk]] (2)
|stadion = [[Stadium Municipal|Stade de Toulouse]], [[Toulouse]], [[Frankryk]]
|bywoning = 28 000
|skeidsregter = Andrew Cole ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Dan Baugh]] (Kan) ontvang in die 48ste minuut ’n rooikaart omdat hy op ’n Namibiese speler getrap het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/report?gameId=23680&league=164205 |title=Rampant Canada thrash Namibia |publisher=ESPNscrum |date=16 Oktober 1999 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 16 Oktober 1999
|tyd = 12:00 (MEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 28–19
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2108 Verslag]
|weg = {{FIJru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Christophe Juillet]], [[Christophe Dominici]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richard Dourthe]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Richard Dourthe]] (2), [[Christophe Lamaison]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Alfred Uluinayau]]<br />'''Doelskop:''' [[Nicky Little]]<br />'''Strafdoele:''' [[Nicky Little]] (4)
|stadion = [[Stadium Municipal|Stade de Toulouse]], [[Toulouse]], [[Frankryk]]
|bywoning = 36 000
|skeidsregter = Paddy O’Brien ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
==== Groep D ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{WALru}}
|3||2||0||1||118||71||+42||14||'''7'''
|- bgcolor="#ffffcc"
|align="left"|{{SAMru}}
|3||2||0||1||97||72||+25||11||'''7'''
|- bgcolor="#ffffcc"
|align="left"|{{ARGru}}
|3||2||0||1||83||51||+32||3||'''7'''
|-
|align="left"|{{JPNru}}
|3||0||0||3||36||140||–104||2||'''3'''
|}
* Finale posisie van Wallis, Samoa en Argentinië volgens punte wat totaal aangeteken is.
{{rugbywedstryd
|datum = 1 Oktober 1999
|tyd = 14:00 (BST)
|tuis = {{WALru-r}}
|telling = 23–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/736 Verslag]
|weg = {{ARGru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Colin Charvis]], [[Mark Taylor]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Neil Jenkins]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Neil Jenkins]] (3)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Gonzalo Quesada]] (6)
|stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 72 500
|skeidsregter = Paddy O’Brien ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Jason Jones-Hughes]] (Wal) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Oktober 1999
|tyd = 12:00 (BST)
|tuis = {{SAMru-r}}
|telling = 43–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2110 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Brian Lima]] (2), [[Steven So’oialo]] (2), [[Silao Leaegailesolo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Silao Leaegailesolo]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Silao Leaegailesolo]] (4)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Keiji Hirose]] (3)
|stadion = [[Racecourse Ground]], [[Wrexham]], [[Wallis]]
|bywoning = 15 000
|skeidsregter = Andrew Cole ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 Oktober 1999
|tyd = 13:30 (BST)
|tuis = {{WALru-r}}
|telling = 64–15
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/737 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Mark Taylor]] (2), [[Rob Howley]], [[Scott Gibbs]], [[David Llewellyn]], [[Gareth Thomas]], [[Allan Bateman]], [[Shane Howarth]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Neil Jenkins]] (8)<br />'''Strafdoel:''' [[Neil Jenkins]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Patiliai Tuidraki]], [[Daisuke Ohata]]<br />'''Doelskop:''' [[Keiji Hirose]]<br />'''Strafdoel:''' [[Keiji Hirose]]
|stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 72 500
|skeidsregter = Joël Dume ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:red">Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 10 Oktober 1999
|tyd = 12:00 (BST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 32–16
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2109 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Alejandro Allub]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gonzalo Quesada]] (8)<br />'''Skepdoel:''' [[Gonzalo Quesada]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Junior Paramore]]<br />'''Doelskop:''' [[Silao Leaegailesolo]]<br />'''Strafdoele:''' [[Silao Leaegailesolo]] (3)
|stadion = [[Stradeypark]], [[Llanelli]], [[Wallis]]
|bywoning = 11 000
|skeidsregter = Wayne Erickson ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 14 Oktober 1999
|tyd = 14:00 (BST)
|tuis = {{WALru-r}}
|telling = 31–38
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/738 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Gareth Thomas]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Neil Jenkins]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Neil Jenkins]] (4)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Stephen Bachop]] (2), [[Filiga Falaniko]], [[Patrick Lam]], [[Silao Leaegailesolo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Silao Leaegailesolo]] (5)<br />'''Strafdoel:''' [[Silao Leaegailesolo]]
|stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 72 500
|skeidsregter = Ed Morrison ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 16 Oktober 1999
|tyd = 18:00 (BST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 33–12
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2111 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Diego Albanese]], [[Agustín Pichot]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Contepomi]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gonzalo Quesada]] (7)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Keiji Hirose]] (4)
|stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 36 000
|skeidsregter = Stuart Dickinson ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Wallis vorder hiermee tot die kwarteindrondte, terwyl Argentinië en Samoa die uitspeelrondte haal.</span>
}}
==== Groep E ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{AUSru}}
|3||3||0||0||135||31||+104||19||'''9'''
|- bgcolor="#ffffcc"
|align="left"|{{IRLru}}
|3||2||0||1||100||45||+55||14||'''7'''
|-
|align="left"|{{ROMru}}
|3||1||0||2||50||126||–76||5||'''5'''
|-
|align="left"|{{USAru}}
|3||0||0||3||52||135||–83||5||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 2 Oktober 1999
|tyd = 18:00 (IST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 53–8
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2112 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Keith Wood]] (4), [[Justin Bishop]], [[Brian O’Driscoll]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[David Humphreys]] (4), [[Eric Elwood]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[David Humphreys]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Paddy Johns]] {{Geelkaart|76|80+}}
|wegpunte = '''Drie:''' [[Kevin Dalzell]]<br />'''Strafdoel:''' [[Kevin Dalzell]]<br />'''Kaarte:''' [[Dan Lyle]] {{Geelkaart|60|70}}, [[Luke Gross]] {{Geelkaart|76|80+}}
|stadion = [[Lansdowne Road]], [[Dublin]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 30 000
|skeidsregter = Joël Dume ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Keith Wood]] (Irl) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Oktober 1999
|tyd = 18:00 (IST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 57–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1693 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Toutai Kefu]] (3), [[Joe Roff]] (2), [[Jeremy Paul]], [[Matthew Burke]], [[Jason Little]], [[Tim Horan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matthew Burke]] (5), [[John Eales]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Petre Mitu]] (3)
|stadion = [[Kingspan-stadion|Ravenhill]], [[Belfast]], [[Noord-Ierland]]
|bywoning = 12 500
|skeidsregter = Paul Honiss ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Dragos Dima]] (Rom) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Toutai Kefu]] (Aus) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 Oktober 1999
|tyd = 18:00 (IST)
|tuis = {{USAru-r}}
|telling = 25–27
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2113 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Kurt Shuman]], [[Brian Hightower]], [[Dan Lyle]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Kevin Dalzell]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Kevin Dalzell]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Tudor Constantin]], [[Adrian Petrache]], [[Gheorghe Solomie]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Petre Mitu]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Petre Mitu]]
|stadion = [[Lansdowne Road]], [[Dublin]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 3 000
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:red">Die Verenigde State is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 10 Oktober 1999
|tyd = 14:00 (IST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 3–23
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1694 Verslag]
|weg = {{AUSru}}
|tuispunte = '''Strafdoel:''' [[David Humphreys]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Ben Tune]], [[Tim Horan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matthew Burke]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Matthew Burke]] (2), [[John Eales]]
|stadion = [[Lansdowne Road]], [[Dublin]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 49 250
|skeidsregter = Clayton Thomas ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Bob Casey]] (Irl) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 14 Oktober 1999
|tyd = 16:00 (IST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 55–19
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1695 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Scott Staniforth]] (2), [[Chris Latham]], [[Chris Whitaker]], [[Michael Foley]], [[Matthew Burke]], [[Stephen Larkham]], [[Tiaan Strauss]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matthew Burke]] (5), [[Joe Roff]]<br />'''Strafdoel:''' [[Matthew Burke]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Juan Grobler]]<br />'''Doelskop:''' [[Kevin Dalzell]]<br />'''Strafdoele:''' [[Kevin Dalzell]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[David Niu]]
|stadion = [[Thomondpark]], [[Limerick]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 13 000
|skeidsregter = André Watson ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Rod Moore]] en [[Scott Staniforth]] (albei Aus), asook [[Jesse Coulson]] en [[Eric Reed]] (albei VSA) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 15 Oktober 1999
|tyd = 18:00 (IST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 44–14
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2114 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Conor O’Shea]] (2), [[Andrew Ward]], [[Tom Tierney]], [[Dion O’Cuinneagain]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Eric Elwood]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Eric Elwood]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Brian O’Driscoll]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Daniel Sauan]]<br />'''Strafdoele:''' [[Petre Mitu]] (3)
|stadion = [[Lansdowne Road]], [[Dublin]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 33 000
|skeidsregter = Brian Campsall ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Gordon D’Arcy]], [[Angus McKeen]] en [[Alan Quinlan]] (almal Irl) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Ierland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
==== Posisie van derde plek spanne ====
{| class="infobox bordered"
| style="background:#ffc;"|Kwalifiseer vir die uitspeelrondte
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#ffc; text-align:center;"
|align=left| {{ARGru}}
|2||0||1||3||83||51||+32||'''7'''
|- align=center
|align=left| {{CANru}}
|1||0||2||12||114||82||+32||'''5'''
|- align=center
|align=left| {{URUru}}
|1||0||2||4||42||97||–55||'''5'''
|- align=center
|align=left| {{ROMru}}
|1||0||2||5||50||126||–76||'''5'''
|- align=center
|align=left| {{TGAru}}
|1||0||2||4||47||171||–124||'''5'''
|}
=== Uitspeelrondte ===
{{rugbywedstryd
|datum = 20 Oktober 1999
|tyd = 12:00 (BST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 45–24
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1150 Verslag]
|weg = {{FIJru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Dan Luger]], [[Neil Back]], [[Nick Beal]], [[Phil Greening]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matt Dawson]], [[Jonny Wilkinson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (7)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Viliame Satala]], [[Meli Nakauta]], [[Imanueli Tikomaimakogai]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicky Little]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Waisale Serevi]]
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 60 000
|skeidsregter = Clayton Thomas ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">England vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Fidji is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 20 Oktober 1999
|tyd = 14:30 (BST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 35–20
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2115 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Cameron Murray]], [[Martin Leslie]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskop:''' [[Kenny Logan]]<br />'''Strafdoele:''' [[Kenny Logan]] (5)<br />'''Skepdoel:''' [[Gregor Townsend]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Brian Lima]], [[Semo Sititi]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Silao Leaegailesolo]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Silao Leaegailesolo]] (2)
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 15 661
|skeidsregter = David McHugh ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Polo Asi]] (Sam) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Skotland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Samoa is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 20 Oktober 1999
|tyd = 18:30 (MEST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 28–24
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2116 Verslag]
|weg = {{IRLru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Diego Albanese]]<br />'''Doelskop:''' [[Gonzalo Quesada]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gonzalo Quesada]] (7)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[David Humphreys]] (7)<br />'''Skepdoel:''' [[David Humphreys]]
|stadion = [[Stade Bollaert-Delelis|Stade Félix Bollaert]], [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]], [[Frankryk]]
|bywoning = 22 000
|skeidsregter = Stuart Dickinson ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Argentinië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Ierland is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span>
* ''Ierland word ná Wallis in 1991 die tweede (mede-)gasheer wat nie tot die uitklopfase kon vorder nie.
}}
=== Uitklopfase ===
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Eindstryd
| RD1-header01 = 24 Oktober – Saint-Denis
| RD1-team01 = '''{{RSAru}}'''
| RD1-score01 = '''44'''
| RD1-team02 = {{ENGru}}
| RD1-score02 = 21
| RD1-header02 = 23 Oktober – Cardiff
| RD1-team03 = '''{{AUSru}}'''
| RD1-score03 = '''24'''
| RD1-team04 = {{WALru}}
| RD1-score04 = 9
| RD1-header03 = 24 Oktober – Edinburg
| RD1-team05 = '''{{NZLru}}'''
| RD1-score05 = '''30'''
| RD1-team06 = {{SCOru}}
| RD1-score06 = 18
| RD1-header04 = 24 Oktober – Dublin
| RD1-team07 = '''{{FRAru}}'''
| RD1-score07 = '''47'''
| RD1-team08 = {{ARGru}}
| RD1-score08 = 26
| RD2-header01 = 30 Oktober – Londen
| RD2-team01 = {{RSAru}}
| RD2-score01 = 21
| RD2-team02 = '''{{AUSru}}'''
| RD2-score02 = '''27'''
| RD2-header02 = 31 Oktober – Londen
| RD2-team03 = {{NZLru}}
| RD2-score03 = 31
| RD2-team04 = '''{{FRAru}}'''
| RD2-score04 = '''43'''
| RD3-header01 = 6 November – Cardiff
| RD3-team01 = '''{{AUSru}}'''
| RD3-score01 = '''35'''
| RD3-team02 = {{FRAru}}
| RD3-score02 = 12
| RD3-header02 = 4 November – Cardiff
| RD3-team03 = '''{{RSAru}}'''
| RD3-score03 = '''22'''
| RD3-team04 = {{NZLru}}
| RD3-score04 = 18
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 23 Oktober 1999
|tyd = 14:00 (BST)
|tuis = {{WALru-r}}
|telling = 9–24
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/739 Verslag]
|weg = {{AUSru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Neil Jenkins]] (3)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[George Gregan]] (2), [[Ben Tune]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matt Burke]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Matt Burke]]
|stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 72 500
|skeidsregter = Colin Hawke ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 24 Oktober 1999
|tyd = 12:00 (MEST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 44–21
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1151 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Joost van der Westhuizen]], [[Pieter Rossouw]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jannie de Beer]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Jannie de Beer]] (5)<br />'''Skepdoele:''' [[Jannie de Beer]] (5)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Paul Grayson]] (6), [[Jonny Wilkinson]]
|stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]], [[Frankryk]]
|bywoning = 75 000
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Jannie de Beer]] teken die meeste skepdoele (5) deur ’n enkele speler in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/most_drop_goals_match.html?id=17;type=trophy |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Most individual drop goals in a match |publisher=ESPNscrum |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130753/http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/most_drop_goals_match.html?id=17;type=trophy |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/watch-george-ford-rockets-over-three-drop-goals-in-world-cup-opener |title=WATCH: George Ford rockets over THREE drop goals in World Cup opener |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 24 Oktober 1999
|tyd = 17:00 (BST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 30–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1890 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Tana Umaga]] (2), [[Jeff Wilson]], [[Jonah Lomu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Andrew Mehrtens]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Andrew Mehrtens]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Cameron Murray]], [[Budge Pountney]]<br />'''Doelskop:''' [[Kenny Logan]]<br />'''Strafdoel:''' [[Kenny Logan]]<br />'''Skepdoel:''' [[Gregor Townsend]]
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 59 757
|skeidsregter = Ed Morrison ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 24 Oktober 1999
|tyd = 14:30 (IST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 47–26
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2117 Verslag]
|weg = {{ARGru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Xavier Garbajosa]] (2), [[Philippe Bernat-Salles]] (2), [[Émile Ntamack]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Christophe Lamaison]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Christophe Lamaison]] (4)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Agustín Pichot]], [[Lisandro Arbizu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gonzalo Quesada]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Gonzalo Quesada]] (3), [[Felipe Contepomi]]
|stadion = [[Lansdowne Road]], [[Dublin]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 40 000
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Oktober 1999
|tyd = 14:00 (BST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 21–27 ([[Ekstra tyd|e.t.]])
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1696 Verslag]
|weg = {{AUSru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Jannie de Beer]] (6)<br />'''Skepdoel:''' [[Jannie de Beer]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Matt Burke]] (8)<br />'''Skepdoel:''' [[Stephen Larkham]]
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 73 000
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit is Suid-Afrika se eerste rugbywêreldbekernederlaag ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2997672.stm |title=1999: Australia 27–21 S Africa |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Nieu-Seeland in 1995 word Australië die tweede span wat twee eindstryde haal, nadat hulle in die 1991-eindstryd verskyn het.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 31 Oktober 1999
|tyd = 15:00 (GMT)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 31–43
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1891 Verslag]
|weg = {{FRAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Jonah Lomu]] (2), [[Jeff Wilson]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Andrew Mehrtens]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Andrew Mehrtens]] (4)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Christophe Lamaison]], [[Christophe Dominici]], [[Richard Dourthe]], [[Philippe Bernat-Salles]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Christophe Lamaison]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Christophe Lamaison]] (3)<br />'''Skepdoele:''' [[Christophe Lamaison]] (2)
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 73 000
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit is Nieu-Seeland se ergste rugbywêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/all-blacks-suffer-first-rugby-world-cup-pool-match-loss-in-history-as-france-start-with-a-bang-20230909-p5e3az.html |title=All Blacks claim they can still lift trophy after suffering heaviest World Cup defeat |publisher=[[The Sydney Morning Herald]] |author=Tom Decent |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Nieu-Seeland in 1995 en Australië tydens dieselfde toernooi word Frankryk die derde span wat twee eindstryde haal, nadat hulle in die 1987-eindstryd verskyn het.
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 4 November 1999
|tyd = 20:00 (GMT)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 22–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1892 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Breyton Paulse]]<br />'''Doelskop:''' [[Henry Honiball]]<br />'''Strafdoele:''' [[Henry Honiball]] (3)<br />'''Skepdoele:''' [[Percy Montgomery]] (2)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Andrew Mehrtens]] (6)
|stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 53 000
|skeidsregter = Peter Marshall ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 6 November 1999
|tyd = 15:00 (GMT)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 35–12
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1697 Verslag]
|weg = {{FRAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Ben Tune]], [[Owen Finegan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matthew Burke]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Matthew Burke]] (7)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Christophe Lamaison]] (4)
|stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 72 500
|skeidsregter = André Watson ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Australië wen die Rugbywêreldbeker 1999 sonder ’n verlore wedstryd.''
* ''Australië word ook die eerste land wat die eindstryd vir ’n tweede keer kon wen en ook twee oorsese eindstryde beklink.
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 1999
|-
|align=center|'''{{AUSru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al die 20 deelnemende nasionale rugbyspanne ná die Rugbywêreldbeker 1999.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+1999;spanmin1=01+Jan+1999;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |title=Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records |publisher=ESPNscrum |accessdate=23 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623082555/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+1999;spanmin1=01+Jan+1999;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |archive-date=23 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:1999 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 1999:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}
pers omfraiing: gekwalifiseer deur uitspeelwedstryde
{{sleutel|#|Verloorder van kwarteindrondte-uitspeelwedstryde}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || E || 6 || 6 || 0 || 0 || 221 || 24 || 19 || 20 || 1
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || C || 6 || 5 || 0 || 1 || 210 || 22 || 17 || 20 || 2
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{RSAru}} || A || 6 || 5 || 0 || 1 || 219 || 21 || 18 || 18 || 8
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || B || 6 || 4 || 0 || 2 || 255 || 29 || 22 || 22 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || B || 5 || 3 || 0 || 2 || 250 || 26 || 21 || 26 || 0
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || A || 5 || 3 || 0 || 2 || 173 || 20 || 14 || 12 || 3
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || D || 5 || 3 || 0 || 2 || 137 || 6 || 4 || 32 || 1
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || D || 4 || 2 || 0 || 2 || 127 || 14 || 12 || 11 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die uitspeelrondte uitgeskakel'''
|-
| 9 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || C || 4 || 2 || 0 || 2 || 148 || 17 || 15 || 10 || 1
|-
| 10 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || E || 4 || 2 || 0 || 2 || 124 || 12 || 11 || 12 || 2
|-
| 11 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || D || 4 || 2 || 0 || 2 || 117 || 13 || 11 || 10 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{CANru}} || C || 3 || 1 || 0 || 2 || 114 || 12 || 12 || 9 || 1
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{ROMru}} || E || 3 || 1 || 0 || 2 || 50 || 5 || 2 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || B || 3 || 1 || 0 || 2 || 47 || 4 || 3 || 6 || 1
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{URUru}} || A || 3 || 1 || 0 || 2 || 42 || 4 || 2 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{USAru}} || E || 3 || 0 || 0 || 3 || 52 || 5 || 3 || 6 || 1
|- style="background:#f55"
| 17 || style="text-align:left;"|{{NAMru}} || C || 3 || 0 || 0 || 3 || 42 || 4 || 2 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 18 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || D || 3 || 0 || 0 || 3 || 36 || 2 || 1 || 8 || 0
|- style="background:#f55"
| 19 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || B || 3 || 0 || 0 || 3 || 35 || 2 || 2 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 20 || style="text-align:left;"|{{ESPru}} || A || 3 || 0 || 0 || 3 || 18 || 0 || 0 || 6 || 0
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 41 || || || || 2417 || 242 || 191 || 258 || 21
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Gonzalo Quesada]]
| 102
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Matt Burke]]
| 101
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jannie de Beer]]
| 97
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Andrew Mehrtens]]
| 79
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Jonny Wilkinson]]
| 69
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Christophe Lamaison]]
| 65
|-
| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Samoa}} [[Silao Leaegailesolo]]
| 62
|-
| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Neil Jenkins]]
| 57
|-
| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Paul Grayson]]
| 54
|-
| 10
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Kenny Logan]]
| 51
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jonah Lomu]]
| 8
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jeff Wilson]]
| 6
|-
|rowspan="4"| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Fidji}} [[Viliame Satala]]
|rowspan="4"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Keith Wood]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Philippe Bernat-Salles]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Dan Luger]]
|-
|rowspan="12"| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Fidji}} [[Fero Lasagavibau]]
|rowspan="12"| 3
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Kanada}} [[Morgan Williams]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Toutai Kefu]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Martin Leslie]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Samoa}} [[Brian Lima]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Mark Taylor]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Phil Greening]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Cameron Murray]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Ben Tune]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Ugo Mola]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Émile Ntamack]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Joost van der Westhuizen]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Krieketwêreldbeker 1999]]
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Simon Barclay |title=Rugby World Cup 1987–2015: Complete Match Results & Statistics |publisher=Silverthorn Publishing |year=2015 |isbn=978-1-326-46806-4}}
* {{en}} {{cite book |author=Lance Peatey |title=In Pursuit of Bill: A Complete History of the Rugby World Cup |publisher=New Holland Publishers |year=2011 |isbn=978-1-74257-191-1}}
* {{en}} {{cite book |author=Gerald Davies |title=The History of the Rugby World Cup |publisher=Sanctuary Publishing Ltd |year=2004 |isbn=1-86074-602-0}}
* {{en}} {{cite book |author=Nick Farr-Jones |title=Story of the Rugby World Cup |publisher=Australian Post Corporation |year=2003 |isbn=0-642-36811-2}}
* {{en}} {{cite book |authors=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa: The Struggle for Rugby Supremacy |year=2000 |publisher=Penguin Books |location=Auckland, Nieu-Seeland |isbn=978-0-14-029577-1}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|1999 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 1999}}
* {{en}} [https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview Amptelike Rugbywêreldbekerwebwerf]
* {{en}} [http://en.espn.co.uk/1999-rugby-world-cup/rugby/series/18476.html?template=results Volledige uitslae en statistiek] by ESPN
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/page/rwchistory1999/history-rugby-world-cup-1999-australia-triumphant-france-stun-all-blacks-classic-twickenham-semi Classic Twickenham semi-finals raise the bar – Reliving Rugby World Cup 1999]
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/table/_/league/164205/season/1999 Rugby World Cup Standings – 1999]
* {{en}} [http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees Rugbywêreldbekerskeidsregters] by RugbyRefs.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150401160106/http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees |date=1 April 2015}}
* {{en}} {{IMDb-titel|12372108|1999 Rugby World Cup}}
{{Springbokke (1999 Rugbywêreldbeker)}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 1999}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Engeland]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Frankryk]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Ierland]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Skotland]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Wallis]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Engeland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Frankryk]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Ierland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Skotland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Wallis]]
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|1999]]
[[Kategorie:Sport in 1999]]
48wigvy4jyzo7t9o20qn07smi4321u2
11 Junie
0
2167
2910692
2907349
2026-06-11T07:04:33Z
Aliwal2012
39067
/* Geboortes */
2910692
wikitext
text/x-wiki
{{JunieKalender}}
'''11 Junie''' is die 162ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (163ste in 'n [[skrikkeljaar]]). Daar volg nog 203 dae in die res van die jaar.
== Gebeure ==
* [[1509]] – Koning [[Henry VIII van Engeland]] trou met [[Catharina van Aragon]].
* [[1639]] – [[Fabio Chigi]] (later [[Pous Alexander VII]]) word nuntius in [[Keulen]].
* [[1670]] – [[Pous Clemens X]] bevestig die aflate gekoppel aan besoeke van die heilige plekke in [[Palestina]].
* [[1690]] – [[Pous Alexander VIII]] verklaar Sint Kinga (ook Cunegunde) van Pole, salig.
* [[1770]] – Kaptein [[James Cook]] ly skipbreuk op die [[Groot Koraalrif]].
* [[1725]] – [[Pous Benedictus XIII]] stel Niccolò Coscia, titulêr aartsbiskop van Traianopoli en Niccolò del Giudice, apostoliese protonotarius aan as kardinale.
* [[1742]] – Verdrag van Breslau maak vrede tussen Maria Theresa van [[Oostenryk]] en [[Frederik II van Pruise]].
* [[1898]] – Die Guangxu keiser van [[China]] begin sy ''Honderd dae van hervorming''.
* [[1899]] – [[Pous Leo XIII]] dra die hele [[mens]]dom op tot die ''Heilige Hart'' van [[Jesus]].
* [[1936]] – Die Switserse volk keur 'n regeringskrediet van 235 miljoen Frank goed om die opknapping van die weermag en verdedigingsinfrastruktuur te finansier.
* [[1936]] – Die Switserse parlement keur die mosie af om diplomatieke bande met Sowjet-Rusland aan te knoop.
* [[1955]] – [[Le Mans]]-ramp: Sewe-en-sewentig mense sterf en vele ander word beseer toe 'n renmotor van die baan af tol en in die skare vasjaag.
* [[1963]] – Die Universiteit van Alabama word gedesegregeer toe Goewerneur George Wallace gedwing word om te bedank nadat hy probeer verhoed het dat swart studente by die universiteit inskryf.
* [[2003]] – Die naam van die [[hoofstad]] van die [[Limpopo (provinsie)|Limpopoprovinsie]], "Pietersburg" word amptelik gewysig na [[Polokwane]].
* [[2023]] – [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] verslaan [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] met 209 lopies in die eindstryd van die [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|tweede Wêreldtoetskampioenskap]] op [[The Oval (Londen)|The Oval]] in [[Londen]].
== Geboortes ==
* [[1716]] – [[Otto II. Freiherr von Münchhausen]], [[Duitsers|Duitse]] [[plantkundige]] († [[1774]]).
* [[1776]] – [[John Constable]], Engelse [[Romantiek|Romantiese]] skilder († [[1837]]).
* [[1864]] – [[Richard Strauss]], Duitse komponis († [[1949]]).
* [[1906]] – [[N.P. van Wyk Louw]], Suid-Afrikaanse digter, akademikus en dramaturg († [[1970]]).
* [[1910]] – [[Jacques Cousteau]], Franse wetenskaplike, uitvinder van die akwalong († [[1997]]).
* [[1911]] – [[Margaret Keay]], Suid-Afrikaansgebore Britse plantpatoloog († [[1998]]).
* [[1915]] – [[Magda Gabor]], Hongaars-Amerikaanse aktrise en sosiale vlinder († [[1997]]).
* [[1932]] – [[Athol Fugard]], Suid-Afrikaanse dramaturg, akteur en regisseur († [[2025]]).
* [[1937]] – [[Gerrit van Wyk Kruger|Gerrit Kruger]], Suid-Afrikaanse klassikus.
* [[1939]] – [[Jackie Stewart]], Skotse motorrenjaer.
* [[1964]] – [[Jean Alesi]], Frans-Italiaanse [[Formule Een]]renjaer.
* [[1968]] – [[Pieter Naudé]], [[Afrikaans]]e sanger († [[2025]]).
* [[1972]] – [[Heather Clark]], Suid-Afrikaanse branderplankryer.
* [[1975]] – [[Denis Matsuev]], Russiese pianis.
* [[1981]] – [[Bonné de Bod]], televisie-aanbieder en -vervaardiger.
* [[1982]] – [[Jacques Freitag]], Suid-Afrikaanse hoogspringatleet († [[2024]]).
* [[1983]] – [[Wynand Olivier]], Suid-Afrikaanse beroeps[[rugbyspeler]] en [[Springbokke|Springboksenter]].
== Sterftes ==
* [[1727]] – [[George I van Groot-Brittanje|George I]], koning van [[Groot-Brittanje]] (* [[1660]]).
* [[1867]] – [[Jean Pierre Pellissier]], [[Frankryk|Franse]] sendeling en stamvader van 'n bekende Afrikaanse familie (* [[1808]]).
* [[1941]] – [[A.A.S. le Fleur]], visioenêre [[Griekwas (stam)|Griekwa]]-leier (* [[1867]]).
* [[1952]] – [[Frank Brownlee]], magistraat in die [[Transkei]] en volksverhaalskrywer (* [[1876]]).
* [[1979]] – [[John Wayne]], Amerikaanse akteur (* [[1907]]).
* [[1991]] – [[Cromwell Everson]], [[Suid-Afrika]]anse komponis en skrywer van die eerste Afrikaanse opera, ''Klutaimnestra'' (* [[1925]]).
* [[2012]] – [[Christa Steyn]], Afrikaanse sangeres (* [[1958]]).
* [[2020]] – [[Mel Winkler]], Amerikaanse akteur (* [[1941]]).
* [[2023]] – [[Mikio Aoki]], Japannese politikus, kortliks [[Eerste minister van Japan]] (* [[1934]]).
{{commonskat|11 June|11 Junie}}
[[Kategorie:Junie]]
3qrlckzx0e6bua0mvzww3e6ai6uvsj8
Wikipedia:Geselshoekie
4
5209
2910678
2910168
2026-06-11T06:11:30Z
JMK
649
nota
2910678
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
-->
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;">
<big>'''Sien ook:'''</big>
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.
<center>'''Verdere hulp:'''<br /></center>
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
</div>
{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}
'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.
Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.
Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.
Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]
<div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit§ion=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div>
== Skryfwedstryd 2026 ==
Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)
:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)
== Maandelikse besoeke en diepte ==
Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.
Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)
:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)
== Grootste artikel? ==
Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)
== Hantering van kategorieë... ==
Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)
:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:45, 30 Mei 2026 (UTC)
== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==
Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.
Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
== Voorbladuitleg ==
Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld "omraam", dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens "in die lug". Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)
Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)
:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)
== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==
Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)
== [[Die boek met vlerke]] ==
Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel "[[Die boek met vlerke]]" is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)
::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie.
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks.
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking.
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word.
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie.
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig.
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem.
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak.
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes.
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie.
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is.
::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==
Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: "There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different." [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)
== Besoeke vir April en Mei. ==
Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)
== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==
Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)
== Sjabloon:weerkas ==
{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)
:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)
== Wikimania 2026 ==
Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie!
Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter!
Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)
:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-"owerhede" van "bo" af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].
Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.
[[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)
:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)
::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)
== Die Duitser en sy sportsoorte ==
Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby "in dié tyd" te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende "en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur". Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar moet jou nie doodwerk daaraan nie. "Indertyd", direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir "in dié tyd". Dus, "indertyd 'n rekord". Ook, "ten tye van" die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of "destyds 'n rekord". [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==
Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: "Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie". [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
kwpy60gf79aqaz08qnzqg3inme60ojt
2910679
2910678
2026-06-11T06:14:47Z
JMK
649
/* Die Duitser en sy sportsoorte */
2910679
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
-->
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;">
<big>'''Sien ook:'''</big>
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.
<center>'''Verdere hulp:'''<br /></center>
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
</div>
{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}
'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.
Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.
Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.
Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]
<div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit§ion=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div>
== Skryfwedstryd 2026 ==
Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)
:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)
== Maandelikse besoeke en diepte ==
Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.
Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)
:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)
== Grootste artikel? ==
Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)
== Hantering van kategorieë... ==
Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)
:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:45, 30 Mei 2026 (UTC)
== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==
Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.
Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
== Voorbladuitleg ==
Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld "omraam", dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens "in die lug". Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)
Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)
:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)
== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==
Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)
== [[Die boek met vlerke]] ==
Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel "[[Die boek met vlerke]]" is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)
::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie.
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks.
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking.
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word.
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie.
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig.
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem.
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak.
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes.
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie.
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is.
::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==
Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: "There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different." [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)
== Besoeke vir April en Mei. ==
Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)
== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==
Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)
== Sjabloon:weerkas ==
{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)
:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)
== Wikimania 2026 ==
Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie!
Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter!
Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)
:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-"owerhede" van "bo" af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].
Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.
[[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)
:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)
::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)
== Die Duitser en sy sportsoorte ==
Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby "in dié tyd" te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende "en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur". Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. "Indertyd", direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir "in dié tyd". Dus, "indertyd 'n rekord". Ook, "ten tye van" die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of "destyds 'n rekord", wanneer dit al 'n tydjie gelede is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==
Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: "Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie". [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
l58b1bm9z0pitothzzqrv9o85s9gsc9
2910680
2910679
2026-06-11T06:17:56Z
JMK
649
/* Die Duitser en sy sportsoorte */
2910680
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
-->
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;">
<big>'''Sien ook:'''</big>
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.
<center>'''Verdere hulp:'''<br /></center>
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
</div>
{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}
'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.
Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.
Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.
Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]
<div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit§ion=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div>
== Skryfwedstryd 2026 ==
Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)
:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)
== Maandelikse besoeke en diepte ==
Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.
Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)
:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)
== Grootste artikel? ==
Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)
== Hantering van kategorieë... ==
Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)
:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:45, 30 Mei 2026 (UTC)
== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==
Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.
Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
== Voorbladuitleg ==
Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld "omraam", dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens "in die lug". Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)
Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)
:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)
== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==
Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)
== [[Die boek met vlerke]] ==
Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel "[[Die boek met vlerke]]" is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)
::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie.
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks.
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking.
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word.
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie.
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig.
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem.
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak.
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes.
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie.
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is.
::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==
Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: "There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different." [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)
== Besoeke vir April en Mei. ==
Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)
== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==
Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)
== Sjabloon:weerkas ==
{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)
:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)
== Wikimania 2026 ==
Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie!
Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter!
Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)
:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-"owerhede" van "bo" af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].
Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.
[[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)
:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)
::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)
== Die Duitser en sy sportsoorte ==
Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby "in dié tyd" te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende "en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur". Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. "Indertyd", direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir "in dié tyd". Dus, "indertyd 'n rekord". Ook, "ten tye van" die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of "destyds 'n rekord", wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==
Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: "Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie". [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
g1bq6gdue4aq9rmatyd10k7y99olxmx
Letland
0
7313
2910670
2908467
2026-06-11T05:57:24Z
Jcb
223
2910670
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Land
|noem_naam = Republiek Letland
|volle_naam = <small>''Latvijas Republika'' ([[Lets]])<br />''Latvejas Republika'' ([[Letgallies]])<br />''Lețmō Vabāmō'' ([[Lyfs]])</small>
|algemene_naam = Letland
|beeld_vlag = Flag of Latvia.svg
|beeld_wapen = Coat of Arms of Latvia.svg
|simbool_tipe = Wapen
|beeld_kaart = EU-Latvia.svg
|leuse =
|volkslied = ''Dievs, svētī Latviju!''<br /><small>''([[Lets]] vir: "God seën Letland!")''</small><br /><center>[[Lêer:Latvian National Anthem.ogg]]</center>
|amptelike_tale = [[Lets]]{{smallsup|a}}
|hoofstad = [[Riga]]
{{Koördinate|56|57|N|24|6|O}}
|latd = 56
|latm = 57
|latNS = N
|longd = 24
|longm = 6
|longEW = O
|grootste_stad = [[Riga]]
|regeringsvorm = Unitêre parlementêre<br />grondwetlike [[republiek]]
|leiertitels = <br />• [[President]]<br />• [[Eerste minister]]
|leiername = [[Edgars Rinkēvičs]]<br />[[Andris Kulbergs]]
|oppervlak_rang = 124<sup>ste</sup>
|oppervlak_grootte =
|oppervlak = 64 589<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/latvia/|title=Latvia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=18 Januarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118213452/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/latvia/|archive-date=18 Januarie 2026|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref>
|oppervlakmi² = 24 938
|persent_water = 2,09 (2015)<ref>{{en}} {{cite web|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#|title=Surface water and surface water change|publisher=[[OESO]]|accessdate=29 Mei 2026}}</ref>
|bevolking_skatting = 1 801 246<ref name="CIA" />
|bevolking_skatting_jaar = 2024
|bevolking_rang = 153<sup>ste</sup>
|bevolking_sensus = 2 070 371<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-census-2011-key-indicators-33613.html |title=Population Census 2011 – Key Indicators |date=2 April 2012 |publisher=Sentrale Statistiekkantoor van Letland |accessdate=27 Junie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627202038/http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-census-2011-key-indicators-33613.html |archive-date=27 Junie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
|bevolking_sensus_jaar = 2011
|bevolkingsdigtheid = 27,9
|bevolkingsdigtheidmi² = 72,2
|bevolkingsdigtheidrang = 147<sup>ste</sup>
|BBP_PPP = $87,182 miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2025/april/weo-report?c=941&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&sy=2025&ey=2027&ssm=0&scsm=1&ssd=1&scc=1&ssc=1&sic=0&sort=country&ds=.&br=0 |title=Latvia |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=29 Mei 2026}}</ref>
|BBP_PPP_rang = 104<sup>de</sup>
|BBP_PPP_jaar = 2026
|BBP_PPP_per_kapita = $46 761<ref name="imf2" />
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 51<sup>ste</sup>
|BBP = $48,353 miljard<ref name="imf2" />
|BBP_rang = 96<sup>ste</sup>
|BBP_jaar = 2026
|BBP_per_kapita = $25 935<ref name="imf2" />
|BBP_per_kapita_rang = 42<sup>ste</sup>
|onafhanklikheidstipe = • Verklaar<br />• Erken<br />• Grondwet goedgekeur<br />• Eerste [[Sowjetunie|Sowjet]]-besetting<br />• [[Nazi-Duitsland|Nazi-Duitse]] besetting<br />• Tweede Sowjet-besetting<br />• Onafhanklikheid verklaar<br />• Onafhanklikheid herstel<br />• Onafhanklikheid erken<br />• Huidige grondwet
|onafhanklikheidsgebeure =
|onafhanklikheidsdatums = van die [[Russiese Ryk]]<br />[[18 November]] [[1918]]<ref>{{en}} {{cite book |author=Uldis Ģērmanis |editor=Ojārs Kalniņš |title=The Latvian Saga |edition=11th |page=268 |publisher=Atēna |location=Riga |year=2007 |isbn=9789984342917 |oclc=213385330}}</ref><br />[[26 Januarie]] [[1921]]<br />[[7 November]] [[1922]]<br />[[5 Augustus]] [[1940]]<br />[[10 Julie]] [[1941]]<br />[[1944]]<br />[[4 Mei]] [[1990]]<br />[[21 Augustus]] [[1991]]<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.finland.lv/public/default.aspx?nodeid=38439&contentlan=2&culture=en-US |title=History – The History of Diplomatic Relations between Finland and Latvia |publisher=Finse Ambassade in Riga |quote=Latvia declared independence on 21 August 1991...The decision to restore diplomatic relations took effect on 29 August 1991 |date=9 Julie 2008 |accessdate=26 Januarie 2019}}</ref><br />[[6 September]] [[1991]]<br />[[6 Julie]] [[1993]]
|MOI = {{wins}} 0,889<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=29 Mei 2026}}</ref>
|MOI_rang = 41<sup>ste</sup>
|MOI_jaar = 2023
|MOI_kategorie = {{kleur|#090|baie hoog}}
|Gini = 35,6<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=Eurostat |accessdate=29 Mei 2026}}</ref>
|Gini_rang =
|Gini_jaar = 2025
|Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}}
|geldeenheid = [[Euro]] (€)
|geldeenheid_kode = EUR
|land_kode = LV
|tydsone = OET
|utc_afwyking = [[UTC+02:00|+2]]
|tydsone_somer = OEST
|utc_afwyking_DST = [[UTC+03:00|+3]]
|internet_domein = [[.lv]], [[.eu]]
|skakelkode = 371
|voetskrif = a. [[Lets]] is die enigste amptelike taal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.saeima.lv/en/legislation/constitution |title=The Constitution of the Republic of Latvia, Chapter 1 (Article 4) |publisher=Parlement van die Republiek Letland |accessdate=5 Desember 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131205030657/http://www.saeima.lv/en/legislation/constitution |archive-date=5 Desember 2013}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.valoda.lv/en/downloadDoc_436/mid_566 |title=Official Language Law, Section 3 (Article 1) |publisher=Parlement van die Republiek Letland |accessdate=4 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104204308/http://www.valoda.lv/en/downloadDoc_436/mid_566 |archive-date=4 Januarie 2014}}</ref> [[Lyfs]] word erken as 'n inheemse taal en geniet wettige status.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://likumi.lv/ta/en/en/id/14740 |title=Official Language Law, Sections 4, 5 and 18 (Article 4) |publisher=Likumi.lv |accessdate=5 Julie 2019 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190705131333/https://likumi.lv/ta/en/en/id/14740 |archive-date=5 Julie 2019}}</ref> [[Letgallies]] en die Letse [[gebaretaal]] geniet ook wettige status.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.valoda.lv/en/downloadDoc_436/mid_566 |title=Official Language Law, Section 3 (Articles 3 and 4) |publisher=Parlement van die Republiek Letland |accessdate=4 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104204308/http://www.valoda.lv/en/downloadDoc_436/mid_566 |archive-date=4 Januarie 2014}}</ref>
}}
'''Letland''' ([[Lets]]: ''Latvija'', [ˈlatvija], {{Audio|Lv-Latvija.ogg|luister}}; [[Letgallies]]: ''Latveja''; [[Lyfs]]: ''Lețmō''), amptelik die '''Republiek Letland''' (Lets: ''Latvijas Republika''; Letgallies: ''Latvejas Republika''; Lyfs: ''Lețmō Vabāmō''), is 'n [[republiek]] in [[Noord-Europa|Noordoos-Europa]], een van die [[Baltiese lande]] aan die [[Oossee]]. Die land word verder begrens deur [[Estland]] in die noorde, [[Litaue]] en [[Belarus]] in die suide en [[Rusland]] in die ooste. Net soos Estland en Litaue word Letland dikwels 'n [[Baltiese Tier]] genoem.
[[Lêer:Satellite image of Latvia in March 2003.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Letland]]
[[Lêer:Kaart Letland.png|duimnael|links|[[Central Intelligence Agency|CIA]]-kaart van Letland]]
Die land is geografies, in oppervlakte en inwonertal die middelste van die Baltiese lande, en verenig elemente van beide buurlande: dit deel sy [[Baltiese tale|Baltiese taal]], Lets, met Litaue, waar die verwante [[Litaus]] gepraat word, en dit deel sy oorwegend [[Lutheranisme|Lutherse]] geloof met Estland. Die geskiedenis van Letland vertoon groot ooreenkomste met dié van Estland, en veel minder met dié van Litaue. Letland het ná 'n langdurige Sowjet-besetting in 1991 sy onafhanklikheid herwin nadat dit reeds tussen 1918 en 1940 as onafhanklike republiek bestaan het. 'n Erfenis van die Sowjet-tydperk is die groot aantal [[Russies]]sprekende inwoners.
Die [[hoofstad]] van Letland is [[Riga]] en die grootste rivier die [[Daugava]] of Westelike Dwina, onderskeidelik die grootste stad en die grootste rivier in die Baltiese gebied. Letland kan verdeel word in vier historiese landskappe: [[Koerland]] (''Kurzeme''), [[Lyfland]] (''[[Vidzeme]]''), [[Semgale]] (''Zemgale'') en [[Letgallen]] (''Latgale''). Letland is sedert 1 Mei 2004 'n lidland van die [[Europese Unie]] en die [[Euro]] is op 1 Januarie 2014 as [[geld]]eenheid ingevoer. Op 1 Julie 2016 het Letland by die [[OESO]] aangesluit.<ref name="OESO">{{en}} {{cite web |url=http://www.oecd.org/latvia/latvia-accession-to-the-oecd.htm |publisher=[[OESO]] |title=Latvia's accession to the OECD |date=1 Julie 2016 |accessdate=29 Mei 2026}}</ref>
'n Kenmerk van die huidige Letland is die groot teenstellings tussen die besige hoofstad, 'n voormalige lid van die magtige [[Hanse]]verbond waar Letland se ekonomiese opswaai merkbaar word, en die rustige idille – en soms ook armoede – van die landelike streke. Naas lae geboorte- en hoë sterftesyfers bly die grootskaalse emigrasie van Lette na [[Wes-Europa]] 'n groot uitdaging. Sedert 2004 het 'n vyfde van die Lettiese bevolking hulle in welvarende lande soos die [[Verenigde Koninkryk]], die [[Republiek Ierland]] en [[Duitsland]] hervestig.<ref>{{de}} [https://baltische-rundschau.eu/lettland-abwanderung-sorgt-fuer-probleme/ ''Baltische Rundschau, 19 Februarie 2018: Lettland: Abwanderung sorgt für Probleme. Besoek op 6 Junie 2018'']</ref>
== Etimologie ==
Die naam ''Latvija'' is ontleen aan die antieke [[Letgalle]], een van vier [[Indo-Europese tale|Indo-Europese]] [[Balte|Baltiese stamme]] (die ander is die [[Koere]], [[Sele]] en [[Semgalle]]), wat saam met die Finse [[Litauers]] die [[Letlanders]] se etniese kern gevorm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://latinst.lv/wp-content/uploads/2012/01/Latvia_in_brief.pdf |title=Latvia in Brief |publisher=Letse Instituut |year=2012 |accessdate=12 Mei 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121108155832/http://latinst.lv/wp-content/uploads/2012/01/Latvia_in_brief.pdf |archive-date=8 November 2012}}</ref> Henry van Letland het die Latinisering van die naam bepaal, ''Lettigallia'' en ''Lethia'', albei is ontleen aan die Letgalle. Van dié terme is die weergawes van die landsnaam in [[Romaanse tale]] van ''Letonia'' en verskeie [[Germaanse tale]] van ''Lettland'' afgelei, waaronder die [[Afrikaans]]e naam "Letland".<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/litol-0-X.html |title=Baltic Online |publisher=The University of Texas at Austin |accessdate=12 Mei 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110805131726/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/litol-0-X.html |archive-date=5 Augustus 2011 |url-status=live}}</ref>
== Geografie ==
[[Lêer:Liela Kemeru taka 5jul03.JPG|duimnael|links|Moeraslande in die Nasionale Kemeri-park]]
[[Lêer:BalticSea-GulfOfRiga-EstonianCoast.jpg|duimnael|links|Kustoneel langs die Golf van Riga]]
[[Lêer:Kanupe 2.jpg|duimnael|links|'n Klein rivier naby die Mordangas-meer]]
Letland neem in geografiese opsig 'n middelposisie binne die Baltiese lande in. Met 'n oppervlakte van 64 589 km² is dit effens kleiner as die [[Republiek Ierland]]. Die land verskil met sy sterk beboste karakter merkbaar van Estland en Litaue – sowat 44 persent van die oppervlakte of 2,9 miljoen hektaar is bosgebiede wat deur besoekers reeds vanuit die vliegtuig op pad na Riga raakgesien kan word. Landskappe met bosse, moeraslande en mere is kenmerkend vir die heuwelagtige oostelike landsdele, terwyl die kusgebiede deur vlaktes oorheers word.
Net soos ander gebiede in Noord-Europa was Letland gedurende die laaste koueperiode sowat een miljoen jaar lank met 'n yslaag bedek wat 'n dikte van twee meter bereik het. Die landmassa het onder die swaar gewig geswig. Eers sowat 12 000 jaar gelede, toe die groot [[gletser]]s begin smelt het, is die huidige landskappe van Letland gevorm: tipiese morenelandskappe met lemige, sanderige of stenige afsettings wat as heuwellande of vlaktes voorkom en talle bosse, grasvelde en moeraslande behels.
In Wes- en Noord-Letland het die gletsers minder vrugbare sanderige of klipperige grond agtergelaat wat met die ryk landbougrond van binnelandse streke kontrasteer – soos die vlaktes van Zemgale (Semgale) suid van Riga. In Oos-Letland het die smeltende gletsers met hul wisselende yskante die hoogplato's van Vidzeme en Latgale ([[Letgallen]]) met hul talle mere gevorm. Letland se hoogste punt is die heuwelpiek Gaiziņkalns naby [[Madona]] (312 meter).
Daar is altesaam 12 000 riviere in Letland, waarvan egter slegs twaalf langer as 100 kilometer is. Die twee grootste riviere is die [[Daugava]] wat vanuit die suidooste tot by Riga vloei, met 'n lengte van 1 000 kilometer (waarvan 352 in Letland), en die [[Gauja]] wat net soos die Daugava in die Golf van Riga uitmond. Die grootste van Letland se 3 000 mere is Rāznas ezers met 'n oppervlakte van 57,6 km². By [[Kaap Kolka]] ontmoet die Golf van Riga en die Oossee. Net noord daarvan is die maritieme grens tot Estland geleë.
Die kuslyn langs die Oossee en die Golf van Riga, wat grotendeels deur dennebosse gesoom word, het 'n lengte van 497 kilometer. Dit behels eindelose sandstrande met aangrensende duinlandskappe, strandmere, naaldbosse, moeraslande en mere – 'n gevoelige ekostelsel wat deur die wisselwerking tussen land en see oorheers word. Aangesien die grootste deel van die kusgebiede tydens die Sowjet-besetting as militêre spergebied nie toeganklik was vir besoekers nie, kon die ekosisteme – behalwe vir enkele militêre terreine – hier onverstoord ontwikkel. Die soutwater-strandmere en vogtige grasvelde is gedurende die najaar 'n gewilde rusplek vir miljoene trekvoëls en – in die geval van die Pape-meer – ook tienduisende [[vlermuis]]e.
Van Letland se totale oppervlakte word 8,5 persent as natuurreservate beskerm – daar is vier nasionale parke, vier natuurreservate, 28 natuurparke, nege landskapsreservate, een [[biosfeerreservaat]], nege natuurmonumente en 'n aantal mikroreservate. Letland se vierde nasionale park, die Rāznas nacionālais parks met 'n oppervlakte van bykans 600 km², is eers in 2007 gestig.
=== Bosgebiede ===
[[Lêer:Turaidas skats uz Gauju 2okt04.JPG|duimnael|Landskapstoneel in die Nasionale Gauja-park: die Gauja-riviervallei te midde van bosse]]
Naaldbome beslaan sowat 69 persent van Letland se bosgebiede, die res bestaan uit oorwegend gemengde loofbosse.<ref>{{en}} [http://www.lvm.lv/eng/our_forests/ ''AS Latvijas valsts meži: Our forests''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100708171201/http://www.lvm.lv/eng/our_forests/ |date=8 Julie 2010}}</ref> Die mees uitgestrekte bosgebiede word in die noorde van Kurzeme (Koerland) aangetref. Tipiese Letlandse boomsoorte sluit denne, sparbome en berke in, maar ook eike, linde- en beukebome kom hier endemies voor. Die laasgenoemde soorte het 'n belangrike rol in Letland se voor-Christelike godsdiens gespeel waar besondere kragte aan hulle toegeskryf is. Reeds in die 16de en 17de eeu is voorsiening gemaak vir die volhoubare gebruik van bosse.
Sowat die helfte van alle bosse groei op droë mineraalgrond, terwyl 'n kwart as vogtige bosse geklassifiseer word wat in die res van Europa selde aangetref word. Die grond in dennebosse is 'n geskikte habitat vir bos- en bloubessies asook heideplante, terwyl in sparboombosse veral mosse en in beukebosse hoofsaaklik rietgrasse aangetref word. 'n Oordaad sampioensoorte kom in alle Letlandse bosse voor. Die meeste [[Letlanders]] het – soos die bewoners van die aangrensende buurlande – 'n passie daarvoor om in [[herfs]]tyd mandjies vol sampioene te versamel.
Gedurende die Sowjet-besetting van Letland is min waarde aan omgewingsbewaring geheg. Nog in die 1990's was ontbossing 'n groot probleem wat met die stigting van 'n staatsbeheerde bosbou-aandelemaatskappy in 1999 uiteindelik opgelos is. Tans is sowat die helfte van alle Letlandse bosse in staatsbesit, terwyl 'n konsep vir volhoubare bosbou deur Ugis Rotbergs, die plaaslike [[Wêreldnatuurlewefonds]]direkteur, ontwikkel is. Die verhouding tussen houtontginning en herbebossing vergelyk nou gunstig met dié van ander lande.<ref>{{de}} Jochen Könnecke: ''Lettland''. Ostfildern: DuMont 2009, bl. 50</ref>
=== Moeraslande ===
[[Lêer:Hjortron.jpg|duimnael|'n Ryp dwergmoerbei]]
Moeraslande beslaan sowat tien persent van Letland se oppervlakte – 'n persentasie wat bo die gemiddeld in Europa is. 42 persent van die moeraslande is met mos en 49 persent met gras bedek – die res is oorgangsgebiede.<ref>{{de}} Könnecke (2009), bl. 50</ref> Die helfte van alle Letlandse moeraslande is ongerepte landskappe en 'n natuurlike habitat vir skaars diere en plante waar meer as twintig beskermde plantsoorte aangetref word, asook 'n rusplek vit trekvoëls soos krane en ganse.
Die moeraslande se vyftien tipiese voëlspesies sluit onder meer kraanvoëls, goudpleviere (''Pluvialis apricaria''), korhoens (''Lyrurus tetrix''), smellekens (''Falco columbarius'') en slegvalke (''Falco peregrinus'') in. 'n Verskeidenheid eetbare bessies, wat in oestyd talle versamelaars lok, aard in hierdie vogtige gebiede, soos mos-, blou-, bosbessies en skaars dwergmoerbeie (''Rubus chamaemorus'').
Daar is egter ook bedrywighede wat die moerashabitat agteruit laat gaan en uitdroging bedreig soos kommersiële turfontginning. Letlandse turf word veral na Wes-Europese bestemmings uitgevoer.
=== Klimaat ===
[[Lêer:The Baltic Sea.jpg|duimnael|Donker wolke oor die Oossee]]
Letland is in die oorgangsgebied tussen die gematigde maritieme klimaat van noordelike [[Sentraal-Europa]] en die kontinentale klimaatsone van [[Oos-Europa]] geleë. Die land het dus net soos die ander twee Baltiese lande 'n koel-gematigde klimaat met lang en koue [[winter]]s waartydens die kwik benede vriespunt daal (en wat in sommige jare van Oktober tot April kan duur), en gematigde [[somer]]s met gemiddelde temperature van tussen 16 en 17 °C. [[Lente]] en herfs is korter as in Sentraal-Europa. In Letland word jaarliks tussen 1 800 en 1 900 sonskynure aangeteken. Die jaarlikse gemiddelde temperatuur beloop in Riga naastenby 6 °C, met 'n gemiddelde jaarlikse [[reën]]val van 600 mm.
Die Letlandse kusgebied word deur relatief gematigde temperature gekenmerk, terwyl die binnelandse geweste groter temperatuurskommelinge ondervind. In die afgelope dekades is die Oosseegebied sterker deur verwarming geraak as ander wêrelddele sodat veral tydens die winter en lente hoër temperature aangeteken word en die Oossee se oppervlak in wintermaande nie meer dikwels bevries raak nie. Die somerneerslae het gelyktydig afgeneem, terwyl gedurende die winters meer reënval aangeteken word. Die watertemperatuur styg in Augustus tot sowat 17 °C.
== Geskiedenis ==
=== Vroeë geskiedenis ===
[[Lêer:Balten 1200.svg|duimnael|Baltiese stamme in die 12de eeu n.C. (Litause kaart)]]
Die eerste menslike nedersettings in die gebied van die huidige Letland het in die 9de millennium v.C. ontstaan. [[Balte|Baltiese stamme]], die voorvaders van die [[Letlanders]] en [[Litauers]], het hulle in die tweede helfte van die 2de millennium v.C. hier gevestig en die [[Fins-Oegriese tale|Fins-Oegriese volke]] verdring of geassimileer.
Teen die begin van ons tydrekening het Letland as kruispunt van belangrike handelsroetes bekend gestaan – die sogenaamde "Roete van die [[Wikings]] tot by die [[Grieke]]", waarna in ou kronieke verwys word, het vanuit [[Skandinawië]] deur die huidige Letland langs die [[Daugava|Daugava-rivier]] na Rusland en na die [[Bisantynse Ryk]] geloop. Die Baltiese stamme was self by handelsaktiwiteite betrokke en het veral [[barnsteen]] uitgevoer wat tydens die antieke oudheid en die [[Middeleeue]] dikwels kosbaarder geag is as [[goud]]. Letlandse [[barnsteen]] was sowel in die [[Antieke Griekeland|antieke Griekse wêreld]] asook in die [[Romeinse Ryk]] gewild.
=== Middeleeue ===
[[Lêer:Livland 1260.png|duimnael|Die Livlandse Konfederasie]]
[[Lêer:LIVONIAE NOVA DESCRIPTIO 1573-1578.jpg|duimnael|'n Ou kaart van [[Lyfland]]<br /><small>Joannes Portantius, 1573</small>]]
Vanaf die 10de eeu het die verskillende Baltiese stamme begin eerste administratiewe strukture skep, en 'n aantal Baltiese beskawings – Letgalle, [[Koere]], Sele en Semgalle – het geleidelik uit hierdie stamme ontstaan. Die Letgalle het destyds as die grootste van hierdie stamme ook oor die mees gevorderde staatsstrukture met 'n soort stadstate soos Atzele, Jersika, Koknese en Tālava beskik, terwyl die Koere in die 12de en 13de eeu in hul buurlande rooftogte onderneem en oorloë gevoer het. Die bewoners langs die westelike Oosseekus het na hulle as die "Baltiese Wikings" verwys. Daarenteen het die Semgalle en Sele as vreedsame en welvarende boere bekend gestaan.
Die Balte en Live se nedersettingsgebied was in die vroeë Middeleeue in talle klein vorstedomme verdeel. Van 1202 af is die Letse klein vorstedomme verower deur die Orde van die Swaardbroeders, wat in 1237 deur die [[Duitse Orde]] oorgeneem is. Gelyktydig het die migrasie van [[Duitsers]] plaasgevind. Die Duitse hoërklas het oor eeue heen die stadburgers en die grondbesitters gestel. Tydens die [[Protestantse Hervorming]] het Letland [[Lutheranisme|Evangelies]] geword. Deur aangrensende magte se invloedname het die gebied van die Livlandse Konfederasie in die 16de eeu afhanklik geword van die [[Pools-Litause Gemenebes]], waarvolgens dele van Letland [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katoliek]] geword het. Tot in die 18de eeu is die Baltikum tussen Rusland, [[Swede]] en [[Pole]] betwis. Deur die talle oorloë en [[epidemie]]s het die bevolking erg gekrimp. Met die Derde Poolse Deling het Letland in 1795 'n deel van die [[Russiese Ryk]] geword. Terwyl die [[Baltiese Duitsers]] hul voorregte en kulturele invloed kon bewaar, het deur die assimilasie van die Lyfse volk 'n grootliks homogene Letse bevolking gevorm.
=== Eerste onafhanklikheid ===
In die 19de en veral aan die begin van die 20ste eeu het met die Jonglette en die Nuwe Stroming wense na onafhanklikwording onder die Lette toegeneem. Ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] het Letland op 18 November 1918 sy onafhanklikheid verklaar en kon dit tydens die Letse Onafhanklikheidsoorloog verdedig. In die 1920's het Letland 'n ekonomiese en kulturele bloei ervaar. In 1922 is sowat 300 plaaslike [[Biblioteek|biblioteke]] geopen. Volgens aantal gepubliseerde boeke (volgens inwoners) was Letland – na [[Ysland]] – in Europa in die tweede plek. Van 1920 af het die Letse staat ambassades in talle Europese lande ingerig, maar ook in die [[Republiek China]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]. Op 7 November 1922 is die Grondwet van die Republiek Letland, wat sedert 1990 weer van krag is, goedgekeur. Letland het ook by die [[Volkebond]] aangesluit. Die minderheidsbeleid was vir die destydse tyd baie tolerant; die staat het skole in sewe minderheidstale onderhou. Ná die [[staatsgreep]] op 15 Mei 1934 het Kārlis Ulmanis die grondwet gedeeltelik afgeskaf, en die staat as diktator regeer.
{{Sienook|Russiese Rewolusie (1905)|Russiese Rewolusie (1917)}}
=== Tweede Wêreldoorlog ===
[[Lêer:Latvia1925physical.jpg|duimnael|Letland tussen 1920 en 1940]]
In Oktober 1939 moes Letland toelaat dat die [[Rooi Leër]] militêre basisse inrig en in Julie 1940 is Letland deur die [[Sowjetunie]] geannekseer. Die meeste [[Weste]]like state het Letland ''[[de jure]]'' nie as deel van die Sowjetunie erken nie, maar ''[[de facto]]''.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Van Elsuwege |title=From Soviet Republics to EU Member States: A Legal and Political Assessment of the Baltic States’ Accession to the EU |publisher=Nijhoff |location=Leiden |year=2008 |isbn=978-90-04-16945-6 |edition=1 |page=34}}</ref> Administratief is Letland by die Sowjetadministratiewe strukture aangepas, die burgerlike en militêre leierskap is afgedank, die nywerheid is genasionaliseer, en groot landgoedere en grootskaalse boerebesit is uitgedeel vir toekomstige koöperasies. Die diskriminerende regulasies uit die Tsaristiese era teen die Joodse minderheid, wat 5% van die bevolking uitgemaak het, is afgeskaf.
Van Mei en veral van Junie 1941 af het die Sowjetse regering vertraagde voorkomende maatreëls getref teen 'n moontlike Duitse militêre aggressie in die grensgebied tot die Duitse magsgebied, die "Baltiese Spesiale Militêre Distrik",<ref>{{de}} {{cite book |author=Alexander Werth, Dieter Kiehl |title=Russland im Krieg 1941–1945 |publisher=Droemer Knaur |location=München |year=1967 |edition=1 |page=124}}</ref> veral omdat Nazi-gesinde groepe reeds teen die Letse regering gevorm het in afwagting van só 'n moontlikheid, onder andere rondom die "Fanatiese [[Antisemitisme|Antisemit]]" [[Viktors Arājs|Viktor Arajs]].<ref name="Knop">{{de}} {{cite book |author=Martin Knop |title=Viktor Arajs. Kollaboration beim Massenmord. – Historische Rassismusforschung. Ideologen – Täter – Opfer. |publisher=Barbara Danckwortt, Thorsten Querg, Claudia Schöningh |location=Hamburg, Berlyn |year=1995 |isbn=3-88619-630-5 |page=231–245}}</ref> Onder die maatreëls was die gedeeltelike uitsetting van die Baltiese bevolking, wat as vyandelike probleemgroepe bestempel is, na die [[Siberië|Siberiese]] ooste van die [[Sowjetunie]]. In Letland is op 14 Junie 1941 sowat 19 000 Letlanders gedeporteer, waaronder 5 000 van die [[Jode|Joodse]] bevolkingsgroep,<ref>{{de}} {{cite book |author=Israel Gutman |title=Enzyklopädie des Holocaust. Die Verfolgung und Ermordung der europäischen Juden |edition=II |publisher=Piper Verlag |location=München, Zürich |year=1998 |isbn=978-3-492-22700-1 |page=855}}</ref> maar "niemand het omgegee nie".<ref name="Knop" />
Met die [[Wehrmacht]] se aanval op die Sowjetunie op 22 Junie 1941 het teen middel 1941 die Duitse besetting van Letland as deel van die Rykskommissariaat Oostland onder Rykskommissar [[Hinrich Lohse]] begin. Nou is ook in Letland tientalle massamisdade teen Jode, [[Roma]], as "Kommuniste" geagte, lede van vyandelike "bendes", tronkgevangenes en "kranksinniges" gepleeg. Nadat 15 000 Jode voor die NS-bewind in die onbesette Sowjetunie kon vlug, was in Letland teen die tyd van die inval 70 000 Jode oor, waarvan tot einde 1941 meer as 90% vermoor is en slegs 3 000 die besetting oorleef het.<ref name="gutman856">{{de}} {{cite book |author=Israel Gutman |title=Enzyklopädie des Holocaust. Die Verfolgung und Ermordung der europäischen Juden |edition=II |publisher=Piper Verlag |location=München, Zürich |year=1998 |isbn=978-3-492-22700-1 |page=856}}</ref> Bygekom het sowat 20 000 Jode, wat uit die Duitse Ryk en die besette gebiede na Letland gedeporteer is, waarvan sowat 1 000 oorleef het.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.goethe.de/ins/lv/de/kul/sup/eri/ate/20820461.html |title=Für Verbrechen gibt es keine Rechtfertigung |publisher=Goethe Institut Lettland |accessdate=29 Mei 2026}}</ref> In 1935 was daar volgens die sensus byna 4 000 Roma in Letland, wat amper geheel en al vermoor is.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.romarchive.eu/de/voices-of-the-victims/latvia/ |title=Lettland |publisher=Voices of the victims, RomArchive |author=Martin Holler |date=2017 |accessdate=29 Mei 2026}}</ref>
Sowat 80 000 Letlanders was tydens die Tweede Wêreldoorlog lede van die Letse SS-legioen, 'n verdere 30 000 is by die Letse [[polisie]] ingespan. Albei groepe was in die tientalle massamisdade teen die mensdom betrokke.<ref name="gutman856" /> 'n Hoofrol by die "[[Finale Oplossing|Finale Oplossing van die Joodse Vraag]]" het die deur [[Viktors Arājs|Viktor Arajs]] aangevoerde moordgroep met 400-lede gespeel, wat sowat 30 000 Joodse Letlanders vermoor het.
In herfs 1944 is Letland deur die Rooi Leër verower en opnuut by die Sowjetunie as [[Lettiese Sosialistiese Sowjetrepubliek]] ingelyf.<ref>{{en}} Heinrihs Strods: ''Sovietization of Latvia 1944–1991''. In: Valters Nollendorfs, Erwin Oberländer: ''The hidden and forbidden history of Latvija under Soviet and Nazi occupations, 1940–1991''. Institute of the History of Latvia, Riga 2005, {{ISBN|9984-601-92-7}}, bl. 209–227.</ref>
=== Lettiese Sosialistiese Sowjetrepubliek ===
{{Hoofartikel|Lettiese Sosialistiese Sowjetrepubliek}}
Gedurende die dekades wat Letland aan die Sowjetunie behoort het, is die Letse bydrae veral van die Partisane tot bevryding uitgelig, maar steeds die Rooi Leër se "beslissende rol" beklemtoon. In die skrifte van die na Westerse Lande gevlugte skrywers is die onderwerpe "regverdigings vir samewerking" en "Nazi-propagandamateriaal", asook oor beweerde "Joods-Kommunistiese misdade" teen die "Letlandse volk" uitgelig. Enkele uittreksels van hierdie Nazi-propaganda het weer verskyn ná die onafhanklikwording. Daarin is die Kommunisme as "politiek en etnies vreemd" geag deur die Letlandse amptelike geskiedenisskrywing, wat die afkeuring van die Letse [[partisaan]]weerstand teen die Nazi-besetting ingesluit het. Die anti-Nazi-Partisane is dikwels as "bandiete" bestempel.<ref>{{de}} Karin Liebhart: ''Divergierende Erinnerungskulturen und gedächtnispolitische Konflikte als Faktoren im europäischen Integrationsprozess. Das Beispiel der baltischen Staaten Estland und Lettland''. In: Utta Isop, Viktorija Ratkovic, Werner Wintersteiner: ''Spielregeln der Gewalt. Kulturwissenschaftliche Beiträge zur Friedens- und Geschlechterforschung''. Transkript, Bielefeld 2009, {{ISBN|978-3-8376-1175-5}}, bl. 119–140, hier bl. 126f.</ref>
=== Herwonne onafhanklikheid ===
Op 4 Mei 1990 het die Lettiese Sosialistiese Sowjetrepubliek se Hoogste Raad op die "herstel van onafhanklikheid" besluit. Dié parlementêre besluit kon egter eers met die [[Ontbinding van die Sowjetunie]] op 21 Augustus 1991 de facto van krag word. Op 2 April 2004 het Letland by die [[NAVO|Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO)]] en op 1 Mei 2004 by die [[Europese Unie]] aangesluit.
Op 1 Januarie 2014 het Letland ná Estland die tweede Baltiese land geword wat die [[euro]] as geldeenheid ingevoer het. Voorheen was van 1922 tot 1940 en van 1993 tot 2013 die [[Letse lats]] die amptelike geldeenheid in Letland. Op 1 Julie 2016 het Letland by die [[OESO]] aangesluit.<ref name="OESO" />
== Demografie ==
=== Taal ===
[[Lêer:Population-of-Latvia.svg|duimnael|Letland se bevolkingsgroei (in miljoene) tussen 1920 en 2014]]
Met die onafhanklikwording van Letland in 1991 het Lets die enigste taal in Letland geword wat ampstaalstatus geniet. Die aantal Letssprekendes beloop meer as twee miljoen wêreldwyd, waarvan sowat 1,4 miljoen [[moedertaal]]sprekers is. Lets maak deel uit van die [[Indo-Europese tale|Indo-Europese taalfamilie]] en vorm saam met Litaus die [[Baltiese tale|Baltiese taalgroep]]. Albei tale het in hul woordeskat en grammatika talle kenmerke van [[Proto-Indo-Europese taal|Proto-Indo-Europees]] bewaar sodat hulle sedert die 19de eeu die belangstelling van taalkundiges wek.
Standaardlets word as skryftaal dwarsoor die land gebruik, terwyl gesproke Lets dikwels nog effens deur plaaslike [[dialek]]te beïnvloed word. Daar is sowat 150 Letse dagblaaie asook 200 tydskrifte en joernale met 'n jaarlikse sirkulasie van 110 miljoen. Letlandse uitgewerye produseer jaarliks sowat 2 000 boektitels met 'n totale oplaag van twee miljoen.<ref>{{en}} [http://www.li.lv/index.php?option=com_content&task=view&id=32&Itemid=1113 ''Welcome to Latvia – Latvians and their language''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091203033539/http://www.li.lv/index.php?option=com_content&task=view&id=32&Itemid=1113 |date=3 Desember 2009}}</ref> Lets is die verpligte onderrigmedium in Letland, ook in Russiese skole.
Tans (2014) praat sowat 62 persent van Letland se bevolking Lets as moedertaal, terwyl die aandeel Russiessprekendes sowat 26 persent beloop. In die hoofstad Riga is sowat die helfte van die inwoners van Russiese afkoms sodat Russies hier naas Lets as algemene omgangstaal dien. In [[Daugavpils]], die tweede grootste stedelike nedersetting, vorm Letssprekendes selfs 'n minderheid van sowat twintig persent. 'n Derde belangrike taal, wat dikwels ook as Letse dialek geklassifiseer word, is [[Letgallies]].
Van die ander minderheidstale sluit in [[Esties]], [[Koers]], [[Lyfs]] en [[Belarussies]].
=== Minderhede ===
Meer as dertig persent van Letland se inwoners het 'n ander moedertaal as Lets, veral Russies. Volgens amptelike statistieke het sowat 370 000 inwoners, wat tussen 1940 en 1991 uit verskillende Sowjetrepublieke na Letland gemigreer het, tans nog nie aansoek om inburgering gedoen nie. Hulle beskik gevolglik nog oor Letlandse nog oor enige ander burgerskap, maar het almal 'n permanente verblyf- en werkpermit en kom in aanmerking vir programme wat naturalisasie vergemaklik.
{{Sienook|Dievturība}}
=== Die Duitse minderheid ===
[[Lêer:Ikšķiles baznīcas drupas.jpg|duimnael|Ruïnes van die Ikšķile-kerk]]
[[Lêer:5 Edoles-pils4-14jun08.jpg|duimnael|Die kasteel en landgoed van Ēdole (Duits ''Edwahlen'') was tussen 1561 en 1920 in besit van die adellike Duitse Baehr-familie]]
Tans woon sowat 400 mense van [[Baltiese Duitsers|Duits-Baltiese]] en sowat 3 000 sogenaamde Wolga-Duitsers in Letland. Die laasgenoemde groep het hulle eers in die 20ste eeu in die land gevestig.
Vyf eeue lank, van die 14de tot die 19de eeu, het die Duits-Baltiese minderheid 'n konstante aandeel van tussen vyf en sewe persent van die totale bevolking vertoon. Letlandse [[Duitsers]] het 'n oorheersende invloed op die ekonomie en kultuur uitgeoefen. So bly die houding van Lette teenoor die Duits-Baltiese verlede van hul land ambivalent: enersyds het Letland danksy die inval van die Duitse Orde in die 13de eeu 'n deel van die westerse Europa geword – en juis nie 'n deel van Rusland nie; andersyds was die Letlandse bevolking eeue lank in 'n ondergeskikte posisie teenoor hul adellike Duitse landshere.
In 1802 is 'n Duitse universiteit in Dorpat (tans [[Tartu]] in Estland) gestig wat 'n groot aantal geesteswetenskaplikes uit Duitsland na die Baltiese lande gelok het. Die geleerdes was meestal onwrikbaar gekant teen die plaaslike stelsel van lyfeienskap en het groot belang in die inheemse Estiese en Letlandse kultuur gestel. Die stelselmatige navorsing oor Letland, die Letse volk, sy taal, kultuur en oorspronklike godsdiens het groot invloed op die eerste nasionale Letlandse beweging, die sogenaamde Jonglette, uitgeoefen. Hulle het as studente en later ook dosente die raamwerk geskep waarin die Letlandse kultuur hom selfstandig kon ontwikkel.
Terwyl Letssprekende burgers in stedelike omgewings geleidelik oor sosiale grense gesteek het, het die situasie op die platteland onveranderd gebly. In 1905 het die Letssprekende bevolking vir die eerste keer in opstand teen die Duits-Baltiese landshere gekom, tog is hierdie rebellie bloedig neergeslaan. Eers in 1920 is die grondbesit van in Letland deur 'n landhervorming herverdeel en die grondbesit van landgoedeienaars beperk tot vyftig hektaar. Baie Baltiese Duitsers het geëmigreer of hulle in Letlandse stede gevestig waar hulle 'n nuwe heenkome gevind het. Danksy hul goeie opleiding het Baltiese Duitsers 'n waardevolle bydrae tot die opbou van die nuwe onafhanklike Republiek Letland gelewer.
Die ooreenkoms wat in 1939 tussen [[Adolf Hitler|Hitler]] en [[Josef Stalin|Stalin]] aangegaan is, het geheime bykomende protokolle bevat waarvolgens die Duitse bevolking die Baltiese lande, wat by die Russiese invloedsfeer gereken is, sou ontruim. Die Letlandse president Ulmanis het op 30 Oktober 1939 'n bilaterale ooreenkoms met die Duitse Ryk onderteken waarvolgens die emigrasie van alle Letlandse Duitsers en die staking van alle aktiwiteite van Duitse organisasies in Letland besluit is. Toe die [[Tweede Wêreldoorlog]] met die Duitse [[Inval van Pole|inval in Pole]] begin het, was daar nog sowat 60 000 Duitssprekendes in Letland. Net 10 000 van hulle het tydens die oorlog nog in die land gebly, maar behalwe vir 'n klein minderheid van 500 uiteindelik ook geëmigreer nadat Letland deur die [[Rooi Leër]] beset is.
{{Sienook|Baltische Rundschau}}
=== Die Russiese minderheid ===
[[Lêer:Russisches Theater in Riga 2018.jpg|duimnael|Die Russiese teater in Riga is in 1883 gestig]]
[[Lêer:Rezekne Old Believers church front.jpg|duimnael|'n Kerkgebou van Russiese [[Ougelowiges]] in [[Rēzekne]]]]
Tot die laat 17de eeu het slegs 'n klein aantal Russiese handelaars, ambagslui, vlotters en werkers hulle in Riga of langs die handelsroetes gevestig. Die eerste beduidende nedersettings met suiwer Russiese bevolkings is in die vroeë 18de eeu gestig toe [[Ougelowiges]] uit aangrensende Russiese gebiede (waaronder [[Pskof]], [[Twer]], [[Nowgorod]] en [[Smolensk]]), wat in hul tuisland aan religieuse vervolging blootgestel was, hier hul toevlug gevind het.
Daarnaas het ook plaaswerkers van Russiese landgoedere na Letland gevlug om uit onderdrukking deur die eienaars te ontsnap. Die meeste van hulle het afsonderlike dorpe in onbewoonde streke van Letgallen gestig. Toe hierdie gebied in 1772 by Rusland ingelyf is, het ook steeds meer [[Russies-Ortodokse Kerk|Russies-Ortodokse]] immigrante hierheen gekom, veral in die tyd ná die afskaffing van lyfeienskap. Naas landelike gebiede was ook Riga, wat in die 19de eeu tot een van die grootste nywerheidstede in die tsaristiese Rusland gegroei het, 'n beduidende bestemming vir immigrerende Russe.
Die oorgrote meerderheid van Letland se huidige Russiese bevolking het nogtans eers gedurende die Sowjet-besetting na Letland geïmmigreer.
In religieuse opsig was daar voor die Tweede Wêreldoorlog twee oorheersende geloofsrigtings in die Russiessprekende gemeenskap – Russies-Ortodokse Christene (54 persent) en Ougelowiges (44 persent). Vanweë die grootskaalse Russiese immigrasie ná 1945 het die persentasie Russies-Ortodokse gelowiges tot sowat 80 persent gestyg, terwyl Ougelowiges nou 'n minderheid van sowat tien persent vorm. In die suidelike dele van die Ludza-distrik word ook Russiessprekende [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] aangetref. Hulle is grotendeels gerussifiseerde Letlandse en [[Belarusse|Belarussiese]] Rooms-Katolieke wat ondanks die verlies van hul oorspronklike moedertaal en etniese identiteit aan hul geloof vasgehou het.
Russies is die beduidendste minderheidstaal in Letland en ook die mees gebruikte vreemde taal – vier uit vyf bewoners van Letland het 'n kennis van hierdie taal. Daarnaas is Russies die onderrigmedium in meer as 270 skole dwarsoor die land waar sowat 28 persent van Letland se leerlinge skoolgaan.
Tans word sowat vyftig plaaslike Russiese dagblaaie met 'n totale jaarlikse sirkulasie van tot 70 miljoen in Letland uitgegee. Die aantal boeke, wat jaarliks in Russies verskyn, beloop byna 200, met 'n sirkulasie van omstreeks 300 000. 'n Aantal televisiekanale en radiostasies saai in Russies uit.
Die meeste Russe in Letland is nie geassimileer nie en kan hul moedertaal vlot praat, lees en skryf. Net in landelike gebiede soos Kurzeme of Vidzeme is daar 'n groter aantal gemengde Russies-Letse gesinne waar Lets as huistaal dien.
Letlandse Russe verskil nogtans in terme van mentaliteit, sommige tradisies en taalgebruik van Russe in die Russiese Federasie – hulle is minder bereid om hul emosies openlik te deel, het 'n rustiger gedrag en beoefen soms 'n besonderse formele beleefdheid. Hier het Letlandse Russe sterk by die inheemse bevolking aangepas. Die Russiese omgangstaal in Letland word dikwels deur enkele Letse terme of frases verryk, maar in die algemeen is die plaaslike taalgebruik konserwatiewer as dié van Rusland.<ref>{{en}} [http://www.li.lv/index.php?option=com_content&task=view&id=77&Itemid=1112 ''Latvijas Institūts – Ethnic minorities in Latvia: The Russians''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201092022/http://www.li.lv/index.php?option=com_content&task=view&id=77&Itemid=1112 |date=1 Februarie 2010}}</ref>
== Politiek ==
=== Regering ===
[[Lêer:Flickr - Saeima - 4.maijs Saeimā (6).jpg|duimnael|Die parlementsgebou in [[Riga]]. Die Huis van die Lyflandse Ridderskap]]
Letland is 'n parlementêre demokratiese republiek. Die huidige president is [[Edgars Rinkēvičs]] wat in 2023 [[Egils Levits]] opgevolg het. Die president word deur die parlement vir 'n termyn van vier jaar verkies met een moontlike herverkiesing.
Die Letse parlement [[Saeima]] het een kamer met 100 setels. Die parlement se naam is afgelei van die Poolse ''Sejm''. Dit word elke vier jaar verkies. Die huidige regering regeer sedert 2026 onder leiding van [[Andris Kulbergs]].
=== Administratiewe streke ===
In administratiewe opsig bestaan Letland uit sewe republiekstede (''valstspilsētas'') en 36 munisipaliteite (''novadi''). Daar is altesaam 43 plaaslike owerhede.
; Republiekstede
[[Lêer:Latvijas novadi 2021.png|duimnael|Administratiewe streke in Letland sedert 2021]]
{| class="wikitable sortable"
! Republiekstad
|-
|[[Lêer:Coat of arms of Daugavpils.svg|links|30px]] [[Daugavpils]]
|-
|[[Lêer:Jelgava COA small.svg|links|30px]] [[Jelgava]]
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Jūrmala.svg|links|30px]] [[Jūrmala]]
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Liepāja.svg|links|30px]] [[Liepaja]]
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Rēzekne.svg|links|30px]] [[Rēzekne]]
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Riga small.svg|links|30px]] [[Riga]]
|-
|[[Lêer:LVA Ventspils COA.svg|links|30px]] [[Ventspils]]
|}
=== Buitelandse beleid ===
[[Lêer:Ministerio de Asuntos Exteriores, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG|duimnael|Letland se Ministerie van Buitelandse Sake in Riga]]
In Letland se politieke groeperings is daar konsensus oor die hoofoogmerke van die land se buitelandse beleid – soos verdere integrasie van Letland in die politieke en ekonomiese strukture van die Europese Unie en die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie. Aangesien Rusland as 'n toenemende bedreiging beskou word, bly die handhawing van nouer betrekkinge met die Verenigde State en die samewerking met ander lande in die Oosseegebied hoofdoelwitte van die Letse regering se buitelandse beleid.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.auswaertiges-amt.de/de/service/laender/lettland-node/politisches-portraet/200716 |title=Lettland: Politisches Porträt |publisher=Duitse Departement van Buitelandse Sake |date=1 Maart 2024 |accessdate=29 Mei 2026}}</ref>
Letland se politieke steun vir lande soos [[Georgië]], [[Moldowa]] en [[Oekraïne]] en hul politieke en ekonomiese hervorming weerspieël sy eie ervaring. Betrekkinge met Rusland bly gespanne.
Daarteenoor onderhou Letland vriendskaplike betrekkinge met lande soos Duitsland, sy Baltiese buurlande en die Nordiese lande, veral Finland en Swede, wat almal historiese, ekonomiese en kulturele bande met Letland het.
=== Beleid in die Europese Unie ===
[[Lêer:Tratado de Lisboa 13 12 2007 (081).jpg|duimnael|Letland het in 2004 by die Europese Unie aangesluit en in 2007 die [[Verdrag van Lissabon]] onderteken]]
Letland het saam met nege ander lande op 1 Mei 2004 by die Europese Unie (EU) aangesluit en hou nege setels in die Europese Parlement.
Die invoering van die Europese geldeenheid [[Euro]] het hoë prioriteit in Letland se finansiële en ekonomiese beleid geniet, en uiteindelik het die land het op 1 Januarie 2014 by die Eurosone aangesluit.
=== Veiligheidsbeleid ===
Letse soldate het tot in die lente van 2009 as veiligheidswagte diens in [[Irak]] en in [[Afghanistan]] verrig. Aangesien die Baltiese lande nie oor genoeg kapasiteit beskik nie, word hulle lugruimte deur ander NAVO-lande beskerm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ac.nato.int/missions/air-policing/baltics |title=Baltic Air Policing |publisher=[[NAVO]] |accessdate=29 Mei 2026}}</ref>
== Ekonomie ==
=== Ekonomiese ontwikkeling tussen die wêreldoorloë ===
[[Lêer:Ventspils osta.jpg|duimnael|Die hawe van Ventspils is die besigste in die Baltiese lande]]
Danksy die uitvoer van agrariese produkte soos botter en spek het Letland ná sy onafhanklikwording 'n oorskot op sy handelsrekening en met die Lat (wat met goudreserwes in die buiteland ondersteun is) vanaf 1922 ook 'n stabiele geldeenheid gehad. Die nywerheidsektor het hom op die verwerking van natuurlike hulpbronne soos hout en vlas toegespits, terwyl ook swaar nywerhede, boumateriale, kragopwekking, tabak, tekstiele, brouerye, assuransies en voedselverwerking tot beduidende ekonomiese sektore ontwikkel het. Die vervaardiging van landboumasjiene is uitgebrei en het ook in Estland se behoeftes voorsien.
Lae inflasiekoerse en die beperking van die buitelandse skuldlas het saam met 'n ekonomiese beleid van staatsinmenging tot in die 1930's gewaarborg dat Letland se welvaart verhoog is, alhoewel hierdie ontwikkeling met 'n sterk politisering van die ekonomiese lewe gepaard gegaan het.<ref>{{de}} Ralph Tuchtenhagen: ''Geschichte der baltischen Länder''. München: C.H. Beck 2009, bl. 87</ref>
=== Ontwikkeling ná 1990 ===
[[Lêer:Lv real gdp growth.svg|duimnael|Letland se ekonomiese groei tussen 1996 en 2006]]
Veral in die hoofstad Riga en sy omgewing het hoogs ontwikkelde bedrywe vir die vervaardiging van elektriese en fyn meganiese goedere van hoë gehalte ontstaan. Hier word onder meer huishoudelike toestelle soos koel- en vrieskaste, maar ook motorfietse, klein busse en telekommunikasietoerusting vervaardig. Intussen word daar ook poging onderneem om ander nywerheidsektore soos die tekstiel-, hout- en boumateriaalbedryf verder uit te brei.
Die landbousektor speel steeds 'n beduidende rol. Letland is 'n beduidende graanprodusent en -uitvoerder, terwyl ook veeboerderye 'n groot bydrae tot die ekonomie in die platteland lewer. Die landboubedryf het ná die onafhanklikwording voordeel getrek uit die vinnige privatisering van boerderye. Net soos stedelike nedersettings het ook landelike gebiede begin om hul toeriste-infrastruktuur uit te bou en aan die behoeftes van besoekers uit Wes- en Noord-Europese lande aan te pas.
{{Sienook|AirBaltic|LIDO}}
== Sport ==
[[Lêer:Kristaps Porzingis.jpg|duimnael|links|upright|Kristaps Porziņģis]]
[[Lêer:Arena Riga CAN-CZE-2006-05-14.JPG|duimnael|Die Arena Riga tydens die Yshokkiewêreldbeker 2006]]
[[Yshokkie]] word algemeen as die gewildste [[sport]]soort in Letland beskou. Die land het al bekende yshokkiesterre opgelewer soos Helmuts Balderis, Artūrs Irbe, Kārlis Skrastiņš, Sandis Ozoliņš en mees onlangs Zemgus Girgensons, wat die Letse mense sterk ondersteun het internasionaal en by die NHL, wat uitgedruk is deur die ''NHL's All Star Voting'' te gebruik om aan Zemgus die eerste plek te besorg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nhl.com/ice/news.htm?id=743166 |title=Sabres' Girgensons expands lead as top vote-getter in 2015 NHL All-Star Fan Vote presented by SiriusXM |publisher=NHL |accessdate=12 Desember 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211004651/http://www.nhl.com/ice/news.htm?id=743166 |archive-date=11 Desember 2014 |url-status=live}}</ref> Dinamo Riga is die land se sterkste yshokkieklub en speel in die ''Latvian Hockey Higher League'', die hoogste liga, wat in 1931 gestig is. Die Yshokkiewêreldbeker 2006 is in Riga beslis.
Die tweede mees gewilde sportsoort is [[basketbal]]. Letland het 'n lang basketbaltradisie, aangesien die Letlandse nasionale basketbalspan die eerste EuroBasket in 1935 beklink en in 1939 die silwermedalje ingepalm het, nadat hulle die eindstryd teen Litaue met een punt verloor het. Letland het al baie Europese basketbalsterre soos Jānis Krūmiņš, Maigonis Valdmanis, Valdis Muižnieks, Valdis Valters, Igors Miglinieks, asook die eerste Letse NBA-speler Gundars Vētra opgelewer. Andris Biedriņš is een van die bekendste Letse basketbalspelers, en hy het in die NBA vir die Golden State Warriors en die Utah Jazz gespeel. Huidige NBA-spelers sluit in Kristaps Porziņģis, wat vir die Washington Wizards speel, Dāvis Bertāns vir die Dallas Mavericks, en Rodions Kurucs, wat laas uitgedraf het vir die Milwaukee Bucks. Die voormalige Letse basketbalklub Rīgas ASK het die Euroleaguetoernooi drie keer agtereenvolgens voor sy ontbinding gewen. Vandag is VEF Rīga, wat aan die Eurobeker deelneem, die sterkste Letse basketbalklub. BK Ventspils, wat aan die EuroChallenge deelneem, is die naasbeste basketbalklub in Letland en het die ''Latvijas Basketbola līga'' al agt keer en die ''Baltic Basketball League'' in 2013 gewen. Letland was een van die medegashere van die EuroBasket 2015.
Van die ander gewilde sportsoorte sluit in [[sokker]], [[vloerbal]], [[tennis]], [[vlugbal]], [[fietsry]], [[bobslee]] en [[skeleton]]. Die Letlandse nasionale sokkerspan se enigste deelname aan 'n [[FIFA]]-toernooi was tydens die Europese Sokkerkampioenskap 2004.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/teama/team=56558/profile/ |title=Latvia team profile |publisher=[[UEFA]] |date=6 Januarie 2014 |accessdate=3 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205161652/http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/teama/team=56558/profile/ |archive-date=5 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref>
Letland is 'n suksesvolle deelnemer op beide [[Olimpiese Winterspele|Olimpiese Winter-]] en [[Olimpiese Somerspele|Somerspele]]. Die mees suksesvolle Olimpiese atleet sedert Letland se onafhanklikwording is Māris Štrombergs, wat 'n tweemalige Olimpiese [[BMX]]-kampioen in [[Olimpiese Somerspele 2008|2008]] en [[Olimpiese Somerspele 2012|2012]] geword het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/action/bmx/story/_/id/8255371/colombia-mariana-pajon-latvia-maris-strombergs-win-olympic-bmx-gold-london |title=Pajon, Strombergs win Olympic Gold |publisher=ESPN |author=Brian Tunney |date=10 Augustus 2012 |accessdate=20 Mei 2023}}</ref>
In [[boks]] is Mairis Briedis die enigste Letlander wat 'n bokswêreldtitel ingepalm het, nadat hy die WBC-kruisergewigtitel van 2017 tot 2018 gewen het, die WBO-kruisergewigtitel in 2019 en die ''IBF / The Ring magazine''-kruisergewigtitels in 2020.
In 2017 het die Letse tennisspeler [[Jeļena Ostapenko]] die [[Franse Ope]] gewen en sodoende die eerste ongeplaaste speler geword wat daarin geslaag het sedert Margaret Scriven in 1933.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cbssports.com/tennis/players/playerpage/2215978/2017/jelena-ostapenko |title=2017 results |publisher=CBSSports.com |accessdate=28 Januarie 2019}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
; Algemeen
----
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Latvia|title=Latvia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=29 Mei 2026}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/latvia/|title=Latvia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=29 Mei 2026}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Latvia|Letland}}
; Toerisme
----
* {{en}} {{Wikivoyage|Latvia|Letland}}
* {{lv}} [http://www.vietas.lv/ Vietas.lv] – Gids oor Letland
; Politiek
----
* {{lv}} {{en}} [https://www.president.lv/ Amptelike webwerf van die President van Letland]
* {{lv}} {{en}} [https://www.saeima.lv/ Amptelike webwerf van die Parlement van Letland]
* {{lv}} {{en}} [https://www.mk.gov.lv/ Amptelike webwerf van die Regering van Letland]
; Media
----
* {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=c84x6ZZwHT4 ''YouTube.com: Letland in sewe minute'']
{{Geografiese ligging
| Senter = {{vlagland|Letland}}
| Noord = {{vlagland|Estland}}
| Noordoos = {{vlagland|Rusland}}
| Oos = {{vlagland|Rusland}}
| Suidoos = {{vlagland|Belarus}}
| Suid = {{vlagland|Litaue}}
| Suidwes = [[Oossee]]
| Wes = {{vlagland|Swede}} • [[Oossee]]
| Noordwes = {{vlagland|Swede}} • [[Golf van Riga]]
}}
{{Lande van Europa}}
{{EU-lande}}
{{NAVO}}
{{Nordiese Raad}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
[[Kategorie:Letland| ]]
1dc7eciotnk968adj49dul05bf8irao
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/10 Junie
4
8112
2910623
2404363
2026-06-10T16:37:31Z
Oesjaar
7467
Skakel
2910623
wikitext
text/x-wiki
<!-- Only uncomment ONE image at a time
[[Lêer:Mathematicians bridge cambridge large.jpg|150px|thumb|Mathematicians bridge, Cambridge]]
[[Lêer:Millennium Bridge750pix.jpg|170px|thumb|Die Millenniumbrug, Londen]]
-->
'''[[10 Junie]]''':
[[Lêer:Ampere1.jpg|125px|border|right|André-Marie Ampère]]
* [[1836]] – Die [[Frankryk|Franse]] [[fisika|fisikus]] '''[[André-Marie Ampère]]''', wat as een van die hoofontdekkers van elektromagnetisme beskou word, sterf.
* [[1898]] – Tuone Udaina, die laaste spreker van die [[Romaans|Romaanse taal]] [[Dalmaties]], sterf toe hy op 'n landmyn trap.
* [[1940]] – [[Tweede Wêreldoorlog]]: [[Italië]] verklaar oorlog teen [[Frankryk]] en die [[Verenigde Koninkryk]].
* [[1967]] – [[Sesdaagse Oorlog]]: [[Israel]]iese magte beëindig hulle opmars in [[Sirië]] en hou hulle by 'n [[Verenigde Nasies|VN-skietstaking]] en bring daarmee 'n einde aan ses dae se gevegte op drie fronte.
* [[1988]] – Die [[VSA|Amerikaanse]] skrywer [[Louis L'Amour]] sterf.
<!--
* [[1190]] – [[Derde Kruistog]]: [[Frederick I, Heilige Romeinse Keiser|Frederick I Barbarossa]] verdrink in die [[Salephrivier]] terwyl hy 'n leër na [[Jerusalem]] lei.
* [[1829]] – [[Oxford Universiteit|Oxford]] verslaan [[Cambridge Universiteit|Cambridge]] in die eerste [[kano-wedvaart]].
* [[1864]] – [[Amerikaanse Burgeroorlog]]: [[Confederate States of America|Konfederale]]s verslaan 'n baie groter [[VSA|Unie]]-mag tydens die [[Slag van Brice's Crossroads]].
* [[1935]] – [[Alkoholiste Anoniem]] (AA) word gestig in [[Akron stad|Akron, Ohio]]. Dit is die dag wat tradisioneel as die eerste nugter dag van die medestigter van die AA, Dr. Bob Smith, beskou word.
* [[2000]] – [[Londen]] se nuutste brug, die [[Millenniumbrug]], word gesluit vir veiligheidsondersoeke nadat groot skares veroorsaak dat die brug te woes swaai.
-->
nzibcq1qoazevby7h9sg966yiuoz6a3
2910625
2910623
2026-06-10T17:45:40Z
SpesBona
2720
+ Portugaldag.
2910625
wikitext
text/x-wiki
<!-- Only uncomment ONE image at a time
[[Lêer:Mathematicians bridge cambridge large.jpg|150px|duimnael|Mathematicians bridge, Cambridge]]
[[Lêer:Millennium Bridge750pix.jpg|170px|duimnael|Die Millenniumbrug, Londen]]
-->
'''[[10 Junie]]''': [[Portugal]]dag.
[[Lêer:Ampere1.jpg|125px|border|regs|André-Marie Ampère]]
* [[1836]] – Die [[Frankryk|Franse]] [[fisika|fisikus]] '''[[André-Marie Ampère]]''', wat as een van die hoofontdekkers van elektromagnetisme beskou word, sterf.
* [[1898]] – Tuone Udaina, die laaste spreker van die [[Romaans|Romaanse taal]] [[Dalmaties]], sterf toe hy op 'n landmyn trap.
* [[1940]] – [[Tweede Wêreldoorlog]]: [[Italië]] verklaar oorlog teen [[Frankryk]] en die [[Verenigde Koninkryk]].
* [[1967]] – [[Sesdaagse Oorlog]]: [[Israel]]iese magte beëindig hulle opmars in [[Sirië]] en hou hulle by 'n [[Verenigde Nasies|VN-skietstaking]] en bring daarmee 'n einde aan ses dae se gevegte op drie fronte.
* [[1988]] – Die [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] skrywer [[Louis L'Amour]] sterf.
<!--
* [[1190]] – [[Derde Kruistog]]: [[Frederick I, Heilige Romeinse Keiser|Frederick I Barbarossa]] verdrink in die [[Salephrivier]] terwyl hy 'n leër na [[Jerusalem]] lei.
* [[1829]] – [[Oxford Universiteit|Oxford]] verslaan [[Cambridge Universiteit|Cambridge]] in die eerste [[kano-wedvaart]].
* [[1864]] – [[Amerikaanse Burgeroorlog]]: [[Confederate States of America|Konfederales]] verslaan 'n baie groter [[VSA|Unie]]-mag tydens die [[Slag van Brice's Crossroads]].
* [[1935]] – [[Alkoholiste Anoniem]] (AA) word gestig in [[Akron stad|Akron, Ohio]]. Dit is die dag wat tradisioneel as die eerste nugter dag van die medestigter van die AA, Dr. Bob Smith, beskou word.
* [[2000]] – [[Londen]] se nuutste brug, die [[Millenniumbrug]], word gesluit vir veiligheidsondersoeke nadat groot skares veroorsaak dat die brug te woes swaai.
-->
9zn446711467k3umbd7sri337uvql33
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/11 Junie
4
8114
2910737
2203313
2026-06-11T10:30:02Z
SpesBona
2720
Opruim
2910737
wikitext
text/x-wiki
<!-- Only uncomment ONE image at a time
<div style="float:right">[[Lêer:Yungcath.JPG|100px|Young Catherine]]</div>
<div style="float:right">[[Lêer:GreatBarrierReef-EO.JPG|100px|Great Barrier Reef, satellite view]]</div>
-->
'''[[11 Junie]]''': Kamehameha-dag in [[Hawaii]].
[[Lêer:Eq it-na pizza-margherita sep2005 sml.jpg|125px|border|regs|Egte Neapolitaanse Pizza Margherita]]
* [[1889]] – Die eerste '''Margherita-[[pizza]]''' word volgens oorlewering deur die pizzamaker Peppino Brandi vir die [[Italië|Italiaanse]] koning [[Umberto I van Italië|Umberto I]] en sy eggenote, Margherita, gebak.
* [[1906]] – Die [[Afrikaans]]e skrywer [[N.P. van Wyk Louw]] word op [[Sutherland]] in die [[Kaapkolonie]] gebore.
* [[1955]] – [[Le Mans]]-ramp: Sewe-en-sewentig mense sterf en ander word beseer toe 'n [[motorsport|renmotor]] van die baan af tol en in die skare vasjaag.
* [[2003]] – Die naam van die [[hoofstad]] van die [[Limpopo]]provinsie, Pietersburg, word amptelik gewysig na [[Polokwane]].
* [[2005]] – Die [[Springbokke]] behaal hul grootste oorwinning in dié tyd deur [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] met 134–3 in [[Oos-Londen]] te klop.
* [[2010]] – Die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010]] skop in Suid-Afrika af.
<!--
* [[1509]] – Koning [[Henry VIII van England]] trou met [[Katherina van Aragon]].
* [[1770]] – Kaptein [[James Cook]] ly skipbreuk op die [[Groot Koraalrif]].
* [[1899]] – [[Pous Leo XIII]] dra die hele [[mens]]dom op tot die [[Heilige Hart]] van [[Jesus]].
* [[1963]] – Die [[Universiteit van Alabama]] word [[Rasse skeiding|gedesegregeer]] toe Goewerneur [[George Wallace]] gedwing word om opsy te staan nadat hy probeer verhoed het dat swart student inskryf.
* [[1917]] – [[Alexander van Griekeland|Alexander]] word as koning van [[Griekeland]] gekroon nadat sy vader [[Konstantyn I van Griekeland|Konstantyn I]] afgedank het.
* [[1991]] – [[Cromwell Everson]], [[Suid-Afrika]]anse komponis en skrywer van die eerste Afrikaanse opera, Klutaimnestra, sterf.
-->
mxawgiwmbhcjg0ne5q0izklex7ixko0
Los Angeles
0
8384
2910688
2887431
2026-06-11T06:57:45Z
Jcb
223
2910688
wikitext
text/x-wiki
{| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;"
! align="center" colspan="2" style="color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;" |
'''City of Los Angeles'''<br />
[[Lêer:LA.jpg|280px]]
|- style="background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Kaart'''
|style="border-left:1px solid #999"| '''Seël'''
|- style="background:white"
|rowspan=6| [[Lêer:LA County Incorporated Areas Los Angeles highlighted.svg|180px|senter]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Seal of Los Angeles.svg|75px|senter]]
|- style="background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CEDAF2; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Vlag'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Flag of Los Angeles, California.svg|90px|senter]]
|- style="background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="border-top:1px solid #999;"
| '''Land'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{vlagland|Verenigde State}}
|- style="border-top:1px solid #999;"
| '''[[Deelstate van die Verenigde State van Amerika|Deelstaat]]'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[Lêer:Flag of California.svg|23px]] [[Kalifornië]]
|- style="border-top:1px solid #999;"
| '''[[County (Verenigde State)|County]]'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[Los Angeles County]]
|- style="border-top:1px solid #999;"
| '''Koördinate'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{Koördinate|34|03|N|118|15|W|aansig=inlyn,titel}}
|- style="border-top:1px solid #999;"
| '''Gestig op'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[4 September]] [[1781]]
|- style="border-top:1px solid #999;"
| '''Geïnkorporeer op'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[4 April]] [[1850]]
|- style="border-top:1px solid #999;"
| '''Oppervlakte:'''
| style="background: #f7f8ff" |
|-
| - Totaal
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 1 301,970 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| '''Hoogte bo seevlak'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 71 m
|- style="border-top:1px solid #999;"
|- style="border-top:1px solid #999;"
|-
| '''Bevolking:'''
| style="background: #f7f8ff" |
|-
| - Totaal (City of LA 2015)
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 4 031 000<ref>{{en}} [http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/documents/E-1_2016PressRelease.pdf Persverslag van die Kaliforniese Departement van Finansies, uitgereik op 2 Mei 2016. Besoek op 7 Junie 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160604031730/http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/documents/E-1_2016PressRelease.pdf |date=4 Junie 2016}}</ref>
|-
| - Bevolkingsdigtheid
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 3 096/vk km
|-
| - Metropolitaanse gebied
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 15 250 000
|-
| - ''Combined statistical area (CSA)''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 17 786 419
|-
| '''Tydsone'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | PST ([[UTC]] -8)
|- style="border-top:1px solid #999;"
| - [[Somertyd]]
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | PDT (UTC -7)
|- style="border-top:1px solid #999;"
|-
| '''Klimaat'''
| style="background: #f7f8ff" |
|-
| - Tipe
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Subtropiese klimaat
|-
| - Gemiddelde jaarlikse temperatuur
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 16,5 °C
|-
| - Gem. temp. Januarie/Julie
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 12,5 / 20,3 °C
|-
| - Gemiddelde jaarlikse neerslae
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 379,2 mm
|-
| '''Burgemeester'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Karen Bass ([[Demokratiese Party (Verenigde State)|D]])
|- style="border-top:1px solid #999;"
| '''Amptelike webwerf'''
| style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [http://www.lacity.org/ ''lacity.org'']
|}
'''Los Angeles''' ([[Engels]]: [lɒs ˈændʒələs], {{Audio|En-us-los-angeles.ogg|luister}}; [[Spaans]]: [los ˈaŋxeles], letterlik: "die Engele" <ref>{{Cite book |last=Buntin |first=John |url=http://archive.org/details/lanoirstrugglefo0000bunt_t9r1 |title=L.A. noir : the struggle for the soul of America's most seductive city |date=2009 |publisher=New York:Harmony Books |others=Internet Archive |isbn=978-0-307-35207-1}}</ref>) is 'n groot, uitgestrekte [[metropool]] aan die weskus van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en die administratiewe setel van die [[Los Angeles County|Los Angeles-distrik]] (''Los Angeles County'') in [[Suid-Kalifornië]].
[[Lêer:Echo Park Lake with Downtown Los Angeles Skyline.jpg|duimnael|links|Echo Park Lake op 'n helder Desemberoggend, met die silhoeët van Downtown Los Angeles teen die agtergrond]]
[[Lêer:Downtown LA at night (4284824408).jpg|duimnael|links|'n Nagtelike uitsig oor die middestad]]
[[Lêer:Aerial Getty Museum.jpg|duimnael|links|Stad van kuns en kultuur: Getty Center in die Santa Monica-berge. Die Kaliforniese sonlig skitter tussen sonop en sononder in alle skakerings van wit op die fasades van Italiaanse travertyn]]
[[Lêer:Interior of the Millennium Biltmore Hotel-24651397143.jpg|duimnael|links|Millennium Biltmore Hotel, sedert 1923 'n gunsteling-verblyfplek vir staatshoofde en rolprentsterre]]
[[Lêer:Disney Concert Hall (10920404614).jpg|duimnael|links|Walt Disney Concert Hall: ouditorium]]
Die stad is in 1781 deur die [[Spanje|Spaanse]] kaptein Rivera y Moncada onder die naam ''El Pueblo de Nuestra Señora Reina de los Ángeles de la Porciúncula'' ("Stad van Onse Dame, Koningin van die Engele van die Porciúncularivier" – die nedersetting se presiese naam kan deur geskiedkundiges tans nie bepaal word nie<ref>{{en}} Bob Pool: ''City of Angels' First Name Still Bedevils Historians''. In: ''Los Angeles Times'', 26 Maart 2005. Aanlyn beskikbaar: [http://articles.latimes.com/2005/mar/26/local/me-name26 ''articles.latimes.com'']. Alternatiewe name of spellings, wat deur historici voorgestel is, is ''El Pueblo de Nuestra Señora de los Angeles'', ''El Pueblo de Nuestra Senñora la Reyna de los Angeles'', ''El Pueblo de Nuestra Senñora de los Angeles de la Porciuncula'', ''El Pueblo de Nuestra Senñora la Reyna de los Angeles del Rio Porciuncula'', ''El Pueblo de la Reina de los Angeles Sobre el Rio de Porciuncula'', ''Pueblo del Rio de Nuestra Senñora la Reyna de los Angeles de Porciuncula''</ref>) met elf Spaanse gesinne (altesaam 44 siele) langs die Los Angeles-rivier gestig, maar dit is eers op 4 April 1850 – vyf maande voordat [[Kalifornië]] amptelik tot die Unie toegelaat is – as 'n munisipaliteit geïnkorporeer.
Los Angeles is by verre die grootste stedelike nedersetting in [[Kalifornië]], en sedert 1990, toe dit die tradisionele ''Second City'' [[Chicago]] verbygesteek het, op een na die grootste metropool in die Verenigde State, met 'n inwonertal wat in 2015 vir die eerste keer in sy geskiedenis die viermiljoenkerf verbygesteek het. Die metropolitaanse gebied van Los Angeles (wat naas Los Angeles ook die distrikte San Bernardino, Riverside, Ventura en Orange County bevat) huisves 'n bevolking van meer as 17 miljoen met uiteenlopende etniese en ekonomiese agtergronde. Die stad is in die 20ste eeu as die prototipe van 'n toekomstige metropool beskou wat alle voor- en nadele van 'n uitgestrekte metropolitaanse gebied in hom verenig het.
Die stad, waarvan die naam dikwels afgekort word tot ''LA'', is 'n wêreldsentrum vir sake en internasionale [[Handel (ekonomie)|handel]], [[vermaak]], [[kultuur]], [[Media (kommunikasie)|media]], [[mode]], [[wetenskap]], [[tegnologie]] en [[onderwys]]. Dit is die setel van bekende professionele liggame, kulturele organisasies en tersiêre onderwysinstellings soos die ''University of Southern California'' en die ''University of California'' en een van die kragtigste ekonomiese spilpunte in die VSA.
Los Angeles word gelys as die wêreld se derde welvarendste en vyfde magtigste en invloedrykste metropool wat in die VSA net deur [[New York Stad|New York]] oortref word. Die gekombineerde statistieke gebied (''combined statistical area, CSA'') van Los Angeles-Long Beach-Anaheim sal in 2020 na beraming 'n bruto metropolitaanse produk van $1207,3 miljard genereer wat van die stad die tweede grootste ekonomiese sentrum in die Verenigde State na die metropolitaanse gebied van New York maak.<ref>{{en}} [https://www.statista.com/statistics/183808/gmp-of-the-20-biggest-metro-areas/ ''Statista.com: Forecasted Gross Metropolitan Product (GMP) of the United States in 2020, by metropolitan area'']</ref>
Met [[Hollywood]] het Los Angeles daarnaas tot die "Wêreldhoofstad van Vermaak" ontwikkel en speel steeds 'n leidende rol in die [[rolprent]]-, [[televisie]]-, [[videospeletjie]]- en musiekbedryf, al word die meeste belangrike ateljees tans in die stadsdeel Burbank aangetref. Die belangrikheid van die plaaslike vermaakbedryf maak van Los Angeles en sy voorstede gewilde woonplekke vir bekende vermaakpersoonlikhede.
Die betowering van die Amerikaanse Droomfabriek, Hollywood, Hollywood Boulevard met sy beroemde ''[[Hollywood Walk of Fame|Walk of Fame]]'', Sunset Strip, en [[Beverly Hills, Kalifornië|Beverly Hills]], asook die natuurskoon van sy strande het van Los Angeles die sinnebeeld van die Kaliforniese droom gemaak en tot sy vinnige groei bygedra. Dekades lank was Los Angeles se stadsgeskiedenis 'n verhaal van suksesvolle selfbemarking en grootskaalse binnemigrasie. Aanvanklik was die droom van vryheid en onafhanklikheid beperk tot 'n klein laag welvarendes.
Kort voor lank het die stad 'n trekpleister vir honderdduisende Amerikaners uit die Middelweste geword wat 'n voorstedelike lewe in die enkelgesinshuise van Southland, die sonnige suide van Kalifornië, kon bekostig, vry van die beperkings wat 'n lewe in die digbevolkte Amerikaanse metropole van die Ooskus hulle sou opgelê het. Uiteindelik het Los Angeles ook 'n toevlugsoord vir ontworteldes geword wat slagoffers van die ''Dust Bowl'', een van die grootste natuurrampe in die geskiedenis van die VSA, geword het, en met niks meer as hul motors, vol gepak met hul besittings, hier aangekom het.
Die stadsgebied, wat deur 'n netwerk van oënskynlik eindelose snelweë deurkruis word, behels 'n groot verskeidenheid boustyle wat van die stadsentrum met sy wolkekrabbers tot luukse villas in die klowe van die omgewing strek. Sy bewoners, na wie in die Verenigde State as ''Angelenos'' verwys word, geniet 'n gematigde en sonnige klimaat, ook in die [[winter]]. Groen ruimtes en strande langs die Stille Oseaan-kuslyn soos [[Venice, Los Angeles|Venice-]] en Huntington Beach is gewilde ontspanningsplekke. Disneyland is ook in die buurt van Los Angeles en was die eerste vermaaklikheidspark van sy soort. Los Angeles het as gasheerstad van die [[Olimpiese Somerspele 1932|Olimpiese Somerspele van 1932]] en [[Olimpiese Somerspele 1984|1984]] opgetree en sal naas [[Londen]] en [[Parys]] in [[Olimpiese Somerspele 2028|2028]] die derde stad wees wat vir 'n derde keer as gasheerstad vir die [[Olimpiese Somerspele]] optree.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/sports/olympics/la-sp-la-olympics-approved-20170913-story.html ''Los Angeles Times, 13 September 2017: L.A. Officially Awarded 2028 Games. Besoek op 14 September 2017'']</ref>
== Etimologie ==
[[Lêer:Felipe de Neve (Gobernador de las Californias).png|duimnael|links|upright|Felipe de Neve, stigter van Los Angeles en vierde goewerneur van Kalifornië]]
Op 4 September 1781 het 'n groep van 44 setlaars, bekend as die ''Los Pobladores'' ("die inwoners") die ''pueblo'' ("stad") gestig wat hulle ''El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles'' ("Die Dorp van Onse Liewe Vrou, die Koningin van die Engele") genoem het.<ref name="almanac">{{en}} {{cite web |url=http://www.laalmanac.com/history/hi03b.php |title=Settlement of Los Angeles |publisher=Los Angeles Almanac |accessdate=2 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180902084302/http://www.laalmanac.com/history/hi03b.php |archive-date=2 September 2018|url-status=live}}</ref> Die oorspronklike naam van die nedersetting is onduidelik; die [[Guinness World Records]] gee dit weer as ''El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles de Porciúncula'' ("Die Dorp van Onse Liewe Vrou, die Koningin van die Engele van Porciúncula");<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-12-12-me-2-story.html |title=Ooh L.A. L.A. |publisher=[[Los Angeles Times]] |date=12 Desember 1991 |accessdate=11 Januarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220111235047/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-12-12-me-2-story.html |archive-date=11 Januarie 2022 |url-status=live}}</ref> ander bronne gee verkorte of alternatiewe weergawes van die langer naam.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-mar-26-me-name26-story.html |title=City of Angels' First Name Still Bedevils Historians |publisher=[[Los Angeles Times]] |author=Bob Pool |date=26 Maart 2005 |accessdate=21 Oktober 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211021233935/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-mar-26-me-name26-story.html |archive-date=21 Oktober 2021 |url-status=live}}</ref>
== Geografie ==
=== Geografiese ligging ===
[[Lêer:Los Angeles Basin JPLLandsat.jpg|duimnael|[[Nasa]]-Satellietbeeld van die Los Angeles-bekken]]
[[Lêer:LA Skyline Mountains2.jpg|duimnael|Die stadshorison van Los Angeles teen die agtergrond van die San Gabriel Mountains]]
Die stadskern van Los Angeles en 'n vyftigtal voorstede<ref>{{en}} ''NFT Not For Tourists Guide to Los Angeles''. 13de uitgawe. New York, NY: Skyhorse Publishing 2014, bl. 316</ref> – met 'n totale beboude gebied van meer as 6 000 km² – lê uitgestrek oor 'n wye woestynvlakte temidde van 'n heuwelagtige kusgebied met dig beboste uitlopers van bergreekse, teen 'n gemiddelde hoogte van 32 meter bo seevlak. Die stad grens in die weste en suide aan die Santa Monica-baai van die [[Stille Oseaan]]. Los Angeles word in die ooste en noorde deur bergreekse omring. Noord van Los Angeles lê ook die San Fernando-vallei, wat sowat een derde van die inwoners huisves. Die vallei word deur die Griffithpark en die Santa Monica-berge afgesny van Hollywood en die stadsentrum.
Die administratiewe stadsgebied van Los Angeles strek oor 1 290,6 vierkante kilometer (71 kilometer in noord-suidelike en 47 kilometer in oos-westelike rigting), en die stadswyke en voorstede word deur 'n moderne stelsel van snelpaaie met mekaar verbind. Los Angeles se bevolking is die mees gemotoriseerde ter wêreld, maar dit bring mee dat skadelike uitlaatgasse van motors en nywerhede lankal tot een van die kwellendste probleme van die stad ontwikkel het.
Soms word na Los Angeles as 'n "horisontale stad" verwys, aangesien daar min [[wolkekrabber]]s is en die stadsgebied oor 'n groot oppervlakte uitgebrei het. Grondpryse begin nou egter ook in die stadsentrum die hoogte inskiet en bevorder die oprigting van 'n groter aantal toringgeboue. Los Angeles is allesbehalwe 'n stad in die oorspronklike betekenis van die term, maar eerder 'n konglomeraat van kleiner en groter nedersettings wat almal hul spesifieke karakter ontwikkel het. Die stad deel 'n besondere aspek van sy groei met [[Londen]] en "Metroland", die Britse hoofstad se uitgestrekte voorstadsones wat eers deur die bou van 'n uitgebreide moltreinnetwerk vir pendelaars ontsluit is. Los Angeles se voorstede het hul ontstaan eweneens aan die bou van 'n gesofistikeede openbare vervoerstelsel en – later – aan die mobiliteit te danke wat motors en 'n uitgebreide padnetwerk aan inwoners verskaf het.
Die skertsende opmerking dat Los Angeles niks meer sou wees as "'n mengelmoes voorstede op soek na 'n middestad" nie mag bevraagteken word aangesien daar altyd 'n middestad was. Maar anders as Manhattan (geleë op 'n eiland) of Philadelphia (ingeperk tussen twee riviere) of Chicago (waar 'n meer uitbreiding beperk) kon eiendomsontwikkelaars in Los Angeles weswaarts uitbrei soos hulle dit goedgedunk het sonder om bestaande strukture te vernietig.<ref>{{en}} Doug Gelbert: ''Look Up, Los Angeles! 5 Walking Tours in the City Of Angels (Look Up, America!)''. walkthetown.com. Kindle-e-boek-uitgawe, pos. 235</ref>
Daar is 173 onafhanklike stede in die metropolitaanse gebied van Los Angeles, wat die ''counties'' (distrikte) Los Angeles, San Bernardino, Riverside, Ventura en Orange bevat. Die gebied strek tot by die grens van die deelstaat [[Nevada]] en het 'n totale oppervlakte van 87 972 vierkante kilometer. Slegs 'n klein gedeelte hiervan is beboude gebiede. Die grootste deel van die oppervlakte word deur onbewoonde gedeeltes van die Mojave-woestyne en die Nasionale Joshua Treepark in die ''counties'' Riverside en San Bernardino beslaan.
Los Angeles is in topografiese opsig die enigste Amerikaanse metropool wat deur 'n bergreeks in twee helftes verdeel word. Mount Lukens in die noordoostelike uithoeke van die San Fernando-vallei, wat ook as Sister Elsie Peak bekend staan, is met 'n hoogte van 1 548 meter bo seevlak die hoogste bergpiek in die stadsgebied.
=== Geologie ===
[[Lêer:Los Angeles City Hall 20.jpg|duimnael|links|Die ikoniese Raadsaal van Los Angeles is van 'n wit terracotta- en granietfasade voorsien. Die toring is ontwerp as 'n 20ste eeuse weergawe van die [[Mausoleum van Halikarnassos]], een van die antieke [[Sewe wonders van die wêreld]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dunnedwards.com/colors/specs/posts/historic-la-the-los-angeles-city-hall |title=Historic LA: The Los Angeles City Hall |publisher=www.dunnedwards.com |accessdate=21 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200421140615/https://www.dunnedwards.com/colors/specs/posts/historic-la-the-los-angeles-city-hall |archive-date=21 April 2020 |url-status=dead}}</ref>]]
[[Lêer:Capitol Records sunset.jpg|duimnael|220px|Die [[Capitol Records]]-gebou in Hollywood, ontwerp om soos 'n stapel plate te lyk, is een van talle strukture wat oor 'n aktiewe breuklyn opgerig is]]
Teen die oostelike rand van die metropolitaanse gebied loop die [[San Andreas-breuk]], net sowat 30 myl van Los Angeles se middestad af.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-california-mexico-earthquake-20170908-htmlstory.html#nws=mcnewsletter ''Los Angeles Times, 9 September 2017: California could be hit by an 8.2 mega-earthquake, and damage would be catastrophic. Besoek op 10 September 2017'']</ref> [[Plaattektoniek|Tektoniese spanning]] bou deurgaans op as die Pasifiese of Stille Oseaanplaat, waarop Los Angeles en Orange County geleë is, in 'n noordwestelike rigting beweeg en teen die Noord-Amerikaanse plaat skuif wat in 'n suidoostelike rigting beweeg. Die gevaar van [[aardbewing]]s, wat hieruit voortspruit, het tot streng bouvoorskrifte in Suid-Kalifornië gelei. Los Angeles is sedert 1800 deur nege groot aardbewings met 'n intensiteit van ses of meer op die [[Richterskaal]] en duisende kleiner bewings geskud. 'n Groot aantal geboue is versterk om hulle so goed moontlik bestand te maak teen aardbewings.
Tot 1958 is geboue beperk tot 'n maksimumhoogte van 45 meter of 14 verdiepings. Die enigste uitsondering was die raadsaal uit die jaar 1928 met 'n hoogte van 128 meter. Veiliger geboue het hierdie wet later oorbodig gemaak. Naas die bedreiging deur aardbewings was ook die konsep van 'n [[tuinstad]] en minder verdigte stadswyke die dryfveer agter hierdie wet. Uiteindelik het dit die bestendige uitbreiding van die stadsgebied bevorder.
''California Geological Survey'' het laat in 2014 vir die eerste keer in twee dekades 'n amptelike finale kaart van die Hollywood-breuklynsone asook materiaal ten opsigte van beraamde breuklyne vrygestel sodat 'n aardbewing-breuklynsone volgens Kaliforniese wet vasgestel kon word. Die presiese verloop van die Hollywood-breuklyn kon op baie plekke nie presies bepaal word nie. Daar moet ook rekening gehou word met uitlopers van die hooflyn. Vir elke beplande gebou moet die ondergrond ondersoek en seismiese toetse gedoen word.
Eiendomsontwikkelaars, wat nuwe projekte in Los Angeles beplan, moet bewys lewer dat hulle geen gebou oor 'n bestaande breuklyn oprig nie.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/visuals/graphics/la-me-g-hollywood-fault-map-20141106-htmlstory.html ''Los Angeles Times, 6 November 2014: Do you live in the Hollywood fault zone? Besoek op 2 Junie 2016'']</ref> Die nuwe kaartmateriaal het geen betrekking op bestaande geboue nie, behalwe vir beplande uitbreidings. Volgens beramings is sowat 12 000 eiendomme in Los Angeles binne 'n afstand van vyfhonderd voet aan weerskante van die nuut bepaalde breuklyne geleë, waaronder ikoniese geboue soos die Capitol Records-toringgebou in Hollywood, die Mondrian- en Standard-hotelle in West Hollywood, drie elementêre skole, 'n kollege vir uitvoerende kunste asook Immaculate Heart High School en Middle School. Moderne ingenieurswese bied geen oplossing aan waardeur strukture grondbewegings in teenoorgestelde rigtings sal kan weerstaan nie.
'n Vroeë seismiese waarskuwingstelsel vir die Amerikaanse Weskus word deur die ''U.S. Geological Survey'', die VSA se leidende agentskap vir navorsing en waarneming van aardbewings, ontwikkel. Hierdie soort stelsels funksioneer volgens 'n eenvoudige beginsel – seismiese golwe beweeg teen die spoed van klank deur gesteentes en sodoende stadiger as moderne kommunikasiestelsels. 'n 7.8 magnitude-aardbewing wat in die [[Saltonmeer]], sowat 150 myl van die middestad af, begin en langs die San Andreas-breuklyn (die langste in Kalifornië) beweeg, sal Los Angeles eers ná sowat een minuut tref – genoeg tyd om bewoners teen die dreigende gevaar te waarsku.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/world/la-me-mexico-quake-earth-warning-20170908-htmlstory.html#nws=mcnewsletter ''Los Angeles Times, 8 September 2017: Mexico got early warning before deadly earthquake struck. When will California get that system? Besoek op 10 September 2017'']</ref>
Sommige geboue in Los Angeles is reeds van oudio-waarskuwingstelsels voorsien wat bewoners of werknemers vooraf teen dreigende gevare kan waarsku – tussen enkele sekondes of meer as 'n minuut voordat 'n groot aardbewing se skuddings begin. Daar is ook stelsels wat hysbakke outomaties op die naaste verdieping stopsit sodat gebruikers nie daarin sal vassit nie.
Ondanks alle tegnologiese vooruitgang is dit onmoontlik om te voorspel watter strukturele skade 'n sterk aardbewing uiteindelik sal aanrig. Besoekers word, net soos inheemses, in die onwaarskynlike geval van 'n aardbewing aangeraai om op 'n veilige afstand te bly van groot glasvoorwerpe soos vensters of glasfasades en skuiling te soek onder massiewe tafels of deurrame.
Terwyl 'n groot aardbewing 'n geskatte 1 800 menselewens sal kan eis, bly die herstelling van beskadigde infrastruktuur die grootste uitdaging. Veral watervoorsiening is kwesbaar. Ná die Northridge-aardbewing van 1994 was bewoners vir 'n maksimum van twee weke van watervoorsiening afgesny. In die geval van 'n massiewe aardbewing sal herstelwerk tot ses maande kan neem.<ref>{{en}} [https://www.kcrw.com/news/shows/greater-la/in-altadena-the-sierra-madre-fault-rises-to-the-surface/you-may-survive-the-big-one-but-las-water-supply-may-not ''KRCW News, 9 Julie 2019: You may survive the Big One, but LA’s water supply may not. Besoek op 16 Julie 2019''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190716170747/https://www.kcrw.com/news/shows/greater-la/in-altadena-the-sierra-madre-fault-rises-to-the-surface/you-may-survive-the-big-one-but-las-water-supply-may-not |date=16 Julie 2019 }}</ref>
Een van die belangrikste waterreservoirs aan Los Angeles se kant van die San Andreas-breuklyn, die ''Headworks Reservoir'', is tien myl vanaf Altadena en die Sierra Madre-breuklyn naby Burbank geleë. Dit bestaan uit twee massiewe betonbekkens wat bestand is teen sterk aardskuddings, met 'n totale kapasiteit van 110 miljoen gellings (meer as 500 miljoen liter). Dit sal inwoners tydens 'n noodtoestand van water kan voorsien sonder dat dramatiese ontruimings noodsaaklik word. Ander maatreëls sluit die vervanging van duisende myl se waterpype, wat die Headworks Reservoirs met stedelike verbruiksgebiede verbind, met nuwe soorte pype wat eweneens meer bestand is teen aardbewings. Een van hierdie projekte, die ''Foothill Trunk Line'' in die San Fernandovallei, kruis die San Fernando-breuklyn, maar is ontwerp om saam met aardverskuiwings van tot tien voet te beweeg sonder dat dit breek.
=== Klimaat ===
[[Lêer:Grand Park and Los Angeles City Hall-3.jpg|duimnael|Grand Park in April, met die ''City Hall'' op die agtergrond]]
[[Lêer:Los Angeles Pollution.jpg|duimnael|400px|'n Uitsig oor Los Angeles in rookmis gehul, soos gesien vanaf die Hollywood Hills. Links is die [[Griffith-sterrewag]]]]
Los Angeles lê in die subtropiese klimaatsone. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 16,5 °C en die gemiddelde jaarlikse reënval 295 millimeter. Augustus is die warmste maand met 'n gemiddelde temperatuur van 20,8 °C, Januarie die koudste met 'n gemiddelde van 12,5 °C. [[Reën]]val is gewoonlik beperk tot die tydperk tussen November en April. Die maande tussen Mei en Oktober word deur droë weerstoestande gekenmerk.
Die ligging digby die Stille Oseaan en winde, wat vanuit die see waai, skep 'n aangename klimaat in die [[somer]], wanneer die kwik tot by 28 °C styg. Die wintermaande is kouer, alhoewel dagtemperature gewoonlik nie benede 15 °C daal nie. Nagtemperature is sowat 10 °C laer en die lugvogtigheid beloop tussen 50 en 75 persent.
Hittegolwe met temperature tot by 40 °C kom gereeld elke twee jaar voor en word veroorsaak deur die sogenaamde Santa-Ana-winde, wat uit die gelyknamige woestyn oos van die stad waai.
In die tydperk tussen 1940 en die 1990's het die gemiddelde temperature in die stadsgebied met 5 °F gestyg. Hierdie ontwikkeling word egter nie aan [[aardverwarming]] toegeskryf nie, maar eerder aan die dramatiese verlies van boorde en landbougebiede wat plek moes maak vir nuwe paaie en geboue. Hoe groter die totale beboude oppervlak van [[beton]] en asfalt word, hoe meer sonenergie word geabsorbeer. As gevolg hiervan het die [[atmosfeer]] in die omgewing warmer geword en is 'n massiewe "stedelike warmte-eiland" geskep. Volgens wetenskaplike studies sal 'n massiewe boomplantingsprogram in die San Fernando-vallei van stapel gestuur moet word om die gemiddelde temperature met tot 5 °C te laat daal.<ref>{{en}} [http://www.laalmanac.com/weather/we05.htm ''LA Almanac: Die verwarming van Los Angeles'']</ref>
{{Tabel weergemiddeldes
|locatie=Los Angeles
|jan_gem_max=20.1
|feb_gem_max=20.3
|mrt_gem_max=21.2
|apr_gem_max=22.6
|mei_gem_max=23.6
|jun_gem_max=25.6
|jul_gem_max=28.4
|aug_gem_max=29.1
|sep_gem_max=28.4
|okt_gem_max=25.8
|nov_gem_max=22.7
|dec_gem_max=19.8
|jaar_gem_max=24.0
|jan_gem_min=8.8
|feb_gem_min=9.6
|mrt_gem_min=10.6
|apr_gem_min=11.9
|mei_gem_min=13.9
|jun_gem_min=15.7
|jul_gem_min=17.6
|aug_gem_min=17.8
|sep_gem_min=17.3
|okt_gem_min=14.8
|nov_gem_min=11.1
|dec_gem_min=8.6
|jaar_gem_min=13.1
|jan_gem_ns=79.2
|feb_gem_ns=96.5
|mrt_gem_ns=61.7
|apr_gem_ns=23.1
|mei_gem_ns=6.6
|jun_gem_ns=2.3
|jul_gem_ns=0.3
|aug_gem_ns=1.0
|sep_gem_ns=6.1
|okt_gem_ns=16.8
|nov_gem_ns=26.4
|dec_gem_ns=59.2
|jaar_gem_ns=379.2
|rdjan=6.1
|rdfeb=6.4
|rdmrt=5.5
|rdapr=3.2
|rdmei=1.3
|rdjun=0.6
|rdjul=0.3
|rdaug=0.3
|rdsep=1.0
|rdokt=2.5
|rdnov=3.3
|rddec=5.2
|bron = World Weather Information Service<ref>{{en}} {{cite web |url=http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=269 |title=Los Angeles, California |publisher=World Weather Information Service |accessdate=11 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180911012251/http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=269 |archive-date=11 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>}}
== Geskiedenis ==
=== Stigting ===
[[Lêer:Downtown LA from GP Obs.jpg|duimnael|Die middestad van Los Angeles, soos gesien vanuit die Griffith Park-sterrewag]]
Los Angeles is op 4 September 1781 deur die Spaanse goewerneur van Kalifornië, Felipe de Neve, as 'n ''pueblo'' ('n Spaanse vakterm wat na 'n burgerlike nedersetting verwys – in teenstelling met godsdienstige sendingstasies of ''misiones''<ref>{{en}} [https://www.visitcalifornia.com/uk/feature/california-missions ''Visit California: California Missions. Besoek op 22 April 2020'']</ref> en militêre buiteposte of ''presidios'' wat opgerig is ter beskerming van ''pueblos'' en ''misiones'' teen buitelandse invallers of inheemses wat ontevrede was met die sendingstelsel<ref>{{en}} [http://californiamissionsfoundation.org/presidios/ ''California Missions Foundation: Presidios. Besoek op 22 April 2020'']</ref>) met 44 setlaars op die gebied van die Tongvá-[[Indiane]] gestig. Destyds was veeteelt die hoofbron van inkomste vir die bewoners.
Die naam Los Angeles is van Spaanse oorsprong en beteken letterlik "die engele". Dit is 'n verkorting van die oorspronklike ''El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles de Porciúncula'' ([[Afrikaans]]: "Die Dorp van Onse Liewe Vrou, die Koningin van die Engele van Porciúncula").
In 1835 het die Meksikaanse regering stadstatus aan Los Angeles toegeken; gelyktydig is die nedersetting verhef tot hoofstad van Alta California, die mees noordelike gewes van [[Meksiko]]. Die bevolking het tot by die jaar 1836 tot 2 228 gegroei, maar daarna weer 'n tyd lank gekrimp. Los Angeles was tot by die middel van die 19de eeu 'n Meksikaanse munisipaliteit met 'n bevolking wat oorwegend uit Amerikaanse setlaars, arm Chinese werkers en 'n klein aantal welvarende Meksikaanse landbesitters bestaan het. Tydens die [[Meksikaans-Amerikaanse Oorlog]] tussen 1846 en 1848 is die stad saam met Alta California deur Amerikaanse soldate beset en by die VSA ingelyf.
Los Angeles het op 4 April 1850 Amerikaanse stadstatus in verband met die stigting van die deelstaat Kalifornië gekry; destyds was die inwonertal 1 610.
=== Laat 19de eeuse groeifase ===
[[Lêer:The California Club, 538 South Flower St. Downtown Los Angeles 7.jpg|duimnael|Die ''[[California Club]]'' (links), gestig in 1887 deur uitstaande persoonlikhede in Los Angeles se openbare lewe, is vandag steeds een van die mees prestigieuse sosiale verenigings in die Verenigde State]]
Die laaste drie dekades van die 19de eeu was 'n tydperk van tegnologiese vooruitgang en vinnige ekonomiese groei wat deur drie faktore aangedryf is: die groot vraag na eiendomme wat stygende pryse en die opdeling van ou ''ranchos'' – uitgestrekte [[bees]]plase – in kleiner en meer winsgewende erwe tot gevolg gehad het; die bou van spoorlyne wat Los Angeles met ander Weskusmetropole soos [[San Francisco]] (sedert 1875) verbind het, maar ook vervoer binne die stadsgebied vergemaklik het, byvoorbeeld tussen die middestad en San Pedro; en die grootskaalse vestiging van Amerikaners uit die Midweste wat die strawwe winters daar wou ontduik – onder wie talle welgestelde afgetredenes wat bygedra het tot die groeiende ekonomiese betekenis van gesondheidsdienste en ontspanningsgeriewe. Nuwe aankomelinge is onder meer vanweë Los Angeles se reputasie as 'n sonnige plek met skoon lug na die weskus gelok – in 'n tyd toe die bevolking in meeste Amerikaanse nywerheidstede nog deur ongekende lug- en waterbesoedeling geteister is. Die stad was destyds sinoniem met goeie gesondheid, 'n skoon omgewing, sonskyn volop en eindelose [[sitrus]]plantasies. Nadat [[besproeiing]]dtegnieke getoets is om die geskikte [[landbou]]produkte vir die gebied bepaal, is duisende [[lemoen]]- en [[suurlemoen]]bome geplant.
Met die voltooiing van twee transkontinentale spoorlyne – en Los Angeles as hul Weskus-terminus – is in die 1880's die voorvereiste vervul om die stad by die nasionale ekonomie in te skakel.<ref>{{en}} Janet L. Abu-Lughod: ''New York, Chicago, Los Angeles. America's Global Cities''. Minneapolis – London: University of Minnesota Press 1999, bl. 11</ref> Los Angeles het in dié tydperk nog nie oor 'n nywerheidsbasis beskik nie. Landbou, veral veeteelt, was by verre die belangrikste ekonomiese sektor, alhoewel die uitgestrekte landgoedere van die vroeëre Meksikaanse elite intussen gekonfiskeer was of – teen betreklik lae pryse – van eienaar gewissel het. Dié ontwikkeling was die fondament vir 'n nuwe soort stadsontwikkeling – vir die eerste keer was die grond, wat hiervoor benodig is, in besit van een enkele privaat eienaar of onderneming. Die groot stroom migrante uit die Midweste, wat deur advertensie-plakkate en gesubsidieerde treinkaartjies aangewakker is, het in die laat 19de eeu grondspekulasie die botoon laat voer.
Ná die aansluiting by die spoorweg van die ''Union Pacific Railroad'' in 1876 en die spoorweglyn na [[Santa Fe, Nieu-Meksiko|Santa Fé]] in 1885, asook die begin van [[steenkool]]ontginning in 1890 en [[ru-olie]]produksie in 1892 het Los Angeles vinnige groei getoon. In 1900 het die inwonertal reeds op 100 000 gestaan (met 'n verdere 70 000 buite die stadsgrense), en hierdie getal het in die tydperk tot 1910 verdriedubbel – hierdie styging van 211 persent was die hoogste in die geskiedenis van Los Angeles.<ref>{{en}} Abu-Lughod (1999), bl. 11</ref> Migrante uit die Middel-Weste (en hier veral uit deelstate soos [[Iowa]] en [[Indiana]]) het die ou Meksikaanse elite geleidelik vervang om self die nuwe leidende politieke klas van Los Angeles te vorm.
=== Die vroeë 20ste eeu ===
[[Lêer:La-et-ms-los-angeles-sheet-music-20130529-dto-002.jpg|duimnael|200px|''Glorious Southern California''<br /><small>Bladmusiek (1907), gekomponeer deur G.T. Fallis en N.L. Ridderhof</small>]]
Die eerste twee dekades van die 20ste eeu was een van die beslissendste tydperke in die geskiedenis van Los Angeles waartydens die belangrikste struikelblokke uit die weg geruim kon word wat die stad se groei tot 'n Weskusmetropool nog belemmer het: ontoereikende watervoorsiening, die gebrek aan 'n natuurlike diepwaterhawe, die afgeleë ligging wat Los Angeles se deelname aan die florerende Atlantiese handel gekniehalter het, en die gebrek aan bekostigbare energiebronne. Tenminste op kort termyn is oplossings vir dié probleme gevind met die bou van 'n akweduk wat water uit die Owensvallei na die metropool in wording vervoer het (dié waterleiding is reeds in 1905 beplan, maar kon eers in 1913 voltooi word); die inlywing van San Pedro-hawe by Los Angeles (teen die wil van sy inwoners) en sy grootskaalse uitbreiding gedurende die [[Eerste Wêreldoorlog]] waarvoor federale fondse beskikbaar gestel is; die opening van die [[Panamakanaal]] in 1914 wat die vaartyd tussen Suid-Kalifornië en die kuste van die Suidstate en die Amerikaanse Ooste merkbaar verkort het; en die opwekking van hidroëlektrisiteit deur die akweduk-projek vanaf 1917 wat die snelle groei van nywerhede moontlik gemaak het.
[[Lêer:LuminariesofPantheism.jpg|duimnael|links|''Luminaries of Pantheism''<br /><small> Muurskildery deur Levi Ponce in Venice, Los Angeles</small>]]
Ná die inlywing van aangrensende nedersettings het Los Angeles se stadsgebied ook 'n aantal oorspronklik selfstandige munisipaliteite soos Wilmington (1909), San Pedro (1909), Hollywood (1910), Sawtelle (1922), Hyde Park (1923), Eagle Rock (1923), Venice (1925), Watts (1926), Barnes City (1927) en Tujunga (1932) ingesluit. In die 1920's was Los Angeles reeds op pad na wêreldstadstatus. Sy ongekende groei het aanleiding gegee tot 'n tweede grootskaalse golf van grondspekulasie waartydens steeds meer ''ranchos'' of beesplase onderverdeel is om nuwe nedersettings te vestig. Om hul watervoorsiening te verseker, was sommige van dié nuwe nedersettings bereid om by die groeiende metropool aan te sluit; ander het dié druk, wat op hulle uitgeoefen is, weerstaan. Sodoende is die huidige verstedelikingspatrone geskep waarby die gebied van Groter Los Angeles as 'n gefragmenteerde metropool gevestig is waar talle munisipaliteite hul administratiewe onafhanklikheid bewaar het, al maak hulle deel uit van die samehangende beboude gebied in die Los Angeles-bekken. So het byvoorbeeld [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] en Beverly Hills, wat in ekonomiese en kulturele opsig as dele van Los Angeles beskou word, tot vandag toe hul status as selfregerende nedersettings verdedig. In 1924 het die bevolking van Los Angeles County die miljoenkerf oorskry, maar hiervan was slegs sowat sestig persent binne die ''City of Los Angeles'' se stadsgrense woonagtig.
'n Verdere belangrike fondament vir die ontwikkeling van Los Angeles was die oliebedryf. Plaaslike oliebronne is reeds in die 1880's ontdek en ontgin, terwyl 'n eerste bloeifase in dié bedryf in 1892 begin het, maar eers vyf jaar later is Suid-Kaliforniese ruolie op groot skaal ontgin, verwerk en bemark. In die twintigerjare het Los Angeles se olievelde in Signal Hill, Huntington Beach en Santa Fe Springs sowat 'n kwart van die wêreldproduksie van ruolie opgelewer. Olie het die belangrikste uitvoergoed geword wat in San Pedro-hawe gehanteer is.<ref>{{en}} Abu-Lughod (1999), bl. 12</ref> Tegelykertyd het, danksy die inisiatief van plaaslike entrepreneurs soos Donald Douglas en die gebroeders Loughead (Lockheed), 'n plaaslike vliegtuigbedryf ontstaan.<ref>{{en}} Allen J. Scott en Edward W. Soja (reds.): ''The City. Los Angeles and Urban Theory at the End of the Twentieth Century''. Sagteband-uitgawe. Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press 1998, bl. 5</ref>
=== Ekonomiese groeipunt ===
[[Lêer:Staples Center LA Live.jpg|duimnael|200px|'n Nagtelike uitsig oor die middestad, met die ''Staples Center'', 'n veeldoelige sportarena, op die voorgrond]]
Vanaf 1910 het die rolprentbedryf 'n sterk groei beleef, en in 1932 was Los Angeles die gasheerstad van die [[Olimpiese Somerspele]]. Die grootskaalse ekonomiese groei het met die [[Tweede Wêreldoorlog]] begin, toe die lug- en ruimtevaartnywerhede hulle in die stad gevestig en 'n groot aantal migrante gelok het. Die stad het die grootste groei van alle gebiede in Kalifornië vertoon, en in die dekade tussen 1940 en 1950 het sy bevolking met 49,8 persent toegeneem. Teen hierdie tydperk het ook die klein voorstadhuis met swembad en dubbelmotorhuis 'n simbool van Los Angeles geword en die stad het in die rigting van die San Fernando-vallei begin uitbrei.
Die stadshorison is in 1960 met die oprigting van die eerste wolkekrabber, 'n kantoorgebou, vir die eerste keer sedert die bou van die raadsaal in 1928 merkbaar verander. Maar die sestigerjare is ook gekenmerk deur etniese en sosiale spannings. Die rasseonluste, wat op 11 Augustus 1965 in die Swart woonbuurt Watts uitgebreek het, was van die ergstes in die geskiedenis van Amerika. Tydens die geweldpleging het 34 mense hulle lewens verloor en honderde is beseer. Die skade, wat berokken is, het VSA-$ 200 miljoen beloop.
In 1984 was Los Angeles vir die tweede keer die gasheerstad van die Olimpiese Somerspele, wat deur die boikotaksie van die Oosbloklande oorskadu is.
Nadat in April 1992 vier blanke polisiemanne vrygespreek is op aanklag dat hulle 'n swart burger, Rodney King, mishandel het, het onluste in Los Angeles uitgebreek, wat by die ergste in die geskiedenis van die Verenigde State gereken word.
Sedert die negentigerjare is Los Angeles deur 'n aantal natuurrampe soos bosbrande en oorstromings getref. 57 mense het as gevolg van die [[Northridge-aardbewing]] gesterf wat die stad op 17 Januarie 1994 geskud het en duisende geboue is beskadig of verniel.
Los Angeles was een van die gasheerstede tydens beide die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994]], asook die [[vrouesokkerwêreldbeker]]toernooie in [[Vrouesokkerwêreldbeker 1999|1999]] en [[Vrouesokkerwêreldbeker 2003|2003]].
Die einde van die [[Koue Oorlog]] het in dié dekade 'n nadelige uitwerking op die plaaslike lug- en ruimtevaartnywerhede gehad aangesien dié bedryf onder meer gespesialiseer het in militêre toerusting.
=== Bevolkingsgroei ===
[[Lêer:Griffith Observatory, Los Angeles 2011.jpg|duimnael|links|Die [[Griffith-sterrewag]], ontwerp in die Art Deco-styl en voltooi in 1935, is een van LA se gewildste uitsigpunte – oor die stad en oor die sterrehemel. Die tonele van tientalle rolprente is hier verfilm, waaronder ''Rebel Without a Cause'' waarin [[James Dean]] in 1955 sy laaste hoofrol vertolk het]]
[[Lêer:LawrenceScarpa Cherokee 8268.jpg|duimnael|Moderne residensiële boukuns – [[Lawrence Scarpa]] se ''Cherokee Lofts'' in West Hollywood is geïnspireer deur ''Prospectivity'', 'n reeks skilderye deur die Britse kunstenaar [[Patrick Hughes (kunstenaar)|Patrick Hughes]]<ref>{{en}} [https://www.arthitectural.com/brooks-scarpa-cherokee-lofts/ ''www.architectural.com: Brooks + Scarpa | Cherokee Lofts. Besoek op 20 April 2017''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170711182214/https://www.arthitectural.com/brooks-scarpa-cherokee-lofts/ |date=11 Julie 2017}}</ref><ref>{{en}} [http://www.brooksscarpa.com/cherokee-studios ''Brooks + Scarpa: Cherokee Studios. Besoek op 20 April 2017'']</ref>]]
[[Lêer:Case Study House 22 (5902490232).jpg|duimnael|Meeste van die tydskrif ''Arts & Architecture'' se modelhuise in die reeks ''[[Case Study Houses]]'' het in Los Angeles ontstaan: Pierre Koenig se ''Stahl House'' in die Hollywood Hills]]
[[Lêer:Los Altos Apartments, 4121 Wilshire Blvd. Mid-City 5.jpg|duimnael|Binnehof van die historiese Los Altos-woonstelgebou, Wilshire Boulevard]]
Los Angeles, wat in 1900 slegs 100 000 inwoners gehad het, het tydens die 20ste eeu 'n ware bevolkingsontploffing beleef, sonder dat daar enige stadsbeplanning plaasgevind het. Die vinnige bevolkingsgroei duur nog steeds voort en sowat 'n derde van die inwoners is in die buiteland gebore. 'n Groot rol by die bevolkingsgroei speel immigrante uit [[Latyns-Amerika]], veral [[Meksiko]], en [[Asië]].
Die inwoners van Los Angeles kom uit 140 lande en praat 224 tale. Sowat die helfte van die bevolking of twee miljoen mense is immigrante uit Latyns-Amerika (Latino's) en daar word beraam dat Spaans weens die hoër geboortesyfers en groot aantal immigrante Engels as belangrikste huistaal sal verdring.
'n Ander etniese groep, wat hoë groeisyfers toon, is Asiate en immigrante van eilande in die [[Stille Oseaan]]. Hulle verteenwoordig net soos [[Afro-Amerikaners]] sowat tien persent van die totale bevolking. Die grootste groepe is [[Japanners]], [[Han-Chinese]], [[Koreane]], [[Viëtnamese]], [[Thai (volk)|Thais]], Filipino's en [[Perse]]. Indiane speel 'n kleiner rol met sowat 100 000 mense. Sowat dertig persent van die inwoners is Blankes (sonder Latino's).
=== Behuisingskrisis ===
Vinnig stygende huispryse en huurgelde is een van die grootste dryfkragte agter Kalifornië en Los Angeles se demografiese verskuiwings sedert die 1980's. Groter Los Angeles het met 121 persent tussen 2000 en 2014 die hoogste stygings in behuisingskoste van alle metropolitaanse gebiede in die VSA getoon, terwyl die gebied die ergste behuisingskrisis sedert die Tweede Wêreldoorlog ervaar.<ref>{{en}} [http://la.curbed.com/archives/2014/12/la_housing_prices_have_gone_up_more_than_anywhere_else_in_the_last_14_years.php ''la.curbed.com, 10 Desember 2014: Los Angeles Housing Prices Have Gone Up More Than Anywhere Else in the Last 14 Years. Besoek op 31 Maart 2015''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626173248/http://la.curbed.com/archives/2014/12/la_housing_prices_have_gone_up_more_than_anywhere_else_in_the_last_14_years.php |date=26 Junie 2015 }}</ref> Ontleders skryf die probleem onder meer toe aan die tekort aan nuwe behuising en die voorstedelike mentaliteit in die hoër inkomstegroepe. So gee welvarendes die voorkeur aan nuwe enkelgesinshuise in voorstede bo nuwe hoëdigtheidsbehuisingsprojekte in hul destydse buurte.
Terwyl hoogs gekwalifiseerde Amerikaners uit ander landsdele steeds na Kalifornië stroom, is daar 'n groeiende aantal Kaliforniërs in middel- en laerinkomstegroepe wat behuising in hul eie deelstaat nie meer kan bekostig nie en hulle in ander deelstate (veral [[Texas]], [[Arizona]], [[Nevada]], [[Washington (deelstaat)|Washington]] en [[Oregon]]) moet hervestig.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/business/la-fi-california-migration-20150101-story.html ''Los Angeles Times, 1 Januarie 2015: California's high housing costs drive out poor, middle-income workers. Besoek op 31 Maart 2015'']</ref>
In Los Angeles word sowat 600 000 inwoners as ''severely rent burdened'' geklassifiseer – dit wil sê hulle moet meer as die helfte van hul maandelikse inkomste aan huurgeld bestee. Volgens die ''Los Angeles Homeless Services Authority'' se verslag vir 2017 het meer as 8 000 mense in dié jaar vir die eerste keer in hul lewe dakloos geword.<ref>{{en}} [https://www.npr.org/2018/04/16/601970552/californias-housing-crisis-working-but-on-the-brink-of-homelessness ''npr.org, 16 April 2018: California Housing Crisis: Working But On The Brink Of Homelessness. Besoek op 12 Augustus 2018'']</ref>
{| class="wikitable"
|+ Gemiddelde huurgelde in Los Angeles (in 2018) en Los Angeles County (in 2019)<ref>{{en}} [https://www.apartmentguide.com/apartments/California/Los-Angeles/ ''apartmentguide.com: California | Los Angeles. Besoek op 15 Mei 2018'']</ref><ref>{{en}} [https://la.curbed.com/2019/8/13/20804519/los-angeles-rental-prices-data ''LA Curbed, 13 Augustus 2019: LA rental prices keep on climbing. Besoek op 22 April 2020''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200408023629/https://la.curbed.com/2019/8/13/20804519/los-angeles-rental-prices-data |date= 8 April 2020 }}</ref>
! Woonstel || $ per maand (Los Angeles) || $ per maand (LA County)
|-
| Studio || $2283 || −
|-
| Eenkamer || $2592 || $1755
|-
| Tweekamer || $3247 || $2235
|-
| Driekamer || $4186 || −
|}
=== Huurbeheer ===
[[Lêer:Ranchosanpedro1.JPG|duimnael|Openbare behuising vir huishoudings met baie lae inkomste is skaars. Die foto wys munisipale wonings in San Pedro]]
In 2019 was daar in Los Angeles sowat 624 000 wooneenhede waarop munisipale huurbeheer toegepas is. Huurgeldverhogings vir hierdie wonings is gekoppel aan veranderinge in die plaaslike verbruikersprysindeks (VPI) en mag in 'n band tussen drie en agt persent beweeg (met 'n bykomende een persent vir respektiewelik gas- en elektrisiteitsvoorsiening as hierdie dienste by die huurgeld ingesluit word). As gevolg van laer inflasiekoerse in die nasleep van die Groot Resessie van 2009 het hulle 'n dekade lank teen die minimumvlak beweeg. Met ingang van 1 Julie 2019 is huurgeldverhogings van vier persent aan verhuurders toegestaan nadat die inflasiekoers in 2018 versnel het. In Los Angeles dien die gemiddelde verandering in die VPI vir die mees onlangse periode van twaalf maande as maatstaf vir verhogings, afgerond tot die naaste persent. Huurgelde mag net een keer per fiskale jaar verhoog word.
Volgens Kaliforniese wetgewing mag huurbeheer deur munisipaliteite gewoonlik net op ouer woonstelgeboue en bestaande huurkontrakte toegepas word. Vir leegstaande wooneenhede, waarvoor 'n nuwe huurkontrak gesluit word, mag verhuurders enige huurgeld vra wat potensiële huurders bereid is om te betaal.<ref>{{en}} ''Los Angeles Times, 3 Julie 2019: Rents on controlled apartments in Los Angeles can now rise 4%. Blame inflation''</ref>
=== Openbare behuising ===
Die ''Housing Authority of the City of Los Angeles (HACLA)'' bestuur veertien groot openbare behuisingsprojekte dwarsoor die stadsgebied met altesaam sowat 6 500 wooneenhede om behuising aan huishoudings met baie lae inkomste te verskaf.<ref>{{en}} [http://www.hacla.org/aboutpublichousing ''www.hacla.org: About Public Housing. Besoek op 28 Julie 2019'']</ref>
== Ekonomie ==
=== Oorsig ===
[[Lêer:Hollywood Hills - panoramio - Colin W (5).jpg|duimnael|links|Hollywood Hills en Griffith-sterrewag]]
Kalifornië speel 'n eersterangse rol in die Verenigde State as broeikas van nuwe idees, nuwe produkte en ondernemersgees.<ref>{{en}} [http://www.city-data.com/us-cities/The-West/Los-Angeles-Economy.html ''City-Data.com: Los Angeles: Economy. Besoek op 10 September 2017'']</ref> In die suide van die deelstaat het Los Angeles danksy sy mannekrag, onderwysinstellings, aangename klimaat en moderne infrastruktuur in die vroeë 20ste eeu naas New York en [[Chicago]] tot die derde van die land se drie vooruitstrewende globale metropole gegroei. Die stad is in die vroeë 21ste eeu steeds die vernaamste nywerheidsentrum in die Amerikaanse Weste, een van die wêreld se besigste seehawens wat voordeel trek uit die gigantiese handelstrome met Asiatiese nywerheidsreuse in die Stille Oseeaangebied soos [[Volksrepubliek China|China]], [[Japan]], Taiwan ([[Republiek China]]) en [[Suid-Korea]], 'n belangrike finansiële sentrum, die grootste stedelike kleinhandelmark in die VSA asook 'n eersterangse kulturele en kreatiewe sentrum.
[[Lêer:Flickr - paul bica - LA morning.jpg|duimnael|Sonop oor die Finansiële Distrik. Die grootskaalse toevloei van Japannese en Kanadese kapitaal vanaf die 1980's het Los Angeles se middestad ingrypend verander]]
Sy vernaamste nywerhede is [[chemie]], elektroniese toerusting, [[tekstiel]]e, voedselverwerking, metaalverwerking, die boubedryf en die uitgewersbedryf. Maar die stad staan veral bekend as die wêreld se grootste sentrum van die lug- en ruimtevaartnywerhede, die rolprent-, televisie-, radio- en musiekbedryf. Daarnaas is ook [[toerisme]] 'n belangrike bron van inkomste.
'n Groot aantal ondernemings, banke en navorsingsinstellings het hulle hoofkwartiere in Los Angeles, waaronder bekende maatskappye van die vermaaklikheidsbedryf soos 20th Century Fox, DreamWorks SKG, Paramount Pictures, The Walt Disney Company en Warner Bros., die Academy of Motion Picture Arts and Sciences (bekend deur sy jaarlikse ''[[Oscar]]''-toekennings), die speelgoedvervaardiger Mattel, vervaardigers van rekenaarspele soos Activision en THQ, die lug- en ruimtevaartonderneming Northrop Grumman, die ruimtevaart-konsortium Sea Launch, die olie- en gasverskaffer Unocal, die RAND Corporation ('n navorsingsinstelling vir die [[Amerikaanse Gewapende Magte]]), die ICANN (wat name en adresse op die internet beheer), die hotelgroep Hilton, die uitgewery Tokyopop en die beleggingsbestuurmaatskappy [[Capital Group Companies]].
=== Lugbesoedeling ===
Los Angeles het sy eie tipe rookmis, 'n bruin of fotochemiese variant wat merkbaar van die befaamde grys Londense rookmis in Europa verskil – die kleur is aan [[stikstofdioksied]] (NO<sub>2</sub>) te danke, terwyl fotochemiese reaksies tot sy ontstaan bydra.<ref>{{en}} Oladele Ogunseitan (General editor) and Paul Robbins (Series editor): ''Green Health. An A-to-Z Guide''. Los Angeles | London | New Delhi | Singapore | Washington DC: SAGE Publications 2011, bl. 439</ref> Die halfdroë klimaat, sonstraling, atmosferiese spoorgasse en die topografie van die gebied is belangrike faktore. Die hoë vlakke van [[lugbesoedeling]] in die stad is een van sy sorgwekkendste vraagstukke, aangesien die plaaslike nywerhede en motorvervoer hoë konsentrasies van [[osoon]], [[stikstofoksied]] en [[koolwaterstof]] veroorsaak. Die lugsirkulasie in die stadsgebied word deur die bergreekse, wat dit in die noorde en ooste omring, beperk, terwyl die Stille Oseaan-seewind nouliks 'n skoonmaak-effek op groot skaal kan uitoefen nie. Die gebrek aan 'n effektiewe openbare vervoerstelsel bly een van die hoofprobleme met die bestryding van lugbesoedeling.
=== Motorvervaardiging – 'n historiese bedryf ===
[[Lêer:Van Nuys Boulevard Street Scene2.JPG|duimnael|Van Nuys Boulevard is een van die belangrikste verkeersare in die sentrale San Fernando-vallei wat in noord-suidelike rigting loop. In 1979 het dit internasionale bekendheid verwerf danksy die rolprent ''Van Nuys Blvd.'']]
In 1902 het die ''Auto Vehicle Company'' in Los Angeles die eerste motors in Kalifornië vervaardig. Die maatskappy het egter net tot 1910 bestaan, met 'n totale produksiesyfer wat 3 000 eenhede nie oorskry het nie.
In die tydperk tussen die 1940's en die 1960's het Los Angeles County motorbedryf tot die tweede grootste in die land ná [[Detroit]] gegroei. Vervaardigers soos Studebaker, [[Chrysler]], [[Ford]], Kaiser-Frazer, [[General Motors]] en Willys-Overland het aanlegte in Los Angeles en omgewing gevestig. Op sy hoogtepunt het die plaaslike motorbedryf met meer as 15 000 werkers hier meer as 'n halfmiljoen voertuie per jaar vervaardig. 'n Verslag in die plaaslike dagblad ''[[Los Angeles Times]]'' het in 1965 selfs daarop gewys dat Los Angeles op dié tydstip Detroit as die Verenigde State se motorhoofstad vervang het.
Weens die stygende persentasie ingevoerde motors het die plaaslike bedryf vanaf die 1970's moeilike tye beleef. Die Chrysler-aanleg in die City of Commerce was die eerste groot motorfabriek wat sy deure in 1971 om ekonomiese redes moes sluit. Geleidelik het ook ander vervaardigers produksie in die gebied gestaak. Die laaste motoraanleg – General Motors se fabriek in Van Nuys – is in 1992 gesluit.<ref>{{en}} [http://www.laalmanac.com/transport/tr04.htm ''LA Almanac – Los Angeles’ Auto Manufacturing Past. Besoek op 25 Junie 2016'']</ref>
== Boukuns ==
=== ''Garden apartments'' ===
[[Lêer:South-Los-Angeles-garden-apartments-near-Crenshaw-Boulevard-view-from-north-August-2014.jpg|duimnael|'n Middeldigtheid-tuinwoonstelkompleks naby Crenshaw Boulevard in South Los Angeles]]
Los Angeles se ''garden apartments'' of tuinwoonstelle het hulle oorsprong in 19de eeuse Britse stads- en landskapsbeplanningskonsepte wat in die vroeë 20ste eeu deur twee plaaslike stadsbeplanners, Clarence S. Stein en Henry Wright, in die Verenigde State as 'n vorm van laedigtheidbehuising toegepas is. Hulle het een van die mees kenmerkende voorbeelde van Kalifornië se binnens- en buitenshuise woon- en leefideaal geword.<ref>{{en}} [https://www.laconservancy.org/history-garden-apartments ''Los Angeles Conservancy: History of Garden Apartments. Besoek op 16 Mei 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160428220529/https://www.laconservancy.org/history-garden-apartments |date=28 April 2016 }}</ref>
Die streek se warm en sonnige klimaat was uiters geskik vir die verwesenliking van 'n behuisingsideaal waarin natuur en oop groen ruimtes sentraal gestaan het. Sorgvuldig beplande tuinwoonstelkomplekse was 'n aantreklike en bekostigbare alternatief tot laestandaardbehuising gedurende die [[Groot Depressie]] en het later, ná die VSA se toetrede tot die Tweede Wêreldoorlog, groter getalle werkers van krygstuigfabrieke asook, vanaf 1945, oorlogsveterane en hul gesinne gehuisves.
Hoofkenmerke van tuinwoonstelkomplekse in Los Angeles was die ontwikkeling van erwe as superstraatblokke, die skeiding van motor- en voetgangerlane, gestandaardiseerde tipes huise wat as lae- tot middeldigtheidsbehuising opgerig is en die klemtoon op oop ruimtes en tuinagtige landskapargitektuur.
=== ''Los Angeles Freestyle'' ===
[[Lêer:Walt Disney Concert Hall (1609904186).jpg|duimnael|Frank Gehry se [[Dekonstruktivisme|dekonstruktivistiese]] argitektoniese ontwerpe lok soms humoristiese kommentaar uit. Vir sommige waarnemers lyk hulle soos "geboue die oggend ná 'n groot aardbewing" (''Newsweek'')<ref>{{de}} ''Los Angeles – Südkalifornien''. München: Verlag C. J. Bucher 2000, bl. 46</ref>]]
Dit was 'n invloedryke en prominente groep van Weskus-argitekte en binnenshuise ontwerpers, onder wie Frank Gehry, Eric Moss, Brian Murphy, Thom Mayne en Michael Rotondi wat van Los Angeles Amerika se vernaamste laboratorium vir radikale ontwerpstrominge gemaak het.
In die laat 1970's het die argitek [[Frank Gehry]], 'n boorling van [[Kanada]], met die renovasie van 'n ou woonhuis 'n argitektoniese en ontwerprewolusie begin toe hy – in plaas van konvensionele boumateriale – met staaldraadhekke en sinkplate geëksperimenteer het. Gehry se opgeknapte huis was nie soseer die beginpunt van 'n nuwe ontwerpskool nie, maar eerder die aanleiding en voorbeeld vir 'n hele reeks ongewone kleurryke en ietwat anargistieste ontwerpstyle wat onder meer van punk-estetiek gebruik gemaak het en waarna as "nuwe golf" (''new wave'') verwys is. Alhoewel dit sekere ooreenkomste toon met die Memphis-styl, is dit 'n styl wat eie is aan Kalifornië en aangepas by dié deelstaat se leefstyl en klimaat.
Een van die bekendste voorbeelde vir dié styl is die Petal House, 'n ou woonhuis waarvan die dak opgeknap en op 'n ongewone manier van binne na buite gekeer is soos oop blomblare om plek te skep vir 'n jacuzzi-swembad en 'n reeks kubiese ateljees wat met piramides bekroon is.<ref>{{en}} Tim Street Porter: ''Freestyle. The New Architecture and Design from Los Angeles''. New York, NY: Stewart, Tabori & Chang 1986</ref>
== Vervoer ==
=== Historiese ontwikkeling ===
[[Lêer:Pac-elec-depot-1910.jpg|duimnael|links|Die hoofdepot van ''Pacific Electric'' in 1910]]
[[Lêer:P line Alameda Street.jpg|duimnael|'n Trollie in Alamedastraat, [[Little Tokyo, Los Angeles|Little Tokyo]], omstreeks 1918]]
[[Lêer:Pacific Electric Railway 1299.JPG|duimnael|''Pacific Electric 1299 Business Car'']]
[[Lêer:Los Angeles Pacific Electric Railways (Red Cars).svg|duimnael|links|''Pacific Electric'' se netwerk]]
[[Lêer:Pacific Electric Replica 501 in San Pedro.jpg|duimnael|'n Namaaksel van 'n ''Pacific Electric Car 501'' in San Pedro]]
[[Lêer:Pacific-Electric-Red-Cars-Awaiting-Destruction.jpg|duimnael|''Pacific Electric'' se befaamde "rooi waens" (''Red Cars'') is gereed om op 'n skrootwerf vernietig te word]]
Die eerste gemeganiseerde openbare vervoerstelsels in Los Angeles en sy omgewing het in die tweede helfte van die 19de eeu ontstaan. Soos in ander groot Amerikaanse stede het hierdie stelsels op spoorgebonde voertuie gebaseer. Die eerste perdetremlyn, wat oor 'n afstand van twee en 'n half myl tussen die Old Plaza en 6de Straat geloop het, is in 1874 geopen. Later is kabeltreine en die eerste eenvoudige elektriese trems ingevoer – interessant genoeg dikwels danksy die insiatief van eiendomsontwikkelaars wat belangstellendes na nuwe huise in voorstedelike gebiede wou lok. Maar sonder 'n gesonde ekonomiese basis het hierdie vroeë treinstelsels vinnig in tegniese en finansiële moeilikhede beland.
Eers in die 1880's het Frank Sprague 'n meer gesofistikeerde tremstelsel ontwikkel wat binnekort die belangrikste openbare vervoermiddel vir die hele Los Angeles County geword het. Omstreeks 1900 het 'n aantal nedersettings in Suid-Kalifornië oor elektriese tremstelsels beskik. Hulle is aangevul deur treinlyne wat die middestad van Los Angeles met voorstede en aangrensende nedersettings verbind het. Ondanks hulle gewildheid by die publiek was die bou en onderhoud van elektriese treine baie kapitaalintensief sodat maatskappye dikwels deur bankrotskap bedreig is. Toe een van hierdie ondernemings in finansiële moeilikhede beland het, het [[Henry E. Huntington]], die neef en erfgenaam van ''South Pacific Railroad'' se president Collis P. Huntington, sy kans gegryp en aandele gekoop. Nadat hy nie toegelaat is om ná die afsterwe van sy oom in 1900 die pos van president te oorneem nie, het Henry E. Huntington hom op eiendomme en die ontwikkeling van Suid-Kalifornië se vervoerstelsel toegespits. In 1901 is sy befaamde ''Pacific Electric Railroad Company'', meestal kort ''PE'' genoem, geïnkorporeer. In die volgende nege jaar het Huntington sy treinnetwerk stelselmatig uitgebou: nuwe lyne is gebou, nuwe spoorwegmaatskappye geïnkorporeer en bestaande lyne van mededingers oorgeneem.
Net soos ander Amerikaanse tremlyn-eienaars het ook Huntington sy vervoerstelsel ingespan om eiendomme te bemark en winsgewend te maak. So het hy op groot skaal bougrond buite Los Angeles gekoop en vervolgens tremlyne laat bou wat die behuisingsprojekte met die middestad verbind het. Vir Huntington was dit duidelik dat die bou van nuwe lyne die ontwikkeling van woonbuurte steeds moes voorspring. Indien vervoermiddels nie al klaar sou wees wanneer die eerste belangstellende kopers sou opdaag nie, sou hulle liewer huise in 'n gebied met ontwikkelde vervoerinfrastruktuur koop. En al het Huntington aansienlike verliese in die vervoerbedryf gely, het hy nogal miljoene met sy eiendomme verdien.
Ná 'n bouprogram, wat nege jaar sou voortduur, en pogings van ''Southern Pacific'' om die beheer oor ''PE'' te kry, het Huntington die meeste van sy aandele aan sy mededinger verkoop. Met hierdie samesmelting het die twee groot vervoermaatskappye ontstaan wat die spoorwegbedryf in Los Angeles en sy omgewing in die volgende jare sou oorheers. ''PE'' is nou as 'n dogtermaatskappy van ''Southern Pacific'' bestuur en het nog oor enkele plaaslike tremlyne beskik, maar hom andersins op die bedryf van sneltreindienste tussen Los Angeles en ander nedersettings in Suid-Kalifornië toegespits. In sy beste tye het ''PE'' 1 164 myl se elektriese spoorlyne in vier counties beheer en was sodoende die grootste elektriese spoormaatskappy ter wêreld.<ref>{{en}} Scott L. Bottles: ''Los Angeles and the Automobile. The Making of the Modern City''. Berkeley en Los Angeles: University of California Press 1987, bl. 31</ref>
As deel van die ooreenkoms met ''Southern Pacific'' het Huntington die volledige beheer oor die ''Los Angeles Railway Company (LARY)'' gekry, 'n smalspoorstelsel wat die meeste van Los Angeles se tremlyne bedryf – en negentig persent van alle spoorpassasiers in die stad vervoer het. Beide, ''PE'' en ''LARY'', het 'n beslissende rol by die vinnige groei van Los Angeles in die laat 19de en vroeë 20ste eeu gespeel. Die groot stroom immigrante het hulle veral in voorstedelike gebiede gevestig.
Die agteruitgang van spoorgebonde openbare vervoer in die 1940's word deur sommige outeurs as 'n sameswering van die motor- en oliebedryf, veral ''General Motors (GM)'', beskryf. ''LARY'' is in 1944 as deel van Henry E. Huntington se boedel aan ''American City Lines'', 'n dogtermaatskappy van ''National City Lines'', verkoop. Groot ondernemings uit die motorbedryf soos ''GM'', ''Standard Oil of California'', ''Firestone Tire and Rubber Company'', ''Phillips Petroleum Company'' en ''Mack Truck'' het oor 'n minderheid aandele in ''National City Lines'' beskik, en daar is onmiddellik begin om trem- met buslyne te vervang.<ref>{{en}} Bottles (1987), bl. 2</ref>
In voorstedelike gebiede van Suid-Kalifornië het motorbusse die oorspronklike tremlyne egter al twee dekades vroeër, vanaf 1921, begin vervang. So het ook ''LARY'' se bestuurders reeds in 1940, vier jaar voordat die onderneming verkoop is, besluit om hul trems ten gunste van busse uit te faseer. Hierdie proses is vanweë die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog en die gepaardgaande tekort aan gom en ruolie vertraag. Pendelaars het al jare vroeër begin om die voorkeur aan privaat motors te gee, en die persentasie was groter hoe verder hul voorstedelike woonbuurte van die middestad af geleë was. In die eerste drie dekades van die 20ste eeu was daar steeds besware oor die gehalte van openbare vervoerdienste, hoë tariewe en stampvol trems en treine. So is tremmaatskappye daarvan beskuldig dat hulle te weinig waens ingespan het om hul bedryf meer winsgewend te maak. Nuwe lyne dwarsdeur die stad is nie gebou nie en yl bevolkte voorstedelike gebiede is nie by die spoornetwerk ingesluit nie. Terwyl veiligheidstandaarde verlaag is, was daar ook beskuldigings van korrupsie.
Die sukses van motors as belangrikste vervoermiddels was daarnaas nou verbonde met sosio-ekonomiese faktore en die destydse stadsbeplanning. Ouer metropolitaanse gebiede in die ooste van die Verenigde State, maar ook San Francisco in Noord-Kalifornië, het 'n meer gesentraliseerde groeipatroon van voorstede getoon wat rondom die middestad ontstaan het. Daarenteen het Los Angeles eers relatief laat tot 'n groter metropool begin ontwikkel – en dit was nooit 'n mekka vir voetgangers nie. Weens die gebrek aan natuurlike grense soos riviere en berge kon die stadsgebied steeds verder uitbrei om as hoogs gedesentraliseerde ekonomie op motors te steun. Ander Amerikaanse metropole het uiteindelik dieselfde pad geloop, met die verskil dat dié proses hier eers ná die Tweede Wêreldoorlog begin het.
In Los Angeles was trems en motors aanvanklik mededingers aangesien daar nie ruimte vir albei was nie. Die stadsregering het met streng wette gereageer en in 1920 'n verbod op parkering in die middestad geplaas, maar moes dit ná proteste en ekonomiese druk van burgers herroep. Strate in Los Angeles is verbreed om die groter getal motors te kan hanteer. Verkeersopeenhopings was steeds 'n groot vraagstuk. Groter mobiliteit danksy die besit van motors het die verskuiwing van baie geriewe na die voorstede moontlik gemaak waar hulle gemaklik bereik kon word en waar parkeerplekke volop was. Nuwe snelweë het die verskillende voorstedelike gebiede met mekaar verbind.
Die bou van 'n uitgebreide moltreinstelsel was 'n tweede opsie. So het ''Pacific Electric'' in 1926 met die bou van 'n sodanige stelsel begin. In die 1920's en 1930's het steeds meer belangegroepe hulle ten gunste van 'n moltreinnetwek uitgespreek, maar finansiële oorwegings was die hoofrede vir die besluit om nie met die bou daarvan voort te gaan nie. Die bevolkingsdigtheid van Los Angeles was te laag om moltreine ekonomies vatbaar te maak sodat hulle, in teenstelling met snelweë, van subsidies afhanklik sou gewees het.
=== Huidige situasie ===
[[Lêer:LA freeway 2009.jpg|duimnael|'n Snelweg in Los Angeles]]
Los Angeles se interstedelike vervoernetwerk dien as 'n gewestelike, nasionale en internasionale spil vir die vervoer van passasiers en goedere. Dit sluit die Verenigde State se grootste hawekompleks, 'n uitgebreide spoorinfrastruktuur vir passasiers- en vragtreine, talle lughawens en 'n uitgebreide padnetwerk in.
Vir doeltreffende binnestedelike vervoer in die metropolitaanse gebied van Los Angeles is daar 'n netwerk van snelweë, paaie, buslyne, trein- en moltreinlyne. Hoë volumes verkeer veroorsaak nogtans [[verkeersopeenhoping]]s en gepaardgaande vertragings vir pendelaars.
=== Padvervoer ===
Los Angeles beskik oor 'n eersterangse netwerk van snelpaaie wat die stad met alle ander Amerikaanse metropole verbind. Die vernaamste snelweë en grootpaaie sluit in: ''Interstate 5'' wat in suidelike rigting deur [[San Diego]] tot by [[Tijuana]] in [[Meksiko]] loop en daarna in noordelike rigting deur [[Sacramento]], [[Portland]] en [[Seattle]] tot by die [[Kanada|Kanadese]] grens loop; ''Interstate 10'', die suidelikste ''Interstate Highway'' in die VSA wat in oos-westelike rigting van kus tot kus deur onder meer [[Phoenix]] in Arizona tot by [[Jacksonville]] in [[Florida]] loop; die ''Interstate 15'' wat Los Angeles met [[Las Vegas]] in Nevada en [[Salt Lake City]] in Utah verbind; die Interstate 40 wat onder meer deur [[Oklahoma City]] en [[Memphis]] loop; en die ''U.S. Route 101'' wat na die Sentrale Kusgebied van Kalifornië, San Francisco, die ''Redwood Empire'' en die kusgebied van die deelstate Oregon en Washington loop. Die ''Pacific Coast Highway'' (''State Highway 1'') verbind Los Angeles in noordelike rigting met kusstede soos [[Santa Barbara, Kalifornië|Santa Barbara]] en San Francisco.
=== Lugvervoer ===
[[Lêer:TheThemeBuildingLosAngeles.jpg|duimnael|Los Angeles-lughawe ("LAX") se bekende ''Theme Building'']]
[[Lêer:LAX Tom Bradley Aerial.jpg|duimnael|LAX se nuwe Tom Bradley Internasionale Terminaal]]
Die [[Los Angeles Internasionale Lughawe|Internasionale Lughawe van Los Angeles (LAX)]] is in Westchester, 'n suidwestelike stadsbuurt sowat 26 kilometer van die middestad, geleë. Met meer as 74 miljoen passasiers in 2015 is dit die vierde besigste lughawe ter wêreld.<ref>{{en}} [http://www.airport-la.com/info/airport.html ''www.airport-la.com: Airport info. Besoek op 29 Mei 2016'']</ref>
Die lughawe is volgens 'n besluit van Los Angeles se stadsraad in die laat 1920's gebou en het eers in die laat 1940's by Burbank-lughawe verbygesteek om Los Angeles se grootste lughawe te word. Tegelykertyd is die naam in 1949 na ''Los Angeles International Airport'' gewysig. In 1958 het die argitekte-ateljee Pereira & Luckman die opdrag gekry om die lughawe volgens die vereistes van die nuwe stralertydperk uit te brei. Daar is voorsiening gemaak vir 'n massiewe reeks terminaalgeboue en parkeerplekke in die sentrale gedeelte van die lughaweterrein wat deur 'n sentrale koepel van staal en glas met mekaar verbind sou word.
Dié bouplan is egter nooit ten volle uitgevoer nie en in plaas van die beplande koepel is in 1961 die kenmerkende wit ''Theme Building'' opgerig. Die gebou, wat ook 'n restaurant huisves, herinner aan 'n "vlieënde piering" wat op sy vier bene geland het en is deur die stadsraad in 1992 as 'n kulturele en historiese monument aangewys.
Alhoewel LAX verreweg die grootste lughawe in die metropolitaanse gebied van Los Angeles is, word die gebied vanweë sy groot oppervlak deur 'n bykomende stelsel van kleiner lughawens bedien wat dikwels nader aan belangrike toeristetrekpleisters geleë is. Hollywood en Griffith Park kan byvoorbeeld maklik deur die nabygeleë Bob Hope-lughawe in Burbank bedien word, terwyl Disneyland, die Honda Center, die Angel-stadion in [[Anaheim]] en ander besienswaardighede in Orange County deur die plaaslike John Wayne-lughawe bereik kan word.
Bestemmings langs die kus soos Palos Verdes en Huntington Beach is naby [[Long Beach]] se lughawe geleë, terwyl die groter nedersettings van die [[Inland Empire]], Riverside en San Bernardino deur die Internasionale Los Angeles-Ontario-lughawe bedien word.<ref name="ng">{{en}} [http://www.nationalgeographic.com/places/places-of-a-lifetime/losangeles-thebasics.html ''National Geographic: People and Places – Los Angeles: The Basics'']</ref> Die stedelike lughawe van Santa Monica, Zampernini Field-lughawe in Torrance en Van Nuys-lughawe is veral vir kleiner privaat vliegtuie van belang.
=== Openbare vervoer ===
[[Lêer:Los Angeles (California, USA), Union Station -- 2012 -- 4938.jpg|duimnael|links|''Union Station'' (geopen in 1939)]]
[[Lêer:Metro Picture.jpg|duimnael|Vier voorbeelde van ''Metro'' se openbare vervoermiddels. Kloksgewys vanaf links bo: ligte spoorweë, busse, snelbusse en moltreine]]
[[Lêer:Union-Station-LA-Waiting-Ro.jpg|duimnael|links|Die wagkamer van ''Union Station'']]
[[Lêer:Big Blue Bus 10 express.jpg|duimnael|''Big Blue Bus'' – 'n snelbus op die roete nommer 10 in Santa Monica]]
Ondanks die groot oppervlakte van die stad is openbare vervoer tans nog swak ontwikkel. Daar is net vier moltreinlyne wat in 2000 ingewy is en die sowat 200 buslyne is ongeag hul uitgebreide netwerk vanweë hul relatief lae spoed meestal geen alternatief nie.<ref name="ng" /> Tremlyndienste is in 1963 gestaak.
Die ''Los Angeles County Metropolitan Transportation Authority (Metro)'', wat die openbare vervoer in die Distrik van Los Angeles beheer, is egter tans besig om die bus- en stadstreinnetwerk uit te brei; die Eastside-uitbreiding is in 2009 voltooi en bied 'n regstreekse stadstreinverbinding tussen East Los Angeles en die [[San Gabriel Valley]]. 28 nuwe Metro Rapid-buslyne het reistye vanaf 2009 met sowat 25 persent verminder en die snelbusnetwerk verbind met sy totale lengte van 400 myl 34 stede en 11 nie-geïnkorporeerde nedersettings in Los Angeles County met mekaar.<ref>{{en}} [http://www.metro.net/projects_programs/srtp.htm ''www.metro.net: 2003 Short Range Transportation Plan 2003''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080211220857/http://www.metro.net/projects_programs/srtp.htm |date=11 Februarie 2008}}</ref>
''Metro'' vervoer daagliks sowat 1,7 miljoen pendelaars op sy bus-, moltrein- en ligte spoorweglyne. Die busnetwerk is met 1,4 miljoen passasiers per dag die tweede besigste in die Verenigde State. In 2005 het sowat 'n tiende van alle pendelaars in Los Angeles gebruik gemaak van openbare vervoermiddels.
Los Angeles is nog steeds 'n belangrike spoorwegsentrum vir plaaslike en transkontinentale spoorweë, terwyl Los Angeles se Pasifiese seehawe in San Pedrobaai oor die grootste houerterminaal in [[Noord-Amerika]] beskik. Interstedelike treindienste onder beheer van ''Amtrak'' verbind Los Angeles met ander metropole en stede. ''Union Station'', die hoofstasie van Los Angeles, is net noord van die middestad geleë.
Na ''Union Station'', wat in Mei 1939 geopen is, word dikwels as die "Laaste van die Groot Spoorwegstasies" verwys wat in die Verenigde State opgerig is. Die stasie is deur die argitekte Donald B. en John Parkinson bewustelik in 'n soort [[Neogotiese styl|Neogotiese boustyl]] met elemente van Spaanse sendingstasie-, Moorse en Streamline Moderne-boukuns ontwerp wat met die "brutale realisme" van treinstasies aan die Amerikaanse Ooskus sou kontrasteer.<ref>{{en}} ''MERIAN Kalifornien''. Nommer 4, volume 51, April 1998. Hamburg: Hoffmann und Campe, bl. 10</ref><ref>{{en}} [http://www.discoverlosangeles.com/blog/classic-downtown-la-architecture ''Classic Downtown L.A. Architecture. Besoek op 14 Mei 2017'']</ref> Sy massiewe, ryk versierde wagkamer met sy groot vensters, wat die Kaliforniese lig laat binnestroom, herinner met sy ligte styl, aardkleure en versierpatrone wat aan Indiaanse voorbeelde ontleen is, in baie opsigte aan 'n kerkskip. Nogtans is dit kleiner as vergelykbare ''union stations'' in ander Amerikaanse metropole.
Vandag is ''Union Station'' 'n belangrike terminus en tussenstasie vir nasionale en Kaliforniese ''Amtrak''-passasierstreine, ''Metrolink'' se pendelaarstreine en ligte spoorlyne. ''Union Station'' dien daarnaas ook as busstasie vir 'n aantal buslyne.
=== Hawefasiliteite ===
[[Lêer:Korean Friendship Bell Roof - Los Angeles.JPG|duimnael|links|'n Gedetailleerde aansig van die Vriendskapsklok se dakkonstruksie]]
[[Lêer:Korean Bell of Friendship in San Pedro.jpg|duimnael|Die ''Korean Bell of Friendship'' (Koreaanse Vriendskapsklok) in San Pedro is deur Korea aan Los Angeles geskenk]]
Die seehawe van Los Angeles in San Pedro is die grootste in die Verenigde State ten opsigte van vraghouervolume en vragwaarde. In die kalenderjaar 2015 is 8,1 miljoen twintig-voet-ekwivalente eenhede (TEU) se vrag gehanteer. As die leidende poort vir handel tussen die VSA en Asië beskik die hawe oor 'n hoogs moderne houerterminaal; die grootste werkmag van gekwalifiseerde hawearbeiders; stoorgeriewe en bergplek wat in alle behoeftes van vragrederye kan voorsien; die grootste en nuutste vloot van vragvoertuie in die hele VSA asook gereelde spoorverbindings na die belangste vragspilpunte dwarsoor die land wat maklike en vinnige toegang tot die nasionale mark verseker.<ref>{{en}} [https://www.portoflosangeles.org/idx_history.asp ''The Port of Los Angeles: History – The Port Today. Besoek op 7 Junie 2016'']</ref>
== Vermaak- en mediabedryf ==
=== Die rolprentbedryf ===
[[Lêer:ハリウッドサイン.jpg|duimnael|links|Die [[Hollywood-kenteken]] is in 1923 as 'n soort aanplakbord vir erwe opgerig. Die oorspronklike letters is van hout gemaak en in 2010 op 'n openbare veiling verkoop. Hulle is deur bladmetaal-letters vervang]]
[[Lêer:Highsmithmaycompanywilshire.jpg|duimnael|links|Die vroeëre ''May Company''-[[afdelingswinkel]] op Wilshire Boulevard, ontwerp in die Art Deco-Streamline Moderne-styl en geleë teen die westelike eindpunt van die ''Miracle Mile'', het later deel uitgemaak van die ''Los Angeles County Museum'' se kampus. Dit is herontwikkel om 'n rolprentmuseum te huisves, ''The Academy Museum of Motion Pictures'', wat sy deure in 2019 sal open]]
[[Lêer:Leo the MGM lion 1928.jpg|duimnael|Elke rolprent van die MGM-ateljees begin met "Leo die leeu" se gebrul. Oor die jare het meer as een leeu die rol vertolk]]
[[Lêer:Hollywood boulevard from kodak theatre.jpg|duimnael|Hollywood Boulevard se Walk of Fame vereer bekende film- en musieksterre met 'n ster op die sypaadjie]]
Hollywood, 'n stadswyk van Los Angeles, het lankal 'n sinoniem vir die Amerikaanse rolprentbedryf (die "droommasjien") geword. Die plek is op 1 Februarie 1887 deur die Wilcox-gesin gestig en het vroeër bekend gestaan vir sy Presbiteriaanse kerk, die grootste in die land. Oorspronklik was Hollywood sowat dertien kilometer van Los Angeles af geleë, en die vinnige groei het eers met die oprigting van die eerste rolprentateljee deur David Horsley se Nestor Company in 1911 begin. Die ateljee huisves nou 'n museum en vertoon 'n versameling van voorwerpe uit die tydperk van die stomfilm.
In 1911 het 'n verdere vyftien onafhanklike filmateljees (''Independents'') van New York, die destydse sentrum van die rolprentbedryf, na Los Angeles verhuis. Hulle is veral deur die aangename klimaat en die langer dae gelok – destyds was daar nog geen kunslig beskikbaar nie en rolprente is dus buite of in ateljees met 'n glasdak geskiet. Daarnaas het die groot afstand van New York ook teen voordeel van kleiner filmmaatskappye gestrek, wat nie by die magtige, New York-gebaseerde ''Motion Pictures Patents Company (MPPC)'' wou aansluit nie en as gevolg hiervan met hoë boetes en lisensiegelde bedreig is.
Die nuwe filmbedryf het vinnig gegroei en sy ekonomiese sukses het welvaart vir die stad gebring. Talle regisseurs en produsente soos Cecil B. DeMille, Samuel Goldwyn, Jesse L. Lasky en Adolph Zukor het kantore in Hollywood geopen. Maar eers met David Griffith se epiese stomfilm ''The Birth of A Nation'' (1915) het die bedryf tot 'n selfstandige nywerheid met sy eie tegnieke en spesialisering ontwikkel. Teen hierdie tyd was baie kleiner maatskappye besig om bankrot te gaan of is deur groter filmateljees oorgeneem, wat hulle in die dertigerjare byna almal in voorstede soos Culver City, Burbank of West Los Angeles gevestig het. Paramount Pictures was die enigste groot rolprentateljee wat in Hollywood aangebly het.
Die nuwe wetgewing teen kartelle (deur die sogenaamde Paramount-wet van die jaar 1948 is filmateljees onder meer gedwing om van hulle rolprentteaters ontslae te raak), die groei van die buitelandse filmnywerhede ná die Tweede Wêreldoorlog en veral die gewildheid van televisie het tot die ekonomiese agteruitgang van Los Angeles se filmbedryf in die vyftigerjare gelei, en eers in die 1970's en 1980's het die rolprentnywerheid danksy regisseurs soos [[Steven Spielberg]] en [[George Lucas]] 'n nuwe opswaai beleef. Hulle het die konsep van die trefferrolprent (Engels: ''blockbuster'') ontwikkel – monumentale filmproduksies, wat met hulle spesiale effekte talle besoekers na die rolprentteaters gelok het. Danksy hierdie konsep het Hollywood die sinoniem van die Amerikaanse rolprentbedryf met sy professionele en vermaaklike rolprentproduksies gebly, wat op bekende akteurs en 'n gelukkige slot steun.
=== Gedrukte media ===
[[Lêer:One Wilshire Building (Unsplash).jpg|duimnael|links|Die sentrale sakekern van Los Angeles]]
[[Lêer:Los-angeles-central-library.jpg|duimnael|Los Angeles se openbare biblioteek – een van die grootstes ter wêreld met ses miljoen boekdele in sy magasyne – is in die finansiële distrik geleë]]
Die belangrikste dag- en weekblaaie, wat in Los Angeles uitgegee word, is die ''[[Los Angeles Times]]'', ''La Opinión'' ('n Spaansmedium-koerant), ''L.A. Weekly'', ''L.A. City Beat'', ''Los Angeles Business Journal'', ''Los Angeles Daily Journal'', ''Variety'', ''Los Angeles Downtown News'', ''Daily News'', ''Daily Breeze'' en ''Long Beach Press-Telegram''. Verskeie immigrante-gemeenskappe beskik oor hul eie media. So word sedert 1984 'n weekblad vir immigrante uit die Verenigde Koninkryk, ''The British Weekly'', met 'n weeklikse sirkulasie van sowat 30 000 in Los Angeles en Orange County in Santa Monica gepubliseer.<ref>{{en}} [http://www.british-weekly.com/?page_id=15313 ''The British Weekly – About Us. Besoek op 10 Mei 2018'']</ref>
Die ''Los Angeles Times'' is een van die nasionale dagblaaie in die VSA en met 'n sirkulasiesyfer van byna een miljoen eksemplare per dag ook die tweede grootste koerant in die land na ''[[The New York Times]]''. Die ''Los Angeles Times'' het as ''Los Angeles Daily Times'' vir die eerste keer op 4 Desember 1881 verskyn, maar het kort daarna bankrot gegaan. Eers die befaamde uitgewer Harrison Gray Otis het daarin geslaag om van die nuusblad onder sy huidige naam 'n groot sukses te maak.
Die LA Times was aanvanklik eerder 'n konserwatiewe koerant wat die [[Republikeinse Party (Verenigde State)|Republikeinse Party]] gesteun het, en Otis se mediaveldtog teen die vakbonde het op 1 Oktober 1910 tot 'n bomaanslag gelei waarin 21 mense gedood en die redaksiekantore volledig verwoes is. In 1917 is Otis as uitgewer deur sy skoonseun Harry Chandler opgevolg. Die Chandler-dinastie het die ''LA Times'' vervolgens tot die 1980's oorheers. Onder hul bestuur het die nuusblad reeds in die 1960's begin om meer liberale standpunte in te neem.
In 2000 is die nuusblad deur die ''Tribune Company'' oorgeneem, een van die grootste media-ondernemings in die VSA. Die publikasie van die laaste mededingende dagblad op die plaaslike mark, die ''Los Angeles Herald Examiner'', is in 1989 gestaak. Nogtans was daar teen die begin van die 21ste eeu 'n daling in die ''LA Times'' se sirkulasiesyfer. Desondanks het die ''Times'' lankal 'n reputasie as een van die leidende Amerikaanse dagblaaie opgebou en het net in 2004 vyf [[Pulitzerprys]]toekennings gewen. Slegs die ''New York Times'' het in hierdie opsig nog beter gevaar.
== Kultuur ==
[[Lêer:Girl's Dress LACMA 37.24.67.jpg|duimnael|links|220px|Mode vir meisies. VSA, omstreeks 1890<br /><small>''Los Angeles County Museum of Art''</small>]]
[[Lêer:Image-Disney Concert Hall by Carol Highsmith edit.jpg|duimnael|Walt Disney Concert Hall]]
[[Lêer:Summer 2016.png|duimnael|Los Angeles Fashion Week (LAFW) in 2016.<br />Los Angeles se modeweek word deur sy organiseerders as deel van die stad se kulturele hergeboorte beskou wat van Los Angeles een van die voorste kulturele metropole ter wêreld maak<ref>{{en}} [https://lafw.net/ ''LA Fashion Week – Who We Are. Besoek op 17 Augustus 2017'']</ref>]]
Los Angeles het meer museums en teaters as enige ander Amerikaanse stad,<ref>{{en}} [http://www.discoverlosangeles.com/what-to-do/culture ''Discover Los Angeles: Culture. Besoek op 29 Februarie 2016'']</ref> terwyl die gesiene dagblad ''New York Times'' Los Angeles se Filharmoniese Orkes (''Los Angeles Philharmonic'', of kort ''LA Phil'' genoem) as die "belangrikste" in die Verenigde State beskryf het.<ref>{{en}} [https://www.nytimes.com/2017/04/18/arts/music/los-angeles-has-americas-most-important-orchestra-period.html?_r=0 Zachary Woolfe: ''Los Angeles Has America’s Most Important Orchestra. Period''. In: ''New York Times'', 18 April 2017]</ref>
Die futuristiese ''Walt Disney Concert Hall'' is volgens 'n ontwerp van die bekende Kanadees-Amerikaanse argitek Frank Gehry gebou en op 23 Oktober 2003 ingewy. Die konsertgebou het danksy 'n vennootskap van Los Angeles County en privaat borge soos onder meer Lillian Disney (1899–1997) en ander lede van die Disney-familie ontstaan en huisves die Filharmoniese Orkes van Los Angeles onder leiding van Gustavo Dudamel en die ''LA Master Chorals''.
Die Theater District langs die Broadway staan bekend vir sy pragtige rolprentteaters. Die ''[[Bradbury Building]]'', wat in 1893 opgerig is, pronk met sy sonverligte atrium en stylvolle tralies van smeedyster om sy balkonne. In 1982 is die Bradbury net soos die nabygeleë rolprentteater ''Million Dollar Theater'' uit die jaar 1918 as argitektoniese agtergrond vir die Britse regisseur [[Ridley Scott]] se wetenskapsfiksie-rolprent ''[[Blade Runner]]'' gebruik. Die eerste rolprentteater van die Verenigde State, die ''Electric Theatre'' wat in 1902 geopen is, is in Los Angeles geleë.
Ander ekstravagante rolprentteaters sluit die ''Los Angeles Theater'', wat in 1931 binne 'n tydperk van slegs 90 dae vir die première van [[Charlie Chaplin]] se ''City Lights'' opgerig is, en die ''Orpheum'' in, 'n pragtige voorbeeld van die Neorenaissance-boustyl met breë trappe en elegante ligkrone.
Die ''Hollywood Bowl'', 'n natuurlike amfiteater, is in die heuwellandskap buite Los Angeles geleë en huisves die Filharmoniese Orkes van Los Angeles en die Hollywood Bowl-orkes. Kunstenaars soos die [[Beatles]], [[Frank Sinatra]] en [[Mikhail Baryshnikov]] het al hier opgetree.
=== Museums ===
[[Lêer:Getty Center Central Garden.jpg|duimnael|links|Die sentrale tuin van die Getty Center]]
[[Lêer:Getty Museum (2344713792).jpg|duimnael|Getty Museum]]
Los Angeles beskik oor 'n groot aantal beduidende museums soos die ''History Center of the California Historical Society'', die ''Armand Hammer Museum of Art and Cultural Center'', die ''Southwest Museum'' met sy versameling van Eerste Nasies-kuns, die ''J. Paul Getty Museum'' en die ''Los Angeles County Museum of Art (LACMA)''.
Die ''Museum of Contemporary Art (MOCA)'' is in 1986 op die Grand Avenue se California Plaza geopen. Die gebouekompleks, 'n speelse ontwerp met rooierige, geometriese blokke, is deur die Japannese argitek [[Arata Isozaki]] geskep wat na die gebou as "'n klein dorp in die vallei van wolkekrabbers" verwys het. Die museum vertoon 'n indrukwekkende versameling van skilderye en beelde van Franz Kline, [[Mark Rothko]], Robert Rauschenberg, Claes Oldenburg en Antoni Tapies.
Die ''Santa Monica Museum of Art'' in die voorstad Santa Monica lok kunsliefhebbers met sy versameling van eietydse kuns. Die ''Getty Museum'', 'n instelling van wêreldfaam, is in Brentwood geleë, 'n distrik van West Los Angeles in die Santa Monica-berge. Die sentrum huisves sedert 1997 die ''J. Paul Getty Museum'' en ander wetenskaplike instellings soos die ''Getty Conservation Institute'' wat veral restourasiewerk doen, en die ''Getty Leadership Institute'', 'n opleidingsentrum vir vakpersoneel van musea.
Die miljardêr J. Paul Getty se persoonlike versameling van sowat 50 000 kunswerke, waaronder veral klassieke kuns soos beeldhouwerke, skilderye, tekeninge, manuskripte en foto's, word in die ''[[J. Paul Getty Museum]]'' vertoon wat vrye toegang aan besoekers bied.
Die gebouekompleks is deur die Amerikaanse argitek Richard Meier ontwerp en in die tydperk tussen 1991 en 1997 opgerig.
=== Groen ruimtes ===
==== Griffith Park ====
[[Lêer:Los Angeles Cathedral.jpg|duimnael|links|Rooms-Katolieke Katedraal van Ons Dame van die Engele]]
[[Lêer:Skyline from Griffith Observatory.jpg|duimnael|Die sterrehemel en LA se stadshorison soos gesien vanuit die Griffith-sterrewag]]
[[Lêer:Travel Town, Los Angeles-7079764681.jpg|duimnael|Historiese lokomotiewe in die ''Travel Town Museum'']]
Griffith Park, geleë in die Hollywood Hills net noord van die stadsbuurt Los Feliz, is die tiende grootste Amerikaanse park in munisipale besit en een van die mees uitgestrekte stedelike parke in Noord-Amerika met 'n oppervlakte van meer as 4 300 akkers en landskapsvorme wat van sagte groen velde en heuwels tot ruwe berghellings strek. Die park, wat oorspronklik deel uitgemaak het van die landgoed Rancho Los Feliz, is genoem na sy vroeëre eienaar, "kolonel" Griffith J. Griffith, 'n [[Wallis|Walliese]] nyweraar en filantroop.<ref>{{en}} [http://www.discoverlosangeles.com/blog/guide-las-griffith-park ''Discover Los Angeles: The Guide to Griffith Park. Besoek op 5 Junie 2017'']</ref> In 1896 het Griffith vyf vierkante myl se grond op sy landgoed aan die inwoners van Los Angeles (of, soos hy dit gestel het, die stad se ''plain people''<ref>{{en}} [https://www.kcet.org/shows/lost-la/the-complex-life-of-griffith-j-griffith ''KCET.org: History & Society – The Complex Life of Griffith J. Griffith. Besoek op 25 Maart 2020'']</ref>) bemaak. Die park is danksy verdere grondskenkings, munisipale grondaankope en privaat grond, wat in die publieke domein geval het, uitgebrei tot sy huidige grootte.
Tans is sommige van Los Angeles se besienswaardighede in Griffith Park geleë: Los Angeles se diere- en botaniese tuin, die Griffith-sterrewag, die [[Hollywood-kenteken]], die opelugteater ''The Greek Theatre'', die Autrey-museum van die Amerikaanse Weste, die spoorwegmuseum ''Travel Town Museum'' en ''Sunset Ranch Hollywood''.
==== Los Angeles se dieretuin en botaniese tuin ====
''Los Angeles Zoo and Botanical Gardens'' is in 1966 op 'n perseel van 133 akkers in Griffith Park gevestig. Tans word in die dieretuin 1 100 diere van meer as 250 spesies aangehou, insluitende 29 wat as bedreig beskou word. Die botaniese tuin se versamelings sluit verskeie plantetuine in waar meer as 7 400 plante van meer as 800 spesies besigtig kan word.
Die dieretuin, wat jaarliks meer as 1,5 miljoen besoekers lok, word deur bestuur deur sy eienaar, die Stad Los Angeles. Belangrike afdelings sluit in LAIR (met lewende [[Amfibie|amfibieë]], werwelloses en [[reptiel]]e), [[olifant]]e van Asië, die Campo-Gorillareservaat, die ''Tom Mankiewicz Conservation Carousel'' en die nuwe uitstalling oor die "Reënwoude van die Amerikas".
Die dieretuin is daarnaas aktief betrokke by die bewaring van Kaliforniese kondors, alhoewel hulle nie in die tuin vertoon word nie. Hierdie inheemse roofvoël is van uitwissing bedreig nadat meedoënlose jag op hom gemaak is met loodkoeëls en vergiftigde karkasse, terwyl ook kragleidings en die organochloorproduk [[DDT]] hul tol geëis het. Eers in die laat 1990's is enkeles vrygelaat om weer hul plek in hul natuurlike habitat, die klowe van die [[Grand Canyon]], in te neem.<ref>{{af}} [http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2000/07/28/44/1.html Gerhard Verdoorn: ''Sasol se aasvoël- en boerereeks (7): Gifplanters saai ellende onder aasvreters''. In: ''Landbouweekblad'', 28 Julie 2000. Besoek op 17 Augustus 2017] {{dooie skakel}}</ref>
== Susterstede ==
[[Lêer:Los Angeles City Hall with sister cities 2006.jpg|duimnael|upright|'n Teken naby die stadsaal wys na Los Angeles se susterstede]]
{{columns-list|3|
* {{vlagikoon|Israel}} [[Eilat]], [[Israel]], sedert 1959.<ref name="Susterstede">{{en}} {{cite web |url=https://sistercities.lacity.org |title=Sister Cities of Los Angeles |publisher=Los Angeles |accessdate=21 Mei 2024}}</ref>
* {{vlagikoon|Japan}} [[Nagoja]], [[Japan]], sedert 1959.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Brasilië}} [[Salvador da Bahia]], [[Brasilië]], sedert 1962.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Frankryk}} [[Bordeaux]], [[Frankryk]], sedert 1964.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Duitsland}} [[Berlyn]], [[Duitsland]], sedert 1967.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Zambië}} [[Lusaka]], [[Zambië]], sedert 1968.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Meksiko}} [[Meksikostad]], [[Meksiko]], sedert 1969.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Auckland]], [[Nieu-Seeland]], sedert 1971.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Suid-Korea}} [[Busan]], [[Suid-Korea]], sedert 1971.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Indië}} [[Mumbai]], [[Indië]], sedert 1972.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Iran}} [[Teheran]], [[Iran]], sedert 1972.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Republiek China}} [[Taipei]], [[Republiek China]], sedert 1979.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Volksrepubliek China}} [[Guangzhou]], [[Volksrepubliek China]], sedert 1981.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Griekeland}} [[Athene]], [[Griekeland]], sedert 1984.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Rusland}} [[Sint Petersburg]], [[Rusland]], sedert 1984.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Kanada}} [[Vancouver]], [[Kanada]], sedert 1986.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Egipte}} [[Giza]], [[Egipte]], sedert 1989.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Indonesië}} [[Djakarta]], [[Indonesië]], sedert 1990.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Litaue}} [[Kaunas]], [[Litaue]], sedert 1991.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Filippyne}} [[Makati]], [[Filippyne]], sedert 1992.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Kroasië}} [[Split]], [[Kroasië]], sedert 1993.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|El Salvador}} [[San Salvador]], [[El Salvador]], sedert 2005.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Libanon}} [[Beiroet]], [[Libanon]], sedert 2006.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Italië}} [[Ischia, Kampanië|Ischia]], [[Italië]], sedert 2006.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Armenië}} [[Jerewan]], [[Armenië]], sedert 2007.<ref name="Susterstede" />
}}
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
; Algemene inligting
----
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{en}} [http://www.lacity.org/ ''Amptelike webwerf'']
* {{en}} [http://www.laalmanac.com/index.php ''Los Angeles Almanac'']
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Los-Angeles-California|title=Los Angeles|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=21 Mei 2024}}
; Argitektuur en stadsbeplanning
----
* {{en}} [https://www.laconservancy.org/explore-la/curating-city/modern-architecture-la/history-la-modernism ''Los Angeles Conservancy: History of L.A. Modernism'']
* {{en}} [https://www.theguardian.com/cities/gallery/2017/feb/09/unbuilt-los-angeles-city-might-have-been-in-pictures ''The Guardian, Manchester, 9 Februarie 2017: Unbuilt Los Angeles: the city that might have been – in pictures'']
* {{en}} [https://www.theguardian.com/cities/2016/aug/24/radical-alternative-reyner-banham-man-changed-perception-los-angeles ''The Guardian, Manchester, 24 Augustus 2016: A 'radical alternative': how one man changed the perception of Los Angeles'']
* {{en}} [http://latimesblogs.latimes.com/culturemonster/2011/04/reading-la-banhams-four-ecologies-turns-40.html ''Los Angeles Times, 22 April 2011: Reading L.A.: A Reyner Banham classic turns 40'']
* {{en}} [https://www.laconservancy.org/ ''Los Angeles Conservancy'']
* {{en}} [http://plan.lamayor.org/ ''The Sustainable City pLAn'']
* {{en}} [https://www.architecturaldigest.com/gallery/architectural-landmarks-los-angeles/all ''Architectural Digest: 25 Must-See Architectural Landmarks in Los Angeles'']
* {{en}} [https://www.theguardian.com/cities/gallery/2019/jan/09/concrete-city-beauty-los-angeles-in-pictures ''The Guardian, 9 Januarie 2019: Concrete city: the beauty of Los Angeles' most popular material – in pictures'']
* {{en}} [https://www.re-thinkingthefuture.com/architects-lounge/a1159-autobiography-of-walt-disney-concert-hall/ ''Rethinking the Future: Autobiography of Walt Disney Concert Hall'']
; Los Angeles en sy veranderende fisieke omgewing
----
* {{en}} [https://www.arcadis.com/en/global/arcadis-blog/nate-cherry/future-city-la-part-i-mobility/ Nate Cherry, Arcadis: ''Future City L.A. - Part I: Mobility'']
* {{en}} [https://www.arcadis.com/en/global/arcadis-blog/nate-cherry/future-city-la-part-ii-the-impresario/ Nate Cherry, Arcadis: ''Future City L.A.- Part II: The Impresario'']
* {{en}} [https://www.arcadis.com/en/global/arcadis-blog/nate-cherry/future-city-la-part-iii-pluralist-infrastructure/ Nate Cherry, Arcadis: ''Future City L.A. - Part III: Pluralist Infrastructure'']
; Musiek
----
* {{en}} [https://www.theguardian.com/music/ng-interactive/2017/feb/07/los-angeles-music-artists-playlist-kendrick-lamar-warpaint-joanna-newsom ''The Guardian – The Sound of LA'']
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
[[Kategorie:Kusstede]]
[[Kategorie:Los Angeles| ]]
cn541lwbf4lkxqyt6tdgb8kmppm3agt
Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad
4
9591
2910686
2910240
2026-06-11T06:56:16Z
Aliwal2012
39067
2910686
wikitext
text/x-wiki
{| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10"
| colspan="2" |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''
Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.
Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.
'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.
Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div>
|- valign="top"
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}
{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}
Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.
U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})
; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.
== Nuwe voorstelle ==
=== [[Vlag van Bulgarye]] ===
{{sperdatum|30 Mei 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié goeie vlagartikel deur [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] het ek na aanleiding van die Bulgaarse artikel bygewerk. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:05, 30 April 2026 (UTC)
* {{gekant}} – drie vlagartikels binne 2 weke benoem, sal nie werk nie! (pyplyn vir 2027 is ook reeds vol) --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:19, 16 Mei 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – {{Ping|Aliwal2012}} baie dankie, ons kan die artikels natuurlik versprei. Elkeen van hierdie artikels klop die Engelse artikel, maar ja! Maar met gekant weier ek om nog vlagartikels te doen. Die vlae van Europa neem reeds jare en van die oorblywende vlae sal waarskynlik eers in 2030 op ons voorblad verskyn. Hoe sal ons nou dié reeks voortsit? Dit sal nie werk nie. Die eerste, [[vlag van Albanië]], is reeds in 2019 geskep, nou sit ons by [[vlag van Italië]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 16:48, 16 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 05:58, 17 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:48, 17 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – Dat die "pyplyn" vol is, is nie 'n rede om die toekenning van voorbladstatus aan hierdie bladsy te verwerp nie. As dit aan al die voorvereistes voldoen, behoort dit voorbladstatus te kry. Gooi dit in die 2030-pyplyn as jy wil, maar ek sien nie wat dit met die voorbladstatus van die bladsy te doen het nie.– [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Lando Norris]] ===
{{sperdatum|23 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} – Huidige Formule 1-wêreldbestuurderskampioen --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:03, 23 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:40, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Prometheus (2012-rolprent)]] ===
{{sperdatum|27 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:01, 27 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:23, 28 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cottesloe-kerkeberaad]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:05, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cremona]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:36, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} – Net te veel rooi skakels. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Gideon Scheepers]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is "vergedrukte teks"? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
=== [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
<!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! -->
[[Kategorie:Voorblad]]
tlv2qe1hkctkc9w308klufi7poeg0zx
2910716
2910686
2026-06-11T08:58:56Z
Aliwal2012
39067
/* Nuwe voorstelle */ argiveer suksesvolles
2910716
wikitext
text/x-wiki
{| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10"
| colspan="2" |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''
Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.
Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.
'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.
Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div>
|- valign="top"
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}
{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}
Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.
U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})
; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.
== Nuwe voorstelle ==
=== [[Lando Norris]] ===
{{sperdatum|23 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} – Huidige Formule 1-wêreldbestuurderskampioen --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:03, 23 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:40, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Prometheus (2012-rolprent)]] ===
{{sperdatum|27 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:01, 27 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:23, 28 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cottesloe-kerkeberaad]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:05, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cremona]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:36, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} – Net te veel rooi skakels. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Gideon Scheepers]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is "vergedrukte teks"? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
=== [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
<!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! -->
[[Kategorie:Voorblad]]
aevwqiw0x3cuf5ypdr7t3cxbpltheks
2910720
2910716
2026-06-11T09:11:14Z
Dumbassman
62009
/* Cottesloe-kerkeberaad */
2910720
wikitext
text/x-wiki
{| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10"
| colspan="2" |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''
Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.
Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.
'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.
Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div>
|- valign="top"
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}
{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}
Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.
U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})
; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.
== Nuwe voorstelle ==
=== [[Lando Norris]] ===
{{sperdatum|23 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} – Huidige Formule 1-wêreldbestuurderskampioen --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:03, 23 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:40, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Prometheus (2012-rolprent)]] ===
{{sperdatum|27 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:01, 27 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:23, 28 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cottesloe-kerkeberaad]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:05, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:11, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cremona]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:36, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} – Net te veel rooi skakels. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Gideon Scheepers]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is "vergedrukte teks"? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
=== [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
<!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! -->
[[Kategorie:Voorblad]]
h2mfcpb7iuagmefgyr7wqsbm58mq6eh
2910722
2910720
2026-06-11T09:12:57Z
Dumbassman
62009
/* Suid-Afrikaanse kernwapenprogram */
2910722
wikitext
text/x-wiki
{| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10"
| colspan="2" |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''
Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.
Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.
'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.
Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div>
|- valign="top"
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}
{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}
Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.
U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})
; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.
== Nuwe voorstelle ==
=== [[Lando Norris]] ===
{{sperdatum|23 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} – Huidige Formule 1-wêreldbestuurderskampioen --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:03, 23 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:40, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Prometheus (2012-rolprent)]] ===
{{sperdatum|27 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:01, 27 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:23, 28 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cottesloe-kerkeberaad]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:05, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:11, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cremona]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:36, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} – Net te veel rooi skakels. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Gideon Scheepers]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is "vergedrukte teks"? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:12, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
=== [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
<!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! -->
[[Kategorie:Voorblad]]
72oe01vqhqzduqzrfft2mjl2a0987wh
2910723
2910722
2026-06-11T09:13:15Z
Dumbassman
62009
/* Paraguaanse nasionale rugbyspan */
2910723
wikitext
text/x-wiki
{| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10"
| colspan="2" |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''
Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.
Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.
'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.
Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div>
|- valign="top"
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}
{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}
Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.
U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})
; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.
== Nuwe voorstelle ==
=== [[Lando Norris]] ===
{{sperdatum|23 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} – Huidige Formule 1-wêreldbestuurderskampioen --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:03, 23 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:40, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Prometheus (2012-rolprent)]] ===
{{sperdatum|27 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:01, 27 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:23, 28 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cottesloe-kerkeberaad]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:05, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:11, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cremona]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:36, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} – Net te veel rooi skakels. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Gideon Scheepers]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is "vergedrukte teks"? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:12, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
<!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! -->
[[Kategorie:Voorblad]]
pg2j1vj2x2s2ajg2cfbh9xmxtmmuwtg
2910725
2910723
2026-06-11T09:13:37Z
Dumbassman
62009
/* Taiwannese nasionale rugbyspan */
2910725
wikitext
text/x-wiki
{| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10"
| colspan="2" |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''
Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.
Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.
'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.
Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div>
|- valign="top"
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width="50%" |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}
{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}
Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.
U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})
; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.
== Nuwe voorstelle ==
=== [[Lando Norris]] ===
{{sperdatum|23 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} – Huidige Formule 1-wêreldbestuurderskampioen --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:03, 23 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:40, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Prometheus (2012-rolprent)]] ===
{{sperdatum|27 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:01, 27 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:23, 28 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cottesloe-kerkeberaad]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:05, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:11, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Cremona]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:36, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} – Net te veel rooi skakels. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Gideon Scheepers]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is "vergedrukte teks"? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC)
=== [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:12, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC)
=== [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC)
<!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! -->
[[Kategorie:Voorblad]]
6lx3w94kh7gbx8d5tzqh22n71l94aoz
Louisiana
0
10032
2910731
2900077
2026-06-11T09:28:53Z
Jcb
223
2910731
wikitext
text/x-wiki
{{VSA-deelstaat
|Naam = Louisiana
|Volledige naam = Deelstaat Louisiana<br />State of Louisiana<br />État de Louisiane
|Flag = Flag of Louisiana.svg
|Flaglink = Vlag van Louisiana
|Seal = Seal of Louisiana.svg
|Kaart = Map of USA LA.svg
|Bynaam = Pelican State
|Hoofstad = [[Baton Rouge]]
|Amptelike tale = Geen; [[Engels]] en [[Frans]] ''[[de facto]]''
|Tale = [[Engels]] 91,2%, [[Frans]] 4,8%
|Grootste stad = [[New Orleans]]
|Goewerneur = Jeff Landry ([[Republikeinse Party (Verenigde State)|R]])
|Luitenant-Goewerneur = Billy Nungesser (R)
|Rang = 31<sup>ste</sup>
|Totaal = 135 000
|Land = 111 898
|Water = 23 102
|PWater = 15
|BevRang = 25<sup>ste</sup>
|2010Bev = 4 649 676 (2014-skatting)
|DigtheidRang = 26<sup>ste</sup>
|2010Digtheid = 41,2
|ToelatingRangorde= 18<sup>de</sup>
|ToelatingDatum = [[30 April]] [[1812]]
|Tydsone = [[Sentrale Standaardtyd]]: [[UTC]] -6 / [[Somertyd]] -5
|Breedtegraad = 29°N tot 33°N
|Lengtegraad = 89°W tot 94°W
|Wydte = 231
|Lengte = 610
|Hoogste punt = Driskillberg, Bienville Parish
|Hoogste hoogte = 163
|GemHoogte = 30
|Laagste punt = New Orleans
|Laagste hoogte = –2,5
|Wetgewer = Louisiana Wetgewer
|Hoërhuis = Senaat
|Laerhuis = Huis van Verteenwoordigers
|Senatore = Bill Cassidy (R)<br />John Kennedy (R)
|Poskantoor = LA
|ISOCode = US-LA
|Webwerf = www.louisiana.gov
}}
'''Louisiana''' ([[Engels]]: [luˌiːziˈænə], {{Audio|En-us-Louisiana.ogg|luister}} of [ˌluːziˈænə], {{Audio|GT Louisana.ogg|luister}}; [[Frans]]: ''Louisiane'', [lwizjan], {{Audio|Fr-Louisiane.ogg|luister}}; [[Spaans]]: ''Luisiana'', [lwiˈsjana]; [[Louisiaanse kreools]]: ''Lwizyàn''), amptelik die '''Deelstaat Louisiana''' (Engels: ''State of Louisiana''; Frans: ''État de la Louisiane''; Spaans: ''Estado de Luisiana''; Louisiaanse kreools: ''Létat de Lalwizyàn''), is 'n [[Deelstate van die Verenigde State van Amerika|deelstaat]] in die [[Suidelike Verenigde State|suide]] van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]. Louisiana word in die noorde deur die deelstaat [[Arkansas]], in die weste deur die deelstaat [[Texas]], in die ooste deur die deelstaat [[Mississippi]] en in die suide deur die [[Golf van Meksiko]] begrens. Die staat lê in die [[subtropiese klimaat]]sone met baie warm, lang [[somer]]s en gematigde [[winter]]s. Die gebied word dikwels deur verwoestende [[orkaan|orkane]] getref.
[[Lêer:Poverty Point clay utensils HRoe 2009.jpg|duimnael|links|Dekoratiewe voorwerpe, wat van gebrande loess gemaak is, is van die argeologiese spore wat die sogenaamde Poverty Point-beskawing in Louisiana gelaat het. Hierdie Indiaanse beskawing het gedurende die Laat Argaïese Tydperk tussen 1700 en 1100 v.C. in gebiede tussen die Mississippi-delta en die Golfkus gefloreer het]]
[[Lêer:Riverboat 2011 New Orleans Skyline 118.jpg|duimnael|links|Die stadshorison van New Orleans]]
[[Lêer:Baton Rouge Louisiana waterfront aerial view.jpg|duimnael|links|Die hoofstad Baton Rouge is aan die Mississippirivier geleë]]
[[Lêer:Mississippi delta from space.jpg|duimnael|links|Die Mississippi-rivierdelta (foto geneem deur NASA se Terra-satelliet) vorm die eindpunt van die magtige rivier se bestemming. Die rivier deel sy geheime met niemand nie, soos deelstaatbewoners sê, en hou hulle in sy whiskykleurige water om hulle na die see toe te neem]]
[[Lêer:Entergy Giant Screen Theater.jpg|duimnael|links|Missluiers hang oor die Mississippi in New Orleans se Franse Kwartier]]
[[Lêer:Katrina 2005-08-28 2115Z.png|duimnael|links|Orkaan Katrina nader die Golfkus van Louisiana in Augustus 2005]]
Louisiana was lank voor die koms van die eerste Europeërs die tuiste van stamme van die Eerste Nasies, en 'n aantal plekname verwys na die Indiaanse oorsprong van die deelstaat.
Die eerste Europese ontdekkers was 'n [[Spanje|Spaanse]] ekspedisie onder die leiding van Panfilo de Narvaez, wat in 1528 die monding van die [[Mississippirivier]] verken het. Sowat dertien jaar later het die ekspedisie van [[Hernando de Soto]] die gebied deurkruis. Die Spaanse owerhede het min belang in die gebied gestel, en dit was Franse ontdekkers wat die streek vervolgens verken het. René Robert Cavelier de La Salle het die gebied in 1682 ter ere van koning [[Lodewyk XIV van Frankryk]] [[Louisiana (Nieu-Frankryk)|Louisiana]] genoem. Die eerste Franse nedersetting is in 1699 deur Pierre Le Moyne d'Iberville gestig. Die Franse kolonie Louisiana het aanvanklik aanspraak gemaak op 'n groot gebied langs die oewers van die Mississippi wat tot by [[Kanada]] in die noorde gestrek het. Die nedersettings wat so ontstaan het, was meestal langs die oewers van die Mississippi en sy takriviere geleë, terwyl 'n aantal handelsposte en sendingstasies ook in die gebied van die huidige [[Illinois]] en in die omgewing van [[St. Louis]] (Missouri) gestig is. [[Mobile, Alabama|Mobile]] in [[Alabama]] en Biloxi in Mississippi het aanvanklik as hoofstede van die kolonie gedien, tog is die setel van die regering in 1722 na [[New Orleans]] verskuif.
In die oorloë teen die Britte en [[Indiane]] het Frankryk die grootste gedeelte van sy gebiede oos van die Mississippi verloor, met die uitsondering van die omgewing van New Orleans en die parogieë rondom die Pontchartrainmeer. Die res van Louisiana het volgens die Verdrag van Fontainebleau in 1762 'n Spaanse kolonie geword. Onder Spaanse heerskappy het 'n paar duisend Franstalige vlugtelinge, wat deur die Britse bewindhebbers uit Akadië verdryf is, Louisiana hulle nuwe tuiste gemaak. Die Akadiërs het hulle veral in die gebied van die suidwestelike bayous gevestig en later as die Cajuns bekend gestaan.
[[Napoleon Bonaparte]] het in 1800, met die Verdrag van San Ildefonso, Louisiana van Spanje terug gekoop, alhoewel die transaksie twee jaar lank geheim gehou is. Die hawe van New Orleans het steeds 'n groot rol in die politieke betrekkinge tussen die Verenigde State en Frankryk gespeel. Die Amerikaanse setlaars in die noordwestelike streke het hulle landbouprodukte, veral tabak, via die Mississippirivier uitgevoer en was dus aangewese op hierdie hawe. Die Franse het sulke toegang egter geweier. In die kort tydperk van die Spaanse heerskappy in Louisiana is 'n ooreenkoms tussen die VSA en die Spaanse koloniale owerhede gesluit, waarvolgens die gebruik van die hawe vir Amerikaanse uitvoere gewaarborg is. Die skielike opsegging van hierdie ooreenkoms en gerugte dat die gebied al heimlik aan Frankryk teruggegee is, het onrus in die Verenigde State veroorsaak. President [[Thomas Jefferson]] het 'n afvaardiging na Parys gestuur, wat onderhandelinge met die Franse minister van Buitelandse Sake, [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord|Talleyrand]], begin het. Aangesien keiser Napoleon destyds fondse vir sy Europese ondernemings benodig het, het hy uiteindelik ingewillig om die hele Louisiana teen 'n prys van VSA-$ 15 miljoen aan die Amerikaners te verkoop.
Die Amerikaanse owerhede het die kolonie Louisiana in twee gebiede verdeel: Die Orleans-gebied, wat in 1812 die deelstaat Louisiana gevorm het, en die distrik van Louisiana met alle geweste buite die Orleans-gebied. Die Florida-parogieë is deur 'n proklamasie van president [[James Madison]] in die jaar 1810 van die Spaanse Wes-Florida geannekseer. Die westelike grenslyn tussen Louisiana en die Spaanse Texas het tot met die Adams-Onís-verdrag van 1819 omstrede gebly. Die vrystaat Sabine het tussentyds as 'n buffersone en toevlugsoord vir misdadigers gedien.
As 'n oorblyfsel van sy verlede as Franse besitting handhaaf die deelstaat Louisiana nog steeds 'n burgerlike wetboek, wat op die Code Civil van Louisiana baseer en min of meer met Frankryk se wetboek, die Code Napoléon, vergelyk kan word. Anders as die ander deelstate is Louisiana nie in ''counties'' onderverdeel nie, maar in ''parogieë'', soos uit die Franse tydperk oorgeërf. In 1849 is die setel van die staatsregering van New Orleans na [[Baton Rouge]] verskuif. Tydens die [[Amerikaanse Burgeroorlog]] het Louisiana op 26 Januarie 1861 van die Unie afgeskei. Federale troepe het die stad New Orleans op 25 April 1862 verower. Louisiana is danksy die erfenis van die [[Frankryk|Franse]] koloniale tydperk uniek onder die Amerikaanse deelstate. Terwyl daar geen amptelike taal is nie, erken sy regstelsel sowel [[Engels]] as [[Frans]]. Engels is vandag die omgangstaal van die oorgrote meerderheid van die bevolking. Tog word oorblyfsels van die Franse taal in die plaaslike dialekte en talle plekname bewaar en praat ongeveer 215 000 inwoners Frans as moedertaal. Die getal deelstaatbewoners van Franse of Frans-Kanadese afkoms is in die sensus van 2000 as 524 258 bepaal.
== Etimologie ==
Louisiana is genoem na [[Lodewyk XIV van Frankryk|Lodewyk XIV]], koning van Frankryk van 1643 tot 1715. [[René Robert Cavelier de La Salle]] het die gebied, wat deur die [[Mississippirivier]] dreineer word, vir Frankryk opgeëis en dit ''La Louisiane'' genoem.<ref>{{en}} {{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Arkansas |title=Louisiana Purchase |author=Lea Flowers Baker |url=http://encyclopediaofarkansas.net/encyclopedia/entry-detail.aspx?entryID=2383 |accessdate=22 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101122041849/http://encyclopediaofarkansas.net/encyclopedia/entry-detail.aspx?entryID=2383 |archive-date=22 November 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die [[Latyn]]se [[agtervoegsel]] ''–ana'' (of ''–ane'') kan verwys na "inligting met betrekking tot 'n bepaalde individu, onderwerp of plek." ''Louis + ana'' kan dus rofweg vertaal word as "behoort aan Lodewyk". Die [[Louisiana (Nieu-Frankryk)|Louisianagebied]] was eens deel van die [[Franse koloniale ryk]] en het van die Mobilebaai in die suide tot net noord van die huidige Kanadees-Amerikaanse grens gestrek, insluitende 'n klein deel van die [[Kanada|Kanadese]] [[Provinsies en gebiede van Kanada|provinsies]] [[Alberta]] en [[Saskatchewan]].
== Geografie ==
[[Lêer:Louisiana geographic map-en.svg|duimnael|'n Kaart van Louisiana]]
Die magtige Mississippi, wat die deelstaat in twee deel en die sentrale korridor vorm van 'n ingewikkelde stelsel van waterweë en -liggame, insluitende uitgestrekte bayous, het steeds die toneel gevorm waarop enige rolspeler in Louisiana se geskiedenis moes optree – Indiaanse jagters, onverskrokke Franse verkenners en pelsjagters, waagmoedige Spanjaarde, Akadiese vissers en herders, en Anglo-Amerikaanse planters, maar ook enigeen van sy huidige bewoners. Anderkant die waterweë en -liggame, verder af van die laagliggende vlaktes van die Mississippi-rivierdelta, lê die uitgestrekte moeraslande van Suid-Louisiana, die vrugbare grasvlaktes of prairies van die suidweste, en die hoër geleë beboste terrein van Noord-Louisiana.
Klimatiese besonderhede wat uit Louisiana se ligging aan die Golf van Meksiko voortspruit, het eweneens hul stempel afgedruk op die deelstaat se geskiedenis. Louisiana ervaar dikwels weersuiterstes, met betreklik warm en bedompige weer in die [[lente]] en [[somer]], maar ook kouer periodes gedurende die [[winter]]maande. Verwoestende orkane, tornado's en reënstorms vorm die skadukant van 'n halftropiese klimaat met voldoende neerslae en lang periodes van aangename weer in 'n uiters vrugbare deelstaat.
== Geskiedenis ==
=== Vroeë Indiaanse geskiedenis ===
[[Lêer:North American cultural areas.png|duimnael|Indiaanse kulturele streke in Noord-Amerika]]
In die onlangse 6 000 jaar wat volgens argeologiese vondse gerekonstrueer kan word het op die gebied van die huidige deelstaat Louisiana talle [[Indiane|Indiaanse]] kulture ontwikkel en hul kulturele area het dikwels weerskante die [[Mississippirivier]] gestrek en daarmee ook na die buurdeelstaat [[Mississippi]]. Die Indiane op die gebied van die huidige Louisiana is beïnvloed deur groter ontwikkelings by die Indiaanse kulture in die suide en suidooste van die Verenigde State wat op sy beurt verwant was aan die kulture van die noordelike Mississippi- en die [[Ohiorivier]]e (byvoorbeeld die Hopewell-kultuur) en ook aan [[Meso-Amerika]].
==== Argaïese tydperk ====
Die indrukwekkendste vondse van die Noord-Amerikaanse Indiane se argaïese tydperk in Louisiana is talle van die vroegste sogenaamde [[holm]]s, groot piramide-, halfsirkel- of ook slangvormige aardwalle. Die oudste holms en daarmee die oudste bekende bouwerke in Noord-Amerika bevind hulle in Louisiana. Van die middelargaïese holms is ''Watson Brake'' en ''Frenchman's Bend'' by die huidige [[Monroe, Louisiana|Monroe]]. Hulle word op sowat 5 500–5 000 jaar geskat.<ref>{{en}} Saunders, Joe W.; Mandel, Rolfe D.; Sampson, C. Garth; Allen, Charles M.; Allen, E. Thurman; Bush, Daniel A.; Feathers, James K.; Gremillion, Kristen J. et al. (2005), „Watson Brake, a Middle Archaic Mound Complex in Northeast Louisiana“, American Antiquity 70 (4): 631–668</ref> Die bekendste struktuur is ''Poverty Point'' wat aan die einde van die argaïese tydperk ontstaan het. Die kultuur, wat na dié struktuur genoem is, het oor dele van Louisiana en die buurdeelstate gestrek. Dit het sy bloeitydperk rondom 1500 v.C. bereik en was daarmee een van die oudste of self die oudste komplekse beskawing in die Amerikaanse geskiedenis.<ref>{{en}} Jon L. Gibson: {{Webarchive |url=http://www.deltablues.net/jon.html |wayback=20131207234411 |title=„Poverty Point: The First Complex Mississippi Culture“}}, 2001, Delta Blues, besoek op 26 Oktober 2009</ref>
==== Woudland-tydperk ====
Die Woudland-tydperk, wat op die argaïese tydperk gevolg het, het in groot dele van Louisiana van 1000 v.C. tot 1000 n.C. bestaan en van die vorige kultuur verskil deur die groter gebruik van [[keramiek]] en die toenemende gevestigdheid en gebruik van [[landbou]]. Hoewel hierdie tydperk veral gekenmerk was deur die [[Nomade|nomadiese]] leefwyse van [[jagter-versamelaar]]s, het ook halfpermanente nedersettings ontstaan.<ref>{{en}} [http://www.texasbeyondhistory.net/tejas/ancestors/woodland.html texasbeyondhistory.net]</ref> In die middelperiode het in Noord-Louisiana die Hopewell-kultuur ontstaan, wat ook 'n groot invloed op die kulture in Louisiana gehad het.
<gallery>
Lêer:Hopewell Exchange Network HRoe 2010.jpg|Die Hopewell-kulture en dié wat hulle beïnvloed het
Lêer:Marksville culture map HRoe 2010.jpg|Die Marksville-kultuur van 100 tot 400 v.C.
Lêer:Fourche Maline and Mill Creek cultures map HRoe 2010.jpg|Fourche Maline van 300 tot 800 n.C. en Mill-Creek-kultuur van 100 tot 400 n.C.
Lêer:Coles Creek culture map HRoe 2010.jpg|Coles-Creek-kultuur van 700 tot 1200 n.C.
</gallery>
==== Mississippi-tydperk ====
Die Mississippi-tydperk het langs die noordelike Mississippirivier ontstaan en verskeie kulture van Louisiana beïnvloed, waaronder veral die Plaquemine-kultuur tussen sowat 1200 en 1400 n.C. en die Caddo-kultur. Die [[mielie]]landbou het versprei. Die Mississippi-kultuur was die enigste Indiaanse beskawing noord van [[Meksiko]] wat versterkte stede opgerig het, die sosiale struktuur het 'n sterk hiërargiese kenmerk gehad en opvallende kenmerke met die [[Asteke]] se samelewing in Meso-Amerika getoon.
<gallery>
Lêer:Mississippian cultures HRoe 2010.jpg|'n Kaart van die Mississippi-kulture
Lêer:Plaquemine culture map HRoe 2010.jpg|Verspreidingsgebied van die Plaquemine-kultuur
Lêer:Winterville pottery HRoe 2004.jpg|Voorbeelde van [[pottebakkery]] uit die Plaquemine-kultuur
Lêer:Caddoan Mississippian culture map HRoe 2010.jpg|Verspreidingsgebied van die Caddo-kultuur
</gallery>
==== Eerste Europees-Indiaanse kontakte ====
In 1528 het [[Pánfilo de Narváez]] die eerste Europeër geword wat by die Mississippidelta aangekom het. In 1542 het [[Hernando de Soto]] se ekspedisie deur die noorde en weste van Louisiana getrek, waar hulle die Caddo en Tunica ontmoet en die Mississippirivier se loop tot by die [[Golf van Meksiko]] gevolg het.
Toe hulle in Louisiana aangekom het, het daar talle Indiaanse volke gebly, waaronder die Atakapa, Appalousa, Acolapissa, Tangipahoa, Chitimacha, Washa, Chawasha en Yagenechito; die Bayougoula, Quinipissa, Mougoulacha, Houma en Okelousa wat almal aan die Choctaw behoort het; Avoyel en Taensazu van die Natchez; Tunica, Koroa, Caddo, Adai, Natchitoches, Yatasi, Nakasa, Doustioni en Quachita,<ref>{{en}} Sturdevent, William C. (1967): [http://www.lib.utexas.edu/maps/united_states/early_indian_east.jpg Early Indian Tribes, Cultures, and Linguistic Stocks], Smithsonian Institution Map (Eastern United States).</ref> waarvan sommige spore in die vorm van plekname agtergelaat het, byvoorbeeld die Tunica, Tangipahoa of die Natchitoches.
Die Spaanse [[conquistador]]es het hier nie die maklike rykdom gekry waarop hulle gehoop het nie, soos dit ander voor en ná hulle in Meksiko of [[Peru]] gevind het. Gevolglik het hulle nie belanggestel in Louisiana se permanente kolonisasie as deel van die [[Spaanse Ryk]] of die stigting van basisse nie.
=== Koloniale tydperk ===
==== Franse kolonisasie van 1682 af ====
[[Lêer:Nouvelle-France map-en.svg|duimnael|Gebiede in Noord-Amerika wat eens onder Franse beheer was]]
In 1682 het [[Robert Cavelier de La Salle]] vanuit die noorde oor die Mississippirivier Louisiana en die monding van Noord-Amerika se grootste rivier bereik. Hy het sy tog in die [[Franse koloniale ryk|Franse kolonie]] [[Nieu-Frankryk]] begin, wat destyds uit die huidige Franstalige gebiede van [[Kanada]] bestaan het. Hy het die groot gebiede tussen die [[Groot Mere]] en die Golf van Meksiko vir Frankryk in besit geneem en dit na die Franse koning [[Lodewyk XIV van Frankryk|Lodewyk (Frans: ''Louis'') XIV]] '''''Louisiana''''' genoem. Daarmee het hy indirek naamgewer geword van die latere deelstaat Louisiana wat slegs 'n fraksie van die voormalige Franse kolonie [[Louisiana (Nieu-Frankryk)|Louisiana]] beslaan.
In 1699 het [[Pierre Le Moyne d'Iberville]] die ''Fort Maurepas'' naby die huidige [[Biloxi, Mississippi|Biloxi]] as eerste Franse basis langs die suidelike Mississippirivier op die gebied van die huidige deelstaat [[Mississippi]] gestig. Die in 1714 gestigte plek [[Natchitoches, Louisiana|Natchitoches]] het die eerste permanente Europese nedersetting in Louisiana geword.<ref>{{en}} {{Webarchive |text=explorenatchitoches.com |url=http://www.explorenatchitoches.com/attractions/ft-st-jean-baptiste/ |wayback=20090421073302}}</ref> In 1718 is onder die naam ''La Nouvelle-Orléans'' ("Die nuwe Orleans", genoem na [[Filips II van Orléans]]) die huidige [[New Orleans]] deur [[Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville]] gestig. Ná [[Mobile, Alabama|Mobile]] ([[Alabama]]) en Biloxi ([[Mississippi]]) het in 1722 New Orleans die [[hoofstad]] van Louisiana geword.
==== Vroeë slawerny ====
Die [[Skotland|Skotsgebore]] Franse minister van finansies en hoofminister van die Mississippi-kompanie, [[John Law]], het in 1717 die ingrypende besluit geneem om ter bevordering van die plantasieboerdery [[Swart mense|swart]] [[Slawerny|slawe]] na Louisiana in te voer. Hulle moes hul werk verrig op die nuwe [[tabak]]plantasies. In 1719 het die eerste slaweskepe in New Orleans aangekom.<ref>{{en}} Hall, Gwendolyn Midlo, ''Africans in Colonial Louisiana'', bl. 61</ref> Van 1719 tot 1753 is 6 000 slawe uit [[Afrika]] na die kolonie geneem en hul regstatus is, soos in al die ander Franse besittings, deur die ''Code Noir'' bepaal.
==== Indiaanse teenstand ====
Die Franse koloniste het spoedig die Indiaanse teenstand in die gesig gestaar. Veral teen die Natchez het hulle van 1710 tot aan die einde van hul heerskap in 1763 vier oorloë gevoer. Die bloedigste van dié oorloë was die Natchez-opstand in 1729, waartydens die Natchez en hul bondgenote die Franse Fort Rosalie vernietig, meer as 200 koloniste gedood – waaronder die hele volwasse manlike bevolking – en meer as 300 vroue, kinders en slawe gevange geneem het.<ref>{{en}} Charles F. Lawson: ''Archaeological Examination of Electromagnetic Features: An Example from the French Dwelling Site, a Late Eighteenth Century Plantation Site in Natchez, Adams County, Mississippi'', bl. 7.</ref> Die Natchez was tydens hierdie konflikte dikwels verdeel in 'n Frans-vriendelike en 'n -vyandelike deel. Die agtergrond van hierdie gewapende konflikte was meestal die uitsettings van Indiërs deur die Franse wat 'n gebied vir die tabakaanbou wou gebruik. Die konflikte het ook ander Indiaanse volke soos die Chickasaw betrek, maar is meestal buite die huidige Louisiana in die aangrensende Mississippi besleg. Die Indiane is dikwels deur die Franse se swart slawe ondersteun.
'n Reeks verdere oorloë tussen Franse en Indiane buite die huidige Louisiana was deurslaggewend vir die land se toekoms. Die sogenaamde [[Sewejarige Oorlog|Franse en Indiaanse Oorlog]] (1756–1763) is tussen Britte en Franse en hul onderskeidelike Indiaanse geallieerdes oorwegend op die gebied van die Groot Mere gevoer en het met die Franse nederlaag en die verkoop van hul kolonie Louisiana an die Spanjaarde in 1763 geëindig.
==== Spaanse tussenspel en Franse migrasie ====
In 1762 het die Franse al hul koloniale ambisies in Noord-Amerika laat vaar en hul kolonie Louisiana in die geheime Verdrag van Fontainebleau aan [[Spanje]] oorhandig. Dié magsverandering is met die [[Verdrag van Parys (1763)|Verdrag van Parys]] in 1763 bekragtig. Gedurende die daaropvolgende vier dekades van Spaanse heerskappy oor Louisiana het die Franse invloed in dié gebied egter versterk deur twee migrasiegolwe. In die 1760's het die sogenaamde Akadiërs na Louisiana migreer. Die Akadiërs was Franse wat hulle oorspronklik in die Kanadese Akadië gevestig het, wat reeds in 1713 Brits geword het. Van 1750 af het hier deur Frankryk ondersteunde opstande opgevlam, wat in 1755 met 'n grootskaalse uitsetting van die Franse uit Akadië geëindig het. Ná jare se rondswerf het die meeste vlugtelinge die nou Spaanse Louisiana bereik. Hulle vorm die kern van Louisiana se huidige Franstalige bevolkingsgroep, die [[Cajuns]]. [[Joseph Broussard]] was die aanvoerder van die eerste groep Akadiërs wat Louisiana bereik het: Nadat die Britte hulle in Akadië gevange geneem het, is hy toegelaat om met 'n groep van 200 mense hulle op die Britse [[Karibiese See|Karibiese eiland]] [[Dominica]] te vestig, waarvandan hulle in 1765 na Louisiana migreer het.<ref>{{en}} C. A. Pincombe and E. W. Larracy, ''Resurgo: The History of Moncton, Volume 1'', 1990, Moncton, bl. 30</ref>
Die uitbreek van die [[Franse Rewolusie]] het van die 1780's af met rojalisties gesinde vlugtelinge nog 'n groep Franse na Louisiana gebring. Ook [[Duitsers]] het hulle in Louisiana gevestig. Van 1768 af het hulle hulle in die destyds ''Côte des Allemands'', nou ''German Coast'' genoemde gebied gevestig, spoedig die Franse taal oorgeneem en sodoende ook die Franse kenmerk in die land vergroot.<ref>{{de}} Andreas Hübner: ''Die Côte des Allemands. Eine Migrationsgeschichte im Louisiana des 18. Jahrhunderts''. transcript, Bielefeld 2017, {{ISBN|978-3-8376-4006-9}}.</ref> Die Spaanse immigrante was oorwegend ''Isleños'' genoemde setlaars<ref>{{en}} {{Webarchive |url=http://www.losislenos.org/ |wayback=20100507222938 |text=Isleños – Heritage and Cultural}}</ref> vanuit den [[Kanariese Eilande]] wat hulle tussen 1778 en 1783 in Louisiana gevestig het.
Beide die vrye en die onvrye nie-Indiaanse bevolking het gedurende die Spaanse tydperk gegroei. In 1763 was daar tussen New Orleans en [[Pointe Coupee]] (noord van [[Baton Rouge]]) 3 654 vrye en 4 598 slawe. Volgens die 1800-sensus – nou met Wes-[[Florida]] – was daar 19 852 vrye en 24 264 slawe in Neder-Louisiana, wat ongeveer die huidige deelstate Louisiana, Mississippi en [[Arkansas]] beslaan. Hoewel dié getalle nie só presies is soos hulle blyk nie, bevestig hulle, dat destyds swart slawe reeds in die meerderheid was en 'n sterk invloed op die inheemse kultuur uitgeoefen het.<ref>{{en}} Hall,''Africans in Colonial Louisiana'', bl. 279.</ref>
==== Tweede Franse tydperk en Louisiana-aankoop ====
[[Lêer:Handover ceremony of Lousiana.jpg|duimnael|Oorhandigingseremonie van Louisiana deur Frankryk aan die Verenigde State op die ''Plaza d'Armas'' (nou: Jackson-plein) in New Orleans]]
Op 1 Oktober 1800 het Spanje en Frankryk onder [[Napoleon Bonaparte]] die in die geheim voorbereide Derde Verdrag van San Ildefonso voorberei. Die destyds van Frankryk afhanklike Spanje het daarmee Louisiana weer aan Frankryk oorhandig. Dit was deel van Napoleon se ambisies om in Noord-Amerika weer 'n groot Franse koloniale ryk te vestig. Hy het egter vroeg met sy poging misluk om die opstandige, ook Franse Karibiese eiland [[Haïti]] te herwin, waar voormalige slawe enkele jaar voorheen tydens die [[Haïtiaanse Rewolusie]] hul vryheid en onafhanklikheid verkry het. Dié nederlaag het Napoleon genoop om sy Amerikaanse planne te laat vaar en Louisiana aan die jong [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] te verkoop.
=== Amerikaanse Louisiana ===
==== Louisiana-aankoop en die bepaling van Louisiana se grense ====
[[Lêer:LouisianaPurchase.png|duimnael|links|Die met die Louisiana-aankoop verkoopte kolonie Louisiana (groen) op die agtergrond van die huidige Amerikaanse deelstate]]
[[Lêer:Adams onis map.png|duimnael|Die Adams-Onís-verdrag het onder andere die grens tussen die Amerikaanse Louisiana en die Spaanse Texas bepaal]]
[[Lêer:Sabinefreestate.png|duimnael|Die Sabine-vrystaat]]
Die Louisiana-aankoop, die Amerikaanse aankoop van die Franse kolonie Louisiana, was die grootste aankoop van grond in die geskiedenis. Die gekoopte grond het meer as een kwart van die huidige Verenigde State beslaan, dus 'n veelvoud van die huidige deelstaat en het die destydse Amerikaanse gebied verdubbel.
Oorspronklik wou die [[President van die Verenigde State van Amerika|Amerikaanse president]] [[Thomas Jefferson]] slegs die stad New Orleans van Frankryk aankoop. Die Amerikaners het hier sedert 1795 die "reg van vestiging" geniet en die Spanjaarde het hulle toegelaat om die hawe te gebruik. Ná die verkoop aan die Franse het hy gevrees dat hierdie regte in gevaar was. Eers in [[Parys]] het die Amerikaanse onderhandelaars, wat oor die aankoop van New Orleans sou onderhandel, die aanbod ontvang om die hele kolonie Louisiana aan te koop en hulle het ingestem.
Nou was dit egter van nadeel, dat reeds met die oorhandiging van Louisiana deur die Spanjaarde aan die Franse die gebied se grense nie presies afgebaken is nie. Daar het verskille ontstaan tussen die Verenigde State en Spanje oor die aangekoopte gebied se grense. Volgens die Spanjaarde het Louisiana rofweg bestaan uit die helfte van die huidige Louisiana en 'n smal strook in die middel van dié deelstaat asook uit die westelike helfte van die huidige twee deelstate Arkansas en Missouri. Volgens dié Spaanse voorstelling sou sowat die helfte van die huidige deelstaat Louisiana nie by die aankoop ingesluit gewees het nie en sowel die suidooste en die suidweste sou Spaanse gebied gewees het. Die Verenigde State was egter van mening dat hulle die hele huidige Louisiana aangekoop het. Wes-Florida, 'n strook grond tussen die Mississippi- en Perdido-riviere, is ook betwis. Ná 'n opstand in Wes-Florida het die Verenigde State in 1810 dié gebied geannekseer en dit tussen die huidige Amerikaanse deelstate Louisiana, Mississippi, Alabama en Florida verdeel, waardeur Louisiana se oosgrens bepaal is.
Franse en Spanjaarde het voorheen reeds oor Louisiana se wesgrens verskil,<ref name=louisianaplaces>{{en}} {{Webarchive|text=„The Neutral Ground“ chronology |url=http://enlou.com/places/neutralground.htm |wayback=20070315201352}}, at ''Louisiana Places''</ref> deur die Louisiana-aankoop het die Verenigde State dié konflik geërf. In 1805 het Spanje ná vrugtelose onderhandelinge sy diplomatieke betrekkinge met die Verenigde State opgeskort en van Oktober 1805 tot Oktober 1806 was daar klein skermutselings in die omstrede gebied rondom die Sabinerivier. Daar was ook gerugte, dat albei kante troepe naby die betwiste gebied saamgetrek het.<ref>{{en}} [http://lsm.crt.state.la.us/cabildo/cab5.htm „The Cabildo“], at the Louisiana State Museum web site</ref> Om dié spanninge te ontlont het hulle ooreengekom om die omstrede gebied as neutraal te beskou, waardeur in die weste van Louisiana die Sabine-vrystaat ontstaan het, waarna ook as ''Neutral Ground'', ''Neutral Strip'', ''Neutral Territory'' of ''No Man's Land of Louisiana'' verwys is. Volgens dié ooreenkoms tussen albei lande is nóg soldate nóg setlaars op die gebied toegelaat. Setlaars van albei kante het hulle egter nie aan dié verbod gesteur nie en die wettelose gebied het drosters, politieke vlugtelinge, avonturiers en 'n groot aantal misdadigers gelok.<ref>{{en}} {{Webarchive|text=„Texas 1806“ |url=http://www.txarch.org/txtales/texas.html |wayback=20070610011309}}</ref> In 1810 en 1812 het albei regerings gesamentlike militêre ekspedisies na die gebied ontplooi om die bandiete te verdryf.
Eers die Adams-Onís-verdrag in 1821 het die twispunte in die weste deur 'n mengsel aan territoriale omruiling en Amerikaanse aankope beëindig. Die steeds geldige wesgrens van Louisiana is daarmee ook in die weste tussen die Verenigde State en die destyds Spaanse Texas bepaal.
==== Gebied New Orleans ====
[[Lêer:United States 1805-07-1809.png|duimnael|Die Gebied New Orleans, grondslag van die deelstaat Louisiana, asook in rooi die tot in 1819 omstrede gebiede]]
Die gebiede wat met die Louisiana-aankoop verkry is, het nie die status as deelstate ontvang nie; hulle het egter as "gebiede" (''organized incorporated territories'') deel van die Verenigde State geword. Hulle is erken as 'n grondgebied van die VSA (''incorporated'') en met 'n regering wat erken is as regsverteenwoordiging deur 'n wet van die Amerikaanse Kongres (''organic act'') is hulle as "georganiseerd" (''organized'') beskou. Die Orleans-gebied, voorloper van die huidige deelstaat Louisiana, is op 1 Oktober 1804 deur die ''Organic Act'' van 26 Maart 1804 gestig en op 10 April 1805 deur die territoriale parlement in twaalf [[County (Verenigde State)|counties]] ingedeel. [[William C. C. Claiborne]] het die gebied se goewerneur geword en van 1804 tot 1812 in dié pos gedien, dit wil sê die hele bestaanstydperk van die New Orleans-gebied.
In 1811 het in die New Orleans-gebied naby die hoofstad New Orleans die grootste slawe-opstand in die Amerikaanse geskiedenis uitgebreek, die ''German Coast''-opstand. Sowat 500 slawe het aan die ''German Coast'', 40 myl van New Orleans, in opstand gekom en tot sowat 32 km na die stad opgeruk. Die gebied se hele militêre krag was nodig om dié opstand te onderdruk.<ref>{{en}} {{Webarchive|text=Nathan A. Buman, ''To Kill Whites: The 1811 Louisiana Slave Insurrection'' |url=http://etd.lsu.edu/docs/available/etd-07112008-110053/unrestricted/buman_thesis.pdf |wayback=20160304054831}} (PDF; 505 kB), Louisiana State University, Augustus 2008, bl. 58, besoek op 8 Desember 2008</ref>
==== Opname in die Unie en Ontwikkeling tot die Burgeroorlog ====
[[Lêer:BattleofNewOrleans2.jpg|duimnael|Historiese skildery van die "Slag van New Orleans"]]
[[Lêer:CanalSt1857BallouKilburn.jpg|duimnael|Kanaalstraat, New Orleans, in 1857]]
Op 30 April 1812 het die Orleans-gebied onder die naam Louisiana as die 18de deelstaat by die Verenigde State aangesluit. Om verwarring te voorkom is in Junie dieselfde jaar die in die noorde aangrensende Louisiana-gebied in Missouri-gebied hernoem.
Tydens die [[Anglo-Amerikaanse Oorlog van 1812]] was Louisiana 'n oorlogsteater. Selfs ná dié oorlog se amptelike einde het in Januarie 1815 die Slag om New Orleans gewoed, waartydens die Amerikaners die Britse invalsmagte verslaan het. Eers kort daarna het albei kante van die vredesooreenkoms verneem.
Louisiana se hoofstad New Orleans het 'n groot ekonomiese opswaai beleef en die belangrikste Amerikaanse hawe vir die uitvoer van beide [[katoen]] en [[suikers]] geword. In 1840 het New Orleans oor die grootste Amerikaanse slawemark beskik, was – die wit bevolking in ag genome – een van die rykste stede van die land en die derde grootste Amerikaanse stad net ná [[New York]] en [[Baltimore]].<ref>{{en}} Walter Johnson, ''Soul by Soul: Life Inside the Antebellum Slave Market'', Cambridge: Harvard University Press, 1999, bl. 2</ref>
Ingevolge die gedwonge verskuiwings van Indiane het Louisiana in die 1830's 'n [[Konjunktuur|ekonomiese oplewing]] beleef. Dit is verder bevorder deur die skuldbefondsde uitbreiding van vervoerroetes. Gevolglik het Louisiana se begrotingstekort in 1840 aansienlik gestyg. As gevolg van die ekonomiese krisis van 1837 het Louisiana in 1840 bankrotskap verklaar en voortgegaan om slegs 'n deel van sy staatseffekte te bedien. In 1849 het [[Baton Rouge]] vir enkele jaar Louisiana se hoofstad geword.
Met 18 647 mense het Louisiana net voor die [[Amerikaanse Burgeroorlog]] ook die grootste aantal vrye swart mense van al die Amerikaanse deelstate gehuisves. Die meeste van hulle het in die suidelike deel gebly, waaronder veral in New Orleans, baie van hulle het aan die middelklas behoort en was goed opgevoede mense.<ref name="cen">{{en}} {{Webarchive |text=Historical Census Browser, 1860 US Census, University of Virginia |url=http://mapserver.lib.virginia.edu/php/start.php?year=V1860 |wayback=20141011024040}}, besoek op 31 Oktober 2007</ref> Volgens die 1860-sensus was 331 726 mense slawe, sowat 47% van die hele bevolking van 708 002.<ref name="cen" />
Die oprigting en uitbreiding van die [[dyk]]stelsel was deurslaggewend vir Louisiana se ekonomiese vooruitgang, veral vir die uitbreiding van die uitvoerprodukte suiker en katoen se landbougrond. Teen 1860 was in Louisiana 1 190 km dyke langs die Mississippirivier en nog 720 km langs sy sytakke meestal per hand uitgebrei.<ref>{{en}} [http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9E0CEEDF153BEF34BC4B52DFB667838F669FDE ''The New York Times'', Louisiana: The Levee System of the State, 10/08/1874], besoek op 13 November 2007</ref>
==== Louisiana tydens die Burgeroorlog ====
{{Hoofartikel|Amerikaanse Burgeroorlog}}
[[Lêer:Union Strategy in the Western Theater.jpg|duimnael|links|Met "1" gemerkte pyle: Die noorde se verdelingstrategie langs die Mississippirivier]]
[[Lêer:Louisiana civil war.jpg|duimnael|Veldslae tydens die Burgeroorlog op Louisiana se gebied]]
Met die uitbreek van die Amerikaanse Burgeroorlog in 1861 was die magtiges se belange in die deelstaat eenparig. Louisiana se ekonomie was gegrond op slawewerk. Ná [[Abraham Lincoln]] se verkiesing tot Amerikaanse president het dit op 26 Januarie 1861 sy uittrede uit die Unie verklaar en dadelik by die [[Gekonfedereerde State van Amerika]] aangesluit. Daarmee was Louisiana een van die Konfederasie se stigtingslede. Die Unie se strategie om die suidelike deelstate deur die Mississippivallei se besetting in twee te deel, het tot 'n vroeë verowering van die deelstaat Louisiana gelei. Reeds in die tweede oorlogsjaar, op 25 April 1862, is New Orleans deur troepe uit die noorde verower, die Gekonfedereerde Louisiana se hoofstad is vervolgens na [[Shreveport]] verskuif. In 1865 het die Gekonfedereerde State oorgegee.
==== Heropbou en ontkenning van swart mense se burgerregte ====
Soos die ander deelstate van die verslane Konfederasie is Louisiana onder militêre administrasie geplaas en het saam met Texas die ''militêre distrik 5'' onder generaalmajoor [[Philip H. Sheridan]] se gesag gevorm. Daarop het die fase "Heropbou", die ombou van die suide volgens die noorde se idees gevolg, waaronder veral die afdwinging van die slawebevryding en die burgerregte vir swart mense, die verwydering van Gekonfedereerde ondersteuners uit politieke poste en die ontwikkeling van 'n nuwe grondwet vir die deelstaat. Weerstand teen die transformasie is militêr onderdruk. Drie jaar later, op 9 Juli 1868, het Louisiana by die Unie heraangesluit.
In 1874 is in Louisiana die ''White League'' gestig, 'n rassistiese organisasie soortgelyk aan die [[Ku Klux Klan]]. Later dieselfde jaar het in New Orleans die Slag van Liberty Place gewoed, waartydens 5 M000 ''White League''-lede met 3 500 polisiebeamptes en burgermaglede van Louisiana slaags geraak het om die goewerneur se afsetting af te dwing. Eers deur die ontplooiing van soldate uit die noorde kon die Unie orde in die stad herstel.<ref>{{en}} Nicholas Lemann, ''Redemption: The Last Battle of the Civil War'', New York, Farrar, Strauss & Giroux, 2006, bl. 76–77</ref>
Die in die hele suide regerende [[Demokratiese Party (Verenigde State)|Demokratiese Party]] het van die 1880's af daarin geslaag om die swart bevolking as 't ware van sy stemreg te ontneem, waarmee sowat die helfte van die stemgeregtigdes van verkiesings uitgesluit is. Met die in 1898 goedgekeurde nuwe grondwet is vereistes vir die stemreg ingevoer soos 'n fooi om as 'n kieser te kan registreer, 'n bewys van verblyf en toetse vir skryfvaardighede, waarmee groot dele van die swart bevolking direk uitgesluit is. Terwyl in 1896 130 334 swart mense en ongeveer dieselfde hoeveelheid wit mense as kiesers geregistreer was<ref>{{en}} [http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=224731 Richard H. Pildes, „Democracy, Anti-Democracy and the Canon“, ''Constitutional Commentary'', Vol. 17, 2000, bl. 12–13, besoek op 10 Maart 2008]</ref> was daar in 1900 slegs sowat 5 000 geregistreerde swart kiesers in die hele deelstaat en in 1910 slegs 730.<ref>{{en}} [http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=224731 Richard H. Pildes, „Democracy, Anti-Democracy and the Canon“, ''Constitutional Commentary'', Vol. 17, bl. 12], besoek op 10 Maart 2008</ref> Deur die sogenaamde "oupa-klousule" het wit mense diskriminerende bepalings soos die toetse vir skryfvaardighede vrygespring. Die wit Demokrate het hier tot laat in die 20ste eeu onbetwiste alleenheerskappy uitgeoefen.
In 1923 het Louisiana algemene "wit" voorverkiesings ingevoer, waarmee [[Afro-Amerikaners]] van dié onder die gegewe omstandighede faktiese eenpartystelsel se enigste beslissende verkiesingsproses op deelstaatvlak uitgesluit is.<ref>{{en}} {{Webarchive |text=Debo P. Adegbile, „Voting Rights in Louisiana: 1982–2006“, Maart 2006, bl. 6–7 |url=http://www.naacpldf.org/content/pdf/reauthorization/Louisiana_VRA_Report.pdf |wayback=20080626001257}}, besoek op 19 Maart 2008</ref> Hierdie voortgesette diskriminasie en die ekonomiese situasie het tussen 1910 en 1930 tot die eerste groot migrasie onder Afro-Amerikaners uit Louisiana en ander suidelike deelstate na die noorde of [[Kalifornië]] gelei.
In die tydperk van die [[Groot Depressie]] in die 1930's is Louisiana deur die [[Populisme|populistiese]] goewerneur [[Huey Pierce Long]] regeer wat 'n outokratiese regeringstyl gehad het en in 1935 vermoor is. Sy idees vir die hantering van die ekonomiese krisis het verder gegaan as dié van president [[Franklin D. Roosevelt]] se ''New Deal''. Hy het die "hoofbelasting" wat aan die stemreg gekoppel was, afgeskaf, een van die elemente wat swart mense verhinder het om hul stemreg uit te oefen, maar die "wit" voorverkiesings het bly voortbestaan tot in 1944, toe hulle uiteindelik deur die Amerikaanse Hooggeregshof afgeskaf is. Nog in 1948 het slegs 1% van Louisiana se swart bevolking daarin geslaag om hul stemreg uit te oefen.<ref>{{en}} {{Webarchive |text=Debo P. Adegbile, „Voting Rights in Louisiana: 1982–2006“, Maart 2006, bl. 7 |url=http://www.naacpldf.org/content/pdf/reauthorization/Louisiana_VRA_Report.pdf |wayback=20080626001257}}, besoek op 19 Maart 2008</ref>
==== Stryd vir burgerregte ====
Daar is nuwe maniere gevind om die swart bevolking van sy stemreg te ontneem. Hoewel in New Orleans en die suidelike gemeentes van Louisiana, wat 'n lang tradisie van vrye, swart burgers gehad het, burgerregtebewegings hard gewerk
het om swart kiesers te registreer, het die persentasie tussen 1948 en 1952 tot slegs 5% gestyg. Teen 1964 het die aantal tot 32% toegeneem.<ref>{{en}} {{Webarchive |text=Debo P. Adegbile, Voting Rights in Louisiana: 1982–2006, Maart 2006, bl. 7 |url=http://www.naacpldf.org/content/pdf/reauthorization/Louisiana_VRA_Report.pdf |wayback=20080626001257}}, besoek op 19 Maart 2008</ref> Die persentasie geregistreerde swart kiesers het egter aansienlik gewissel, van 93,8% in Evangeline Parish tot slegs 1,7% in Tensas Parish. Die voortgesette diskriminasie het gelei tot 'n tweede groot migrasie van swart mense uit Louisiana na die noorde en weste, met die gevolg dat die proporsie Afro-Amerikaners hier teen 1960 tot 32% gedaal het.<ref>{{en}} {{Webarchive |text=Historical Census Browser, 1860 US Census, University of Virginia |url=http://mapserver.lib.virginia.edu/php/start.php?year=V1860 |wayback=20141011024040}}, besoek op 15 Maart 2008</ref>
Die swart Burgerregtebeweging het met die Burgerregtewet van 1964 en die Kieserswet van 1965 deurslaggewende wette teen die diskriminasie afgedwing en teen 1968 was amper 59% van Louisiana se stemgeregtigde swart bevolking as kiesers geregistreer. Vandag beloop hul aandeel sowat 70% en is daarmee hoer as in enige ander deelstaat van die suide.<ref>{{en}} {{Webarchive |text=Edward Blum and Abigail Thernstrom, Executive Summary of the Bullock-Gaddie Expert Report on Louisiana, 10 Feb 2006, American Enterprise Institute, bl. 1 |url=http://www.aei.org/publications/pubID.23861/pub_detail.asp |wayback=20090417211312}}, besoek op 19 Maart 2008</ref> In 1967 was Louisiana een van die laaste Amerikaanse deelstate wat deur die Hooggeregshof van die Verenigde State gedwing is om die verbod op gemengde huwelike te wysig.
==== Orkaan Katrina ====
{{Hoofartikel|Orkaan Katrina}}
[[Lêer:KatrinaNewOrleansFlooded.jpg|duimnael|Die in 2005 oorstroomde New Orleans]]
Die orkaan Katrina was aan die begin van die nuwe millennium 'n keerpunt in Louisiana se geskiedenis, toe dit in 2005 die dyke van die Pontchartrainmeer gebreek het en 'n groot deel van New Orleans oorstroom is. Die natuurramp het met 1 000 slagoffers in 'n skandaal ontwikkel. Van die meeste slagoffers was swart mense. Hulpdienste is deels gestaak nadat helikopters na bewering deur oorlewendes geskiet is. 'n Onbekende aantal dooies was slagoffers van wit vigilante-groepe en die rassistiese agtergrond van mediaberigte en die deelstaat se versuim om bystand te verleen was oënskynlik. Teen 2008 was 120 000 voormalige inwoners van New Orleans, meestal swart mense, steeds versprei oor die Verenigde State, soms in noodskuilings.
==== Deepwater Horizon-olieramp ====
In 2010 is die Golf van Meksiko deur die Deepwater Horizon-olieramp geraak, die ergste olieramp in die Amerikaanse geskiedenis. Die ontploffing van die Deepwater Horizon-olieboor het 'n groot besoedeling langs die kus van Louisiana en ander Golfstate veroorsaak.<ref>{{de}} {{cite web |author=@NatGeoDeutschland |url=https://www.nationalgeographic.de/umwelt/2020/04/10-jahre-nach-deepwater-horizon-die-umweltfolgen-des-oels |title=10 Jahre nach Deepwater Horizon: Die Umweltfolgen des Öls |date=20 April 2020 |accessdate=24 Februarie 2024}}</ref>
==== Orkaan Isaac ====
In Augustus 2012 het Orkaan Isaac die golfkus getref, insluitende Louisiana. Dit het oorstromings, kragonderbrekings en skade aan die infrastruktuur veroorsaak.<ref>{{de}} {{cite web |title=US-Südstaaten: Hurrikan "Isaac" erreicht Louisiana |work=Der Spiegel |date=29 Augustus 2012 |ISSN=2195-1349 |url=https://www.spiegel.de/panorama/gesellschaft/us-suedstaaten-hurrikan-isaac-erreicht-louisiana-a-852658.html |accessdate=24 Februarie 2024}}</ref>
== Regering en regstelsel ==
=== Regering op deelstaatvlak ===
[[Lêer:LAGovMansion.JPG|duimnael|links|Die goewerneur van Louisiana se ampswoning in Baton Rouge]]
[[Lêer:Louisiana State Capitol Building.jpg|duimnael|Die ''State Capitol'' van Louisiana in Baton Rouge]]
Die hoofstad van Louisiana is Baton Rouge, sy burgemeester is Sid Edwards ([[Republikeinse Party (Verenigde State)|Republikeinse Party]]). Die twee senatore is Bill Cassidy en John Kennedy (Republikeinse Party). Louisiana beskik oor ses lede in die Amerikaanse Kongres, waarvan vier Republikeine en twee [[Demokratiese Party (Verenigde State)|Demokrate]] is.
Bobby Jindal ([[Republikeinse Party (Verenigde State)|Republikeinse Party]]) is op 20 Oktober 2007 as nuwe goewerneur van Louisiana verkies. Hy was die eerste Amerikaner van Indiese afkoms wat die amp van goewerneur in 'n Amerikaanse deelstaat beklee het. Sedert Januarie 2024 dien Jeff Landry as goewerneur van Louisiana.
=== Plaaslike regeringstelsel ===
Louisiana is naas [[Alaska]] die enigste Amerikaanse deelstaat wat vir administratiewe doeleindes nie in counties verdeel word nie. Die deelstaat se plaaslike regeringstelsel is uit die Franse en Spaanse koloniale tydperk oorgeërf toe die gebied sowel vir godsdienstige (as Rooms-Katolieke jurisdiksies) asook vir administratiewe doeleindes in parogieë (Frans: ''paroisses'', Spaans: ''parroquias'') verdeel is.
41 van die huidige 64 ''parishes'', soos hulle in Engels genoem word, word deur 'n raad geadministreer wat ''police jury'' genoem word. Die ander 23 parogieë het 'n verskeidenheid plaaslike regeringstelsels en word byvoorbeeld deur 'n president en raad; deur 'n raadsbestuurder (''council manager''); deur 'n parogiale kommissie (''parish commission'') of as 'n gekonsolideerde parogie en stadsgebied (''consolidated parish and city'') geadministreer.
=== Regstelsel ===
Louisiana is die enigste deelstaat van die VSA wat 'n regstelsel op die grondslag van die Romeinse, Spaanse en Franse reg het – in teenstelling met die Engelse ''common law'' van ander deelstate.
== Ekonomie ==
=== Oorsig ===
[[Lêer:First Oil Well in the United States.JPG|duimnael|Die eerste oliebron in die Verenigde State is in September 1901 in Evangeline ontgin]]
Louisiana se ekonomie steun op die ontginning van [[ruolie]]- en [[aardgas]]reserwes asook [[mineraal|minerale]] soos [[yster]]erts, [[swawel]], kalk, [[tafelsout|sout]] en ligniet ([[bruinkool]]); nywerhede soos olieraffinaderye, chemie en petrochemie, [[skeepsbou]] en ligte nywerhede soos vervoertoerusting; bosbou, [[landbou]] en voedselverwerking; [[vissery]]; pulp-, laaghout- en [[papier]]vervaardiging; skeepvaart en internasionale handel; en [[toerisme]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://doa.louisiana.gov/about_economy.htm |title=Regering van Louisiana: Ekonomie |accessdate=12 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012132147/http://doa.louisiana.gov/about_economy.htm |archive-date=12 Oktober 2013 |url-status=dead}}</ref>
Die bruto geografiese produk van Louisiana het in 2010 $213,6 miljard beloop. Louisiana se ekonomie was die 24ste grootste van alle Amerikaanse deelstate, met 'n per capita-inkomste van $30 952 (geranglys 41ste). In Mei 2015 was 2,1 miljoen deelstaatbewoners ekonomies aktief. Die werkloosheidsyfer het 6,6 persent beloop.<ref>{{en}} [http://www.bls.gov/eag/eag.la.htm ''Bureau of Labor Statistics: Louisiana'']</ref>
Die deelstaat is 'n belangrike bestemming vir buitelandse beleggings. Tans het sowat 200 buitelandse ondernemings altesaam $16 miljard in Louisiana belê – die grootste bedrag van buitelandse beleggings in enige deelstaat in die suidooste van die VSA en die negende grootste van alle deelstate.
=== Historiese ontwikkeling ===
[[Lêer:The levee, New Orleans, poster by Currier & Ives, 1884.jpg|duimnael|New Orleans se besige hawe in 1884]]
Voor die Amerikaanse Burgeroorlog was Louisiana een van die welvarendste Suidstate. In die 19de eeu het sy ekonomie hoofsaaklik op twee winsgewende bedrywe – [[katoen]] en [[suiker]] – en die deelstaat se rol as anker van die Verenigde State se belangrikste noord-suidelike handelsroete gesteun. Die Burgeroorlog het Louisiana se ekonomiese lewe ontwrig, terwyl oorstromings in dié tyd groot skade op katoenplantasies aangerig het. 'n Daling in internasionale katoenpryse en die federale regering se besluit om geen premies meer vir suiker te betaal nie het die deelstaat tot die einde van die 19de eeu ekonomies laat stagneer, alhoewel New Orleans steeds 'n leidende rol as uitvoerhawe vir katoen en graan gespeel het.
Die ekonomiese herstel in die volgende dekades was aan die verbouing van twee nuwe belangrike gewasse, [[rys]] en [[Sojaboon|sojabone]], herbebossing en 'n gepaardgaande opswaai in die houtbedryf, groeiende vraag na dennehout vir papiervervaardiging en die ongekende groei in die petrochemiese bedryf te danke. Aan die einde van die 20ste eeu is jaarliks mineraal- en fossielbrandstowwe ter waarde van $27 miljard ontgin.
Die afhanklikheid van minerale, [[ruolie]] en [[aardgas]] het egter ook beteken dat Louisiana se ekonomie op- en afwaartse fases in die konjunktuursiklus ondergaan het. Ná sterk groei in die 1970's is die oliebedryf – en sodoende die hele ekonomie in die deelstaat – in die 1980's in 'n resessie gedompel toe die olieprys van $37 in 1981 tot $15 in 1986 gedaal het. Die oliebedryf het vervolgens byna die helfte van sy 100 000 werkgeleenthede verloor.
Dalende oliepryse het gepaard gegaan met 'n styging in gaspryse en 'n nekslag aan die chemiese bedryf toegedien wat groot hoeveelhede aardgas verbruik. Wisselkoersskommelings het ook 'n negatiewe impak gehad, veral toe die wisselkoers van die [[Amerikaanse dollar]] in 1985 tot rekordvlakke gestyg het.
=== Plantasies ===
[[Lêer:Oak Alley Plantation (7570433730).jpg|duimnael|Oak Alley Plantation: herehuis met eikelaning]]
Die Louisiaanse plantasiestelsel het sy historiese en geografiese oorsprong in 18de eeuse boerderye wat langs die deelstaat se bayous en riviere gevestig is. Planters het die vrugbare grond aanvanklik vir die verbouing van indigo en tabak gebruik, maar dié gewasse is vinnig vervang deur katoen in Noord-Louisiana en suikerriet in die warmer suidelike streke van die deelstaat.
Die groot winste, wat met suiker en katoen behaal kon word, is deur plantasie-eienaars dikwels vir die bou van statige herehuise aangewend waarvan die ontwerpe en boustyle so uiteenlopend was soos die herkoms van die plantergesinne. Die vroegste boustyl was die kreoolse ''raised cottage'' waarvan die basiese ontwerp aan [[Wes-Indië|Wes-Indiese]] voorbeelde ontleen is. Sy groot skermagtige geweldakke het sy oorsprong in Kanada, terwyl die breë galerye en sierlike houtkolomme (''colonettes'') in Louisiana ontwikkel is.
Plantasieslawe het die vroeë [[Meubelstuk|meubilerings]] van herehuise van eike- of sipreshout vervaardig. Later, toe plantasiebesitters meer welvarend geword het, is Europese meubels ingevoer of deur Europese ambagsmanne vervaardig wat hulle in die deelstaat gevestig het. Meubelstyle, boukuns en die voorkeur vir baie deftige ontwerpe getuig steeds van die plantasiegesinne se strewe om die lewe in 'n nuwe omgewing so aangenaam moontlik te maak. Baie herehuise is omring deur uitgestrekte formele tuine, en sommige het toegangspaaie waar eikebome aan weerskante geplant is. Bome langs dié lanings het intussen aansienlik groot geword.<ref>{{en}} [http://louisiana.gov/Explore/About_Louisiana/ ''Deelstaatregering van Louisiana: Inligting oor Louisiana – Plantasies. Besoek op 23 Junie 2015''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130324052614/http://louisiana.gov/Explore/About_Louisiana/ |date=24 Maart 2013}}</ref>
=== Olie, gas en minerale ===
[[Lêer:RefineryNearNewOrleans.jpg|duimnael|Olieraffinadery naby New Orleans]]
Sowat twee persent van die bekende Amerikaanse ruoliereserwes word in Louisiana aangetref, met bykomende groot reserwes in die Golf van Meksiko. Die deelstaat is tans die land se vierde grootste olieprodusent. Die olie- en verwante bedrywe het meer as 300 000 werknemers in diens en verskaf 'n sesde van alle werkgeleenthede in Louisiana.
Aardgasreserwes is selfs nog groter en word op sowat vyf persent van bekende reserwes beraam. Groot hoeveelhede [[Sout (chemiese stof)|sout]] lê in ondergrondse formasies opgesluit waarvan sommige 'n deursnee van een myl het en tot 50 000 voet diep strek. Die rotssout, wat in Louisiana ontgin word, is byna 100 persent suiwer. Louisiana was daarnaas die eerste deelstaat waar [[swawel]] gemyn is en is steeds een van die belangrikste produsente van dié mineraal in die Verenigde State.
Louisiana se olieraffinaderye vervaardig jaarliks sowat 15 miljard [[gelling]]s petrol – genoeg om 800 miljoen motortenks te vul. Dit maak van die deelstaat die derde grootste olieraffineerder in die VSA. Louisiana se sestien raffinaderye sluit vier van die grootstes in die [[Westelike Halfrond]] in. Groot oliemaatskappye soos ''Exxon'', ''[[Royal Dutch Shell|Shell]]'', ''Citgo'', ''Mobil'', ''Marathon'', ''Conoco'', ''BP'' en ''STAR'' bedryf aanlegte in die deelstaat wat naas petrol ook stralerbrandstowwe, smeerolies en sowat 600 ander olieprodukte vervaardig.
Louisiana se petrochemiese bedryf is die tweede grootste van alle Amerikaanse deelstate. Meer as 100 groot chemiese aanlegte vervaardig 'n verskeidenheid van basiese chemikalieë, [[kunsmis]] en [[plastiek]]. Sintetiese [[rubber]] is vir die eerste keer in Louisiana ontwikkel en vervaardig, net soos 'n reeks ander olieverwante produkte.
=== Skeepsbou ===
Louisiana se skeepswerwe vervaardig 'n wye verskeidenheid skepe en olieboorplatforms, waaronder groot kriogeniese tenkskepe vir die vervoer van vloeibare aardgas en van die grootste platforms vir die ontginning van olie en gas ter see, handelskepe, kotterskepe vir die kuswag, vragskuite, sleepbote, voorraadbote, visserbote, [[Plesierboot|plesierbote]] en rivierpatrolliebote.
Die skeepswerf ''Avondale Shipyards'' aan die Mississippirivier naby New Orleans is die grootste industriële werkgewer in Louisiana. Kenmerkend vir hierdie werf is dat skepe soms onderstebo vervaardig en sywaarts geloods word.
=== Nywerhede ===
Naas hulpbrongebaseerde nywerhede het Louisiana 'n industriële basis van ligte nywerhede. So word in die deelstaat onder meer professionele telefoonstelsels, elektriese uitrusting, farmaseutiese produkte, [[glas]], motorbatterye, speelgoedtoerusting, mobiele huise, klerasie, wapens, spesiale voertuie vir moerasgebiede en honderde ander produkte vervaardig asook ligte vragmotors gemonteer.
=== Skeepvaart en handel ===
Die Verenigde State het Louisiana oorspronklik van Frankryk gekoop om die in- en uitvoer van goedere op die Mississippirivier en in New Orleans se seehawe te beveilig. Die deelstaat se vyf hawens speel steeds 'n belangrike rol vir die VSA se buitelandse handel en hanteer jaarliks 5 000 skepe met 400 miljoen ton se vrag, waaronder veertig persent van die totale Amerikaanse graanuitvoere.
Meer as 'n kwart van die VSA se seevrag word deur Louisiana se hawens gehanteer, en die plaaslike Superport is die enigste hawefasiliteit in die VSA waar skepe met 'n diepgang van 100 voet kan aandoen.
=== Toerisme ===
[[Lêer:Locals living on Bayou Corne, Assumption Parish, Louisiana.jpg|duimnael|Cajun-woonhuise langs 'n bayou]]
Die [[toerisme]]sektor voorsien meer as 80 000 werkgeleenthede, terwyl toeriste jaarliks $5,2 miljard in die deelstaat bestee. Die belangrikste trekpleisters is New Orleans se Franse kwartier, ''Cajun Country'', plantasie-herehuise uit die tyd voor die Amerikaanse Burgeroorlog, [[jazz]]musiekfeeste, Louisiana se kookkuns, diepsee- en varswatervissery, jag, die Mardi Gras-karnaval en meer as honderd ander feeste, toere deur moerasgebiede, staptoere en kampeerplekke, kanosport en plesierbootvaarte op die Mississippirivier.
=== Rolprentbedryf ===
Die geskiedenis van Louisiana se [[rolprent]]bedryf strek terug na 1908 toe die film ''Faust'' hier vervaardig is. Danksy subsidies van die deelstaatregering floreer die bedryf wat aan Louisiana die bynaam "Hollywood van die Suide" besorg het.
=== Bos- en landbou ===
[[Lêer:BarrellwarehouseSMALL.JPG|duimnael|Tabascorissiespap word ryp in eikevate op Avery-eiland]]
[[Lêer:Crawfish Boil.jpg|duimnael|Gekookte kreef met soetpatats en mielies]]
Bosse beslaan meer as 13,9 miljoen akkers. Die belangrikste boomspesies is dennebome, eike, rubberbome en sipresse. Die bosboubedryf vorm die basis vir houtnywerhede soos papiermeule, meubel- en vloerplankfabrieke.
Louisiana se landboubedryf trek voordeel uit die subtropiese klimaat en is op een na die grootste suikerriet- en soetpatatprodusent in die VSA, die derde belangrikste rys- en die vyfde grootste [[katoen]]produsent. Dit is ook 'n belangrike [[beesvleis]]verskaffer. Ander landbouprodukte uit Louisiana sluit sojabone, [[mielies]], [[pluimvee]] en [[Eier (voedsel)|eiers]], en [[suiwelproduk]]te in.
Die deelstaat is die enigste produsent van tabascorissies en [[Tabascosous]], 'n gewilde kruiesous wat daarvan gemaak word, asook van perique-tabak wat as geurmiddel vir ander [[tabak]]soorte gebruik word. Tabascosous is vir die eerste keer in 1868 vervaardig deur Edmund McIlhenny, 'n vroeëre bankier uit [[Maryland]] wat hom omstreeks 1840 in Louisiana gevestig het. Oorspronklik is alle rissies, wat tot tabascosous verwerk is, op Avery-eiland verbou. Later is saad van die eiland ook vir rissieproduksie na die buiteland uitgevoer, veral na [[Sentraal-Amerika|Sentraal-]] en [[Suid-Amerika]].
Tabasco-pepers word tradisioneel handgepluk en kort na die oes gemaal, met sout vermeng en in eikevate gevul waarin die pap tot drie jaar lank verouder. Tabascosous is die gewildste kruiesous in die VSA, en die McIlhenny-fabriek op Avery-eiland, die eienaar van die Tabascosoushandelsmerk, vervaardig daagliks meer as 700 000 twee-ons-bottels (57 ml).
Daarnaas is daar meer as 'n dosyn rysmeule, sewe suikerraffinaderye en 'n twintigtal ander suikerverwante nywerhede in die deelstaat gevestig, soos inmaakfabrieke, katoenverwerkers en vleisverpakkers.
=== Vissery ===
Louisiana se [[vissery]]bedryf lewer sowat 'n kwart van alle [[seekos]] op wat in Amerikaanse waters gevang word. Dit is die grootste produsent van [[garnaal|garnale]] en [[oester]]s in die VSA. Die staat se varswatervisbedryf is een van die mees gediversifeerdes in die land en produseer naas [[vis]] jaarliks ook miljoene ton [[krewe|kreef]] – meer as 90 persent van die totale wêreldproduksie.
== Demografie ==
=== Historiese immigrasie ===
; Duitsers
Die Duitse kus (Frans: ''Côte des Allemands'') was 'n streek net noord van New Orleans aan die oostelike kant van die Mississippi waar [[Duits]]sprekende setlaars uit die [[Ryn]]land, [[Switserland]], [[Elsas-Lotaringe]] en die latere [[België]] hulle in die vroeë 18de eeu in vier nedersettings – Karlstein, Hoffen, Mariental en Augsburg – gevestig het. Die meeste van hulle is in 1721 deur John Law se ''Company of the Indies'' (die vroeëre Mississippi-kompanjie) na Louisiana gebring en het, toe die kompanjie tien jaar later bankrot gespeel het, onafhanklike grondeienaars geword.
Ondanks periodieke oorstromings, orkane en alle ander moeilikhede wat die grenslewe meegebring het, het hulle suksesvolle boerderye begin en nie net hulself nie, maar ook die bewoners van New Orleans van voedsel voorsien. Die meeste Duitse setlaars is deur die plaaslike Franssprekende bevolking geassimileer en het met inheemses getrou. Saam met ander [[etniese groep]]e het hulle die Cajun-leefstyl en -kultuur geskep. So het Duitse immigrante die diatoniese [[trekklavier]] na Louisiana gebring wat omstreeks 1900 die hoofinstrument van Cajun-musiek was.
; Akadiërs
Klein groepe Akadiërs – rofweg sowat 1 000 setlaars – het hulle volgens historiese rekords voor 1784 in Louisiana kom vestig; vanuit ander landsdele (onder meer uit [[Baltimore]] in 1769) en vanuit die [[Karibiese gebied]]
In 1785 het sowat 2 000 Akadiërs hulle in Louisiana gevestig – 'n gebeurtenis waarna as die ''grand migration'' verwys word. Hierdie groep immigrante het ná 'n lang odussee, waartydens hulle vanuit [[Nieu-Engeland]] na [[Engeland]] en later na [[Saint-Malo]] in [[Bretagne]] geëmigreer het waar hulle deur die Franse regering ondersteun is. In 1784 is 'n ooreenkoms met die Spaanse owerheid aangegaan om hulle in Louisiana te hervestig. Die meeste van hierdie setlaars het hulle langs die Bayou Teche of in die Attakapas-streek gevestig.
So word die getal Akadiese immigrante in die laat 18de eeu op sowat 3 500 beraam. Tussen 200 000 en 300 000 deelstaatbewoners is nasate van hierdie setlaars.<ref>{{en}} Milburn Calhoun (editor); Bernie McGovern (assistant editor): ''Louisiana Almanac. 2008–2009 Edition''. Gretna, LA: Pelican Publishing Company 2008, bl. 126</ref>
=== Huidige bevolking ===
[[Lêer:Honey Island Swamp, Louisiana (paulmannix).jpg|duimnael|Die moerasgebied van Honey Island Swamp]]
[[Lêer:Us061-s04.jpg|duimnael|'n Tweetalige welkombord met die [[fleur-de-lis]] getuig van Louisiana se Franse erfenis]]
Volgens die sensus van 2010 is Louisiana se bevolking bepaal as 4 533 372, van wie sowat 215 000 Frans as huistaal gebesig het. 62,6 persent van die bevolking was [[Wit mense|wit]], 32,0 persent [[swart mense]], 4,2 persent was van Spaanse afkoms, 1,5 van Asiatiese en 1,6 persent van gemengde afkoms. 0,6 persent het tot die Eerste Nasies (Indiane) behoort. In Januarie 2014 is die deelstaatbevolking op 4 649 676 beraam.<ref>{{en}} [http://louisiana.gov/Explore/Demographics_and_Geography/ ''Deelstaatregering van Louisiana: Demographics and Census Geography, Louisiana State Census Data Center. Besoek op 23 Junie 2015''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150905052255/http://louisiana.gov/Explore/Demographics_and_Geography/ |date=5 September 2015}}</ref>
32,5 persent van die bevolking het [[Afro-Amerikaners|Afro-Amerikaanse]] voorvaders, 16,2 persent Frans-Kanadese, 10,1 persent Amerikaanse, 7,1 persent Duitse en 7 persent Ierse.
Swart Amerikaners, wat vir 'n lang tyd die meerderheid van die bevolking vorm, is die belangrikste demografiese groep in die suidoostelike, sentrale en noordelike gedeelte van die deelstaat, veral in die parogieë langs die vallei van die Mississippirivier. Daar is twee belangrike etniese groepe – Kreole van gemengde Franse, Spaanse, Karibiese, Indiese en/of Afrika-afkoms en Franssprekende [[Cajuns]] met Franko-Kanadese voorvaders wat oorspronklik van Akadië (Nieu-Skotland of [[Nova Scotia]]) afkomstig was en hulle ná hulle verdrywing deur die Britse koloniale bewindhebbers in die moerasgebiede van Louisiana gevestig het. Die kreoolse en Cajun-bevolking is veral in die suide van Louisiana saamgetrek, onder meer in gebiede rondom die stad Lafayette, terwyl wit mense van Protestantse Anglo-Amerikaanse afkoms hulle veral in die bergagtige noorde gevestig het.
=== Taal ===
Volgens die sensus van 2010 het 91,2 persent van die inwoners, wat vyf jaar of ouer is, Engels as huistaal gebesig, 5,4 persent Spaans en 4,5 persent Frans (insluitende [[Louisiaanse kreools]]).
Louisiana het geen [[amptelike taal]] nie. Voor die Amerikaanse Burgeroorlog is amptelike dokumente gewoonlik sowel in Engels asook in Frans uitgereik, en die tweetalige status van Louisiana is in die grondwet van 1845 asook 'n wet van 1847 veranker.
Naas die frankofone inwoners vorm die Isleños, nasate van immigrante wat tydens die 18de eeu vanuit die [[Kanariese Eilande]] na Louisiana gekom het, 'n tweede belangrike minderheid.
== Kookkuns ==
[[Lêer:CreoleFood.jpg|duimnael|Tipiese geregte uit die kreoolse kookkuns van Louisiana]]
Die metropolitaanse gebied van New Orleans was die bakermat van Louisiana se kreoolse kookkuns, wat Franse, Spaanse, Frans-Karibiese, Amerikaanse en Afrika-invloede meesterlik versmelt het. Dit verskil duidelik van die Cajun-kookkuns, wat sy wortels in die landelike, provinsiale kookkuns van Frankryk het, wat deur die Akadiërs by plaaslike bestanddele aangepas is. Daarenteen het Louisiana se kreoolse kookkuns op die basis van klassieke Europese kookstyle ontwikkel het, wat by plaaslike landbouprodukte aangepas is.
Met die opkoms van die Moderne Amerikaanse Kookkuns in die 1980's het ook 'n Nuwe kreoolse Kookstyl begin ontwikkel. Hierdie kulinêre beweging konsentreer weer op vars bestanddele en ligte etes, en word beïnvloed deur kulinêre tradisies uit die Suidelike, Suidwestelike, Cajun- en in 'n beperkte mate ook Suidoos-Asiatiese kookkuns.
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
; Geskiedenis
----
* {{en}} {{cite book |author=Sophie White |title=Wild Frenchmen and Frenchified Indians. Material Culture and Race in Colonial Louisiana |publisher=University of Pennsylvania Press |year=2013}}
* {{en}} {{cite book |author=Bennett H. Wall, John C. Rodrigue |title=Louisiana: A History |publisher=Wiley-Blackwell |edition=6de |year=2014 |isbn=978-1-118-61929-2}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
; Amptelike webtuistes
----
* {{en}} [https://louisiana.gov/ ''Amptelike webtuiste van Louisiana se regering'']
; Toerisme
----
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{en}} [https://www.louisianatravel.com/ ''Louisiana Travel'']
; Ensiklopedieë
----
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Louisiana-state|title=Louisiana|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=13 April 2025}}
* {{en}} [http://www.knowla.org/ ''Encyclopedia of Louisiana'']
; Museums
----
* {{en}} [https://louisianastatemuseum.org/ ''Louisiana State Museum'']
; Media
----
* {{en}} [http://www.radiolouisiane.com/ ''Radio Louisiane – La Voix d'Amérique Française'']
; Digitalisering van historiese dokumente uit die koloniale tydperk
----
* {{en}} [http://www.lacolonialdocs.org/ ''Louisiana Historical Center's Louisiana Colonial Documents Digitization Project'']
{{Geografiese ligging
| Senter = [[Lêer:Flag of Louisiana.svg|20px]] Louisiana
| Noord = [[Lêer:Flag of Arkansas.svg|20px]] [[Arkansas]]
| Noordoos = [[Lêer:Flag of Mississippi.svg|20px]] [[Mississippi]]
| Oos = [[Lêer:Flag of Mississippi.svg|20px]] [[Mississippi]]
| Suidoos = [[Golf van Meksiko]] • {{vlagland|Kuba}}
| Suid = [[Golf van Meksiko]] • {{vlagland|Meksiko}}
| Suidwes = [[Golf van Meksiko]] • {{vlagland|Meksiko}}
| Wes = [[Lêer:Flag of Texas.svg|20px|raam]] [[Texas]]
| Noordwes = [[Lêer:Flag of Texas.svg|20px|raam]] [[Texas]] • [[Lêer:Flag of Arkansas.svg|20px]] [[Arkansas]]
}}
{{Navigasie indeling Verenigde State}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Louisiana| ]]
[[Kategorie:Voormalige Franse kolonies]]
4m3lyde2nyolmpr80yiy09c4a28xaqs
Libië
0
11510
2910677
2904931
2026-06-11T06:10:01Z
Jcb
223
2910677
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Land
|noem_naam = Staat Libië
|volle_naam = <small>دولة ليبيا<br />''Dawlat Lībiyā'' ([[Arabies]])</small>
|algemene_naam = Libië
|beeld_vlag = Flag of Libya.svg
|beeld_wapen = Seal of the Government of National Unity (Libya).svg
|simbool_tipe = Seël
|beeld_kaart = Location Libya AU Africa.svg
|leuse = حرية، عدالة، ديمقراطية<br />''Hurriya, 'Adala, Dimokratia''<br /><small>''([[Arabies]] vir: "Vryheid, Geregtigheid, Demokrasie")''</small>
|volkslied = ليبيا ليبيا ليبيا<br />''[[Libya, Libya, Libya]]''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.navyband.navy.mil/anthems/ANTHEMS/Libya.mp3 |title=Libya, Libya, Libya |format=mp3 |publisher=United States Navy Band |accessdate=8 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231202144/http://www.navyband.navy.mil/anthems/anthems/libya.mp3 |archive-date=31 Desember 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{ar}} {{cite web |url=http://ntclibya.com/InnerPage.aspx?SSID=26&ParentID=20&LangID=1 |title=المجلس الوطني الانتقالي |publisher=Ntclibya.com |accessdate=8 April 2015 |archive-date=21 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721231231/http://www.ntclibya.com/InnerPage.aspx?SSID=26&ParentID=20&LangID=1 |url-status=dead }}</ref><br /><center>[[Lêer:Libya, Libya, Libya instrumental.ogg]]</center>
|amptelike_tale = [[Arabies]]
|hoofstad = [[Tripoli]]
|latd = 32
|latm = 52
|latNS = N
|longd = 13
|longm = 11
|longEW = O
|grootste_stad = [[Tripoli]]
{{Koördinate|32|52|N|13|11|O}}
|regeringsvorm = Unitêre voorlopige<br />parlementêre [[republiek]]
|leiertitels = <br />• Voorsitter van die<br />Presidentsraad<br />• Adjunkvoorsitter van die<br />Presidentsraad<br />• [[Eerste minister]] (betwis)<br />• Voorsitter van die<br />Huis van Verteenwoordigers
|leiername = <br />[[Mohamed al-Menfi]]<br /><br />[[Musa Al-Koni]]<br />[[Abdul Hamid Dbeibeh]]<br /><br />[[Aguila Saleh Issa]]
|oppervlak_rang = 16<sup>de</sup>
|oppervlak_grootte =
|oppervlak = 1 759 541<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/libya/|title=Libya|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=9 Maart 2024|archive-date= 9 Januarie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109235257/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/libya|url-status=dead}}</ref>
|oppervlakmi² = 679 363
|persent_water =
|bevolking_skatting = 7 252 573<ref name="CIA" />
|bevolking_skatting_jaar = 2023
|bevolking_rang = 106<sup>de</sup>
|bevolking_sensus = 5 670 688
|bevolking_sensus_jaar = 2006
|bevolkingsdigtheid = 3,74
|bevolkingsdigtheidmi² = 9,7
|bevolkingsdigtheidrang = 218<sup>de</sup>
|BBP_PPP = $183,390 miljard<ref name="imf2">{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=672,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2021&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Libya |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2023 |accessdate=9 Maart 2024}}</ref>
|BBP_PPP_rang = 75<sup>ste</sup>
|BBP_PPP_jaar = 2024
|BBP_PPP_per_kapita = $26 528<ref name="imf2" />
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 71<sup>ste</sup>
|BBP = $43,949 miljard<ref name="imf2" />
|BBP_rang = 93<sup>ste</sup>
|BBP_jaar = 2024
|BBP_per_kapita = $6 358<ref name="imf2" />
|BBP_per_kapita_rang = 93<sup>ste</sup>
|onafhanklikheidstipe = • van [[Italië]]<br />• van [[Frankryk]] / [[Verenigde Koninkryk|VK]]<br />• [[Staatsgreep]] deur [[Moeammar al-Ghaddafi|Ghaddafi]]<br />• [[Libiese Burgeroorlog|Rewolusiedag]]<br />• Slag van Tripoli<br />• Oorhandiging aan die<br />Algemene Nasionale Kongres
|onafhanklikheidsgebeure =
|onafhanklikheidsdatums = <br />[[10 Februarie]] [[1947]]<br />[[24 Desember]] [[1951]]<br />[[1 September]] [[1969]]<br />[[17 Februarie]] [[2011]]<br />[[28 Augustus]] [[2011]]<br /><br />[[8 Augustus]] [[2012]]
|MOI = {{wins}} 0,718<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |title=Human Development Report 2021/2022 |publisher=United Nations Development Programme |date=2021 |accessdate=9 Maart 2024}}</ref>
|MOI_rang = 104<sup>de</sup>
|MOI_jaar = 2021
|MOI_kategorie = {{kleur|#090|hoog}}
|Gini =
|Gini_rang =
|Gini_jaar =
|Gini_kategorie =
|geldeenheid = [[Libiese dinar|Dinar]]
|geldeenheid_kode = LYD
|land_kode = LY
|tydsone = [[Middel-Europese Tyd|MET]]
|utc_afwyking = [[UTC+01:00|+1]]
|tydsone_somer = [[Middel-Europese Tyd|MEST]]
|utc_afwyking_DST = [[UTC+02:00|+2]]
|internet_domein = [[.ly]]
|skakelkode = 218
|voetskrif =
}}
'''Libië''' ([[Arabies]]: ليبيا, ''Lībyā''; [[Berbertale|Berbers]]: ⵍⵉⴱⵢⴰ, ''Libya''), amptelik die '''Staat Libië''' (دولة ليبيا, ''Dawlat Lībiyā''), is 'n land in [[Noord-Afrika]]. Libië is geleë tussen [[Egipte]] in die ooste, [[Soedan]] in die suidooste, [[Tsjad]] en [[Niger]] in die suide en [[Algerië]] en [[Tunisië]] in die weste. Met 'n oppervlakte van 1,8 miljoen km² (waarvan 90% woestyn is) is Libië die vierde grootste land in [[Afrika]].<ref>{{en}} {{cite web |work=U.N. Demographic Yearbook |year=2003 |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2003/Table03.pdf |title=Demographic Yearbook (3) Pop., Rate of Pop. Increase, Surface Area & Density |publisher=United Nations Statistics Division |accessdate=15 Julie 2006}}</ref> Libië se hoofstad, [[Tripoli]], is die tuiste van 1,7 miljoen van die land se totale bevolking van 5,7 miljoen mense. Libië het die tiende grootste bewese oliereserwes van enige land ter wêreld.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.opec.org/library/Annual%20Statistical%20Bulletin/interactive/2004/FileZ/XL/T33.HTM |title=World proven crude oil reserves by country, 1980–2004 |publisher=Opec.org |accessdate=5 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190921042906/https://www.opec.org/library/Annual%20Statistical%20Bulletin/interactive/2004/FileZ/XL/T33.HTM |archive-date=21 September 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die drie tradisionele dele van die land is [[Tripolitanië]], [[Fezzan]] en [[Sirenaïka]]. Tot 2020 het die [[Tweede Libiese Burgeroorlog]] in die land gewoed en tot onsekerheid en onstabiliteit aanleiding gegee.<ref name="conf">{{en}} {{cite web|url=http://www.conflict-news.com/libyas-second-civil-war-how-did-it-come-to-this/ |title=Libya's Second Civil War: How did it come to this? |work=Conflict News |accessdate=22 Maart 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150320232806/http://www.conflict-news.com/libyas-second-civil-war-how-did-it-come-to-this/ |archivedate=20 Maart 2015}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=http://news.nationalpost.com/2015/02/24/national-post-view-stabilizing-libya-may-be-the-best-way-to-keep-europe-safe/|title=National Post View: Stabilizing Libya may be the best way to keep Europe safe|author=National Post View|date=24 Februarie 2015|work=National Post|accessdate=22 Maart 2015}}</ref>
[[Lêer:Libya BMNG.png|duimnael|links|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Libië]]
Die naam "Libië" is 'n inheemse naam en verskyn ook in [[Antieke Egipte|antieke Egiptiese]] tekste as [[Lêer:Rebu.svg|100px]], (''R'bw'' of ''Liboe''), waar daar verwys word na een van die [[Berbers]]tamme wat wes van die [[Nylrivier]] woon. Die [[Grieks]]e naam vir die stamlede was ''Libyes'' en die land se naam het Λιβύη, getranslitereer as "Libuee", geword. In [[antieke Griekeland]] het die term 'n breër betekenis gehad wat die hele Noord-Afrika wes van Egipte ingesluit het.
Die land was tussen 1969 en 2011 onder leiding van kolonel [[Moeammar al-Ghaddafi]], wie se buitelandse beleid hom dikwels in konflik met die Weste en regerings van ander Afrikalande gebring het. Ghaddafi is in die [[Libiese Burgeroorlog]] van 2011 omvergewerp en doodgeskiet. Twee owerhede het aanvanklik beweer dat hulle Libië moes regeer: die Raad van Afgevaardigdes in [[Tobroek]] en die 2014 Algemene Nasionale Kongres (GNC) in [[Tripoli]], wat hulself beskou het as die voortsetting van die verkose 2012 Algemene Nasionale Kongres.<ref name="rival">{{en}} {{cite news |url=https://www.reuters.com/article/2014/08/26/us-libya-security-idUSKBN0GP0NZ20140826 |agency=Reuters |title=Rival second Libyan assembly chooses own PM as chaos spreads |date=25 Augustus 2014 |accessdate=25 Augustus 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151002053728/http://www.reuters.com/article/2014/08/26/us-libya-security-idUSKBN0GP0NZ20140826 |archive-date=2 Oktober 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite news |author=Chris Stephen |url=https://www.theguardian.com/world/2014/sep/09/libyan-parliament-refuge-greek-car-ferry |title=Libyan parliament takes refuge in Greek car ferry |newspaper=[[The Guardian]] |accessdate=15 Februarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200209163245/https://www.theguardian.com/world/2014/sep/09/libyan-parliament-refuge-greek-car-ferry |archive-date=9 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Na die VN-geleide vredesgesprekke tussen die Tobroek- en Tripoli-regerings,<ref>{{en}} {{cite news|url=http://www.sunherald.com/2015/08/07/6355978/peace-talks-between-libyan-factions.html|title=Peace talks between Libyan factions to take place in Geneva|work=Sun Herald|date=7 Augustus 2015|accessdate=7 Augustus 2015}}{{Dooie skakel|date=Desember 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> is in 2015 'n verenigde tussentydse VN-gesteunde regering van nasionale akkoord (GNA) tot stand gebring,<ref name="theguardian.com">{{en}} {{cite news |author=Kingsley, Patrick |url=https://www.theguardian.com/world/2015/dec/17/libyan-politicians-sign-un-peace-deal-unify-rival-governments |title=Libyan politicians sign UN peace deal to unify rival governments |newspaper=[[The Guardian]] |accessdate=15 Februarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200518151400/https://www.theguardian.com/world/2015/dec/17/libyan-politicians-sign-un-peace-deal-unify-rival-governments |archive-date=18 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en die GNC is ontbind ter ondersteuning daarvan.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://uk.reuters.com/article/uk-libya-security-politics-idUKKCN0X22MD |title=Libya's self-declared National Salvation government stepping down |first=Ahmed |last=Elumami |agency=Reuters |date=5 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216112906/https://uk.reuters.com/article/uk-libya-security-politics-idUKKCN0X22MD |archive-date=16 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die konflik het egter voortgeduur en 'n tweede burgeroorlog het uitgebreek, met dele van Libië wat tussen die Tobroek- en Tripoli-gebaseerde regerings verdeel is, asook verskillende stam- en Islamitiese milisies wat ook gebiede beset het.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.reuters.com/article/2015/08/06/us-libya-security-benghazi-insight-idUSKCN0QB0FK20150806 |title=Libyan government offensive in Benghazi stalls as Islamists dig in |agency=Reuters |date=6 Augustus 2015 |accessdate=7 Augustus 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151012195333/http://www.reuters.com/article/2015/08/06/us-libya-security-benghazi-insight-idUSKCN0QB0FK20150806 |archive-date=12 Oktober 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Vanaf Julie 2017 is gesprekke tussen die GNA en die Tobroek gebaseerde owerhede gevoer om die twis te beëindig en die verdeelde inrigtings van die staat, waaronder die Libiese nasionale leër en die Sentrale Bank van Libië, te verenig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20170724-sarraj-and-haftar-to-meet-in-paris-for-talks/ |title=Sarraj and Haftar to meet in Paris for talks |publisher=Middle East Monitor |date=24 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190914235545/https://www.middleeastmonitor.com/20170724-sarraj-and-haftar-to-meet-in-paris-for-talks/ |archive-date=14 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/07/25/draft-statement-says-libya-rivals-have-agreed-ceasefire-election/ |title=Libya rivals agree to ceasefire and elections after peace talks hosted by Emmanuel Macron |date=25 Julie 2017 |newspaper=The Telegraph |accessdate=18 November 2017 |last1=Sanchez |first1=Raf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430083536/https://www.telegraph.co.uk/news/2017/07/25/draft-statement-says-libya-rivals-have-agreed-ceasefire-election/ |archive-date=30 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Libië word beskou as 'n transito-land vir baie Afrika-vlugtelinge en immigrante na [[Europa]]. Daar word beweer dat honderde duisende mense uit ander Afrikalande in die land is wat blootgestel word aan misdade soos [[moord]], aanranding, [[verkragting]]<ref>{{de}} {{cite web |author=Fritz Schaap |title=Libyen: Ein Leben in Angst vor den Milizen |publisher=Spiegel Online |url=https://www.spiegel.de/politik/ausland/libyen-fluechtlinge-in-tripolis-leben-in-angst-vor-den-milizen-a-1276853.html |date=12 Julie 2019 |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref> en [[slawerny]].<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.deutschlandfunk.de/sklavenhandel-in-libyen-gott-allein-weiss-was-wir.1773.de.html?dram:article_id=401628 |title=Sklavenhandel in Libyen: „Gott allein weiß, was wir durchgemacht haben“ |publisher=Deutschlandfunk |date=27 November 2017 |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref> Voorts word hulle dikwels in kampe soortgelyk aan [[konsentrasiekamp]]e aangehou.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.welt.de/politik/deutschland/article161611324/Auswaertiges-Amt-kritisiert-KZ-aehnliche-Verhaeltnisse.html |title=Auswärtiges Amt kritisiert „KZ-ähnliche Verhältnisse“ |publisher=Die Welt |date=29 Januarie 2017 |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref>
Libië is 'n lid van die [[Verenigde Nasies]], die [[Beweging van Onverbonde Lande]], die [[Afrika-unie]], die [[Arabiese Liga]], die [[Organisasie van Islamitiese Samewerking]] en [[OPUL]]. Die land se amptelike godsdiens is [[Islam]], met 96,6% van die Libiese bevolking wat [[Soenni]]i-Moslems is.
== Etimologie ==
[[Lêer:Archaeological Site of Sabratha-108976.jpg|duimnael|Die argeologiese terrein [[Sabratha]]]]
[[Lêer:Egyptian races.jpg|duimnael|'n 1820-tekening van 'n [[Boek van Poorte]]-fresco van die graf van Seti I, wat van links af, vier groepe mense uitbeeld: 'n Libiër ([[Berbers]]), 'n [[Nubië]]r ("Nehesu"), 'n [[Asië]]r ("Aamu") en 'n [[Egipte]]naar ("Reth")]]
Die oorsprong van die naam "Libië" het vir die eerste keer verskyn in 'n inskrywing deur [[Ramses II]] as [[Lêer:Rebu.svg|100px]] ''R'bw'' of ''Liboe'' in [[Egiptiese hiërogliewe|hiërogliewe]]. Die naam is ontleen aan 'n veralgemeende identiteit wat aan 'n groot konfederasie van Antieke Oos-Libiese [[Berbers]], [[Afrikane]] en stamme wat rondom die "welige streke" [[Sirenaïka]] en [[Marmarika]] gewoon het. 'n Weermag van 40 000 man<ref name="3.8 MERENPTAH (1236-1230 BC)">{{en}} {{cite book |author=Peter Roberts |title=HSC Ancient History |url=https://books.google.com/books?id=Vhs2_vi4Yc0C&q=King+meryey&pg=PA72 |year=2006 |publisher=Pascal Press |isbn=978-1-74125-178-4 |accessdate=26 Mei 2020 |archive-date=31 Mei 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531052740/https://books.google.com/books?id=Vhs2_vi4Yc0C&q=King+meryey&pg=PA72 |url-status=live}}</ref> en 'n konfederasie aan stamme genaamd "Groot Hoofmanne van die Liboe" is aangevoer deur koning Meryey wat oorlog gevoer het teen [[farao]] [[Merneptah]] in 5 (1208 v.C.). Dié konflik is genoem in die Groot Karnak-inskrywing in die westelike delta tydens die vyfde en sesde jaar van sy bewind en het in 'n nederlaag vir Meryey geëindig. Volgens die Groot Karnak-inskrywing het die militêre alliansie die [[Mesjwesj]], die [[Lisië]]rs, en die "[[Seevolke]]" bekend as die [[Ekwesj]], [[Teresj]], [[Sjekelesj]] en die [[Sjardana]] ingesluit.
Die Groot Karnak-inskrywing lees soos volg:
{{Blockquote|"... die derde seisoen, sê: 'Die ellendige, gevalle hoofman van Libië, Meryey, seun van Ded, het met sy boogskutters die land Tehenu ingeval — Sjardana, Sjekelesj, Ekwesj, Lisiërs, Teresj. Neem die beste van elke vegter en elke krygsman van sy land. Hy het sy vrou en sy kinders saamgeneem — leiers van die kamp, en hy het die westelike grens bereik in die velde van Perire."}}
Die moderne naam "Libië" is 'n ontwikkeling van die ''Liboe-'' of ''Libúē''-naam (van [[Grieks]] Λιβύη, ''Libyē''), wat algemeen na die mense van Sirenaïka en Marmarika verwys. Die ''Liboe-'' of ''Libúē''-naam het waarskynlik in die klassieke wêreld gebruiklik geword as 'n identiteit vir die [[inheemse volke]] van Noord-Afrika en dit is dalk ontleen aan die [[Proto-Afro-Asiatiese taal|Proto-Afro-Asiatiese]] ''labiʔ-'' ("[[leeu]]"), vergelyk [[Somalies]] ''libaax''. In 1934 is die naam herleef vir Italiaans-Libië van die Antieke Grieks Λιβύη (''Libúē'').<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.tafsuit.com/index.php?option=com_content&view=article&id=91:preservation-of-the-libyan-culture&catid=37:news |title=Preservation of the Libyan culture |publisher=Tafsuit.com |date=6 Junie 2011 |accessdate=1 Mei 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501035247/http://www.tafsuit.com/index.php?option=com_content&view=article&id=91:preservation-of-the-libyan-culture&catid=37:news |archive-date=1 Mei 2013 |url-status=dead}}</ref> Dit sou terme vervang wat toegepas is op Ottomaans-Tripolitanië, die kusstreek van die huidige Libië, wat van 1551 tot 1911 deur die [[Ottomaanse Ryk]] as Ejalet Tripolitanië beheer is. In 1903 is die naam "Libië" heringevoer deur die Italiaanse geograaf Federico Minutilli.<ref name="be177">{{it}} "Bibliografia della Libia"; Bertarelli, bl. 177.</ref>
In 1951 het Libië onafhanklik geword as die Verenigde Libiese Koninkryk (المملكة الليبية المتحدة, ''al-Mamlakah al-Lībiyyah al-Muttaḥidah'') en in 1963 sy naam verander in Koninkryk Libië (المملكة الليبية, ''al-Mamlakah al-Lībiyyah''), letterlik "Libiese Koninkryk".<ref>{{en}} {{cite web |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0036) |title=Independent Libya |publisher=U.S. Library of Congress |work=Federal Research Division of the Library of Congress |date=1987 |accessdate=14 Julie 2006}}</ref> In 1969 is die naam ná 'n [[staatsgreep]] deur [[Moeammar al-Ghaddafi]] verander in Libiese Arabiese Republiek (الجمهورية العربية الليبية, ''al-Jumhūriyyah al-'Arabiyyah al-Lībiyyah''). Van 1977 tot 1986 was die amptelike naam "Sosialiste Libiese Arabiese Volksrepubliek" (الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الاشتراكية) en van 1986 tot 2011 "Groot Sosialiste Libiese Arabiese Volksrepubliek"<ref name="name">{{en}} {{cite web |url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=9093369&fid=3769&c=libya |title=Great Socialist People's Libyan Arab Jamahiriya: Libya |publisher=Geographical Names |accessdate=18 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118153704/http://geographic.org/geographic_names/name.php?uni=9093369&fid=3769&c=libya |archive-date=18 Januarie 2012 |url-status=live}}</ref> (الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الاشتراكية العظمى,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=6485614&fid=3784&c=libya |title=الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الاشتراكية: Libya |publisher=Geographical Names |accessdate=24 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140724133149/http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=6485614&fid=3784&c=libya |archive-date=24 Julie 2014 |url-status=live}}</ref> ''al-Jamāhīriyyah al-'Arabiyyah al-Lībiyyah ash-Sha'biyyah al-Ishtirākiyyah al-'Udmá'', {{Audio|Al-Jamahiriyyah al-Arabiyyah al-Libiyyah ash-shabiyyah al-Ishtirakiyyah al-Udhma.ogg|luister}}).
Die Nasionale Oorgangsraad, wat in 2011 gestig is, het na die land slegs as "Libië" verwys. In September 2011 het die [[Verenigde Nasies]] die land amptelik onder die naam "Libië" erken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://unterm.un.org |title=United Nations interoffice memorandum dated 16 September 2011 from Desmond Parker, Chief of Protocol, to Shaaban M. Shaaban, Under-Secretary-General for General Assembly and Conference Management, attaching memorandum from Stadler Trengove, Senior Legal Officer |publisher=[[Verenigde Nasies]] |date=16 September 2011 |accessdate=22 Januarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122071953/http://unterm.un.org/ |archive-date=22 Januarie 2013 |url-status=dead}}</ref> gebaseer op 'n versoek deur die Permanente Sending van Libië met verwysing na die tussentydse Libiese Grondwetlike Verklaring op 3 Augustus 2011. In November 2011 is die [[ISO 3166-1]] gewysig om die nuwe landsnaam ''Libya'' in [[Engels]] en ''Libye (la)'' in [[Frans]] in ag te neem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.iso.org/iso/nl_vi-11_name_change_for_libya.pdf |title=ISO 3166-1 Newsletter VI-11: Name change for Libya |publisher=[[ISO|Internasionale Standaardeorganisasie]] |date=8 November 2011 |accessdate=17 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117170551/http://www.iso.org/iso/nl_vi-11_name_change_for_libya.pdf |archive-date=17 Januarie 2012 |url-status=live}}</ref>
In Desember 2017 het die Permanente Sending van Libië die Verenigde Nasies ingelig dat die land se amptelike naam voortaan "Staat Libië" sal wees, "Libië" die amptelike kortvorm sal bly en die land in alfabetiese lyste steeds onder die letter "L" gelys sal word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://unterm.un.org/UNTERM/Display/Record/UNHQ/NA/fd428e58-b85e-4d39-81a8-896368359dd5 |title="State of Libya" in UNTERM (United Nations terminology database) |publisher=[[Verenigde Nasies]] |accessdate=5 Januarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105233707/https://unterm.un.org/UNTERM/Display/Record/UNHQ/NA/fd428e58-b85e-4d39-81a8-896368359dd5 |archive-date=5 Januarie 2018 |url-status=live}}</ref>
== Geskiedenis ==
=== Vroeë geskiedenis ===
[[Lêer:World map Strabo.jpg|duimnael|links|'n Kaart gebaseer op navorsing deur die Griekse filosoof, [[Strabo]] (63/64 v.C. – 24 n.C.), wat wys hoe groot die gebied wat as "Libië" bekend gestaan het, op 'n tyd was]]
[[Lêer:Temple of Zeus - Cyrene.jpg|duimnael|Die antieke Griekse tempel in Cyrene ter ere van [[Zeus]]]]
[[Lêer:Theatre sabratha libya.jpeg|duimnael|links|Ruïnes van die teater in die Romeinse stad, Sabratha, wes van Tripoli]]
[[Lêer:LibieKaart.jpg|duimnael|Die drie Ottomaanse Turkse gebiede (Tripolitanië, Sirenaïka en Fezzan) in die huidige Libië]]
Argeologiese bewyse dui aan dat die Libiese kusgebiede so vroeg as die 8ste millennium v.C. deur Neolitiese mense bewoon is. Dié mense was bekwaam in die tem van vee en die verbouing van gewasse.<ref name="locberber">{{en}} {{cite web |publisher=Federal Research Division of the Library of Congress |year=1987 |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0013) |title=Early History of Libya |work=U.S. Library of Congress |accessdate=11 Julie 2006 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://archive.ph/20120922002708/lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0013) |url-status=bot: unknown }}</ref> Die area wat vandag as "Libië" bekend staan, is later deur 'n reeks bevolkings beset: die [[Fenisië]]rs, [[Kartago|Kartagers]], [[Grieke]], [[Romeinse Ryk|Romeine]], [[Vandale]] en [[Bisantynse Ryk|Bisantyne]] het almal op 'n tyd oor dié gebied (of dele daarvan) geheers. Alhoewel die Grieke en Romeine ruïnes gelaat het by [[Sirene]] (ook bekend as Kurene), Leptis Magna en [[Sabratha]], het min ander bewyse van hierdie antieke kulture oorleef.
Die Fenisiërs was die eerste om handelsposte in Libië te stig, toe die handelaars van Tirus (die hedendaagse [[Libanon]]) kommersiële bande met die Berberstamme aangeknoop en verdrae met hulle gesluit het om samewerking in die uitbuiting van grondstowwe te verseker.<ref>{{en}} {{cite web |author=[[Herodotus]] |url=http://www.fordham.edu/halsall/ancient/herod-libya1.html |title='The Histories' |work=Book IV.42–43" |publisher=Fordham University |location=[[New York]] |accessdate=18 Julie 2006 |archive-date= 9 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409023843/http://www.fordham.edu/halsall/ancient/herod-libya1.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |publisher=Federal Research Division of the Library of Congress |year=1987 |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0014) |title=Tripolitania and the Phoenicians |work=U.S. Library of Congress |accessdate=11 Julie 2006 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://archive.ph/20120922002706/lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0014) |url-status=bot: unknown }}</ref>
Teen die 5de eeu v.C. het [[Kartago]], die grootste Fenisiese kolonie, sy heerskappy oor groot dele van Noord-Afrika uitgebrei en 'n onderskeidelike bevolking, bekend as Punies, het ontstaan. Puniese vestings aan die Libiese kus het Oea (vandag Tripoli), Libdah (Leptis Magna) en Sabratha ingesluit. Hierdie vestings was almal in 'n gebied wat later sou bekendstaan as ''Tripolis'' of "Drie stede". Libië se huidige hoofstad, Tripoli, se naam is hiervan afgelei.
Die Grieke het Oos-Libië verower toe (volgens oorlewering) die [[Pitia|orakel by Delfi]] emigrante van die oorbevolkte eiland Thera beveel het om 'n nuwe tuiste in Noord-Afrika te soek. In 631 v.C. het hulle die stad Sirene gevestig.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Federal Research Division of the Library of Congress |year=1987 |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0015) |title=Cyrenaica and the Greeks |work=U.S. Library of Congress |accessdate=11 Julie 2006 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://archive.ph/20120922002705/lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0015) |url-status=bot: unknown }}</ref>
Binne die volgende 200 jaar is nog vier belangrike Griekse stede in die area gestig: Barka (die huidige El Mardzi); Euhesperides (later Berenike, hedendaagse Benghazi); Taucheira (later Arsinoe, tans Tokra) en Apollonië (Susah), die hawe van Sirene. Saam met Sirene was die stede bekend as die ''Pentapolis'' ("vyf stede").
Die Romeine het beide streke van Libië verenig en vir meer as 400 jaar daarna was Tripolitanië en Sirenaïka welvarende Romeinse provinsies.<ref>{{en}} {{cite web |author=Heuser, Stephen |date=24 Julie 2005 |url=http://www.boston.com/travel/articles/2005/07/24/when_romans_lived_in_libya/?rss_id=Boston+Globe+--+Travel+News |title=When Romans lived in Libya |publisher=The Boston Globe |accessdate=18 Julie 2006}}</ref> Handelaars en vakmanne uit baie dele van die Romeinse wêreld het hulle in Noord-Afrika gevestig, maar die karakter van die stede in Tripolitanië het hoofsaaklik Punies gebly en in Sirenaïka, Grieks.
Die [[Arabiere]] het Libië in die 7de eeu n.C. verower. In die daaropvolgende eeue het baie van die [[inheemse volke]] [[Islam]] as hul geloof aangeneem, sowel as die Arabiese taal en kultuur. Die [[Ottomaanse Ryk|Ottomaanse]] Turke het die land in die middel van die 16de eeu verower en die drie state waaruit Libië toe bestaan het (Tripolitanië, Sirenaïka en Fezzan), het deel van die Ottomaanse ryk gebly, met die uitsondering van die Karamanli-dinastie wat feitelik selfregerend was. Die Karamanli's het van [[1711]] tot [[1835]] hoofsaaklik in Tripolitanië regeer, maar het ook teen die middel van die 18de eeu invloed in Sirenaïka en Fezzan gehad. Die hervereniging van die land was egter te danke aan 'n inval en besetting deur Italië. Tydens die Turks-Italiaanse Oorlog (1911–1912) het Italië die drie streke tegelykertyd in drie Italiaanse kolonies verander.<ref>{{en}} {{cite web |work=Country Profiles |date=16 Mei 2006 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/country_profiles/1398437.stm |title=Timeline: Libya, a chronology of key events |publisher=[[BBC]] |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref>
=== Moderne geskiedenis ===
[[Lêer:IdrisI3.jpg|duimnael|upright|links|Koning Idris tydens die onafhanklikheid van Libië in 1951]]
[[Lêer:Muammar al-Gaddafi-09122003.jpg|duimnael|upright|Moeammar al-Ghaddafi, voormalige ''[[de facto]]'' leier van Libië, in 2003 afgeneem]]
In 1934 het Italië die naam "Libia" aangeneem as die amptelike naam van die kolonie (wat bestaan het uit die drie provinsies: Sirenaïka, Tripolitanië en Fezzan). Idris al Senoessi, die emir van Sirenaïka, het die Libiese verset teen Italië tussen die twee Wêreldoorloë gelei. Van [[1943]] tot [[1951]] was Tripolitanië en Sirenaïka onder Britse administrasie, terwyl Frankryk beheer oor Fezzan gehad het. In 1944 het Idris teruggekeer vanuit sy ballingskap in [[Kaïro]], maar hy het geweier om permanent daar te bly tot sommige aspekte van buitelandse beheer in [[1947]] afgeskaf is. Onder die voorwaardes van die 1947-vredesverdrag met die [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]] het Italië van enige aansprake op Libië afgesien.<ref>{{en}} {{cite web |author=Hagos, Tecola W. |date=20 November 2004 |url=http://www.tecolahagos.com/part4.htm |title=Treaty Of Peace With Italy (1947), Evaluation And Conclusion |publisher=Ethiopia Tecola Hagos |accessdate=18 Julie 2006 |archive-date= 7 Desember 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121207051037/http://www.tecolahagos.com/part4.htm |url-status=dead }}</ref> Op [[21 November]] [[1949]] het die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies 'n voorstel aangeneem dat Libië vóór [[1 Januarie]] [[1952]] onafhanklik moes word. Idris het Libië in daaropvolgende VN-verhandelinge verteenwoordig. Op [[24 Desember]] [[1951]] het Libië sy onafhanklikheid as die "Verenigde Koninkryk Libië" verklaar: 'n grondwetlike en erflike monargie onder leiding van Koning Idris.
In [[1959]] het die ontdekking van aansienlike oliereserwes en die daaropvolgende inkomste van [[petroleum]]verkope een van die wêreld se armste nasies daartoe in staat gestel om 'n uiters welvarende staat te stig. Alhoewel die olie Libië se finansies drasties verbeter het, het die bevolking gegrief geraak oor die toenemende konsentrasie van die nasie se rykdom wat in die hande van koning Idris en die nasionale elite was. Die misnoeë het aangehou toeneem met die opkoms van Nasserisme ('n ideologie gebaseer op die denkwyses van die voormalige Egiptiese president, [[Gamal Abdel Nasser]]) en Arabiese nasionalisme. Dié [[ideologie]]ë was gewild in Noord-Afrika en die Midde-Ooste.
Op [[1 September]] [[1969]] het 'n klein groepie militêre offisiere, onder leiding van 'n 27-jarige weermagoffisier, [[Moeammar al-Ghaddafi]], koning Idris se regering tydens 'n staatsgreep omvergewerp. Tydens die staatsgreep was Idris in Turkye vir mediese behandeling. Sy neef, kroonprins Hasan as-Senoessi, het Koning van Libië geword. Dit was duidelik dat die rewolusionêre offisiere hom nie bó die staatsdienaars as koning wou aanstel nie en Hasan het gou agtergekom dat hy aansienlik minder mag as die nuwe koning gehad het as toe hy 'n prins was. Teen die einde van dieselfde dag (1 September) was Hasan amptelik deur die offisiere onttroon en onder huisarres geplaas. Die offisiere het die monargie afgeskaf en die nuwe Libies Arabiese Republiek aangekondig. Daar word tot met sy dood in 2011 na Ghaddafi verwys as "Broederleier en leidsman van die rewolusie", beide in regeringsverklarings en die amptelike pers.<ref>{{en}} {{cite web |work=US Department of State's Background Notes |date=November 2005 |url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5425.htm |title=Libya – History |publisher=U.S. Dept. of State |accessdate=14 Julie 2006}}</ref>
Sedert die nederlaag van aan Ghaddafi lojalistiese magte in 2011 is Libië verskeur onder talle mededingende, gewapende milisies wat met verskillende streke, stede en stamme verbonde is, terwyl die sentrale regering swak bly en nie in staat is om sy gesag oor die land uit te oefen nie.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-24985595 |publisher=BBC News |title=Armed militias still on the streets in Libya |archive-url=https://web.archive.org/web/20170406030621/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-24985595 |archive-date= 6 April 2017 |url-status=live |df=dmy-all |accessdate=16 Februarie 2020 }}</ref>
== Politiek ==
=== Politieke stelsel onder Ghaddafi ===
Daar was twee vertakkings in Libië se regering onder Ghaddafi. Die "rewolusionêre sektor" het bestaan uit die Rewolusionêre Leier Ghaddafi, die Rewolusionêre Komitees en die oorblywende lede van die 12-persoon Rewolusionêre Kommandoraad (RKR), wat in 1969 gestig is.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Federal Research Division of the Library of Congress |year=1987 |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0009) |title=Government and Politics of Libya |work=U.S. Library of Congress |accessdate=14 Julie 2006 |archive-date=12 Desember 2012 |archive-url=https://archive.ph/20121212034246/lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0009) |url-status=bot: unknown }}</ref> Die geskiedkundige rewolusionêre leierskap was nie verkose nie, en kon dus nie van hul amp ontneem word deur 'n verkiesing nie: hulle was aan bewind op grond van hulle deelname aan die rewolusie.
Die wetgewende tak van die regering het bestaan uit Plaaslike Volkskongresse in elk van die 1500 stadswyke, 32 ''Sha'biyat'' Volkskongresse vir die verskillende streke en die Nasionale Algemene Volkskongres van Libië. Hierdie wetgewende liggame was verteenwoordig deur ooreenstemmende uitvoerende liggame: Plaaslike Volkskomitees, ''Sha'biyat'' Volkskomitees en die Nasionale Algemene Volkskomitee of -kabinet.
Elke vier jaar het die lede van die Plaaslike Volkskongresse hulle eie leiers verkies en sekretarisse vir die Volkskomitees, somtyds na afloop van debattering en 'n beslissende verkiesing. Die leierskap van die Plaaslike Volkskongres het die plaaslike kongres by die Volkskongres op die volgende vlak, verteenwoordig. Die lede van die Nasionale Algemene Volkskongres het die lede van die Nasionale Algemene Volkskomitee (die Kabinet) tydens hulle jaarlikse vergadering verkies.
Die regering het beide staatsbeheerde en semi-selfbesturende media beheer. In [[1977]] het Ghaddafi verklaar: "Die pers is 'n wyse waardeur die gemeenskap hulself kan uitdruk: dit is nie 'n wyse van uitdrukking vir private individue of regspersoonlike liggame nie".<ref name="mediacont">{{en}} {{cite web |work=Committee to Protect Journalists: Special Report 2006 |date=2 Mei 2006 |url=http://www.cpj.org/censored/ |title=North Korea Tops CPJ list of '10 Most Censored Countries' |accessdate=19 Julie 2006}}</ref>
Politieke partye was deur die 1972 Verbodsbepaling op Partypolitiek Akte Nommer 71 verban.<ref>{{en}} {{cite web |work=Case Study: Libya |date=2001 |url=http://poli.vub.ac.be/cbw/cbw/003020100.html |title=Political Culture |publisher=Educational Module on Chemical & Biological Weapons Nonproliferation |accessdate=14 Julie 2006 |archive-date=21 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090921025558/http://poli.vub.ac.be/cbw/cbw/003020100.html |url-status=dead }}</ref> Volgens die Verenigingsakte van 1971 was die stigting van nieregeringsorganisasies wel toegestaan. Omdat daar van hulle vereis was om aan die doelwitte van die rewolusie te voldoen, was die getalle kleiner as dié in buurlande. Daar was geen [[vakbond]]e nie,<ref>{{en}} {{cite web |author=Hodder, Kathryn |year=2000 |url=http://www.socialwatch.org/en/informesTematicos/20.html |title=Violations of Trade Union Rights |publisher=Social Watch Africa |accessdate=14 Julie 2006 |archive-date=24 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080524041408/http://www.socialwatch.org/en/informesTematicos/20.html |url-status=dead }}</ref> maar verskeie professionele verenigings was by die staatstruktuur geïntegreer as 'n derde pilaar, saam met die Volkskongresse en -komitees. Hierdie verenigings het nie die reg om te staak gehad nie. Professionele verenigings het afgevaardigdes na die Algemene Volkskongres gestuur, waar hulle 'n verteenwoordigende mandaat gehad het.
=== Buitelandse verhoudings en binnelandse politieke situasie ===
==== Die Koninkryk Libië ====
[[Lêer:King Idris I of Libya August 15, 1965.jpg|duimnael|upright|Koning Idris op 15 Augustus 1965]]
Libië se buitelandse verhoudings het baie wisselinge ondergaan sedert die staat op [[Oukersaand]] 1951 geproklameer is. As 'n koninkryk het Libië 'n definitiewe pro-Westerse standpunt ingeneem, alhoewel dit tot die konserwatiewe, tradisionele blok in die Arabiese Liga gereken is. Die land het dan ook in 1953 'n amptelike lid van hierdie liga geword.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Federal Research Division of the Library of Congress |year=1987 |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0036) |title=Independent Libya |work=U.S. Library of Congress |accessdate=14 Julie 2006 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://archive.ph/20120922002614/lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0036) |url-status=bot: unknown }}</ref> Die regering was 'n getroue geallieerde van die [[Verenigde Koninkryk]] en die [[Verenigde State]]: beide lande het die reg tot 'n militêre basis in Libië behou. Libië het ook nou bande met [[Frankryk]], [[Italië]] en [[Griekeland]] gesmee en 'n volle diplomatieke verhouding met die [[Sowjetunie]] in [[1955]] gestig.
Alhoewel die regering Arabiese sake ondersteun, waaronder ook die Marokkaanse en Algeriese onafhanklikheidsbewegings, het dit 'n baie klein aktiewe rol gehad in die [[Arabies-Israeliese konflik]] en die stormagtige inter-Arabiese politiek van die 1950's en die vroeë 1960's. Die Koninkryk was gekenmerk deur sy noue bande met die Weste, alhoewel dit self 'n hoofsaaklik konserwatiewe beleid tuis gevolg het.<ref>{{en}} {{cite web |author=Abadi, Jacob |year=2000 |url=http://www.lib.unb.ca/Texts/JCS/bin/get7.cgi?directory=Fall00/&filename=Abadi.htm |title=Pragmatism and Rhetoric in Libya's Policy Toward Israel |work=The Journal of Conflict Studies: Volume XX Number 1 Fall 2000, University of New Brunswick |accessdate=19 Julie 2006}}</ref>
==== Die Ghaddafi-bewind ====
[[Lêer:Flag of Libya (1977–2011).svg|duimnael|Vlag van die Sosialistiese Volksregering van Libiese Arabië vanaf 1977 tot 2011. Hierdie vlag was die enigste nasionale vlag wat slegs uit een kleur bestaan het, met geen ontwerp, ampstekens of ander detail nie]]
Ná die 1969-staatsgreep het Ghaddafi vinnig buitelandse bates genasionaliseer, buitelandse troepe uitgesit en buitelandse biblioteke en kultuursentra gesluit. Op daardie stadium was Libië die vierde grootste [[olie]]produsent in die nie-kommunistiese wêreld, slegs oortref deur [[Saoedi-Arabië]], [[Iran]] en [[Venezuela]]. Die Ghaddafi-regering het spoedig Libië se oliemaatskappye genasionaliseer, algehele beheer oor sommige sake geneem en ander gedwing om meerderheidsbeheer aan die regering oor te gee. Ghaddafi het mettertyd alle Westerse oliewerkers uit die land gesit en die Libiese olieproduksie het gevolglik dramaties gedaal. As gevolg van die nasionalisering van sy oliemaatskappye en die VSA-geleide sanksies (veral in 1992 deur die [[Verenigde Nasies]]) was Libiese produksie teen 2005 steeds meer as 50% minder as teen die piek in 1970.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.businessweek.com/bwdaily/dnflash/jun2005/nf20050628_0863_db039.htm?chan=gb |title=BP's appointment with Qaddafi |author=Stanley Reed |publisher=Business Week |date=28 Junie 2005 |accessdate=10 Januarie 2005}}</ref> Ghaddafi het ook 'n sleutelrol gespeel in die bevordering van oliesanksies as 'n politiese wapen teen die Weste. Hy het gehoop dat 'n embargo en 'n toename in die olieprys in 1973 die Weste (veral die Verenigde State) sou oorreed om op te hou om steun aan [[Israel]] te verleen. Ghaddafi het beide Oosterse (Sowjetse) [[kommunisme]] én Westerse (Amerikaanse) [[kapitalisme]] verwerp en beweer dat hy 'n middelweg vir sy regering beplan.<ref>{{en}} {{cite web |work=The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition |date=2001–2005 |url=http://www.bartleby.com/65/qa/Qaddafi.html |title=Qaddafi, Muammar al- |publisher=Bartleby Books |accessdate=19 Julie 2006 |archive-date=21 Augustus 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060821131511/http://www.bartleby.com/65/qa/Qaddafi.html |url-status=dead }}</ref> Ten spyte hiervan het hy tot die ineenstorting van die Sowjetunie in [[1991]] meestal Sowjetse ondersteuning ontvang.
Ghaddafi se middelwegse beleid staan bekend as die Derde Internasionale Teorie en, alhoewel dit hoofsaaklik in die [[Islam]] gegrond is, bevat dit wel leerstellings van beide kapitalisme en kommunisme. Behalwe vir Islamitiese elemente bevat die beleid ook 'n aantal pragmatiese elemente wat gerig is op die bestryding van armoede en onkunde.
===== Politieke geskille met die VSA =====
[[Lêer:Secretary Rice met with Libyan Foreign Minister Abd al-Rahman Shalgam.jpg|duimnael|links|Minister van Buitelandse Sake, Abdoerahman Sjalgam, met die Amerikaanse Minister van Buitelandse Sake, [[Condoleezza Rice]]. Libië was gretig om weereens by die internasionale gemeenskap aan te sluit]]
Verhoudings tussen Libië en Amerika het versleg toe Libiese skares op [[2 Desember]] [[1979]] die Amerikaanse ambassade in [[Tripoli]] geplunder het. Ghaddafi het na die voorval verwys as 'n "spontane betoging" en enige betrokkenheid ontken. Daar word egter vermoed dat hy die aanval beveel het om simpatie te toon aan [[Ruhollah Khomeini]], die leier van die [[Irannese Rewolusie]] van 1979 en die daaropvolgende nuwe [[Iran]]nese regering. In Mei 1980 het die VSA alle diplomate uit die land onttrek, maar nie diplomatieke betrekkinge met Libië opgeskort nie.
In 1980 het die Libiese regering [[Jimmy Carter]] se broer, Billy Carter, $220 000 betaal om steun te werf vir beter diplomatieke betrekkinge tussen die VSA en Libië.
Op 6 Mei [[1981]], vier en 'n half maande nadat [[Ronald Reagan]] president van die VSA geword het, het die Amerikaanse regering die Libiese regering daarvan beskuldig dat dit internasionale [[terrorisme]] ondersteun. Alle Libiese diplomate is uit die VSA gesit en die VSA het amptelik alle diplomatieke bande tussen die twee lande opgeskort. Op dieselfde dag het die VSA die Libiese "Volksburo" (die Libiese ambassade) in [[Washington, D.C.]] gesluit. Op 2 Augustus 1981 het Amerikaanse stralers twee aanvallende Libiese vegvliegtuie tydens VSA-vlootoefeninge in die [[Golf van Sirte]] afgeskiet. Libië beskou dié gebied as Libiese waters, maar die VSA ontken hierdie aanspraak.
Die Reagan-administrasie het Libië as 'n onaanvaarbare speler op die internasionale verhoog gesien as gevolg van die land se ondersteuning van [[Staat Palestina|Palestynse]] gewapende groepe, ondersteuning van die rewolusionêre Iran in die land se 1980–1988 oorlog teen [[Saddam Hussein]] se [[Irak]], en ondersteuning aan guerrillabewegings in verskillende dele van die wêreld, waarvan baie separatistegroepe is, soos die [[Ierse Republikeinse Leër]] (IRL), die Euskadi Ta Askatasuna (ETA) en die [[Palestynse Bevrydingsorganisasie]] (PBO).
In Maart [[1982]] het die VSA 'n verbod geplaas op die invoer van Libiese [[petroleum]] en die uitvoer van Amerikaanse nywerheidstegnologie-items (meeste waarvan vir olieproduksie gebruik is) na Libië; alhoewel [[Europa]] nie dieselfde rigting gevolg het nie.
Verhoudinge tussen die Verenigde Koninkryk en Libië het gespanne geraak ná die Libiese Ambassade-beleg in 1984, toe skote op 'n skare betogers gevuur is waarin 'n polisievrou omgekom het.
===== Militêre botsings en terreuraanvalle =====
[[Lêer:USF-111 Libya1986.JPG|duimnael|200px|'n 48ste Taktiese Vegtervleuel [[General Dynamics F-111|F-111F]]-vliegtuig styg op om deel te neem aan die lugaanvalle op Libië]]
Tydens botsings oor toegang tot die Golf van Sirte het die VSA Libiese patrolliebote van Januarie tot Maart [[1986]] aangeval. Na die aanvalle sou Ghaddafi na hierdie gebied as die "lyn van die dood" verwys. Later, op 14 April 1986, beveel Ronald Reagan groot bomaanvalle teen vermeende terroristestellings in [[Tripoli]] en [[Benghazi]] waarin ongeveer 60 mense sterf.<ref>{{en}} {{cite web |author=Boyne, Walter J. |date=Maart 1999 |url=http://www.afa.org/magazine/march1999/0399canyon.asp |title=El Dorado Canyon |publisher=Air Force Association Journal, Vol. 82, No. 3 |accessdate=19 Julie 2006 |archive-date=14 Desember 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051214141502/http://www.afa.org/magazine/March1999/0399canyon.asp |url-status=dead }}</ref> Die bomaanvalle het plaasgevind na Amerikaanse beskuldigings van Libiese betrokkenheid in 'n ontploffing op 5 April by die [[Wes-Berlyn]]se La Belle-nagklub, waarin drie mense gesterf het. Dié nagklub is dikwels deur Amerikaanse weermaglede besoek. Onder die minimum 15 sterfgevalle van die 14 April-bomaanval op Libië was Ghaddafi se 15 maand-oue aangenome dogter. Die aanval het egter oënskynlik die gewenste uitwerking gehad, aangesien Libiese aanvalle op Amerikaners meer subtiel geraak het, met die uitsondering van die [[Lockerbie-bomaanval]]. Tydens dié aanval het 270 mense uit 21 lande omgekom, ná 'n vliegtuig van Pan Am Vlug 103 deur 'n bom vernietig is en slagoffers en brokstukke in die omgewing van Lockerbie, Skotland, ten gronde gestort het.
Ná die aanval stel die [[Verenigde Nasies]] in [[1992]] sanksies teen Libië in werking in. Uitgebreide diplomatieke maneuvers het in 1998 en 1999 uiteindelik gelei tot Ghaddafi se oorhandiging van twee Libiërs vir verhoor van die aanval. Die destydse [[President van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse president]], [[Nelson Mandela]], het gehelp om Libië te oortuig om die verdagtes uit te lewer; hy het dan ook die nuus eerste aan die Libiese Volkskongres oorgedra.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/298753.stm |title=Blair thanks Mandela Lockerbie effort |publisher=[[BBC]] |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref> Twee Libiese intelligensie-agente is deur die federale aanklaers in die VSA en Skotland beskuldig weens deelname aan die aanval. Ses ander Libiërs is in hul afwesigheid verhoor vir 'n ander bomaanval op die 1989-UTA Vlug 772. Die Veiligheidsraad van die Verenigde Nasies het Libië beveel om die verdagtes te oorhandig, saam te werk met die Pan Am Vlug 103- en UTA Vlug 772-ondersoeke, om skadevergoeding aan die slagoffers se families te betaal en alle steun aan terrorisme te beëindig. Libië se weiering om hieraan te voldoen het gelei tot die goedkeuring van VNVR Resolusie 748 op [[31 Maart]] [[1992]], wat sanksies teen die staat ingestel het met die doel om Libiese samewerking teweeg te bring. Verdere Libiese verontagsaming van die bevele het in November 1993 tot verdere sanksies deur die VN teen Libië gelei.<ref>{{en}} {{cite web |year=2003 |url=http://www.globalpolicy.org/security/sanction/libya/indxirlb.htm |title=Libya |publisher=Global Policy Forum |accessdate=19 Julie 2006}}</ref>
===== Dramatiese beleidsveranderinge en opheffing van Westerse sanksies =====
[[Lêer:Muammar al-Gaddafi at the AU summit.jpg|duimnael|upright|Moeammar al-Ghaddafi tydens die spitsberaad van die Afrika-unie op 2 Februarie 2009 in [[Addis Abeba]]]]
In Januarie 2001 het die Pan Am Vlug 103-verhoor met een skuldigbevinding (met lewenslange tronkstraf) en een kwytskelding geëindig. Ghaddafi veroordeel die skuldigbevinding. In 2003, meer as 'n dekade na die sanksies ingestel is, het Libië begin om dramatiese beleidsveranderinge ten opsigte van die Westerse wêreld te maak, met die voorneme om Westers-Libiese [[détente]] (politiese ontspanning) te bevorder. Die Libiese regering kondig aan dat hulle hul massavernietigswapenprogramme sal staak en op 12 September [[2003]] het die Verenigde Nasies die sanksies teen Libië opgehef, nadat Libië ingestem het om verantwoordelikheid vir die aanval te aanvaar en 'n uitbetaling van $2,7 miljard aan die families van die slagoffers van beide vlugte te maak.<ref>{{en}} {{cite web |author=Marcus, Jonathan |date=15 Mei 2006 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4774305.stm |title=Washington's Libyan fairy tale |publisher=[[BBC]] |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref> Dié besluit was deur baie Westerse nasies verwelkom en gesien as 'n belangrike stap vir Libië om weer by die internasionale gemeenskap aan te sluit.<ref>{{en}} {{cite web |date=25 Maart 2004 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/politics/3566545.stm |title=Blair hails new Libyan relations |publisher=[[BBC]] |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref> Sedert 2003 het Libië pogings aangewend om hulle bande met die [[Europese Unie]] en die VSA te normaliseer en het verwys na "Die Libië-model"; 'n slagspreuk wat gebruik word as voorbeeld vir wat bereik kan word deur onderhandeling, eerder as geweld, wanneer daar welwillendheid aan beide kante is.
Die VSA het dan ook op 26 Februarie 2004 sy 23-jaarlange reisverbod na Libië opgehef. Op 21 September daardie jaar het die Amerikaners die oorblywende ekonomiese sanksies opgehef, asook die verbod op sommige van die ''Libyan Sanctions Regulations, 31 C.F.R. Part 550'' en beperkings op eiendom en eiendomsbelange verwyder, wat voorheen in terme van die regulasies beperk is. Verder het die VSA op 15 Mei 2006 aangekondig dat hulle diplomatiese verhoudings met Libië ten volle sou herstel indien die land van hul wapenprogramme sou afsien. Die VSA se Departement van Buitelandse Sake het Libië ook van hul lys van staatsgeborgde terrorisme verwyder, ná die land 27 jaar daarop verkeer het.
Op 16 Oktober 2007 is Libië tydens 'n verkiesing aangewys om vanaf Januarie 2008 vir twee jaar op die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad te dien.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7047627.stm |title=Libya secures UN council posting |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref>
===== HIV-proefnemings (1999–2007) =====
Vyf [[Bulgarye|Bulgaarse]] verpleegsters en 'n [[Palestina|Palestynse]] dokter is daarvan beskuldig dat hulle 426 Libiese kinders by 'n Benghaziese kinderhospitaal met opset met HIV besmet het, as deel van 'n vermeende Westerse komplot om die regime te destabiliseer. Aanvanklik was daar 23 [[Bulgare]] en verskeie Libiese gesondheidsbeamptes beskuldig, maar 'n ondersoek het die getal tot vyf verpleegsters, twee dokters ('n Bulgaarse en Palestynse dokter) en 'n aantal Libiese gesondheidsbeamptes verminder. In 2004 het die hof een Bulgaarse dokter, Dr. Zdrawko Georgief, wat slegs skuldig bevind is aan onwettige transaksies met buitelandse valuta, tot vier jaar tronkstraf gevonnis, sowel as 'n boete van 600 dinar. Aangesien hy teen die tyd van sy vonnisoplegging reeds vir meer as vyf jaar in Libiese hegtenis was, en dus sy vonnis reeds meer as uitgedien het, is hy uit die gevangenis bevry, maar nie toegelaat om Libië vir die daaropvolgende drie jaar te verlaat nie. Die oorblywende vyf verpleegsters en die Palestynse dokter is ter dood veroordeel. Ná 'n herverhoor laat in 2006 is hulle weereens ter dood veroordeel. Die hof se metodes is deur 'n aantal menseregte-organisasies gekritiseer en hulle uitspraak is sterk deur die Verenigde Nasies en Europese Unie afgekeur.<ref>{{en}} {{cite web |date=19 Desember 2006 |url=http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/06/1836&format=HTML&aged=0&language=EN&guiLanguage=en |title=Statement by Commissioner Ferrero-Waldner on Libyan Court verdict on the Benghazi case}}</ref> Hierdie veroordeling is egter op [[17 Julie]] [[2007]] gewysig tot lewenslange tronkstraf.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6903336.stm |title=Libya revokes HIV death sentences |date=17 Julie 2007 |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref> Ná verlengde en ingewikkelde onderhandelings, met die samewerking van die Europese Unie, Duitsland, Frankryk en 'n aantal ander lande, is al vyf verpleegsters en die dokter vrygelaat en hulle het na Bulgarye teruggekeer.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6912965.stm |title=HIV medics released to Bulgaria |date=24 Julie 2007 |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref>
==== Opstand en burgeroorlog van 2011 ====
{{Hoofartikel|Libiese Burgeroorlog}}
[[Lêer:History of the flag of Libya.jpg|duimnael|Weergawes van die Libiese vlag in die moderne geskiedenis.]]
Na die rewolusionêre veranderings in Januarie [[2011]] in [[Tunisië]] en [[Egipte]] het ook in [[Benghazi]] 'n opstand teen die Ghaddafi-bewind ontstaan. Die regering het met hewige geweld daarop geantwoord. Op [[20 Oktober]] [[2011]] is Ghaddafi in [[Sirte]] vermoor en op 23 Oktober 2011 het die Oorgangsraad die regering van Libië oorgeneem, wat ook deur die [[Verenigde Nasies]] erken is.
==== Tweede Libiese Burgeroorlog ====
{{Hoofartikel|Tweede Libiese Burgeroorlog}}
[[Lêer:Libyan Civil War.svg|duimnael|links|Militêre situasie in Libië op 8 Januarie 2020:
{{sleutel|#ebc0b3|Onder beheer van die Raad van Afgevaardigdes en die Libiese Nasionale Leër}}
{{sleutel|#cae7c4|Onder die beheer van die Regering van Nasionale Akkoord (GNA) en verskillende milisies wat die Libiese Skildmagte vorm}}
{{sleutel|#afc6e9|Beheer deur plaaslike magte}}]]
Die politiek van Libië is in 'n onsekere toestand weens die ineenstorting van die Libiese Arabiese Jamahiriya (soos Libië onder Ghaddafi bekend gestaan het) in 2011 en 'n voortdurende burgeroorlog<ref name="conf" /><ref>{{en}} {{cite web|url=http://news.nationalpost.com/2015/02/24/national-post-view-stabilizing-libya-may-be-the-best-way-to-keep-europe-safe/|title=National Post View: Stabilizing Libya may be the best way to keep Europe safe|author=National Post View|date=24 Februarie 2015|work=National Post|accessdate=22 Maart 2015}}</ref> tussen die Raad van Afgevaardigdes in Tobroek en sy ondersteuners, die Algemene Nasionale Kongres (GNC) in Tripoli en sy ondersteuners, vermeng met voortdurende opstande deur verskillende djihadiste en stamelemente wat dele van die land beheer.<ref>{{en}} {{cite magazine|url=http://www.nybooks.com/articles/archives/2015/feb/19/libya-against-itself/|magazine=The New York Review of Books|title=Libya Against Itself|first=Nicolas|last=Pelham|date=February 2015|accessdate=18 Februarie 2015}}</ref>
Die twee hoof rolspelers in die [[burgeroorlog]] was:
* die Algemene Nasionale Kongres (''General National Congress'' – GNC, wat sedert 2016 deur die Regering van Nasionale Akkoord – ''Government of National Accord'' – GNA – vervang is), gelei deur Fayez al-Sarraj, gebaseer in die hoofstad [[Tripoli]] en gestig ná mislukte militêre [[staatsgreep|staatsgrepe]] en die hervestiging van die Raad van Afgevaardigdes na Tobroek. Die GNA is die [[Verenigde Nasies]] erkende regering van Libië.
* die Raad van Afgevaardigdes (''House of Representatives'' – HoR), wat in 2014 met 'n lae kiesersdeelname verkies is, en geskuif het na [[Tobroek]]. Die HoR het maarskalk [[Khalifa Haftar]] aangestel as opperbevelvoerder van die Libiese Nasionale Leër met die missie om die HoR se [[soewereiniteit]] oor die hele Libiese grondgebied te herstel.
Lede van die Raad van Afgevaardigdes en die Algemene Nasionale Kongres (GNC) het op 18 Desember 2015 'n politieke ooreenkoms onderteken.<ref name="theguardian.com" /> Ingevolge die ooreenkoms sal 'n Presidentsraad van nege lede en 'n tussentydse regering van nasionale akkoord (GNA) tot stand gebring word met die doel om binne twee jaar nuwe verkiesings te hou.<ref name="theguardian.com" /> Die Raad van Afgevaardigdes sou voortgaan om te bestaan as 'n wetgewer en 'n raadgewende liggaam, bekend as die Staatsraad, is saamgestel met lede wat deur die Algemene Nasionale Kongres (GNC) aangewys is <ref>{{en}} {{cite web |url=http://english.alarabiya.net/en/vuews/news/middle-east/2015/12/25/Libyan-deal-on-course-but-who-is-on-board-.html |title=Libyan deal on course, but who is on board? |publisher=Al Arabiya |accessdate=26 Februarie 2020 |archive-date=11 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211080503/http://english.alarabiya.net/en/vuews/news/middle-east/2015/12/25/Libyan-deal-on-course-but-who-is-on-board-.html |url-status=dead }}</ref> Hierdie voorstel is egter nie geïmplementeer nie en 'n gewapende stryd tussen die Raad van Afgevaardigdes en owerhede in Tripoli duur voort tot in 2020.
Op 23 Oktober 2020 is 'n permanente wapenstilstand onderteken om die oorlog te beëindig.<ref>{{en}} {{cite news |last1=Nebehay |first1=Stephanie |last2=McDowall |first2=Angus |editor1-last=Jones |editor1-first=Gareth |editor2-last=Maclean |editor2-first=William |title=Warring Libya rivals sign truce but tough political talks ahead |url=https://www.reuters.com/article/us-libya-security-ceasefire/warring-libya-rivals-sign-truce-but-tough-political-talks-ahead-idUSKBN2781BD?il=0 |accessdate=21 April 2021 |work=[[Reuters]] |date=23 Oktober 2020 |archive-date=3 Februarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210203235018/https://www.reuters.com/article/us-libya-security-ceasefire/warring-libya-rivals-sign-truce-but-tough-political-talks-ahead-idUSKBN2781BD?il=0 |url-status=live }}</ref>
==== Na die burgeroorlog ====
In Desember 2021 was die land se eerste presidensiële verkiesing geskeduleer, maar is tot Junie 2022 uitgestel.<ref>{{en}} {{cite web|title=Why Libya's election got postponed: A quick guide|work=Al Jazeera|date=23 Desember 2021|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/why-libya-election-got-postponed|accessdate=28 April 2022}}</ref>
Fathi Bashagha is in Februarie 2022 deur die parlement as eerste minister aangestel om 'n oorgangsadministrasie te lei, maar die dienende eerste minister Abdul Hamid Dbeibah het geweier om mag oor te gee vanaf April 2022. In protes teen die Dbeibah-regering het stamleiers van die woestyndorp Ubari het die El Sharara-olieveld, Libië se grootste olieveld, op 18 April 2022 gesluit. Die sluiting het gedreig om binnelandse olietekorte in Libië te veroorsaak en die staatsbeheerde National Oil Corp. te verhinder om die hoë oliepryse op die internasionale mark te ontgin as gevolg van die [[Russiese inval in Oekraïne, 2022|2022 Russiese inval in die Oekraïne]].<ref>{{en}} {{cite news |last1=Magdy |first1=Samy |title=Libya’s largest oil field closed as turmoil intensifies |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/libyas-largest-oil-field-closed-turmoil-intensifies-84146310 |accessdate=18 April 2022 |work=ABC News |date=18 April 2022 |archive-date=18 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419011048/https://abcnews.go.com/International/wireStory/libyas-largest-oil-field-closed-turmoil-intensifies-84146310 |url-status=live }}</ref>
=== Menseregte ===
==== Menseregte onder Ghaddafi ====
Volgens die Amerikaanse Departement van Buitelandse Sake se menseregteverslag vir 2004 het Libië se outoritêre regime steeds 'n swak rekord wat menseregte betref. Sommige van die talle en ernstige mishandelinge deur die regering sluit in swak tronktoestande, willekeurige arrestasies en gevangehouding, gevangenes wat in afsondering aangehou word en politieke gevangenes wat vir baie jare sonder aanklag of verhoor aangehou word. Die regbank word deur die staat beheer en daar bestaan geen reg tot 'n regverdige openbare verhoor nie. Libiërs het nie die reg om hulle regering te verander nie. Vryheid van spraak, persvryheid, vryheid van vergadering, verenigingsreg, en godsdiensvryheid word beperk. Onafhanklike menseregteorganisasies word verbied. Etniese en stamgebonde minderhede ly onder diskriminasie en die staat hou vol om die arbeidsregte van buitelandse werkers te beperk.
In 2005 het Freedom House politieke regte in Libië 'n "7" gegee, waar "1" die vryste en "7" die minste vry is. Burgerlike vryheid het ook 'n "7" ontvang en die land het is 'n vryheidsbepaling van "nie vry nie" toegeken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.freedomhouse.org/uploads/pdf/Charts2006.pdf |title=Freedom in the World 2006 |publisher=Freedom House |date=16 Desember 2005 |accessdate=27 Julie 2006 |archive-date= 8 Februarie 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060208041757/http://www.freedomhouse.org/uploads/pdf/Charts2006.pdf |url-status=bot: unknown }}</ref>
==== Menseregte sedert 2011 ====
Volgens Human Rights Watch se jaarverslag 2016 word joernaliste steeds geteiken deur die gewapende groepe in Libië. Die organisasie het bygevoeg dat Libië 'n baie lae rang in die 2015-persvryheidsindeks het, aangesien dit 154 uit 180 lande gelys word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hrw.org/world-report/2016/country-chapters/libya |title=Libya |date=11 Januarie 2016 |publisher=Human Rights Watch |archive-url=https://web.archive.org/web/20190726223410/https://www.hrw.org/world-report/2016/country-chapters/libya |archive-date=26 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Homoseksualiteit]] is onwettig in Libië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/06/13/here-are-the-10-countries-where-homosexuality-may-be-punished-by-death-2/ |title=Here are the 10 countries where homosexuality may be punished by death |work=The Washington Post |date=16 Junie 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161111064457/https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/06/13/here-are-the-10-countries-where-homosexuality-may-be-punished-by-death-2/ |archivedate=11 November 2016 }}</ref> Vir die persvryheidsindeks van 2019 was Libië in die 162 plek uit 180 lande.
=== Weermag ===
Die vorige nasionale leër van Libië onder die Ghaddafi-bewind is in die Libiese burgeroorlog verslaan en ontbind. Die Tobroek-gebaseerde Raad van Afgevaardigdes wat beweer dat hulle die wettige regering van Libië is, het probeer om 'n militêre leër bekend as die Libiese nasionale leër te vestig. Gelei deur [[Khalifa Haftar]], beheer hulle Oos-Libië en 'n groot deel van die res.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/qa-libya-180909072236031.html |title=Q&A: What's next for Libya? |last=Allahoum |first=Ramy |date=9 September 2018 |publisher=Al Jazeera |accessdate=9 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226183838/https://www.aljazeera.com/news/2018/09/qa-libya-180909072236031.html |archive-date=26 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Mei 2012 het 'n geskatte 35 000 personeellede by die geledere aangesluit.<ref name="nytimes">{{en}} {{cite news |title=In Libya, the Captors Have Become the Captive |url=https://www.nytimes.com/2012/05/13/magazine/in-libya-the-captors-have-become-the-captive.html |work=[[The New York Times]] |accessdate=15 Februarie 2021 |date=13 Mei 2012 |first=Robert F. |last=Worth |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227004920/https://www.nytimes.com/2012/05/13/magazine/in-libya-the-captors-have-become-the-captive.html |archive-date=27 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die internasionaal erkende regering van nasionale akkoord (GNA) wat in 2015 gestig is, het sy eie leër wat die ou nasionale weermag vervang het, maar dit bestaan grotendeels uit somtyds ongedissiplineerde en ongeorganiseerde milisie-groepe.
Die milisies het tot dusver geweier om in 'n sentrale veiligheidsmag geïntegreer te word.<ref name="hangover">{{en}} {{cite news |title=The party and the hangover |url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21572243-country-still-struggling-move-ahead-party-and-hangover |work=The Economist |location=London |accessdate=21 Februarie 2013 |date=23 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228052350/http://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21572243-country-still-struggling-move-ahead-party-and-hangover |archive-date=28 Februarie 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Baie van hierdie milisies is gedissiplineerd, maar die magtigste van hulle beskou hulself as ondergeskik aan die uitvoerende rade van verskillende Libiese stede. Vir die GNA is die sogenaamde Libiese skild 'n belangrike mag. Maar dit bly in wese 'n parallelle nasionale mag, wat op versoek, eerder as op bevel van die ministerie van verdediging, opereer.<ref name="hangover" />
== Klimaat ==
[[Lêer:Libya Topography.png|duimnael|links|Topografiese kaart van Libië]]
[[Lêer:Libya map of Köppen climate classification.svg|duimnael|Klimaatsones in Libië volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]]]]
Die land se klimaat is meestal droog met 'n woestynagtige karakter. Die noordelike streke geniet egter 'n matiger Mediterreense klimaat. Die land het twee belangrike klimaatfaktore: die [[Sahara-woestyn]] en die [[Middellandse See]]. In die noorde van die land, wat ook die digbevolkste is, is daar aansienlik meer neerslag per jaar: tussen 200 en 300 mm per jaar. Reën is seisoenaal en kom veral in die [[herfs]] en die [[lente]] voor. Ook hierdie noordelike strook ervaar droogtetye, met 'n ernstige droogte wat elke vyf of ses jaar voorkom. Die strook word dan self ook deur die ontoeganklike Sirtewoestyn in twee verdeel.
Suid van die noordelike strook neem die neerslag drasties af, 200 mm per jaar en minder, soos mens verder van die kuslyn af beweeg. Die droë gebiede bevat baie "wadi"'s (droë rivierbeddings) wat na 'n reënval vir 'n kort periode met water gevul is. Meeste van hierdie "wadi"'s mond in soutpanne uit en slegs 'n paar bereik uiteindelik die see.
Die woestynagtige dele van die land ervaar uiters hoë temperature (temperature van byna 60 °C is al gemeet) en die nag-en dagtemperature verskil aansienlik van mekaar. Soos mens na die noordelike kusstreek beweeg, word hierdie verskil kleiner en die gebied ervaar soms baie koel temperature in die [[winter]].
Daar kom 'n aantal natuurlike gevare in Libië voor, waaronder stofstorms en sandstorms. Verder is daar ook sirokko's, of die ''gibli''. 'n Sirokko is 'n warm, droë, stofbelaaide suidoostewind wat in die lente en herfs tussen een en vier dae lank waai.
== Geografie ==
[[Lêer:Libië kaart.jpg|duimnael|'n Kaart van Libië]]
Libië strek oor 1 759 541 km² en is gevolglik die 16de grootste land in die wêreld. Die land is ietwat kleiner as [[Indonesië]] en rofweg dieselfde grootte as die [[Deelstate van die Verenigde State van Amerika|Amerikaanse deelstaat]] [[Alaska]]. Die lande grens in die noorde aan die [[Middellandse See]], [[Algerië]] en [[Tunisië]] in die weste, [[Niger]] in die suidweste, [[Tsjad]] en [[Soedan]] in die suide en aan [[Egipte]] in die ooste.<ref>{{en}} {{cite web |year=2005 |url=http://www.educationlibya.org/country_profile.htm |title=Demographics of Libya |publisher=Education Libya |accessdate=29 Junie 2006 |archive-date=26 April 2004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040426000721/http://www.educationlibya.org/country_profile.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="CIA" />
Die land se noordwestelike kusgebied bestaan uit 'n kusvlakte van sowat 100 km breed. Dié vlakte word breër soos mens verder die land ingaan en bestaan uit oases, steppes, soutpanne en strandmere. Dié gebied staan bekend as die Djefara en gaan oor in 'n steenreeks, die Dzjebel Noefoessa wat 'n hoogste punt van 960 m het. Die steenreeks dui die oorgang na die Sahara aan.
Die noordoostelike deel van die kusgebied (wat van die noordwestelike deel deur die Sirtewoestyn geskei word), het 'n baie smaller kusvlakte; by sommige dele strek die Dzjebel Achdar tot amper aan die kuslyn. Die Dzjebel Acdar is 'n kalksteengebergte met 'n hoogte van 860 m en daar word ook na hierdie gebergte as die "groen berg" verwys, vanweë die immergroen plantegroei wat daar gevind word.
Naas die twee kusgebiede vorm die res van die land deel van die Saharawoestyn. Die oostelike deel van die woestyn word die Libiese Woestyn genoem en strek tot in Egipte.
Daar is 'n klein aantal oases in die woestyngebiede, waarvan die twee belangrikstes [[Ghadames]] en Koefra is.
=== Libiese woestyn ===
[[Lêer:Libya Desert Sunrise.jpg|duimnael|links|'n Woestynlandskap in Libië: 90% van die land is woestyn]]
[[Lêer:Libya 4983 Tadrart Acacus Luca Galuzzi 2007.jpg|duimnael|Bewegende sandduine in Tadrart Akakus naby [[Ghat]]]]
Die Libiese woestyn dek 'n groot deel van die ooste van die land en is een van die dorste plekke op aarde. In sommige plekke mag daar dekades verbygaan sonder enige reën en selfs in die hooglande is die reënval onreëlmatig: ongeveer een keer elke vyf tot tien jaar. By Oeweina, 'n bergreeks naby die Egiptiese en Soedanese grenslyne, was die laaste genoteerde reënval in September 1998.<ref name="Libdesert">{{en}} {{cite web |author=Zboray, András |url=http://www.fjexpeditions.com/frameset/florafauna.htm |title=Flora and Fauna of the Libyan Desert |publisher=Fliegel Jezerniczky Expeditions |accessdate=14 Julie 2006}}</ref> Daar is 'n groot kom, die Kattara-kom, aan die suide van die noordelikste eskarp, met die Siwa-woestyn aan die weste. Die kom word vlakker soos dit na die weste strek, tot by die Djagboeb- en Djaloe-oases.
Die temperatuur in die Libiese woestyn kan ook uiterstes bereik: in 1922 is 'n lugtemperatuur van 57,8 °C wes van [[Tripoli]] gemeet. Hierdie meting word oor die algemeen aanvaar as die hoogste aangetekende natuurlike lugtemperatuur wat ooit op die aarde waargeneem is.<ref>{{en}} {{cite web |work=Hottest Place |url=http://www.extremescience.com/hottest.htm |title=El Azizia Libya, 'How Hot is Hot?' |publisher=Extreme Science |accessdate=14 Julie 2006}}</ref> Daar is 'n paar onbewoonde oases wat oor die woestyn versprei is. Dié oases is gewoonlik verbind aan die grootste komme en water kan bereik word deur 'n meter (of minder) in die sand te grawe. In die weste is daar 'n wyd uitgespreide groep oases in onverbinde vlak oases: die Koefra-groep, wat bestaan uit die Koefra-, Rebiana- en Tazerbo-oases.<ref name="Libdesert" /> Buiten die eskarpe word die algemene platheid van die gebied slegs onderbreek deur 'n reeks plato's en massiewe naby die middelpunt van die woestyn, ongeveer waar die Egiptiese, Soedannese en Libiese grense ontmoet.
Verder na die suide is die berggroepe Arkenoe, Oeweinat en Kissoe. Hierdie granietberge is antiek en het lank voor die omringende sandstene gevorm. Die bergreekse van Arkenoe en Wes-Oeweinat is ringvormig. Oos-Oeweinat (die hoogste punt in die Libiese woestyn) is 'n verhoogde sandsteenplato wat grens aan die westelike granietdeel.<ref name="Libdesert" /> Verweerde vulkaniese verskynsels is oor die vlakte noord van Oeweinat versprei.
Met die ontdekking van olie in die 1950's is ook 'n massiewe waterdraer onder 'n groot deel van die land ontdek. Die water wat daarin bevat word dateer van voor die vorige ystydperke en is selfs ouer as die Saharawoestyn.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nasa.gov/multimedia/imagegallery/image_feature_562.html |title=Fossil Water" in Libya" |publisher=[[Nasa]] |accessdate=24 Maart 2007}}</ref> Die land is ook die tuiste van die Arkenoe-kraters: dubbel impakkraters wat in die woestyn gevind kan word.
== Ekonomie ==
[[Lêer:Tripoli CBD.JPG|links|duimnael|Tripoli, die Libiese hoofstad, se infrastruktuur het voordeel getrek uit die land se oliebronne]]
[[Lêer:Libya location map-oil & gas 2011-en.svg|duimnael|Kaart met olie- en gasvelde in Libië]]
Die burgeroorlog het 'n negatiewe invloed op die Libiese ekonomie. Libiese burgers het te kampe met ekonomiese ontberings, onder meer [[inflasie]], [[korrupsie]] en smokkelary, wat die land se kontantreserwes laat wegsmelt.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.foreignaffairs.com/articles/libya/2016-09-06/coming-fall-libyas-gna |title=The Coming Fall of Libya's GNA |last=Muntasser |first=Emadeddin Zahri |date=6 September 2016 |work=Foreign Affairs |accessdate=7 November 2017 |issn=0015-7120 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191224094453/https://www.foreignaffairs.com/articles/libya/2016-09-06/coming-fall-libyas-gna |archive-date=24 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/the-serraj-experiment-of-libya |title=The Failed Serraj Experiment of Libya |last=Pusztai |first=Wolfgang |work=Atlantic Council |accessdate=7 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407175943/https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/the-serraj-experiment-of-libya |archive-date=7 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Die Libiese ekonomie bly steeds grootliks afhanklik van die inkomste uit die oliesektor, hoewel die huidige burgeroorlog hierdie sektor ontwrig. In die verlede het hoë inkomstes uit die olienywerheid en Libië se klein bevolking beteken dat Libië een van die hoogste [[bruto binnelandse produk]] (BBP) in Afrika gehad het wat gedurende die Ghaddafi-bewind die Libiese staat toegelaat om 'n uitgebreide en indrukwekkende standaard vir sosiale sekuriteit te bied, veral op die gebied van behuising en onderwys.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=United Nations Economic & Social Council |date=16 Februarie 1996 |url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/(Symbol)/E.1990.5.Add.26.En?OpenDocument |title=Libyan Arab Jamahiriya Report |work=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights |accessdate=14 Julie 2006}}</ref>
In 2009, met die daling in oliepryse weens die resessie wat die hele wêreld getref het, daal die Libiese BBP van 87 miljard tot 63 miljard [[Amerikaanse dollar]]<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://donnees.banquemondiale.org/indicateur/NY.GDP.MKTP.CD |title=PIB ($ US courants) |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref> Dit het die volgende jaar effens gestyg, maar die [[Arabiese Lente]] en die twee opeenvolgende burgeroorloë in 2011 en toe vanaf 2014 het die land se ekonomie, waarvan die verskillende mededingende faksies meeding om oliebronne, heeltemal ontwrig. In 2011 het die BBP tot 34 miljard Amerikaanse dollar gedaal. Die BBP het wel in 2017 tot 51 miljard Amerikaanse dollar gestyg.<ref name="banquemondiale.org">{{fr}} {{cite web |url=https://donnees.banquemondiale.org/indicateur/NY.GDP.MKTP.CD?locations=LY |title=PIB ($ US courants) – Libya |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref> Ten spyte van die styging het die land steeds nog nie tot die vlak van die ekonomie voor die krisis herstel nie. In 2019 het die [[Internasionale Monetêre Fonds]] (IMF) aangedui dat Libië die 96 hoogste nominale BBP in die wêreld het en dit beloop 33 miljard Amerikaanse dollar.<ref name="GDP IMF">{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=57&pr.y=17&sy=2019&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C546%2C213%2C674%2C911%2C676%2C314%2C548%2C193%2C556%2C122%2C678%2C912%2C181%2C313%2C867%2C419%2C682%2C513%2C684%2C316%2C273%2C913%2C868%2C124%2C921%2C339%2C948%2C638%2C943%2C514%2C686%2C218%2C688%2C963%2C518%2C616%2C728%2C223%2C836%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C962%2C156%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C565%2C924%2C283%2C233%2C853%2C632%2C288%2C636%2C293%2C634%2C566%2C238%2C964%2C662%2C182%2C960%2C359%2C423%2C453%2C935%2C968%2C128%2C922%2C611%2C714%2C321%2C862%2C243%2C135%2C248%2C716%2C469%2C456%2C253%2C722%2C642%2C942%2C643%2C718%2C939%2C724%2C734%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C726%2C646%2C199%2C648%2C733%2C915%2C184%2C134%2C524%2C652%2C361%2C174%2C362%2C328%2C364%2C258%2C732%2C656%2C366%2C654%2C144%2C336%2C146%2C263%2C463%2C268%2C528%2C532%2C923%2C944%2C738%2C176%2C578%2C534%2C537%2C536%2C742%2C429%2C866%2C433%2C369%2C178%2C744%2C436%2C186%2C136%2C925%2C343%2C869%2C158%2C746%2C439%2C926%2C916%2C466%2C664%2C112%2C826%2C111%2C542%2C298%2C967%2C927%2C443%2C846%2C917%2C299%2C544%2C582%2C941%2C474%2C446%2C754%2C666%2C698&s=NGDPD&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |last=|first=|date=15 October 2019 |website=IMF.org |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]]|archive-url=|archive-date=|url-status=|accessdate=3 September 2019}}</ref><ref name="worldbank">{{en}} {{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD?year_high_desc=true |title=GDP (current US$) |publisher=[[Wêreldbank]] |work=World Development Indicators |accessdate=15 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504172019/https://data.worldbank.org/indicator/ny.gdp.mktp.cd?year_high_desc=true |archive-date=4 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Die Wêreldvoedselprogram (WVP) het in Januarie 2020 ongeveer 78 000 mense in nood bereik deur sy programme in Libië: algemene voedselverspreiding, noodvoedsel-lewering as pakkette vir migrante in stedelike gebiede, noodvoedselverspreiding deur die vinnige reaksiemeganisme aan mense wat binnelands gevlug het, skoolvoeding en kos vir opleidingsinisiatiewe in Sebha.<ref name="WFP">{{en}} {{cite web |url=https://reliefweb.int/report/libya/wfp-libya-country-brief-january-2020 |title=WFP Libya Country Brief |publisher=reliefweb |date=26 Februarie 2020 |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref>
=== Onlangse ekonomiese geskiedenis ===
[[Lêer:Tripoli Medina.jpg|duimnael|Tripoli se ou middestad is 'n belangrike toeriste-aantrekking]]
Tot in die vyftigerjare van die twintigste eeu word Libië as een van die armste lande ter wêreld beskou, veral as gevolg van die onproduktiwiteit van die gebied. Teen 1977 het Libië egter die hoogste jaarlikse inkomste per kapita van die vasteland van Afrika aangeteken, danksy die ontginning van groot olievelde.<ref>Nel 2012 è di {{formatnum:11936}}</ref> Olie ontginning is in 1959 begin en na 1970 genasionaliseer. Benewens die nasionalisering van die belangrikste hulpbronne van die land, en produksie-aktiwiteite, het die nuwe regime ook belê in die ontwikkeling van ligte nywerhede en infrastruktuur en in die modernisering van die landbou, terwyl hy immigrasie bevoordeel het, om die skaarsheid te vergoed van arbeid. Die daling in oliepryse in die tagtigerjare het die land se potensiaal vir ontwikkeling dan verminder, tot die punt dat die BBP 'n gemiddelde daling van 5,4% in daardie dekade aangeteken het; in die negentigerjare is die ekonomiese prentjie beïnvloed deur die ekonomiese sanksies wat die VN in 1991 deur Libië opgelê is, wat in 1997 opgehef is.
Vanaf die 1990s het Libië in vergelyking met sy buurlande 'n uiters lae vlak van beide absolute en relatiewe armoede geniet. Libiese amptenare het in die drie jaar voor 2006 ekonomiese hervormings uitgevoer as deel van 'n groter veldtog om die land by die wêreldwye kapitalistiese ekonomie te herintegreer.<ref name="CIA" /> Hierdie poging het vaart gekry ná sanksies deur die Verenigde Nasies in September 2003 opgehef is en Libië in Desember van dieselfde jaar aangekondig het dat hulle hul planne vir die bou van massavernietigingswapens sal laat vaar het.<ref>{{en}} {{cite web |work=W.M.D. |year=2003 |url=http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/libya/index03.html |title=Libya Special Weapons News |publisher=Global Security Report |accessdate=14 Julie 2006}}</ref>
Libië was voor die [[burgeroorlog]] besig met 'n aantal markgerigte hervormings. Aanvanklike stappe het aansoek om lidmaatskap van die [[Wêreldhandelsorganisasie]] (WHO), die inkorting van toelae en aangekondigde planne vir privatisering ingesluit.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Reuters |date=28 Julie 2004 |url=http://www.tralac.org/scripts/content.php?id=2788 |title=Libya to start WTO membership talks |work=Trade Law Centre for Southern Africa |accessdate=16 Julie 2006 |archive-date= 2 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080502170804/http://www.tralac.org/scripts/content.php?id=2788 |url-status=dead }}</ref> Die bou- en vervaardigingsektors wat nie deel van die olienywerheid uitmaak nie, het op daardie stadium sowat 20% van die BBP uitgemaak en het uitgebrei om die prosessering van meestal landbouprodukte, tot die produksie van petrochemikalieë, [[yster]], [[staal]] en [[aluminium]] in te sluit. Die klimaatstoestande en skraal grond beperk die landboukundige opbrengs aansienlik en ongeveer 75% van Libië se voedsel moet tradisioneel ingevoer word.<ref name="CIA" /> Suid-Afrika het hoofsaaklik voedselprodukte, naas verwerkte goedere, na Libië uitgevoer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.dfa.gov.za/foreign/bilateral/libya.html |title=Amptelike webwerf van die Suid-Afrikaanse Departement van Buitelandse Sake: Libië |publisher=[[Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking]]}}</ref>
Toegang tot water is ook 'n probleem en sowat 28% van die land se bevolking het in 2000 geen toegang tot veilige [[drinkwater]] gehad nie.<ref>{{en}} {{cite web |year=2001 |url=http://www.unicef.org/specialsession/about/sgreport-pdf/03_SafeDrinkingWater_D7341Insert_English.pdf |title=Safe Drinking Water |work=WHO/UNICEF Joint Monitoring Programme |publisher=[[UNICEF]] |accessdate=8 Oktober 2006 |archive-date=10 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190610013508/https://www.unicef.org/specialsession/about/sgreport-pdf/03_SafeDrinkingWater_D7341Insert_English.pdf |url-status=dead }}</ref>
Onder die vorige Eerste Ministers, Sjokri Ghanem, en Bagdadi Magmoedi, het Libië 'n bloeitydperk in die besigheidsektor te ervaar. Baie staatsbestuurde nywerhede was besig om geprivatiseer te word. 'n Groot aantal internasionale oliemaatskappye het na die land teruggekeer, onder meer die oliereuse Shell en ExxonMobil.<ref>{{en}} {{cite web |edition=Volume: 23, No. 27 |year=2006 |url=http://www.oilandgasnewsworldwide.com/News.asp?Article=16404 |title=Shell returns to Libya with gas exploration pact |publisher=Oil & Gas Worldwide News |accessdate=14 Julie 2006 |archive-date=13 Mei 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050513162749/http://www.oilandgasnewsworldwide.com/News.asp?Article=16404 |url-status=dead }}</ref> [[Toerisme]] is ook geprioritiseer en het 'n verhoogde aanvraag vir hotelakkommodasie en lughawekapasiteit saamgebring. 'n Multi-miljoen-dollar vernuwing van Libiese lughawens is in 2006 deur die staat goedgekeur om aan die aanvraag te voldoen.<ref>{{en}} {{cite web |author=Jawad, Rana |date=31 Mei 2006 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/5030998.stm |title=Libyan aviation ready for take-off |publisher=[[BBC]] |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref> In 2007 het ongeveer 130 000 mense Libië elke jaar besoek.<ref>{{en}} {{cite web |author=Richard Bangs en Ammar Mabrouk Eltaye |url=http://www.msnbc.msn.com/id/5210117 |title=Libya sees thriving tourism industry ahead. |publisher=MSNBC |accessdate=10 Oktober 2007}}</ref>
== Demografie ==
[[Lêer:Libiese etniese groepe.svg|duimnael|'n Kaart van die etniese samestelling van Libië]]
Libië het 'n klein bevolking binne-in die land se groot terrein, met 'n bevolkingsdigtheid van ongeveer drie mense per vierkante kilometer in die twee noordelike streke Tripolitanië en Sirenaïka, en minder as een persoon per vierkante kilometer elders. Libië is dus een van die ylbevolkste lande (volgens area) in die wêreld.<ref>{{en}} {{cite web |work=Earth Trends, Environmental Information |year=2004 |url=http://earthtrends.wri.org/searchable_db/index.php?theme=4&variable_ID=431&action=select_countries |title=Population: Population density |publisher=World Resources Institute |accessdate=19 Julie 2006 |archive-date= 1 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080401082354/http://earthtrends.wri.org/searchable_db/index.php?theme=4&variable_ID=431&action=select_countries |url-status=dead }}</ref> 90% van die bevolking woon op minder as 10% van die land se oppervlakte, meestal langs die kus.<ref>{{en}} {{cite web |author=Al-Amari, Mailud |date=November 2004 |url=http://apha.confex.com/apha/132am/techprogram/paper_91322.htm |title=Population Dynamics and Fertility Trends in Libya |publisher=American Public Health Association |accessdate=17 Julie 2006 |archive-date= 7 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071007060156/http://apha.confex.com/apha/132am/techprogram/paper_91322.htm |url-status=dead }}</ref>
Libiese boorlinge is 'n mengsel van inheemse Berbervolke en Arabiere wat later in die land gearriveer het. Daar is klein [[Toearegs|Toeareg]]- en Toeboestamme wat in die suide gekonsentreer is en nomadiese of semi-nomadiese leefwyses lei. Die grootste deel van die buitelandse inwoners is van ander Afrikalande afkomstig; beide Noord-Afrika (hoofsaaklik Egiptenare en Tunisiërs) en [[Suider-Afrika]].<ref>{{en}} {{cite web |work=Libya Demographics and Geography |year=2005 |url=http://www.columbiagazetteer.org/public/Libya.html |title=Libya – Population |publisher=The Columbia Gazetteer of the World |accessdate=17 Julie 2006 |archive-date= 3 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503013450/http://www.columbiagazetteer.org/public/Libya.html |url-status=dead }}</ref> Volgens die Amerikaanse ''Central Intelligence Agency'' se ''World Fact Book'', bestaan 97% van die bevolking uit Libiese Berbers en Arabiere; die ander 3% is Grieke, Maltese, [[Italianers]], Egiptenare, Afgane, [[Turke]], [[Indië]]rs en [[Afrika suid van die Sahara|Afrikane van suid van die Sahara]].<ref name="CIA" /> Hierdie beraming neem egter net wettige burgers in ag, terwyl Libië ook die tuiste van 'n groot onwettige Afrika-bevolking van suid van die Sahara is, wat volgens sommige beramings meer as 'n miljoen tel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://migration.ucdavis.edu/MN/more.php?id=2248_0_5_0 |title=Migration News: Africa: Libya, Ivory Coast |publisher=Migration Dialogue |access-date= 7 Februarie 2008 |archive-date=29 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329055731/http://migration.ucdavis.edu/MN/more.php?id=2248_0_5_0 |url-status=dead }}</ref>
Die hooftaal wat in Libië gepraat word is [[Arabies]], dit is ook die land se [[amptelike taal]]. Die verskeie [[Berbertale]] (ook bekend as Tamazight) wat deur Libiese Berbers gepraat word, het geen amptelike status nie.<ref>{{en}} {{cite web |author=Anderson, Lisa |year=2006 |url=http://encarta.msn.com/text_761570705__1/Libya.html |title='Libya', III. People, B. Religion & Language" |work=MSN Encarta |accessdate=17 Julie 2006 |archive-date= 1 November 2009 |archive-url=https://www.webcitation.org/5kwsdZv1K?url=http://encarta.msn.com/text_761570705__1/Libya.html |url-status=dead }}</ref> Berbersprekers woon veral in die Dzjebel Nefoessa-streek, in die dorp Zoewarah (aan die kus), en die stad-oases soos Ghadames en Ghat. [[Italiaans]] en [[Engels]] word soms in die groter stede gepraat, alhoewel Italiaanse sprekers meestal aan die ouer generasies behoort.
Die gesinslewe is baie belangrik in Libiese gesinne en die meerderheid gesinne woon in woonstelblokke en huise, soos hulle inkomste toelaat. Alhoewel die Libiese Arabiere tradisioneel nomadiese leefwyses in tente gevoer het, is hulle ook nou in verskeie dorpe en stede gevestig.<ref>{{en}} {{cite web |author=Al-Hawaat, Dr. Ali |year=1994 |url=http://www.ncrss.com/report3.doc |title=The Family and the work of women, A study in the Libyan Society |publisher=National Center for Research and Scientific Studies of Libya |accessdate=19 Julie 2006}}</ref> Dit is hieraan te wyte dat hulle ou lewenswyses en tradisies besig is om te verdwyn. 'n Klein dog onbekende aantal Libiërs woon steeds in die woestyn soos hulle families vir eeue reeds gedoen het. Meeste van die bevolking werk in die diens- en nywerheidssektors, met 'n klein persentasie wat in landbou bedrywig is.
=== Grootste stede in Libië ===
{| class="wikitable sortable" border="2"
! No.
! Stad
! data-sort-type="number" | Bevolking<ref>{{ar}} {{cite book |author=Amraja M. el Khajkhaj |title="Noumou al Mudon as Sagheera fi Libia" |publisher=Dar as Saqia |location=Benghazi |year=2008 |pages=118–123}}</ref><br />
|-
|1
|[[Tripoli]] / طرابلس
| align="center"| 2 220 000<ref name="SpiegelLibya">{{de}} {{cite web |url=http://www.spiegel.de/flash/flash-25431.html |title=Libya |publisher=Der Spiegel |date=2011 |accessdate=27 Februarie 2020 |archive-date= 6 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006065516/http://www.spiegel.de/flash/flash-25431.html |url-status=dead }}</ref>
|-
|2
|[[Benghazi]] / بنغازي
|align="center"| 1 501 000<ref name="SpiegelLibya" />
|-
|3
|[[Misrata]] / مصراتة
|align="center" | 381 000<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/arabic/middleeast/2012/02/120220_libya_musrata_election.shtml |title=Libya: the start of the first local elections in Misurata for 40 years |publisher=[[BBC]] |date=20 Februarie 2012 |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref>
|-
|4
|[[Zliten]] / زليتن
|align="center" | 280 000<ref>{{en}} {{cite web |url=http://ca.news.yahoo.com/libya-rebels-capture-main-square-strategic-western-city-114236286.html |title=Libyan rebels advance to edge of Tripoli, trappings of Gadhafi's regime crumbling |publisher=Yahoo |accessdate=21 Augustus 2011 }}{{Dooie skakel|date=Desember 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|5
|[[Al Bayda]] / البيضاء
|align="center" | 350 000<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2011/03/07/world/africa/07rebels.html?_r=1 |title=Free of Qaddafi, a City Tries to Build a New Order |publisher=[[The New York Times]] |date=6 Maart 2011 |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref>
|-
|6
|[[Zawia]] / الزاوية
|align="center" | 234 000
|-
|7
|Ajdabiya / اجدابيا
|align="center" | 184 820
|-
|8
|[[Tobroek]] / طبرق
|align="center" | 200 771
|-
|9
|[[Sabha]] / سبها
|align="center" | 103 743
|-
|10
|Al Khums/ الخمس
|align="center" | 88 317
|}
=== Onderwys ===
[[Lêer:Benghazi University.jpg|duimnael|Die Benghazi-kampus van die voormalige Universiteit van Libië (Al-Jami'a al-Libiya), Libië se eerste universiteit]]
Hoewel onderwys voortgaan in Libië word dit beïnvloed deur die voortslepende burgeroorlog. Die president van die Internasionale Komitee van die [[Rooi Kruis]], Peter Maurer, het in 2020 gesê dat burgerlikes in Libië swaarkry as gevolg van die oorlog, wat woonbuurte, gesondheidsfasiliteite en skole beïnvloed het. Maurer verduidelik in 'n verklaring aan die einde van sy besoek aan Libië dat een uit vier Libiërs geraak word deur die konflik, wat sy negende jaar betree het. Volgens die Rooikruisbeampte het die aggressie teen die hoofstad gelei tot die sluiting van 220 skole, en die ontwrigting van gesondheidsdienste en onderwys, benewens 'n toenemende skaarste aan noodsaaklike voorrade.<ref name="RedCross">{{en}} {{cite web |url=https://www.libyaobserver.ly/inbrief/red-cross-head-libyans-are-suffering-consequences-war-tripoli |title=Red cross head: Libyans are suffering consequences of war on Tripoli |publisher=The Libya Observer |date=15 Februarie 2020 |accessdate=15 Februarie 2021 |archive-date=21 Januarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121134313/https://www.libyaobserver.ly/inbrief/red-cross-head-libyans-are-suffering-consequences-war-tripoli |url-status=dead }}</ref>
Die basis vir onderwys en opleiding geskep gedurende die Ghadafi-era is egter omvangryk. In 2004 het Libië se bevolking 1,7 miljoen skoliere en studente ingesluit, waarvan 270 000 op tersiêre vlak gestudeer het.<ref name="Libedu">{{en}} {{cite web |author=Clark, Nick |date=Julie 2004 |url=http://www.wes.org/eWENR/04July/Practical.htm |title=Education in Libya |publisher=World Education News and Reviews, Volume 17, Issue 4 |accessdate=22 Julie 2006 |archive-date= 8 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130208081721/http://www.wes.org/ewenr/04July/Practical.htm |url-status=dead }}</ref> Onderwys is gratis vir alle Libiese burgers<ref>{{en}} {{cite web |work=Federal Research Division of the Library of Congress |year=1987 |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0070) |title=Education of Libya |publisher=U.S. Library of Congress |accessdate=22 Julie 2006 |archive-date=21 September 2012 |archive-url=https://archive.ph/20120921235353/lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0070) |url-status=bot: unknown }}</ref> en verpligtend tot en met sekondêre vlak. Libië het die hoogste geletterdheid in Noord-Afrika: meer as 82% van die bevolking kan lees en skryf.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=United States Department of State |url=http://www.medregion.mepi.state.gov/libya.html |title=Office of the Middle East Partnership Initiative: About Libya |year=2003 |accessdate=10 Oktober 2007 |archive-date=23 Februarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110223173311/http://www.medregion.mepi.state.gov/libya.html |url-status=dead }}</ref> Ná Libië in 1951 onafhanklik geword het, is die land se eerste universiteit, die Universiteit van Libië, in Benghazi gestig.<ref name="Libedu2">{{en}} {{cite web |author=El-Hawat, Ali |year=2000 |url=http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/inhea/profiles/Libya.htm |title=Country Higher Education Profiles – Libya |publisher=International Network for Higher Education in Africa |accessdate=22 Julie 2006 |archive-date= 5 Junie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100605042417/http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/inhea/profiles/Libya.htm |url-status=dead }}</ref> In die akademiese jaar van 1975/76 was daar 'n beraamde 13 418 universiteitstudente. Met die ingang van 2004 het hierdie getal tot meer as 200 000 gegroei, met 'n addisionele 70 000 mense wat by die hoër tegniese en ambagtelike sektor aangesluit het.<ref name="Libedu" /> Die spoedige toename in die aantal studente in die hoër onderwyssektor is weerspieël deur 'n toename in die aantal instellings wat sulke onderwys bied. Sedert 1975 het die aantal universiteite gegroei van twee tot nege en, na hulle ingebruikneming in 1980, is daar tans 84 hoër tegniese en ambagtelike institute (met 12 publieke universiteite).<ref name="Libedu" /> Libië se hoëronderwys word deur 'n publieke begroting gefinansier. Vir die 1998-begroting het 38,2% van die nasionale begroting uit toedelings aan die onderwys bestaan.<ref name="Libedu2" /> Die grootste universiteite in Libië is El Fateh Universiteit in Tripoli en Garyounis Universiteit in Benghazi.
=== Geloof ===
[[Lêer:Ghadames Mosque.jpg|duimnael|'n [[Moskee]] in Ghadames; ongeveer 97% van alle Libiërs is volgelinge van Islam]]
[[Islam]] is verreweg die oorheersende geloof in Libië: 96,6% van die bevolking assosieer hulself met hierdie geloof.<ref>{{en}} {{cite web |work=Religious adherents by location |url=http://www.adherents.com/adhloc/Wh_185.html |title='42,000 religious geography and religion statistics', Libya |publisher=Adherents.com |accessdate=15 Julie 2006 |archive-date=29 Desember 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141229033918/http://www.adherents.com/adhloc/Wh_185.html |url-status=dead }}</ref> Die oorgrote meerderheid Libiese Moslems behoort aan die [[Soenni]]-Islam, wat beide 'n spirituele gids vir individue is en 'n hoeksteen van die regeringsbeleid. 'n Klein minderheid (tussen 5 en 10%) is volgelinge van [[Ibadisme]], veral in die Dzjebel Nefoessa en in Zoewarah.
Vóór die 1930's was die Senoessi-beweging die primêre Islamitiese beweging in Libië. Die beweging was 'n godsdienstige herlewing wat by die woestynleefwyse aangepas is. Die beweging het geloofshuise of "zaiwa"'s in Tripoliatanië en Fezzan gehad, maar hulle invloed was sterkste in Sirenaïka. Die beweging het dié streek van onrus en anargie gered en die Sirenaïse stamme 'n godsdienstige gehegtheid en gevoelens van eendrag en doelgerigtheid gebied.<ref name="sanusi">{{en}} {{cite web |work=Federal Research Division of the Library of Congress |year=1989 |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0065) |title=The Sanusis |publisher=U.S. Library of Congress |accessdate=22 Julie 2006 |archive-date=21 September 2012 |archive-url=https://archive.ph/20120921235348/lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0065) |url-status=bot: unknown }}</ref> Hierdie Islamitiese beweging, wat uiteindelik deur beide die Italiaanse inval en die latere Ghaddafi-regering vernietig is,<ref name="sanusi" /> was baie konserwatief en het ietwat verskil van die Islam wat vandag in Libië bestaan. Ghaddafi het verklaar dat hy 'n eerbiedige Moslem is en sy regering ondersteun Islamitiese instellings, asook wêreldwye bekering na Islam.<ref>{{en}} {{cite web |work=Federal Research Division of the Library of Congress |year=1989 |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0066) |title=Islam in Revolutionary Libya |publisher=US Library of Congress |accessdate=19 Julie 2006 |archive-date=21 September 2012 |archive-url=https://archive.ph/20120921235348/lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ly0066) |url-status=bot: unknown }}</ref> 'n Libiese vorm van [[Soefisme]] is ook algemeen in dele van die land.<ref>{{en}} {{cite web |work=Libya – Religion |date=8 Julie 2006 |url=http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/060608/2006060813.html |title=Sufi Movement to be involved in Libya |publisher=Arabic News |accessdate=19 Julie 2006 |archive-date=18 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118030655/http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/060608/2006060813.html |url-status=dead }}</ref>
Behalwe die oorheersende Moslem-meerderheid is daar ook klein [[Christendom|Christelike]] gemeenskappe wat byna geheel en al uit buitelanders bestaan. Daar is 'n klein [[Anglikaanse Gemeenskap|Anglikaanse gemeenskap]] in Tripoli, wat bestaan uit Afrikane wat na Libië geïmmigreer het en deel vorm van die Egiptiese bisdom.<ref>{{en}} {{cite web |year=2004 |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/anti-semitism/rellibya04.html |title=International Religious Freedom Report: Libya |publisher=Jewish Virtual Library |accessdate=19 Julie 2006}}</ref> Daar is ook 'n beraamde 40 000 [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] in Libië wat deur twee Biskoppe bedien word: een in Tripoli (wat die Italiaanse gemeenskap dien) en een in Benghazi (wat die Maltesiese gemeenskap dien).
Tot onlangs was Libië die tuiste van een van die oudste [[Jode|Joodse]] gemeenskappe in die wêreld, wat uit ten minste 300 v.C. dateer.<ref>{{en}} {{cite web |work=The World Jewish Congress |url=http://geoimages.berkeley.edu/libyajew/LibyanJews/thejews.html |title=History of the Jewish Community in Libya |publisher=University of California at Berkeley |accessdate=16 Julie 2006 |archive-date=25 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425114822/http://geoimages.berkeley.edu/libyajew/LibyanJews/thejews.html |url-status=dead }}</ref> 'n Reeks [[pogrom]]e wat in November 1945 begin het en byna drie jaar voortgeduur het, het Libië se Joodse bevolking drasties verminder.<ref name="harris">{{en}} {{cite book |author=Harris, David A. |year=2001 |title=In the Trenches: Selected Speeches and Writings of an American Jewish Activist – 1979–1999 |pages=149–150}}</ref> In 1948 was daar ongeveer 38 000 Jode oor in die land. Met Libië se onafhanklikheidswording in 1951 het meeste van die Joodse gemeenskap geëmigreer. Ná die [[Suezkrisis]] van 1956 is byna alle Jode gedwing om uit die land te vlug.
== Kultuur ==
[[Lêer:Libyan Asida.jpg|links|duimnael|200px|Asida is 'n tradisionele nagereg wat bestaan uit 'n deeg wat met gesmelte botter en heuning geëet word]]
[[Lêer:Benghazi coast.jpg|duimnael|Die kuslyn van Benghazi, Libië se tweede grootste stad. Libië se ongerepte strande is 'n gewilde bymekaarkomplek]]
Libië se kultuur kan vergelyk word met dié van omliggende [[Magreb]]-state. Libiërs beskou hulleself as deel van 'n groter Arabiese gemeenskap. Die Libiese staat is geneig om hierdie gevoel te versterk deur Arabies as die enigste amptelike taal te oorweeg en die leer en selfs die gebruik van die Berbertale te verbied. Libiese Arabiere het 'n erfenis in die tradisies van die nomadiese [[Bedoeïene]] en assosieer hulself met 'n spesifieke Bedoeïenestam.
Libië besit nie baie teaters of kunsgalerye nie, alhoewel daar in die laaste paar jaar 'n herlewing in die kunswêreld was en privaatgalerye nou gewild word.<ref>{{en}} {{cite web |work=About Libya |url=http://www.discoverlibyatravel.com/ |title=Libya Today |publisher=Discover Libya Travel |accessdate=14 Julie 2006}}</ref> Vir 'n lang tydperk was daar ook geen publieke teaters gewees nie en slegs 'n klein aantal bioskope wat buitelandse rolprente vertoon het. Tradisionele volkskultuur is volop en geselskappe verskaf musiek en dansopvoerings by gereelde feeste, beide in Libië en oorsee. Die musiek en dansgewoontes van die Toearegs is gewild in Ghadames en in die suide.
Libiese televisieprogramme is meestal in Arabies, maar saans is daar 'n halfuurlange nuusuitsending in [[Engels]] en in [[Frans]]. Die regering het streng beheer oor alle uitlaatkleppe van die media. 'n Analise deur die ''Committee to Protect Journalists'' het gevind dat Libië se media die nouste beheer word van alle lande in die [[Arabiese wêreld]].<ref name="mediacont" /> Om dit te bekamp, beplan die regering om private media in te bring, 'n inisiatief wat bedoel is om die land se media meer erkenning te gee.<ref>{{en}} {{cite web |date=30 Januarie 2006 |url=http://www.metimes.com/articles/normal.php?StoryID=20060130-105426-2462r |title=Libya to allow independent media |publisher=Middle East Times |accessdate=21 Julie 2006 |archive-date=21 Februarie 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060221090222/http://www.metimes.com/articles/normal.php?StoryID=20060130-105426-2462r |url-status=dead }}</ref>
Baie Libiërs besoek die land se strande. Libië se goed bewaarde argeologiese vondsplekke (soos Leptis Magna) is ook gewild en word beskou as die bes bewaarde Romeinse argeologiese vondsplekke in die wêreld.<ref>{{en}} {{cite web |author=Donkin, Mike |date=23 Julie 2005 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/4708179.stm |title=Libya's tourist treasures |publisher=[[BBC]] |accessdate=15 Februarie 2021}}</ref>
Die nasie se hoofstad, Tripoli, spog met baie goeie museums en argiewe, onder andere die Regeringsbiblioteek, die Etnografiese Museum, die Argeologiese Museum, die Nasionale Argiewe, die Epigrafiese Museum en die Islamitiese Museum. Die Dzjoemhoerija-museum, wat in oorleg met [[Unesco]] gebou is, is moontlik die land se bekendste museum.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://unesdoc.unesco.org/images/0008/000857/085703eo.pdf#85688 |title=Museum Architecture: beyond the <> and … beyond |author=Bouchenaki, Mounir |publisher=[[Unesco]] |accessdate=5 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011095753/http://unesdoc.unesco.org/images/0008/000857/085703eo.pdf |archive-date=11 Oktober 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
== Sport ==
[[Sokker]] is die gewildste [[sport]]soort in Libië. Die land het die [[Afrikanasiesbeker]] 1982 gehuisves en amper vir die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986]] gekwalifiseer. Die [[Libiese nasionale sokkerspan]] het ook amper die AFCON 1982 gewen; hulle het die eindstryd teen [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghana]] met 6–7 [[Strafskop (sokker)|n.s]]. verloor. In 2014 het Libië die Afrikanasieskampioenskap gewen nadat hulle Ghana in die eindstryd geklop het. Hoewel die nasionale span nog nie 'n vername toernooi gewen of vir 'n [[Sokker-Wêreldbeker]] kon kwalifiseer nie, is daar steeds baie passie vir die sport en die gehalte van sokker verbeter.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Libya|title=Libya|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=9 Maart 2024}}</ref>
Perderesies is ook 'n gewilde sport in Libië. Dit is 'n tradisie tydens baie spesiale geleenthede en feesdae.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://fanack.com/libya/society-media-culture/culture/sports/ |title=Sports in Libya |publisher=Fanack |accessdate=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919215523/https://fanack.com/libya/society-media-culture/culture/sports/ |archive-date=19 September 2020 |url-status=live}}</ref>
== Internasionale rangordes ==
{| class="wikitable"
! Instansie
! Opname
! Rangorde
|-
| ''Heritage Foundation''/''[[The Wall Street Journal]]''
| [http://www.heritage.org/research/features/index/countries.cfm Indeks van ekonomiese vryheid, 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080213211732/http://www.heritage.org/research/features/index/countries.cfm |date=13 Februarie 2008 }}
| 155ste uit 157
|-
| ''The Economist''
| [http://www.economist.com/theworldin/international/displayStory.cfm?story_id=3372495&d=2005 Wêreldwye indeks van lewenskwaliteit, 2005]
| 70ste uit 111
|-
| ''Energy Information Administration''
| [http://www.eia.doe.gov/emeu/international/contents.html Grootste oliereserwes volgens land, 2006]
| 9de uit 20
|-
| Verslaggewers Sonder Grense
| [https://web.archive.org/web/20051225130310/http://www.rsf.org/rubrique.php3?id_rubrique=554 Indeks van persvryheid, 2005]
| 162ste uit 167
|-
| ''Transparency International''
| [http://www.transparency.org/news_room/in_focus/2007/cpi2007/cpi_2007_table Korrupsiewaarnemingsindeks, 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090604225607/http://www.transparency.org/news_room/in_focus/2007/cpi2007/cpi_2007_table |date= 4 Junie 2009 }}
| 131ste uit 180
|-
| Ontwikkelingsprogram van die Verenigde Nasies
| [http://hdr.undp.org/reports/global/2005/ Menslike Ontwikkelingsindeks, 2005]
| 58ste uit 177
|}
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
; Algemeen
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Libya|title=Libya|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=9 Maart 2024}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/libya/|title=Libya|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=9 Maart 2024}}
: ''Hierdie artikel is deels vertaal uit die Engelse Wikipedia-artikel, [[:en:Special:PermanentLink/180861658|"Libya"]]''
* {{en}} Wright, Muhannad B. ''Nations of the Modern World: Libya'', Ernest Benn Ltd, 1969
* Wêreldspektrum: Libië
* {{en}} [http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5425.htm ''Libya''] by die [http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/ ''US Department of State's Background Notes'']
* {{en}} ''Libya'', Anthony Ham, Lonely Planet Publications, 2002, {{ISBN|0-86442-699-2}}
* {{en}} ''Libya Handbook'', Jamez Azema, Footprint Handbooks, 2001, {{ISBN|1-900949-77-6}}
* {{en}} Harris, David A. (2001). ''In the Trenches: Selected Speeches and Writings of an American Jewish Activist, 1979–1999''. KTAV Publishing House, Inc. {{ISBN|0-88125-693-5}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Libya|Libië}}
* {{en}} {{Wikivoyage|Libya|Libië}}
* {{en}} [http://www.gpc.gov.ly/home.php Algemene Volkskomitee (Die Kabinet)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081123033115/http://www.gpc.gov.ly/home.php |date=23 November 2008 }}
* {{en}} [http://www.foreign.gov.ly/index.php Die Volkskomitee van Buitelandse Sake] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061112020842/http://www.foreign.gov.ly/index.php |date=12 November 2006 }}
* {{en}} [http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/middle_east/country_profiles/819291.stm BBC Nuus Landsprofiel: ''Libya'']
* {{en}} [http://dmoz.org/Regional/Africa/Libya/ Dmoz.org – ''Libya'']
{{Geografiese ligging
| Senter = {{vlagland|Libië}}
| Noord = [[Libiese See]] • {{vlagland|Italië}} • {{vlagland|Malta}}
| Noordoos = [[Libiese See]] • {{vlagland|Griekeland}}
| Oos = {{vlagland|Egipte}}
| Suidoos = {{vlagland|Soedan}}
| Suid = {{vlagland|Tsjad}}
| Suidwes = {{vlagland|Niger}}
| Wes = {{vlagland|Algerië}}
| Noordwes = {{vlagland|Tunisië}}
}}
{{Lande van Afrika}}
{{Arabiese wêreld}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Libie}}
[[Kategorie:Libië| ]]
[[Kategorie:Voormalige Italiaanse kolonies]]
[[Kategorie:Arabiese wêreld]]
mg9p58mjar3fy7o89c5re4ai5tryy0v
Leiden
0
14600
2910666
2705331
2026-06-11T05:47:06Z
Jcb
223
2910666
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Nedersetting
|amptelike_naam=Leiden
|ander_naam=
|inheemse_naam=
|nedersetting_tipe=Stad
|bynaam=Sleutelstad
|slagspreuk=
|translit_taal1=
|translit_taal1_tipe=
|translit_taal1_inligting=
|translit_taal2=
|translit_taal2_tipe=
|translit_taal2_inligting=
|beeld_stadsilhoeët=LeidenOudeRijn.jpg
|beeldgrootte=
|beeldbyskrif=Die Ou Ryn met ophaalbrug
|beeld_vlag=Flag of Leiden.svg
|vlaggrootte=100px
|vlagskakel=
|beeld_seël=
|seëlskakel=
|seëlgrootte=
|beeld_skild=Leiden wapen.svg
|skildskakel=
|skildgrootte=80px
|beeld_leë_embleem=
|leë_embleemtipe=
|leë_embleemgrootte=
|leë_embleemskakel=
|beeld_kaart=NL - locator map municipality code GM0546 (2016).png
|kaartgrootte=220px
|kaartbyskrif=Ligging van Leiden in die provinsie Zuid-Holland en Nederland
|beeld_kaart1=
|kaartgrootte1=
|kaartbyskrif1=
|beeld_punt_kaart=
|puntkaartgrootte=
|puntkaartbyskrif=
|punt-x=
|punt-y=
|duimdrukkerkaart=
|duimdrukkeretiketposisie=bokant
|duimdrukkerkaartgrootte=
|duimdrukkerkaartbyskrif=
|onderafdelingtipe=[[Land]]
|onderafdelingnaam={{vlagland|Nederland}}
|onderafdelingtipe1=[[Provinsies van Nederland|Provinsie]]
|onderafdelingtipe2=[[Lys van munisipaliteite in Nederland|Munisipaliteit]]
|onderafdelingtipe3=
|onderafdelingtipe4=
|onderafdelingnaam1=[[Lêer:Flag of Zuid-Holland.svg|20px]] [[Zuid-Holland]]
|onderafdelingnaam2=[[Lêer:Flag of Leiden.svg|20px]] Leiden
|onderafdelingnaam3=
|onderafdelingnaam4=
|regeringvoetnotas=<ref>{{nl}} {{cite web |url=https://www.zuid-holland.nl/actueel/nieuws/juli-2023/peter-velden-waarnemend-burgemeester-leiden/ |title=Peter van der Velden waarnemend burgemeester Leiden |publisher=[[Zuid-Holland]] |date=6 Julie 2023 |accessdate=10 Desember 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210065012/https://www.zuid-holland.nl/actueel/nieuws/juli-2023/peter-velden-waarnemend-burgemeester-leiden/ |archive-date=10 Desember 2023 |url-status=dead}}</ref>
|regeringstipe=Munisipaliteit
|leiertitel=Burgemeester
|leiernaam=Peter Heijkoop ([[CDA]])
|leiertitel1=
|leiertitel2=
|leiertitel3=
|leiertitel4=
|leiernaam1=
|leiernaam2=
|leiernaam3=
|leiernaam4=
|stigtingstitel=Eerste verwysing
|stigtingsdatum=860
|stigtingstitel2=Stadstatus
|stigtingsdatum2=1260
|stigtingstitel3=
|stigtingsdatum3=
|eenheidvoorkeur=
|oppervlakvoetnotas=<ref>{{nl}} {{cite web |url=https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84799NED/table?dl=41062 |title=Kerncijfers wijken en buurten 2020 |publisher=Centraal Bureau voor de Statistiek |date=24 Julie 2020 |accessdate=18 Mei 2024}}</ref>
|oppervlakgroottes=
|oppervlak_totaal_km2=23.27
|oppervlak_land_km2=21.91
|oppervlak_water_km2=1.36
|oppervlak_totaal_myl2=8.98
|oppervlak_land_myl2=8.46
|oppervlak_water_myl2=0.53
|oppervlak_water_persent=
|oppervlak_stedelik_km2=
|oppervlak_stedelik_myl2=
|oppervlak_metro_km2=
|oppervlak_metro_myl2=
|oppervlak_leeg1_titel=
|oppervlak_leeg1_km2l=
|oppervlak_leeg1_myl2=
|oppervlak_leeg2_titel=
|oppervlak_leeg2_km2l=
|oppervlak_leeg2_myl2=
|hoogtevoetnotas=<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.ahn.nl/postcodetool |title=Postcodetool for 2312AT |publisher=Actueel Hoogtebestand Nederland |accessdate=21 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921053543/http://www.ahn.nl/postcodetool |archive-date=21 September 2013 |url-status=dead}}</ref>
|hoogte_m=0
|hoogte_voet=0
|koördinaattipe=
|koördinate = {{Koördinate|52|9|N|4|29|O|aansig=inlyn,titel}}
|bevolking_soos_op=
|bevolkingnotas=<ref>{{nl}} {{cite web |url=http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=37230NED&D1=17-18&D2=57-650&D3=l&LA=EN&HDR=T&STB=G1,G2&VW=T |title=Bevolkingsontwikkeling; regio per maand |publisher=Centraal Bureau voor de Statistiek |date=1 Januarie 2021 |accessdate=18 Mei 2024}}</ref><ref>{{nl}} {{cite web |url=https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/70072ned/table?ts=1615235479113 |title=Bevolkingsontwikkeling; Regionale kerncijfers Nederland |publisher=Centraal Bureau voor de Statistiek |date=1 Januarie 2020 |accessdate=18 Mei 2024}}</ref>
|bevolking_totaal=124093
|bevolkingsdigtheid_km2=5664
|bevolkingsdigtheid_myl2=14670
|bevolking_metro=344299
|bevolkingsdigtheid_metro_km2=
|bevolkingsdigtheid_metro_myl2=
|bevolking_stedelik=238493
|bevolkingsdigtheid_stedelik_km2=
|bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2=
|bevolking_leeg1_titel=
|bevolking_leeg1=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2=
|bevolking_leeg2_titel=
|bevolking_leeg2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2=
|bevolkingnota=Munisipaliteit, Januarie 2021; stedelik en metro, Mei 2014
|tydsone=MET
|utcafset=+01:00
|tydsone_DST=MEST
|uctafset_DST=+02:00
|poskodetipe=Poskode
|poskode=2300–2334
|skakelkode=071
|leë_naam=
|leë_inligting=
|leë1_naam=
|leë1_inligting=
|leë2_naam=
|leë2_inligting=
|leë3_naam=
|leë3_inligting=
|voetnotas=
|webwerf=[https://gemeente.leiden.nl/ www.gemeente.leiden.nl]
}}
'''Leiden''' ([[Nederlands]]: [ˈlɛidə(n)], {{Audio|Nl-Leiden.ogg|luister}}; [[Oudnederlands]]: ''Leyden'') is die vyfde grootste stad van die [[Nederland]]se provinsie [[Zuid-Holland]]. Slegs Rotterdam en [[Den Haag]] is heelwat groter met [[Dordrecht, Nederland|Dordrecht]] en [[Zoetermeer]] wat in werklikheid byna dieselfde bevolkingsgrootte as Leiden het. Dié stad is aan die [[Ryn]]rivier geleë en vorm 'n enkele stedelike gebied met Oegstgeest, Leiderdorp en [[Voorschoten]]. Leiden beslaan 'n oppervlakte van 23,27 vierkante kilometer en het 124 093 inwoners (1 Januarie 2014), en die agglomerasie 254 000 inwoners.
== Etimologie ==
Die naam ''Leithon'' is vir die eerste keer gebruik in 'n goederelys van die domkerk van Utrecht wat tussen 777 en 866 opgestel is.<ref name="blok">{{nl}} {{cite book |author=Petrus Johannes Blok |title=Geschiedenis eener Hollandsche stad (4 delen) |publisher=M. Nijhoff |location=Den Haag |date=1910 |url=http://archive.org/stream/geschiedeniseen01blok/geschiedeniseen01blok_djvu.txt |accessdate=25 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625080204/http://archive.org:80/stream/geschiedeniseen01blok/geschiedeniseen01blok_djvu.txt |archive-date=25 Junie 2012 |url-status=live}}</ref><ref name="maanen">{{nl}} {{cite book |author=R.C.J. van Maanen|editor=J.W. Marsilje |title=Leiden : de geschiedenis van een Hollandse stad (4 delen) |publisher=Stichting Geschiedschrijving Leiden |location=Leiden |date=2002–2004 |isbn=9080675415 |pages=259}}</ref><ref name="lugt">{{nl}} {{cite book |author=Freek Lugt |title=Het ontstaan van Leiden. Over de burggraaf, de ontginning, de opwas, het stadsrecht. |publisher=Primavera Pers |location=Leiden |year=2012 |isbn=9789059971264 |pages=288}}</ref> Die ou spelling was ''Leyden''. Volgens 'n gewilde, maar verkeerde verklaring is die naam Leiden afgelei van die Romeinse nedersetting [[Lugdunum Batavorum]]. In werklikheid was daardie nedersetting nie naby Leiden nie, maar naby [[Katwijk, Zuid-Holland|Katwijk]]. Matilo was geleë naby Leiden. Hierdie stelling dateer uit 1500, toe tydens die [[Renaissance]] 'n hernieude belangstelling in die [[Romeinse Ryk|Romeinse tydperk]] ontstaan het.
Volgens 'n latere ondersoek op taalkundige gebied is die naam ontleen aan 'n [[Oudnederlands]] sterk naamwoord ''leitha'' wat te wyte aan slytasie van infleksie in [[Middelnederlands]] ''lede'' geword het.<ref>{{nl}} {{cite web |url=https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID73213&lemma=lee |publisher=Instituut voor de Nederlandse Taal |title=Die Lee |accessdate=17 Mei 2024}}</ref> Deesdae is ons gewoond daaraan om 'n skerp onderskeid te tref tussen natuurlike en gegrawe waterlope – laasgenoemde noem ons kanale. Dié verskil is in werklikheid gradueel. Reeds in die [[Middeleeue]] is die loop van riviere baie verander, byvoorbeeld deur draaie te sny om dreinering of skeepvaart te vergemaklik. 'n Samevattende naam vir sulke gedeeltelik of heeltemal gegrawe of opgegrawe waterlope is die woord ''lede'' wat oorspronklik dieselfde wortel gehad het as die meervoud onvolmaakte tydvorm van "leiden", in die betekenis van "gaan",<ref>{{nl}} {{cite web |url=http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/lijden |title='Lijden' |publisher=Etymologisch Woordenboek van het Nederlands |auteur=M. Philippa e.a. |bezochtdatum=11 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160811033859/http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/lijden |archive-date=11 Augustus 2016 |url-status=live}}</ref> soos in (water)gang. Die word "lede" kom voor in baie plekname: [[Leerdam]] ("dam in die lede"), [[Haarlemmerliede]] ("lede in rigting van Haarlem"), [[Schipluiden]] ("met skepe bevaarde lede") en byvoorbeeld [[Westerlee, Zuid-Holland|Westerlee]] ("wes geleë lede").<ref>{{nl}} {{cite book |author=Riemer Reinsma |title=Namen op de kaart: oorsprong van geografische namen in Nederland en Vlaanderen |publisher=Atlas Contact, Uitgeverij |date=19 April 2011 |pages=10-11 |ISBN=9789045017945 |url=https://books.google.com/books?id=FUcwAgAAQBAJ |accessdate=9 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909082043/https://books.google.com/books?id=FUcwAgAAQBAJ |archive-date=9 September 2021 |url-status=live}}</ref>
Verbuig in [[datief]] [[meervoud]] word ''leitha'' verander in ''leithon'' en só word die betekenis "aan die" (datief) + ''water'' (meervoud). Hierdie betekenis pas by die situasie van die ou Leiden wat nie aan een rivier of waterweg geleë was nie, maar aan die linkeroewer van die [[Ryn]], oorkant die plek waar die Mare uitmond in die Ryn wat van oos na wes vloei, terwyl die Mare die waterweg vorm na die noorde.<ref name="maanen" /><ref name="lugt" /><ref name="blok" />
== Geskiedenis ==
[[Lêer:Leiden Hooglandse kerk vanuit Burcht.jpg|duimnael|links|Hooglandse Kerk, Leiden]]
[[Lêer:Blaeu 1652 - Leiden.jpg|duimnael|links|Kaart van Leiden in 1652]]
[[Lêer:Leiden Windmeul.jpg|duimnael|De Valk Windmeulmuseum]]
Die stad het as 'n sogenaamde dykdorp aan die voete van 'n kunsmatige heuwel ontstaan, waar die Ou en Nuwe Rynriviere saamvloei. In die oudste vermelding van die stad, omstreeks 860, het dit as ''Leithon'' bekend gestaan. Die vesting van Leiden in die graafskap van [[Holland]] het in die 9de eeu ontstaan toe die [[Wikings]] oor [[Utrecht (munisipaliteit)|Utrecht]] geheers het. Leiden is tot voor 1420 deur burggrawe en verteenwoordigers van die howe in [[Nederland]] regeer. In 1266 het Leiden [[stadsregte]] bekom.
In 1420 het hertog Jan van Beieren met sy goedgewapende leër van [[Gouda]] na Leiden marsjeer met die doel om die stad te verower. Hulle het vestings aangeval en binne 'n week die kastele van Poelgeest, Ter Does, Hoichmade, de Zijl, ter Waerd, Warmond en de Paddenpoel verower. Op [[14 Junie]] van dieselfde jaar was Van Beieren se leër voor die mure van Leiden en op [[17 Augustus]] het die stad na twee maande se besetting aan Van Beieren oorgegee. Die Sitadelgraaf Filips van Wassenaar is van sy ampte gestroop en hy het sy laaste jare in aanhouding deurgebring.
Leiden het in die [[16de eeu|16de]] en [[17de eeu]]e floreer en was tydens die '[[Goue Eeu]]' die tweede grootste stad naas [[Amsterdam]]. Teen die einde van die [[15de eeu]] het die tekstielbedryf 'n belangrike rol in die Leidense ekonomie gespeel en na die uitsetting van die [[Spanje|Spanjaarde]] het Leidse kledingstowwe oral bekend geword. Hierdie nywerhede het ook 'n belangrike rol tydens die [[Tagtigjarige Oorlog]] gespeel toe die Spanjaarde die stad van Mei tot Oktober [[1574]] beset het. Die inwoners van Leiden het egter weerstand teen die belegging gebied en die stad weer ontset. Vir hulle heldhaftige verdediging van die stad het [[Prins Willem van Oranje]] 'n jaar later in 1575 die [[Universiteit van Leiden]] gestig.
Sedert die laat 17de eeu het Leiden 'n ekonomiese insinking beleef wat toegeskryf is aan 'n dalende tekstielproduksie. In die tyd het die bevolking van Leiden gedaal van 'n beraamde 100 000 inwoners in 1640 tot 30 000 inwoners tussen 1796 en 1811. Die bevolkingsgetal het daarna weer geleidelik gegroei en teen 1904 was daar 56 044 inwoners.
Op [[12 Januarie]] [[1807]] het 'n ramp die stad getref toe 'n skip, wat met buskruit gelaai was en aan die oostekant van die Rapenburg vasgemeer was, ontplof het. Ongeveer 150 mense is dood, terwyl honderde huise verwoes is, insluitende dié van die Elsevierdrukkersfamilie. Koning [[Lodewyk Napoleon Bonaparte]] het persoonlik ingegryp om slagofferhulp te koördineer. Die ''Van der Werffpark'' en die ''Kamerlingh-Onnes-laboratorium'' is later op die ruïnes van die ontploffing gevestig.
In [[1842]] is die spoorlyn tussen Leiden en [[Haarlem, Noord-Holland|Haarlem]] in gebruik geneem en later, in [[1843]], is Leiden per spoorlyn met [[Den Haag]] verbind. Hierdie spoorlyne het later bygedra tot 'n herlewing in Leiden se ekonomie, 'n verdere uitbreiding buite die grense die stad se 17de eeuse singels en nywerheidsontwikkelinge in 1920.
In April 1848 het die politikus [[Johan Rudolf Thorbecke]] (1798–1872) die [[Nederland]]se grondwet in sy woning te Garenmarkt 9, in Leiden, geskryf.
In [[1866]] het 'n cholera-epidemie die stad getref wat in [[1868]] tot die oprigting van 'n Akademiese hospitaal (waar die Nasionale Volkekundige museum vandag staan) gelei het.
In [[1883]] is ganse Nederland geskud deur die arrestasie van die Leidse moordenares, [[Maria Catharina Swanenburg]], ook bekend as die 'gifmengster' of die [[Goeie Mie]]. Sy het haar slagoffers, waarvan 27 dood en 'n verdere 54 kroniese gesondheidsprobleme ontwikkel het, met [[arseen]] vergiftig ten einde hulle versekerings- en erfgelde te eis. Sy is daarna skuldig bevind en in 'n gevangenis aangehou waar sy in 1915 gesterf het.
Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] is Leiden swaar deur [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerde]] bombardemente getref. Die omgewing rondom die stasie en die Marekerk het verál erg deurgeloop.
== Kultuur, wetenskap en kuns ==
[[Lêer:Latin School.jpg|duimnael|links|Latynse Skool te Lokhorststraat waar [[Rembrandt van Rijn]] geleer het]]
Die einde van die Spaanse besetting word jaarliks op 3 Oktober gevier. Dit gaan met feestelikhede gepaard en tradisionele kosse soos witbrood, haring en hutspot. Die jaarlikse Rapenburgkonsert is 'n musiekhoogtepunt op die Leidse kultuurkalender.
[[Lêer:Einstein en Lorentz.jpg|duimnael|[[Albert Einstein]] en [[Hendrik Antoon Lorentz]] in Leiden in 1921]]
Leiden is ook 'n belangrike inkopiesentrum en spog met een van die grootste inkopiestrate in Europe, te Haarlemmerstraat. Die Universiteit van Leiden is bekend vir allerlei ontdekkings, insluitende die [[Leidse fles]], 'n kapasitor wat uit 'n glasfles gemaak is en deur Pieter van Musschenbroek in 1746 'uitgevind' is en hoewel dit eintlik die vorige jaar in [[Duitsland]] deur Ewald Georg von Kleist ontdek is, het die naam "Leidse fles" bekend geword.
'n Ander ontwikkeling is die van kriogenie. [[Heike Kamerlingh Onnes]] (1853–1926) het in [[1913]] 'n [[Nobelprys]] in [[fisika]] verower, nadat hy in [[1908]] vir die eerste keer daarin geslaag om [[helium]] vloeibaar te maak en later om 'n temperatuur van minder as een graad bo die absolute minimum te bereik. Die beroemde fisikus, [[Hendrik Antoon Lorentz]] (1853–1928) wat in 1902 'n [[Nobelprys]] vir elektromagnetisme verwerf het, het ook in Leiden studeer en later professor aan die universiteit geword.
Op die kunsgebied is die wêreldbekende skilder, [[Rembrandt van Rijn]] (1606–1669) in Leiden gebore, waar hy 'n [[Latyn]]se skool te Lokhorststraat bygewoon het en later aan die Universiteit van Leiden ingeskryf het. Hy was onder andere ook 'n leerling onder die Leidse historiese skilder, Jacob van Swanenburgh (1571–1631). Hy het ook later sy eie ateljee geopen saam met sy vriend en kollega, Jan Lievens voordat hy later na Amsterdam verhuis het. Die 17de eeuse skilder, Jan Steen (1626–1679), en landskapskilder, Jan van Goyen (1596–1656), is ook in Leiden gebore.
Leiden het bekende digters en skrywers opgelewer, te wete Piet Paaltjens, J.C. Bloem, Maarten Biesheuvel, Jan Wolkers, Constantijn Huygens en Maarten 't Hart, wat in die stad gewoon of studeer het.
Leiden is ook bekend vir sy muurgedigte in vele tale, wat in 1992 as 'n stadsprojek geloods is en fokus op die verhouding tussen taal en beeld.
== Die Universiteit van Leiden ==
: ''Hoofartikel: [[Universiteit van Leiden]].''
[[Lêer:Academiegebouw Universiteit Leiden.png|duimnael|Academiegebouw, Universiteit van Leiden]]
Die Universiteit van Leiden is die oudste universiteit in Nederland en is in 1575 deur Prins Willem van Oranje gestig, leier van die Hollandse verset tydens die Tagtigjarige Oorlog. Die universiteit het nege fakulteite, meer as 50 departemente, meer as 150 voorgraadse programme en 40 nasionale en internasionale navorsingsinstellings. Die universiteit is internasionaal bekend en lok studente van regoor die wêreld.
== Riviere, kanale en parke ==
[[Lêer:Zijlpoort2010JuneEarly.jpg|duimnael|Zijlpoort]]
[[Lêer:Leiden Kanaal.jpg|duimnael|Leidenkanaal]]
Die twee takke van die Ou Rynrivier, wat Leiden uit die ooste binnevloei, vloei in die middel van die stad ineen. Die stad word verder deur etlike kleinere, sombere kanale met boom-omgrensde kaaie verdeel.
Die [[Rapenburg]] is een van die mooiste en bekendste gragte in Leiden en is ongeveer in 1250 as 'n vestingsgrag gegrawe om die stad te beskerm. Talle statige geboue is sedertdien langs die grag gebou en die jaarlikse Rapenburgkonsert word op die grag gevier.
Suid van die stad is die Botaniese Tuine ''Hortus Botanicus'', een van die oudste botaniese tuine in Nederland, wat in 1549 teenaan die [[Rapenburg]] opgerig is. Daar is ook ander tuine wat langs die ou Singel en buitekanale strek. Die ''Van der Werff''park is vernoem na burgemeester Pieter Adriaanszoon van der Werff, wat die stad in 1574 teen die Spanjaarde verdedig het. Die Leidse professor en tuinboukundige, Carolus Clusius (1526–1609), het die grondslag gelê vir Nederland se tulpebedryf.
== Besienswaardighede ==
* ''Die Pieterskerk''<ref>{{nl}} [http://www.pieterskerk.com/ ''Die Pieterskerk'']</ref> – Die grootste kerk in Leiden.
* ''Boerhave Museum''<ref>{{nl}} [http://www.museumboerhaave.nl/ ''Boerhave Museum'']</ref> – Nasionale museum vir die geskiedenis van wetenskap en medisyne.
* ''Hortus Botanicus''<ref>{{nl}} [http://www.hortus.leidenuniv.nl/ ''Hortus Botanicus'']</ref> – Botaniese tuine.
* ''Die Hooglandse kerk''.
* Die Burg
* ''Die Lakenhal Stedelijk Museum''<ref>{{nl}} [http://www.lakenhal.nl/ ''Die Lakenhal Stedelijk Museum'']</ref> – Munisipale museum.
* Die Sterrewag<ref>{{nl}} {{cite web |url=http://www.strw.leidenuniv.nl/ |title=Die Sterrewag |accessdate=11 Augustus 2016 |archive-date=25 September 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060925153733/http://www.strw.leidenuniv.nl/ |url-status=dead}}</ref>
* ''Rijksmuseum van Oudheden''<ref>{{nl}} [http://www.rmo.nl/ ''Rijksmuseum van Oudheden'']</ref> – Nasionale museum vir oudhede
* ''Nationaal Natuurhistorisch Museum''<ref>{{nl}} [http://www.naturalis.nl/ ''Nationaal Natuurhistorisch Museum'']</ref> – Nasionale natuurgeskiedenismuseum
* ''Rijksmuseum voor Volkekunde''<ref>{{nl}} {{cite web |url=http://www.rmv.nl/ |title=''Rijksmuseum voor Volkekunde'' |accessdate=11 Augustus 2016 |archive-date= 6 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106121526/http://www.rmv.nl/ |url-status=dead }}</ref> – Nasionale volkekundige museum
* ''Stigting Molen de Valk''<ref>{{nl}} [http://www.molendevalk.nl/ ''Stigting Molen de Valk'']</ref> – Windmeulmuseum
* ''Leidse Schouwburg''<ref>{{nl}} [http://www.leidseschouwburg.nl/ ''Leidse Schouwburg'']</ref> – Die oudste teater in Nederland, in 1705 geopen.
* ''Die Marekerk''<ref>{{nl}} [http://www.marekerk.nl/ ''Die Marekerk'']</ref> – Die kerk is in 1639 ontwerp en in 1650 in gebruik geneem.
* Twee stadspoorte (''Morspoort & Ziljpoort'')
* Nege windmeule
* 35 aalmoeshuise.
* ''Wagenmakersmuseum''
* ''Sieboldhuis''<ref>{{nl}} [http://www.sieboldhuis.org/ ''Sieboldhuis'']</ref> – Japannese kultuursentrum.
== Vervoer ==
Leiden kan per trein deur die ''De Vink''-, die ''Leiden Centraal''- en ''Leiden Lammenschans''spoorwegstasies bereik word. Die stad het ook 'n openbare busdiens.
== Suid-Afrikaners in Leiden ==
[[Lêer:Ingrid Jonker - Die kind.JPG|duimnael|''Die kind'' van [[Ingrid Jonker]] as muurgedig in Leiden]]
[[Lêer:Elisabeth Eybers - Taalles.JPG|duimnael|''Taalles'' van [[Elisabeth Eybers]] as muurgedig in Leiden]]
'n Aantal bekende Suid-Afrikaners het in Leiden gewoon en/of daar studeer:
* [[Fransjohan Pretorius]]: Bekende geskiedkundige op die gebied van die Boere-oorlog het 'n doktorsgraad in Leiden voltooi.
* [[Vernon February]] (1938–2002): Skrywer en akademikus het jare lank in ballingskap in Nederland gewoon en studeer en was later verbonde aan die Afrikastudiesentrum aan die Universiteit van Leiden.
* Petrus Johannes van der Merwe (1912–1979): Eertydse geskiedkundige verbonde aan die [[Universiteit van Stellenbosch]] van 1955 tot 1977. Hy het in 1937 'n doktorsgraad oor die [[Groot Trek]] aan die Universiteit van Leiden behaal.
* [[J.F.W. Grosskopf|Johannes Friedrich Wilhelm Grosskopf]] (1885–1948): Skrywer en akademikus aan die Universiteit van Stellenbosch van 1920–1935 het sy doktorsgraad aan die Universiteit van Leiden voltooi.
* Henri Louis Gonin (1907–1997) – Akademikus en Latynkenner verbonde aan die Universiteite van Stellenbosch en Pretoria het sy doktorsgraad aan die Universiteit van Leiden voltooi.
* Rachelle Conradie – Digter het aan die Universiteit van Leiden studeer.
* Christiaan Willem Hendrik van der Post – Digter en lid van die Volksraad in die Vrystaat is in Leiden gebore.
* [[Gerrit Viljoen]] (1926–2009) – Voormalige minister van Onderwys en Staatkundige Ontwikkeling het in 1955 'n doktorsgraad aan die Universiteit van Leiden behaal.
* [[Nelson Mandela]] (1918–2013) – Vorige Staatspresident van Suid-Afrika is in 1999 deur die Universiteit van Leiden met 'n eredoktorsgraad bekroon.
== Susterstede ==
* {{vlagikoon|Verenigde Koninkryk}} [[Oxford]], [[Verenigde Koninkryk]], sedert 1946.<ref name="Susterstede">{{nl}} {{cite web |url=https://gemeente.leiden.nl/over-de-stad/overige/stedenbanden/ |title=Stedenbanden en internationale samenwerking |publisher=Leiden |accessdate=21 Januarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180121121124/https://gemeente.leiden.nl/over-de-stad/overige/stedenbanden/ |archive-date=21 Januarie 2018 |url-status=dead}}</ref>
* {{vlagikoon|Duitsland}} [[Krefeld]], [[Duitsland]], sedert 1974.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Pole}} [[Toruń]], [[Pole]], sedert 1988.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Nicaragua}} [[Juigalpa]], [[Nicaragua]], sedert 1988.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Buffalo City Metropolitaanse Munisipaliteit|Buffalo City]], [[Suid-Afrika]], sedert 1996.<ref name="Susterstede" />
* {{vlagikoon|Japan}} [[Nagasaki]], [[Japan]], sedert 2012.<ref name="Susterstede" />
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronne ==
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Leiden|title=Leiden|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=18 Mei 2024}}
* {{af}} [http://www.litnet.co.za/indaba/vernie.asp Wasserman, H. s.q. ''Litnet Boekindaba: Vernie February''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060513225116/http://www.litnet.co.za/indaba/vernie.asp |date=13 Mei 2006 }}
* {{en}} [http://www.stellenboschwriters.com/ Stellenbosch Skrywers: P.J. van der Merwe, J.F.W. Grosskopf & Henri Louis Gonin]
* {{en}} [http://www.sahistory.org.za/ South African History Online: Gerrit Viljoen]
* Vrye vertaling van die [[:en:Leiden|Engelse]], [[:nl:Leiden|Nederlandse]] en verwante artikels oor Leiden op Wikipedia.
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
* {{Wikivoyage}}
=== Stad ===
* {{nl}} [http://www.leiden.nl/ Leiden Stadsportaal]
* {{nl}} [http://www.leiden-toerisme.nl/ Leiden Toerisme: toeriste inligting]
* {{nl}} [http://www.leiden360.nl/ Leiden Panorama Fotoblad]
* {{nl}} [http://www.leiden-info.com/ Leiden-Info toerismewebwerf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160811213825/http://leiden-info.com/ |date=11 Augustus 2016 }}
* {{nl}} [http://www.hetrapenburgconcert.nl/ Die Rapenburgkonsert]
* {{nl}} [http://www.rembrandt400.com/ Rembrandt (1606–2006) 400-jaar herdenkingsblad]
* {{nl}} [http://www.gildeleiden.nl/ Stigting Gilde Leiden]
=== Universiteit ===
* {{nl}} [http://www.leidenuniv.nl/ Universiteit van Leiden]
* {{nl}} [http://www.ascleiden.nl/ Afrika Studiesentrum, Universiteit van Leiden]
* {{nl}} [http://www.webster.nl/ Webster Universiteit, Leiden]
* {{nl}} [http://www.hsleiden.nl/ Hogeschool Leiden, Universiteit vir Professionele Opleiding]
{{Munisipaliteite in Zuid-Holland}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
[[Kategorie:Leiden| ]]
[[Kategorie:Nedersettings in Zuid-Holland]]
[[Kategorie:Stede in Nederland]]
2673mbfmluvdrbmxafcimvg2lu442x7
Dingaan
0
17021
2910597
2910542
2026-06-10T12:52:55Z
Rooiratel
90342
Interne skakel
2910597
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Monarg
|naam = Dingaan
|titel = Koning van die Zoeloenasie
|beeld = [[Lêer:Gardiner - Dingane in Ordinary and Dancing Dresses (1836).png|border|250px]]
|byskrif = Dingaan in gewone en dansklere.
|bewind = [[1828]] – [[1840]]
|kroning =
|inhuldiging =
|volle naam = Dingane kaSenzangakhona
|andertitels =
|doop =
|geboortedatum = [[1795]]
|geboorteplek =
|sterftedatum = [[1840]]
|sterfteplek =
|begraweplek =
|begrafnisdatum =
|voorganger = [[Shaka]]
|erfgenaam =
|opvolgertipe =
|opvolger = [[Mpande]]
|koningin =
|gade =
|gadebewind =
|gadevan =
|eggenoot =
|eggenoot 1 =
|eggenoot 2 =
|eggenoot 3 =
|eggenoot 4 =
|eggenoot 5 =
|nakomelinge =
|dinastie = [[Huis van die Zoeloe]]
|koninklikelofsang =
|koninklikeleuse =
|vader =
|moeder =
|kinders =
}}
[[Lêer:Dingan at home.jpg|duimnael|regs|300px|Dingaan slaap in sy hut met sy vroue wat op hul knieë in sy teenwoordigheid rondskuifel,<ref name="woodj1">{{cite book |last1=Wood |first1=J. G. |title=The Uncivilized Races of Men in all Countries of the World |date=1878 |publisher=The J. B. Burr Publishing Co. |location=Hartford, NY |pages=207–209 |volume = 1 |chapter = Chapter XXI. Domestic Life}}</ref> soos uitgebeeld deur sendeling [[Allen Francis Gardiner|Allen Gardiner]]. Gardiner het Dingaan in 1835 en 1837 ontmoet, en was instrumenteel in die vestiging van eerwaarde [[Francis Owen]] se sendingstasie aldaar.<ref name="dev1">{{cite news |last1=Devenish |first1=George |title=Missionary and martyr |url=https://www.citizen.co.za/witness/archive/missionary-and-martyr-20150430/ |access-date=22 Augustus 2023 |agency=The Witness |publisher=citizen.co.za |date=9 Julie 2014}}</ref>]]
'''Dingane kaSenzangakhona''' (ca. 1795–1840) of '''Dingaan''' was 'n [[Zoeloe]]koning wat veral bekend is vir etlike konflikte met die [[Voortrekkers]], insluitend die moord op [[Piet Retief]] en die [[Slag van Bloedrivier]].
[[Lêer:Dingane - 'Bulalani abathakathi' - 1897.jpg|duimnael|links|upright|In 1838 beveel Dingaan sy krygers om die Voortrekker-delegasie te vermoor.]]
Dingaan (soms '''Dingane''' gespel) was 'n seun van die stamhoof [[Senzangakhona]], koning van die [[Zoeloes]]. Hy was tweede in lyn om sy vader op te volg as koning, naas sy halfbroer [[Shaka]]. Shaka het egter besef dat sy vader nooit sou instem tot hom as troonopvolger nie (hy was 'n buite-egtelike kind), en sluit toe eerder by die weermag aan. Sy vader was bly oor hierdie besluit en benoem Dingaan tot troonopvolger. Shaka het egter ontluik as 'n skitterende krygsheer en hy het daarin geslaag om groot dele van die naburige lande en stamme te win vir die Zoeloekoninkryk. Na Senzangakhona se dood neem Shaka met geweld die troon oor. Shaka se brutaliteit na sy ma, Nandi, se dood, lei egter daartoe dat Shaka vermoor word deur sy halfbroers Dingaan en [[Mhlangane]], asook Shaka se adviseur Mbopa. Na Shaka se dood, neem Dingaan die troon oor. Dingaan het egter nie oor Shaka se militêre- en leierskapvaardighede beskik nie, en verskeie stamhoofde het weggebreek.
Probleme in die koninkryk is vererger deur die [[Voortrekkers]] wat in die omgewing inbeweeg het, benewens die toenemende Europese invloed uit Port Natal (tans [[Durban]]). Gedurende November en Desember [[1837]] het die trekkerwaens teen die styl Drakensberghellings afgekom om uiteindelik naby die huidige [[Estcourt]] tussen die [[Boesmansrivier (KwaZulu-Natal, lat -28,76, long 30,19)|Boesmans]]- en [[Bloukransrivier (KwaZulu-Natal)|Bloukransrivier]]e uit te span. In November [[1837]] het die eerste ontmoeting tussen Dingaan en [[Piet Retief]] plaasgevind, wat begerig was om sy mense permanent aan die suidgrens van Zoeloeland te vestig. In 'n opvolgbesoek is 'n verdrag in Engels onderteken wat hierdie grondgebied aan die Voortrekkers toegeken het. Dingaan het sy ware gesindheid jeens die indringers verdoesel, en hul vertonings van ruiter- en krygkuns was geensins gerusstellend nie.
Na twee dae se feesvieringe, op 6 Februarie [[1838]], het Dingaan Retief se hele diplomatieke geselskap vermoor en sy magte uitgestuur om ook die orige Voortrekkers aan te val. Tien dae na die Retiefmoord is omtrent 500 mans, vroue en kinders in die omgewing van die teenswoordige [[Weenen]] uitgewis, en die Zoeloes het baie vee gebuit. Twee maande later het die Voortrekkers se eerste aanslag op Dingaanstat op die rampspoedige [[Slag van Italeni]] uitgeloop, en in Augustus het Dingaan se magte teruggekeer om die Voortrekkers te Veglaer aan die Boesmansrivier aan te val. Hier is die Zoeloes na drie dae afgeweer, maar weereens is baie vee aan hulle afgestaan.<ref>[https://www.afrikanergeskiedenis.co.za/13-augustus/ 13 Augustus: Gebeure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230821225435/https://www.afrikanergeskiedenis.co.za/13-augustus/ |date=21 Augustus 2023 }}, FAK (2021)</ref>
Die aankoms van [[Andries Pretorius]] in die Maritzlaer het 'n wending gebring, en 'n nuwe strafkommando kon saamgestel word. Dingaan se verspieders het die opmars van die Wenkommando gade geslaan, en die twee strydmagte het by die Ncome- oftewel [[Bloedrivier (Buffels)|Bloedrivier]] ontmoet. Die Zoeloe-impies onder leiding van [[Ndlela kaSompisi]] het die Voortrekkers vroegoggend op die 16de Desember 1838 aangeval, maar kon egter nie die laer binnedring nie. In die [[Slag van Bloedrivier]] is ongeveer 3 000 Zoeloes dood en drie Voortrekkers is lig beseer. Dingaan moes sy hoofstad [[uMgungundlovu]] ontruim, maar by die [[Slag van die Opatikloof]] het die Voortrekkers gevind dat die Zoeloes steeds 'n mag was om mee rekening te hou. Die stoflike oorskot van Retief en sy manskappe is te [[KwaMatiwane]] gevind en aldaar in 'n massagraf begrawe.
Dingaan het hom nou in die omgewing van [[Nongoma]] gevestig, en het met die Voortrekkers in [[Pietermaritzburg]] probeer onderhandel.<ref name="cou1">{{cite web |last1=Coutts |first1=Alex, Dr |title=The Death of King Dingane: Brief account of major events leading to the death of King Dingane of the Zulus |url=http://www.africaelephants.com/dingane.htm |website=Tembe Elephant Park & Lodge |publisher=africaelephants.com |access-date=21 Augustus 2023 |date=6 Augustus 2000}}</ref> Dingaan se twee gesante is egter met hul aankoms gearresteer en later na 'n verhoor terreggestel. Uit Nongoma het Dingaan in 1839 die Swazi's na die noorde geteiken, maar sonder die ondersteuning van sy halfbroer [[Mpande kaSenzangakhona|Mpande]], was hy nie teen hulle opgewasse nie. As toenaderingsgebaar het Dingaan aan Mpande 'n geskenk van 100 verse gestuur, maar Mpande het sy sowat vyftienduisend volgelinge in 'n nuwe stat, Mahambehlala, naby die huidige [[Tongaat]] hervestig, en geen hulp gelewer nie.<ref name="cou1"/>
In Januarie [[1840]] het die Voortrekkers met Mpande saamgespan om Dingaan uit sy Nongoma-vesting te verdryf. Voor Andries Pretorius met 400 manskappe egter kon arriveer het Mpande se leër onder leiding van Nongalaza reeds met dié van Dingaan onder leiding van Ndlela slaags geraak. By die Maqongqo-heuwels, knap suid van die [[Mkuzerivier]], kon Ndlela nie sy impis beheer nie. Sommige het gevlug en ander het na Mpande oorgeloop. Vir hierdie neerlaag het Dingaan Ndlela se oë laat uitsteek.<ref name="cou1"/> Dingaan was nou genoop om hom met sy laaste getroue volgelinge, die iziToyatoyi-regiment, in die Lebombostreek naby sy Swazi-vyande te vestig. In die Kwaliweni-segment van die Hlatikhulu-bos is Esankoleni, 'n betreklik beskeie ikhanda of militêre hoofstad gebou. Van hier kon naderende vyande goed bespied word, en die bos kon ook skuiling bied.<ref name="cou1"/>
Die Nyawo-stam was nie met hierdie intrusie in hul omgewing tevrede nie. Sambane, Silevana en Zulu Nyawo het saamgesweer om Dingaan te vermoor en is bygestaan deur Nyawo-begeleiders en 'n Swazigroep onder Nondawana. Voor dagbreek in Februarie of Maart 1840 is Dingaan aangeval. Hy is swaar gewond agtergelaat en het uit die isigodlo met 'n voetpaadjie langs gestrompel. 'n Paar getroue volgelinge het hom daar gevind maar kon nie sy lewe red nie. Dingaan se drie sluipmoordenaars het later rotse op Dingaan se graf, naby 'n groot vyeboom geleë, geplaas. Mpande het Dingane se volgelinge geleidelik weer terug in die kudde aanvaar, en het tot sy dood in 1872 regeer.<ref name="cou1"/>
==Lees ook==
* [[Hloma Amabutho]]
== Verwysings ==
{{verwysings}}
== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Dingane}}
* [http://about-south-africa.com/html/dingane_kraal.html Dingaan se kraal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070220101120/http://about-south-africa.com/html/dingane_kraal.html |date=20 Februarie 2007 }}
* Mazery, Paul: Dingane and the Portuguese. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 33, nr. 4, Junie 1974.
{{beginboks}}
{{opvolgboks|
titel=[[Zoeloes|Koning van die Zoeloenasie]]|
jare= [[1828]] – [[1840]] |
voor=[[Shaka]] |
na=[[Mpande]]
}}
{{eindboks}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Zoeloekonings]]
[[Kategorie:Slag van Bloedrivier]]
[[Kategorie:Geboortes in 1795]]
[[Kategorie:Sterftes in 1840]]
ri2d0ppzj1www5eutyjdph17hxzjh96
Kuba
0
17119
2910602
2864686
2026-06-10T15:01:14Z
Jcb
223
2910602
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Land
|noem_naam = '''República de Cuba'''
|volle_naam = '''Republiek Kuba'''
|algemene_naam = Kuba
|beeld_vlag = Flag of Cuba.svg
|beeld_wapen = Coat of arms of Cuba.svg
|simbool_tipe = Wapen
|beeld_kaart = Cuba (orthographic projection).svg
|leuse = ''"¡Patria o Muerte, Venceremos!''<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.bc.gob.cu/english/cuban_bills.asp |title=Kubaanse peso-wette |publisher=Sentrale Bank van Kuba |date=2015 |accessdate=14 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926193856/http://www.bc.gob.cu/English/cuban_bills.asp |archive-date=26 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><br /><small>''([[Spaans]] vir: "Tuisland of die Dood, ons sal oorwin!")''</small><sup>a</sup>
|volkslied = ''[[La Bayamesa]]''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://mipais.cuba.cu/cat_en.php?idcat=91&idpadre=83&nivel=2 |title=National symbols |publisher=Regering van Kuba |accessdate=23 Oktober 2019}}</ref><br /><center>[[Lêer:Cuban national anthem (abridged version), performed by the U.S. Navy Band.oga]]</center>
|amptelike_tale = [[Spaans]]
|hoofstad = [[Havana]]
{{Koördinate|23|8|N|82|23|W}}
|latd = 23
|latm = 8
|latNS = N
|longd = 82
|longm = 23
|longEW = W
|grootste_stad = [[Havana]]
|regeringsvorm = Eenparty-Marxisties-<br />Leninistiese<br />sosialistiese [[republiek]]<sup>b</sup>
|leiertitels = <br /><br />• [[President]]<br />• 1ste [[Adjunkpresident]]<br />• [[Eerste minister]]
|leiername = [[Miguel Díaz-Canel]]<br />[[Salvador Valdés Mesa]]<br />[[Manuel Marrero Cruz]]
|oppervlak_rang = 104<sup>de</sup>
|oppervlak_grootte =
|oppervlak = 109 884
|oppervlakmi² = 42 426
|persent_water = 0,94
|bevolking_skatting =
|bevolking_skatting_jaar =
|bevolking_rang = 82<sup>ste</sup>
|bevolking_sensus = 11 209 628<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/estudiosydatos/anual/Tabla%201_2018.pdf |title=Population of Cuba |accessdate=22 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218095744/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/estudiosydatos/anual/Tabla%201_2018.pdf |archive-date=18 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
|bevolking_sensus_jaar = 2019
|bevolkingsdigtheid = 102,1
|bevolkingsdigtheidmi² = 264,4
|bevolkingsdigtheidrang = 114<sup>de</sup>
|BBP_PPP = $254,865 miljard<ref name="gdp">{{en}} {{cite web|title=World Bank GDP PPP 2015, 28 April 2017 PDF|url=https://archive.org/details/GDPPPP1|publisher=[[Wêreldbank]]|accessdate=22 April 2018}}</ref>
|BBP_PPP_rang = 58<sup>ste</sup>
|BBP_PPP_jaar = 2015
|BBP_PPP_per_kapita = $22 237<ref name="gdp" /><ref>{{en}} {{cite web|title=World Bank total population of Cuba in 2015 (GDP PPP divided by Population data)|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?end=2015&locations=CU&start=1960|publisher=[[Wêreldbank]]|accessdate=22 April 2018|archive-date=11 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111235251/https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?end=2015&locations=CU&start=1960|url-status=dead}}</ref>
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 60<sup>ste</sup>
|BBP = $89 689 miljard<ref>{{en}} {{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD?display=default |title=GDP (current US$) |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=22 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517173018/https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD?display=default |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
|BBP_rang = 65<sup>ste</sup>
|BBP_jaar = 2016
|BBP_per_kapita = $7 815<ref>{{en}} {{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD?display=default |title=GDP per capita (current US$) |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=22 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517173022/https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD?display=default |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
|BBP_per_kapita_rang = 77<sup>ste</sup>
|onafhanklikheidstipe = • Tienjarige Oorlog<br />• Onafhanklikheidsoorlog<br />• Erken<br />• Republiek verklaar<br />• Kubaanse Rewolusie<br />• Huidige grondwet
|onafhanklikheidsgebeure =
|onafhanklikheidsdatums = van [[Spanje]]<br />[[10 Oktober]] [[1868]]<br />[[24 Februarie]] [[1895]]<br />[[10 Desember]] [[1898]]<br />[[20 Mei]] [[1902]]<br />1953–1959<br />[[10 April]] [[2019]]
|MOI = {{wins}} 0,777<ref>{{en}} {{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf |title=2018 Human Development Report |date=2018 |accessdate=22 Desember 2019 |publisher=United Nations Development Programme |archive-url=https://web.archive.org/web/20200515153229/http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf |archive-date=15 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
|MOI_rang = 73<sup>ste</sup>
|MOI_jaar = 2017
|MOI_kategorie = {{kleur|#090|hoog}}
|Gini = 38,0<ref>{{en}} {{cite news |title=Cuba grapples with growing inequality |url=https://www.reuters.com/article/us-cuba-reform-inequality/cuba-grapples-with-growing-inequality-idUSN1033501920080410 |accessdate=22 April 2018 |newspaper=Reuters |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825185837/https://www.reuters.com/article/us-cuba-reform-inequality/cuba-grapples-with-growing-inequality-idUSN1033501920080410 |archive-date=25 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
|Gini_rang =
|Gini_jaar = 2000
|Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}}
|geldeenheid = [[Kubaanse peso|Peso]] (CUP)<br />Omskakelbare Peso<sup>c</sup>
|geldeenheid_kode = CUC
|land_kode = CU
|tydsone = KST
|utc_afwyking = [[UTC-05:00|-5]]
|tydsone_somer = KDT
|utc_afwyking_DST = [[UTC-04:00|-4]]
|internet_domein = [[.cu]]
|skakelkode = 53
|voetskrif = <sup>a</sup> Soos vertoon op die rugkant van die 1992 munt<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.sonic.net/~figgins/cuba/coin.gif |title=1992 coin |author=Sonic.net |accessdate=26 September 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161117234353/http://www.sonic.net/~figgins/cuba/coin.gif |archive-date=17 November 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> (let daarop dat die Spaanse woord "Patria" eerder na "Tuisland" as "Vader-" of "Moederland" vertaal behoort te word).<br /><sup>b</sup><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cubanet.org/ref/dis/const_92_e.htm |title=The Cuban constitution |accessdate=29 Januarie 2007 |author=Kubaanse regering |archive-url=https://web.archive.org/web/20130517085739/http://www.cubanet.org/ref/dis/const_92_e.htm |archive-date=17 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> stel dat "''Kuba is 'n onafhanklike en soewereine sosialistiese staat [Artikel 1]... die naam van die Kubaanse staat is Republiek Kuba [Artikel 2]''". Die gebruik van "sosialistiese republiek" om die regeringsvorm van Kuba aan te dui is byna eenvormig, maar regeringsvorms het nie 'n ooreengekome topologie nie. Byvoorbeeld, Atlapedia<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.atlapedia.com/online/countries/cuba.htm |author=Atlapedia |title=Cuba |archive-url=https://web.archive.org/web/20191024135357/http://www.atlapedia.com/online/countries/cuba.htm |archive-date=24 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=28 April 2007 }}</ref> beskryf dit as "Unitary Socialist Republic"; [[Encyclopædia Britannica]]<ref>{{en}} {{cite web|url=http://wwwa.britannica.com/eb/article-54401|author=[[Encyclopædia Britannica]]|title=Cuba|accessdate=29 Januarie 2007|archive-date= 7 Mei 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060507181811/http://wwwa.britannica.com/eb/article-54401|url-status=dead}}</ref> laat die woord "unitary", soos meeste ander bronne, weg.<br /><sup>c</sup> Van 1993 tot 2004, is die [[Amerikaanse dollar|VSA-dollar]] benewens die peso gebruik totdat die dollar vervang is met die omskakelbare peso.
}}
'''Kuba''' ([[Spaans]]: ''Cuba'', [ˈkuβa]), amptelik die '''Republiek Kuba''' ([[Spaans]]: ''República de Cuba'', [re'puβlika ðe ˈkuβa]), is 'n [[eilandstaat]] in die [[Amerikas]] en bestaan uit Kubaeiland, die grootste van die [[Groot-Antille]], die Isla de la Juventud en 'n aantal kleiner nabygeleë eilandjies. Kuba is in die noordelike deel van die [[Karibiese gebied]] geleë naby die samekoms van die [[Karibiese See]], die [[Golf van Meksiko]] en die [[Atlantiese Oseaan]]. Kuba is suid van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en die [[Bahamas]], wes van die [[Turks- en Caicoseilande]] en [[Haïti]] en oos van [[Meksiko]] waarvan dit deur die [[Straat van Yucatán]] geskei word. Die [[Kaaimanseilande]] en [[Jamaika]] is suid van Kuba geleë.
[[Lêer:Cuba satellite.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Kuba]]
Kuba is die land met die grootste bevolking in die [[Karibiese Eilande]]. Die land se kultuur en gebruike is afkomstig uit verskeie bronne insluitend die oorspronklike Taíno en Ciboney bewoners, die [[Spanje|Spaanse]] koloniale tydperk, slawe uit [[Afrika]] en die nabygeleë Verenigde State. Die eiland het 'n tropiese klimaat wat as gevolg van die omliggende see redelik matig is. Die warm water van die Karibiese See en die eiland se ligging voor die Golf van Meksiko maak Kuba kwesbaar tot gereelde [[orkaan|orkane]].
Kuba is aan die einde van die 15de eeu deur Spanje ontdek en gekoloniseer. In teenstelling met die res van Spaans-Suid-Amerika, wou Spanje Kuba in die 19de eeu as 'n kolonie behou en bereik dit eers in 1902 na ingryping van die Verenigde State ná die [[Spaans-Amerikaanse Oorlog]] sy onafhanklikheid. Vandag is die land amptelik 'n sosialistiese staat en word sedert 2018 deur [[Miguel Díaz-Canel]] geregeer. Die hoofstad is [[Havana]] en die amptelike taal is Spaans.
== Geskiedenis ==
[[Lêer:TommyImages.com-Cuba 0959 Hatuey.jpg|duimnael|links|upright|Standbeeld van Hatuey, 'n Taíno-hoofman – Baracoa, Kuba]]
Kuba is op 27 Oktober 1492 deur [[Christopher Columbus]] ontdek tydens sy eerste ontdekkingstog.<ref>{{en}} Gott, Richard : ''Cuba A New History''. Yale University Press. bl. 13</ref>
Die eiland was tydens Columbus se aankoms reeds deur [[Indiane]], ook Amerindiane genoem, bewoon. Die aantekeninge van vroeë ontdekkingsreisigers en argeologiese fondse identifiseer drie groepe: die Gaunahatabyes, die Taíno en Ciboney. Die Gaunahatabyes is die oudste van die groepe en het moontlik uit [[Noord-Amerika]] in Kuba aangekom. Sommige argeoloë en antropoloë meen egter dat hulle, soos ander Amerindiane uit [[Suid-Amerika]] via die Karibiese Eilande in Kuba aangekom het. Toe die [[Spanje|Spanjaarde]] in Kuba aangekom het, het hulle in die Westelike deel van Kuba gewoon. Die Ciboney was deel van die groter Arawak-groep uit Suid-Amerika. Die Ciboney was 'n steentydperkkultuur en meer gevorderd as die Gaunahatabyes. Die Ciboney was bekwame jagter-versamelaars en vissers en het, anders as die Gaunahatabyes, wat meestal in grotte gewoon het, ook primitiewe huise genaamd ''bajareques'' en ''barbacoas'' opgerig en 'n primitiewe vorm van landbou beoefen. Die Taíno's was 'n tweede, meer gevorderde, Arawak-groep wat omtrent twee eeue voor die Spaanse verowering op die eiland aangekom het. Daar was moontlik beduidende koperhandel met Suid-Amerika en voorwerpe uit die vasteland is al in Taíno-omgewings ontdek.<ref>{{en}} [http://museum.archanth.cam.ac.uk/IACA.WWW/amulet.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006112223/http://museum.archanth.cam.ac.uk/IACA.WWW/amulet.htm|date=6 Oktober 2008}}</ref>
Die kus van Kuba is in 1511 volledig deur Sebastián de Ocampo gekarteer en in die jaar is die eerste Spaanse vesting deur Diego Velázquez de Cuéllar by Baracoa gestig. Ander dorpe, insluitend [[Havana]] (gestig in 1515), het kort daarna gevolg. Die Spanjaarde het soos elders in die Amerika's die ongeveer 100 000 inheemse bewoners wat [[Christendom]] weerstaan het onderdruk en aan slawerny onderwerp. Binne 'n enkele eeu het die inheemse bevolking so te sê as 'n aparte nasie verdwyn as gevolg van 'n kombinasie van siektes wat uit Europa ingevoer is, dwangarbeid en volksmoord. Aspekte van die omgewing se outogtone erfenis het wel deels behoue gebly deur die opkoms van 'n beduidende Mestizobevolking.<ref name="Taino">{{en}} [http://www.hartford-hwp.com/archives/41/308.html An Interview On the Taino DNA testing in Puerto Rico]. Profiles, Vol. 1, no. 2, 15 Augustus 2000<br />[http://www.hartford-hwp.com/archives/41/310.html Cuban Site Casts Light on an Extinct People] Anthony DePalma, The New York Times, 5 Julie 1998<br />Gott, Richard: Cuba: A new history, Yale University Press: 2004, bl.7 "A third element in Cuba's ethnic mix, the trace of indigenous blood that runs through most of its people except for the most recent immigrants, has usually been ignored or denied. It is vigorously downplayed by most historians in Havana today, although those in Santiago are more freethinking. The official line, doggedly maintained over the years, in spite of increasing evidence to the contrary, is that the Tainos were destroyed during the early years of conquest. This is clearly not so."</ref><ref>{{en}} DNA Genealogy, E. Elizondo "The mt-DNA haplogroup results were a complete surprise. The test results indicated that I descended on my maternal line from Siberian Eskimos who migrated across the Aleutian chain and Alaska and down to North and South America*. This contrasted with my genealogy research which showed that my oldest known female ancestor, Maria Obregon Ceballos, was born in the city of Trinidad, one of the oldest towns in Cuba -founded in 1514, presumably of Spanish ancestry." http://www.cubagenweb.org/dna.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070610204201/http://www.cubagenweb.org/dna.htm |date=10 Junie 2007 }}</ref> Met die vernietiging van die inheemse bevolking het die setlaars slawe uit Afrika, wat hoër weerstand teen siektes uit die Ou-Wêreld gehad het, begin invoer, en het die slawe spoedig 'n beduidende deel van die inwoners verteenwoordig.
=== Koloniale Kuba ===
[[Lêer:DiegoVelazquezCuellar.jpg|duimnael|links|Diego Velázquez de Cuéllar het Kuba vir die [[Spaanse Ryk]] verower]]
[[Lêer:LindsayCambridge.jpg|duimnael|links|Die Britse inval en besetting van Havana in 1762]]
[[Lêer:Castillo del Morro Habana 2.JPG|duimnael|links|Castillo de los Tres Reyes del Morro (Morro Kasteel [fort] wat in 1589 opgerig is om die oostelike ingang tot Havanabaai te beskerm)]]
Kuba was vir 388 jaar lank 'n Spaanse besitting wat deur 'n goewerneur in Havana regeer is. Die kolonie se ekonomie was gebaseer op bosbou en die uitvoer van [[suiker]], [[koffie]] en [[tabak]] na [[Europa]] en later ook [[Noord-Amerika]]. Die eiland is in 1762 deur die [[Verenigde Koninkryk]] in besit geneem maar die jaar daarna weer aan Spanje teruggegee. Die Spaanse bevolking is aangevul deur setlaars uit [[Haïti]] toe die gebied deur Spanje aan [[Frankryk]] afgestaan is. Soos in ander dele van die [[Spaanse Ryk]] het 'n klein elite van grondbesitters uit Spaanse afkoms die maatskaplike en ekonomiese mag beheer met die res van die bevolking wat uit gemengde ras kleinboere en arbeiders, kreole, en slawe uit Afrika bestaan het.
Hoewel daar wel 'n mate van agitasie vir onafhanklikheid was, het Kuba in die 1820's lojaal gebly, toe ander dele van Spanje se ryk in Latyns Amerika gerebelleer het en onafhanklike state gevorm het. Dit is gedeeltelik te wyte dat die welstand van die Kubaanse setlaars afhanklik was van hulle uitvoerhandel met Europa, en gedeeltelik uit vrese vir 'n slawerebellie (soos wat in Haïti plaasgevind het), as die Spanjaarde sou onttrek. Verder het die Kubane die groeiende mag van die [[VSA]] meer gevrees as wat hulle ontevrede was met die Spaanse koloniale heerskappy.
Kuba se ligging digby die VSA het 'n groot invloed op die land se geskiedenis gehad. In die 19de eeu het politici uit die suide van Amerika planne vir Kuba se anneksasie beraam om die pro-slawernymag in die VSA te versterk. Meeste van die tyd was daar 'n party in Kuba wat so 'n beleid ondersteun het. In 1848 is 'n pro-anneksasierebellie verslaan. Daar was ook verskeie pogings deur anneksasiemagte om die eiland uit [[Florida]] in te val. Meer as een poging is aangewend om Kuba by Spanje te koop. In die somer van 1848 het President [[James K. Polk]] sy ambassadeur aan Spanje, Romulus Mitchell Saunders, toestemming gegee om die aankoop van Kuba te onderhandel en Spanje tot $100 miljoen aan te bied – op daardie tydstip 'n aansienlike bedrag vir 'n enkele gebied. Spanje het egter geweier om een van die land se laaste besittings in die Amerikas af te staan.
Die uitslag van die [[Amerikaanse Burgeroorlog]] het oënskynlik 'n einde gebring aan die pro-anneksasie bedreiging. Agitasie vir Kubaanse onafhanklikheid van Spanje het herleef wat in 1886 tot 'n rebellie gelei het. Dit het uitgeloop op 'n uitgerekte konflik, wat as die Tienjarige Oorlog bekend staan, tussen onafhanklikheidsgesinde magte en die Spanjaarde en hulle plaaslike bondgenote. Daar was heelwat simpatie vir die onafhanklikheidstrewe in die VSA en nie-amptelike hulpverlening is verskaf, maar die VSA het nie militêr ingegryp nie. In 1878 is die konflik met die Vrede van Zanjon beëindig met Spanje wat groter outonomie aan Kuba belowe het.
Die eiland was uitgeput na die lang konflik en pro-onafhanklikheidsagitasie het tydelik gekwyn. Daar is ook gevrees dat as die Spanjaarde sou onttrek, of as daar verdere burgerlike stryd was, die VSA sou ingryp en die eiland sou annekseer. Deels as gevolg van druk uit die VSA, is slawerny in 1886 afgeskaf. Die afstammelinge van die slawe uit Afrika is egter steeds maatskaplik en ekonomies benadeel, ondanks burgerlike gelykstelling wat in 1893 toegestaan is. In die tydperk het landelike armoede in Spanje tot heelwat immigrasie na Kuba gelei — onder die aankomelinge was die ouers van [[Fidel Castro]].
Gedurende die 1890's het pro-onafhanklikheidsagitasie herleef, aangeblaas deur wrewel oor die beperkings wat Spanje op Kubaanse handel geplaas het en vyandigheid teenoor Spanje se al hoe meer onderdrukkende en onbekwame administrasie van Kuba. In April 1895 het 'n rebellie onder leiding van die digter José Martí en Tomás Estrada Palma, wat Kuba as 'n onafhanklike republiek uitgeroep het, uitgebreek — Martí is kort daarna dood en het Kuba se onbestrede nasionale held geword. Die Spanjaarde het weerwraak geneem met 'n veldtog van onderdrukking waarvolgens die landelike bevolking, in wat deur internasionale waarnemers as vestingstede beskryf is, gedryf is. Daar word geskat dat tussen 200 000 en 400 000 Kubane in die tydperk aan vermaering en siekte gesterf het. Dit het gelei tot protes uit die VSA en Europa teen die Spaanse optrede op die eiland.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.spanamwar.com/proctorspeech.htm |title=Cuban Reconcentration Policy and its Effects |author=The Spanish-American War |accessdate=29 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191024165715/http://www.spanamwar.com/proctorspeech.htm |archive-date=24 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref>
In 1897 het Spanje uit vrees vir ingryping deur die VSA 'n meer versoenende beleid in plek gestel waarvolgens selfregering met 'n verkose wetgewer belowe is. Die rebelle het die aanbod geweier en die onafhanklikheidsoorlog het voortgeduur. Kort daarna, op 15 Februarie 1898, is die Amerikaanse oorlogskip Maine op geheimsinnige wyse in die hawe van Havana opgeblaas met 266 sterftes tot gevolg. Magte in die VSA wat ten gunste van ingryping in Kuba was, het die geleentheid aangegryp om Spanje daarvan te beskuldig dat hulle verantwoordelik was vir die ontploffing. Meegesleep deur 'n golf van nasionalisme het die Kongres in die VSA 'n resolusie deurgevoer wat 'n beroep gedoen het vir ingryping. President [[William McKinley]] het spoedig hieraan voldoen.
Dit het gelei tot die Spaans-Amerikaanse Oorlog waarin VSA magte in Junie 1898 in Kuba geland het en die Spaanse weerstand vinnig oorkom het. In Augustus is 'n vredesverdrag onderteken waarvolgens Spanje ingestem het om uit Kuba te onttrek. In die VSA was daar stemme ten gunste van Kubaanse onafhanklikheid terwyl ander anneksasie voorgestaan het. Om 'n kompromie te bereik het die McKinley-administrasie Kuba onder 'n 20-jaar VSA verdrag geplaas. Die Kubaanse onafhanklikheidsbeweging was bitterlik gekant teen die reling, maar anders as in die [[Filippyne]], waar soortgelyke gebeure afgespeel het, was daar nie 'n uitbraak van gewapende weerstand nie.
=== Onafhanklikheid ===
[[Lêer:The Great Theatre of Havana (Gran Teatro de La Habana).jpg|duimnael|Groot Teater van Havana, Garcia Lorca]]
[[Lêer:Calixto García and William Ludlow in Cuba, 1898.jpg|duimnael|Calixto García, 'n generaal van Kubaanse separatiste-rebelle (regs) met die Amerikaanse brigadier-generaal William Ludlow op Kuba, in 1898]]
[[Lêer:Raising the Cuban flag on the Governor General's Palace at noon on May 20, 1902.gif|duimnael|Op 20 Mei 1902 word die [[Vlag van Kuba|Kubaanse vlag]] op die goewerneurgeneraal se paleis gehys]]
[[Theodore Roosevelt]], wat in die [[Spaans-Amerikaanse Oorlog]] geveg het en simpatie gehad het met die onafhanklikheidsbeweging, het McKinley as President van die VSA opgevolg in 1901 en het die 20-jaar verdrag voorstel laat vaar. In stede daarvan het die Republiek Kuba formeel onafhanklikheid ontvang op 20 Mei 1902, met die onafhanklikheidsleier Tomás Estrada Palma wat die land se eerste president geword het. Volgens die nuwe Kubaanse grondwet, het die VSA egter die reg behou om in Kubaanse aangeleenthede in te meng en om toesig te hou oor die land se finansies en buitelandse betrekkinge. Volgens die Platt-wysiging het Kuba ook ingestem om die vlootbasis by [[Guantánamo Baai]] aan die VSA te verhuur.
'n Onafhanklike Kuba het spoedig probleme ondervind as gevolg van faksieverskille en korrupsie onder die klein opgevoede elite en die regering se onvermoë om 'n oplossing te vind vir die maatskaplike probleme wat die Spanjaarde agtergelaat het. In 1906, na 'n omstrede verkiesing om Estrada Palma se opvolger te kies, het 'n gewapende rebellie uitgebreek en het die VSA sy reg op ingryping uitgeoefen. Die land is deur die VSA beset en 'n VSA goewerneur het vir drie jaar die beheer oorgeneem. In 1908 is selfregering herstel toe José Miguel Gómez as president verkies is. Die VSA het egter toesig van Kubaanse aangeleenthede volhou. Ten spyte van gereelde uitbrake van onrus, is grondwetlike regering tot 1925 gehandhaaf toe Gerardo Machado y Morales, nadat hy as President verkies is, die grondwet opgeskort het.
Machado was 'n Kubaanse nasionalis en sy regering het heelwat plaaslike ondersteuning gehad ten spyte van die geweldadige onderdrukking van critici van die regering. Tydens sy heerskappy het Kubane beheer verkry oor hulle ekonomie en is 'n paar belangrike ontwikkelingsprojekte onderneem. Sy magsgreep is deur die [[Groot Depressie]], wat die pryse van Kuba se landbou-uitvoere afgedwing het en grootskaalse armoede veroorsaak het, verswak. In Augustus 1933 het elemente uit Kuba se leër 'n staatsgreep uitgevoer waarvolgens Machado afgeset is en Carlos Manuel de Céspedes, wie se vader 'n sleutelrol gespeel het in die uitroep van die Tienjarige Oorlog, as President aangestel. In September het 'n tweede staatsgreep, onder leiding van sersant [[Fulgencio Batista]], Céspedes afgeset wat gelei het tot die eerste Ramón Grau San Martín regering. Die regering het slegs 100 dae lank oorleef, maar dit het radikale liberale veranderings in die Kubaanse samelewing en die verwerping van die Platt-wysinging ingelui.
In 1934 het Batista en die leër, wat die werklike magspilpunt in Kuba was, Grau met Carlos Mendieta y Montefur vervang. In 1940 het Batista besluit om homself as President verkiesbaar te stel. Die leier van die grondwetlike liberale Ramón Grau San Martín het geweier om hom te ondersteun en Batsista het hom tot die Kommuniste Party van Kuba, wat sedert die 1930's in grootte en invloed gegeroei het, gewend.
Met die ondersteuning van Kommunisties-beheerde vakunies, is Batista tot President verkies. Sy administrasie het uitvoerige maatskaplike hervormings in plek gestel en 'n nuwe progressiewe grondwet ingevoer. Verskeie lede van die Kommuniste Party het posisies in sy administrasie beklee. Batista se administrasie het Kuba formeel by die [[Tweede Wêreldoorlog]] as 'n bondgenoot van die VSA betrek deur op 9 Desember 1941 oorlog teen [[Japan]] te verklaar en op 11 Desember 1941 teen [[Duitsland]] en [[Italië]]. Kuba het egter nie op betekenisvolle wyse militêr aan die Tweede Wêreldoorlog deelgeneem nie. Teen die einde van sy termyn in 1944 het Batista volgens die bepalings van die grondwet teruggestaan en is Ramón Grau verkies as sy opvolger. Grau het staatsbesteding op gesondheid, opvoeding en behuising verhoog, maar Grau se liberale was geswore vyande van die Kommuniste en Batista het meeste van Grau se program teëgestaan.
In 1948 is Grau opgevolg deur Carlos Prío Socarrás, wat Grau se minister van arbeid was en besonder ongewild was onder die Kommuniste. Prío was 'n minder beginselvaste liberaal as Grau en onder sy administrasie het korrupsievlakke gestyg. Dit was deels as gevolg van die naoorlogse herstel van Amerikaanse welvaart en die gevolglike instroming van dobbelgeld na [[Havana]], wat die middelpunt van mafiabedrywighede geword het. Nietemin het Prío belangrike veranderinge deurgevoer soos die stigting van 'n Nasionale Bank en die stabilisering van die Kubaanse geldeenheid. Die invloei van Amerikaanse geld het 'n voorspoedgolf aangevuur wat gehelp het om lewenstandaarde op te hef. Die gaping tussen armes en rykes het egter groter en meer sigbaar geword.
=== Van Batista na Castro ===
[[Lêer:Castro truck.jpg|duimnael|links|Die koëlbestoke vragmotor wat gebruik is in die aanval op die Presidensiële Paleis in Havana deur die Directorio Revolucionario en die Organizacion Autentica in 1957]]
Die 1952 verkiesing was 'n drieledig stryd. Roberto Agramonte van die Ortodoxos party het in meningspeilings die voortou geneem, gevolg deur dr. Aurelio Hevia van die Auténtico party met Batista wat heelwat agter hulle in derde plek gelê het in sy poging om tot die amp terug te keer. Toe dit duidelik word dat Batista weinig kans gestaan het om te wen het hy 'n staatsgreep onderneem op 10 Maart 1952 en vir die volgende twee jaar die mag as “provisionele president” behou met die hulp van 'n nasionalistiese deel van die leër. In 1954 het Batista onder druk van die VSA ingestem tot 'n verkiesing. Die Partido Auténtico het voormalige-President Grau as hulle kandidaat voorgestel. Hy het egter onttrek te midde van bewerings dat Batista verkiesingsbedrog in die mou gevoer het. [[Fulgencio Batista|Batista]] kon toe beweer dat hy 'n verkose President was. Sy regime is gekenmerk deur hoë vlakke van korrupsie asook armoede onder die Kubaanse bevolking. Batista se poliesiemag was bekend vir hulle wrede taktiek en geweld teen die bevolking. [[Fidel Castro]] het 'n mislukte weerstandspoging by die Moncada-kaserne in Santiago de Cuba en op die kleiner Carlos Manuel de Cespedes-kaserne en tydens die Fees van Sint Anna op 26 Julie 1953 gelei.<ref>{{en}} de La Cova, Antonio Rafael 2007 The Moncada Attack: Birth of the Cuban Revolution. University of South Carolina Press {{ISBN|1-57003-672-1}} {{ISBN|978-1-57003-672-9}}</ref>
Baie [[Florida]]-gebaseerde Amerikaanse mafiosi het hulleself tydens Batista se regering in Kuba gevestig, vernaamlik prominente mafiabaas Santo Trafficante, Jr. Hulle bedrywighede het wettige hotelle en casino's sowel as allerhande onwettige ondernemings ingesluit. Die Amerikaanse mafialede het invloedryke politieke ondersteuners van Batista geword, wat hulle aktiwiteite verdra het in ruil vir omkoopgeld en gunslone.
In 1956 het 'n rebellegeselskap, wat [[Fidel Castro]] ingesluit het, in 'n boot uit [[Meksiko]] aanwal gestap en probeer om 'n gewapende weerstandsbeweging in die Sierra Maestra aan die gang te sit. Castro het na Meksiko gegaan nadat hy uit die tronk vrygelaat is na sy vonnis vir sy aandeel in die 1953 rebelleaanval op die Moncada Barakke in [[Santiago de Cuba]]. Batista se magte het meeste van die rebelle uitgewis, maar genoeg het oorleef om 'n lae intensiteit insurgensie in die berge aan die gang te hou. In reaksie hierop het Batista die fout gemaak om 'n onderdrukkingsveldtog te loods teen die opposisie, wat slegs tot groter ondersteuning vir die rebelle gelei het.
Tussen 1957 en 1958 het weerstand teen Batista onder die middelklas, studente, die [[Katolieke Kerk]] en in die platteland gegroei. Die VSA het op 14 Maart 1958 'n algemene wapenverbod teen Kuba ingestel. Teen die einde van 1958 het die rebelle daarin geslaag om uit die Sierra Maestra te breek en 'n algemene insurreksie aan die gang te sit. Honderde studente en andere wat gevlug het van Batista se toeslag op teëstand in die stede het by die rebelle aangesluit. Toe die rebelle Santa Clara, oos van Havana, ingeneem het, het Batista besluit dat die stryd tevergeefs was en het hy na die buiteland gevlug en in [[Portugal]] en later in [[Spanje]] om [[asiel]] aansoek gedoen. Castro se rebellemagte het die hoofstad op 1 Januarie 1959 binnegeval.
=== Kuba na die Rewolusie ===
[[Lêer:CheyFidel.jpg|duimnael|Die Kubaanse politici [[Che Guevara]] en [[Fidel Castro]] in 1961]]
[[Fidel Castro]] het in Februarie 1959 eerste minister van Kuba geword en het die mag in die land behou totdat hy dit as gevolg van mediese redes in Julie 2006 aan sy broer, [[Raul Castro]] oorhandig het. In 1959 het Castro se regering maatstawwe soos grondhervorming, nasionalisering en die uitroei van wydverspreide korrupsie wat onder Batista ontwikkel het, geïmplementeer. Hy het ook die dobbelbedryf gesluit en die baie [[Florida]]-gebaseerde Amerikaanse bendeleiers van die eiland afgesit.
Die VSA het Castro se regering binne ses dae na sy aankoms in Havana erken. Verhoudinge sou egter gou versleg en toe Castro die VSA in April 1959 besoek het President [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]] verkies om hom nie te woord te staan nie.<ref>{{en}} [http://www.princeton.edu/plas/publications/Essays/castro.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071127091653/http://www.princeton.edu/plas/publications/Essays/castro.html|date=27 November 2007}}</ref> Visepresident [[Richard Nixon]] het egter wel 'n vergadering met Castro gehou waarna Nixon die gevolgtrekking gemaak het dat Castro "of ongelooflik naïef oor kommunisme was of onder kommunistiese dissipline was – my raaiskoot is eersgenoemde."<ref>{{en}} [http://www.history.com/ The History Channel], ''[http://www.history.com/tdih.do?id=2638&action=tdihArticleCategory 1959 : Castro visits the United States]'', besoek op 29 April 2007</ref>
Sowat 500 vermeende Batista-samewerkers is deur die nuwe Kubaanse regering verhoor en tereggestel. Dit tesame met die beslaglegging van Kubaans-besitte ondernemings en die spoedige ondergang van die onafhanklike pers het die aard van die nuwe regering bevraagteken. Houdings oor die Kubaanse Rewolusie het vinnig verander in die VSA. Die nasionalisering van Amerikaanse maatskappye met 'n geraamde waarde van VS$1 miljard het onmiddellik vyandigheid van die Eisenhower-administrasie ontlok. Kubaanse ballinge het 'n ontluikende uitgewekene gemeenskap in [[Miami]] begin vorm. Baie was woedend oor die revolusionêre regering se inbeslagneming van hulle eiendom in Kuba en die dood van hulle vriende en familie; hulle het spoedig 'n kragtig politieke drukgroep die VSA gevorm. Die Amerikaanse regering het in 1959 al hoe meer vyandig teenoor Kuba geword. Dit het weer moontlik bygedra daartoe dat Castro wegbeweeg het van die liberale elemente van sy revolusionêre beweging en die mag van onversetlike [[Marxisme|Marxistiese]] figure in die regering, vernaamlik [[Che Guevara]], versterk het.
In Junie 1959 maak Che Guevara vir die eerste keer in [[Kaïro]] kontak met die [[Sowjetunie]].<ref name="hoc">{{en}} [http://www.historyofcuba.com/ History of Cuba.com], ''[http://www.historyofcuba.com/history/time/timetbl4.htm Timetable History of Cuba: 1959]'', besoek op 29 April 2007</ref> Op 1 Oktober 1959 kom die Sowjetintelligensieagent Aleksandr Alekseev in Havana aan om die eerste direkte politieke skakel tussen [[Moskou]] en die Kubaanse leierskap te vestig.<ref>{{en}} [http://www.workersliberty.org/ Workers' Library], [http://www.workersliberty.org/node/6411 The Cuban revolution revisited: Part V – the role of the USSR], besoek op 29 April 2007</ref> Op 19 Oktober bedank Huber Matos, 'n leiersfiguur in die Rewolusie, sy pos as militêre aanvoerder van die [[Camagüey (provinsie)|Camagüey provinsie]], en 14 offisiere as gevolg van die "stygende invloed van kommunisme" in die Rewolusie. Hy word deur Camilo Cienfuegos weens verraad in hegtenis geneem en op 15 Desember vir 20 jaar gevonnis weens sameswering en verraad.<ref name="hoc" />
In Maart 1960 is die eerste hulpverleningsooreenkomste met die Sowjetunie onderteken. Teen die agtergrond van die [[Koue Oorlog]] het die VSA die vestiging van 'n Sowjetvastrapplek in die Amerika's as 'n bedreiging gesien en planne is beraam om Castro af te sit. In laat 1960 is 'n handelsboikot in plek gestel wat gelei het tot nog sterker bande met die Sowjetunie. Die administrasie het terselfdertyd planne goedgekeur vir 'n inval in Kuba deur Kubaanse uitgewekenes in [[Florida]]. Die planne sou anti-Castro opstande benut. Dit loop uit op die rampspoedige Inval van Varkebaai waarin Kubaanse teenstanders van Castro, met behulp van die [[CIA]], die regering probeer omverwerp het. President [[John F. Kennedy]] het Amerikaanse lugsteun wat hy belowe het op die laaste oomblik onttrek en die populêre anti-Castro opstand het nie gerealiseer nie. Kennedy het geweier dat Amerika direk militêr betrokke raak en die invalsmag is oorweldigend verslaan. Vervolgens klop Kuba by die Sowjetunie aan vir hulp. Castro verklaar Kuba 'n sosialistiese republiek en homself 'n Marxistiese-Leninis in Mei 1961.
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
; Algemeen
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Cuba|title=Cuba|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=14 Maart 2021}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/|title=Cuba|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=14 Maart 2021}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Cuba|Kuba}}
* {{en}} {{Wikivoyage|Cuba|Kuba}}
{{Lande van Noord-Amerika}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kuba| ]]
[[Kategorie:Voormalige Spaanse kolonies]]
55l48n48ejwxyusx3x40s9ravvqgap4
Rugbywêreldbeker 2007
0
25055
2910639
2910119
2026-06-10T19:30:14Z
SpesBona
2720
/* Bronnelys */ + 1
2910639
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 2007.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Frankryk}} (nominaal)<br />{{vlagland|Skotland}}<br />{{vlagland|Wallis}}
| datums = 7 September – 20 Oktober
| nasies = 20 (92 kwalifiseer)
| kampioen = {{RSAru}}
| naaswenner = {{ENGru}}
| derdeplek = {{ARGru}}
| wedstryde = 48
| bywoning = 2263223
| drieë = 296
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Percy Montgomery]] (105)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/stats/players?metric=points&event=952 |title=Rugby World Cup 2007: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Bryan Habana]] (8)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/stats/players?metric=tries&event=952 |title=Rugby World Cup 2007: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 2007''' ([[Frans]]: ''Coupe du monde de rugby à XV 2007''; [[Engels]]: ''2007 Rugby World Cup''; [[Skots-Gaelies]]: ''Cupa Rugbaidh an t-Saoghail 2007''; [[Wallies]]: ''Cwpan Rygbi'r Byd 1999'') is van 7 September tot 20 Oktober 2007 in [[Frankryk]] (nominale gasheer), [[Wallis]] en [[Skotland]] beslis. Dit was die sesde [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyraad]] (IRR; nou Wêreldrugby) aangebied word en die derde in die [[Noordelike Halfrond]]. Frankryk se bod om die toernooi aan te bied is in 2003 bo [[Engeland]] s’n verkies.
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
Die toernooi se formaat van 2003 het onveranderd gebly en 20 nasionale [[rugby]]spanne het aan die Rugbywêreldbeker 2007 deelgeneem: die agt regstreekse kwalifiseerders van die 2003-toernooi ([[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Springbokke|Suid-Afrika]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die twaalf beste spanne van die kwalifisering ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]], [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]]). Portugal het vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem.
Tydens die Rugbywêreldbeker 2007 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 40 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in vier groepe van vyf elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer, terwyl die drie beste spanne van elke groep – altesaam twaalf spanne – regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2011]] in [[Nieu-Seeland]] gekwalifiseer het. Van die 48 wedstryde is 42 in Franse stede aangebied, vier in die [[Wallis|Walliese]] hoofstad [[Cardiff]] en twee in die [[Skotland|Skotse]] hoofstad [[Edinburg]]. Frankryk het voorheen tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1999]] as medegasheer opgetree; albei toernooie is saam met die ander destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] [[Engeland]], [[Ierland]], Skotland en Wallis aangebied.
Voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2007 is Engeland, Frankryk, Nieu-Seeland en Suid-Afrika as gunstelinge op die titel beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6982368.stm |title=World Cup ready for big kick-off |publisher=[[BBC]] |date=7 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2007/aug/31/rugbyunion.rugbyworldcup2007 |title=Follow France for a chance to put All Blacks' backers into the red |publisher=[[The Guardian]] |author=Dan Roebuck |date=31 Augustus 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Rugbywêreldbeker 2007 het begin met die openingswedstryd tussen die gasheer Frankryk en Argentinië by die [[Stade de France]] in [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] buite [[Parys]]. Die Argentyne het verras deur die gasheer te klop, ’n prestasie wat hulle later sou herhaal toe hulle die bronsmedalje gewen het deur Frankryk vir ’n tweede keer te klop. Vir die Argentyne was dit hulle beste toernooiverloop in dié tyd. Op 20 Oktober 2007 is die eindstryd ook by die Stade de France gespeel. Suid-Afrika het die verdedigende kampioen Engeland met 15–6 verslaan en sodoende sy tweede rugbywêreldbekertitel ná [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] ingepalm, ná Australië die tweede span wat daarin kon slaag. Die telling, waarin geen [[Drie (sport)|drieë]] gedruk is nie, is behaal met vier strafskoppe deur [[Percy Montgomery]] en een deur [[François Steyn]], teenoor die twee van Engeland se [[Jonny Wilkinson]]. Namibië is ná vier nederlae reeds in die groepfase uitgeskakel.
Met meer as vier miljard televisiekykers wêreldwyd was die Rugbywêreldbeker 2007 die mees gesiene rugbywêreldbekertoernooi in dié tyd. Altesaam is daar sowat 2,2 miljoen kaartjies vir die 48 wedstryde verkoop, waarmee elke wedstryd gemiddeld 47 150 toeskouers gelok het;<ref name="Review">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/rugby-world-cup/history/rwc-2007/ |title=2007 Rugby World Cup in Review |publisher=Rugby Pass |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> die wedstryde in Frankryk het met ’n bywoning van 97% gespog.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/rwc2007.htm |title=RWC 2007 |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Toewysing ==
[[Lêer:Rwc07 submission of interest.png|duimnael|400px|Kaart van die kandidaatlande vir die Rugbywêreldbeker 2007]]
[[Lêer:2007 Rugby Final England medals.jpg|duimnael|links|Die [[Stade de France]] kort nadat die eindstryd van die Rugbywêreldbeker 2007 gespeel is]]
[[Lêer:Coupe du monde rugby - tour Eiffel.JPG|duimnael|Die [[Eiffeltoring]] in Parys wat met ’n reuse rugbybal versier is vir die Rugbywêreldbeker 2007]]
Beide [[Engeland]] en [[Frankryk]] het ’n bod ingedien om die Rugbywêreldbeker 2007 te huisves.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/news/2001_september/england_to_launch_bid_for_2007_rwc_12158,8514.html |title=England to launch bid for 2007 |publisher=[[Rugby Australia]] |date=12 September 2001 |accessdate=7 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307091748/http://www.rugby.com.au/news/2001_september/england_to_launch_bid_for_2007_rwc_12158,8514.html |archive-date=7 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/news/2002_ber/world_cup_bidding_process_underway_14773,4063.html |title=World Cup bidding process underway |publisher=[[Rugby Australia]] |date=28 September 2002 |accessdate=7 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307033550/http://www.rugby.com.au/news/2002_ber/world_cup_bidding_process_underway_14773,4063.html |archive-date=7 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die tenderdokument vir die 2007-aansoekproses moes teen 31 Oktober 2001 ingedien word. Beide Engeland en Frankryk is genooi om hulle planne weer in te dien. Die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyraad]] (IRR) het verklaar dat beide lande aan die voorwaardes van die tenderdokumente in een bod sou moes voldoen, maar dat ’n tweede opsie alternatiewe idees kon aanbied. Die IRR het verklaar, dat “Engeland se oorspronklike voorstel drie planne vir die aanbied van die toernooi gehad het, met ’n tradisionele, nuwe en hibriede formaat wat almal aangebied is. Die Franse bod het, terwyl dit in ander opsigte voldoen het aan die tenderdokument, nie binne een van die ‘vensters’ geval waarin die IRR ’n toernooi wou aanbied nie”. Een van Engeland se aanbiedings het ’n twee-vlak-toernooi bevat en ’n ander het die struktuur van die kwalifiseringstoernooi verander, terwyl Frankryk se voorstel van September tot Oktober geskeduleer was.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/news/2002_december/irb_clarifies_world_cup_bid_position_14984,7997.html |title=IRB clarifies World Cup bid situation |publisher=[[Rugby Australia]] |date=17 November 2002 |accessdate=11 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311092147/http://www.rugby.com.au/news/2002_december/irb_clarifies_world_cup_bid_position_14984,7997.html |archive-date=11 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
In April 2003 is aangekondig dat Frankryk die reg verkry het om die toernooi aan te bied. Die toernooi is geskuif na die voorgestelde September-Oktober-datums, terwyl die toernooistruktuur dieselfde gebly het. Daar is ook aangekondig dat tien Franse stede die wedstryde sou aanbied met die eindstryd by die [[Stade de France]] in [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] buite [[Parys]]. Frankryk se eerste minister, [[Jean-Pierre Raffarin]], het verklaar dat “dié besluit illustreer die kwaliteit eienskappe van ons land en die vermoë om groot sportgeleenthede aan te bied... Hierdie wêreldbeker sal ’n geleentheid wees om die streke van Frankryk, waar die wonderlike sport rugby diep wortels het, te vertoon.” Die Franse sportminister, Jean-François Lamour, het gesê dat “Die organisasie van dié wêreldbeker sal oor die hele Frankryk skyn omdat tien Franse stede die voorreg het om wedstryde te reël en in die wêreld se kollig te wees.”<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/news/2003_april/france_wins_right_to_host_the_2007_rugby_wor_15381,3851.html |title=France wins right to host 2007 Rugby World Cup |publisher=[[Rugby Australia]] |date=11 April 2003 |accessdate=7 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307030040/http://www.rugby.com.au/news/2003_april/france_wins_right_to_host_the_2007_rugby_wor_15381,3851.html |archive-date=7 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
== Deelnemers ==
=== Kwalifisering ===
20 spanne het vir die Rugbywêreldbeker 2007 gekwalifiseer. Die agt kwarteindstrydfinaliste van die Rugbywêreldbeker 2003 – Australië, Engeland, Frankryk, Ierland, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis – het almal regstreeks gekwalifiseer terwyl die res van die spanne moes kwalifiseer tydens ’n reeks kompetisies wat regoor die wêreld gehou is. Tien van die twintig posisies wat in die toernooi beskikbaar was, is gevul deur streekskwalifiseerders, terwyl die oorblywende twee posisies deur heruitdunning gevul is. Die kwalifiseringstoernooi is in vyf streeksgroepe verdeel: [[Rugby Afrika|Afrika]], [[Rugby Amerikas Noord|Noord-Amerika]] saam met [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]], [[Asië Rugby|Asië]], [[Rugby Europa|Europa]] en [[Oseanië Rugby|Oseanië]]. Drie plekke elk is vir die nasionale spanne van die Amerikas en Europa gereserveer, twee plekke vir Oseanië en een elk vir Afrika en Asië. Die twee oorblywende plekke is tydens ’n interkontinentale kwalifiseringsrondte beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/EN/RWC+Qualifying/Tournament+Information/ |title=RWC 2007 Qualifying process |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=29 Junie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070629115650/http://www.rugbyworldcup.com/EN/RWC+Qualifying/Tournament+Information/ |archive-date=29 Junie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> As die regstreekse klassifiseerders getel word, het 92 spanne in aanmerking gekom vir kwalifisering vir die finale toernooi in Frankryk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2007.irb.com/home/news/newsid=41577.html#the+road+france+overview |title=The road to France: Overview |publisher=[[Wêreldrugby]] |author=Karen Bond |date=30 Junie 2007 |accessdate=30 Augustus 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140830122038/http://www.rwc2007.irb.com/home/news/newsid=41577.html#the+road+france+overview |archive-date=30 Augustus 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
In Julie 2005 is [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] en [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] bevestig as kwalifiseerders van Oseanië, as onderskeidelik Oseanië 1 en 2.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=2007 |title=Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In Julie van die volgende jaar het [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] as Amerikas 1 gekwalifiseer toe hulle [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] met 26–0 in [[Buenos Aires]] verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2006 |title=Sudamericano de Rugby |publisher=rugbyarchive.net |date=2014 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Amerikas 2 is in Augustus gevul toe [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] met 56–7 in [[Newfoundland]] geklop het.<ref name="Amerikas">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2007 |title=Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Verenigde State het egter later daarin geslaag om as Amerikas 3 te kwalifiseer nadat die span Uruguay gemaklik in twee seksies in die begin van Oktober verslaan het.<ref name="Amerikas" /> In daardie maand het [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] as Europa 1 gekwalifiseer toe hulle [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] met 67–7 in [[Moskou]] geklop het om eerste plek in die land se kwalifiseringgroep te behaal; [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] het [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] met 43–20 in [[Madrid]] geklop en daarmee ook vir die Rugbywêreldbeker 2007 gekwalifiseer as Europa 2.<ref name="Europa">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=2007 |title=Rugby World Cup 2007 – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
[[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] het vir sy derde agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer toe die span [[Marokkaanse nasionale rugbyspan|Marokko]] oor twee seksies in November geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/171?Stagione=2007 |title=Rugby World Cup – African qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] het die enigste Asiatiese toekenning gewen nadat die toernooi na [[Hongkong]] geskuif is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2007 |title=Rugby World Cup 2007 – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] was 14 punte beter as [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] oor twee seksies om die laaste Europese plek in te neem.<ref name="Europa" /> [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] het deur heruitdunning gekwalifiseer nadat die span [[Koreaanse nasionale rugbyspan|Korea]] geklop het.<ref name="Repechage">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/176?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – Qualifiers repechage |publisher=rugbyarchive.net |date=2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die finale plek in Groep C het na [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] gegaan nadat die span [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] met ’n algehele telling van 24–23 geklop het.<ref name="Repechage" />
=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende 20 spanne het vir die finale toernooi gekwalifiseer. Portugal, wat Uruguay vervang het, is die enigste verandering in die 20-span-lys van die Rugbywêreldbeker 2003. Portugal het vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem en hulle is ook die enigste geheel-en-al amateurspan wat gekwalifiseer het.
[[Lêer:World Map 2007 RWC qualif.PNG|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 92 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:2007 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Nominale gasheer}}
{{sleutel|#07f|Agt beste spanne van die 2003-toernooi}}
{{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}}
{{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{FRAru}}
|'''Nominale gasheer'''
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|D
|-
|{{AUSru}}
|rowspan="7"|'''Regstreeks'''
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|B
|-
|{{ENGru}}
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|A
|-
|{{IRLru}}
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|D
|-
|{{NZLru}}
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|C
|-
|{{SCOru}}
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|C
|-
|{{RSAru}}
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|A
|-
|{{WALru}}
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|B
|-
|{{ARGru}}
|Amerikas 1
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|D
|-
|{{FIJru}}
|Oseanië 2
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|B
|-
|{{GEOru}}
|Europa 3
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|D
|-
|{{ITAru}}
|Europa 1
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|C
|-
|{{JPNru}}
|Asië 1
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|B
|-
|{{CANru}}
|Amerikas 2
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{NAMru}}
|Afrika 1
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|D
|-
|{{PORru}}
|Uitspeelwenner 1
|Eerste
| –
|Debuut
|C
|-
|{{ROMru}}
|Europa 2
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|C
|-
|{{SAMru}}
|Oseanië 1
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|A
|-
|{{TGAru}}
|Uitspeelwenner 2
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|A
|-
|{{USAru}}
|Amerikas 3
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|A
|}
== Stadions ==
[[Lêer:RugbyWorldCup2007VenuesMap.JPG|duimnael|Die Rugbywêreldbeker 2007 is deur Frankryk aangebied, met van die wedstryde wat in [[Edinburg]] en [[Cardiff]] gespeel is]]
[[Lêer:La patrouille de France tourne vers St-Denis.jpg|duimnael|Verbyvlug oor die [[Stade de France]] tydens die openingseremonie van die Rugbywêreldbeker 2007]]
[[Lêer:La tour Eiffel pour la coupe du monde de rugby - France 2007.jpg|duimnael|Nagtelike foto van die Eiffeltoring tydens die Rugbywêreldbeker 2007]]
Frankryk het die reg om die Rugbywêreldbeker 2007 aan te bied in 2003 verkry en het vervolgens aangekondig dat vier wedstryde in [[Wallis]], by [[Cardiff]] se 74 500 [[Millennium-stadion]], gehou sal word (twee Groep B-wedstryde waarby die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese span]] betrokke was, die wedstryd tussen [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] en [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], en ’n kwarteindstryd). [[Ierland]] sou wedstryde in [[Dublin]] by [[Lansdowne Road]] aangebied het, maar as gevolg van skeduleringskonflikte met die herkonstruksie van die stadion het die [[Ierse Rugbyvoetbalunie]] besluit om nie deel te neem aan die aanbieding van die Rugbywêreldbeker 2007 nie.<ref name=scotlandgames>{{en}} {{cite web |url=http://www.worldcupweb.com/WCrugby/content/show_article.asp?id=461&cat=2 |title=Scotland looks to give up World cup matches at Murrayfield |publisher=worldcupweb.com |date=2 Desember 2005 |accessdate=26 Junie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150626095006/http://www.worldcupweb.com/WCrugby/content/show_article.asp?id=461&cat=2 |archive-date=26 Junie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Twee Groep C-wedstryde is by [[Edinburg]] se [[Murrayfield-stadion]] gehou. Vroeg in 2006 het die [[Skotse Rugbyunie]] volgens berigte getwyfel om van die wedstryde te huisves en of Skotland genoeg markaanvraag sou kon genereer,<ref name="scotlandgames" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.worldcupweb.com/WCrugby/content/show_article.asp?id=552&cat=2 |title=Scots could disrupt World cup hosting plans |publisher=worldcupweb.com |date=20 Februarie 2006 |accessdate=1 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070101204512/http://www.worldcupweb.com/WCrugby/content/show_article.asp?id=552&cat=2 |archive-date=1 Januarie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> maar in April 2006 het hulle bevestig dat die wedstryde wél op Murrayfield beslis sal word. Aan die einde van die dag kon die Skotland-Nieu-Seelandse wedstryd nie uitverkoop word nie, en die stadion was minder as halfvol tydens die Skotland-Roemenië-wedstryd.
Die Rugbywêreldbeker 2007 het heelwat meer toeskouerkapasiteit gehad as wat dit die geval was vir die [[Rugbywêreldbeker 2003]]: die kleinste stadion vir die 2007-toernooi het sitplek vir 33 900 toeskouers. Die Franse stadions was dieselfde as dié wat vir die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998]] gebruik is. Met [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]], [[Nantes]] en [[Saint-Étienne]] is ook stede in ag geneem wat tradisioneel nie as rugbysentrums beskou word nie. 6 000 vrywilligers het gehelp om die toernooi te organiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/15396665/volunteers-primed-play-their-part-rwc07 |title=Volunteers primed to play their part at RWC'07 |publisher=ESPNscrum |date=18 Maart 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Hoewel die Rugbywêreldbeker 2007 die eerste was wat hoofsaaklik deur Frankryk aangebied is, is ’n aantal wedstryde tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]-toernooie, wat onderskeidelik hoofsaaklik deur [[Engeland]] en [[Wallis]] aangebied is, in Frankryk beslis. In 1991 is Groep D-wedstryde (wat Frankryk insluit) in [[Béziers]], [[Bayonne]], [[Grenoble]], [[Toulouse]], [[Brive]] en [[Agen]] beslis, terwyl [[Parc des Princes]] en [[Stadium Lille Métropole]] elkeen ook ’n kwarteindwedstryd gehuisves het. In 1999 is op ’n soortgelyke wyse Groep C-wedstryde (wat Frankryk insluit) in Béziers, [[Bordeaux]] en [[Toulouse]] beslis, terwyl ’n uitspeelwedstryd gehou is op Stade Félix-Bollaert en ’n kwarteindstryd op die Stade de France.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://sportsillustrated.cnn.com/rugby/world_cup/news/1999/09/25/rwc_venues/index.html |title=1999 Rugby World Cup venues |publisher=sportsillustrated.cnn.com |accessdate=2 Julie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130702050254/http://sportsillustrated.cnn.com/rugby/world_cup/news/1999/09/25/rwc_venues/index.html |archive-date=2 Julie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
! {{vlagikoon|Wallis}} [[Cardiff]]
! {{vlagikoon|Skotland}} [[Edinburg]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Marseille]]
|-
| '''[[Stade de France]]'''
| [[Millennium-stadion|Millennium]]
| [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]]
| [[Stade Vélodrome]]
|-
| <small>{{Koördinate|48|55|28|N|2|21|36|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade de France}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|28|41|N|3|10|57|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Millennium-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|55|56|32|N|3|14|27|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Murrayfield-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|43|16|11|N|5|23|45|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Vélodrome}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''80 000'''
| Kapasiteit: '''74 500'''
| Kapasiteit: '''67 144'''
| Kapasiteit: '''59 500'''
|-
| [[Lêer:07-01 France-Angleterre 02-03-2002.jpg|180px]]
| [[Lêer:Millennium Stadium RWC2015.jpg|180px]]
| [[Lêer:A pot of gold... - geograph.org.uk - 718806.jpg|180px]]
| [[Lêer:Vue du virage Depé.jpg|180px]]
|-
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Parys]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Lyon]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Nantes]]
|-
| [[Parc des Princes]]
| [[Stade Félix-Bollaert]]
| [[Stade de Gerland]]
| [[Stade de la Beaujoire]]
|-
| <small>{{Koördinate|48|50|29|N|2|15|11|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Parc des Princes}}</small>
| <small>{{Koördinate|50|25|58|N|2|48|54|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Félix-Bollaert}}</small>
| <small>{{Koördinate|45|43|26|N|4|49|56|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade de Gerland}}</small>
| <small>{{Koördinate|47|15|20.27|N|1|31|31.35|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade de la Beaujoire}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''47 870'''
| Kapasiteit: '''41 400'''
| Kapasiteit: '''41 100'''
| Kapasiteit: '''38 100'''
|-
| [[Lêer:Paris-Parc-des-Princes.jpg|180px]]
| [[Lêer:Stade Bollaert (Coupe du Monde de Rugby 2007).jpg|180px]]
| [[Lêer:Stade-Gerland-RWC2007.JPG|180px]]
| [[Lêer:Stade de la Beaujoire.jpg|180px]]
|-
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Toulouse]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Saint-Étienne]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Bordeaux]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Montpellier]]
|-
| [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]]
| [[Stade Geoffroy-Guichard]]
| [[Stade Chaban-Delmas]]
| [[Stade de la Mosson]]
|-
| <small>{{Koördinate|43|34|59|N|1|26|3|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stadium de Toulouse}}</small>
| <small>{{Koördinate|45|27|39|N|4|23|25|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Geoffroy-Guichard}}</small>
| <small>{{Koördinate|44|49|45|N|0|35|52|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Chaban-Delmas}}</small>
| <small>{{Koördinate|43|37|20|N|3|48|43|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade de la Mosson}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''35 700'''
| Kapasiteit: '''35 650'''
| Kapasiteit: '''34 440'''
| Kapasiteit: '''33 900'''
|-
| [[Lêer:Stadium de Toulouse.jpg|180px]]
| [[Lêer:Stade-GeoffroyGuichard-RWC2007.JPG|180px]]
| [[Lêer:Stade Chaban-Delmas.jpg|180px]]
| [[Lêer:Australie-Fidji.4.JPG|180px]]
|}
{| cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey;"
|- style="text-align:center;"
|style="border:0 solid blue;"|
{{location map+|Skotland|float=left|width=250|caption=Plek in Skotland|places=
{{Location map~|Skotland|lat=55.942222|long=-3.240833|position=bottom|background=|label=[[Edinburg]]}}
}}
|style="border:0 solid #777;"|
{{Location map+|Frankryk|width=350|float=center|caption=Plekke in Frankryk|places=
{{Location map~|Frankryk|lat=48.9356|long=2.3539|position=top|background=|label=[[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.269722|long= 5.395833|position=bottom|background=|label=[[Marseille]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=48.8567|long=2.3508|position=bottom|background=|label=[[Parys]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=50.4322|long=2.8333|position=bottom|background=|label=[[Lens, Pas-de-Calais|Lens]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=45.723889|long=4.832222|position=top|background=|label=[[Lyon]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=47.2184|long=-1.5536|position=left|background=|label=[[Nantes]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.6045|long=1.444|position=bottom|background=|label=[[Toulouse]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=45.460833|long= 4.390278|position=bottom|background=|label=[[Saint-Étienne]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=44.84|long=-0.58|position=left|background=|label=[[Bordeaux]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.622222|long=3.811944|position=top|background=|label=[[Montpellier]]}}
}}
|style="border:0 solid #2a5;"|
{{Location map+|Wallis|width=280|float=right|caption=Plek in Wallis|places=
{{Location map~|Wallis|lat_deg=51|lat_min=29|lon_deg=-3|lon_min=-11|position=top|background=|label=[[Cardiff]]}}
}}
|}</center>
== Formaat ==
Die Rugbywêreldbeker 2007 is oor 44 dae tussen 20 verskillende spanne oor 48 wedstryde beslis. Dit het op 7 September 2007 op die [[Stade de France]] met die openingswedstryd tussen die nominale gasheer Frankryk en Argentinië afgeskop. Die toernooi het geëindig by dieselfde stadion op 20 Oktober met die eindstryd tussen Engeland en Suid-Afrika, waartydens die Springbokke die Webb Ellis-beker ingepalm het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 2007 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />September
! scope=col |Vr<br />7
! scope=col |Sa<br />8
! scope=col |So<br />9
! scope=col |Ma<br />10
! scope=col |Di<br />11
! scope=col |Wo<br />12
! scope=col |Do<br />13
! scope=col |Vr<br />14
! scope=col |Sa<br />15
! scope=col |So<br />16
! scope=col |Ma<br />17
! scope=col |Di<br />18
! scope=col |Wo<br />19
! scope=col |Do<br />20
! scope=col |Vr<br />21
! scope=col |Sa<br />22
! scope=col |So<br />23
! scope=col |Ma<br />24
! scope=col |Di<br />25
! scope=col |Wo<br />26
! scope=col |Do<br />27
! scope=col |Vr<br />28
! scope=col |Sa<br />29
! scope=col |So<br />30
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 7 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
|- align=center
| align=left|Groep A
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep B
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 30 -->|
|- align=center
|align=left|Groep C
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 30 -->|
|- align=center
|align=left|Groep D
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 2
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />Oktober
! scope=col |Ma<br />1
! scope=col |Di<br />2
! scope=col |Wo<br />3
! scope=col |Do<br />4
! scope=col |Vr<br />5
! scope=col |Sa<br />6
! scope=col |So<br />7
! scope=col |Ma<br />8
! scope=col |Di<br />9
! scope=col |Wo<br />10
! scope=col |Do<br />11
! scope=col |Vr<br />12
! scope=col |Sa<br />13
! scope=col |So<br />14
! scope=col |Ma<br />15
! scope=col |Di<br />16
! scope=col |Wo<br />17
! scope=col |Do<br />18
! scope=col |Vr<br />19
! scope=col |Sa<br />20
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#d6325b| '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 7 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 14 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 20 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto;" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepfase}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
[[Lêer:Mansion House Dublin.crop.JPG|duimnael|Die loting vir die Rugbywêreldbeker 2007 het op 12 Mei 2004 in die [[Dublin]]se Mansion House se Fado-restaurant plaasgevind]]
Die eerste rondte, of die groepfase, het 20 lande wat in vier groepe van vyf spanne gedeel is met dieselfde formaat as wat in 2003 gebruik is. Die loting vir die groepfase was op 12 Mei 2004, gedurende die kwalifisering, in die [[Dublin]]se Mansion House se Fado-restaurant waar die vier beste spanne van die 2003-toernooi in hulle onderskeie groep geloot is. Vir die eerste keer in die rugbywêreldbekergeskiedenis was die loting nie gebaseer op plasings of die IRR-ranglys nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishexaminer.com/sport/rugby/arid-30147082.html |title=Dublin to hold World Cup draw |publisher=Irish Examiner |date=11 Mei 2004 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Aansluitend is die vier verloorders uit die kwarteindrondte aan die groepe toegewys.
Ná die loting op 12 Mei 2004 lyk die groepe soos volg:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishexaminer.com/sport/rugby/arid-30147193.html |title=Ireland drawn with France in RWC 2007 |publisher=Irish Examiner |date=12 Mei 2004 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=25%|[[#Groep B|Groep B]]
!width=25%|[[#Groep C|Groep C]]
!width=25%|[[#Groep D|Groep D]]
|-
|
{{ENGru}}<ref group="n" name="auto">Regstreekse kwalifiseerder (kwarteindfinaliste in [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]).</ref><br />
{{SAMru}}<br />
{{RSAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{TGAru}}<br />
{{USAru}}
|
{{AUSru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{CANru}}<br />
{{FIJru}}<br />
{{JPNru}}<br />
{{WALru}}<ref group="n" name="auto" />
|
{{NZLru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ITAru}}<br />
{{PORru}}<br />
{{ROMru}}<br />
{{SCOru}}<ref group="n" name="auto" />
|
{{ARGru}}<br />
{{FRAru}}<ref group="n" name="auto" /><ref group="n">Benewens regstreekse kwalifisering as gevolg van sy prestasie in 2003 is Frankryk die gasheer en sou die land op grond daarvan gekwalifiseer het.</ref><br />
{{GEOru}}<br />
{{IRLru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{NAMru}}
|}
=== Groepfase ===
[[Lêer:Rugby World Cup 2007Opening Ceremony1.jpg|duimnael|Openingseremonie in die [[Stade de France]]]]
[[Lêer:Frenchmen dressed up for the Rugby World Cup Opening Ceremony.jpg|duimnael|Franse ondersteuners by die openingseremonie]]
[[Lêer:2007 Rugby World Cup balls.jpg|duimnael|''Synergie'', die amptelike rugbybal van die Rugbywêreldbeker 2007]]
Soos in die Rugbywêreldbeker 2003 is die 20 spanne wat vir die Rugbywêreldbeker 2007 gekwalifiseer het in vier groepe verdeel. Die groepe is verdeel van Groep A tot Groep D en elke groep het bestaan uit vyf spanne. Elke groep het twee regstreekse kwalifiseerders van die Rugbywêreldbeker 2003 bevat, met die ander drie plekke wat deur die kwalifiseringstelsel gevul is. Elke land het een keer teen elke ander span in sy groep gespeel: elke land het dus vier wedstryde tydens die groepfase gespeel.
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* Vier wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* Twee vir ’n gelykop;
* geen vir ’n nederlaag;
* Een bonuspunt vir die druk van vier of meer [[Drie (sport)|drieë]], of ’n nederlaag met sewe punte of minder.<ref name=rules>{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2007.irb.com/home/rules/index.html |title=Tournament Rules |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=7 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141007204330/http://www.rwc2007.irb.com/home/rules/index.html |archive-date=7 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Bonuspunte wat bydra tot spanne se versamelde wedstrydpuntetelling is toegeken in elkeen van die volgende omstandighede (een wedstrydpunt vir elke geval):
* ’n span druk vier of meer drieë (ongeag van die wedstryduitslag);
* ’n span verloor met sewe (’n verdoelde drie) of minder.<ref name="rules" />
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vyfde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee of meer spanne ewe veel punte behaal, word ’n kriteriastelsel van gebruik om te bepaal watter span ’n hoër rang het. Die kriteriastelsel berus op ’n gedetailleerde analise van die wedstryde waaraan die spanne deelgeneem het. As geen uitslag met die stelsel bereik kan word nie word die span wat die hoër rang op die amptelike ranglys van die IRR gehad het (soos gepubliseer op 1 Oktober 2007) die hoër rang toegeken.<ref name="rules" />
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep A het teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers in óf die klein finale óf die eindstryd kon herontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.<ref name="rules" />
=== 2007-effek op 2011-kwalifisering ===
Anders as tydens die Rugbywêreldbeker 2003 het die drie beste spanne in elke groep regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in [[Nieu-Seeland]] gekwalifiseer: voorheen het slegs die agt kwarteindfinalsite regstreeks vir die volgende toernooi gekwalifiseer. Die vier semifinaliste, saam met die volgende gasheer [[All Blacks|Nieu-Seeland]], is gekeur vir die 2011-toernooi. Hulle was Argentinië, Australië, Engeland, Fidji, Frankryk, Ierland, Italië, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika, Tonga en Wallis.
== Kaartjies en borgskappe ==
[[Lêer:Rugby World Cup 2007 Boutique Officielle.jpg|duimnael|Amptelike 2007 Rugbywêreldbeker-winkel]]
Kaartjies vir die Rugbywêreldbeker 2007 is in drie fases verdeel. Die eerste-fase-kaartjies is in November 2005 vrygestel toe lede van die Europese rugbygemeenskap (byvoorbeeld amptenare, spelers, ens.) die geleentheid gebied is om verskeie kaartjiepakkette aan te skaf. Ná die oopstel van die tweede fase van die kaartjieskema is meer as 100 000 kaartjies binne tien ure verkoop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://xtramsn.co.nz/rugby/0,,12416-5641099,00.html |title=Rush For Rugby World Cup Tickets |publisher=xtramsn.co.nz |accessdate=12 April 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060412023913/http://xtramsn.co.nz/rugby/0%2C%2C12416-5641099%2C00.html |archive-date=12 April 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aan die begin van 2006 is daar aangekondig dat daar reeds 800 000 van die 2,4 miljoen kaartjies verkoop is en op 6 September 2006 is die eenmiljoenste kaartjie verkoop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.therugbyworldcup.co.uk/tickets.html |title=One millionth ticket sold for Rugby World Cup 2007 |publisher=therugbyworldcup.co.uk |accessdate=24 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061024033350/http://www.therugbyworldcup.co.uk/tickets.html |archive-date=24 Oktober 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die oorblywende kaartjies is tydens die derde fase in November 2006 vrygestel: dié kaartjies was individuele kaartjies en kaartjies na die kwarteindstryd wat gelei het tot ’n ‘ongekende aanvraag’. In Junie 2007 is daar aangekondig dat van die 2,4 miljoen kaartjies wat te koop aangebied was reeds twee miljoen verkoop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/EN/Home/News/061108+dk+tickets.htm |title=Unprecedented demand for RWC 2007 tickets |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 November 2006 |accessdate=25 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070125225624/http://www.rugbyworldcup.com/EN/Home/News/061108%2Bdk%2Btickets.htm |archive-date=25 Januarie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Die wêreldwye vennote van die toernooi was [[Société Générale]], [[GMF]], [[Électricité de France]], [[Peugeot]], [[Visa Internasionaal|Visa]] en [[SNCF]],<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/partners/index.html |title=RWC 2007 Worldwide Partners |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=29 Junie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090629081109/http://www.rugbyworldcup.com/partners/index.html |archive-date=29 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en die amptelike borge sluit in [[Heineken]], [[Vediorbis]], [[Capgemini]], [[Orange (firma)|Orange]], [[Toshiba]] en [[Emirates Airline|Emirates]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/sponsors/index.html |title=RWC 2007 Sponsors |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=15 Mei 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120515040435/http://www.rugbyworldcup.com/sponsors/index.html |archive-date=15 Mei 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[William Gilbert (rugby)|Gilbert]] het die rugbyballe vir die toernooi verskaf en die ''Synergie''-wedstrydbal is deurgaans in die toernooi gebruik. Dit sit Gilbert se betrokkenheid by rugbywêreldbekertoernooie voort nadat die maatskappy die ''Barbarian''- (1995), ''Revolution''- (1999) en ''Xact''-balle (2003) vir vorige toernooie verskaf het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.gilbertrugby.com/pages/rugbymemories |title=Gilbert Rugby Memories |publisher=Gilbert |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Saam met Gilbert was die amptelike verskaffers [[Adidas]], [[Coca-Cola]] en [[Clifford Chance]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/suppliers/index.html |title=RWC 2007 Suppliers |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=10 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110183124/http://www.rugbyworldcup.com/suppliers/index.html |archive-date=10 Januarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
== Betrokkenes ==
=== Wedstrydbeamptes ===
’n Paneel van twaalf skeidsregters en 13 lynregters is vir die groepfase ingespan. Vir die uitklopstadium het die twaalf skeidsregters as skeidsregters, lynregters en televisiewedstrydamptenare opgetree.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2007.irb.com/home/officials/index.html |title=Officials |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=8 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141008004630/http://www.rwc2007.irb.com/home/officials/index.html |archive-date=8 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
{{col-begin}}
{{col-2}}
==== Skeidsregters ====
* {{vlagikoon|Australië}} [[Stuart Dickinson]] <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Wayne Barnes]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Tony Spreadbury]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Chris White]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} [[Joël Jutge]] <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Alan Lewis]] <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Alain Rolland]] <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Paul Honiss]] <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Steve Walsh]] <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Marius Jonker]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jonathan Kaplan]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} [[Nigel Owens]] <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
{{col-2}}
==== Lynregters ====
* {{vlagikoon|Argentinië}} Federico Cuesta <small>([[Argentynse Rugbyunie|Argentinië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Paul Marks <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Dave Pearson <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Christophe Berdos <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Simon McDowell <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Italië}} Carlo Damasco <small>([[Italiaanse Rugbyfederasie|Italië]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Lyndon Bray <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Kelvin Deaker <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Bryce Lawrence <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Skotland}} Malcolm Changleng <small>([[Skotse Rugbyunie|Skotland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Craig Joubert]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Mark Lawrence]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Hugh Watkins <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
{{col-end}}
=== Spanne ===
Elke land kon 30 spelers vir die toernooi kies. Die spanne moes teen 14 Augustus 2007 aan die Internasionale Rugbyraad voorgelê word.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6941210.stm |title=Tonga reveal squad for World Cup |publisher=[[BBC]] |date=10 Augustus 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Nadat die span voorgelê is, kon ’n beseerde speler vervang word, maar so ’n speler is nie toegelaat om weer by die span aan te sluit nie.
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2011]].
|-
| style="background:#ffc;"|Uit die toernooi geskakel, maar kwalifiseer regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2011.
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2011 mis.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
20 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring, terwyl die drie beste spanne regstreeks vir die volgende toernooi gekwalifiseer het.
==== Groep A ====
[[Lêer:Samoan Siva Tau.jpg|duimnael|Die Samoaanse Siva Tau]]
[[Lêer:South Africa - England RWC 2007 try 14092007.jpg|duimnael|Suid-Afrika nadat hulle Engeland met 36–0 geklop het]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{RSAru}}
|4||4||0||0||189||47||+142||24||3||'''19'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{ENGru}}
|4||3||0||1||108||88||+20||11||2||'''14'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;"|{{TGAru}}
|4||2||0||2||89||96||–7||9||1||'''9'''
|-
|style="text-align:left;"|{{SAMru}}
|4||1||0||3||69||143||–74||5||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;"|{{USAru}}
|4||0||0||4||61||142||–81||7||1||'''1'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 8 September 2007
| tyd = 18:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 28–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10076 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Jason Robinson]], [[Olly Barkley]], [[Tom Rees]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Olly Barkley]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Olly Barkley]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Lawrence Dallaglio]] {{Geelkaart|73|80+}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Matekitonga Moeakiola]]<br />'''Doelskop:''' [[Mike Hercus]]<br />'''Strafdoel:''' [[Mike Hercus]]<br />'''Kaarte:''' [[Vahafolau Esikia]] {{Geelkaart|29|39}}, [[Paul Emerick]] {{Geelkaart|80|80+}}
| stadion = [[Stade Félix-Bollaert]], [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]]
| bywoning = 36 755
| skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Olly Barkley]] (Eng)
| notas = [[Henry Bloomfield]], [[Mate Moeakiola]] en [[Taku Ngwenya]] (almal VSA) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 September 2007
| tyd = 16:00 (MEST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 59–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10078 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Bryan Habana]] (4), [[Percy Montgomery]] (2), [[Jaque Fourie]], [[JP Pietersen]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Percy Montgomery]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Percy Montgomery]] (3)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Gavin Williams]]<br />'''Doelskop:''' [[Gavin Williams]]
| stadion = [[Parc des Princes]], [[Parys]]
| bywoning = 44 859
| skeidsregter = Paul Honiss ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Percy Montgomery]] (RSA)
| notas = [[Bryan Habana]] (RSA) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.<ref name="Driekuns">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Tries scored: greater than or equal to 3 |publisher=ESPNscrum |accessdate=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210211/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |archive-date=3 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 12 September 2007
| tyd = 14:00 (MEST)
| tuis = {{USAru-r}}
| telling = 15–25
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10082 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Mike MacDonald]], [[Louis Stanfill]]<br />'''Doelskop:''' [[Mike Hercus]]<br />'''Strafdoel:''' [[Mike Hercus]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Finau Maka]], [[Joseph Vaka]], [[Viliami Vaki]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Pierre Hola]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Pierre Hola]] (2)
| stadion = [[Stade de la Mosson]], [[Montpellier]]
| bywoning = 25 214
| skeidsregter = Stuart Dickinson ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Mike MacDonald]] (VSA)
| notas = [[Finau Maka]] (TGA) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:red">''Die Verenigde State is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 14 September 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 0–36
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10085 Verslag]
| weg = {{RSAru}}
| tuispunte =
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Juan Smith]], [[JP Pietersen]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Percy Montgomery]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[François Steyn]], [[Percy Montgomery]] (4)
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 77 523
| skeidsregter = Joël Jutge ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Fourie du Preez]] (RSA)
| notas = [[Percy Montgomery]] word ná [[Joost van der Westhuizen]] die tweede Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat in sy 89ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2007/sep/13/rugbyunion.rugbyworldcup20074 |title=Springboks have returned to the winning mentality of 1999, says Montgomery |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=13 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd sonder Engelse punte; dit is ook die eerste keer wat die verdedigende kampioen nie punte kon aanteken nie.''<ref name="Review" />
* ''Engeland word ná Kanada, Spanje, Namibië en Roemenië die vyfde span wat tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd nie punte kon aanteken nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/blogs/rugbyworldcup/2007/09/best_and_worst_of_rwc_so_far.html |title=Best and worst of RWC so far (56) |publisher=[[BBC]] |author=Bryn Palmer |date=19 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 16 September 2007
| tyd = 16:00 (MEST)
| tuis = {{SAMru-r}}
| telling = 15–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10090 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Gavin Williams]] (5)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Epi Taione]]<br />'''Doelskop:''' [[Pierre Hola]]<br />'''Strafdoele:''' [[Pierre Hola]] (4)<br />'''Kaarte:''' [[Epeli Taione]] {{Geelkaart|27|37}}, [[Hale T-Pole]] {{Rooikaart|0|71}}, [[Toma Toke]] {{Geelkaart|74|80+}}
| stadion = [[Stade de la Mosson]], [[Montpellier]]
| bywoning = 24 128
| skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Finau Maka]] (TGA)
| notas = [[Enele Taufa]] (TGA) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Hale T-Pole]] (TGA) ontvang in die 71ste minuut ’n rooikaart omdat hy [[Leo Lafaiali’i]] (Sam) met sy elmboog in die gesig gestoot het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6989933.stm |title=Samoa v Tonga as it happened |publisher=[[BBC]] |author=Phil Harlow |date=16 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Samoa is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 22 September 2007
| tyd = 14:00 (MEST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 30–25
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10096 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Ruan Pienaar]] (2), [[Juan Smith]], [[Bobby Skinstad]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Andre Pretorius]], [[Percy Montgomery]]<br />'''Strafdoele:''' [[François Steyn]], [[Percy Montgomery]]<br />'''Kaarte:''' [[François Steyn]] {{Geelkaart|62|72}}, [[Bryan Habana]] {{Geelkaart|68|78}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Kisi Pulu]], [[Sukanaivalu Hufanga]], [[Viliami Vaki]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Pierre Hola]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Pierre Hola]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Joseph Wilson Vaka]] {{Geelkaart|62|72}}
| stadion = [[Stade Félix-Bollaert]], [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]]
| bywoning = 40 069
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Finau Maka]] (TGA)
| notas = [[Percy Montgomery]] word die eerste Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat in sy 90ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/article/idUSL19268146/ |title=Montgomery to become most capped Springbok |publisher=[[Reuters]] |author=Andy Colquhoun |date=19 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 22 September 2007
| tyd = 16:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 44–22
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10097 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Martin Corry]] (2), [[Paul Sackey]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonny Wilkinson]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (4)<br />'''Skepdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Junior Polu]]<br />'''Doelskop:''' [[Loki Crichton]]<br />'''Strafdoele:''' [[Loki Crichton]] (5)
| stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]]
| bywoning = 37 022
| skeidsregter = Alan Lewis ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Loki Crichton]] (Sam)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 26 September 2007
| tyd = 20:00 (MEST)
| tuis = {{SAMru-r}}
| telling = 25–21
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10104 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Lome Fa’atau]], [[Alesana Tuilagi]], [[Kane Thompson]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Loki Crichton]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Loki Crichton]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Silao Vaisola Sefo]] {{Geelkaart|75|80+}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Takudzwa Ngwenya]], [[Louis Stanfill]]<br />'''Doelskop:''' [[Mike Hercus]]<br />'''Strafdoele:''' [[Mike Hercus]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Fifita Mounga]] {{Geelkaart|51|61}}
| stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]]
| bywoning = 34 134
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Eliota Fuimaono-Sapolu]] (Sam)
| notas = [[Silao Vaisola Sefo]] (Sam) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 28 September 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 36–20
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10105 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Paul Sackey]] (2), [[Mathew Tait]], [[Andy Farrell]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)<br />'''Skepdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Sukanaivalu Hufanga]], [[Hale T Pole]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Pierre Hola]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Pierre Hola]] (2)
| stadion = [[Parc des Princes]], [[Parys]]
| bywoning = 45 085
| skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Paul Sackey]] (Eng)
| notas = <span style="color:green">Engeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/english/7016857.stm |title=England 36–20 Tonga |publisher=[[BBC]] |author=James Standley |date=28 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Tonga is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 30 September 2007
| tyd = 20:00 (MEST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 64–15
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10112 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Schalk Burger]], [[François Steyn]], [[Bryan Habana]] (2), [[CJ van der Linde]], [[Fourie du Preez]], [[Jaque Fourie]] (2), [[Juan Smith]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Percy Montgomery]] (6), [[Butch James]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Percy Montgomery]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Takudzwa Ngwenya]], [[Chris Wyles]]<br />'''Doelskop:''' [[Mike Hercus]]<br />'''Strafdoel:''' [[Mike Hercus]]<br />'''Kaart:''' [[Todd Clever]] {{Geelkaart|23|33}}
| stadion = [[Stade de la Mosson]], [[Montpellier]]
| bywoning = 30 485
| skeidsregter = Tony Spreadbury ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Schalk Burger]] (RSA)
| notas = [[Thretton Palamo]] en [[Mike Petri]] (albei VSA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Takudzwa Ngwenya]] (RSA) se drie, wat hy vanaf sy eie helfte deur op sy spanmaat Bryan Habana te vervals en verby hom te hardloop, aangeteken het, is deur die Internasionale Rugbyspelersvereniging as die drie van die jaar in internasionale rugby benoem, ’n toekenning wat deur die IRR nog in 2007 oorhandig is.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/history/awards/newsid=2020608.html |title=Habana named IRB Player of the Year |author=Rugby News Service |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 Oktober 2007 |accessdate=10 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110122659/http://www.irb.com/history/awards/newsid=2020608.html |archive-date=10 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''[[Thretton Palamo]] (VSA) word op 19 jaar en 8 dae die jongste rugbyspeler in dié tyd wat tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd verskyn.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2003478.html#thretton+takes+milestone+stride |title=Thretton takes milestone in his stride |author=Joel Fitzpatrick |publisher=rugbyworldcup.com |date=5 September 2007 |accessdate=30 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930165324/http://en.rugbyworldcup.com/home/news/newsid%3D2003478.html#thretton+takes+milestone+stride |archive-date=30 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
==== Groep B ====
[[Lêer:Wales scrum against canada at RWC 2007.jpg|duimnael|Wallis teen Kanada]]
[[Lêer:RWC-2007-AUSvsJAP.JPG|duimnael|Australië tydens hulle 91–3-oorwinning oor Japan]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
| style="text-align:left;" |{{AUSru}}
| 4||4||0||0||215||41||+174||30||4||'''20'''
|- style="background:#cfc"
| style="text-align:left;" |{{FIJru}}
| 4||3||0||1||114||136||–22||14||3||'''15'''
|- style="background:#ffc"
| style="text-align:left;" |{{WALru}}
| 4||2||0||2||168||105||+63||23||4||'''12'''
|-
| style="text-align:left;" |{{JPNru}}
| 4||0||1||3||64||210||–146||7||1||'''3'''
|-
| style="text-align:left;" |{{CANru}}
| 4||0||1||3||51||120||–69||6||0||'''2'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 8 September 2007
| tyd = 15:45 (MEST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 91–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10075 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Nathan Sharpe]], [[Rocky Elsom]] (3), [[Adam Ashley-Cooper]], [[Chris Latham]] (2), [[Berrick Barnes]] (2), [[Drew Mitchell]] (2), [[George Smith]], [[Adam Freier]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Stirling Mortlock]] (7), [[Matt Giteau]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Stirling Mortlock]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Kosei Ono]]
| stadion = [[Stade de Gerland]], [[Lyon]]
| bywoning = 40 043
| skeidsregter = Alan Lewis ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Rocky Elsom]] (Aus)
| notas = [[Berrick Barnes]] (Aus) en [[Tatsuya Kusumi]] (JPN) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''Die Australiese beginspan was volgens algehele aantal internasionale toetswedstryde die mees ervare beginspan in dié tyd. Die Wallabies se beginspan het tydens die afskop oor 798 toetswedstryde se ervaring beskik.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/101364.html |title=John Smit's captaincy record, the most experienced Test side ever and England's oldest clubs |publisher=ESPNscrum |author=John Griffiths |date=17 Augustus 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Rocky Elsom]] (Aus) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 September 2007
| tyd = 14:00 (MEST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 42–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10077 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Sonny Parker]], [[Alun Wyn Jones]], [[Shane Williams]] (2), [[Colin Charvis]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[James Hook]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Jamie Cudmore]], [[Craig Culpan]], [[Morgan Williams]]<br />'''Doelskop:''' [[James Pritchard]]
| stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]]
| bywoning = 36 939
| skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Morgan Williams]] (Kan)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 12 September 2007
| tyd = 18:00 (MEST)
| tuis = {{JPNru-r}}
| telling = 31–35
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10083 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Luke Thompson]] (2), [[Tomokazu Soma]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Shotaro Onishi]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Shotaro Onishi]] (4)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Akapusi Qera]] (2), [[Seru Rabeni]], [[Kele Leawere]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicky Little]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Nicky Little]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Vilimoni Delasau]] {{Geelkaart|39|49}}
| stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium Municipal]], [[Toulouse]]
| bywoning = 34 995
| skeidsregter = [[Marius Jonker]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Akapusi Qera]] (Fij)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 15 September 2007
| tyd = 14:00 (BST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 20–32
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10087 Verslag]
| weg = {{AUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Jonathan Thomas]], [[Shane Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[James Hook]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]], [[James Hook]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Matt Giteau]], [[Stirling Mortlock]], [[Chris Latham]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Stirling Mortlock]] (2), [[Matt Giteau]]<br />'''Strafdoele:''' [[Stirling Mortlock]]<br />'''Skepdoel:''' [[Berrick Barnes]]<br />'''Kaarte:''' [[Drew Mitchell]] {{Geelkaart|65|75}}, [[Nathan Sharpe]] {{Geelkaart|74|80+}}
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
| bywoning = 71 022
| skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Chris Latham]] (Aus)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 16 September 2007
| tyd = 13:00 (BST)
| tuis = {{FIJru-r}}
| telling = 29–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10089 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Kele Leawere]], [[Kameli Ratuvou]] (2), [[Vilimoni Delasau]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicky Little]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Nicky Little]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Ryan Smith (rugbyspeler)|Ryan Smith]]<br />'''Doelskop:''' [[James Pritchard]]<br />'''Strafdoele:''' [[James Pritchard]] (3)
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
| bywoning = 21 125
| skeidsregter = Tony Spreadbury ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Kameli Ratuvou]] (Fij)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 20 September 2007
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 72–18
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10094 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Alun Wyn Jones]], [[James Hook]], [[T. Rhys Thomas]], [[Kevin Morgan]], [[Mike Phillips]], [[Shane Williams]] (2), [[Dafydd James]], [[Gareth Cooper]], [[Martyn Williams]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]] (5), [[Ceri Sweeney]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Kosuke Endo]], [[Hirotoki Onozawa]]<br />'''Doelskop:''' [[Bryce Robins]]<br />'''Strafdoele:''' [[Shotaro Onishi]] (2)
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
| bywoning = 42 558
| skeidsregter = Joël Jutge ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Michael Phillips]] (Wal)
| notas = [[Chul-Won Kim]] (JPN) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Ben Youngs]] (Eng) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/welsh/7003767.stm |title=Winger Williams set for 50th cap |publisher=[[BBC]] |date=20 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Wallis se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref name="WALvJPN">{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2007/09/22/rugby/crushing-defeat-finishes-japans-hopes-at-world-cup/ |title=Crushing defeat finishes Japan's hopes at World Cup |publisher=The Japan Times |date=22 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/matches/match%3D10955/report.html |title=Coach's rocket sparks record Welsh win |publisher=rugbyworldcup.com |date=26 September 2011 |accessdate=2 Oktober 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111002000331/http://www.rugbyworldcup.com/home/matches/match%3D10955/report.html |archive-date=2 Oktober 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:red">''Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="WALvJPN" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2007
| tyd = 14:30 (MEST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 55–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10099 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Matt Giteau]] (2), [[Drew Mitchell]] (3), [[Adam Ashley-Cooper]], [[Stephen Hoiles]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matt Giteau]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Matt Giteau]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Berrick Barnes]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Isoa Neivua]], [[Aca Ratuva]]<br />'''Doelskop:''' [[Seremaia Bai]]
| stadion = [[Stade de la Mosson]], [[Montpellier]]
| bywoning = 32 232
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Matt Giteau]] (Aus)
| notas = [[Jone Daunivucu]] (Fij) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Drew Mitchell]] (Aus) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 25 September 2007
| tyd = 18:00 (MEST)
| tuis = {{CANru-r}}
| telling = 12–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10101 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Pat Riordan]], [[D.T.H. van der Merwe]]<br />'''Doelskop:''' [[James Pritchard]]<br />'''Kaart:''' [[Pat Riordan]] {{Geelkaart|34|44}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Kosuke Endo]], [[Koji Taira]]<br />'''Doelskop:''' [[Shotaro Onishi]]
| stadion = [[Stade Chaban-Delmas]], [[Bordeaux]]
| bywoning = 33 810
| skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Morgan Williams]] (Kan)
| notas = Dit is die tweede rugbywêreldbekerwedstryd wat in ’n gelykop geëindig het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7009631.stm |title=Canada 12–12 Japan |publisher=[[BBC]] |date=25 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 29 September 2007
| tyd = 15:00 (MEST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 37–6
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10107 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Al Baxter]], [[Adam Freier]], [[George Smith]], [[Drew Mitchell]] (2), [[Chris Latham]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Cameron Shepherd]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Julian Huxley]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[James Pritchard]] (2)
| stadion = [[Stade Chaban-Delmas]], [[Bordeaux]]
| bywoning = 33 805
| skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Hugh McMeniman]] (Aus)
| notas = [[Nick Trenkel]] (Kan) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 29 September 2007
| tyd = 17:00 (MEST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 34–38
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10108 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Alix Popham]], [[Shane Williams]], [[Gareth Thomas]], [[Mark Jones]], [[Martyn Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[James Hook]], [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Akapusi Qera]], [[Vilimoni Delasau]], [[Kele Leawere]], [[Graham Dewes]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicky Little]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Nicky Little]] (4)<br />'''Kaart:''' [[Akapusi Qera]] {{Geelkaart|39|49}}
| stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]]
| bywoning = 37 080
| skeidsregter = Stuart Dickinson ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Shane Williams]] (Wal)
| notas = [[Gareth Thomas]] word die eerste Walliese rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel en hy word ook die eerste Wallieser wat 40 internasionale drieë kon druk.''<ref name="WALvFIJ">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/welsh/7017637.stm |title=Wales 34–38 Fiji |publisher=[[BBC]] |author=Sean |date=29 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Fidji sorg vir die eerste verrassing deur Wallis met ’n telling van 38–34 te klop.''<ref name="WALvFIJ" />
* ''Dit is Wallis se derde rugbywêreldbekernederlaag teen ’n Stille Oseaan-[[eilandstaat]], ná hulle nederlae teen Wes-Samoa in 1999 met 13–16 en teen Samoa in 1999 met 31–38.''<ref name="WALvFIJ" />
* <span style="color:green">''Fidji vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref name="WALvFIJ" />
* <span style="color:red">''Wallis is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="WALvFIJ" />
}}
==== Groep C ====
[[Lêer:Rugby World Cup 2007 - Scotland v Romania 185.jpg|duimnael|Skotland klop Roemenië met 42–0 tuis]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{NZLru}}
|4||4||0||0||309||35||+274||46||4||'''20'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{SCOru}}
|4||3||0||1||116||66||+50||14||2||'''14'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{ITAru}}
|4||2||0||2||85||117||–32||8||1||'''9'''
|-
|style="text-align:left;" |{{ROMru}}
|4||1||0||3||40||161||–121||5||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;" |{{PORru}}
|4||0||0||4||38||209||–171||4||1||'''1'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 8 September 2007
| tyd = 13:45 (MEST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 76–14
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10074 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Richie McCaw]] (2), [[Doug Howlett]] (3), [[Mils Muliaina]], [[Sitiveni Sivivatu]] (2), [[Chris Jack]], [[Jerry Collins]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (7), [[Luke McAlister]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Dan Carter]]<br />'''Kaart:''' [[Carl Hayman]] {{Geelkaart|41|51}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Marko Stanojevic]], [[Mirco Bergamasco]]<br />'''Doelskoppe:''' [[David Bortolussi]], [[Roland de Marigny]]<br />'''Kaart:''' [[Salvatore Perugini]] {{Geelkaart|61|71}}
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 58 612
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Richie McCaw]] (NZL)
| notas = [[Doug Howlett]] (NZL) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''Hy word ná [[Christian Cullen]] ook die tweede Nieu-Seelandse rugbyspeler wat sy 46ste drie druk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby-world-cup-2019/2007/0908/222479-newzealanditaly/ |title=New Zealand 76–14 Italy |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=8 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 September 2007
| tyd = 18:00 (MEST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 56–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10079 Verslag]
| weg = {{PORru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Rory Lamont]] (2), [[Scott Lawson]], [[Rob Dewey]], [[Dan Parks]], [[Hugo Southwell]], [[Kelly Brown]], [[Ross Ford]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Parks]] (5), [[Chris Paterson]] (3)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Pedro Carvalho]]<br />'''Doelskop:''' [[Duarte Cardoso Pinto]]<br />'''Strafdoel:''' [[Duarte Cardoso Pinto]]<br />'''Kaart:''' [[João Uva]] {{Geelkaart|40|50}}
| stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]]
| bywoning = 34 162
| skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Vasco Uva]] (Por)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 12 September 2007
| tyd = 20:00 (MEST)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 24–18
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10084 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Santiago Dellapè]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskop:''' [[Ramiro Pez]]<br />'''Strafdoele:''' [[David Bortolussi]], [[Ramiro Pez]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Alexandru Manta]], [[Marius Tincu]]<br />'''Doelskop:''' [[Ionut Dimofte]]<br />'''Strafdoele:''' [[Ionut Dimofte]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Alexandru Manta]] {{Geelkaart|52|62}}
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 44 241
| skeidsregter = Tony Spreadbury ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Ramiro Pez]] (Ita)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 15 September 2007
| tyd = 13:00 (MEST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 108–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10086 Verslag]
| weg = {{PORru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Joe Rokocoko]] (2), [[Isaia Toeava]], [[Ali Williams]], [[Aaron Mauger]] (2), [[Jerry Collins]], [[Chris Masoe]], [[Andrew Hore]], [[Brendon Leonard]], [[Nick Evans]], [[Andrew Ellis]], [[Leon MacDonald]], [[Conrad Smith]] (2), [[Carl Hayman]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nick Evans]] (14)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Rui Cordeiro]]<br />'''Doelskop:''' [[Duarte Cardoso Pinto]]<br />'''Strafdoel:''' [[Duarte Cardoso Pinto]]<br />'''Skepdoel:''' [[Gonçalo Malheiro]]
| stadion = [[Stade de Gerland]], [[Lyon]]
| bywoning = 40 729
| skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Jerry Collins]] (NZL)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 18 September 2007
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 42–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10092 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Chris Paterson]], [[Allister Hogg]] (3), [[Rory Lamont]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Chris Paterson]] (6)
| wegpunte =
| stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
| bywoning = 31 222
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Allister Hogg]] (Sko)
| notas = [[Allister Hogg]] (Sko) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''Met ’n gehoor van 31 222 was dit die laagste bywoning in Groep C, ondanks ’n Skotse tuiswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/world/threetry-hogg-stars-as-scotland-down-romania-at-rugby-world-cup-20070919-zoq.html |title=Three-try Hogg stars as Scotland down Romania at rugby World Cup |publisher=The Sydney Morning Herald |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is slegs die sesde keer wat ’n rugbyspan tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd nie punte kon aanteken nie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6999621.stm |title=FULL TIME Scotland 42–0 Romania |publisher=[[BBC]] |author=Julian Shea |date=18 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Skotland se grootste oorwinning in dié tyd oor Roemenië.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 19 September 2007
| tyd = 20:00 (MEST)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 31–5
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10093 Verslag]
| weg = {{PORru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Andrea Masi]] (2), [[Mauro Bergamasco]]<br />'''Doelskoppe:''' [[David Bortolussi]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[David Bortolussi]] (4)<br />'''Kaart:''' [[Marco Bortolami]] {{Geelkaart|7|17}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[David Penalva]]
| stadion = [[Parc des Princes]], [[Parys]]
| bywoning = 45 476
| skeidsregter = [[Marius Jonker]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[José Pinto]] (Por)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''
* ''[[Alessandro Troncon]] word die eerste Italiaanse rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7001453.stm |title=Italy 31–5 Portugal |publisher=[[BBC]] |author=Mark Orlovac |date=19 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Portugal is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2007
| tyd = 16:00 (BST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 0–40
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10100 Verslag]
| weg = {{NZLru}}
| tuispunte =
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Richie McCaw]], [[Doug Howlett]] (2), [[Byron Kelleher]], [[Ali Williams]], [[Dan Carter]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Carter]] (2)
| stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
| bywoning = 64 558
| skeidsregter = [[Marius Jonker]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Chris Masoe]] (NZL)
| notas = [[John Barclay]] en [[Alasdair Dickinson]] (albei Sko) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Doug Howlett]] word die eerste Nieu-Seelandse rugbyspeler wat sy 48ste drie druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7002859.stm |title=Scotland 0–40 New Zealand |publisher=[[BBC]] |author=Thomas McGuigan |date=23 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2007/sep/24/rugbyunion.rugbyworldcup20071 |title=No points for Scots, no pleasure from All Blacks |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=23 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 25 September 2007
| tyd = 20:00 (MEST)
| tuis = {{ROMru-r}}
| telling = 14–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10102 Verslag]
| weg = {{PORru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Marius Tincu]], [[Florin Corodeanu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Valentin Calafeteanu]], [[Dănuţ Dumbrava]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Joaquim Ferreira]]<br />'''Doelskop:''' [[Duarte Cardoso Pinto]]<br />'''Strafdoel:''' [[Gonçalo Malheiro]]
| stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium Municipal]], [[Toulouse]]
| bywoning = 35 532
| skeidsregter = Paul Honiss ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Diogo Coutinho]] (Por)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''
* <span style="color:red">''Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 29 September 2007
| tyd = 13:00 (MEST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 85–8
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10106 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Sitiveni Sivivatu]] (2), [[Chris Masoe]], [[Joe Rokocoko]] (3), [[Nick Evans]], [[Aaron Mauger]], [[Isaia Toeava]] (2), [[Andrew Hore]], [[Conrad Smith]], [[Doug Howlett]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Luke McAlister]] (4), [[Nick Evans]] (6)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Marius Tincu]]<br />'''Strafdoel:''' [[Florin Vlaicu]]
| stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium Municipal]], [[Toulouse]]
| bywoning = 35 608
| skeidsregter = Joël Jutge ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Joe Rokocoko]] (NZL)
| notas = [[Stefan Ciuntu]] (Rom) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Joe Rokocoko]] (NZL) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 29 September 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 18–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10109 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Chris Paterson]] (6)<br />'''Kaart:''' [[Nathan Hines]] {{Geelkaart|54|64}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Alessandro Troncon]]<br />'''Doelskop:''' [[David Bortolussi]]<br />'''Strafdoele:''' [[David Bortolussi]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Mauro Bergamasco]] {{Geelkaart|8|18}}
| stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]]
| bywoning = 34 701
| skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Dan Parks]] (Sko)
| notas = <span style="color:green">Skotland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref name="SCOvITA">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/7014104.stm |title=Scotland 18–16 Italy |publisher=[[BBC]] |author=Colin Moffat |date=29 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="SCOvITA" />
}}
==== Groep D ====
[[Lêer:2007 Corleto Paris.jpg|duimnael|Argentinië se openingswedstryd teen Frankryk]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{ARGru}}
|4||4||0||0||143||33||+110||16||2||'''18'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{FRAru}}
|4||3||0||1||188||37||+151||24||3||'''15'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{IRLru}}
|4||2||0||2||64||82||–18||9||1||'''9'''
|-
|style="text-align:left;" |{{GEOru}}
|4||1||0||3||50||111||–61||5||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;" |{{NAMru}}
|4||0||0||4||30||212||–182||3||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 7 September 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 12–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10073 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[David Skrela]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Ignacio Corleto]]<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Contepomi]] (4)
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 79 312
| skeidsregter = Tony Spreadbury ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Felipe Contepomi]] (Arg)
| notas = Dit is die derde agtereenvolgende openingswedstryd waartydens Argentinië teen die gasheer speel. In 1999 het die Pumas met 23–18 teen Wallis en in 2003 met 24–8 teen Australië verloor.''
* ''[[David Skrela]] (Fra) se drie punte van die strafdoel in die tweede helfte is die laagste aantal punte in dié tyd wat tydens ’n rugbywêreldbekerwedstrydhelfte aangeteken is.''
* ''Dit is die tweede agtereenvolgende rugbywêreldbekerwedstryd (ná die 2003-eindstryd) waartydens die wenner tydens die tweede helfte nie punte kon aanteken nie.''
* ''Dit is die vyfde oorwinning vir Argentinië in hulle onlangse ses toetswedstryde oor Frankryk, wat in November 2006 met slegs een punt hulle enigste oorwinning kon aanteken.''
* ''Argentinië het ná Nieu-Seeland in 1991 op Twickenham teen Engeland die tweede span geword wat die (nominale) gasheer in die openingswedstryd kon klop.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6975751.stm |title=France 12–17 Argentina |publisher=[[BBC]] |author=Rob Hodgetts |date=7 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Frankryk se eerste nederlaag tydens ’n groepfase (behalwe vir die 20–20-gelykop teen Skotland in 1987). Sedertdien kon slegs Nieu-Seeland met ’n 100%-wenrekord tydens die groepfase spog (beëindig tydens die 2023-toernooi).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/france-hand-the-all-blacks-their-first-ever-rugby-world-cup-pool-stage-defeat |title=France hand the All Blacks their first-ever Rugby World Cup pool stage defeat |publisher=Planet Rugby |date=8 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 September 2007
| tyd = 20:00 (MEST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 32–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10080 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Brian O’Driscoll]], [[Andrew Trimble]], [[Simon Easterby]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Jerry Flannery]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ronan O’Gara]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Ronan O’Gara]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Jacques Nieuwenhuis]], [[Piet van Zyl]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Emile Wessels]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Emile Wessels]]
| stadion = [[Stade Chaban-Delmas]], [[Bordeaux]]
| bywoning = 33 945
| skeidsregter = Joël Jutge ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Ryan Witbooi]] (Nam)
| notas = [[Brian O’Driscoll]] word die eerste Ierse rugbyspeler wat sy 30ste drie druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/2007/09/10/shaky-start-from-ireland-as-namibia-take-the-plaudits/ |title=Shaky Start From Ireland As Namibia Take The Plaudits |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=10 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Namibië se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 11 September 2007
| tyd = 20:00 (MEST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 33–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10081 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Lucas Borges]] (2), [[Patricio Albacete]], [[Federico Martín Aramburú]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Felipe Contepomi]], [[Juan Martín Hernández]]<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Contepomi]] (3)
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Merab Kwirikasjwili]]
| stadion = [[Stade de Gerland]], [[Lyon]]
| bywoning = 40 240
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Juan Martín Fernández Lobbe]] (Arg)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 15 September 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 14–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10088 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Rory Best]], [[Girvan Dempsey]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ronan O’Gara]] (2)<br />'''Kaart:''' [[David Wallace]] {{Geelkaart|36|46}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[George Sjkinin]]<br />'''Doelskop:''' [[Merab Kwirikasjwili]]<br />'''Strafdoel:''' [[Merab Kwirikasjwili]]
| stadion = [[Stade Chaban-Delmas]], [[Bordeaux]]
| bywoning = 33 807
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[George Sjkinin]] (Geo)
| notas = <span style="color:red">Georgië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 16 September 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 87–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10091 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Cédric Heymans]], [[David Marty]], [[Thierry Dusautoir]], [[Lionel Nallet]] (2), [[Vincent Clerc]] (3), [[Julien Bonnaire]], [[Sébastien Chabal]] (2), [[Jean-Baptiste Elissalde]], [[Raphaël Ibañez]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jean-Baptiste Elissalde]] (11)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Bradley Langenhoven]]<br />'''Doelskop:''' [[Tertius Losper]]<br />'''Skepdoel:''' [[Emile Wessels]]<br />'''Kaart:''' [[Jacques Nieuwenhuis]] {{Rooikaart|0|18}}
| stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium Municipal]], [[Toulouse]]
| bywoning = 35 339
| skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Jean-Baptiste Élissalde]] (Fra)
| notas = [[Vincent Clerc]] (Fra) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''[[Jacques Nieuwenhuis]] (Nam) ontvang in die 19de minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op [[Sebastien Chabal]] (Fra) uitgevoer het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6989943.stm |title=France 87–10 Namibia |publisher=[[BBC]] |author=Mark Orlovac |date=16 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Frankryk se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/en/sports/article/2023/09/22/rugby-world-cup-2023-france-s-record-breaking-night-against-namibia_6138444_9.html |title=Rugby World Cup 2023: France's record-breaking night against Namibia |publisher=[[Le Monde]] |author=Martin Untersinger |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Namibië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 21 September 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 25–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10095 Verslag]
| weg = {{IRLru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Vincent Clerc]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Jean-Baptiste Élissalde]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Damien Traille]] {{Geelkaart|75|80+}}
| wegpunte = '''Skepdoel:''' [[Ronan O’Gara]]<br />'''Kaart:''' [[Paul O’Connell]] {{Geelkaart|63|73}}
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 80 267
| skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Jean-Baptiste Élissalde]] (Fra)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 22 September 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 63–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10098 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Rodrigo Roncero]], [[Juan Manuel Leguizamón]] (2), [[Manuel Contepomi]], [[Felipe Contepomi]], [[Gonzalo Tiesi]], [[Ignacio Corleto]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Federico Todeschini]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Felipe Contepomi]] (4), [[Federico Todeschini]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Contepomi]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Morne Schreuder]]
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 55 067
| skeidsregter = Stuart Dickinson ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Rodrigo Roncero]] (Arg)
| notas = <span style="color:green">Argentinië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7004936.stm |title=Argentina 63–3 Namibia |publisher=[[BBC]] |author=Rob Hodgetts |date=22 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 26 September 2007
| tyd = 18:00 (MEST)
| tuis = {{GEOru-r}}
| telling = 30–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10103 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Akwsenti Giorgadse]], [[Irakli Machkhaneli]], [[Dawid Kacharawa]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Merab Kwirikasjwili]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Merab Kwirikasjwili]] (3)
| wegpunte =
| stadion = [[Stade Félix-Bollaert]], [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]]
| bywoning = 32 549
| skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Merab Kwirikasjwili]] (Geo)
| notas = Dit is Georgië se eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/2011-rugby-world-cup/rugby/story/80930.html |title=Georgia clinch historic victory over Namibia |publisher=ESPNscrum |date=26 September 2007 |accessdate=24 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240124220017/http://en.espn.co.uk/2011-rugby-world-cup/rugby/story/80930.html |archive-date=24 Januarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''Nadat Namibië geen punte kon aanteken nie, word dit die eerste rugbywêreldbekertoernooi waartydens vier spanne geen punte kon aanteken nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7011534.stm |title=Georgia 30–0 Namibia |publisher=[[BBC]] |author=James Standley |date=26 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 30 September 2007
| tyd = 15:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 64–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10110 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Clément Poitrenaud]], [[Yannick Nyanga]], [[Lionel Beauxis]], [[Christophe Dominici]] (2), [[Sébastien Bruno]], [[Lionel Nallet]], [[Rémy Martin]], [[Julien Bonnaire]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Lionel Beauxis]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Lionel Beauxis]] (3)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Zwiad Maisoeradse]]<br />'''Doelskop:''' [[Malkhas Oerjoekasjwili]]<br />'''Kaarte:''' [[Mamoeka Magrakwelidse]] {{Geelkaart|28|38}}, [[Rewas Gigauri]] {{Geelkaart|74|80+}}
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 58 695
| skeidsregter = Alan Lewis ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Lionel Beauxis]] (Fra)
| notas = <span style="color:green">Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7015926.stm |title=France 64–7 Georgia |publisher=[[BBC]] |author=James Standley |date=30 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 30 September 2007
| tyd = 17:00 (MEST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 15–30
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10111 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Brian O’Driscoll]], [[Geordan Murphy]]<br />'''Doelskop:''' [[Ronan O’Gara]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ronan O’Gara]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Lucas Borges]], [[Horacio Agulla]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Contepomi]]<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Contepomi]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Juan Martín Hernández]] (3)
| stadion = [[Parc des Princes]], [[Parys]]
| bywoning = 45 450
| skeidsregter = Paul Honiss ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Gonzalo Longo Elía]] (Arg)
| notas = [[Juan Martín Hernández]] (Arg) teken ná [[Jannie de Beer]] (RSA) se vyf skepdoele teen Engeland tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]] die naasmeeste skepdoele (3) deur ’n enkele speler in ’n rugbywêreldbekerwedstryd aan en sluit daarmee by [[Jonny Wilkinson]] (Eng) teen Frankryk tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/most_drop_goals_match.html?id=17;type=trophy |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Most individual drop goals in a match |publisher=ESPNscrum |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130753/http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/most_drop_goals_match.html?id=17;type=trophy |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/watch-george-ford-rockets-over-three-drop-goals-in-world-cup-opener |title=WATCH: George Ford rockets over THREE drop goals in World Cup opener |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Paul Honiss word ná die Wallieser Derek Bevan die tweede rugbyskeidsregter wat sy 44ste toetswedstryd hanteer.''<ref name="Paul Honiss">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2019835.html |title=Referee Honiss set to break world record |publisher=rugbyworldcup.com |date=19 Oktober 2007 |accessdate=14 Februarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214004032/http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2019835.html |archive-date=14 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:red">''Ierland is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/irish/7018298.stm |title=Argentina 30–15 Ireland |publisher=[[BBC]] |date=30 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná die 1999-kwarteindstryd is dit die tweede keer wat Argentinië Ierland uit ’n rugbywêreldbekertoernooi geskakel het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/blogs/rugbyworldcup/2007/09/irish_fall_under_magicians_spe.html |title=Irish fall under magician's spell (115) |publisher=[[BBC]] |author=Bryn Palmer |date=30 September 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Met hierdie nederlaag versuim Ierland vir die eerste keer sedert die 1999-toernooi die uitklopfase.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2023/0813/1399340-the-story-of-the-rwc-sa-win-in-07-as-ireland-collapse/ |title=The story of the Rugby World Cup: South Africa win in 07 as Ireland collapse |publisher=Raidió Teilifís Éireann |author=Neil Treacy |date=13 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
=== Uitklopfase ===
[[Lêer:Springbok parade.jpg|duimnael|Die Springbokke nadat hulle in 2007 as die wêreldkampioen gekroon is]]
[[Lêer:Man of the moment Jake White.jpg|duimnael|Die William Webb Ellis-beker wat deur die Springbokspan van Suid-Afrika as wenner van die Rugbywêreldbeker 2007 omhoog gehou is]]
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Eindstryd
| RD1-header01 = 6 Oktober – Marseille
| RD1-team01 = {{AUSru}}
| RD1-score01 = 10
| RD1-team02 = '''{{ENGru}}'''
| RD1-score02 = '''12'''
| RD1-header02 = 6 Oktober – Cardiff
| RD1-team03 = {{NZLru}}
| RD1-score03 = 18
| RD1-team04 = '''{{FRAru}}'''
| RD1-score04 = '''20'''
| RD1-header03 = 7 Oktober – Marseille
| RD1-team05 = '''{{RSAru}}'''
| RD1-score05 = '''37'''
| RD1-team06 = {{FIJru}}
| RD1-score06 = 20
| RD1-header04 = 7 Oktober – Saint-Denis
| RD1-team07 = '''{{ARGru}}'''
| RD1-score07 = '''19'''
| RD1-team08 = {{SCOru}}
| RD1-score08 = 13
| RD2-header01 = 13 Oktober – Saint-Denis
| RD2-team01 = '''{{ENGru}}'''
| RD2-score01 = '''14'''
| RD2-team02 = {{FRAru}}
| RD2-score02 = 9
| RD2-header02 = 14 Oktober – Saint-Denis
| RD2-team03 = '''{{RSAru}}'''
| RD2-score03 = '''37'''
| RD2-team04 = {{ARGru}}
| RD2-score04 = 13
| RD3-header01 = 20 Oktober – Saint-Denis
| RD3-team01 = {{ENGru}}
| RD3-score01 = 6
| RD3-team02 = '''{{RSAru}}'''
| RD3-score02 = '''15'''
| RD3-header02 = 19 Oktober – Parys
| RD3-team03 = {{FRAru}}
| RD3-score03 = 10
| RD3-team04 = '''{{ARGru}}'''
| RD3-score04 = '''43'''
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 6 Oktober 2007
| tyd = 15:00 (MEST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 10–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10341 Verslag]
| weg = {{ENGru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Lote Tuqiri]]<br />'''Doelskop:''' [[Stirling Mortlock]]<br />'''Strafdoel:''' [[Stirling Mortlock]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (4)
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 59 102
| skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Andrew Sheridan]] (Eng)
| notas = Dit is Engeland se derde agtereenvolgende rugbywêreldbekeroorwinning oor Australië ná die oorwinning tydens die 1995-kwarteindstryd en die 2003-eindstryd, waarmee hulle ’n 3–2-wenrekord oor die Wallabies behaal. Daarbenewens is Engeland die enigste span wat ’n oorwinning oor die Wallabies sedert Suid-Afrika se 1995-oorwinning tydens die openingswedstryd kon aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/513636 |title=England v Australia: Five classic World Cup clashes |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=16 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Jonny Wilkinson]] (Eng) teken met 227 rugbywêreldbekerpunte die naasmeeste ná [[Gavin Hastings]] (Sko) aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7030305.stm |title=England v Australia as it happened |publisher=[[BBC]] |author=Phil Harlow |date=6 Oktober 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 6 Oktober 2007
| tyd = 20:00 (MEST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 18–20
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10342 Verslag]
| weg = {{FRAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Luke McAlister]], [[Rodney So’oialo]]<br />'''Doelskop:''' [[Dan Carter]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Carter]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Luke McAlister]] {{Geelkaart|45|55}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Thierry Dusautoir]], [[Yannick Jauzion]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Lionel Beauxis]], [[Jean-Baptiste Élissalde]]<br />'''Strafdoele:''' [[Lionel Beauxis]] (2)
| stadion = [[Millennium-stadion]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
| bywoning = 71 699
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Luke McAlister]] (NZL)
| notas = Dit is Nieu-Seeland se ergste vertoning in ’n rugbywêreldbekertoernooi in dié tyd; hulle het voorheen nooit die halfeindrondte misgeloop nie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7030471.stm |title=New Zealand 18–20 France |publisher=[[BBC]] |author=Julian Shea |date=6 Oktober 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Nieu-Seeland se laaste rugbywêreldbekernederlaag tot hulle 7–19-nederlaag teen Engeland tydens die 2019-halfeindstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/26/england-new-zealand-rugby-world-cup-semi-final-match-report |title=England dethrone New Zealand to reach Rugby World Cup final |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=26 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 7 Oktober 2007
| tyd = 15:00 (MEST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 37–20
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10343 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Jaque Fourie]], [[John Smit]], [[JP Pietersen]], [[Juan Smith]], [[Butch James]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Percy Montgomery]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[François Steyn]], [[Percy Montgomery]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Vilimoni Delasau]], [[Sereli Bobo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Seremaia Bai]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Seremaia Bai]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Seru Rabeni]] {{Geelkaart|52|62}}
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 55 943
| skeidsregter = Alan Lewis ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Juan Smith]] (RSA)
| notas = Dit is Fidji se eerste verskyning in die kwarteindrondte sedert die heel eerste 1987-toernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/england-v-fiji-live-updates-rugby-world-cup-2023-quarter-final-kickoff-time-how-to-watch-in-new-zealand/5KFYZRV44NHRDIX3IT7DFKTIUE/ |title=England v Fiji result, Rugby World Cup 2023 quarter-final: England deny Fiji comeback to book semifinal spot |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=15 Oktober 2023 |accessdate=23 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240223045813/https://www.nzherald.co.nz/sport/england-v-fiji-live-updates-rugby-world-cup-2023-quarter-final-kickoff-time-how-to-watch-in-new-zealand/5KFYZRV44NHRDIX3IT7DFKTIUE/ |archive-date=23 Februarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 7 Oktober 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 19–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10344 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Gonzalo Longo]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Contepomi]]<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Contepomi]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Juan Martín Hernández]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Chris Cusiter]]<br />'''Doelskop:''' [[Chris Paterson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Parks]], [[Chris Paterson]]
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 76 866
| skeidsregter = Joël Jutge ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Gonzalo Longo Elía]] (Arg)
| notas = Argentinië haal vir die eerste keer die halfeindrondte. Skotland het ná ’n vierde plek in 1991 hulle tweede halfeindstryd probeer haal.
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 13 Oktober 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 14–9
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10345 Verslag]
| weg = {{FRAru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Josh Lewsey]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Jonny Wilkinson]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Lionel Beauxis]] (3)
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 80 283
| skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Mike Catt]] (Eng)
| notas = [[Josh Lewsey]] druk ná 79 sekondes die vinnigste drie in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekeruitklopwedstryd en sy drie word ook as die vinnigste drie vir Engeland in dié tyd beskou.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://theflanker.co.uk/all/brian-ashton-2007-world-cup |title=Brian Ashton and the 2007 World Cup: England in revolt |publisher=The Flanker |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref>
* ''Ná Australië in 1999 word Engeland die tweede verdedigende kampioen wat ’n eindstryd haal.''
* ''Ná Australië in 2003 word Engeland ook die tweede span wat drie eindstryde haal, nadat hulle ook in die 1991- en 2003-eindstryde verskyn het.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 14 Oktober 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 37–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10347 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Fourie du Preez]], [[Bryan Habana]] (2), [[Danie Rossouw]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Percy Montgomery]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Percy Montgomery]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Juan Smith]] {{Geelkaart|77|80+}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Manuel Contepomi]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Contepomi]]<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Contepomi]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Felipe Contepomi]] {{Geelkaart|78|80+}}
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 77 055
| skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Danie Rossouw]] (RSA)
| notas = [[Bryan Habana]] (RSA) word ná [[Jonah Lomu]] (NZL) die tweede rugbyspeler wat agt drieë tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/will-jordan-rugby-world-cup-try-record-b2433470.html |title=Will Jordan makes Rugby World Cup history with semi-final hat-trick |publisher=The Independent |author=Jamie Braidwood |date=20 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Nieu-Seeland in 1995, asook beide Australië en Frankryk in 1999, en Engeland in 2003 word Suid-Afrika die vyfde span wat twee eindstryde haal, nadat hulle ook in die 1995-eindstryd verskyn het.
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 19 Oktober 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 10–34
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10348 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Clément Poitrenaud]]<br />'''Doelskop:''' [[Lionel Beauxis]]<br />'''Strafdoel:''' [[Jean-Baptiste Élissalde]]<br />'''Kaart:''' [[Raphaël Ibañez]] {{Geelkaart|44|54}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Felipe Contepomi]] (2), [[Omar Hasan]], [[Federico Martín Aramburú]], [[Ignacio Corleto]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Felipe Contepomi]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Felipe Contepomi]]<br />'''Kaarte:''' [[Rimas Álvarez Kairelis]] {{Geelkaart|44|54}}, [[Juan Manuel Leguizamón]] {{Geelkaart|62|72}}
| stadion = [[Parc des Princes]], [[Parys]]
| bywoning = 45 958
| skeidsregter = Paul Honiss ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Agustín Pichot]] (Arg)
| notas = Paul Honiss word die eerste rugbyskeidsregter wat sy 45ste toetswedstryd hanteer.''<ref name="Paul Honiss" />
* ''Dit is die eerste keer tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi wat twee spanne mekaar herontmoet nadat hulle voorheen in die groepfase ook teen mekaar gespeel het.
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 20 Oktober 2007
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 6–15
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10349 Verslag]
| weg = {{RSAru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Percy Montgomery]] (4), [[François Steyn]]
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 80 430
| skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Victor Matfield]] (RSA)
| notas = [[Jonny Wilkinson]] (Eng) word met 249 punte die beste puntemaker in dié tyd tydens rugbywêreldbekertoernooie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/news24/jonny-we-gave-it-our-best-20071020 |title=Jonny: We gave it our best |publisher=[[Nuus24]] |date=21 Oktober 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Percy Montgomery]] (RSA) eindig as die 2007-toernooi se beste puntemaker met 105 punte.''
* ''Ná die voorafgaande bronseindstryd is dit die tweede keer tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi wat twee spanne mekaar herontmoet nadat hulle voorheen in die groepfase ook teen mekaar gespeel het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-talking-tactics-where-the-world-cup-was-won/2ATH44HEWV7MMANYXLIMTGMNB4/ |title=Rugby: Talking tactics – where the World Cup was won |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Luke Phillips |date=22 Oktober 2007 |accessdate=24 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240124220021/https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-talking-tactics-where-the-world-cup-was-won/2ATH44HEWV7MMANYXLIMTGMNB4/ |archive-date=24 Januarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''Suid-Afrika wen die Rugbywêreldbeker 2007 sonder ’n verlore wedstryd.
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 2007
|-
|align=center|'''{{RSAru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 20 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 2007.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2007;spanmin1=01+Jan+2007;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |title=Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records |publisher=ESPNscrum |accessdate=23 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623083550/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2007;spanmin1=01+Jan+2007;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |archive-date=23 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:2007 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 2007:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{RSAru}} || A || 7 || 7 || 0 || 0 || 278 || 33 || 25 || 21 || 0
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || A || 7 || 5 || 0 || 2 || 140 || 12 || 7 || 17 || 5
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || D || 7 || 6 || 0 || 1 || 209 || 23 || 14 || 18 || 4
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || D || 7 || 4 || 0 || 3 || 227 || 27 || 19 || 18 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || C || 5 || 4 || 0 || 1 || 327 || 48 || 36 || 5 || 0
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || B || 5 || 4 || 0 || 1 || 225 || 31 || 20 || 8 || 2
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || D || 5 || 3 || 0 || 2 || 134 || 16 || 12 || 10 || 0
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || C || 5 || 3 || 0 || 2 || 129 || 15 || 15 || 8 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 9 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || B || 4 || 2 || 0 || 2 || 168 || 23 || 16 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 10 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || A || 4 || 2 || 0 || 2 || 89 || 9 || 7 || 10 || 0
|- style="background:#f55"
| 11 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || C || 4 || 2 || 0 || 2 || 85 || 8 || 6 || 11 || 0
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || D || 4 || 2 || 0 || 2 || 64 || 9 || 5 || 2 || 1
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || A || 4 || 1 || 0 || 3 || 69 || 5 || 4 || 12 || 0
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{GEOru}} || D || 4 || 1 || 0 || 3 || 50 || 5 || 5 || 5 || 0
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{ROMru}} || C || 4 || 1 || 0 || 3 || 40 || 5 || 3 || 3 || 0
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || B || 4 || 0 || 1 || 3 || 64 || 7 || 4 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 17 || style="text-align:left;"|{{CANru}} || B || 4 || 0 || 1 || 3 || 51 || 6 || 3 || 5 || 0
|- style="background:#f55"
| 18 || style="text-align:left;"|{{USAru}} || A || 4 || 0 || 0 || 4 || 61 || 7 || 4 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 19 || style="text-align:left;"|{{PORru}} || C || 4 || 0 || 0 || 4 || 38 || 4 || 3 || 3 || 1
|- style="background:#f55"
| 20 || style="text-align:left;"|{{NAMru}} || D || 4 || 0 || 0 || 4 || 30 || 3 || 3 || 2 || 1
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 48 || || || || 2498 || 296 || 211 || 178 || 14
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Percy Montgomery]]
| 105
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Felipe Contepomi]]
| 91
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Jonny Wilkinson]]
| 67
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Nick Evans]]
| 50
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Jean-Baptiste Élissalde]]
| 47
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Chris Paterson]]
| 46
|-
| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Tonga}} [[Pierre Hola]]
| 44
|-
| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Lionel Beauxis]]
| 43
|-
| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Fidji}} [[Nicky Little]]
| 42
|-
|rowspan="3"| 10
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Matt Giteau]]
|rowspan="3"| 40
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Bryan Habana]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Dan Carter]]
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Bryan Habana]]
| 8
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Drew Mitchell]]
| 7
|-
|rowspan="2"| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Doug Howlett]]
|rowspan="2"| 6
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Shane Williams]]
|-
|rowspan="3"| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Joe Rokocoko]]
|rowspan="3"| 5
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Chris Latham]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Vincent Clerc]]
|-
|rowspan="6"| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Rory Lamont]]
|rowspan="6"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Sitiveni Sivivatu]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jaque Fourie]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[JP Pietersen]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Juan Smith]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Paul Sackey]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Krieketwêreldbeker 2007]]
== Notas ==
<references group="n" />
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Simon Barclay |title=Rugby World Cup 1987–2015: Complete Match Results & Statistics |publisher=Silverthorn Publishing |year=2015 |isbn=978-1-326-46806-4}}
* {{en}} {{cite book |author=Lance Peatey |title=In Pursuit of Bill: A Complete History of the Rugby World Cup |publisher=New Holland Publishers |year=2011 |isbn=978-1-74257-191-1}}
* {{en}} {{cite book |author=Ian Robertson |title=Sweet Chariot 2 – The Complete Book of the Rugby World Cup 2007 |publisher=Green Umbrella Publishing |date=12 November 2007 |pages=192 |isbn=978-1-905828-29-6}}
* {{fr}} {{cite book |author=Nicolas Thomas |title=Coupe du monde de rugby 2007 – le livre officiel |publisher=Éditions Prolongations |date=5 Desember 2007 |pages=155 |isbn=978-2-916400-26-6}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|2007 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 2007}}
* {{en}} [https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview Amptelike Rugbywêreldbekerwebwerf]
* {{en}} [http://en.espn.co.uk/2007-rugby-world-cup/rugby/series/18851.html?template=results Volledige uitslae en statistiek] by ESPNscrum
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/table/_/league/164205/season/2007 Rugby World Cup Standings – 2007]
* {{en}} [http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees Rugbywêreldbekerskeidsregters] by RugbyRefs.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150401160106/http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees |date=1 April 2015}}
{{Rugbywêreldbekerstadions 2007}}
{{Springbokke (2007 Rugbywêreldbeker)}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 2007}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Frankryk]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Skotland]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Wallis]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Frankryk]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Skotland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Wallis]]
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|2007]]
[[Kategorie:Sport in 2007]]
5j9dq2ghsp0ooafctppkxfi3livtn2z
Vlag van Noorweë
0
31517
2910624
2819524
2026-06-10T16:40:03Z
CommonsDelinker
1161
Administrateur [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vervang "Krohg-17.mai.1893.jpg" met "Christian_Krohg_-_17._mai.jpg" omrede: [[:c:COM:FR|File renamed]]: corr. title, probably 1898-1899, Crit. 3.
2910624
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Vlag
| Naam = Noorweë
| Artikel =
| Beeld = Flag of Norway.svg
| Beeldgrootte = 210px
| Geen_grens =
| Bynaam = {{nn}} ''Det norske flagget''<br />{{no}} ''Norges flagg''
| Ander_byname =
| Gebruik = 100100
| Simbool =
| Verhouding = 8:11
| Goedgekeur_op = 13 Julie 1821<ref name="FOTW">{{en}} {{cite web |url=https://www.crwflags.com/fotw/flags/no.html |title=Norway |publisher=Flags of the World |accessdate=7 Julie 2025}}</ref>
| Ontwerp = ’n Donkerblou [[Skandinawiese kruis]] met wit fraiings op ’n donkerrooi veld. Die vertikale arm van die kruis is in die rigting van die vlagpaal verskuif.
| Ontwerper = Fredrik Meltzer
| Beeld2 = Flag of Norway, state.svg
| Beeldgrootte2 = 210px
| Geen_grens2 =
| Bynaam2 =
| Ander_byname2 =
| Gebruik2 = 011011
| Simbool2 =
| Verhouding2 = 16:27
| Goedgekeur_op2=
| Ontwerp2 =
| Ontwerper2 =
| Beeld3 = Kongeflagget.svg
| Beeldgrootte3 = 210px
| Geen_grens3 =
| Bynaam3 = ''Kongeflagget''
| Ander_byname3 =
| Gebruik3 =
| Simbool3 =
| Verhouding3 = 8:11
| Goedgekeur_op3= 15 November 1905
| Ontwerp3 = Die wapen van Noorweë in vaandelvorm wat ’n byl hou op ’n rooi veld.
| Ontwerper3 = Verskeie (Anders Thiset, Eilif Peterssen, kabinet van Noorweë)
}}
Die '''nasionale vlag van [[Noorweë]]''' ([[Bokmål]]: ''Norges flagg''; [[Nynorsk]]: ''Det norske flagget'') is op 13 Julie 1821 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n donkerblou [[Skandinawiese kruis]] met wit fraiings op ’n donkerrooi veld. Die vertikale arm van die kruis is in die rigting van die vlagpaal verskuif volgens die patroon van die ander Skandinawiese vlae. Die Skandinawiese kruis verteenwoordig [[Christendom|Christenskap]].<ref>{{en}} {{cite book |author=Jeroen Temperman |title=State Religion Relationships and Human Rights Law |year=2010 |publisher=Martinus Nijhoff Publishers |isbn=978-9004181489 |url=https://books.google.de/books?id=Khag6tbsIn4C&q=flag+of+sweden+christian&pg=PA88&redir_esc=y#v=snippet&q=flag%20of%20sweden%20christian&f=false |accessdate=7 Julie 2025}}</ref><ref>{{fi}} {{cite book |author=Yrjö Varpio |title=Väinö Linna: toisen tasavallan kirjailija |year=1980 |publisher=Söderström |isbn=9789510100813 |page=235 |url=https://books.google.de/books?id=3CshAAAAMAAJ&redir_esc=y |accessdate=7 Julie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Carol A. Foley |title=The Australian Flag: Colonial Relic or Contemporary Icon |publisher=William Gaunt & Sons |year=1996 |isbn=978-1-86287-188-5 |url=https://books.google.de/books?id=WV7ag4EpHF8C&q=sweden+flag+cross+christian&pg=PA10&redir_esc=y |accessdate=7 Julie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=9_GfdBAASUQC&pg=PA27&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |author=Andrew Evans |title=Iceland |year=2008 |publisher=Bradt |isbn=978-1-84162-215-6 |quote=Die legende lui dat ’n rooi kleed met die wit kruis bloot uit die lug geval het gedurende die slag van Valdemar in die middel van die 13de eeu, waarna die Dene seëvierend was. As teken van die goddelike reg het Denemarke sy kruis in die ander Skandinawiese lande waar hy regeer het, vertoon en soos elke volk onafhanklikheid verkry het, het hulle die Christelike simbool geïnkorporeer. |accessdate=7 Julie 2025}}</ref><ref>{{fi}} {{cite web |url=http://www.rauhantervehdys.fi/cgi-bin/linnea.pl?document=00011185 |title=Suomen lippu muistuttaa kristillisistä arvoista |publisher=Rauhantervehdys 41/2013 |accessdate=9 Maart 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170309140040/http://www.rauhantervehdys.fi/cgi-bin/linnea.pl?document=00011185 |archive-date=9 Maart 2017 |url-status=dead}}</ref>
Die handelsvlag het ’n vlagverhouding van 16:22 en die staatsvlag ’n vlagverhouding van 16:27. Die rooi kleur is PMS 200 en die blou kleur PMS 281 volgens die Pantone-kleurstelsel,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.norden.org/en/information/norwegian-flag |title=The Norwegian flag |publisher=[[Nordiese Raad]] |accessdate=15 Mei 2023}}</ref> onderskeidelik <code>#BA0C2F</code> (rooi)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.pantone.com/connect/200-C |title=PANTONE® 200 C |publisher=Pantone Connect |accessdate=15 Mei 2023}}</ref> en <code>#00205B</code> (blou)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.pantone.com/connect/281-C |title=PANTONE® 281 C |publisher=Pantone Connect |accessdate=15 Mei 2023}}</ref> en <code>#FFFFFF</code> (wit) in die RGB-stelsel.
Die vlag is in 1821 ontwerp deur Fredrik Meltzer. Sy ontwerp van ’n Skandinawiese kruis in die drie kleure blou, rooi en wit ’n was gebaseer op die vlae van [[Vlag van Denemarke|Denemarke]] en [[Vlag van Swede|Swede]] wat in die verlede gesag uitgeoefen het oor Noorweë. Volgens die ontwerper is die kleure ook direk beïnvloed deur die vlae van [[Vlag van Frankryk|Frankryk]], [[Vlag van Nederland|Nederland]], die [[Vlag van die Verenigde Koninkryk|Verenigde Koninkryk]] en die [[Vlag van die Verenigde State|Verenigde State]], wat volgens hom almal vryheid aandui. Nadat Noorweë in 1905 onafhanklik geword het, het dit ook die nasionale vlag van die land gebly.
== Ontwerp ==
{{Multibeeld
| wydte = 500
| beeld1 = Flag of Norway (construction sheet).svg
| alt1 = Nasionale en handelsvlag (konstruksietekening)
| onderskrif1 = Nasionale en handelsvlag
| beeld2 = Flag of Norway - state and war (construction sheet).svg
| alt2 = Staats- en oorlogsvlag (konstruksietekening)
| onderskrif2 = Staats- en oorlogsvlag
| align = center
}}
Die vlagverhouding van die nasionale vlag is 16:22 en die kleurelemente het lengtes van 6:1:2:1:6 en 6:1:2:1:12. Die vlagverhouding van die staatsvlag is 16:27, of 6:1:2:1:6 vertikaal en 6:1:2:1:6:11 horisontaal.
Die Noorse vlagwet deur die Departement van Buitelandse Sake bepaal die kleure as donkerrooi en donkerblou (“høirødt” og “mørkeblåt”) en wit, sonder verwysing na ’n spesifieke kleurstelsel.<ref>{{no}} {{cite web |url=https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1898-12-10-1 |title=Lov om Norges Flag [flaggloven] |publisher=Lovdata |accessdate=22 Maart 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170322071217/https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1898-12-10-1 |archive-date=22 Maart 2017 |url-status=live}}</ref>
Vlagvervaardigers gebruik gewoonlik die rooikleur 200 en die bloukleur 281 van die Pantone-kleurstelsel<ref name="aftenposten">{{no}} {{cite web |url=https://www.aftenposten.no/verden/i/wEb4pG/norske-flaggprodusenter-ud-anbefaler-feil-farger-i-det-norske-flagget |title=UD og norske flaggprodusenter krangler om dette er det riktige norske flagget |publisher=Aftenposten |accessdate=28 Junie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628232055/https://www.aftenposten.no/verden/i/wEb4pG/norske-flaggprodusenter-ud-anbefaler-feil-farger-i-det-norske-flagget |archive-date=28 Junie 2022 |url-status=live}}</ref> (let op dat geen agtervoegsels in hierdie PMS-waardes gespesifiseer word nie, aangesien die bedekte C-weergawe normaalweg aanvaar word). Hierdie kleure van die Noorse vlag is ook gedefinieer op bladsy 79 van die publikasie ''Flags and anthems manual, London 2012'' en is gebruik op die [[Olimpiese Somerspele 2012]] in [[Londen]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://library.olympic.org/Default/doc/SYRACUSE/34593/flags-and-anthems-manual-london-2012-spp-final-version-london-organising-committee-of-the-olympic-ga |title=Flags and anthems manual London 2012 : SPP final version / London Organising Committee of the Olympic Games and Paralympic Games |publisher=Londense Reëlingskomitee van die Olimpiese en Paralimiese Somerspele 2012 |date=12 Desember 2017 |accessdate=13 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171213010255/https://library.olympic.org/Default/doc/SYRACUSE/34593/flags-and-anthems-manual-london-2012-spp-final-version-london-organising-committee-of-the-olympic-ga |archive-date=13 Desember 2017 |url-status=live}}</ref> Die Oslose Oorlogsvereniging bepaal die kleure ook as Pantone 200 en 281.<ref>{{no}} {{cite web |url=https://osloof.org/flagget/flagget.htm |title=Flagget vårt |publisher=Oslo Orlogsvereniging |date=30 April 2012 |accessdate=26 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190926163953/https://osloof.org/flagget/flagget.htm |archive-date=26 September 2019 |url-status=dead}}</ref> Die vlagvervaardiger Langkilde & Søn verwys selfs na Pantone 200 as “Noorse rooi” en Pantone 281 as “Noorse blou”.<ref>{{no}} {{cite web|url=https://www.langkilde-flagg.no/norske-flaggregler/ |title=Norske flaggregler |publisher=Langkilde & Søn |accessdate=26 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190926163949/https://www.langkilde-flagg.no/norske-flaggregler/ |archive-date=26 September 2019 |url-status=live}}</ref> Die [[Nordiese Raad]] gebruik ook die Pantone 200 en 281.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.norden.org/en/information/norwegian-flag |title=The Norwegian flag |publisher=[[Nordiese Raad]] |accessdate=9 Oktober 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211009231257/https://www.norden.org/en/information/norwegian-flag |archive-date=9 Oktober 2021 |url-status=live}}</ref>
Ander bronne het verskillende kleure vir die rooi en die blou gespesifiseer met betrekking tot die Pantone-kleurstelsel (PMS). In ’n dokument op die Noorse regering se webblaaie word die rooikleur bepaal as “Pantone 032 U” en die bloukleur as “Pantone 281 U”.<ref>{{no}} {{cite web |url=https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/stoltenberg-ii/ud/Lover-og-regler/Reglement/2006/instruks_for_utenrikstjenesten/13/id260737/ |title=Kapittel 13. Kontor og boliger |publisher=Noorse regering |accessdate=15 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180415191148/https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/stoltenberg-ii/ud/Lover-og-regler/Reglement/2006/instruks_for_utenrikstjenesten/13/id260737/ |archive-date=15 April 2018 |url-status=dead}}</ref> Noorse vlagvervaardigers beskou egter hierdie rooi kleur as verkeerd en het gekla dat die Noorse staat propageer wat hulle as verkeerde inligting beskou. Daar is byvoorbeeld geargumenteer dat pantone-agtervoegsels (soos C en U) slegs relevant is vir papierdruk en dus nie gebruik moet word om vlagkleure te spesifiseer nie.<ref name="flaggfabrikk-1" /> Noorse owerhede het sedertdien verduidelik dat die kleure slegs ’n interne aanbeveling was spesifiek vir [[sifdrukkuns]] en nie ’n wetlike definisie nie en het die aanbeveling intussen teruggetrek.<ref name="flaggfabrikk-1">{{no}} {{cite web |url=https://www.flaggfabrikk.no/flagg-og-vimpler/fargene-i-det-norske-flagget/ |title=Fargene i det Norske flagget |publisher=Flaggfabrikken |accessdate=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128021930/https://www.flaggfabrikk.no/flagg-og-vimpler/fargene-i-det-norske-flagget/ |archive-date=28 November 2020 |url-status=dead}}</ref> Die [[Nordiese Vlagvereniging]] definieer tans die rooi kleur as PMS 186 en die blou kleur as PMS 287.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nordicflagsociety.org/wp-content/uploads/2016/09/Norway.pdf |title=Norway |publisher=Nordiese Vlagvereniging |date=September 2016 |accessdate=12 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112010721/https://nordicflagsociety.org/wp-content/uploads/2016/09/Norway.pdf |archive-date=12 November 2020 |url-status=live}}</ref> Die Nordiese Raad het voorheen in sy bron ’n soortgelyke kleurbeskrywing gegee, maar hulle het die rooi kleur intussen as “Pantone 186 C” (let op die C-[[agtervoegsel]]) bepaal, terwyl blou ooreenstem met die bron (“Pantone 287”).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.norden.org/en/information/norwegian-flag |title=The Norwegian flag |publisher=[[Nordiese Raad]] |accessdate=7 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191207214957/https://www.norden.org/en/information/norwegian-flag |archive-date=7 Desember 2019 |url-status=live}}</ref> In 2010 het dieselfde webwerf die blou kleur egter as “Pantone 301” gedefinieer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.norden.org/en/the-nordic-region/the-nordic-flags/norways-flag/ |title=The Norwegian flag |publisher=[[Nordiese Raad]] |accessdate=7 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101107155405/http://www.norden.org/en/the-nordic-region/the-nordic-flags/norways-flag/ |archive-date=7 November 2010 | url-status=dead}}</ref>
Op 25 April 2018 het die Noorse Minister van Buitelandse Sake aanbeveel dat Noorse vlagvervaardigers inisiatief neem vir ’n tegniese standaard om te bepaal watter kleure vir die vlag van Noorweë gebruik word,<ref>{{no}} {{cite web |url=https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/regjeringen-solberg/aktuelt-regjeringen-solberg/ud/dialog_stortinget/stortinget_svar/2018/svar_flagg/id2599490/ |title=Svar på spørsmål om fargen på det norske flagget |publisher=Noorse regering |date=25 April 2018 |accessdate=28 Junie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628231450/https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/regjeringen-solberg/aktuelt-regjeringen-solberg/ud/dialog_stortinget/stortinget_svar/2018/svar_flagg/id2599490/ |archive-date=28 Junie 2022 |url-status=live}}</ref> soortgelyk aan die bepalings in Denemarke.<ref>{{da}} Dansk Standard DS 359:2005</ref> Daar word beklemtoon dat die kleur van die finale produk belangrik is en dat dit daartoe kan lei dat die gids verskillende kleurkodes vir materiaal-, papier- en webgebruik beskryf.
As gevolg van die baie uiteenlopende metodes waarop kleure op fisiese vlae weergegee word, teenoor dié op digitale skerms (webkleure) is daar natuurlik geen presiese RGB-ekwivalent vir Pantone-kleure nie. ’n Goeie benadering kan egter bereik word deur die amptelike vertaling na webkleure in die Pantone-formulegids te volg. Die faktiese standaard wat deur Noorse vlagvervaardigers gebruik word is PMS 200 en 281, wat die ooreenstemmende webkleure is volgens die amptelike Pantone-bypassende stelsel <nowiki>#BA0C2F</nowiki> vir PMS 200 (donkerrooi)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.pantone.com/color-finder/200-C |title=PANTONE® USA | PANTONE® 200 C – Find a Pantone Color | Quick Online Color Tool |publisher=Pantone |accessdate=16 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210716005916/https://www.pantone.com/color-finder/200-C |archive-date=16 Julie 2021 |url-status=live}}</ref> en <nowiki>#00205B</nowiki> vir PMS 281 (donkerblou).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.pantone.com/color-finder/281-C|title=PANTONE® USA | PANTONE® 281 C – Find a Pantone Color | Quick Online Color Tool |publisher=Pantone |accessdate=16 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210716084210/https://www.pantone.com/color-finder/281-C |archive-date=16 Julie 2021 |url-status=live}}</ref>
=== Kleure ===
Die kleurskema word hieronder gelys:
{|class="wikitable"
! [[Lêer:Flag of Norway.svg|40px]]<br />Kleurskema
! style="background:#00205B; width:100px; color:white;"| Blou
! style="background:#BA0C2F; width:100px; color:white;"| Rooi
! style="background:#FFFFFF; width:100px; color:black;"| Wit
|-
| Pantone || 281 C || 200 C || Wit
|-
| RAL || 5026 || 3020 || 9016
|-
| CMYK || 100-65-0-64 || 0-94-75-27 || 0-0-0-0
|-
| [[Heksadesimale stelsel|HEX]] || #00205B || #BA0C2F || #FFFFFF
|-
| [[RGB-kleurmodel|RGB]] || 0-32-91 || 186-12-47 || 255-255-255
|}
Die vlag van Noorweë het dieselfde kleure as die vlae van [[Vlag van Ysland|Ysland]] en die [[Vlag van die Faroëreilande|Faroëreilande]], waarmee Noorweë sterk voorvaderlike bande het, maar elkeen in ’n omgekeerde volgorde.
== Geskiedenis ==
[[Lêer:Nordisk konge til hest i Ernst von Kirchbergs Mecklenburgske Rimkrønike.png|duimnael|’n Noorse koning hou die historiese embleme en wapens van Denemarke, Noorweë en Swede]]
[[Lêer:Det første norske flagget i 1814.PNG|duimnael|Die eerste oorlogsvlag van die onafhanklike Noorweë, ingevoer op 27 Februarie 1814 en vervang op 7 Maart 1815 deur ’n gemeensame oorlogsvlag vir Swede en Noorweë]]
In die [[Klassieke Oudheid|antieke tydperk]] en die [[Middeleeue]] was daar nog nie so iets soos nasionale vlae nie. Daarenteen het heersers en ander leiers wél oor hul eie vlae beskik; die krygsvolk het hulle gewoonlik om die koninklike vlag geskaar. Dit is moeilik om te bepaal watter vlag eerste in Noorweë gebruik is. Volgens historiese oorlewerings het [[Olaf II van Noorweë|Sint Olaf (Olaf II Haraldsson)]] in die slag teen Nesje ’n wit kenteken met ’n [[slang]] daarop gebruik.
=== Middeleeuse vlae en wapens ===
Voor hierdie tydperk was kentekens met ’n [[raaf]] en ’n [[draak]] gebruiklik. [[Magnus I van Noorweë|Magnus die Goeie]] het oor dieselfde kenteken as Sint Olaf s’n beskik, terwyl [[Harald III van Noorweë|Harald Hardråde]] ’n raaf gebruik het. Dié vlag is deur verskeie [[Wikings|Wikinghoofmanne]] en ander Skandinawiese heersers in die 9de, 10de en 11de eeue gebruik. Koning [[Inge I van Noorweë|Inge I]] se simbool was ’n rooi [[leeu]] op ’n goue agtergrond, terwyl [[Sverre van Noorweë|Sverre]] ’n [[arend]] in goud en rooi gebruik het. [[Erik II van Noorweë|Erik Magnusson]] het vanaf 1280 ’n goue leeu met ’n kroon en ’n byl op ’n rooi agtergrond as sy wapen gevoer. Hierdie kenteken het ook as wapen gedien en ten opsigte van sy ontwerp en motief met die huidige Noorse koningsvlag ooreengekom. Dit is waarskynlik deur latere Noorse monarge oorgeneem en het geleidelik ook as skeeps- en vestingsvlag gedien. Die oudste betroubare afbeelding is hertogin Ingebjørg se seël uit die jaar 1318.
Teen 1500 het skepe die vlag van hul tuisland begin hys om hul nasionaliteit te wys. ’n Rooi vlag met die goue leeu op en ’n silwer hellebaard is in ’n Nederlandse vlagboek van 1669 en 1670 as die Noorse vlag uitgebeeld.<ref>{{no}} Munksgaard, Jan Henrik (2012): ''Flagget − Et nasjonal symbol blir til''. ''Årbok'' Vest-Agder-museet, Kristiansand, bl. 15</ref>
=== Ontwikkeling van die 17de eeu af ===
Die leeuvlag het onder meer in 1698 steeds oor die vesting Akershus gewapper. Die Noorse leeu is in 1641 op die vlae van al die Noorse regimente geplaas. Dit is daarnaas ook op skepe en in ander vestings gebruik, maar uiteindelik gedurende die 17de en 18de eeu geleidelik uitgefaseer. Reeds in die 16de eeu was dit op see internasionaal gebruiklik om die land van herkoms met ’n nasionale vlag aan te dui, tog is die bevel om die [[Vlag van Denemarke|Deense Danebrog]] as enigste wettige handelsvlag op Noorse skepe te hys nie voor die jaar 1748 gegee nie.
Vanweë die politieke unie met Denemarke is die Deense vlag vanaf die 17de eeu ook in Noorweë gehys. In 1814 het Noorweë as selfregerende staat die leeu van die rykswapen in die Deense vlag se veld links bo gevoeg en dit tot in die jaar 1821 in die noordelike seegebiede gebruik. In 1815 is ’n gemeenskaplike Sweeds-Noorse staats- en oorlogsvlag vir albei ryksdele ingevoer – die Sweedse vlag met ’n wit kruis op ’n rooi agtergrond in die boonste veld digby die vlagpaal. Op 26 Oktober 1818 het ’n gemeenskaplike handelsvlag gevolg wat dieselfde motief vertoon het, maar reggesny is. Hierdie vlag is ook in verder geleë seegebiede tot by die Spaanse Kaap Finisterre in die suide gebruik – veral as beskerming teen [[Noord-Afrika]]anse [[Barbaryse seerowers]] wat ’n losgeld van [[Swede]] ontvang het.<ref>{{no}} Munksgaard, Jan Henrik (2012): ''Flagget − Et nasjonal symbol blir til''. ''Årbok'' Vest-Agder-museet, Kristiansand, bl. 76–80</ref> Daarnaas kon Noorse skepe in internasionale waters ook onder die Sweedse vlag seil. Sodoende was in die periode tussen 1818 en 1821 drie verskillende handelsvlae tegelykertyd gebruiklik.
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Norge-Unionsflagg-1844.svg| {{FIAV|historical}} Noorse unievlag, 1844 tot 1899
Lêer:Union Jack of Sweden and Norway (1844-1905).svg| {{FIAV|historical}} ''Sildesalaten''
Lêer:Flaggsirkulære 1899.jpg| {{FIAV|historical}} Sweedse en Noorse vlae nadat die uniemerk in 1899 van die Noorse vlag verwyder is. Bylaag tot ’n omsendbrief deur die koning, ministerie van buitelandse Sake op 18 Oktober 1899.
Lêer:Swedish norwegian union flag.svg| {{FIAV|historical}} Sweedse unievlag, 1844 tot 1905
Lêer:Norsk soldatbok Forsvarsdepartementet 1928 Flagg Riksvåpen Rikssegl Kongeflagg General Admiral etc (Norwegian flags and Coat of arms) Public domain 600ppi cropped.jpg| Koninklike standaard, standaard van die kroonprins, nasionale wapen, nasionale seël en militêre rangvlae vir bevelvoerder van generaal en admiraal, uitgegee in 1928.
Lêer:Norsk soldatbok Forsvarsdepartementet 1928 Flagg Riksvåpen Orlogsflagg vimpel stander Gjøs Røde Kors Veterinærflagg etc (Norwegian flags banners) Public domain 600ppi cropped.jpg| Oorlogsvlag, handelsvlag, oorlogswimpel, oorlogsgeus en ander vlae, wimpels en vaandels, uitgegee in 1928.
</gallery>
=== Die huidige vlag ===
[[Lêer:Skandinavism.jpg|duimnael|Omstreeks 1850 was Skandinawië ’n politieke visioen. Die Noorse en Sweedse vlae op hierdie beeld toon albei die uniekenmerk]]
[[Lêer:Carl Sundt-Hansen En begravelse ombord.jpg|duimnael|[[Carl Sundt-Hansen]] se 1890-skildery ''Begrafnis op see'' toon ’n Noorse vlag met ''Sildesalaten'']]
[[Lêer:Christian Krohg - 17. mai.jpg|duimnael|[[Christian Krohg]] se skildery van 17 Mei 1893 toon ’n Noorse vlag sonder ''Sildesalaten'']]
Die huidige vlag van Noorweë is in 1821 deur Fredrik Meltzer, ’n afgevaardigde in die parlement (''[[Storting (Noorse parlement)|Storting]]''), ontwerp. As ’n verwysing na die vorige unie met Denemarke en die nuwe gemeenskaplike staat van Noorweë en Swede het Meltzer elemente uit die vlae van albei buurlande in sy ontwerp verenig – Denemarke se rooi en wit met Swede se blou kleur met ’n kruis in die middel volgens die patroon van ander Skandinawiese vlae. Die kombinasie van rooi, wit en blou het daarnaas ook by die tradisies van ’n aantal demokratiese lande aangesluit – die rewolusionêre [[Frankryk]], die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], die [[Verenigde Koninkryk]] en [[Nederland]].
Die ''Storting'' het Meltzer se voorstel vir ’n nuwe vlag goedgekeur, tog het koning [[Karl XIV Johan van Swede|Karl XIV Johan]] geweier om hierdie wettige besluit te bekragtig. Die monarg het die vlag op 13 Julie 1821 nogtans in ’n koninklike resolusie aanvaar. Volgens ’n bykomende koninklike resolusie van 17 Julie is die gebruik van die nuwe driekleurvlag tot die noordelike waters beperk. Die skepe van albei lande was nou verplig om in suidelike waters die gemeenskaplike handelsvlag van 1818 – die Sweedse vlag met ’n insetsel van Noorse kleure – te gebruik. Nadat die Noord-Afrikaanse Barbareske-state in 1830 deur Frankryk verower is, het Swede die betaling van losgelde aan die plaaslike seerowers gestaak. Noorweë het nou daarop begin aandring dat sy goedgekeurde nasionale vlag ook in suidelike waters gebruik sou kon word. Hierdie toestemming is in 1838 verleen. Aangesien die Noorse [[grondwet]] van 4 November 1814 die oorlogsvlag tot vlag van die unie verklaar het, is hierdie vlag van 1815 af deur albei lande gebruik.
Gedurende Karl XIV Johan se regeringstydperk het die Noorse misnoeë oor die vlagstelsel, wat niks meer as Swede se oorheersende rol in die unie weerspieël het, steeds toegeneem. Volgens ’n voorstel van ’n gemeenskaplike Noors-Sweedse komitee het koning [[Oscar I van Swede|Oscar I]] in 1844 ’n nuwe vlag ingevoer wat aan Noorse eise vir ’n gelyke status binne die unie voldoen het. Elkeen van die twee lande het nou sy eie handels- en oorlogsvlag gekry, met ’n gemeenskaplike kenteken aan die linkerkant bo. Hierdie kenmerk het as ’n simbool van die politieke unie die kleure van albei lande in gelyke dele vertoon.
Hierdie kenteken het in die volksmond van albei lande as die ''Sildesalaten'' of “Haringslaai” bekend gestaan aangesien sy ontwerp aan ’n kleurryke [[ontbyt]]gereg van Swede en Noorweë herinner het. Die bynaam het aanvanklik in Swede opgekom waar mense beswaar gemaak het teen die verlies van die oorspronklike Sweedse vlag, terwyl die nuwe kenteken in Noorweë as ’n vervulling van eise vir ’n nasionale simbool verwelkom is.
Vlootskepe van albei lande het die kenteken ook as geus op hulle boeg gebruik. Daarnaas is dit as ’n gemeenskaplike vlag van albei ryke deur die unie se diplomatieke missies in die buiteland gehys. Hier het dit egter ’n langgestrekte vorm met ’n verhouding van 4:5 gehad, net soos die kenmerk in die Sweedse vlag, terwyl dit op die Noorse unievlag as ’n vierkant verskyn het.
Die Noorse unievlag het dieselfde donkerblou kleurskakering in sowel die kruis van die hoofvlag asook in die Sweedse gedeelte van die uniekenmerk getoon – daar was dus nooit meer as een blou kleurskakering in die unievlag nie. Dieselfde was van toepassing vir die Sweedse unievlag. Die Sweedse vlag se blouskakering was in die 19de eeu donkerder as vandag, alhoewel dit soms afwykings getoon het. Die Swede het altyd dieselfde kleurskakering in die Noorse gedeelte van die uniekenmerk gebruik, selfs al was dit helder as die amptelike Noorse weergawe.
As gevolg van die groeiende weerstand teen die politieke unie het die uniekenmerk ongewild geraak en die eis vir “’n suiwer vlag” is veral deur die sosiaal-liberale ''Venstre''-party as ’n politieke vaandel rondgeswaai. Die Storting het die gebruik van ’n suiwer Noorse vlag in 1892, 1895 en 1898 goedgekeur. ’n Sodanige wetsbesluit is sonder koninklike bekragtiging op 10 Desember 1898 geneem en op 15 Desember 1899 met betrekking tot Noorweë se handels- en nasionale vlag deurgevoer. Soos in die grondwet vasgelê, is die uniekenmerk op die oorlogsvlag tot by die opsegging van die politieke unie met Swede in 1905 behou. Net ná die ontbinding van die unie is die suiwer oorlogsvlag sonder uniekenmerk op 9 Junie 1905 gehys. In Swede is die uniekenmerk op die nasionale vlag tot by die einde van die jaar 1905 behou.
<gallery class="center" widths="150" caption="Van die voorstelle vir ’n Noorse vlag">
Lêer:Norway flag 1821 proposal 1.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 1<ref name="Vlagvoorstelle">{{no}} {{cite web |url=https://www.stortinget.no/nn/om-stortinget/Historikk/det-norske-flagg/Kronologi/1821/ |title=Historikk det Norske flagg Kronologi 1821 |publisher=Stortinget |date=22 April 2021 |accessdate=18 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518170852/https://www.stortinget.no/nn/om-stortinget/Historikk/det-norske-flagg/Kronologi/1821/ |archive-date=18 Mei 2022 |url-status=live}}</ref>
Lêer:Norway flag 1821 proposal 2.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 2<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Flag of Norway.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 3 (gekies)<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 6.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 6<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 7.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 7<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 8.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 8<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 10.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 10<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 11-A.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 11 (A)<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 11-B.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 11 (B)<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 11-C.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 11 (C)<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 12.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 12<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 13.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 13<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 14.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 14<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 15.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 15<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 16.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 16<ref name="Vlagvoorstelle" />
Lêer:Norway flag 1821 proposal 18.svg| {{FIAV|proposal}} Voorstel 18<ref name="Vlagvoorstelle" />
</gallery>
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Flag of Norway 1814.png| {{FIAV|historical}} Vlag van Noorweë, 1814 tot 1821
Lêer:Swedish and Norwegian naval ensign (1815–1844).svg| {{FIAV|historical}} Die Sweeds-Noorse Unie se oorlogsvlag, 1815 tot 1844
Lêer:Swedish and Norwegian merchant flag 1818-1844.svg| {{FIAV|historical}} Die Sweeds-Noorse Unie se handelsvlag, 1818 tot 1844
Lêer:Union Jack of Sweden and Norway (1844-1905).svg| {{FIAV|historical}} Die ''Sildesalaten'' (“Haringslaai”) met Sweedse proporsies het in die periode tussen 1844 en 1905 as gemeenskaplike oorlogs- en diplomatieke vlag gedien
</gallery>
== Vlagwette ==
[[Lêer:Flaggborg 17mai.jpg|duimnael|Vlagparade ter geleentheid van die [[Nasionale Dag van Noorweë]]]]
[[Lêer:Norwegian flag in wind.jpg|duimnael|In Noorweë word die nasionale vlag op amptelike vlagdae of ter geleentheid van ’n verjaardag of ander privaat fees gehys]]
[[Lêer:Norsk örlogsflagga.jpg|duimnael|Noorse oorlogsvlag]]
Die Noorse vlagwet van 1898<ref>{{no}} {{cite web |url=http://www.lovdata.no/cgi-wift/ldles?doc=/all/nl-18981210-001.html |title=LOV 1898-12-10 nr 01: Lov om Norges Flag |publisher=Lovdata |accessdate=6 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150406124437/https://www.lovdata.no/cgi-wift/ldles?doc=/all/nl-18981210-001.html |archive-date=6 April 2015 |url-status=live}}</ref> bepaal die voorkoms van die handels- en staatsvlae en hulle gebruik deur handels-, doeane- en posskepe. Die vlagregulasies van 1927<ref>{{no}} {{cite web |url=http://www.lovdata.no/for/sf/ud/xd-19271021-9733.html |title=FOR 1927-10-21 nr 9733: Forskrift angående bruk av statsflagget og handelsflagget |publisher=Lovdata |accessdate=19 Augustus 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130819154132/http://www.lovdata.no/for/sf/ud/xd-19271021-9733.html |archive-date=19 Augustus 2013 |url-status=live}}</ref> beskryf verder die gebruik van die staatsvlag op staatseiendom en tydens nasionale vakansiedae.
Die vlagregulasies beskryf ook die tyd wanneer die vlag gehys en gestryk moet word. Tussen Maart en Oktober behoort die vlag vanaf 08h00 gehys te word, terwyl dit tussen November en Februarie vanaf 09h00 gehys moet word. Teen sononder moet die vlag gestryk word, maar nie later as 21h00 nie, al is sononder later. In die noordelike provinsies [[Nordland]] en [[Troms]] word die vlag tussen 10h00 en 15h00 van November tot Februarie gehys. Hierdie reëls geld nie vir private gebruik van die vlag nie, maar hulle word oor die algemeen deur al die burgers nagekom.
Daar bestaan ook geskrewe reëls vir die behoorlike vou van die vlag, om dit nie aan die grond te laat raak nie, en daarby die ongeskrewe reël dat dit nie onder die middellyf op die lyf gedra moet word nie.
Sedert 1933 mag slegs die Noorse, die Sami- of die plaaslike amptelike vlae oor munisipaliteitsgeboue gehys word. Sedert 2014 kan die munisipaliteite ’n ander vlag hys indien ’n gebeurtenis in die gebou daarmee verband hou. In 2021, tydens die [[Koronavirussiekte-2019|COVID-19]]-inperkings, het die regering voorgestel om die wetgewing aan te pas sodat munisipaliteite nie ’n geleentheid hoef aan te bied om ’n vlag te hys nie.<ref>{{no}} {{cite web |url=https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/prop.-105-l-20202021/id2838013/ |title=Prop. 105 L (2020–2021) |publisher=Regjeringen.no |author=Kommunal-og moderniseringsdepartementet |date=12 Maart 2021 |accessdate=10 Mei 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510144533/https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/prop.-105-l-20202021/id2838013/ |archive-date=10 Mei 2021 |url-status=live}}</ref>
== Vlagtradisies ==
=== Musiek wanneer die vlag gehys of gestryk word ===
[[Lêer:Flaggappell.wav|duimnael|Die Noorse ''flaggappell'' (“Aandag aan die vlag”)]]
Wanneer die Noorse vlag by feestelike of seremoniële geleenthede gehys word, word die hysseremonie dikwels deur ’n trompet, fanfare of die volkslied ([[Ja, vi elsker dette landet]]) begelei. Vir burgerlike gebruik by seremoniële geleenthede is daar geen skriftelike reëls hieroor nie. Die [[Noorse Weermag]] gebruik dieselfde trompet vir die hys en stryk van die vlag, genoem ''flaggappell'' (“Aandag aan die vlag”).
=== Gedragskode vir die hys en stryk van die vlag ===
Volgens die Noorse wet sowel as algemene gebruik moet vlae van ander soewereine lande met dieselfde respek as die Noorse vlag behandel word.
Vir burgerlikes en siviele staatsamptenare is daar geen formele handgebare wat uitgevoer moet word nie. Volgens die algemene gebruik gedra burgerlikes tydens die hys of stryk van die vlag hulself op ’n respekvolle wyse deur na die vlag te staan en kyk. Mans moet sonder hoofbedekking wees (tensy daar godsdienstige, mediese of klimaatsredes is om die kop te bedek).
Al die regeringspersoneel in uniform (byvoorbeeld munisipale verkeersbeamptes, polisiemanne, doeanebeamptes, tronkbewaarders, maritieme vlieëniers, gewapende magte) volg die Noorse Weermag se regulasies oor die hys en stryk van die vlag. Volgens die regulasies moet al die aktiwiteite, indien moontlik, gestaak word sodra ’n hys- of strykseremonie gewaar of die trompetgeskal gehoor word en die personeel moet die ekserseermaneuver uitvoer (halt en draai na die vlagpaal).
’n Persoon moet die vlag salueer wanneer hy ’n uniformhoed, -pet of -[[baret]] dra terwyl hy nie in formasie is nie. ’n Persoon in formasie of wat nie ’n voorgeskrewe uniformhoed dra nie, moet op aandag bly staan solank die trompette speel, of sodra die hys of stryk van ’n vlag teëgekom word, totdat die vlag óf tot volle hoogte gehys, op halfstok, óf totdat tweederdes van die vlag in die hande van die vlaggeselskap is.
=== Opvou van die vlag ===
Anders as die Anglo-Amerikaanse tradisies om ’n vlag op te vou (die driehoekige vorm van die [[Vlag van die Verenigde State|Amerikaanse vlag]] of die vierkantige vorm van die [[Vlag van die Verenigde Koninkryk|Britse Unievlag]]) is die Noorse tradisie om die vlag in te draai in ’n silindriese vorm en dit vas te bind nadat dit laat sak is.
In die eerste stap van hierdie prosedure word die vlag in die lengte gevou sodat sy twee lang sye bymekaarkom. Elke helfte word dan 180 grade gevou waarmee die langer wit en blou bane verberg word. Uiteindelik word die gevoude vlag in sy volle lengte, in sy breedte 1⁄4 van die hyser, in ’n rooi silinder opgerol.
As die vlag met ’n lyn toegerus is, word dit om die vlag gedraai en met ’n eenvoudige glipknoop vasgebind. Die gebruik van ’n eenvoudige glipknoop laat een persoon alleen toe om sonder hulp die vlag te hys.
=== Beroepsvlag ===
Tydens internasionale missies kan Noorse Gewapende Magte ’n vlag (nasionale of handelsvlag) saamneem wat snags gehys en deur deur ’n kollig verlig word om hul teenwoordigheid aan te dui en moraal te versterk.
Hierdie tradisie het sy oorsprong in die [[Tweede Wêreldoorlog]], toe ’n klein vlag gehys is (gewoonlik oor die hoofkwartier) in die talle kampe van Noorse magte in die [[Verenigde Koninkryk]], die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], [[Swede]] en [[Kanada]], om te beklemtoon dat die geveg teen die vyand dag en nag sou voortduur tot die finale oorwinning.
=== Onteer van die vlag ===
Volgens militêre regulasies mag ’n Noorse vlag nooit aan die grond raak nie, aangesien dit oneerbiedig teenoor die vlag is en oorgawe kan beteken.
== Simboliek ==
[[Lêer:Unionsoppløsningen flagg.jpg|duimnael|Poskaart met ’n vlag soos gebruik tydens die referendum oor die opsegging van die unie in 1905]]
Fredrik Meltzer het sy voorstel net betyds ingedien wat op 4 Mei 1821 in die parlement uitgestal is saam met ’n groot aantal ander voorstelle. Dit is in die daaropvolgende twee weke deur albei kamers goedgekeur. Meltzer self het geen skriftelike verduideliking verskaf vir sy keuse van ontwerp en kleure nie. Sy bedoelings kan egter afgelei word uit ’n vroeëre brief van 30 April met sy kommentaar oor die voorstel van die vlagkomitee. Dié ontwerp was kwartaalliks rooi en wit verdeel. Meltzer het beswaar aangeteken teen die kleure omdat hulle te naby aan dié van die Deense vlag was. Hy het bygevoeg dat dit ewe onvanpas sou wees om die kleure te kies van enige van “daardie lande waarmee ons verband hou of waarmee ons verbind was”. Pleks daarvan het hy ’n driekleur in rooi, wit en blou voorgestel, “drie kleure wat nou vryheid aandui, soos ons dit gesien het in die [[Vlag van Frankryk|Franse vlag]] van vryheid, en steeds sien in [[Vlag van Nederland|dié van die Nederlanders]] en [[Vlag van die Verenigde State|Amerikaners]], en in die [[Vlag van die Verenigde Koninkryk|Unie van die Engelse]]”.<ref>{{no}} {{cite web |url=http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/039-18210430Meltzer_01-04.pdf |title=Meltzer's letter of 30 April |publisher=Stortingsarkivet |accessdate=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409104641/http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/039-18210430Meltzer_01-04.pdf |archive-date=9 April 2008 |url-status=dead}}</ref>
Sy uiteindelike keuse ’n paar dae later van ’n [[Skandinawiese kruis]] was duidelik gebaseer op die tradisie wat deur die ander Nordiese lande [[Denemarke]] en [[Swede]] gevestig is. Hierdie kruis verteenwoordig [[Christendom|Christenskap]].<ref name="Jeroen Temperman">{{en}} {{cite book |author=Jeroen Temperman |title=State Religion Relationships and Human Rights Law |year=2010 |publisher=Martinus Nijhoff Publishers |isbn=978-9004181489 |url=https://books.google.com/books?id=Khag6tbsIn4C&q=flag+of+sweden+christian&pg=PA88 |accessdate=27 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427161855/https://books.google.com/books?id=Khag6tbsIn4C&q=flag+of+sweden+christian&pg=PA88 |archive-date=27 April 2023 |url-status=live}}</ref><ref name="Carol A. Foley">{{en}} {{cite book |author=Carol A. Foley |title=The Australian Flag: Colonial Relic or Contemporary Icon |year=1996 |publisher=William Gaunt & Sons |isbn=978-1-86287-188-5 |url=https://books.google.com/books?id=WV7ag4EpHF8C&q=sweden+flag+cross+christian&pg=PA10 |accessdate=27 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427161855/https://books.google.com/books?id=WV7ag4EpHF8C&q=sweden+flag+cross+christian&pg=PA10 |archive-date=27 April 2023 |url-status=live}}</ref> Die rooi en blou kleure het ook eksplisiet na die ooreenstemmende twee lande verwys, die voormalige en destydse unievennote. Almal wat plaaslik, in die pers of in die parlement aan die vlagbesprekings deelgeneem het, het duidelik verstaan wat daardie kleure beteken het. ’n Oorwegend rooi vlag het baie aanhangers gehad onder diegene wat geheg was aan die unie met Denemarke of aan sy vlag, wat oor eeue heen ook dié van Noorweë was. Ander, wat Denemarke as ’n onderdrukker beskou het, was ten gunste van die blou kleur wat verband hou met die nuwe Sweedse dinastie wat gesien is as meer ontvanklik vir die Noorse ambisies van outonomie.<ref>{{no}} {{cite web |url=http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/023-18210220OEP82T_01-05.pdf |title=Printed circular letter from Kielland |publisher=Stortingsarkivet |date=5 September 1820 |accessdate=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409104646/http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/023-18210220OEP82T_01-05.pdf |archive-date=9 April 2008 |url-status=dead}}</ref> Gevolglik het die meeste van die ander vlagvoorstelle op die agenda óf rooi óf blou as die oorheersende kleur gehad, na gelang van die politieke voorkeure van die voorstellers.<ref>{{no}} Munksgaard, Jan Henrik: ''Et nytt flagg for Norge 1814–1821'', In: ''Nordisk flaggkontakt'', Vol. 40, 2005, bl. 19–30.</ref>
== Vlagdae ==
[[Lêer:Storting Spring 2016.JPG|duimnael|Die Noorse parlementsgebou [[Storting (Noorse parlement)|Storting]] in [[Oslo]] met die Noorse staatsvlag op]]
[[Lêer:Bakken2.jpg|duimnael|Noorse vlae tydens die Nordiese Ski-wêreldkampioenskappe by die [[Holmenkollen-skans]]]]
Die Noorse regering gee die amptelike vlagdae, wie gesplete vlae kan gebruik, tye om vlae te lig en te stryk, en wanneer nog vlae by staatsinstellings gewapper kan word:<ref>{{no}} {{cite web |url=https://www.regjeringen.no/no/dep/ud/dep/forbindelser/norges-flagg-forskrift/id449230/ |title=Norges flagg |publisher=Noorse regering |date=12 Mei 2023 |accessdate=7 Julie 2025}}</ref>
{| class="wikitable"
! Datum !! Afrikaanse naam !! Noorse naam !! Opmerkings
|-
| 1 Januarie || [[Nuwejaarsdag]] || ''Nyttårsdag'' ||
|-
| 21 Januarie || Verjaardag van [[Ingrid Alexandra van Noorweë|prinses Ingrid Alexandra]] || ''H.K.H. prinsesse Ingrid Alexandras fødselsdag'' ||
|-
| 6 Februarie || Nasionale dag van die [[Sami]] || ''Samefolkets dag'' || ’n Amptelike vlagdag vir beide die Sami en die hele Noorweë
|-
| 21 Februarie || Verjaardag van [[Harald V van Noorweë|koning Harald V]] || ''H.M. kong Harald Vs fødselsdag'' ||
|-
| 16 Maart || Nasionale dag van die [[Kven]] || ''Kvenfolkets dag'' || ’n Amptelike vlagdag vir die Kven<ref>{{no}} {{cite web |url=https://www.nrk.no/kvensk/tromso-kommune-vil-heise-kvenflagget-1.14337365 |title=Tromsø kommune vil heise kvenflagget |author=Anne Mari Rahkonen Berg |publisher=[[NRK]] |date=14 Desember 2018 |accessdate=8 Maart 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308234441/https://www.nrk.no/kvensk/tromso-kommune-vil-heise-kvenflagget-1.14337365 |archive-date=8 Maart 2021 |url-status=live}}</ref>
|-
| Eerste Sondag ná die eerste volmaan op of ná 21 Maart || [[Paasfees|Paassondag]] || ''Påskedag'' ||
|-
| 1 Mei || [[Werkersdag]] || ''Offentlig høytidsdag'' ||
|-
| 8 Mei || Bevrydingsdag 1945 || ''Frigjøringsdagen 1945'' ||
|-
| 17 Mei || [[Grondwet]]dag 1814 || ''Grunnlovsdagen'' || [[Nasionale Dag van Noorweë|Nasionale Dag]]
|-
| Sewende Sondag ná Paassondag || [[Pinkster]] || ''Pinsedag'' || 50 dae ná Paasfees
|-
| 7 Junie || Unie-ontbindingsdag 1905 || ''Unionsoppløsningen 1905'' || Einde van die Sweeds-Noorse Unie in 1905
|-
| 4 Julie || Verjaardag van [[Sonja Haraldsen van Noorweë|koningin Sonja]] || ''H.M. dronning Sonjas fødselsdag'' ||
|-
| 20 Julie || Verjaardag van [[Haakon Magnus van Noorweë|kroonprins Haakon Magnus]] || ''H.K.H. kronprins Haakon Magnus' fødselsdag'' ||
|-
| 29 Julie || [[Olsok]] || ''Olsokdagen'' || Olaf se mis. In herdenking aan [[Olaf II van Noorweë|koning Olaf Haraldsson (die heilige)]], gesneuwel in die [[slag van Stiklestad]] op 29 Julie 1030
|-
| 19 Augustus || Verjaardag van [[Mette-Marit van Noorweë|kroonprinses Mette-Marit]] || ''H.K.H. kronprinsesse Mette-Marits fødselsdag'' ||
|-
| Tweede Maandag van September tydens verkiesingsjare || Algemene verkiesings || ''Dagen for stortingsvalg'' || Verkiesings word al om die vier jaar gehou
|-
| 25 Desember || Eerste [[Kersfees|Kersdag]]<ref>{{no}} {{cite web |url=https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/1927-10-21-9733/%C2%A74 |title=Forskrift angående bruk av statsflagget og handelsflagget |publisher=Lovdata |accessdate=26 Junie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626110410/https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/1927-10-21-9733/%C2%A74 |archive-date=26 Junie 2022 |url-status=live}}</ref> || ''Juledag'' ||
|}
== Wimpels ==
[[Lêer:Norsk vimpel.jpg|duimnael|’n Noorse wimpel]]
Wimpels is ’n redelik algemene Nordiese en Skandinawiese tradisie. ’n Wimpel kan gehys word op enige dag wat nie ’n amptelike vlagdag is nie en dit is meestal ’n manier om aan te dui dat die “baas van die huis” tuis is of bloot ter versiering. Gevolglik is wimpels gewoonlik meer algemeen sigbaar as die onderskeidelike nasionale vlag van die land. Hierdie wimpels het ’n lang, smal, driehoekige vorm, gewoonlik ’n derde tot die helfte van die lengte van die vlagpaal. In sommige lande word wimpels ook gebruik om die windrigting te bepaal. Anders as die nasionale vlag, wat gewoonlik ’n bepaalde tydsraamwerk het waartydens dit amptelik gedurende die dag gehys kan word, word wimpels as meer informeel beskou en kan hulle heeldag en nag gehys word totdat hulle verslyt is.
Die Noorse wimpel toon nie die Nordiese kruis nie en toon pleks daarvan ’n enkele baan in blou met wit fraiings op ’n rooi driehoekige doek. Hoewel hulle soms anders kan lyk, byvoorbeeld met die nasionale vlag se Nordiese kruisontwerp, is hierdie alternatiewe ontwerpe baie ongewoon in vergelyking met die enkelstreepontwerp. Spesifieke munisipale wimpels word soms ook deur sekere nasionale onderafdelings gebruik as versierings. Wanneer in Noorweë wimpels van ander Nordiese lande saam met die Noorse wimpel gehys word, word die enkelstreepontwerp na die ander Nordiese wimpels oorgedra.
<center><gallery align="center" widths="150">
Lêer:Norwegian-Vimpel-Pennant-Flag.png| Noorse wimpel
Lêer:Kongevimpel.svg| Koninklike wimpel
Lêer:Royal Norwegian Navy pennant.svg| Wimpel van die Noorse Vloot
Lêer:Oslo-Pennant.png| Wimpel van [[Oslo]]
Lêer:Kven-Pennant.png| Wimpel van die [[Kven]]
Lêer:Sami-Peoples-Vimpel-Pennant-Flag.png| Wimpel van die [[Sami]]
Lêer:ForestFinn-Pennant.png| Wimpel van die [[Woudfinne]]
</gallery></center>
== Ander vlae ==
=== Koninklike standaarde ===
Koning [[Haakon VII van Noorweë|Haakon VII]] het in 1905 die koninklike standaard ingevoer wat sedertdien nie gewysig is nie. Dit toon die Noorse leeu in ’n ander vorm as wat dit op die [[wapen van Noorweë]] vertoon woord. Die kroonprins se standaard het ’n swaelstert.
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Kongeflagg.svg| <small>5:7</small> Koninklike standaard, sedert 1905
Lêer:Kronprinsflagg.svg| <small>5:7</small> Standaard van die kroonprins
</gallery>
=== Militêre standaarde ===
Die [[oorlogsvlag]] op land en op see is die staatsvlag van Noorweë. Die vlootgeus is ’n vierkantige weergawe van die nasionale vlag. Die staats- en oorlogsvlag word ook deur handelsskepe en veerbote gebruik wanneer hul kaptein ’n reserwebeampte is.
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Flag of Norway, state.svg| <small>16:27</small> {{FIAV|011011}} Staats- en oorlogsvlag
Lêer:Naval Jack of Norway.svg| <small>1:1</small> Noorse vlootgeus
</gallery>
Die leeu op die vlae van die Minister van Verdediging en die opperbevelhebber is soortgelyk aan dié op die wapen van Noorweë. Toe dit in 1937 op die wapen auf dem Wappen gestileer is, het dieselfde met die leeus op die vlae gebeur.
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Flag of the Norwegian Minister of Defence.svg| Vlag van die Minister van Verdediging, sedert 1937
Lêer:Flag of the Norwegian Chief of Defence.svg| Vlag van die Weermag se opperbevelhebber, sedert 1937
</gallery>
Die vlagbeamptes se beveltekens is sedert 1905 nie verander nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fotw.info/flags/no-milit.html#1905 |title='Pure' National Rank Flags – 1905- |publisher=Flags of the World |accessdate=7 Julie 2025}}</ref>
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Norwegian General rank flag.svg| Generaal
Lêer:Norwegian Lieutenant General rank flag.svg| Luitenantgeneraal
Lêer:Norwegian Major General rank flag.svg| Generaalmajoor
Lêer:Norwegian Brigadier rank flag.svg| Brigadiergeneraal
Lêer:Rank Flag of an Admiral of the Royal Norwegian Navy.svg| Admiraal
Lêer:Rank Flag of a Vice Admiral of the Royal Norwegian Navy.svg| Adjunkadmiraal
Lêer:Rank Flag of a Rear Admiral of the Royal Norwegian Navy.svg| Konteradmiraal
Lêer:Rank Flag of a Commodor of the Royal Norwegian Navy.svg| Vlagbevelvoerder
Lêer:Rank Flag of a Norwegian Captain.svg| [[Kommandeur]]
</gallery>
=== Posvlag ===
Die posvlag word deur die posskepe gebruik.
<gallery class="center centered">
Lêer:Postal Flag of Norway.svg| Posvlag
Lêer:MS Finmarken Post Flagge.jpg| Posvlag op ’n skip
Lêer:Flag of the Norwegian Society for Sea Rescue.svg| Noorse Seereddingsvereniging ''(Norsk Selskab til Skipbrudnes Redning)''
</gallery>
== Subnasionale vlae ==
=== Provinsiale vlae ===
Noorweë bestaan uit 15 [[fylke]]r wat elkeen oor sy eie vlag beskik.
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Flag of Agder.svg| {{FIAV|normal}} [[Agder]]
Lêer:Flag of Akershus.svg| {{FIAV|normal}} [[Akershus]]
Lêer:Flag of Buskerud.svg| {{FIAV|normal}} [[Buskerud]]
Lêer:Flag of Finnmark.svg| {{FIAV|normal}} [[Finnmark]]
Lêer:Flag of Hordaland.svg| {{FIAV|normal}} [[Hordaland]]
Lêer:Flag of Møre og Romsdal.svg| {{FIAV|normal}} [[Møre og Romsdal]]
Lêer:Flag of Nordland.svg| {{FIAV|normal}} [[Nordland]]
Lêer:Flag of Oslo.svg| {{FIAV|normal}} [[Oslo]]
Lêer:Flag of Østfold.svg| {{FIAV|normal}} [[Østfold]]
Lêer:Flag of Rogaland.svg| {{FIAV|normal}} [[Rogaland]]
Lêer:Flag of Telemark.svg| {{FIAV|normal}} [[Telemark]]
Lêer:Flag of Troms.svg| {{FIAV|normal}} [[Troms]]
Lêer:Flag of Nord-Trøndelag.svg| {{FIAV|normal}} [[Trøndelag]]
Lêer:Flag of Vestfold.svg| {{FIAV|normal}} [[Vestfold]]
</gallery>
=== Etniese vlae ===
Noorweë se grootste etniese minderhede beskik oor hul eie vlae.
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Flag of the Kven people.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die [[Kven]]<ref>{{no}} {{cite web |url=https://www.nrk.no/sapmi/endelig-et-felles-flagg-for-kvenene-1.13521954 |title=Endelig et felles flagg for kvenene |publisher=[[NRK]] |date=18 Mei 2017 |accessdate=7 Julie 2025}}</ref>
Lêer:Sami flag.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die [[Sami]]<ref>{{no}} {{cite web |url=https://snl.no/samisk_flagg |title=samisk flagg |publisher=Store norske leksikon |accessdate=7 Julie 2025}}</ref>
Lêer:Forest Finns flag.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die Woudfinne<ref>{{no}} {{cite web |url=https://www.nrk.no/tromsogfinnmark/skogfinner-har-na-fatt-eget-flagg-1.16236883 |title=Skogfinner har nå fått eget flagg |publisher=[[NRK]] |date=29 Desember 2022 |accessdate=7 Julie 2025}}</ref>
</gallery>
=== Munisipale vlae ===
Sommige van die Noorse munisipaliteite beskik oor hul eie vlae. Oor die algemeen is dit wapenbaniere, d.w.s. vlae wat die munisipale wapen as ’n reghoek toon.
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Flag of Bergen, Norway.svg| {{FIAV|normal}} [[Bergen]]
Lêer:Flag of Drammen.png| {{FIAV|normal}} [[Drammen]]
Lêer:Former flag of Kristiansand.png| {{FIAV|normal}} [[Kristiansand]]
Lêer:Flag of Stavanger.gif| {{FIAV|normal}} [[Stavanger]]
Lêer:Flag of Trondheim.svg| {{FIAV|normal}} [[Trondheim]]
</gallery>
== Verwante vlae ==
<gallery class="center" widths="150">
Lêer:Flag of Denmark.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Denemarke]]
Lêer:Flag of Finland.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Finland]]
Lêer:Flag of Sweden.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Swede]]
Lêer:Flag of Iceland.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Ysland]]
Lêer:Flag of Åland.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Åland]]
Lêer:Flag of the Faroe Islands.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van die Faroëreilande]]
</gallery>
== Sien ook ==
{{Portaal|Vlae en wapens|En-wikipedia arms 8-full.svg}}
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{no}} Željko Heimer, Jan Oskar Engene: ''Unionstidens norske flag – Norwegians flags of the union period.'' In: ''Nordisk Flaggkontakt.'' Nr. 40, 2005, bl. 33–49
* {{no}} [http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/flaggindex.htm ''Die amptelike webwerf van die Noorse parlement (Stortinget) – Flaggloven 100 år 1898–1998'']
{{Vertaling/Verwysing|no|Norges flagg|vertaaldatum=8 en 9 Junie 2008}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Flags of Norway|Vlae van Noorweë}}
* {{en}} [https://www.crwflags.com/fotw/flags/no.html Noorweë] by ''Flags of the World''.
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Norway|title=Flag of Norway|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=7 Julie 2025}}
{{Europavlae}}
{{Normdata}}
{{en-vertaal|Flag of Norway}}
{{Voorbladster}}
[[Kategorie:Nasionale vlae|Noorweë]]
[[Kategorie:Noorweë]]
6dcxvrggk305crsekiavi5g3hsz9son
Long Tom
0
31844
2910685
2817532
2026-06-11T06:54:48Z
Jcb
223
2910685
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Wapen
|name = 155 mm Creusot ''Long Tom''
|image = [[Lêer:The Boer War, 1899 - 1902 Q82962.jpg|300px]]
|caption = Long Tom in aksie tydens die [[Beleg van Mafeking]]
|origin = [[Frankryk]]
|type = [[Beleëringskanon]]
<!-- Type selection -->
|is_ranged = yes
|is_bladed =
|is_explosive =
|is_artillery = yes
|is_vehicle =
|is_missile =
|is_UK =
<!-- Service history -->
|service =
|used_by =
|wars =
<!-- Production history -->
|designer =
|design_date =
|manufacturer = Schneider et Cie, Le Creusot, Frankryk
|unit_cost =
|production_date =
|number =
|variants =
<!-- General specifications -->
|spec_label =
|weight = 6 500 kg (14 300 lb)
|length = 7,5 m (25 vt)
|part_length = 4,2 m (14 vt)
|width =
|height =
|diameter =
|crew =
|passengers =
<!-- Ranged weapon specifications -->
|Granaat = 94 lb (43 kg)
|cartridge_weight =
|caliber = 155 mm (15,5 cm)
|barrels =
|action =
|rate =
|velocity =
|range =
|Reikafstand = 9 000 m (30 000 vt)
|feed =
|sights =
<!-- Artillery specifications -->
|breech =
|recoil =
|carriage =
|elevation =
|traverse =
}}
Die '''155 mm Creusot''' of '''Long Tom''' soos hy tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] bekend gestaan het, was 'n Franse kanon. Vier van hierdie kanonne saam met 4 000 granate, 4 000 granaatkartetse en 800 kartetse is deur die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] (wat informeel as [[Transvaal]] bekend gestaan het) in 1897 aangekoop. Die kanonne is aanvanklik in forte rondom [[Pretoria]] geplaas.
== Beskrywing van die kanonne ==
[[Lêer:LadysmithSAR.jpg|duimnael|links|'n Long Tom replika buite Ladysmith se stadsaal.]]
[[Lêer:Long Tom Cannon Replica in Mpumalanga (profile view).jpg|duimnael|'n 155 mm Creusot Long Tom-kannonreplika, te vinde ongeveer 20 km buite [[Sabie]] in die [[Long Tompas]], [[Mpumalanga]]. Vervaardig in 1985 om die gebruik van hierdie kanonne in die [[Tweede Vryheidsoorlog]] te gedenk.]]
Die Long Tom is voor 1877 deur Schneider & kie ontwerp om as beleëringskanon te dien. Hul eerste en enigste kliënt vir hierdie kanon was die ZAR, wat hulle as vestingskanonne aangekoop het. Hulle was nie bedoel om as veldkanonne gebruik te word nie.
Die loop was 4,2 meter lank en het 2 500 kg geweeg. Die affuit, of onderstel, het 3 200 kg geweeg. Om die kanon te vervoer, is die agterkant op 'n voorwa gelaai. Die loop is dan deur middel van 'n driepoot en katrolle opgelig en na agter geplaas sodat die gewig eweredig oor die vooras en agteras versprei was. Die hele kanon het dan 6 300 kg geweeg en moes deur 16 tot 20 osse getrek word.
Om die kanon op te stel of “in battery te bring”, was harde werk. Eers moes die wêreld gelykgemaak word; horisontaal in alle rigtings. Daarna moes gate gemaak word om die spanstukke, waaraan die terugloopbuffer gekoppel was, te begrawe. Daarna is 'n platform van houtbalke neergelê. Die stelling was dan gereed om die kanon te ontvang. Laastens is die kanon uit sy treknokke gelig en in sy gevegsnokke geplaas. 'n Klipmuur is dan om die kanon opgerig om dit te beskerm teen bomme wat naby die kanon ontplof. Dr [[Gustav Preller]] skryf die Long Toms was onhandig, lomp, topswaar en moeilik om in geveg te bring.<ref>Die Huisgenoot 28 Mei 1937, p. 14:''Die Vier Long Toms.''</ref>
[[Lêer:Long tom on platform at Mafeking.jpg|duimnael|Long Tom word gelaai]]
Die doel van die platform was om te verhoed dat die kanon in sagte grond wegsak. Die drie lae planke wat gebruik is, het 'n stewige en stabiele platform gevorm. Die kanon se gewig is dus aangewend om die spanstukke en terugloopbuffer in plek te hou, selfs wanneer die kanon agteruit beweeg het nadat 'n skoot afgevuur is. Die platform was 4,5 meter by 4,5 meter en 22 sentimeter hoog.<ref>Hall, Darryl., Long Tom, Self uitgegee,Glen Ashley, 1994. Lees by oorlogsmuseum, Johannesburg, QC 293 HAL</ref> Die hout sou 5 200 kg weeg. Daar is getuienis dat twee waens gebruik moes word om 'n platform te vervoer.<ref>Transvaal Argief Bewaarplek, Leyds, 758-B, telegram van Pannetjies aan KG, 22.8.00.</ref>
Die Long Tom het van drie tipes projektiele gebruik gemaak. Die gewone granaat het ontplof wanneer dit iets hards getref het, met ander woorde dit het 'n aanslag- of skokbuis gehad. Die projektiel se reikafstand was effens minder as 9 000 meter. Die granaatkartets, wat met loodkoeëls gevul was, het ’n dubbelaksiebuis gehad wat óf op aanslag óf na verloop van ’n sekere tyd in die lug kon ontplof. Hierdie projektiele is dus teen mense en diere aangewend. Die reikafstand was 7 500 meter as dit in die lug gebars het. Die kartets het geen plofstof bevat nie en was met loodkoeëls gevul. Dit het 'n reikafstand van 400 meter gehad en is as noodmaatreël gebruik as die kanon deur die vyand bestorm is. ’n Vedere probleem wat die kanon gehad het, was dat die lading van [[buskruit]] gemaak was. Elke keer wat ’n skoot afgevuur is, is ’n groot rookwalm uitgespoeg. Die vyand kon sien waar die kanon was.
Om ’n skoot in ’n ander rigting (of selfs net ietwat links of regs) te vuur was nogal ’n gedoente. Hiervoor het die bemanning van elke kanon vier houtspane gehad om as hefbome te gebruik. Hierdie spane is duidelik sigbaar op die twee foto's. Agter die kanon het een of twee manskappe die agterkant van die affuit opgelig deur die platform of ’n houtbalk as steunpunt te gebruik. Een man by elke wiel het dan die wiel vorentoe of agtertoe gedraai deur die kanon se as as steunpunt te gebruik.
Elke kanon is deur ’n bevelvoerder (gewoonlik ’n adjudantoffisier) en 6 manskappe bedien.
== Ontplooiing van die kanonne ==
[[Lêer:George Montbard - Siege of Mafeking 1899 - 1900 - Boer fort which covered the enemy's "Long Tom".JPG|links|duimnael|Grietjie se bolwerke by Mafeking]]
Met hul aankoms in die ZAR is die vier Long Toms in die vier forte rondom Pretoria opgestel: Wonderboom, Daspoort, [[Fort Schanskop|Schanskop]] en [[Fort Klapperkop|Klapperkop]]. Toe die oorlog uitbreek is drie van die kanonne na die Natalse front gestuur en gebruik om [[Ladysmith]] te beleër. Die vierde kanon is na [[Mafeking]] gestuur om die Britte daar te beleër.<ref>Changuion, Louis: Silence of the Guns, Protea Boekehuis, Pretoria, 2001, pp.4-37</ref>
Dit het nie goed gegaan by Ladysmith nie. Op 1 Desember het ’n bom afkomstig van ’n Britse howitzer naby die Long Tom op Middle Hill ontplof. Nege burgers is dood en die sluitstuk van die Long Tom is beskadig. Die kanon moes in Pretoria reggemaak word, maar dit was darem weer terug op 11 Desember.<ref>Changuion, supra, p. 49-50</ref> Gedurende die nag van 7/8 Desember het ’n groepie Britse saboteurs die punt van die loop van die Long Tom op Gun Hill opgeblaas en die sluitstuk gegaps.<ref>Changuion, supra, p. 50.</ref> Hierdie kanon moes ook na Pretoria gestuur word om reggemaak te word. Op 3 Februarie 1900 het die Boere een van die Long Toms by Ladysmith na Vaalkrans verskuif en dit daar gedurende daardie veldslag gebruik.<ref>Changuion, supra, p. 55</ref> Op 13 Februarie is dit na Pietershoogte gestuur.<ref>Changuion, supra, p. 85.</ref> Op 18 Februarie word die arme Long Tom deur ’n 4.7" kanon raakgeskiet en dit moes weer die aftog blaas.<ref>Changuion, supra, p. 86</ref> Toe Buller eindelik deurbreek moes albei Long Toms op die Natalse front die hasepad kies. Hulle was vir ’n rukkie by [[Biggarsberg]] opgestel en altwee is toe op 14 Mei na Pretoria verskuif.<ref>Changuion, supra, p. 93.</ref> Een van hulle is teruggestuur en weer op Pougwana naby Majuba opgestel.<ref>Changuion, supra, p. 86, 94.</ref>
[[Lêer:Long Tom en route to Kimberley.jpg|duimnael|Die Jood op pad na Kimberley]]
Die ingenieurs in Pretoria het intussen aan die ander Long Tom gewerk. Die enigste raad met die opgeblaasde loop was om die voorste 25 cm af te sny. Daarna is die kanon die Jood genoem. Toe die herstelwerk voltooi is aan die einde van Januarie 1900, is die kanon na [[Kimberley]] gestuur.<ref>Changuion, supra, p. 63-7</ref> Daar was die kanon maar net vir ’n week opgestel toe hulle haastig moes vlug sonder om die platform, spanstukke en terugloopbuffer saam te neem.<ref>Changuion, supra, p. 78.</ref> Teen 2 Maart was die kanon terug in Pretoria. Die Mafeking Long Tom was ook terug in Pretoria in April 1900. Laasgenoemde kanon is toe op ’n treintrok gemonteer.<ref>Changuion, supra, p. 96</ref>
Die Long Tom op die treintrok is suidwaarts gestuur en by Renosterrivier in die Vrystaat het dit ’n paar skote op die aankomende Engelse gevuur en toe gevlug. Dieselfde het gebeur by Donkerhoek. ''Die Jood'' het dieselfde gedoen, maar sonder om ’n skoot af te vuur. Die derde Long Tom het sommer vroeg-vroeg op die trein na [[Middelburg, Mpumalanga|Middelburg]] geklim. Die drie Long Toms het eers by [[Belfast, Mpumalanga|Belfast]] omgedraai om die Britte weer behoorlik aan te vat.
Die Long Tom wat op Pougwana opgestel was tot 11 Junie is padlangs na Belfast gestuur. Al vier die Long Toms het toe aan die [[Slag van Bergendal]] deelgeneem. Na die veldslag het ''Die Jood'' in die berge naby [[Lydenburg]] gaan wegkruip. Die Long Tom op Driekop het langs Warmbad (Badplaas) en [[Barberton]] na [[Komatipoort]] gevlug.<ref>Changuion, supra, p. 116; Hall, supra, p. 63.</ref> Die ander twee het Louis Botha na Lydenburg vergesel. Hulle was betrokke by gevegte by Badfontein, Lydenburg en ook op die bergpas tussen Lydenburg en Spitskop.<ref>Changuion, supra, pp. 119-126</ref> Daarvandaan is hulle na [[Ohrigstad]] geneem. Die een Long Tom is bergaf en verby [[Leydsdorp]] na [[Haenertsburg]] geneem. Die ander een is deur Sekhukhuneland verby [[Warmbad]] na [[Pietersburg]] geneem.<ref>Changuion, supra, p.128</ref> Toe die Engelse na Pietersburg opruk is hierdie Long Tom ook na Haenertsburg geneem.<ref name="cha134">
== Vernietiging van die kanonne ==
=== Komatipoort ===
Die kanon wat na Komatipoort geneem is, is aanvanklik opgestel om die Britte vir oulaas te trotseer. Dit is egter op 22 September 1900 met [[dinamiet]] opgeblaas.<ref>Changuion, supra, p. 116; Hall, supra, p.63.</ref>
=== Letabarivier ===
[[Lêer:Haenertsburgwapad en rivier.jpeg|duimnael|Wapad in rooi en Letabarivier in blou]]
Die enigste eietydse skriftelike bron van die plek waar die Long Tom vernietig is, is die dagboek van die kanonnier Frederik Rothmann. Hy het geskryf dat hulle op 11 Oktober 1900 by Haenertsburg aangekom het. Hulle het daar gebly tot 19 Oktober en toe na Pietersburg vertrek. Op daardie dag skryf hy dat die kanonne, insluitend die Long Tom, die vorige dag opgeblaas is. Hy voeg by: "Ek het ’n stuk van Long Tom as soewenier behou".<ref>MER, ''Oorlogsdagboek van 'n Transvaalse burger te velde,''Tafelberg, Kaapstad, p. 87-8</ref> Die geskut was klaarblyklik digby Haenertsburg opgeblaas.<ref>Contra Changuion, supra, p. 130.</ref> Grobler vertel dat hy in 1954 Haenertsburg toe is om na oorblyfsels van ’n Long Tom te gaan soek. Daar het hy ’n Barkhuysen ontmoet, wat gesê het dat hy as jong seun daar gewoon het en presies weet waar die Long Tom vernietig was. Hy neem hom toe na die [[Letabarivier]], omtrent drie kilometer oos van Haenertsburg, en wys die plek uit. Later het ’n swart man dieselfde plek onafhanklik ook uitgewys.<ref>Grobler, DC, ''Die Long Tom kanonne'', Johannesburg, Federasie van Rapportryerkorpse, 1984.</ref> Hierdie plek is nou waarskynlik toe onder die [[Ebenezerdam]].
=== Rietfontein ===
[[Lêer:Long tom rietfontein.jpg|duimnael|Long Tom oorblyfsels by Rietfontein]]
Ons weet nie eintlik wat met die Jood gebeur het vanaf die slag van Bergendal (Augustus 1900) tot April 1901 toe dit op die plaas Rietfontein beland het nie. In April 1901 het die Britte ’n groot operasie onderneem om die ZAR-regering en generaal Viljoen te omsingel en te vang. Generaal-majoor F.W. Kitchener, aan die hoof van een van ses kolonnes, het Lydenburg gedurende die nag van 13-14 April verlaat. Sy kolonne het uit 2 290 voetsoldate, 550 berede troepe en 6 kanonne, insluitend ’n 5-duim kanon, bestaan.<ref>Maurice & Grant,History of the War in South Africa, 1899–1902, volume IV, p.140. Captain A W Speyer: ''The experiences of an Aide-de-Camp in the Anglo-Boer War, p. 55''</ref> Hulle het in die rigting van [[Burgersfort]] opgeruk. Kolonel Jacson skryf soos volg oor die gebeure: {{cquote|The following morning the column marched north down the Waterval valley, and after the mounted troops had experienced some opposition in very hilly and rough country, Boschfontein was reached. Shortly after the force had settled into camp heavy gun fire was heard from the direction of Waterval. The Boers' shells exploded in the valley immediately to the north of the camp and in the vicinity of a farm, where it would appear the Boers considered the column should have bivouacked. After the explosion of some twenty shells a louder report than usual was heard, and the shelling ceased.}}<ref>Col. M. Jacson, ''The Record of a Regiment of the Line,'' Hutchinson & Co, Londen, 1908, p. 179.</ref>
Die volgende dag het hulle die koppie agter die opstal op Rietfontein bestyg en die oorblyfsels van die Long Tom daar gevind. Die Boere het op 16 April 1901 die kanon self opgeblaas voordat die vyand dit kon kry. Die ligging van die oorblyfsels van die stelling is 24° 57.761’S, 30° 13.271’O (WGS84), hoogte 1475 m.
=== Feeskop ===
In April 1901 is hierdie kanon na die Haenertsburg omgewing geneem. Op 30 April 1901 is die laaste Long Tom by Feeskop, omtrent 8 kilometer noord van Haenertsburg, deur die Boere opgeblaas.<ref name="cha134" />
== Sien ook ==
* [[Long Cecil]]
* [[Long Tom- kanonmonument]]
* [[Long Tompas]]
== Bronnelys ==
* Lombaard, BV, Die Longtomkanonne na die slag van Dalmanutha, ''Scientia Militaria'', volume 14, No 4, p.21 ook by http://scientiamilitaria.journal.ac.za {{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
== Eksterne skakels ==
* {{Commonskat-inlyn|155 mm Creusot Long Tom}}
* {{cite web|url=http://www.sabie.co.za/gallery/cannon.html|title=Long Tom Cannon Monument}}
[[Kategorie:Kimberley]]
[[Kategorie:Tweede Vryheidsoorlog]]
[[Kategorie:Wapens]]
i1h74mz6vg0sxjmumnvb78h0c1t2cv8
Rugbywêreldbeker 2011
0
33114
2910640
2910120
2026-06-10T19:30:24Z
SpesBona
2720
/* Bronnelys */ + 1
2910640
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 2011.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Nieu-Seeland}}
| datums = 9 September – 23 Oktober
| nasies = 20 (92 kwalifiseer)
| kampioen = {{NZLru}}
| naaswenner = {{FRAru}}
| derdeplek = {{AUSru}}
| wedstryde = 48
| bywoning = 1477294
| drieë = 262
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Morné Steyn]] (62)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/stats/players?metric=points&event=1023 |title=Rugby World Cup 2011: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Engeland}} [[Chris Ashton]]<br />{{vlagikoon|Frankryk}} [[Vincent Clerc]] (6 drieë elk)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/stats/players?metric=tries&event=1023 |title=Rugby World Cup 2011: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 2011''' ([[Engels]]: ''2011 Rugby World Cup''; [[Maori (taal)|Maori]]: ''Ipu o te Ao Whutupōro 2011'') is van 9 September tot 23 Oktober 2011 in [[Nieu-Seeland]] beslis. Dit was die sewende [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyraad]] (IRR; nou Wêreldrugby) aangebied word en die vierde in die [[Suidelike Halfrond]]. Nieu-Seeland het saam met [[Australië]] die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] gehuisves. Nieu-Seeland se bod om die toernooi aan te bied is in 2005 bo Japan en Suid-Afrika s’n verkies.
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
Die toernooi se formaat van 2003 en 2007 het onveranderd gebly en 20 nasionale [[rugby]]spanne het aan die Rugbywêreldbeker 2011 deelgeneem: die twaalf regstreekse kwalifiseerders van die 2007-toernooi ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Springbokke|Suid-Afrika]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die agt beste spanne van die kwalifisering ([[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] en die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]]). Rusland het vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem.
Tydens die Rugbywêreldbeker 2011 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 40 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in vier groepe van vyf elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer, terwyl die drie beste spanne van elke groep – altesaam twaalf spanne – regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2015]] in [[Engeland]] en [[Wallis]] gekwalifiseer het.
Voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2011 is Nieu-Seeland, Australië, Suid-Afrika, Engeland en Frankryk as gunstelinge op die titel beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://bleacherreport.com/articles/814304-2011-rugby-world-cup-predictions |title=2011 Rugby World Cup Predictions |publisher=Bleacher Report |author=Aidan Mackie |date=22 Augustus 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2010/nov/05/contenders-2011-rugby-world-cup |title=How are the contenders shaping up for the 2011 Rugby World Cup? |publisher=[[The Guardian]] |author=Shaun Edwards |date=5 November 2010 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die gasheer Nieu-Seeland het die eindstryd op [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]] teen Frankryk met 8–7 gewen en sodoende sy tweede wêreldtitel ná [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] ingepalm. Dit is die derde keer wat die gasheer die rugbywêreldbekertoernooi kon wen, ná Nieu-Seeland in 1987 en Suid-Afrika in [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]. Daarbenewens het Nieu-Seeland die eerste rugbyland geword wat die rugbywêreldbekertitel vir beide mans en vroue op dieselfde tydstip gehou het, nadat die [[Black Ferns|vrouespan]] die [[Vrouerugbywêreldbeker 2010|2010-wêreldbekertoernooi]] kon wen. Edenpark het die eerste rugbystadion geword wat die rugbywêreldbekereindwedstryd vir meer as een keer – ná die 1987-toernooi – gehuisves het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/newzealand/rugby/ground/16155.html |title=Eden Park |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Australië het in die derde en Wallis in die vierde plek geëindig. Interessant genoeg het in die laaste vier wedstryde – die bronseindstryd en die eindstryd – dieselfde vier lande verskyn as tydens die erste Rugbywêreldbeker 1987, wat ook in Nieu-Seeland beslis is. Die verdedigende kampioen Suid-Afrika is in die kwarteindrondte deur Australië met 11–9 uitgeskakel. Namibië is ná vier nederlae reeds in die groepfase uitgeskakel.
Die toernooi was die grootste sportgebeurtenis wat in dié tyd in Nieu-Seeland aangebied is,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/business/christchurch-loses-all-rwc-games/PQN7SI6ZWP5R6MER436HDVXVPA/?c_id=3&objectid=10712838 |title=Christchurch loses all RWC games |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=16 Maart 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> groter as die Rugbywêreldbeker 1987, [[Statebondspele]] 1990, [[Krieketwêreldbeker 1992]], [[America's Cup]] 2003 en die toer van die [[Britse en Ierse Leeus]] na Nieu-Seeland in 2005.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.mfat.govt.nz/RWC2011/index.php |title=Rugby World Cup 2011 |publisher=New Zealand Ministry of Foreign Affairs and Trade |date=26 September 2011 |accessdate=10 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130210062455/http://www.mfat.govt.nz/RWC2011/index.php |archive-date=10 Februarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die organiseerders het 95 000 oorsese besoekers verwag wat na Nieu-Seeland vir die aangeleentheid sou reis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/business/here-come-the-cup-fans/PIVME272J2DLE3AXK4VEUWPJSM/?c_id=3&objectid=10746238 |title=Here come the Cup fans |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Owen Hembry |date=19 Augustus 2011 |accessdate=26 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926135334/https://www.nzherald.co.nz/business/here-come-the-cup-fans/PIVME272J2DLE3AXK4VEUWPJSM/?c_id=3&objectid=10746238 |archive-date=26 September 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rbnz.govt.nz/-/media/e6d0ae877fef48a582ecdd3821c51099.ashx?sc_lang=en |title=No.1 The macroeconomic impact of the Rugby World Cup |publisher=Reserwebank van Nieu-Seeland |author=Adam Richardson |date=Augustus 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Ná die toernooi is beraam dat sowat 133 200 toeriste Nieu-Seeland ten einde van die 2011-toernooi besoek het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.mbie.govt.nz/dmsdocument/2757-rugby-world-cup-2011-a-tourism-perspective-pdf |title=New Zealand’s 2011 Rugby World Cup: A Tourism Perspective |publisher=Nieu-Seelandse Ministerie van Sake, Innovasie en Indiensneming |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Met sowat 3,9 miljard televisiekykers wêreldwyd was die Rugbywêreldbeker 2011 een van die mees gesiene rugbywêreldbekertoernooi in dié tyd. Altesaam is daar amper 1,5 miljoen kaartjies vir die 48 wedstryde verkoop, waarmee elke wedstryd gemiddeld 30 777 toeskouers gelok het;<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/rugby-world-cup/history/rwc-2011/ |title=2011 Rugby World Cup in Review |publisher=Rugby Pass |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> die wedstryde het ’n bywoning van 87% gehad.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/260185025_Rugby_World_Cup_2011_Sport_Mega-events_between_the_Global_and_the_Local |title=Rugby World Cup 2011: Sport Mega-events between the Global and the Local |publisher=researchgate |author=Steve J Jackson |date=September 2013 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die wedstryde het op 9 September 2011 begin en is oor sewe weke geskeduleer. Die eindstryd het op Sondag, 23 Oktober 2011 op Edenpark in Auckland plaasgevind. Dié dag is gekies omdat dit op ’n lang naweek in Nieu-Seeland geval het (24 Oktober is [[werkersdag]] in Nieu-Seeland).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.allblacks.co.nz/index.cfm?layout=displayNews&newsArticle=6419 |title=Final date for RWC 2011 revealed |publisher=[[All Blacks]] |date=24 Julie 2007 |accessdate=30 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930005939/http://www.allblacks.co.nz/index.cfm?layout=displayNews&newsArticle=6419 |archive-date=30 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daar is ’n 10-ure verskil in tyd tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika, gevolglik is al die wedstryde vroegoggend in Suid-Afrika gebeeldsend. Die Rugbywêreldbeker 2011 was in dié tyd die toernooi met die minste geelkaarte sedert die instelling van die 10-minuut-tydstraf.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rugby365.com/countries/argentina/cards-like-christmas-world-cups-red-and-yellow-records/ |title=Cards like Christmas: World Cup’s red and yellow records |publisher=Rugby365 |author=Antoinette Muller |date=14 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Toewysing ==
[[Lêer:Rwc11 submission of interest.png|duimnael|400px|Kaart van die kandidaatlande vir die Rugbywêreldbeker 2011]]
[[Lêer:NZ Rugby World Cup.jpg|duimnael|Vlae in die strate van Nieu-Seeland tydens die Rugbywêreldbeker 2011. Van links na regs: Die [[vlag van Skotland]], ’n swart vlag met die [[silwervaring]] (kenteken van die [[All Blacks|Nieu-Seelandse nasionale span]]), die [[vlag van Australië]] en die vlag van die [[Ierse nasionale rugbyspan]]]]
Die wêreldbeheerliggaam Internasionale Rugbyraad het tot op 31 Januarie 2005 vir botte van belangstellende lande wat die Rugbywêreldbeker 2011 wou aanbied tyd gegee. Tot op hierdie datum was slegs ’n formele verklaring sonder gedetailleerde planne voldoende. Die tenderdokument vir die 2005-aansoekproses moes teen 13 Mei 2005 ingedien word.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4225249.stm |title=Trio target 2011 Rugby World Cup |publisher=[[BBC]] |date=1 Februarie 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Drie lande het aangebied om die Rugbywêreldbeker 2011 te huisves: Nieu-Seeland, Japan en Suid-Afrika.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/international/4535303.stm |title=Three bids for 2011 World Cup |publisher=[[BBC]] |date=13 Mei 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Nieu-Seeland het saam met Australië die eerste Rugbywêreldbeker 1987 aangebied en is oorspronklik saam met Australië as medegasheer van die [[Rugbywêreldbeker 2003]] aangewys, maar ’n kontraktuele dispuut oor grondtekenregte tussen die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyunie]] en die IRR het tot gevolg gehad dat Nieu-Seeland van sy gasheerregte ontneem en Australië as alleenlike gasheer aangewys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/1861398.stm |title=New Zealand loses Cup status |publisher=[[BBC]] |date=8 Maart 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Nieu-Seeland sou oorspronklik 23 van die 48 wedstryde huisves, maar Nieu-Seeland se aandringing op die wysiging van die bepalings rakende stadionadvertensies was onaanvaarbaar vir die IRR.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/1937084.stm |title=NZ loses Rugby World Cup |publisher=[[BBC]] |date=18 April 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie het die bod in 2005 saam met die Nieu-Seelandse regering ingedien en onder andere beklemtoon dat Nieu-Seeland een van die min lande wêreldwyd is waar rugby die hoofsport is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.beehive.govt.nz/release/new-zealand-launches-bid-rugby-world-cup-2011 |title=New Zealand launches bid for rugby world cup 2011 |publisher=Nieu-Seelandse regering |author=Trevor Mallard |date=12 Mei 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Nieu-Seeland se bod vir 2011 het planne ingesluit om Edenpark en ander stadions uit te brei en sodoende die kommersiële lewensvatbaarheid van die toernooi te verhoog. Vir Edenpark se opknapping is ook fasiliteite beplan vir ’n moontlike toekomstige [[Statebondspele]]bod deur Auckland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/world-cup-bid-hinges-on-eden-park-upgrade/NGWDOEVMXZCLFCYVMHPB5VBCBA/ |title=World Cup bid hinges on Eden Park upgrade |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Helen Tunnah |date=11 Mei 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Japan wou die eerste Asiatiese land en daarmee buite die “tradisionele tuiste” van rugby word om ’n rugbywêreldbekertoernooi aan te bied. Al die vorige rugbywêreldbekertoernooie is afwisselend in lande van óf die destydse [[Die Rugbykampioenskap|Drienasiesreeks]] (nou die Rugbykampioenskap) of die [[Sesnasies-toernooi|Sesnasiestoernooi]] gehou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishexaminer.com/sport/rugby/arid-10037767.html |title=Japan bid to host 2011 World Cup |publisher=Irish Examiner |author=Andrew Baldock |date=23 September 2004 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Japan het al oor die nodige [[infrastruktuur]] beskik, nadat dié land saam met [[Suid-Korea]] as gashere van die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002]] opgetree het. In sy bod het die [[Japannese Rugbyvoetbalunie]] ook op Japan se ervaring as gasheer van groot toernooie soos die [[Olimpiese Somerspele 1964]], [[Olimpiese Winterspele 1972]] en [[Olimpiese Winterspele 1998]] verwys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/japan-launches-world-cup-bid/W6GF5WUKUAAGRSGDOQYYO6MVZA/ |title=Japan launches World Cup bid |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=David Llewellyn |date=17 Oktober 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Internasionale Rugbyraad was egter van mening dat Japan nie volle stadions sou kon waarborg nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4447330.stm |title=Japan frustrated by 2011 decision |publisher=[[BBC]] |date=17 November 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Japan het later wel die [[Rugbywêreldbeker 2019]] aangebied en kon met ’n 99% bywoning spog, die hoogste in die rugbywêreldbekergeskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/572269/rwc-2019-delivers-record-economic-social-and-sporting-outcomes-for-japan |title=RWC 2019 delivers record economic, social and sporting outcomes for Japan |publisher=rugbyworldcup.com |date=24 Junie 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Suid-Afrika het die [[Rugbywêreldbeker 1995]] gehuisves en voor sy bodindiening die [[Krieketwêreldbeker 2003]] aangebied.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2003-04-18/south-africa-confirm-bid-for-2011-world-cup/1838514 |title=South Africa confirm bid for 2011 World Cup |publisher=[[ABC]] |date=18 April 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Suid-Afrikaanse bod vir 2011, gelei deur die voormalige Springbokkaptein [[Francois Pienaar]], het ’n sterk ondersteuning deur die nasionale regering geniet.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://mg.co.za/article/2004-06-18-dumb-dutchman-to-lead-sas-rugby-world-cup-bid/ |title=‘Dumb Dutchman’ to lead SA’s Rugby World Cup bid |publisher=[[Mail & Guardian]] |author=Andrew Hollely |date=18 Junie 2004 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Intussen is die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010]] aan Suid-Afrika toegewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/3722015.stm |title=South Africa eyes Cup bid |publisher=[[BBC]] |date=17 Mei 2004 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Tydens ’n parlementêre komitee op 19 Januarie 2005 het die [[South African Rugby Union]] hulle voorneme aangekondig om stadions van die sokktertoernooi ook tydens die rugbytoernooi een jaar later te gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://pmg.org.za/committee-meeting/4750/ |title=SARFU on 2011 World Cup Bid: briefing |publisher=Parlementêre Moniteringsgroep |date=19 Januarie 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Tydens die IRR-raadsvergadering op 17 November 2005 in [[Dublin]] is die Rugbywêreldbeker 2011 ná die IRR-inspeksies van elke gasheerland van die botte gedurende Junie en Julie 2005 aan Nieu-Seeland toegeken, bo Japan en Suid-Afrika.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4433818.stm |title=New Zealand handed 2011 World Cup |publisher=[[BBC]] |date=17 November 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/an-anatomy-of-the-world-cup-vote/OGKFMRJZ55KSHWTJAL2GPWNUFU/ |title=An anatomy of the World Cup vote |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Gregor Paul |date=19 November 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarmee het dit ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika en die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië die derde rugbywêreldbekertoernooi geword wat geheel en al in een land aangebied is. Daarbenewens het Nieu-Seeland in terme van bevolking die kleinste land in dié tyd geword wat ’n rugbywêreldbekertoernooi aangebied het. Die koste vir die aanbieding van die toernooi het sowat 310 miljoen [[Nieu-Seelandse dollar|NZD]] beloop. Die inkomste is op sowat 280 miljoen NZD beraam, met die Nieu-Seelandse regering en die Nieu-Seelandse rugbybeheerliggaam wat die tekort vergoed het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10459608 |title=World Cup 2011 tickets won't come cheap |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=24 Augustus 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Deelnemers ==
=== Kwalifisering ===
Die IRR het dit aanvanklik oorweeg om die aantal spanne op 16 nasionale spanne (en daarmee 32 wedstryde) te reduseer, soos dit in 1995 laas die geval was. Die hoofrede was om ’n wanverhouding tussen die spanne met professionele en amateurspelers, waarvan party nie hulle spelers kon betaal nie, te vermy. Die wêreldbeheerliggaam wou ná die [[Rugbywêreldbeker 2007]] oor dié kwessie vergader en het ’n deeglike hersiening van die toernooi aangekondig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2007/mar/07/rugbyunion.sixnations20071 |title=World Cup may be cut to 16 teams to avoid mismatches |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=7 Maart 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In November 2008 is eindelik op 20 deelnemende spanne besluit. Die IRR se verteenwoordigers het agtergekom, dat baie van die spanne wat tydens die 2007-toernooi aanvanklik as “aanvullers” beskou is, die grootste entoesiasme onder die toeskouers ontketen het en dat baie wedstryde nie so eensydig was as wat dit eers gevrees is nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2021307.html |title=Twenty teams to compete at Rugby World 2011 |publisher=rugbyworldcup.com |date=1 Desember 2008 |accessdate=26 Julie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100726075822/http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2021307.html |archive-date=26 Julie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Die drie beste spanne in elke groep van die Rugbywêreldbeker 2007 – Argentinië, Australië, Engeland, Fidji, Frankryk, Ierland, Italië, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika, Tonga en Wallis – het almal regstreeks gekwalifiseer terwyl die res van die spanne moes kwalifiseer tydens ’n reeks kompetisies wat regoor die wêreld gehou is. Sewe van die twintig posisies wat in die toernooi beskikbaar was, is gevul deur streekskwalifiseerders, terwyl die oorblywende posisie deur heruitdunning gevul is. Die kwalifiseringstoernooi is in vyf streeksgroepe verdeel: [[Rugby Afrika|Afrika]], [[Rugby Amerikas Noord|Noord-Amerika]] saam met [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]], [[Asië Rugby|Asië]], [[Rugby Europa|Europa]] en [[Oseanië Rugby|Oseanië]]. Twee plekke elk is vir die nasionale spanne van die Amerikas en Europa gereserveer en een elk vir Afrika, Asië en Oseanië. Die oorblywende plek is tydens ’n interkontinentale kwalifiseringsrondte beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6644163.stm |title=Qualifying changes for 2011 RWC |publisher=[[BBC]] |date=10 Mei 2007 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> As die regstreekse klassifiseerders getel word, het 92 spanne in aanmerking gekom vir kwalifisering vir die finale toernooi in Nieu-Seeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2011.irb.com/qualifying/news/newsid=2041183.html#the+road+rugby+world+cup+2011 |title=The road to Rugby World Cup 2011 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=31 Desember 2010 |accessdate=30 Augustus 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140830160335/http://www.rwc2011.irb.com/qualifying/news/newsid=2041183.html#the+road+rugby+world+cup+2011 |archive-date=30 Augustus 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
In Julie 2009 het [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] as Amerikas 1 gekwalifiseer toe hulle die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] met ’n algehele telling van 47–30 verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.eurosport.com/rugby/canada-qualify-for-rwc_sto1999965/story.shtml |title=Canada qualify for RWC |publisher=Eurosport |date=12 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Een week later is [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] bevestig as kwalifiseerder van Oseanië as Oseanië 1.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/samoa-put-100-points-on-png |title=Samoa put 100 points on PNG |publisher=Planet Rugby |date=12 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Amerikas 2 is in November gevul toe die Verenigde State [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] met ’n algehele telling van 54–28 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8372808.stm |title=Eagles claim 2011 World Cup berth |publisher=[[BBC]] |date=22 November 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In dieselfde maand het [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] vir sy vierde agtereenvolgende rugbyêreldbekertoernooi gekwalifiseer toe die span [[Tunisiese nasionale rugbyspan|Tunisië]] oor twee seksies geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2008%2F09 |title=2008–09 Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In Maart 2010 het [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] as Europa 1 gekwalifiseer en [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] as Europa 2.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2008%2F10 |title=European Nations Cup 2008/10 – Division 1 |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Twee maande later het [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] die enigste Asiatiese toekenning gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/3728239/Japan-seals-2011-Rugby-World-Cup-spot |title=Japan seals 2011 Rugby World Cup spot |publisher=Stuff |date=22 Mei 2010 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] het deur heruitdunning gekwalifiseer nadat die span Uruguay met ’n algehele telling van 60–33 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/176?Stagione=2011 |title=Rugby World Cup – Qualifiers repechage |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende 20 spanne het vir die finale toernooi gekwalifiseer. Rusland, wat [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] vervang het, is die enigste verandering in die 20-span-lys van die Rugbywêreldbeker 2007.
[[Lêer:World Map 2011 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 92 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:2011 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Gasheer}}
{{sleutel|#07f|Twaalf beste spanne van die 2007-toernooi}}
{{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}}
{{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{NZLru}}
|'''Gasheer'''
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|A
|-
|{{ARGru}}
|rowspan="11"|'''Regstreeks'''
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|B
|-
|{{AUSru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|C
|-
|{{ENGru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|B
|-
|{{FIJru}}
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|D
|-
|{{FRAru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|A
|-
|{{IRLru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|C
|-
|{{ITAru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|C
|-
|{{SCOru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{RSAru}}
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|D
|-
|{{TGAru}}
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|A
|-
|{{WALru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|D
|-
|{{GEOru}}
|Europa 1
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|B
|-
|{{JPNru}}
|Asië 1
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|A
|-
|{{CANru}}
|Amerikas 1
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|A
|-
|{{NAMru}}
|Afrika 1
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|D
|-
|{{ROMru}}
|Uitspeelwenner
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|B
|-
|{{RUSru}}
|Europa 2
|Eerste
| –
|Debuut
|C
|-
|{{SAMru}}
|Oseanië 1
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|D
|-
|{{USAru}}
|Amerikas 2
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|C
|}
== Stadions ==
[[Lêer:Lancaster Park aerial July 2011.jpg|duimnael|’n Lugfoto van Lancasterpark in Christchurch ná die 2011-aardbewing]]
Die 13 stadions vir die Rugbywêreldbeker 2011 is op 12 Maart 2009 bevestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/mediazone/news/newsid=2029942.html |title=RWC 2011 fixtures and pool venues announced |publisher=rugbyworldcup.com |date=12 Maart 2009 |accessdate=13 Maart 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120313092218/http://www.rugbyworldcup.com/mediazone/news/newsid=2029942.html |archive-date=13 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Van die stadions is met die oog op dié toernooi ten einde van meer kapasiteit opgeknap. Die regering het dit oorweeg om ’n wet goed te keur om die toestemmingsproses te omseil om toe te laat dat van die stadions se herontwikkeling betyds voltooi sou word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/deadline-fears-for-stadium/X4P5YEK3L2PEQ7JFJTZSJ3AUIA/?c_id=1&objectid=10547881&pnum=0 |title=Deadline fears for stadium |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Patrick Gower |date=12 Desember 2008 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Agt wedstryde is in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] aangebied, vier elk in [[Dunedin]] en [[North Shore City]], drie elk in [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]], [[Invercargill]], [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]], [[Nieu-Plymouth]] en [[Rotorua]], asook twee elk in [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]], [[Palmerston North]] en [[Whangarei]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/countries/england-countries/world-cup-changes-confirmed-9816 |title=World Cup changes confirmed |publisher=Rugby World |author=Lesleigh Mudaly |date=30 Maart 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
As gevolg van skade aan die [[Rugby League Park|Christchurchstadion]] en die ander fasiliteite in [[Christchurch]], die land se tweede grootste stad, ná die aardbewings in Februarie 2011, het die verantwoordelike minister Murray McCully op 16 Maart die wedstryde se verskuiwing aangekondig. Die twee kwarteindwedstryde is na Auckland verskuif, terwyl die vyf groepwedstryde na ander stede verskuif is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://tvnz.co.nz/rugby-world-cup/rwc-press-release-christchurch-matches-4066086 |title=RWC press release on Christchurch matches |publisher=Television New Zealand |date=16 Maart 2011 |accessdate=19 Maart 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110319203134/https://www.tvnz.co.nz/rugby-world-cup/rwc-press-release-christchurch-matches-4066086 |archive-date=19 Maart 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Op 10 November 2006 het die Nieu-Seelandse regering planne vir die “Stadion Nieu-Seeland” in Auckland bekend gemaak. Volgens dié voorstel sou die nuwe stadion met 60 000 sitplekke aan die waterfront gebou word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/700m-waterfront-stadium-is-governments-first-choice-audio/KU5NANZ2FFPTRXQW67ZKSHG4GM/ |title=$700m waterfront stadium is Government's first choice [+audio] |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Bernard Orsman |date=3 November 2006 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Ná protes deur die bevolking en ’n gebrek aan ondersteuning deur die Aucklandse Streekraad is die voorstel ten gunste van [[Edenparkstadion|Edenpark]] se opknapping geskrap. Die herontwikkeling van Edenpark se suidelike en suidwestelike pawiljoens was gedurende 2010 klaar. Edenpark met ’n kapasiteit van 60 000 het die eindstryd, die bronseindstryd die twee halfeindstryde, twee kwarteindstryde en vyf groepwedstryde gehuisves.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/its-eden-park-says-disappointed-mallard/ATKNMCKBPWSRLRIYCFUB2IWYZQ/?c_id=1&objectid=10412665 |title=It's Eden Park says disappointed Mallard |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=27 November 2006 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die bouwerk aan Dunedin se [[Forsyth Barr-stadion]] (tydens die toernooi bekend as Otagostadion) was 'n bron van kommer aangesien dié projek in ’n nou tydraamwerk beplan is. Volgens ’n vorderingsverslag in April 2010 sou die projek betyds klaar wees voor die rugbywêreldbekertoernooi, hoewel daar ’n gemiddelde risiko was met sekere belangrike en potensieel skadelike bekommernisse.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.dunedin.govt.nz/__data/assets/minutes_agenda/0006/110886/ma_fsc_r_stakeholders_2010_04_26.pdf |title=STADIUM STAKEHOLDERS GROUP REPORT", Athol Stephens, Dunedin City Council, Acting Chief Executive |publisher=Dunedin Stadsraad |date=26 April 2010 |accessdate=15 Mei 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100515033626/http://www.dunedin.govt.nz/__data/assets/minutes_agenda/0006/110886/ma_fsc_r_stakeholders_2010_04_26.pdf |archive-date=15 Mei 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> As die projek nie betyds voltooi sou gewees het nie, sou organiseerders op Carisbrook as die rugsteunopsie teruggekeer het. Op 6 Augustus 2011 is die Forsyth Barr-stadion amptelik geopen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.odt.co.nz/news/dunedin/stadium-opened-amid-celebrations |title=Stadium opened amid celebrations |publisher=Otago Daily Times Online |author=David Loughrey |date=6 Augustus 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Vervolgens is Dunedin se nuwe Forsyth Barr-stadion in Augustus 2011 voltooi en pleks van Carisbrook gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.odt.co.nz/news/dunedin/carisbrook-track-cup-games |title=Carisbrook 'on track' for cup games |publisher=Otago Daily Times |author=Mark Price |date=4 Maart 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! [[Auckland]], [[Noordeiland]]
! [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Noordeiland]]
! [[Dunedin]], [[Suideiland]]
! [[Auckland]], Noordeiland
|-
| [[Edenparkstadion|Edenpark]]
| [[Westpacstadion|Westpac]]
| [[Forsyth Barr-stadion|Otago]] (voorheen [[Carisbrook]])
| [[North Harbour-stadion|North Harbour]]
|-
| <small>{{Koördinate|36|52|30|S|174|44|41|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Edenparkstadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|41|16|23|S|174|47|9|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Westpacstadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|45|52|9|S|170|31|28|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Otagostadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|36|43|37|S|174|42|6|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=North Harbour-stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''60 000'''
| Kapasiteit: '''40 000'''
| Kapasiteit: '''30 000'''
| Kapasiteit: '''30 000'''
|-
| [[Lêer:Eden Park cropped.jpg|150px]]
| [[Lêer:Westpac Trust stadium viewed from Wadestown.jpg|150px]]
| [[Lêer:Dunedin Forsyth Barr Stadium.JPG|150px]]
| [[Lêer:North Harbour Stadium East Side.jpg|150px]]
|-
! [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]], Noordeiland
! rowspan=10 colspan=2|
{{Location map+ |Nieu-Seeland |float=center |width=400 |caption= |places=
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-35.732222 |long=174.328889 |label=[[Okarapark]] | position=right}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-36.726944 |long=174.701667 |label=[[North Harbour-stadion|North Harbour]]|position=left}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-36.875 |long=174.744722 |label=[[Edenparkstadion|Edenpark]]|position=right}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-37.781111 |long=175.268333 |label=[[Waikatostadion|Waikato]]|position=left}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-38.155833 |long=176.224167 |label=[[Rotorua Internasionale Stadion|Rotorua]]|position=right}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-39.070278 |long=174.065 |label=[[Yarrowstadion|Yarrow]] |position=left}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-39.501944 |long=176.912778 |label=[[McLeanpark]] |position=bottom}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-40.356667 |long=175.601111 |label=[[Arena Manawatu]]}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-41.273056 |long=174.785833 |label=[[Westpacstadion|Westpac]] |position=right}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-41.266944 |long=173.283056 |label=[[Trafalgarpark]] |position=bottom}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-45.869914 |long=170.525042 |label=[[Forsyth Barr-stadion|Otago]] |position=bottom}}
{{Location map~ |Nieu-Seeland |lat=-46.416944 |long=168.362778 |label=[[Rugby Park-stadion|Rugby Park]] |position=top}}
}}
! [[Rotorua]], Noordeiland
|-
| [[Waikatostadion]]
| [[Rotorua Internasionale Stadion|Rotorua Int’l Stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|37|46|52|S|175|16|6|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Waikatostadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|38|9|21|S|176|13|27|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Rotorua Int’l Stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''30 000'''
| Kapasiteit: '''26 000'''
|-
| [[Lêer:Hamilton 03.jpg|150px]]
| [[Lêer:Rotorua looking south from Mt Ngongotaha.JPG|150px]]
|-
! [[Nieu-Plymouth]], Noordeiland
! [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]], Suideiland
|-
| [[Yarrowstadion]]
| [[Trafalgarpark]]
|-
| <small>{{Koördinate|39|4|13|S|174|3|54|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Yarrowstadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|41|16|1|S|173|16|59|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Trafalgarpark}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''26 000'''
| Uitgebrei na '''18 000'''
|-
| [[Lêer:YarrowStadium20101002.jpg|150px]]
| [[Lêer:Trafalgar Park.jpg|150px]]
|-
! [[Invercargill]], Suideiland
! [[Whangarei]], Noordeiland
! [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]], Noordeiland
! [[Palmerston North]], Noordeiland
|-
| [[Rugby Park-stadion|Rugby Park]]
| [[Okarapark]]
| [[McLeanpark]]
| [[Arena Manawatu]]
|-
| <small>{{Koördinate|46|25|1|S|168|21|46|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Rugby Park-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|35|43|56|S|174|19|44|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Okarapark}}</small>
| <small>{{Koördinate|39|30|7|S|176|54|46|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=McLeanpark}}</small>
| <small>{{Koördinate|40|21|24|S|175|36|4|O|region:NZ_type:landmark|aansig=inlyn|name=Arena Manawatu}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''17 000'''
| Kapasiteit: '''18 000'''
| Uitgebrei na '''15 000'''
| Uitgebrei na '''15 000'''
|-
| [[Lêer:Rugby Park Invercargill.jpg|150px]]
| [[Lêer:Whangarei view from parahki.JPG|150px]]
| [[Lêer:Napier and bay.jpg|150px]]
| [[Lêer:Fmgstadium.JPG|150px]]
|}</center>
== Formaat ==
[[Lêer:Waka Coming Into The Viaduct Basin.jpg|duimnael|’n Tradisionele [[Maori's|Māori]]-''waka'' word as deel van die vieringe rondom die Rugbywêreldbeker 2011 in die [[Auckland]]se Viaduct-hawe geroei]]
Die Rugbywêreldbeker 2011 is oor 44 dae tussen 20 verskillende spanne oor 48 wedstryde beslis. Dit het op 9 September 2011 afgeskop op Edenpark met die openingswedstryd tussen die gasheer Nieu-Seeland en Tonga. Die toernooi het geëindig by dieselfde stadion op 23 Oktober met die eindstryd tussen Nieu-Seeland en Frankryk, waartydens die All Blacks die Webb Ellis-beker ingepalm het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 2011 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />September/Oktober
! scope=col |Vr<br />9
! scope=col |Sa<br />10
! scope=col |So<br />11
! scope=col |Ma<br />12
! scope=col |Di<br />13
! scope=col |Wo<br />14
! scope=col |Do<br />15
! scope=col |Vr<br />16
! scope=col |Sa<br />17
! scope=col |So<br />18
! scope=col |Ma<br />19
! scope=col |Di<br />20
! scope=col |Wo<br />21
! scope=col |Do<br />22
! scope=col |Vr<br />23
! scope=col |Sa<br />24
! scope=col |So<br />25
! scope=col |Ma<br />26
! scope=col |Di<br />27
! scope=col |Wo<br />28
! scope=col |Do<br />29
! scope=col |Vr<br />30
! scope=col |Sa<br />1
! scope=col |So<br />2
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 9 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
|- align=center
| align=left|Groep A
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep B
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep C
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep D
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />Oktober
! scope=col |Ma<br />3
! scope=col |Di<br />4
! scope=col |Wo<br />5
! scope=col |Do<br />6
! scope=col |Vr<br />7
! scope=col |Sa<br />8
! scope=col |So<br />9
! scope=col |Ma<br />10
! scope=col |Di<br />11
! scope=col |Wo<br />12
! scope=col |Do<br />13
! scope=col |Vr<br />14
! scope=col |Sa<br />15
! scope=col |So<br />16
! scope=col |Ma<br />17
! scope=col |Di<br />18
! scope=col |Wo<br />19
! scope=col |Do<br />20
! scope=col |Vr<br />21
! scope=col |Sa<br />22
! scope=col |So<br />23
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#d6325b| '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 9 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto;" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepfase}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
[[Lêer:Tower Bridge from Shad Thames.jpg|duimnael|Die loting vir die Rugbywêreldbeker 2011 het op 1 Desember 2008 by die [[Londen]]se Tower Bridge plaasgevind]]
[[Lêer:Rugby World Cup 2011 New Zealand.jpg|duimnael|Stede in Nieu-Seeland waar wedstryde plaasvind het]]
Die eerste rondte, of die groepfase, het 20 lande wat in vier groepe van vyf spanne gedeel is met dieselfde formaat as wat in 2003 en 2007 gebruik is. Die regstreekse kwalifiseerders se plasing was vir die eerste keer gebaseer op hulle posisie op die IRR-ranglys.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/newsmedia/mediazone/pressrelease/newsid=2022353.html |title=IRB World Rankings used for RWC 2011 draw |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=22 Februarie 2008 |accessdate=25 Februarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080225140834/http://www.irb.com/newsmedia/mediazone/pressrelease/newsid=2022353.html |archive-date=25 Februarie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aan die vier beste spanne van die Rugbywêreldbeker 2007 (Suid-Afrika, Engeland, Argentinië en Frankryk) is dus nie topgroepplekke toegeken nie, maar “die ranglys is nou baie goed gevestig en gee ons ’n geloofwaardige en bondige manier om spanne vir die trekking van die Rugbywêreldbekergroep te plaas”, het die destydse Rugbywêreldbeker Bpk-voorsitter Syd Millar gemeen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7258823.stm |title=Rankings to determine RWC pools |publisher=[[BBC]] |date=22 Februarie 2008 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die loting is op 1 Desember 2008, gedurende die kwalifisering, by die [[Londen]]se Tower Bridge gehou en was gebaseer op die IRR-ranglys op dié dag,<ref name="rank">{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/rankings/archive/date=2008-12-01/histranking.html |title=IRB World Rankings at 1 December 2008 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=1 Desember 2008 |accessdate=25 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125093200/http://www.irb.com/rankings/archive/date=2008-12-01/histranking.html |archive-date=25 November 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ná die [[Noordelike Halfrond]] se [[2008 eindjaarrugbytoetsreeks]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/newsmedia/mediazone/pressrelease/newsid=2022353.html |title=IRB World Rankings used for RWC 2011 draw |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=22 Februarie 2008 |accessdate=26 Februarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080226082701/http://www.irb.com/newsmedia/mediazone/pressrelease/newsid%3D2022353.html |archive-date=26 Februarie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Die lootstelsel van vorige rugbywêreldbekertoernooie is behou met die twaalf regstreekse kwalifiseerders uit 2007 wat op die lotingsdag aan hulle onderskeie groepe toegewys is, gebaseer op hulle plek op die IRR-ranglys op 1 Desember 2008:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/2008/12/01/rugby-world-cup-draw-live/ |title=Rugby World Cup Draw Live |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=1 Desember 2008 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* '''Groep 1:''' Die vier beste gekeurde spanne
* '''Groep 2:''' Die vier naasbeste gekeurde spanne
* '''Groep 3:''' Die vier laagste regstreekse kwalifiseerders
Die twee oorblywende groepe bestaan uit die agt bykomende spanne, met die toewysing in elke groep gebaseer op die vorige Rugbywêreldbekertoernooi:
* '''Groep 4:''' Amerikas 1, Europa 1, Europa 2, Oseanië 1
* '''Groep 5:''' Afrika 1, Amerikas 2, Asië 1 en uitspeelwedstrydwenner
Die groepe is soos volg (in hakies is die ranglysplasing vóór die loting):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/mediazone/news/newsid=2027905.html |title=Top three RWC Draw bands confirmed |publisher=rugbyworldcup.com |date=30 November 2008 |accessdate=1 Desember 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201171533/http://www.rugbyworldcup.com/mediazone/news/newsid=2027905.html |archive-date=1 Desember 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
{|
|- style="text-align:left"
!style="width:10em"|Groep 1
!style="width:10em"|Groep 2
!style="width:10em"|Groep 3
!style="width:14em"|Groep 4
!style="width:12em"|Groep 5
|- style="vertical-align:top"
|{{plainlist|
* {{NZLru}} <small>(1)</small>
* {{RSAru}} <small>(2)</small>
* {{AUSru}} <small>(3)</small>
* {{ARGru}} <small>(4)</small>
}}
|{{plainlist|
* {{WALru}} <small>(5)</small>
* {{ENGru}} <small>(6)</small>
* {{FRAru}} <small>(7)</small>
* {{IRLru}} <small>(8)</small>
}}
|{{plainlist|
* {{SCOru}} <small>(9)</small>
* {{FIJru}} <small>(10)</small>
* {{ITAru}} <small>(11)</small>
* {{TGAru}} <small>(12)</small>
}}
|{{plainlist|
* Amerikas 1 ({{CANru}})
* Europa 1 ({{GEOru}})
* Europa 2 ({{RUSru}})
* Oseanië 1 ({{SAMru}})
}}
|{{plainlist|
* Afrika 1 ({{NAMru}})
* Amerikas 2 ({{USAru}})
* Asië 1 ({{JPNru}})
* Uitspeelwedstrydwenner ({{ROMru}})
}}
|}
Die volledige groepe en plekke vir die toernooi is op 12 Maart 2009 aangekondig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/pools/index.html |title=RWC 2011 pools and match schedule |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=12 Maart 2009 |accessdate=16 Maart 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316024344/http://www.rugbyworldcup.com/home/pools/index.html |archive-date=16 Maart 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná die loting op 1 Desember 2008 lyk die groepe soos volg:<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/mediazone/news/newsid=2027914.html |title=Rugby World Cup 2011 pools announced |publisher=rugbyworldcup.com |date=1 Desember 2008 |accessdate=4 Desember 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204105801/http://www.rugbyworldcup.com/mediazone/news/newsid=2027914.html |archive-date=4 Desember 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=25%|[[#Groep B|Groep B]]
!width=25%|[[#Groep C|Groep C]]
!width=25%|[[#Groep D|Groep D]]
|-
|
{{NZLru}}<ref group="n" name="auto">Regstreekse kwalifiseerder (drie beste spanne van elke groep in [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]).</ref><ref group="n">Benewens regstreekse kwalifisering as gevolg van sy prestasie in 2007 is Nieu-Seeland die gasheer en sou die land op grond daarvan gekwalifiseer het.</ref><br />
{{FRAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{TGAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{CANru}}<br />
{{JPNru}}<br />
|
{{ARGru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ENGru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{SCOru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{GEOru}}<br />
{{ROMru}}<br />
|
{{AUSru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{IRLru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ITAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{RUSru}}<br />
{{USAru}}<br />
|
{{RSAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{WALru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{FIJru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{SAMru}}<br />
{{NAMru}}<br />
|}
=== Groepfase ===
[[Lêer:Ballon cdm.JPG|duimnael|''Virtuo'', die amptelike rugbybal van die Rugbywêreldbeker 2011]]
[[Lêer:Maori trumpeter 2011 RWC.jpg|duimnael|upright|[[Maori's|Maori]]danser voor die wedstryd tussen Suid-Afrika en Fidji]]
Soos in die rugbywêreldbekertoernooie van 2003 en 2007 is die 20 spanne wat vir die Rugbywêreldbeker 2011 gekwalifiseer het in vier groepe verdeel. Die groepe is verdeel van Groep A tot Groep D en elke groep het bestaan uit vyf spanne. Elke groep het drie regstreekse kwalifiseerders van die Rugbywêreldbeker 2007 bevat, met die ander twee plekke wat deur die kwalifiseringstelsel gevul is. Elke land het een keer teen elke ander span in sy groep gespeel: elke land het dus vier wedstryde tydens die groepfase gespeel.
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* vier wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* twee vir ’n gelykopuitslag;
* geen vir ’n nederlaag;
* Een bonuspunt vir die druk van vier of meer [[Drie (sport)|drieë]], of ’n nederlaag met sewe punte of minder.<ref name=rules>{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2011.irb.com/home/tournamentrules/index.html |title=Tournament Rules |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009050731/http://www.rwc2011.irb.com/home/tournamentrules/index.html |archive-date=9 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Bonuspunte wat bydra tot spanne se versamelde wedstrydpuntetelling is toegeken in elkeen van die volgende omstandighede (een wedstrydpunt vir elke geval):
* ’n span druk vier of meer drieë (ongeag van die wedstryduitslag);
* ’n span verloor met sewe punte (’n verdoelde drie) of minder.<ref name="rules" />
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vyfde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee of meer spanne ewe veel punte behaal het, is ’n kriteriastelsel gebruik om te bepaal watter span ’n hoër rang gehad het. Die kriteriastelsel het berus op ’n gedetailleerde analise van die wedstryde waaraan die spanne deelgeneem het. As geen uitslag met die stelsel bereik kon word nie, is die span wat die hoër rang op die amptelike ranglys van die IRR gehad het (soos gepubliseer op 3 Oktober 2011) die hoër rang toegeken.<ref name="rules" />
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep A het teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers in óf die klein finale óf die eindstryd kon herontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.<ref name="rules" />
=== 2011-effek op 2015-kwalifisering ===
Soos tydens die Rugbywêreldbeker 2007 het die drie beste spanne in elke groep regstreeks vir die volgende Rugbywêreldbeker 2015 in Engeland en Wallis gekwalifiseer. Hulle was Argentinië, Australië, Engeland, Frankryk, Ierland, Italië, Nieu-Seeland, Samoa, Skotland, Suid-Afrika, Tonga en Wallis.
== Kaartjies en borgskappe ==
[[Lêer:Auckland 21.jpg|duimnael|Amptelike 2011 Rugbywêreldbeker-winkel in Auckland]]
[[Lêer:Airbus A380 (Emirates) (6109360891).jpg|duimnael|’n [[Emirates]] [[Airbus A380|A380-800]] adverteer vir die Rugbywêreldbeker 2011]]
Kaartjies vir die Rugbywêreldbeker 2011 is in drie fases verdeel. Die eerste-fase-kaartjies is in April 2010 vrygestel toe die wêreldwye publiek die geleentheid gebied is om verskeie kaartjiepakkette vir die groepfase, kwarteindrondte en die bronseindstryd aan te skaf. Aan die einde van 2010 is individuelle kaartjies vir alle wedstryde behalwe die halfeindrondte en die eindstryd vrygestel. Die oorblywende kaartjies is tydens die derde fase vrygestel: dié kaartjies was individuele kaartjies na die halfeindrondte en die eindstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.stuff.co.nz/files/rugby-world-cup-ticket-prices.pdf |title=Rugby World Cup 2011 Ticket Prices Information Pack |publisher=Stuff |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Aan die begin van Julie 2011 is daar aangekondig dat daar reeds 900 000 van die 1,35 miljoen kaartjies verkoop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/countries/new-zealand-countries/rwc-2011-ticket-sales-hit-nz200m-mark-13369 |title=RWC 2011 ticket sales hit £100m mark |publisher=Rugby World |date=1 Julie 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Altesaam is daar 1,6 miljoen kaartjies verkoop, minder as die 2007-toernooi se 2,25 miljoen en die 2015-toernooi se 2,42 miljoen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/business-34578804 |title=Rugby World Cup 2015 hailed as commercial success |publisher=[[BBC]] |date=21 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die wêreldwye vennote van die toernooi was [[Emirates]], [[Mastercard]] en [[Heineken]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com:80/partners/index.html |title=Worldwide Partners |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=29 Junie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090629081109/http://www.rugbyworldcup.com:80/partners/index.html |archive-date=29 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[William Gilbert (rugby)|Gilbert]] het die rugbyballe vir die toernooi verskaf en die ''Virtuo''-wedstrydbal is deurgaans in die toernooi gebruik. Dit sit Gilbert se betrokkenheid by rugbywêreldbekertoernooie voort nadat die maatskappy die ''Barbarian''- (1995), ''Revolution''- (1999), ''Xact''- (2003) en ''Synergie''-balle (2007) vir vorige toernooie verskaf het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.gilbertrugby.com/pages/rugbymemories |title=Gilbert Rugby Memories |publisher=Gilbert |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Saam met Gilbert was die amptelike verskaffers [[Russell McVeagh]], [[Canterbury of New Zealand|Canterbury]], [[KPMG]], [[Coca-Cola]], [[Dole Bpk|Dole]] en [[TAG Heuer]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2011.irb.com/suppliers/index.html |title=Tournament Suppliers |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=23 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141023171836/http://www.rwc2011.irb.com/suppliers/index.html |archive-date=23 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
== Betrokkenes ==
=== Wedstrydbeamptes ===
’n Paneel van tien skeidsregters en elf lynregters is vir die groepfase ingespan. Vir die uitkloprondte het die tien skeidsregters as skeidsregters, lynregters en televisieskeidsregters opgetree.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/mm/document/training/matchofficialpnl/02/04/22/99/2042299_pdf.pdf |title=RWC 2011 Selection |publisher=[[Wêreldrugby]] |format=PDF |date=8 April 2011 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101113956/http://www.irb.com/mm/document/training/matchofficialpnl/02/04/22/99/2042299_pdf.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
{{col-begin}}
{{col-2}}
; Skeidsregters
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Wayne Barnes]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Dave Pearson <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Romain Poite <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} George Clancy <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Alain Rolland <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Craig Joubert]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jonathan Kaplan]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Bryce Lawrence <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Steve Walsh <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Nigel Owens <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
{{col-2}}
; Lynregters
* {{vlagikoon|Australië}} Matt Goddard <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Graham Hughes <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Stuart Terheege <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Jérôme Garcès <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Simon McDowell <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Italië}} Carlo Damasco <small>([[Italiaanse Rugbyfederasie|Italië]])</small>
* {{vlagikoon|Italië}} Giulio De Santis <small>([[Italiaanse Rugbyfederasie|Italië]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Chris Pollock <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Vinny Munro <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Shaun Veldsman]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Tim Hayes <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
{{col-end}}
=== Spanne ===
Elke land kon 30 spelers vir die toernooi kies. Die spanne moes teen 22 Augustus 2011 aan die Internasionale Rugbyraad voorgelê word.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://jrfu.org/index.php?option=com_content&view=article&id=520:initial-rwc-squad-named&catid=1:latest-news |title=Initial RWC squad named |publisher=[[Japannese Rugbyvoetbalunie]] |accessdate=19 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719162249/http://jrfu.org/index.php?option=com_content&view=article&id=520:initial-rwc-squad-named&catid=1:latest-news |archive-date=19 Julie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat die span voorgelê is, kon ’n beseerde speler vervang word, maar so ’n speler is nie toegelaat om weer by die span aan te sluit nie.
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2015]].
|-
| style="background:#ffc;"|Uit die toernooi geskakel, maar kwalifiseer regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2015.
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2015 mis.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
20 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring, terwyl die drie beste spanne regstreeks vir die volgende toernooi gekwalifiseer het.
==== Groep A ====
[[Lêer:New Zealand vs Canada 2011 RWC (1).jpg|duimnael|Wedstryd van 2 Oktober, Nieu-Seeland verslaan Kanada met 79–15]]
[[Lêer:South Africa vs Fiji 2011 RWC (4).jpg|duimnael|Wedstryd van 17 September, Suid-Afrika verslaan Fidji met 49–3]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{NZLru}}
|4||4||0||0||240||49||+191||34||4||'''20'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{FRAru}}
|4||2||0||2||124||96||+28||12||3||'''11'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;"|{{TGAru}}
|4||2||0||2||80||98||–18||7||1||'''9'''
|-
|style="text-align:left;"|{{CANru}}
|4||1||1||2||82||168||–86||9||0||'''6'''
|-
|style="text-align:left;"|{{JPNru}}
|4||0||1||3||69||184||–115||8||0||'''2'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 September 2011
| tyd = 20:30 (NZDT)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 41–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10920 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Israel Dagg]] (2), [[Richard Kahui]] (2), [[Jerome Kaino]], [[Ma’a Nonu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (3), [[Colin Slade]]<br />'''Strafdoel:''' [[Dan Carter]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Sona Taumalolo]]<br />'''Doelskop:''' [[Kurt Morath]]<br />'''Strafdoel:''' [[Kurt Morath]]
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 60 214
| skeidsregter = George Clancy ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Richard Kahui]] (NZL)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 September 2011
| tyd = 18:00 (NZDT)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 47–21
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10923 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Julien Pierre]], [[François Trinh-Duc]], [[Vincent Clerc]], [[Lionel Nallet]], [[Pascal Papé]], [[Morgan Parra]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dimitri Yachvili]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Dimitri Yachvili]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[James Arlidge]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[James Arlidge]]<br />'''Strafdoele:''' [[James Arlidge]] (3)
| stadion = [[North Harbour-stadion|North Harbour]], [[Auckland]]
| bywoning = 28 569
| skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[James Arlidge]] (JPN)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 14 September 2011
| tyd = 17:00 (NZDT)
| tuis = {{TGAru-r}}
| telling = 20–25
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10929 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Siale Piutau]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Kurt Morath]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Kurt Morath]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Jebb Sinclair]], [[Aaron Carpenter]], [[Phil Mackenzie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[James Pritchard]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[James Pritchard]] (2)
| stadion = [[Okarapark]], [[Whangarei]]
| bywoning = 17 174
| skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Adam Kleeberger]] (Kan)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 16 September 2011
| tyd = 20:00 (NZDT)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 83–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10932 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Conrad Smith]], [[Richard Kahui]] (2), [[Jerome Kaino]], [[Keven Mealamu]], [[Andrew Ellis]], [[Colin Slade]], [[Sonny Bill Williams]] (2), [[Isaia Toeava]], [[Andrew Hore]], [[Ma’a Nonu]], [[Adam Thomson]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Colin Slade]] (9)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Hirotoki Onozawa]]<br />'''Doelskop:''' [[Murray Williams]]
| stadion = [[Waikatostadion|Waikato]], [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]]
| bywoning = 30 484
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Ma’a Nonu]] (NZL)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 18 September 2011
| tyd = 20:30 (NZDT)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 46–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10938 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Vincent Clerc]] (3)<br />'''Doelskoppe:''' [[Morgan Parra]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Morgan Parra]] (5)<br />'''Skepdoel:''' [[François Trinh-Duc]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Ryan Smith (rugbyspeler)|Ryan Smith]]<br />'''Doelskop:''' [[James Pritchard]]<br />'''Strafdoele:''' [[James Pritchard]] (2)<br />'''Skepdoele:''' [[Ander Monro]] (2)
| stadion = [[McLeanpark]], [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]]
| bywoning = 14 200
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Louis Picamoles]] (Fra)
| notas = [[Vincent Clerc]] (Fra) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Tries scored: greater than or equal to 3 |publisher=ESPNscrum |accessdate=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210211/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |archive-date=3 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 21 September 2011
| tyd = 19:30 (NZDT)
| tuis = {{TGAru-r}}
| telling = 31–18
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10947 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Viliami Ma’afu]], [[Tukulua Lokotui]], [[Fetu’u Vainikolo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Kurt Morath]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Kurt Morath]] (4)<br />'''Kaarte:''' [[Halani Aulika]] {{Geelkaart|61|71}}, [[Tukulua Lokotui]] {{Geelkaart|79|80+}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Kensuke Hatakeyama]], [[Michael Leitch]], [[Alisi Tupuailai]]<br />'''Strafdoel:''' [[Shaun Webb]]<br />'''Kaart:''' [[James Arlidge]] {{Geelkaart|31|41}}
| stadion = [[Okarapark]], [[Whangarei]]
| bywoning = 17 364
| skeidsregter = Dave Pearson ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Michael Leitch]] (JPN)
| notas = <span style="color:red">Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2011/09/21/sport/rugby-tonga-japan |title=Tonga win ends Japan’s Rugby World Cup hopes |publisher=[[CNN]] |date=21 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 24 September 2011
| tyd = 20:30 (NZDT)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 37–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10951 Verslag]
| weg = {{FRAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Adam Thomson]], [[Cory Jane]], [[Israel Dagg]] (2), [[Sonny Bill Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Dan Carter]]<br />'''Skepdoel:''' [[Dan Carter]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Maxime Mermoz]], [[François Trinh-Duc]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dimitri Yachvili]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Dimitri Yachvili]]
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 60 856
| skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Israel Dagg]] (NZL)
| notas = [[Richie McCaw]] word die eerste Nieu-Seelandse rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/all-blacks-richie-grabs-100th-test-cap-and-thanks-mum/F3QYM6M75EOPRYKNF2ROWLSGSE/ |title=All Blacks: Richie grabs 100th test cap and thanks mum |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Nicholas Jones |date=25 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 27 September 2011
| tyd = 17:00 (NZST)
| tuis = {{CANru-r}}
| telling = 23–23
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10956 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[D.T.H. van der Merwe]], [[Phil Mackenzie]], [[Ander Monro]]<br />'''Doelskop:''' [[James Pritchard]]<br />'''Strafdoele:''' [[Ander Monro]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Shota Horie]], [[Kosuke Endo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[James Arlidge]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[James Arlidge]] (3)
| stadion = [[McLeanpark]], [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]]
| bywoning = 14 335
| skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Sione Vatuvei]] (JPN)
| notas = Dit is die derde rugbywêreldbekerwedstryd wat gelykop geëindig het en ná die 2007-toernooi die tweede tussen dié twee spanne.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/14829809 |title=Rugby World Cup 2011 Pool A: Canada 23–23 Japan |publisher=[[BBC]] |date=27 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 1 Oktober 2011
| tyd = 18:00 (NZST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 14–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11221 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Vincent Clerc]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dimitri Yachvili]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Fabrice Estebanez]] {{Geelkaart|65|75}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Sukanaivalu Hufanga]]<br />'''Doelskop:''' [[Kurt Morath]]<br />'''Strafdoele:''' [[Kurt Morath]] (4)<br />'''Kaart:''' [[Suka Hufanga]] {{Geelkaart|39|49}}
| stadion = [[McLeanpark]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]]
| bywoning = 32 763
| skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Sione Kalamafoni]] (TGA)
| notas = Tonga sorg vir die tweede verrassing deur Frankryk met ’n telling van 19–14 te klop.''<ref name="FRAvTGA">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/14830039 |title=Rugby World Cup 2011 Pool A: France 14–19 Tonga |publisher=[[BBC]] |author=James Standley |date=1 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref name="FRAvTGA" />
* ''Met hierdie nederlaag word Frankryk die eerste span wat ondanks twee nederlae die uitklopfase kon haal.''<ref name="FRAvTGA" />
* <span style="color:red">''Tonga en Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="FRAvTGA" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 2 Oktober 2011
| tyd = 15:30 (NZST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 79–15
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11224 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Zac Guildford]] (4), [[Victor Vito]] (2), [[Israel Dagg]], [[Mils Muliaina]], [[Jimmy Cowan]], [[Jerome Kaino]] (2), [[Sonny Bill Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Colin Slade]] (4), [[Piri Weepu]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Colin Slade]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Conor Trainor]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[Ander Monro]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ander Monro]]
| stadion = [[Westpacstadion|Westpac]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]]
| bywoning = 37 665
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Jerome Kaino]] (NZL)
| notas = [[Zac Guildford]] (NZL) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.<ref name="Driekuns" />
}}
==== Groep B ====
[[Lêer:Argentina vs England 2011 RWC (1).jpg|duimnael|Wedstryd van 10 September, Engeland verslaan Argentinië met 13–9]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{ENGru}}
|4||4||0||0||137||34||+103||18||2||'''18'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{ARGru}}
|4||3||0||1||90||40||+50||10||2||'''14'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{SCOru}}
|4||2||0||2||73||59||+14||4||3||'''11'''
|-
|style="text-align:left;" |{{GEOru}}
|4||1||0||3||48||90||–42||3||0||'''4'''
|-
|style="text-align:left;" |{{ROMru}}
|4||0||0||4||44||169||–125||3||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 September 2011
| tyd = 13:00 (NZDT)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 34–24
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10921 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Mike Blair]], [[Joe Ansbro]], [[Simon Danielli]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[Chris Paterson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Chris Paterson]] (4)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Mihaita Lazăr]], [[Daniel Carpo]]<br />'''Doelskop:''' [[Ionuţ Dimofte]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dănuţ Dumbravă]] (2), [[Ionuţ Dimofte]] (2)
| stadion = [[Rugby Park-stadion|Rugby Park]], [[Invercargill]]
| bywoning = 12 592
| skeidsregter = Dave Pearson ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Marius Tincu]] (Rom)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 September 2011
| tyd = 20:30 (NZDT)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 9–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10924 Verslag]
| weg = {{ENGru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Felipe Contepomi]], [[Martín Rodríguez]] (2)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Ben Youngs]]<br />'''Doelskop:''' [[Jonny Wilkinson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Dan Cole]] {{Geelkaart|35|45}}
| stadion = [[Forsyth Barr-stadion|Forsyth Barr]], [[Dunedin]]
| bywoning = 30 700
| skeidsregter = Bryce Lawrence ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Juan Martín Fernández Lobbe]] (Arg)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 14 September 2011
| tyd = 19:30 (NZDT)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 15–6
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10930 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Dan Parks]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Dan Parks]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Merab Kwirikasjwili]] (2)
| stadion = [[Rugby Park-stadion|Rugby Park]], [[Invercargill]]
| bywoning = 10 267
| skeidsregter = George Clancy ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Kelly Brown]] (Sko)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 17 September 2011
| tyd = 15:30 (NZDT)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 43–8
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10933 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Santiago Fernández]], [[Juan Manuel Leguizamón]], [[Juan Figallo]], [[Lucas González Amorosino]], [[Juan José Imhoff]], [[Genaro Fessia]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Martín Rodríguez]] (5)<br />'''Strafdoel:''' [[Martín Rodríguez]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Ionel Cazan]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ionuţ Dimofte]]<br />'''Kaart:''' [[Mihai Lazăr]] {{Geelkaart|54|64}}
| stadion = [[Rugby Park-stadion|Rugby Park]], [[Invercargill]]
| bywoning = 12 605
| skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Lucas González Amorosino]] (Arg)
| notas = <span style="color:red">Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 18 September 2011
| tyd = 18:00 (NZDT)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 41–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10937 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Shontayne Hape]] (2), [[Delon Armitage]], [[Manu Tuilagi]], [[Chris Ashton]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Toby Flood]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Toby Flood]]<br />'''Kaart:''' [[Dylan Hartley]] {{Geelkaart|40|50}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Dimitri Basilaia]]<br />'''Doelskop:''' [[Merab Kwirikasjwili]]<br />'''Strafdoel:''' [[Merab Kwirikasjwili]]
| stadion = [[Forsyth Barr-stadion|Forsyth Barr]], [[Dunedin]]
| bywoning = 20 117
| skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Mamoeka Gorgodse]] (Geo)
| notas = [[Joe Simpson]] (Eng) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:red">''Georgië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 24 September 2011
| tyd = 18:00 (NZDT)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 67–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10950 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Mark Cueto]] (3), [[Chris Ashton]] (3), [[Ben Youngs]], [[Ben Foden]], [[Manu Tuilagi]], [[Tom Croft]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonny Wilkinson]] (3), [[Toby Flood]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Jonny Wilkinson]]
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Dănuţ Dumbravă]]
| stadion = [[Forsyth Barr-stadion|Forsyth Barr]], [[Dunedin]]
| bywoning = 25 687
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Mark Cueto]] (Eng)
| notas = [[Mark Cueto]] en [[Chris Ashton]] (albei Eng) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 25 September 2011
| tyd = 20:30 (NZST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 13–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10954 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Lucas Gonzalez Amorosino]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Contepomi]]<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Contepomi]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Chris Paterson]], [[Ruaridh Jackson]]<br />'''Skepdoele:''' [[Ruaridh Jackson]], [[Dan Parks]]
| stadion = [[Westpacstadion]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]]
| bywoning = 26 937
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Ruaridh Jackson]] (Sko)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 28 September 2011
| tyd = 19:30 (NZST)
| tuis = {{GEOru-r}}
| telling = 25–9
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11218 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Mamoeka Gorgodse]]<br />'''Doelskop:''' [[Merab Kwirikasjwili]]<br />'''Strafdoele:''' [[Merab Kwirikasjwili]] (5), [[Malkhas Oerjoekasjwili]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Dănuț Dumbravă]] (2), [[Florin Vlaicu]]
| stadion = [[Arena Manawatu]], [[Palmerston North]]
| bywoning = 13 228
| skeidsregter = Dave Pearson ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Mamoeka Gorgodse]] (Geo)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 1 Oktober 2011
| tyd = 20:30 (NZST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 16–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11222 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Chris Ashton]]<br />'''Doelskop:''' [[Toby Flood]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Jonny Wilkinson]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Chris Paterson]] (2), [[Dan Parks]]<br />'''Skepdoel:''' [[Dan Parks]]
| stadion = [[Edenparkstadion]], [[Auckland]]
| bywoning = 58 213
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Dan Parks]] (Sko)
| notas = <span style="color:green">Engeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/15124512 |title=Rugby World Cup 2011: England 16–12 Scotland |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=1 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 2 Oktober 2011
| tyd = 13:00 (NZST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 25–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11223 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Juan José Imhoff]], [[Felipe Contepomi]], [[Agustin Gosio]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Felipe Contepomi]], [[Marcelo Bosch]]<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Contepomi]] (2)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Lasja Khmaladse]]<br />'''Doelskop:''' [[Malkhas Oerjoekasjwili]]
| stadion = [[Arena Manawatu]], [[Palmerston North]]
| bywoning = 13 754
| skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Juan Manuel Leguizamón]] (Arg)
| notas = [[Agustin Gosio]] en [[Tomas Vallejos Cinalli]] (albei Arg) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Argentinië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref name="ARGvSCO">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/15086286 |title=Rugby World Cup 2011: Argentina 25–7 Georgia |publisher=[[BBC]] |date=2 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Skotland is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref name="ARGvSCO" />
* ''Skotland versuim vir die eerste keer die uitklopfase van ’n rugbywêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby-world-cup-2019/2011/1002/285448-rwc_argentina_georgia/ |title=Argentina 25–7 Georgia |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=2 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep C ====
[[Lêer:Australia vs USA 2011 RWC (2).jpg|duimnael|Wedstryd van 23 September, Australië verslaan die Verenigde State met 67–5]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{IRLru}}
|4||4||0||0||135||34||+101||15||1||'''17'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{AUSru}}
|4||3||0||1||173||48||+125||25||3||'''15'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{ITAru}}
|4||2||0||2||92||95||–3||13||2||'''10'''
|-
|style="text-align:left;" |{{USAru}}
|4||1||0||3||38||122||–84||4||0||'''4'''
|-
|style="text-align:left;" |{{RUSru}}
|4||0||0||4||57||196||–139||8||1||'''1'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 11 September 2011
| tyd = 15:30 (NZDT)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 32–6
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10925 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Ben Alexander]], [[Adam Ashley-Cooper]], [[James O’Connor]], [[Digby Ioane]]<br />'''Doelskoppe:''' [[James O’Connor]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Quade Cooper]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Mirco Bergamasco]] (2)
| stadion = [[North Harbour-stadion|North Harbour]], [[Auckland]]
| bywoning = 25 731
| skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[James Horwill]] (Aus)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 11 September 2011
| tyd = 18:00 (NZDT)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 22–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10926 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Tommy Bowe]] (2), [[Rory Best]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonathan Sexton]], [[Ronan O’Gara]]<br />'''Strafdoel:''' [[Jonathan Sexton]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Paul Emerick]]<br />'''Doelskop:''' [[Valenese Malifa]]<br />'''Strafdoel:''' [[James Paterson]]
| stadion = [[Yarrowstadion]], [[Nieu-Plymouth]]
| bywoning = 20 823
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Paul O’Connell]] (Irl)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 15 September 2011
| tyd = 19:30 (NZDT)
| tuis = {{RUSru-r}}
| telling = 6–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10931 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Joeri Koesjnarew]], [[Konstantin Rachkof]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Mike Petri]]<br />'''Doelskop:''' [[Chris Wyles]]<br />'''Strafdoele:''' [[Chris Wyles]] (2)
| stadion = [[Yarrowstadion]], [[Nieu-Plymouth]]
| bywoning = 13 931
| skeidsregter = Dave Pearson ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Mike MacDonald]] (VSA)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2011/sep/15/rugby-world-cup-russia-usa-live |title=Rugby World Cup 2011: Russia v USA - as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Scott Murray |date=15 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit was ook Rusland se eerste rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2011/sep/15/russia-usa-rugby-world-cup |title=USA survive brave challenge from Russia in Rugby World Cup |publisher=[[The Guardian]] |author=Eddie Butler |date=15 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Adam Byrnes]] (Rus) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 17 September 2011
| tyd = 20:30 (NZDT)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 6–15
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10935 Verslag]
| weg = {{IRLru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[James O’Connor]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Jonathan Sexton]] (2), [[Ronan O’Gara]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Jonathan Sexton]]
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 58 678
| skeidsregter = Bryce Lawrence ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Cian Healy]] (Irl)
| notas = Ierland sorg vir die eerste verrassing deur Australië met ’n telling van 15–6 te klop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/14811966 |title=Rugby World Cup 2011: Australia 6–15 Ireland |publisher=[[BBC]] |date=17 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 20 September 2011
| tyd = 19:30 (NZDT)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 53–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10939 Verslag]
| weg = {{RUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Sergio Parisse]], [[Giulio Toniolatti]] (2), [[Tommaso Benvenuti]] (2), [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Edoardo Gori]], [[Luke McLean]], [[Alessandro Zanni]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Riccardo Bocchino]] (4)<br />'''Kaart:''' [[Fabio Ongaro]] {{Geelkaart|33|43}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Aleksander Janjoesjkin]], [[Wladimir Ostroesjko]], [[Aleksej Makowetski]]<br />'''Doelskop:''' [[Konstantin Rachkof]]
| stadion = [[Trafalgarpark]], [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]]
| bywoning = 12 415
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Wiktor Gresef]] (Rus)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''
* ''Dit is Italië se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/news/rugby-2011/85738/captain-leads-italy-victory-over-russia |title=Captain leads Italy victory over Russia |publisher=Radio New Zealand |date=20 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Rusland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2011
| tyd = 20:30 (NZDT)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 67–5
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10949 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Rob Horne]], [[Rocky Elsom]], [[Kurtley Beale]], [[Anthony Fainga’a]] (2), [[Drew Mitchell]], [[Pat McCabe]], [[Adam Ashley-Cooper]] (3), [[Radike Samo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Quade Cooper]] (2), [[Berrick Barnes]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[JJ Gagiano]]<br />'''Kaart:''' [[Blaine Scully]] {{Geelkaart|75|80+}}
| stadion = [[Westpacstadion]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]]
| bywoning = 33 824
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Adam Ashley-Cooper]] (Aus)
| notas = [[Adam Ashley-Cooper]] (Aus) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:red">''Die Verenigde State is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 25 September 2011
| tyd = 18:00 (NZST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 62–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10953 Verslag]
| weg = {{RUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Fergus McFadden]], [[Sean O’Brien]], [[Isaac Boss]], [[Keith Earls]] (2), [[Andrew Trimble]], [[Rob Kearney]], [[Shane Jennings]], [[Tony Buckley]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ronan O’Gara]] (6), [[Jonathan Sexton]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ronan O’Gara]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Wasilij Artemjef]], [[Denis Simplikewitsj]]<br />'''Doelskop:''' [[Konstantin Rachkof]]<br />'''Kaart:''' [[Konstantin Rachkof]] {{Geelkaart|8|18}}
| stadion = [[Rotorua Internasionale Stadion|Rotorua Int’l Stadion]], [[Rotorua]]
| bywoning = 25 661
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Ronan O’Gara]] (Irl)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''
* ''[[Denis Simplikewitsj]] (Rus) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Ierland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.odt.co.nz/ireland-book-spot-quarters-russia-rout |title=Ireland book spot in quarters with Russia rout |publisher=Otago Daily Times |date=25 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 27 September 2011
| tyd = 19:30 (NZST)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 27–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11217 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Sergio Parisse]], [[Luciano Orquera]], [[Martin Castrogiovanni]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Mirco Bergamasco]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Mirco Bergamasco]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Chris Wyles]]<br />'''Doelskop:''' [[Chris Wyles]]<br />'''Strafdoel:''' [[Chris Wyles]]<br />'''Kaart:''' [[Louis Stanfill]] {{Geelkaart|59|69}}
| stadion = [[Trafalgarpark]], [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]]
| bywoning = 14 997
| skeidsregter = George Clancy ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Martin Castrogiovanni]] (Ita)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 1 Oktober 2011
| tyd = 15:30 (NZST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 68–22
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11220 Verslag]
| weg = {{RUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Berrick Barnes]] (2), [[Drew Mitchell]] (2), [[Ben McCalman]], [[David Pocock]] (2), [[Stephen Moore (rugbyspeler)|Stephen Moore]], [[Adam Ashley-Cooper]], [[Salesi Ma’afu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[James O’Connor]] (9)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Wladimir Ostroesjko]], [[Denis Simplikewitsj]], [[Konstantin Rachkof]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Konstantin Rachkof]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Konstantin Rachkof]]
| stadion = [[Trafalgarpark]], [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]]
| bywoning = 16 307
| skeidsregter = Bryce Lawrence ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Wiktor Gresef]] (Rus)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/14829971 |title=Rugby World Cup 2011 Pool C: Australia 68-22 Russia |publisher=[[BBC]] |date=1 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 2 Oktober 2011
| tyd = 20:30 (NZST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 36–6
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11226 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Brian O’Driscoll]], [[Keith Earls]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Ronan O’Gara]] (2), [[Jonathan Sexton]]<br />'''Strafdoele:''' [[Ronan O’Gara]] (4), [[Jonathan Sexton]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Mirco Bergamasco]] (2)
| stadion = [[Forsyth Barr-stadion|Forsyth Barr]], [[Dunedin]]
| bywoning = 28 027
| skeidsregter = Jonathan Kaplan ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Sean O’Brien]] (Irl)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby-world-cup-2019/2011/1002/285521-rwc_ireland_italy_live/ |title=As It Happened: Ireland 36-6 Italy |publisher=Raidió Teilifís Éireann |author=Brendan Cole |date=2 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2011/oct/02/ireland-italy-rugby-world-cup-live |title=Ireland v Italy – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Evan Fanning |date=2 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep D ====
[[Lêer:South Africa vs Samoa 2011 RWC (4).jpg|duimnael|Wedstryd van 30 September, Suid-Afrika verslaan Samoa met 13–5]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{RSAru}}
|4||4||0||0||166||24||+142||21||2||'''18'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{WALru}}
|4||3||0||1||180||34||+146||23||3||'''15'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{SAMru}}
|4||2||0||2||91||49||+42||10||2||'''10'''
|-
|style="text-align:left;" |{{FIJru}}
|4||1||0||3||59||167||–108||7||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;" |{{NAMru}}
|4||0||0||4||44||266||–222||5||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 September 2011
| tyd = 15:30 (NZDT)
| tuis = {{FIJru-r}}
| telling = 49–25
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10922 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Vereniki Goneva]] (4), [[Leone Nakarawa]], [[Napolioni Nalaga]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Seremaia Bai]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Seremaia Bai]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Heinz Koll]], [[Chrysander Botha]]<br />'''Strafdoele:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]] (2)<br />'''Skepdoele:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]] (3)
| stadion = [[Rotorua Internasionale Stadion|Rotorua Int’l Stadion]], [[Rotorua]]
| bywoning = 10 100
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Vereniki Goneva]] (Fij)
| notas = [[Danie Dames]] en [[Raoul Larson]] (albei Nam) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Vereniki Goneva]] (Fij) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.''<ref name="Driekuns" />
* ''Dit is Namibië se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://globalnews.ca/news/153094/winger-vereniki-goneva-scores-4-tries-as-fiji-beats-tough-namibia-49-25-in-world-cup/ |title=Winger Vereniki Goneva scores 4 tries as Fiji beats tough Namibia 49-25 in World Cup |publisher=Global News |author=Foster Niumata |date=9 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]] (Nam) teken ná [[Jannie de Beer]] (RSA) se vyf skepdoele teen Engeland tydens die 1999-toernooi die naasmeeste skepdoele (3) deur ’n enkele speler in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aan en sluit daarmee by [[Jonny Wilkinson]] (Eng) teen Frankryk tydens die 2003-toernooi en [[Juan Martín Hernández]] (Arg) teen Ierland tydens die 2007-toernooi aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/most_drop_goals_match.html?id=17;type=trophy |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Most individual drop goals in a match |publisher=ESPNscrum |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130753/http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/most_drop_goals_match.html?id=17;type=trophy |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/watch-george-ford-rockets-over-three-drop-goals-in-world-cup-opener |title=WATCH: George Ford rockets over THREE drop goals in World Cup opener |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 11 September 2011
| tyd = 20:30 (NZDT)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 17–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10927 Verslag]
| weg = {{WALru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[François Steyn]], [[Francois Hougaard]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Morné Steyn]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Morné Steyn]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Taulupe Faletau]]<br />'''Doelskop:''' [[James Hook]]<br />'''Strafdoele:''' [[James Hook]] (3)
| stadion = [[Westpacstadion]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]]
| bywoning = 28 498
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Sam Warburton]] (Wal)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 14 September 2011
| tyd = 14:30 (NZDT)
| tuis = {{SAMru-r}}
| telling = 49–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/match/10928 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Kahn Fotuali’i]], [[Alesana Tuilagi]] (3), [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tusi Pisi]] (2), [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Tusi Pisi]] (2), [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]]<br />'''Kaart:''' [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]] {{Geelkaart|40|50}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Danie van Wyk]], [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]]<br />'''Doelskop:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]]<br />'''Kaart:''' [[Rohan Kitshoff]] {{Geelkaart|66|76}}
| stadion = [[Rotorua Internasionale Stadion|Rotorua Int’l Stadion]], [[Rotorua]]
| bywoning = 12 752
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[George Stowers]] (Sam)
| notas = [[Henk Franken]] (Nam) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Alesana Tuilagi]] (Sam) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 17 September 2011
| tyd = 18:00 (NZDT)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 49–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/match/10934 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Gurthrö Steenkamp]], [[Jaque Fourie]], [[François Steyn]], [[Morné Steyn]], [[Tendai Mtawarira]], [[Danie Rossouw]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Morné Steyn]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[François Steyn]], [[Morné Steyn]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Seremaia Bai]]
| stadion = [[Westpacstadion]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]]
| bywoning = 33 262
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Danie Rossouw]] (RSA)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 18 September 2011
| tyd = 15:30 (NZDT)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 17–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10936 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Shane Williams]]<br />'''Strafdoele:''' [[James Hook]] (2), [[Rhys Priestland]] (2)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Anthony Perenise]]<br />'''Doelskop:''' [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]]<br />'''Strafdoel:''' [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]]
| stadion = [[Waikatostadion|Waikato]], [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]]
| bywoning = 30 804
| skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Alun Wyn Jones]] (Wal)
| notas = [[Jeremy Su’a]] (Sam) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''Dit is Wallis se eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit oor Samoa.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/matches/match%3D10936/report.html |title=Wales survive Samoa scare |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 September 2011 |accessdate=23 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923201531/http://www.rugbyworldcup.com/home/matches/match%3D10936/report.html |archive-date=23 September 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 22 September 2011
| tyd = 20:00 (NZDT)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 87–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10948 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Gio Aplon]] (2), [[Bryan Habana]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Jaque Fourie]], [[François Steyn]], [[Morné Steyn]], [[Juan de Jongh]] (2), [[Francois Hougaard]] (2), [[Danie Rossouw]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Morné Steyn]] (6), [[Ruan Pienaar]] (6)<br />'''Strafdoel:''' [[Morné Steyn]]
| wegpunte =
| stadion = [[North Harbour-stadion|North Harbour]], [[Auckland]]
| bywoning = 26 839
| skeidsregter = George Clancy ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Willem Alberts]] (RSA)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2011/09/22/sport/south-africa-namibia-rugby |title=South Africa overpower Namibia in 12-try romp at World Cup |publisher=[[CNN]] |date=23 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Suid-Afrika se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref name="RSAvNAM">{{af}} {{cite web |url=http://afrikaans.news24.com/RugbyWereldBeker/Bokke-slag-Namibie-20110922 |title=Rugby-wêreldbeker Bokke slag Namibië |publisher=[[Nuus24]] |date=22 September 2011 |accessdate=24 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110924124657/http://afrikaans.news24.com/RugbyWereldBeker/Bokke-slag-Namibie-20110922 |archive-date=24 September 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''[[Bryan Habana]] word die eerste Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat sy 39ste toetsdrie druk.''<ref name="RSAvNAM" />
* <span style="color:red">''Namibië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2011/09/22/sport/south-africa-namibia-rugby |title=South Africa overpower Namibia in 12-try romp at World Cup |publisher=[[CNN]] |date=23 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 25 September 2011
| tyd = 15:30 (NZST)
| tuis = {{FIJru-r}}
| telling = 7–27
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10952 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Netani Talei]]<br />'''Doelskop:''' [[Waisea Luveniyali]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Kahn Fotuali’i]], [[George Stowers]]<br />'''Doelskop:''' [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]]<br />'''Strafdoele:''' [[Tusi Pisi]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Tusi Pisi]]
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 60 327
| skeidsregter = Bryce Lawrence ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]] (Sam)
| notas = <span style="color:red">Fidji is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/14823860 |title=Rugby World Cup 2011: Fiji 7-27 Samoa |publisher=[[BBC]] |date=25 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 26 September 2011
| tyd = 19:30 (NZST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 81–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/10955 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Scott Williams]] (3), [[Aled Brew]], [[Taulupe Faletau]], [[Gethin Jenkins]], [[George North]] (2), [[Jonathan Davies]], [[Lloyd Williams]], [[Lee Byrne]], [[Alun Wyn Jones]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]] (6), [[Rhys Priestland]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Heinz Koll]]<br />'''Doelskop:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]]<br />'''Kaart:''' [[Raoul Larson]] {{Geelkaart|59|69}}
| stadion = [[Yarrowstadion]], [[Nieu-Plymouth]]
| bywoning = 14 710
| skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Tinus du Plessis]] (Nam)
| notas = [[Ken Owens]] (Wal) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Scott Williams]] (Wal) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''[[George North]] (Wal) word op 19 jaar en 166 dae die jongste speler in dié tyd wat ’n drie in ’n rugbywêreldbekerwedstryd kon druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/youngest_tryscorer.html?id=17;type=trophy |title=Youngest tryscorer |publisher=ESPNscrum |accessdate=2 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702185859/http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/youngest_tryscorer.html?id=17;type=trophy |archive-date=2 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''Dit is Wallis se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/matches/match%3D10955/report.html |title=Coach's rocket sparks record Welsh win |publisher=rugbyworldcup.com |date=26 September 2011 |accessdate=2 Oktober 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111002000331/http://www.rugbyworldcup.com/home/matches/match%3D10955/report.html |archive-date=2 Oktober 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''Namibië staan met 266 punte en 46 drieë die meeste deur enige span in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi af.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/tonga-romania-rugby-world-cup-15c4d0089cd7536a2164cc259b809944 |title=Tonga ends Rugby World Cup with win against Romania |publisher=AP News |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 30 September 2011
| tyd = 20:30 (NZST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 13–5
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11219 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Bryan Habana]]<br />'''Doelskop:''' [[Morné Steyn]]<br />'''Strafdoele:''' [[François Steyn]], [[Morné Steyn]]<br />'''Kaart:''' [[John Smit]] {{Geelkaart|71|80+}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[George Stowers]]<br />'''Kaart:''' [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]] {{Rooikaart|0|70}}
| stadion = [[North Harbour-stadion|North Harbour]], [[Auckland]]
| bywoning = 29 734
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Schalk Burger]] (RSA)
| notas = [[Paul Williams (rugbyspeler)|Paul Williams]] (Sam) ontvang in die 70ste minuut ’n rooikaart ná ’n stryery met die Springbok [[Heinrich Brüssow]].''<ref name="RSAvSAM">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/14829924 |title=Rugby World Cup 2011 Pool D: South Africa 13–5 Samoa |publisher=[[BBC]] |author=Ben Dirs |date=30 September 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref name="RSAvSAM" />
* <span style="color:red">''Samoa is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="RSAvSAM" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 2 Oktober 2011
| tyd = 18:00 (NZST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 66–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11225 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Jamie Roberts]] (2), [[Scott Williams]], [[George North]], [[Sam Warburton]], [[Lloyd Burns]], [[Leigh Halfpenny]], [[Lloyd Williams]], [[Jonathan Davies]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rhys Priestland]] (5), [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Rhys Priestland]]
| wegpunte =
| stadion = [[Waikatostadion|Waikato]], [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]]
| bywoning = 28 476
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[George North]] (Wal)
| notas = Dit is Fidji se ergste rugbywêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref name="WALvFIJ">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/matches/match%3D11225/report.html |title=Wales overpower misfiring Fiji |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 Oktober 2011 |accessdate=4 Oktober 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004130839/http://www.rugbyworldcup.com/home/matches/match%3D11225/report.html |archive-date=4 Oktober 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:green">''Wallis vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref name="WALvFIJ" />
}}
=== Uitklopfase ===
[[Lêer:RWC 2011 final FRA - NZL McCaw with Ellis Cup.jpg|duimnael|Die All Blacks nadat hulle in 2011 as die wêreldkampioen gekroon is]]
[[Lêer:All Blacks parade 2011 RWC (1).jpg|duimnael|Vieringe in Nieu-Seeland]]
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Finale
| RD1-header01 = 8 Oktober – Wellington
| RD1-team01 = {{IRLru}}
| RD1-score01 = 10
| RD1-team02 = '''{{WALru}}'''
| RD1-score02 = '''22'''
| RD1-header02 = 8 Oktober – Auckland
| RD1-team03 = {{ENGru}}
| RD1-score03 = 12
| RD1-team04 = '''{{FRAru}}'''
| RD1-score04 = '''19'''
| RD1-header03 = 9 Oktober – Wellington
| RD1-team05 = {{RSAru}}
| RD1-score05 = 9
| RD1-team06 = '''{{AUSru}}'''
| RD1-score06 = '''11'''
| RD1-header04 = 9 Oktober – Auckland
| RD1-team07 = '''{{NZLru}}'''
| RD1-score07 = '''33'''
| RD1-team08 = {{ARGru}}
| RD1-score08 = 10
| RD2-header01 = 15 Oktober – Auckland
| RD2-team01 = {{WALru}}
| RD2-score01 = 8
| RD2-team02 = '''{{FRAru}}'''
| RD2-score02 = '''9'''
| RD2-header02 = 16 Oktober – Auckland
| RD2-team03 = {{AUSru}}
| RD2-score03 = 6
| RD2-team04 = '''{{NZLru}}'''
| RD2-score04 = '''20'''
| RD3-header01 = 23 Oktober – Auckland
| RD3-team01 = {{FRAru}}
| RD3-score01 = 7
| RD3-team02 = '''{{NZLru}}'''
| RD3-score02 = '''8'''
| RD3-header02 = 21 Oktober – Auckland
| RD3-team03 = {{WALru}}
| RD3-score03 = 18
| RD3-team04 = '''{{AUSru}}'''
| RD3-score04 = '''21'''
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 8 Oktober 2011
| tyd = 18:00 (NZST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 10–22
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11227 Verslag]
| weg = {{WALru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Keith Earls]]<br />'''Doelskop:''' [[Ronan O’Gara]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ronan O’Gara]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Shane Williams]], [[Mike Phillips]], [[Jonathan Davies]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rhys Prietsland]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Leigh Palfpenny]]
| stadion = [[Westpacstadion]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]]
| bywoning = 35 787
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Mike Phillips]] (Wal)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 8 Oktober 2011
| tyd = 20:30 (NZST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 12–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11228 Verslag]
| weg = {{FRAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Ben Foden]], [[Mark Cueto]]<br />'''Doelskop:''' [[Jonny Wilkinson]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Vincent Clerc]], [[Maxime Medard]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dimitri Yachvilli]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Francois Trihn-Duc]]
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 49 105
| skeidsregter = [[Steve Walsh]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Imanol Harinordoquy]] (Fra)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 Oktober 2011
| tyd = 18:00 (NZST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 9–11
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11229 Verslag]
| weg = {{AUSru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Morné Steyn]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Morné Steyn]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[James Horwill]]<br />'''Strafdoele:''' [[James O’Connor]] (2)
| stadion = [[Westpacstadion]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]]
| bywoning = 34 914
| skeidsregter = [[Bryce Lawrence]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[David Pocock]] (Aus)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 Oktober 2011
| tyd = 20:30 (NZST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 33–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11230 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Kieran Read]], [[Brad Thorn]]<br />'''Doelskop:''' [[Aaron Cruden]]<br />'''Strafdoele:''' [[Piri Weepu]] (7)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Julio Cabello]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Contepomi]]<br />'''Strafdoel:''' [[Marcelo Bosch]]<br />'''Kaarte:''' [[Nicolas Vergallo]] {{Geelkaart|58|68}}
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 57 912
| skeidsregter = [[Nigel Owens]] ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Piri Weepu]] (NZL)
| notas = [[Mils Muliaina]] word ná [[Richie McCaw]] die tweede Nieu-Seelandse rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/all-blacks-muliainas-celebration-cut-out/NQS3F2CFX3IDP5HEPOTNS3FYPE/?c_id=522&objectid=10758019 |title=All Blacks: Muliaina's celebration cut out |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Paul Harper |date=10 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref>
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 15 Oktober 2011
| tyd = 21:00 (NZST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 8–9
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11231 Verslag]
| weg = {{FRAru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Michael Phillips]]<br />'''Strafdoel:''' [[James Hook]]<br />'''Kaart:''' [[Sam Warburton]] {{Rooikaart|0|19}}
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Morgan Parra]] (3)
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 58 629
| skeidsregter = [[Alail Rolland]] ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Julien Bonnaire]] (Fra)
| notas = [[Sam Warburton]] (Wal) ontvang in die 19de minuut ’n rooikaart omdat hy ’n wipplank begaan het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/9616363.stm |title=Rugby World Cup 2011: Wales v France as it happened |publisher=[[BBC]] |author=James Standley |date=15 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Australië in 2003 en Engeland in 2007 word Frankryk die derde span wat drie eindstryde haal, nadat hulle in die 1987- en 1999-eindstryde verskyn het.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 16 Oktober 2011
| tyd = 21:00 (NZST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 20–6
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11232 Verslag]
| weg = {{AUSru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Ma’a Nonu]]<br />'''Strafdoele:''' [[Piri Weepu]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Aaron Cruden]]<br />'''Kaart:''' [[Sonny Bill Williams]] {{Geelkaart|76|80+}}
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[James O’Connor]]<br />'''Skepdoel:''' [[Quade Cooper]]
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 60 087
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Cory Jane]] (NZL)
| notas = Ná Australië in 2003, Engeland in 2007 en Frankryk een dag vroeër word Nieu-Seeland die vierde span wat drie eindstryde haal, nadat hulle in die 1987- en 1995-eindstryde verskyn het.
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 21 Oktober 2011
| tyd = 20:30 (NZST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 18–21
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11234 Verslag]
| weg = {{AUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Shane Williams]], [[Leigh Halfpenny]]<br />'''Doelskop:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]]<br />'''Strafdoele:''' [[James Hook]], [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Berrick Barnes]], [[Ben McCalman]]<br />'''Doelskop:''' [[James O’Connor]]<br />'''Strafdoele:''' [[James O’Connor]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Berrick Barnes]]
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 53 013
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Berrick Barnes]] (Aus)
| notas = [[Nathan Sharpe]] word die vyfde Australiese rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theaustralian.com.au/sport/rugby-union/lock-nathan-sharpe-to-play-100th-test-for-wallabies-in-world-cup-play-off/news-story/3025aff26f4068bc616973e349887a32 |title=Lock Nathan Sharpe to play 100th Test for Wallabies, in World Cup play-off |publisher=The Australian |author=Wayne Smith |date=19 Oktober 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 23 Oktober 2011
| tyd = 21:00 (NZST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 8–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/11235 Verslag]
| weg = {{FRAru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Tony Woodcock]]<br />'''Strafdoel:''' [[Stephen Donald]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Thierry Dusautoir]]<br />'''Doelskop:''' [[Francois Trihn-Duc]]
| stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]
| bywoning = 61 079
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Thierry Dusautoir]] (Fra)
| notas = [[Jean-Marc Doussain]] (Fra) het sy toetsdebuut gemaak, waarmee hy die eerste rugbyspeler word wat tydens ’n rugbywêreldbekereindstryd debuteer.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/jwc/news/newsid=2060448.html#first+juniors+rwc+2011 |title=First for Juniors at RWC 2011 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=23 Oktober 2011 |accessdate=3 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111103235555/http://www.irb.com/jwc/news/newsid=2060448.html#first+juniors+rwc+2011 |archive-date=3 November 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''Frankryk en Nieu-Seeland word die tweede paartjie van spanne – ná Engeland en Australië (in 1991 en 2003) – wat in twee rugbywêreldbekereindstryde ten mekaar te staan kom, nadat hulle ook die 1987-eindstryd beslis het – interessant genoeg op dieselfde stadion.''
* ''Ná die 2007-bronseindstryd en -eindstryd was dit die derde keer tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi wat twee spanne mekaar herontmoet nadat hulle voorheen in die groepfase ook teen mekaar gespeel het.''
* ''Die 15 aangetekende punte is die minste in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekereindstryd.''
* ''Die punteverskil is ook die minste in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekereindstryd.''
* ''Frankryk word die eerste span wat drie eindstryde verloor het.''
* ''Nieu-Seeland wen die Rugbywêreldbeker 2011 sonder ’n verlore wedstryd.''
* ''Nieu-Seeland word die eerste rugbyland wat die rugbywêreldbekertitel vir beide mans en vroue op dieselfde tydstip hou, nadat die [[Black Ferns|vrouespan]] die [[Vrouerugbywêreldbeker 2010|2010-titel]] kon wen.''
* ''Hulle word ook die derde gasheer wat ’n rugbywêreldbekertoernooi tuis kon wen.
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 2011
|-
|align=center|'''{{NZLru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 20 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 2011.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2011;spanmin1=01+Jan+2011;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |title=Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records |publisher=ESPNscrum |accessdate=23 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623083915/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2011;spanmin1=01+Jan+2011;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |archive-date=23 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:2011 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 2011:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || A || 7 || 7 || 0 || 0 || 301 || 40 || 25 || 15 || 2
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || A || 7 || 4 || 0 || 3 || 159 || 16 || 11 || 17 || 2
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || C || 7 || 5 || 0 || 2 || 211 || 28 || 19 || 9 || 2
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || D || 7 || 4 || 0 || 3 || 228 || 29 || 22 || 13 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{RSAru}} || D || 5 || 4 || 0 || 1 || 175 || 21 || 20 || 9 || 1
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || B || 5 || 4 || 0 || 1 || 149 || 20 || 14 || 6 || 1
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || C || 5 || 4 || 0 || 1 || 145 || 16 || 13 || 12 || 1
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || B || 5 || 3 || 0 || 2 || 100 || 11 || 9 || 9 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 9 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || C || 4 || 2 || 0 || 2 || 92 || 13 || 6 || 5 || 0
|- style="background:#f55"
| 10 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || D || 4 || 2 || 0 || 2 || 91 || 10 || 7 || 8 || 1
|- style="background:#f55"
| 11 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || A || 4 || 2 || 0 || 2 || 80 || 7 || 6 || 11 || 0
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || B || 4 || 2 || 0 || 2 || 73 || 4 || 1 || 13 || 4
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{CANru}} || A || 4 || 1 || 1 || 2 || 82 || 9 || 5 || 7 || 2
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || D || 4 || 1 || 0 || 3 || 59 || 7 || 6 || 4 || 0
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{GEOru}} || B || 4 || 1 || 0 || 3 || 48 || 3 || 3 || 9 || 0
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{USAru}} || C || 4 || 1 || 0 || 3 || 38 || 4 || 3 || 4 || 0
|- style="background:#f55"
| 17 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || A || 4 || 0 || 1 || 3 || 69 || 8 || 4 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 18 || style="text-align:left;"|{{RUSru}} || C || 4 || 0 || 0 || 4 || 57 || 8 || 4 || 2 || 1
|- style="background:#f55"
| 19 || style="text-align:left;"|{{ROMru}} || B || 4 || 0 || 0 || 4 || 44 || 3 || 1 || 9 || 0
|- style="background:#f55"
| 20 || style="text-align:left;"|{{NAMru}} || D || 4 || 0 || 0 || 4 || 44 || 5 || 2 || 2 || 3
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 48 || || || || 2245 || 262 || 181 || 171 || 20
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Morné Steyn]]
| 62
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[James O’Connor]]
| 52
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Tonga}} [[Kurt Morath]]
| 45
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Ronan O’Gara]]
| 44
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Piri Weepu]]
| 41
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Dimitri Yachvili]]
| 39
|-
| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Morgan Parra]]
| 37
|-
| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Colin Slade]]
| 36
|-
| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[James Arlidge]]
| 34
|-
|rowspan="2"| 10
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Vincent Clerc]]
|rowspan="2"| 30
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Chris Ashton]]
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
|rowspan="2"| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Chris Ashton]]
|rowspan="2"| 6
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Vincent Clerc]]
|-
|rowspan="3"| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Adam Ashley-Cooper]]
|rowspan="3"| 5
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Israel Dagg]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Keith Earls]]
|-
|rowspan="7"| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Mark Cueto]]
|rowspan="7"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Fidji}} [[Vereniki Goneva]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Zac Guildford]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Richard Kahui]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jerome Kaino]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Scott Williams]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Sonny Bill Williams]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Krieketwêreldbeker 2011]]
== Notas ==
<references group="n" />
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Simon Barclay |title=Rugby World Cup 1987–2015: Complete Match Results & Statistics |publisher=Silverthorn Publishing |year=2015 |isbn=978-1-326-46806-4}}
* {{en}} {{cite book |author=Lance Peatey |title=In Pursuit of Bill: A Complete History of the Rugby World Cup |publisher=New Holland Publishers |year=2011 |isbn=978-1-74257-191-1}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|2011 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 2011}}
* {{en}} [https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview Amptelike Rugbywêreldbekerwebwerf]
* {{en}} [http://en.espn.co.uk/2011-rugby-world-cup/rugby/series/86293.html?template=results Volledige uitslae en statistiek] by ESPNscrum
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/table/_/league/164205/season/2011 Rugby World Cup Standings – 2011]
* {{en}} [http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees Rugbywêreldbekerskeidsregters] by RugbyRefs.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150401160106/http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees |date=1 April 2015}}
{{Rugbywêreldbekerstadions 2011}}
{{Springbokke (2011 Rugbywêreldbekergroep)}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 2011}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Nieu-Seeland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Nieu-Seeland]]
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|2011]]
[[Kategorie:Sport in 2011]]
hmry5uz6uosqevvc9hezaxp9nqf2tic
Rugbywêreldbeker 2003
0
33127
2910638
2910118
2026-06-10T19:30:05Z
SpesBona
2720
/* Bronnelys */ + 1
2910638
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 2003.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Australië}}
| datums = 10 Oktober – 22 November
| nasies = 20 (88 kwalifiseer)
| kampioen = {{ENGru}}
| naaswenner = {{AUSru}}
| derdeplek = {{NZLru}}
| wedstryde = 48
| bywoning = 1837547
| drieë = 329
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Engeland}} [[Jonny Wilkinson]] (113)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/stats/players?metric=points&event=5 |title=Rugby World Cup 2003: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Doug Howlett]]<br />{{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Mils Muliaina]] (7 drieë elk)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/stats/players?metric=tries&event=5 |title=Rugby World Cup 2003: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 2003''' ([[Engels]]: ''2003 Rugby World Cup'') is van 10 Oktober tot 22 November 2003 in [[Australië]] beslis. Oorspronklik was ook wedstryde in [[Nieu-Seeland]] beplan, maar ná ’n dispuut tussen die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyunie]] en die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyraad]] (IRR; nou Wêreldrugby) is dié plan laat vaar. Dit was die vyfde [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur die IRR aangebied word en die derde in die [[Suidelike Halfrond]]. Australië het met Nieu-Seeland die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] saam gehuisves.
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
20 nasionale [[rugby]]spanne het aan die Rugbywêreldbeker 2003 deelgeneem: die agt regstreekse kwalifiseerders van die 1999-toernooi ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Springbokke|Suid-Afrika]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die twaalf beste spanne van die kwalifisering ([[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]]). Georgië het vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem.
Tydens die Rugbywêreldbeker 2003 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 40 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in vier groepe van vyf elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer. Die spanne wat tot die kwarteindrondte gevorder het (altesaam agt spanne), het ook regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2007]] in [[Frankryk]] gekwalifiseer.
Voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2003 is Engeland, Nieu-Seeland, Frankryk, Australië en Suid-Afrika as gunstelinge op die titel beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-england-move-up-in-world-cup-odds/6OOICJH6CR6DCWVNXNZ4CSZX3A/ |title=Rugby: England move up in World Cup odds |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=22 Junie 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2003/SPORT/09/10/rugby.rankings/ |title=England top rugby world rankings |publisher=[[CNN]] |date=11 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Engeland het die eindstryd op [[Sydney Voetbalstadion|Telstra-stadion]] in [[Sydney]] teen die verdedigende kampioen en gasheer Australië met 20–17 gewen, nadat ’n bykomende tien minute [[ekstra tyd]] toegestaan is toe die telling 17–17 was, en sodoende sy eerste wêreldtitel ingepalm. Engeland het daarmee die eerste nasionale rugbyspan van die [[Noordelike Halfrond]] geword om die toernooi te wen. Daarbenewens is dit ná [[sokker]] in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]] die tweede wêreldbekertrofee in een van Engeland se gewildste sportsoorte wat die onderskeidelike nasionale span ingepalm het; in [[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] het ook die [[Krieket|krieketwêreldbekertitel]] gevolg. Nieu-Seeland het in die derde en Frankryk in die vierde plek geëindig; interessant genoeg het die vier groepwenners as die vier beste spanne van die toernooi geëindig. Suid-Afrika is in die kwarteindrondte deur Nieu-Seeland met 9–29 uitgeskakel; Namibië is ná vier nederlae reeds in die groepfase uitgeskakel. [[Rudie van Vuuren]], wat vir Namibië gespeel het, het voorheen met [[Namibiese nasionale krieketspan|dié land se nasionale krieketspan]] ook aan die [[Krieketwêreldbeker 2003]] in [[Suid-Afrika]] deelgeneem, waardeur hy die eerste sportlui geword het wat in dieselfde jaar in twee verskillende sportkodes aan wêreldbekertoernooie deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/observer/osm/story/0,,1383621,00.html |title=The ten greatest sporting all-rounders |publisher=[[The Guardian]] |author=Alex Gibbons |date=9 Januarie 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die Rugbywêreldbeker 2003 het om verskeie redes geskiedenis gemaak: nadat die Rugbywêreldbeker 1999 se ingewikkelde formaat met vyf groepe van vier spanne elk en die uitspeelrondte gekritiseer is, is vir die Rugbywêreldbeker 2003 ’n eenvoudiger formaat gebruik, waarvolgens die 20 spanne in vier groepe van vyf elk verdeel is. Vervolgens was dit die eerste rugbywêreldbekertoernooi waartydens 48 wedstryde gespeel is. Daarbenewens is vir die eerste keer in die groepfase die bonuspuntstelsel gebruik vir die druk van vier of meer [[Drie (sport)|drieë]] of ’n nederlaag met sewe of minder punte. Die toernooi was volgens die ekonomiese impak die naasgrootste sportgebeurtenis wat in dié tyd in Australië aangebied is ná die [[Olimpiese Somerspele 2000]], groter as die Melbourne Lentewedrenkarnaval 2002, die [[Australiese Grand Prix]] en die [[Australiese Ope (tennis)|Australiese Ope]]. Die organiseerders het 65 000 oorsese besoekers verwag wat na Australië vir die aangeleentheid sou reis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id:"media/pressrel/SLZC6" |title=Rugby World Cup economic impact second to Olympics. |publisher=Parlement van Australië |date=4 Junie 2004 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die gasheer en verdedigende kampioen Australië het die eerste span geword wat daarin geslaag het om vir ’n derde keer in ’n eindstryd te verskyn. Die Rugbywêreldbeker 2003 het ook die opkoms van Georgië, wat sedertdien vir elke rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer het, gesien.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/696565/rwc-2023-spotlight-georgia |title=RWC 2023 Qualifier Spotlight: Georgia |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=10 Maart 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Rugbywêreldbeker 2003 was in dié tyd die enigste toernooi waartydens geen speler ’n rooikaart ontvang het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/most_red_cards_match.html?id=17;type=trophy |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Most team red cards in a match |publisher=ESPNscrum |accessdate=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925073749/http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/most_red_cards_match.html?id=17;type=trophy |archive-date=25 September 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
== Toewysing ==
[[Lêer:World Cup Australia.jpg|duimnael|links|Die [[Sydneyhawebrug]] tydens die Rugbywêreldbeker 2003]]
[[Lêer:Rwc03 submission of interest.png|duimnael|400px|Kaart van die kandidaatlande vir die Rugbywêreldbeker 2003]]
Die Rugbywêreldbeker 2003 is oorspronklik aan beide Australië en Nieu-Seeland toegewys. Ná ’n kontraktuele dispuut oor grondtekenregte tussen die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyunie]] en die IRR is aan Australië die alleenlike gasheerreg vir die Rugbywêreldbeker 2003 toegestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/1861398.stm |title=New Zealand loses Cup status |publisher=[[BBC]] |date=8 Maart 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Nieu-Seeland sou oorspronklik 23 van die 48 wedstryde huisves, maar Nieu-Seeland se aandringing op die wysiging van die bepalings rakende stadionadvertensies was onaanvaarbaar vir die IRR.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/1937084.stm |title=NZ loses Rugby World Cup |publisher=[[BBC]] |date=18 April 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarmee het dit ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika die tweede rugbywêreldbekertoernooi geword wat geheel en al in een land aangebied is.
== Deelnemers ==
=== Kwalifisering ===
20 spanne het vir die Rugbywêreldbeker 2003 gekwalifiseer. Die agt kwarteindstrydfinaliste van die Rugbywêreldbeker 1999 – Argentinië, Australië, Engeland, Frankryk, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis – het almal regstreeks gekwalifiseer, terwyl die res van die spanne moes kwalifiseer tydens ’n reeks kompetisies wat regoor die wêreld gehou is. Tien van die twintig posisies wat in die toernooi beskikbaar was, is gevul deur streekskwalifiseerders, terwyl die oorblywende twee posisies deur heruitdunning gevul is. Die kwalifiseringstoernooi is in vyf streeksgroepe verdeel: [[Rugby Afrika|Afrika]], [[Rugby Amerikas Noord|Noord-Amerika]] saam met [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]], [[Asië Rugby|Asië]], [[Rugby Europa|Europa]] en [[Oseanië Rugby|Oseanië]]. Vier plekke is vir die nasionale spanne van Europa gereserveer, twee plekke elk vir die Amerikas en Oseanië en een elk vir Afrika en Asië. Die twee oorblywende plekke is tydens ’n interkontinentale kwalifiseringsrondte beslis. As die regstreekse klassifiseerders getel word, het 88 spanne in aanmerking gekom vir kwalifisering vir die finale toernooi in Australië.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2003.irb.com/EN/Tournament/Qualifying/index.htm |title=A record 80 nations involved in RWC qualifiers |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=22 November 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122103630/http://www.rwc2003.irb.com/EN/Tournament/Qualifying/index.htm |archive-date=22 November 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
In Julie 2002 is [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] bevestig as kwalifiseerders van Oseanië, as onderskeidelik Oseanië 1 en 2.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2002/0706/165243-rugby/ |title=Fiji qualify for World Cup finals |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=6 Julie 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In dieselfde maand het [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] die enigste Asiatiese toekenning gewen nadat hulle die [[Republiek China]] met 120–3 in [[Tainan]] verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2003 |title=Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In Augustus van dieselfde jaar het [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] as Amerikas 1 gekwalifiseer toe hulle [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] met 27–6 in [[Calgary]] verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/2200906.stm |title=Canada qualify for World Cup |publisher=[[BBC]] |date=18 Augustus 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Amerikas 2 is in September gevul toe Uruguay Chili met 34–23 in [[Montevideo]] geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2003 |title=2003 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In daardie maand het [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] in die Europese kwalifisering se Groep A as Europa 2 gekwalifiseer toe hulle [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] met 25–17 in [[Parma]] geklop het; Roemenië het [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] met 67–6 in [[Iași]] geklop en daarmee ook vir die Rugbywêreldbeker 2003 gekwalifiseer as Europa 3. In Groep B het [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]] [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] met 63–14 in [[Dublin]] verslaan om eerste plek in die land se kwalifiseringsgroep te behaal en gekwalifiseer as Europa 1; Georgië het [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] met 17–13 in [[Tbilisi]] geklop en as Europa 4 gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=2003 |title=2003 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] het vir sy tweede agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer toe die span [[Tunisiese nasionale rugbyspan|Tunisië]] oor twee seksies in November geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2002 |title=2002 Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Aanvanklik het Rusland die Europese uitspeelwedstryd teen Spanje met ’n algehele telling van 58–41 gewen, maar omdat die Russe drie uitgeslote Suid-Afrikaanse spelers ingespan het, is hulle van die kwalifisering uitgesluit en Spanje het pleks van Rusland gevorder.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15364892/russia-expelled-rwc03 |title=Russia expelled from RWC'03 |publisher=ESPNscrum |date=23 Januarie 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] het deur heruitdunning gekwalifiseer nadat die span Spanje geklop het. Die finale plek in Groep C het na [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] gegaan nadat die span [[Koreaanse nasionale rugbyspan|Korea]] in twee wedstryde gemaklik met 194–0 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/176?Stagione=2003 |title=Rugby World Cup – Qualifiers repechage |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende 20 spanne het vir die finale toernooi gekwalifiseer. Georgië, wat Spanje vervang het, is die enigste verandering in die 20-span-lys van die Rugbywêreldbeker 1999. Georgië het ook vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem.
[[Lêer:World Map 2003 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 88 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:2003 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Gasheer}}
{{sleutel|#07f|Agt beste spanne van die 1999-toernooi}}
{{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}}
{{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{AUSru}}
|'''Gasheer'''
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|A
|-
|{{ARGru}}
|rowspan="7"|'''Regstreeks'''
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|A
|-
|{{ENGru}}
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|C
|-
|{{FRAru}}
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|B
|-
|{{NZLru}}
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|D
|-
|{{SCOru}}
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{RSAru}}
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|C
|-
|{{WALru}}
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|D
|-
|{{FIJru}}
|Oseanië 1
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|B
|-
|{{GEOru-1990}}
|Europa 4
|Eerste
| –
|Debuut
|C
|-
|{{IRLru}}
|Europa 1
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|A
|-
|{{ITAru}}
|Europa 2
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|D
|-
|{{JPNru}}
|Asië 1
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|B
|-
|{{CANru}}
|Amerikas 1
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|D
|-
|{{NAMru}}
|Afrika 1
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|A
|-
|{{ROMru}}
|Europa 1
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|A
|-
|{{SAMru}}
|Oseanië 2
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|C
|-
|{{TGAru}}
|Uitspeelwenner 2
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|D
|-
|{{URUru}}
|Amerikas 2
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|C
|-
|{{USAru}}
|Uitspeelwenner 1
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|B
|}
== Stadions ==
Die 48 wedstryde is op elf verskillende stadions dwarsdeur Australië aangebied, waarvan die meeste langs die ooskus. Die algehele stadionkapasiteit was 421 311, ’n vermindering teenoor die [[Rugbywêreldbeker 1999]] in [[Wallis]] (met wedstryde wat ook in [[Engeland]], [[Frankryk]], [[Ierland]] en [[Skotland]] gehou is) met ’n algehele kapasiteit van 654 677 oor 18 plekke.
[[Adelaide-ovaal]], weliswaar ’n [[krieket]]stadion, is met die oog op die Rugbywêreldbeker 2003 opgeknap en twee pawiljoene langsaan die Victor Richardson-hekke is bygevoeg. Die koste van AU$ 20 miljoen is deur die Suid-Australiese Krieketvereniging gedra.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.austadiums.com/stadiums/adelaide-oval |title=Adelaide Oval |publisher=Australian Stadiums & Sport |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Suncorpstadion|Langpark]] in Brisbane is nuut opgerig en op rugby- asook [[sokker]]wedstryde gespesialiseer. Die boukoste het sowat AU$ 280 miljoen beloop en dié stadion is enkele dae voor die begin van die toernooi ingewy. Die nuwe stadion se kapasiteit van 52 000 was 12 000 meer as dié van die ou Langpark.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.austadiums.com/stadiums/suncorp-stadium |title=Suncorp Stadium |publisher=Australian Stadiums & Sport |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Central Coast-stadion in Gosford is in Februarie 2000 ingewy en ook op rugby en sokker gespesialiseer; die boukoste het sowat 30 miljoen [[Australiese dollar|AUD]] beloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.austadiums.com/stadiums/central-coast-stadium |title=Industree Group Stadium |publisher=Australian Stadiums & Sport |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Sydney se wedstryde is in twee stadions aangebied. Die [[Sydney Voetbalstadion|Aussiestadion]] het tydens die [[Olimpiese Somerspele 2000]] se sokkertoernooi as hoofstadion gedien.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.austadiums.com/stadiums/old-sfs |title=Old Sydney Football Stadium |publisher=Australian Stadiums & Sport |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Telstrastadion in die Olimpiese Park in Sydney was die Olimpiese Stadion tydens die Olimpiese Spele. Die boukoste het sowat AU$ 690 miljoen beloop; die stadion is die tweede grootste in Australië, net ná die [[Melbourne-krieketveld]]. Met ’n kapasiteit van 83 500 was dit die grootste stadion gedurende die Rugbywêreldbeker 2003 (dié stadion het ’n oorspronklike kapasiteit van 110 000 gehad en ná die Olimpiese Spele ’n herontwikkeling van 2001 tot 2003 ondergaan). Die Telstrastadion in Melbourne is die enigste stadion met ’n sondak. Hoewel die Telstrastadion oor beweegbare sitplekke beskik wat vier dele van die onderste bak met 18 meter vorentoe kan beweeg om die veld ’n meer reghoekige omringing te gee, is dit nie tydens die Rugbywêreldbeker 2003 gebruik nie, aangesien dit die stadion se kapasiteit met sowat 3 500 verminder.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.austadiums.com/stadiums/marvel-stadium |title=Marvel Stadium |publisher=Australian Stadiums & Sport |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan=2 | [[Sydney]], [[Nieu-Suid-Wallis]]
! [[Melbourne]], [[Victoria (Australië)|Victoria]]
! [[Brisbane]], [[Queensland]]
|-
| [[ANZ-stadion]]
| [[Sydney Voetbalstadion]]
| [[Docklands-stadion]]
| [[Suncorpstadion|Langpark]]
|-
| <small>{{Koördinate|33|50|50|S|151|3|48|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=ANZ-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|33|53|21|S|151|13|31|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Sydney Voetbalstadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|37|48|59|S|144|56|51|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Docklands-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|27|27|53|S|153|0|34|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Langpark}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''83 500'''
| Kapasiteit: '''42 500'''
| Kapasiteit: '''56 347'''
| Kapasiteit: '''52 500'''
|-
| [[Lêer:Sydney-Galaxy-homebush.jpg|185px]]
| [[Lêer:Sydney Football Stadium during NSW Waratahs vs Melbourne Rebels game April 21, 2012.jpg|185px]]
| [[Lêer:Telstra Dome Panoramic.jpg|185px]]
| [[Lêer:Suncorpstadium071006a.JPG|185px]]
|-
! [[Perth]], [[Wes-Australië]]
! rowspan=10 colspan=2|{{location map+ |float=center |Australië |width=500 |caption= |places=
{{location map~ |Australië |lat=-34.16 |long=151.82 |label=[[Sydney]] |position=bottom}}
{{location map~ |Australië |lat=-34.3278 |long=150.8931 |label=[[Wollongong]] |position=left}}
{{location map~ |Australië |lat=-35.30 |long=149.12 |label=[[Canberra]] |position=bottom}}
{{location map~ |Australië |lat=-19.25 |long=146.81 |label=[[Townsville]] |position=left }}
{{location map~ |Australië |lat=-27.46 |long=153.03 |label=[[Brisbane]] |position=left}}
{{location map~ |Australië |lat=-34.9285|long=138.6007|label=[[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]] |position=left}}
{{location map~ |Australië |lat=-41.4332|long=147.1441 |label=[[Launceston]]}}
{{location map~ |Australië |lat=-37.81 |long=144.96 |label=[[Melbourne]] |position=bottom}}
{{location map~ |Australië |lat=-33.4267|long=151.3417|label=[[Gosford]] |position=top}}
{{location map~ |Australië |lat=-31.95 |long=115.85 |label=[[Perth]] |position=right }}
}}</div>
! [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]], [[Suid-Australië]]
|-
| [[Subiaco Ovaal]]
| [[Adelaide-ovaal]]
|-
| <small>{{Koördinate|31|56|40|S|115|49|48|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Subiaco Ovaal}}</small>
| <small>{{Koördinate|34|54|56|S|138|35|46|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Adelaide-ovaal}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''42 922'''
| Kapasiteit: '''33 597'''
|-
| [[Lêer:Subiaco Oval.jpg|185px]]
| [[Lêer:AdelOval07.jpg|185px]]
|-
! [[Townsville]], Queensland
! [[Canberra]], [[Australiese Hoofstadgebied]]
|-
| [[Willows Sportkompleks]]
| [[Canberrastadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|19|18|58|S|146|42|43|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Willows Sportkompleks}}</small>
| <small>{{Koördinate|35|15|0|S|149|6|10|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Canberrastadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''26 500'''
| Kapasiteit: '''25 011'''
|-
| [[Lêer:14-05-2005-dairy farmers at dusk.JPG|185px]]
| [[Lêer:BruceStadium19032005.JPG|185px]]
|-
! [[Gosford]], Nieu-Suid-Wallis
! [[Launceston, Tasmanië|Launceston]], [[Tasmanië]]
! [[Wollongong]], Nieu-Suid-Wallis
|-
| [[Central Coast-stadion]]
| [[Yorkpark]]
| [[Wollongong Showground]]
|-
| <small>{{Koördinate|33|25|42|S|151|20|17|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Central Coast-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|41|25|33|S|147|08|20|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Yorkpark}}</small>
| <small>{{Koördinate|34|25|40|S|150|54|9|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Wollongong Showground}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''20 059'''
| Kapasiteit: '''19 891'''
| Kapasiteit: '''18 484'''
|-
| [[Lêer:Bluetongue CC Stadium.jpg|185px]]
| [[Lêer:Hawthorn v Western Bulldogs - 31st May 2008 181.jpg|185px]]
| [[Lêer:WIN Stadium2.jpg|185px]]
|}</center>
== Formaat ==
Die Rugbywêreldbeker 2003 is oor 42 dae tussen 20 verskillende spanne oor 48 wedstryde beslis. Dit het op 10 Oktober 2003 op die Aussiestadion in Sydney met die openingswedstryd tussen die gasheer Australië en Argentinië afgeskop. Die toernooi het geëindig by dieselfde stadion op 22 November met die eindstryd tussen Australië en Engeland, waartydens die Rose die Webb Ellis-beker ingepalm het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 2003 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />Oktober/November
! scope=col |Vr<br />10
! scope=col |Sa<br />11
! scope=col |So<br />12
! scope=col |Ma<br />13
! scope=col |Di<br />14
! scope=col |Wo<br />15
! scope=col |Do<br />16
! scope=col |Vr<br />17
! scope=col |Sa<br />18
! scope=col |So<br />19
! scope=col |Ma<br />20
! scope=col |Di<br />21
! scope=col |Wo<br />22
! scope=col |Do<br />23
! scope=col |Vr<br />24
! scope=col |Sa<br />25
! scope=col |So<br />26
! scope=col |Ma<br />27
! scope=col |Di<br />28
! scope=col |Wo<br />29
! scope=col |Do<br />30
! scope=col |Vr<br />31
! scope=col |Sa<br />1
! scope=col |So<br />2
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 10 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
|- align=center
| align=left|Groep A
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->|
|- align=center
|align=left|Groep B
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->|
|- align=center
|align=left|Groep C
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep D
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />November
! scope=col |Ma<br />3
! scope=col |Di<br />4
! scope=col |Wo<br />5
! scope=col |Do<br />6
! scope=col |Vr<br />7
! scope=col |Sa<br />8
! scope=col |So<br />9
! scope=col |Ma<br />10
! scope=col |Di<br />11
! scope=col |Wo<br />12
! scope=col |Do<br />13
! scope=col |Vr<br />14
! scope=col |Sa<br />15
! scope=col |So<br />16
! scope=col |Ma<br />17
! scope=col |Di<br />18
! scope=col |Wo<br />19
! scope=col |Do<br />20
! scope=col |Vr<br />21
! scope=col |Sa<br />22
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#d6325b| '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 9 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto;" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepfase}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
[[Lêer:Sydney opera house side view.jpg|duimnael|Die loting vir die Rugbywêreldbeker 2003 het op 20 Mei 2002 in die [[Sydney-opera]] plaasgevind]]
Die eerste rondte, of die groepfase, het 20 lande wat in vier groepe van vyf spanne elk gedeel is. Die loting vir die groepfase was op 20 Mei 2002 in die [[Sydney-opera]] waar die agt regstreekse kwalifiseerders in twee groepe gedeel is na aanleiding van hulle prestasies tydens die 1999-toernooi.
In die lootstelsel is die agt regstreekse kwalifiseerders uit 1999 op die lotingsdag aan hulle onderskeie groepe toegewys, gebaseer op hulle prestasies tydens die Rugbywêreldbeker 1999:
* '''Groep 1:''' Die vier beste gekeurde spanne
* '''Groep 2:''' Die vier naasbeste gekeurde spanne
Dit beteken dat die agt regstreekse kwalifiseerders soos volg gekeur is (volgens hulle 1999-prestasies):<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.iol.co.za/capeargus/sport/2003-world-cup-launch-on-monday-511631 |title=2003 World Cup launch on Monday |publisher=[[IOL]] |author=Julian Linden |date=18 Mei 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
{|
|- style="text-align:left"
!style="width:10em"|Groep 1
!style="width:10em"|Groep 2
|- style="vertical-align:top"
|{{plainlist|
* {{AUSru}} <small>(1)</small>
* {{FRAru}} <small>(2)</small>
* {{RSAru}} <small>(3)</small>
* {{NZLru}} <small>(4)</small>
}}
|{{plainlist|
* {{WALru}} <small>(5)</small>
* {{ENGru}} <small>(6)</small>
* {{SCOru}} <small>(7)</small>
* {{ARGru}} <small>(8)</small>
}}
|}
Ná die loting op 20 Mei 2002 lyk die groepe soos volg:<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/scotland/1998604.stm |title=Wallabies are Scots' hurdle |publisher=[[BBC]] |date=20 Mei 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=25%|[[#Groep B|Groep B]]
!width=25%|[[#Groep C|Groep C]]
!width=25%|[[#Groep D|Groep D]]
|-
|
{{AUSru}}<ref group="n" name="auto">Regstreekse kwalifiseerder (kwarteindfinaliste in [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]).</ref><ref group="n">Benewens regstreekse kwalifisering as gevolg van sy prestasie in 1999 is Australië die gasheer en sou die land op grond daarvan gekwalifiseer het.</ref><br />
{{IRLru}}<br />
{{ARGru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{NAMru}}<br />
{{ROMru}}
|
{{FRAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{USAru}}<br />
{{JPNru}}<br />
{{FIJru}}<br />
{{SCOru}}<ref group="n" name="auto" />
|
{{RSAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ENGru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{SAMru}}<br />
{{GEOru-1990}}<br />
{{URUru}}
|
{{NZLru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{WALru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ITAru}}<br />
{{CANru}}<br />
{{TGAru}}
|}
=== Groepfase ===
[[Lêer:2003 World Cup opening.jpg|duimnael|Openingseremonie van die Rugbywêreldbeker 2003]]
[[Lêer:2003 Rugby World Cup opening.jpg|duimnael|Openingseremonie – “[[James Cook]] bereik Australië”]]
[[Lêer:World Cup 2003.jpg|duimnael|Openingseremonie – “van die deelnemende rugbyspanne se vlae”]]
Anders as tydens die Rugbywêreldbeker 1999 is die 20 deelnemende nasionale rugbyspanne in vier groepe van vyf spanne elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span vier wedstryde in die groepfase gespeel. Vier punte is vir ’n oorwinning toegeken, twee vir ’n gelykop en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens aantal Bonuspunte gerangskik.
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* Vier wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* Twee vir ’n gelykop;
* geen vir ’n nederlaag;
* Een bonuspunt vir die druk van vier of meer [[Drie (sport)|drieë]], of ’n nederlaag met sewe punte of minder.<ref name="rules">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/tournament-rules |title=Tournament Rules |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150928072157/https://www.rugbyworldcup.com/tournament-rules |archive-date=28 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Bonuspunte wat bydra tot spanne se versamelde wedstrydpuntetelling is toegeken in elkeen van die volgende omstandighede (een wedstrydpunt vir elke geval):
* ’n span druk vier of meer drieë (ongeag van die wedstryduitslag);
* ’n span verloor met sewe (’n verdoelde drie) of minder.<ref name="rules" />
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vyfde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee spanne gelyk op punte was, is die rangorde deur die aantal Bonuspunte bepaal.
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep A het teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers in óf die klein finale óf die eindstryd kon herontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.<ref name="rules" />
=== 2003-effek op 2007-kwalifisering ===
Die agt spanne wat tot die kwarteindrondte gevorder het, het regstreeks vir die volgende Rugbywêreldbeker 2007 in Frankryk gekwalifiseer. Hulle was Australië, Engeland, Frankryk, Ierland, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis.
== Kaartjies en borgskappe ==
Die eerste kaartjies vir die Rugbywêreldbeker 2003 is op 19 Oktober 2002 vrygestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.austadiums.com/news/6/rugby-world-cup-tickets-go-on-sale |title=Rugby World Cup tickets go on sale |publisher=Australian Stadiums & Sport |date=19 Oktober 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Sowat twee miljoen toeskouers het die rugbywêreldbekerwedstryde bygewoon.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2003.irb.com/EN/Tournament/News/sk+24+11+stats.htm |title=Looking at the numbers game |publisher=[[Wêreldrugby]] |author=Steve Kaless |date=24 November 2003 |accessdate=16 Desember 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216110657/http://www.rwc2003.irb.com/EN/Tournament/News/sk+24+11+stats.htm |archive-date=16 Desember 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Altesaam is daar sowat 1,8 miljoen kaartjies vir die 48 wedstryde verkoop, waarmee elke wedstryd gemiddeld 38 282 toeskouers gelok het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/rugby-world-cup/history/rwc-2003/ |title=2003 Rugby World Cup in Review |publisher=Rugby Pass |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die wêreldwye vennote van die toernooi was [[Coca-Cola]], [[Heineken]], [[Visa Bpk|Visa]], [[Qantas]], [[British Airways]], [[Telstra]] en [[Bundaberg Rum]], en die amptelike borge sluit in [[Suncorp Group|Suncorp]], [[Peugeot]] en [[Lloyds Bank|Lloyds TSB]].<ref name="partners">{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2003.irb.com/EN/Official+Partners/ |title=Official Partners |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 Junie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090621100355/http://www.rwc2003.irb.com/EN/Official+Partners/ |archive-date=21 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[William Gilbert (rugby)|Gilbert]] het die rugbyballe vir die toernooi verskaf en die ''Xact''-wedstrydbal is deurgaans in die toernooi gebruik. Dit sit Gilbert se betrokkenheid by rugbywêreldbekertoernooie voort nadat die maatskappy die ''Barbarian''- (1995) en ''Revolution''-balle (1999) vir vorige toernooie verskaf het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.gilbertrugby.com/pages/rugbymemories |title=Gilbert Rugby Memories |publisher=Gilbert |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Saam met Gilbert was die amptelike verskaffers [[Reebok (maatskappy)|Reebok]], [[Lon & Derrek Van Eaton|Jacobs Creek]], Super Odds, Allens Arthur Robinson, Unysis, [[Sony]], Rugby Logistics en Rugby Hospitality.<ref name="partners" />
== Wedstrydbeamptes ==
’n Paneel van 16 skeidsregters en agt lynregters en televisieskeidsregters is vir die toernooi ingespan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rwc2003.irb.com/EN/Tournament/Match+Officials/index.htm |title=RWC 2003 Match Officials |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=22 November 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122142214/http://www.rwc2003.irb.com/EN/Tournament/Match+Officials/index.htm |archive-date=22 November 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
=== Skeidsregters ===
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Argentinië}} Pablo Deluca <small>([[Argentynse Rugbyunie|Argentinië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Andrew Cole <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Stuart Dickinson <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Scott Young <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Peter Marshall <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Chris White <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Tony Spreadbury <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Joël Jutge <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
||
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Alain Rolland <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} David McHugh <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Paul Honiss <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Paddy O’Brien <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Steve Walsh <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jonathan Kaplan]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[André Watson]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Nigel Williams <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
|}
=== Lynregters en televisieskeidsregters ===
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Frankryk}} Joël Dumé <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Donal Courtney <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Alan Lewis]] <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Italië}} Giulio de Santis <small>([[Italiaanse Rugbyfederasie|Italië]])</small>
||
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Kelvin Deaker <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Skotland}} Iain Ramage <small>([[Skotse Rugbyunie|Skotland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Mark Lawrence]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Nigel Whitehouse <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
|}
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2007]].
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2007 mis.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
20 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring en regstreeks vir die volgende toernooi gekwalifiseer.
==== Groep A ====
[[Lêer:World Cup Telstra stadium.jpg|duimnael|Die openingswedstryd tussen Argentinië en Australië op die Aussiestadion in Sydney]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{AUSru}}
|4||4||0||0||273||32||+241||38||2||'''18'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{IRLru}}
|4||3||0||1||141||56||+85||17||3||'''15'''
|-
|style="text-align:left;"|{{ARGru}}
|4||2||0||2||140||57||+83||18||3||'''11'''
|-
|style="text-align:left;"|{{ROMru}}
|4||1||0||3||65||192||−127||8||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;"|{{NAMru}}
|4||0||0||4||4||310||−282||28||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 10 Oktober 2003
|tyd = 20:30 (AEST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 24–8
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8171 Verslag]
|weg = {{ARGru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Wendell Sailor]], [[Joe Roff]]<br />'''Doelskop:''' [[Elton Flatley]]<br />'''Strafdoele:''' [[Elton Flatley]] (4)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Ignacio Corleto]]<br />'''Strafdoel:''' [[Manuel Contepomi]]<br />'''Kaart:''' [[Manuel Contepomi]] {{Geelkaart|23|33}}
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Aussiestadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 81 350
|skeidsregter = Paul Honiss ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 11 Oktober 2003
|tyd = 17:00 (AEST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 45–17
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8175 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Shane Horgan]], [[Keith Wood]], [[Denis Hickie]] (2), [[Victor Costello]]<br />'''Doelskoppe:''' [[David Humphreys]] (3), [[Ronan O’Gara]]<br />'''Strafdoele:''' [[David Humphreys]] (4)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Valentin Maftei]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ionuț Tofan]], [[Iulian Andrei]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ionuț Tofan]]
|stadion = [[Central Coast-stadion|Central Coast]], [[Gosford]]
|bywoning = 19 193
|skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Marius Nicolae]] (Rom) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 14 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 67–14
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8181 Verslag]
|weg = {{NAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Federico Méndez]], [[Pablo Bouza]] (2), [[Juan Fernández Miranda]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]] (2), [[Martín Gaitán]] (3), [[Nicolás Fernández Miranda]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gonzalo Quesada]] (7)<br />'''Strafdoel:''' [[Gonzalo Quesada]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Du Preez Grobler]], [[Hakkies Husselman]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Emile Wessels]] (2)
|stadion = [[Central Coast-stadion|Central Coast]], [[Gosford]]
|bywoning = 17 887
|skeidsregter = Nigel Williams ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/rwc15-namibia-v-argentina-head-to-head/ |title=rwc15-Namibia v Argentina Head-to-head |publisher=[[The Namibian]] |date=11 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Niel Swanepoel]] (Nam) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Martín Gaitán]] (Arg) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Tries scored: greater than or equal to 3 |publisher=ESPNscrum |accessdate=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210211/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |archive-date=3 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 18 Oktober 2003
|tyd = 16:00 (AEST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 90–8
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8187 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Elton Flatley]], [[Mat Rogers]] (3), [[Matt Burke]] (2), [[Stephen Larkham]] (2), [[Stirling Mortlock]], [[Joe Roff]], [[Matt Giteau]], [[Lote Tuqiri]], [[George Smith]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Elton Flatley]] (11)<br />'''Strafdoel:''' [[Elton Flatley]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Petrișor Toderașc]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ionuț Tofan]]<br />'''Kaart:''' [[Valentin Maftei]] {{Geelkaart|57|67}}
|stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]]
|bywoning = 48 778
|skeidsregter = Pablo De Luca ([[Argentynse Rugbyunie|Arg]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Ná 18 sekondes druk [[Elton Flatley]] (Aus) die vinnigste drie in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/national/flatley-scores-fastest-try-20031019-gdhm50.html |title=Flatley scores fastest try |publisher=The Sydney Morning Herald |date=19 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Mat Rogers]] (Aus) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 19 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AEST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 64–7
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8193 Verslag]
|weg = {{NAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Alan Quinlan]] (2), [[Girvan Dempsey]], [[Denis Hickie]], [[Marcus Horan]], [[Eric Miller]] (2), [[Guy Easterby]], [[Shane Horgan]], [[John Kelly]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ronan O’Gara]] (7)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Corne Powell]]<br />'''Doelskop:''' [[Emile Wessels]]<br />'''Kaart:''' [[Heino Senekal]] {{Geelkaart|21|31}}
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Aussiestadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 35 382
|skeidsregter = Andrew Cole ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 22 Oktober 2003
|tyd = 20:30 (AEST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 50–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8192 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Martín Gaitán]], [[Juan Martín Hernández]] (2), [[Manuel Contepomi]], [[Nicolás Fernández Miranda]], [[Pablo Bouza]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Juan Fernández Miranda]] (4), [[Gonzalo Quesada]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Juan Fernández Miranda]]
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Ionuț Tofan]]
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Aussiestadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 33 673
|skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Paulica Ion]] en [[Cornel Tatu]] (albei Rom) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:red">''Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2003-10-24/romania-in-launceston-for-rugby-world-cup/1498978 |title=Romania in Launceston for Rugby World Cup |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=24 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 25 Oktober 2003
|tyd = 15:30 (AEST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 142–0
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8197 Verslag]
|weg = {{NAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Chris Latham]] (5), [[David Lyons]], [[Stirling Mortlock]], [[Lote Tuqiri]] (3), [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Mat Rogers]] (2), [[Jeremy Paul]], [[Matt Giteau]] (3), [[Nathan Grey]], [[Morgan Turinui]] (2), [[Matt Burke]], [[John Roe]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Mat Rogers]] (16)
|wegpunte =
|stadion = [[Adelaide-ovaal]], [[Adelaide, Australië|Adelaide]]
|bywoning = 28 196
|skeidsregter = Joël Jutge ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''
* ''[[Matt Dunning]] en [[John Roe]] (albei Aus), asook [[Deon Grunschloss]] (Nam) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Chris Latham]], [[Lote Tuqiri]] en [[Matt Giteau]] (almal Aus) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''Chris Latham se vyf drieë is die naasmeeste deur ’n enkele speler in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd ná [[Marc Ellis]] (NZL) se ses drieë teen Japan tydens die Rugbywêreldbeker 1995.''<ref name="Driekuns" /><ref name="Vyfkuns">{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-union/2023/09/23/england-v-chile-rugby-world-cup-2023-live-score-updates/ |title=Henry Arundell equals England record with five tries against Chile |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Charlie Morgan |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Australië druk die meeste drieë (22) in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref name="AUSvNAM">{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2003-10-25/wallabies-142-namibia-0/1499838 |title=Wallabies 142, Namibia 0 |publisher=Australian Broadcasting Corporation |author=Stuart Watt |date=25 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Vir die eerste keer teken Australië meer as 100 punte in ’n toetswedstryd aan.''<ref name="AUSvNAM" />
* ''Dit is Namibië se ergste nederlaag in dié tyd.''<ref name="AUSvNAM" />
* ''Dit is ook die hoogste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref name="AUSvNAM" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/statistics/team-records |title=All Time RWC Team Records |publisher=rugbyworldcup.com |date=25 Oktober 2003 |accessdate=27 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927164415/https://www.rugbyworldcup.com/statistics/team-records |archive-date=27 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Namibië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 26 Oktober 2003
|tyd = 18:00 (ACDT)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 15–16
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8202 Verslag]
|weg = {{IRLru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Gonzalo Quesada]] (3)<br />'''Skepdoele:''' [[Gonzalo Quesada]], [[Ignacio Corleto]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Alan Quinlan]]<br />'''Doelskop:''' [[David Humphreys]]<br />'''Strafdoele:''' [[David Humphreys]], [[Ronan O’Gara]] (2)
|stadion = [[Adelaide-ovaal]], [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]]
|bywoning = 28 803
|skeidsregter = [[André Watson]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Ierland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/oct/26/rugbyworldcup2003.rugbyunion13 |title=Quninlan shoulders Ireland's burden |publisher=[[The Guardian]] |author=Dan Rookwood |date=26 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Argentinië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/rugby_world_cup/3211519.stm |title=Ireland edge out Pumas |publisher=[[BBC]] |date=26 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AEDT)
|tuis = {{NAMru-r}}
|telling = 7–37
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8208 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Eben Isaacs]]<br />'''Doelskop:''' [[Emile Wessels]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Augustin Petrichei]], [[Lucian Sîrbu]], [[George Chiriac]], [[Ioan Teodorescu]], [[Cristian Săuan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ionuț Tofan]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Ionuț Tofan]] (2)
|stadion = [[Yorkpark]], [[Launceston]]
|bywoning = 15 457
|skeidsregter = Peter Marshall ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/3221563.stm |title=Romania ease past Namibia |publisher=[[BBC]] |date=30 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 1 November 2003
|tyd = 20:35 (AEDT)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 17–16
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8210 Verslag]
|weg = {{IRLru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[George Smith]]<br />'''Strafdoele:''' [[Elton Flatley]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[George Gregan]]<br />'''Kaart:''' [[Mat Rogers]] {{Geelkaart|41|51}}
|wegpunte = '''Drie:''' [[Brian O’Driscoll]]<br />'''Doelskop:''' [[Ronan O’Gara]]<br />'''Strafdoele:''' [[Ronan O’Gara]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Brian O’Driscoll]]<br />'''Kaart:''' [[Shane Horgan]] {{Geelkaart|41|51}}
|stadion = [[Docklands-stadion|Telstra Dome]], [[Melbourne]]
|bywoning = 54 206
|skeidsregter = Paddy O’Brien ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
==== Groep B ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{FRAru}}
|4||4||0||0||204||70||+134||23||4||'''20'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{SCOru}}
|4||3||0||1||102||97||+5||11||2||'''14'''
|-
|style="text-align:left;"|{{FIJru}}
|4||2||0||2||98||114||−16||10||2||'''10'''
|-
|style="text-align:left;"|{{USAru}}
|4||1||0||3||86||125||−39||9||2||'''6'''
|-
|style="text-align:left;"|{{JPNru}}
|4||0||0||4||79||163||−84||6||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 11 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 61–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8180 Verslag]
|weg = {{FIJru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Christophe Dominici]] (2), [[Imanol Harinordoquy]], [[Yannick Jauzion]] (3), [[Raphaël Ibañez]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frédéric Michalak]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Frédéric Michalak]] (6)<br />'''Kaart:''' [[Rupeni Caucaunibuca]] {{Geelkaart|64|74}}
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Apenisa Naevo]], [[Rupeni Caucaunibuca]]<br />'''Doelskop:''' [[Nicky Little]]<br />'''Strafdoele:''' [[Nicky Little]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Olivier Magne]] {{Geelkaart|64|74}}
|stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]]
|bywoning = 46 795
|skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Yannick Jauzion]] (Fra) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 12 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AEST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 32–11
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8178 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Chris Paterson]] (2), [[Stuart Grimes]], [[Simon Taylor]], [[Simon Danielli]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Chris Paterson]], [[Gregor Townsend]]<br />'''Strafdoel:''' [[Chris Paterson]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Hirotoki Onozawa]]<br />'''Strafdoele:''' [[Keiji Hirose]] (2)
|stadion = [[Dairy Farmers-stadion|Dairy Farmers]], [[Townsville]]
|bywoning = 19 170
|skeidsregter = Stuart Dickinson ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Takashi Tsuji]] (JPN) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 15 Oktober 2003
|tyd = 17:00 (AEST)
|tuis = {{FIJru-r}}
|telling = 19–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8183 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Apenisa Naevo]]<br />'''Doelskop:''' [[Nicky Little]]<br />'''Strafdoele:''' [[Nicky Little]] (4)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Riaan van Zyl]], [[Kort Schubert]]<br />'''Doelskop:''' [[Mike Hercus]]<br />'''Strafdoele:''' [[Mike Hercus]] (2)
|stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]]
|bywoning = 30 990
|skeidsregter = Joël Jutge ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Salesi Sika]] (VSA) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 18 Oktober 2003
|tyd = 19:00 (AEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 51–29
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8188 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Frédéric Michalak]], [[Aurélien Rougerie]] (2), [[Fabien Pelous]], [[Christophe Dominici]], [[Jean-Jacques Crenca]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frédéric Michalak]] (5), [[Gérald Merceron]]<br />'''Strafdoele:''' [[Frédéric Michalak]] (3)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[George Konia]], [[Daisuke Ohata]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Toru Kurihara]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Toru Kurihara]] (5)
|stadion = [[Dairy Farmers-stadion|Dairy Farmers]], [[Townsville]]
|bywoning = 21 309
|skeidsregter = Alan Lewis ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 20 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 39–15
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8191 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Simon Danielli]] (2), [[Gavin Kerr]], [[Gregor Townsend]], [[Chris Paterson]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Chris Paterson]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Chris Paterson]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Tom Smith]] {{Geelkaart|41|51}}
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Mike Hercus]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Paul Emerick]] {{Geelkaart|64|74}}
|stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]]
|bywoning = 46 796
|skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 23 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AEST)
|tuis = {{FIJru-r}}
|telling = 41–13
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8195 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Aisea Tuilevu]] (2), [[Norman Ligairi]] (2), [[Marika Vunibaka]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicky Little]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Nicky Little]] (3), [[Waisale Serevi]]<br />'''Kaart:''' [[Bill Gadolo]] {{Geelkaart|79|80+}}
|wegpunte = '''Drie:''' [[Andrew Miller]]<br />'''Doelskop:''' [[Andrew Miller]]<br />'''Strafdoel:''' [[Andrew Miller]]<br />'''Skepdoel:''' [[Andrew Miller]]
|stadion = [[Dairy Farmers-stadion|Dairy Farmers]], [[Townsville]]
|bywoning = 17 269
|skeidsregter = Nigel Williams ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Andrew Miller]] (JPN) se skepdoel van 52 meter is die langste in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.superrugby.co.nz/s14news/16279/Carter-adding-another-weapon-to-All-Blacks-arsenal |title=Carter adding another weapon to All Blacks arsenal? |publisher=[[Superrugby]] |accessdate=20 Junie 2013 |archive-url=https://archive.today/20130620053200/http://www.superrugby.co.nz/s14news/16279/Carter-adding-another-weapon-to-All-Blacks-arsenal |archive-date=20 Junie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:red">''Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.eurosport.com/rugby/world-cup/2003/fiji-eye-quarter-finals_sto498276/story.shtml |title=Fiji eye quarter-finals |publisher=Eurosport |date=23 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 25 Oktober 2003
|tyd = 20:30 (AEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 51–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8199 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Serge Betsen]], [[Imanol Harinordoquy]], [[Frédéric Michalak]], [[Fabien Galthié]], [[Nicolas Brusque]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frédéric Michalak]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Frédéric Michalak]] (4)<br />'''Skepdoele:''' [[Frédéric Michalak]], [[Nicolas Brusque]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Chris Paterson]] (3)
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Telstra-stadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 78 974
|skeidsregter = David McHugh ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/3213487.stm |title=Clockwatch: France 51–9 Scotland |publisher=[[BBC]] |date=25 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 27 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEDT)
|tuis = {{JPNru-r}}
|telling = 26–39
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8203 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Toru Kurihara]], [[Daisuke Ohata]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Toru Kurihara]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Toru Kurihara]] (4)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Mike Hercus]], [[Philip Eloff]], [[Kort Schubert]], [[Riaan van Zyl]], [[Kirk Khasigian]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Mike Hercus]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Mike Hercus]] (2)
|stadion = [[Central Coast-stadion|Central Coast]], [[Gosford]]
|bywoning = 19 653
|skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 31 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEDT)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 41–14
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8205 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Brian Liebenberg]] (3), [[Jean-Baptiste Poux]], [[Yannick Bru]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gérald Merceron]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Gérald Merceron]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Dimitri Yachvili]]<br />'''Kaart:''' [[Sebastien Chabal]] {{Geelkaart|76|80+}}
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Mike Hercus]], [[Kort Schubert]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Mike Hercus]] (2)
|stadion = [[WIN-stadion]], [[Wollongong]]
|bywoning = 17 833
|skeidsregter = Paul Honiss ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Brian Liebenberg]] (Fra) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:red">''Die Verenigde State is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/nov/01/rugbyworldcup2003.rugbyunion1 |title=Eagles fly home to great American indifference |publisher=[[The Guardian]] |author=William Fotheringham |date=1 November 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 1 November 2003
|tyd = 16:00 (AEDT)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 22–20
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8204 Verslag]
|weg = {{FIJru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Tom Smith]]<br />'''Doelskop:''' [[Chris Paterson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Chris Paterson]] (5)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Rupeni Caucaunibuca]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicky Little]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Nicky Little]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Apenisa Naevo]] {{Geelkaart|76|80+}}
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Aussiestadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 37 137
|skeidsregter = Tony Spreadbury ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Isa Nacewa]] (Fij) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Skotland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/3231597.stm |title=Clockwatch: Scotland 22–20 Fiji |publisher=[[BBC]] |date=1 November 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Fidji is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/nov/02/rugbyworldcup2003.rugbyunion7 |title=Scots survive Caucau |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Aylwin |date=2 November 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep C ====
[[Lêer:South Africa vs Georgia - WC 2003.jpg|duimnael|Wedstryd van 24 Oktober, Suid-Afrika verslaan Georgië met 46–19]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{ENGru}}
|4||4||0||0||255||47||+208||34||3||'''19'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{RSAru}}
|4||3||0||1||184||60||+124||26||3||'''15'''
|-
|style="text-align:left;"|{{SAMru}}
|4||2||0||2||138||117||+21||18||2||'''10'''
|-
|style="text-align:left;"|{{URUru}}
|4||1||0||3||56||255||−199||6||0||'''4'''
|-
|style="text-align:left;"|{{GEOru-1990}}
|4||0||0||4||46||200||−154||1||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 11 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AWST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 72–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8172 Verslag]
|weg = {{URUru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Joost van der Westhuizen]] (3), [[Joe van Niekerk]], [[Bakkies Botha]] (2), [[Thinus Delport]], [[Jaque Fourie]], [[Richard Bands]], [[Danie Rossouw]], [[Hendro Scholtz]], [[Werner Greeff]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Louis Koen]] (5), [[Derick Hougaard]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Diego Aguirre]] (2)
|stadion = [[Subiaco Ovaal]], [[Perth]]
|bywoning = 16 906
|skeidsregter = Paddy O’Brien ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Jaque Fourie]], [[Derick Hougaard]] en [[Danie Rossouw]] (almal RSA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Joost van der Westhuizen]] (RSA) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 12 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AWST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 84–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8177 Verslag]
|weg = {{GEOru-1990}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Mike Tindall]], [[Matt Dawson]], [[Steve Thompson]], [[Neil Back]], [[Lawrence Dallaglio]], [[Will Greenwood]] (2), [[Mark Regan]], [[Ben Cohen]] (2), [[Jason Robinson]], [[Dan Luger]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonny Wilkinson]] (5), [[Paul Grayson]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Malkhas Oerjoekasjwili]], [[Paliko Jimsjeladse]]
|stadion = [[Subiaco Ovaal]], [[Perth]]
|bywoning = 25 501
|skeidsregter = Pablo De Luca ([[Argentynse Rugbyunie|Arg]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thetimes.com/travel/destinations/africa-travel/south-africa/cape-town/georgia-set-england-new-test-l32wxcl72sr |title=Georgia set England new test |publisher=The Times |author=David Hands |date=14 Oktober 2002 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 15 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AWST)
|tuis = {{SAMru-r}}
|telling = 60–13
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8184 Verslag]
|weg = {{URUru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Maurie Fa’asavalu]] (2), [[Brian Lima]] (2), [[Sailosi Tagicakibau]], [[Lome Fa’atau]], [[Simon Lemalu]], [[Tanner Vili]], [[Dominic Feau ’nati]], [[Opeta Palepoi]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Earl Va’a]] (3), [[Paul Tanner Vili]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Lome Fa’atau]] {{Geelkaart|74|80+}}
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Rodrigo Capó Ortega]], [[Pablo Lemoine]]<br />'''Strafdoel:''' [[Diego Aguirre]]
|stadion = [[Subiaco Ovaal]], [[Perth]]
|bywoning = 22 020
|skeidsregter = David McHugh ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''
* ''[[Simon Lemalu]] en [[Peter Poulos]] (albei Sam) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 18 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AWST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 6–25
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8186 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Louis Koen]] (2)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Will Greenwood]]<br />'''Doelskop:''' [[Jonny Wilkinson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (4)<br />'''Skepdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)
|stadion = [[Subiaco Ovaal]], [[Perth]]
|bywoning = 38 834
|skeidsregter = Peter Marshall ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 19 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AWST)
|tuis = {{GEOru-r-1990}}
|telling = 9–46
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8190 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Paliko Jimsjeladse]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Paliko Jimsjeladse]]<br />'''Kaart:''' [[Irakli Machkhaneli]] {{Geelkaart|46|56}}
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Sailosi Tagicakibau]], [[Earl Va’a]], [[Semo Sititi]], [[Steven So’oialo]], [[Dominic Feau ’nati]], [[Brian Lima]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Earl Va’a]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Earl Va’a]] (2)
|stadion = [[Subiaco Ovaal]], [[Perth]]
|bywoning = 21 507
|skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 24 Oktober 2003
|tyd = 20:00 (AWST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 46–19
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8200 Verslag]
|weg = {{GEOru-1990}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Danie Rossouw]] (2), [[Derick Hougaard]], [[Joe van Niekerk]], [[Jaque Fourie]], [[Bakkies Botha]], [[Schalk Burger]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Derick Hougaard]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Derick Hougaard]]<br />'''Kaart:''' [[Hendro Scholtz]] {{Geelkaart|53|63}}
|wegpunte = '''Drie:''' [[Dawid Dadoenasjwili]]<br />'''Doelskop:''' [[Paliko Jimsjeladse]]<br />'''Strafdoele:''' [[Paliko Jimsjeladse]] (3), [[Merab Kwirikasjwili]]<br />'''Kaart:''' [[Merab Kwirikasjwili]] {{Geelkaart|73|80+}}
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Aussiestadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 34 308
|skeidsregter = Stuart Dickinson ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.springboks.rugby/news-features/articles/2021/05/11/the-day-the-boks-faced-georgia-in-sydney/ |title=The day the Boks faced Georgia in Sydney |publisher=[[Springbokke]] |date=11 Mei 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Sergo Goejaraidse]] en [[Giorgi Tsiklauri]] (albei Geo), asook [[Schalk Burger]] (RSA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:red">''Georgië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 26 Oktober 2003
|tyd = 20:30 (AEDT)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 35–22
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8201 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Neil Back]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Iain Balshaw]], [[Phil Vickery]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonny Wilkinson]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Jonny Wilkinson]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Semo Sititi]]<br />'''Doelskop:''' [[Earl Va’a]]<br />'''Strafdoele:''' [[Earl Va’a]] (5)
|stadion = [[Docklands-stadion|Telstra Dome]], [[Melbourne]]
|bywoning = 50 647
|skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Engeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/3211493.stm |title=England survive Samoa scare |publisher=[[BBC]] |date=26 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 28 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEDT)
|tuis = {{GEOru-r-1990}}
|telling = 12–24
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8206 Verslag]
|weg = {{URUru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Malkhas Oerjoekasjwili]], [[Merab Kwirikasjwili]] (3)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Alfonso Cardoso]], [[Diego Lamelas]], [[Nicolas Brignoni]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Diego Aguirre]] (2), [[Juan Menchaca]]<br />'''Strafdoel:''' [[Juan Menchaca]]
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Aussiestadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 28 576
|skeidsregter = Kelvin Deaker ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 1 November 2003
|tyd = 17:30 (AEST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 60–10
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8209 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Joe van Niekerk]], [[Jorrie Muller]], [[Derick Hougaard]], [[Juan Smith]], [[Ashwin Willemse]], [[Jaque Fourie]], [[Jaco van der Westhuyzen]], [[Neil de Kock]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Derick Hougaard]] (5), [[Louis Koen]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Derick Hougaard]]<br />'''Skepdoel:''' [[Derick Hougaard]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Opeta Palepoi]]<br />'''Doelskop:''' [[Earl Va’a]]<br />'''Strafdoel:''' [[Earl Va’a]]
|stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]]
|bywoning = 48 496
|skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Romi Ropati]] (Sam) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/3229971.stm |title=Springboks savage Samoa |publisher=[[BBC]] |date=1 November 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Samoa en Uruguay is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/nov/01/rugbyworldcup2003.rugbyunion3 |title=South Africa v Samoa |publisher=[[The Guardian]] |author=Ben Child |date=1 November 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 2 November 2003
|tyd = 17:30 (AEST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 111–13
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8212 Verslag]
|weg = {{URUru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Lewis Moody]], [[Josh Lewsey]] (5), [[Iain Balshaw]] (2), [[Mike Catt]] (2), [[Andy Gomarsall]] (2), [[Dan Luger]], [[Stuart Abbott]], [[Jason Robinson]] (2), [[Will Greenwood]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Paul Grayson]] (11), [[Mike Catt]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Joe Worsley]] {{Geelkaart|78|80+}}
|wegpunte = '''Drie:''' [[Pablo Lemoine]]<br />'''Doelskop:''' [[Juan Menchaca]]<br />'''Strafdoele:''' [[Juan Menchaca]] (2)
|stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]]
|bywoning = 46 233
|skeidsregter = Nigel Whitehouse ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''
* ''[[Josh Lewsey]] (Eng) teken ’n driekuns aan en druk vyf drieë.''<ref name="Driekuns" />
* ''Sy vyf drieë is saam met [[Chris Latham]] (Aus) teen Uruguay tydens dieselfde toernooi die naasmeeste deur ’n enkele speler in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd ná [[Marc Ellis]] (NZL) se ses drieë teen Japan tydens die 1995-toernooi.<ref name="Driekuns" /><ref name="Vyfkuns" />
}}
==== Groep D ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{NZLru}}
|4||4||0||0||282||57||+225||42||4||'''20'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{WALru}}
|4||3||0||1||132||98||+34||14||2||'''14'''
|-
|style="text-align:left;"|{{ITAru}}
|4||2||0||2||77||123||−46||5||0||'''8'''
|-
|style="text-align:left;"|{{CANru}}
|4||1||0||3||54||135||−81||4||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;"|{{TGAru}}
|4||0||0||4||46||178||−132||7||1||'''1'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 11 Oktober 2003
|tyd = 14:30 (AEST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 70–7
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8176 Verslag]
|weg = {{ITAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Brad Thorn]], [[Reuben Thorne]], [[Doug Howlett]] (2), [[Carlos Spencer]] (2), [[Joe Rokocoko]] (2), [[Justin Marshall]], [[Dan Carter]], [[Leon MacDonald]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (6)<br />'''Strafdoel:''' [[Carlos Spencer]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Matthew Phillips]]<br />'''Doelskop:''' [[Gert Peens]]
|stadion = [[Docklands-stadion|Telstra Dome]], [[Melbourne]]
|bywoning = 40 715
|skeidsregter = Andrew Cole ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 12 Oktober 2003
|tyd = 18:00 (AEST)
|tuis = {{WALru-r}}
|telling = 41–10
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8179 Verslag]
|weg = {{CANru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Sonny Parker]], [[Gareth Cooper]], [[Mark Jones]], [[Colin Charvis]], [[Gareth Thomas]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Iestyn Harris]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Iestyn Harris]] (2)<br />'''Kaarte:''' [[Sonny Parker]] {{Geelkaart|9|19}}, [[Colin Charvis]] {{Geelkaart|71|80+}}
|wegpunte = '''Drie:''' [[Kevin Tkachuk]]<br />'''Doelskop:''' [[James Pritchard]]<br />'''Skepdoel:''' [[Bob Ross]]
|stadion = [[Docklands-stadion|Telstra Dome]], [[Melbourne]]
|bywoning = 24 874
|skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 15 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEST)
|tuis = {{ITAru-r}}
|telling = 36–12
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8182 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Manuel Dallan]], [[Denis Dallan]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Rima Wakarua-Noema]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Rima Wakarua-Noema]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Fabio Ongaro]] {{Geelkaart|69|79}}
|wegpunte = '''Drieë:''' [[John Payne]], [[Tevita Tu’ifua]]<br />'''Doelskop:''' [[Sateki Tuipulotu]]<br />'''Kaarte:''' [[Ipolito Fenukitau]] {{Geelkaart|2|12}}, [[Milton Ngauamo]] {{Geelkaart|67|77}}
|stadion = [[Canberrastadion]], [[Canberra]]
|bywoning = 18 967
|skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Rima Wakarua-Noema]] (Ita) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 17 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 68–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8185 Verslag]
|weg = {{CANru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Caleb Ralph]] (2), [[Rodney So’oialo]] (2), [[Mils Muliaina]] (4), [[Kees Meeuws]], [[Ma’a Nonu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (9)<br />'''Kaart:''' [[Chris Jack]] {{Geelkaart|79|80+}}
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Jared Barker]] (2)
|stadion = [[Docklands-stadion|Telstra Dome]], [[Melbourne]]
|bywoning = 38 899
|skeidsregter = Tony Spreadbury ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Corey Flynn]] (NZL) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Mils Muliaina]] (NZL) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 19 Oktober 2003
|tyd = 18:00 (AEST)
|tuis = {{WALru-r}}
|telling = 27–20
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8189 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Gareth Cooper]], [[Martyn Williams]]<br />'''Doelskop:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]]<br />'''Strafdoele:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Martyn Williams]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Pierre Hola]], [[Benhur Kivalu]], [[Heamani Lavaka]]<br />'''Doelskop:''' [[Pierre Hola]]<br />'''Strafdoel:''' [[Pierre Hola]]
|stadion = [[Canberrastadion]], [[Canberra]]
|bywoning = 19 806
|skeidsregter = Paul Honiss ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 21 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEST)
|tuis = {{ITAru-r}}
|telling = 19–14
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8194 Verslag]
|weg = {{CANru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Sergio Parisse]]<br />'''Doelskop:''' [[Rima Wakarua-Noema]]<br />'''Strafdoele:''' [[Rima Wakarua-Noema]] (4)<br />'''Kaart:''' [[Fabio Ongaro]] {{Geelkaart|79|80+}}
|wegpunte = '''Drie:''' [[Quentin Fyffe]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jared Barker]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Marco di Girolomo]] {{Geelkaart|51|61}}
|stadion = [[Canberrastadion]], [[Canberra]]
|bywoning = 20 515
|skeidsregter = Paddy O’Brien ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Italië teken vir die eerste keer twee rugbywêreldbekeroorwinnings aan.<ref name="ITAvCAN">{{en}} {{cite web |url=https://www.eurosport.com/rugby/world-cup/2003/italy-edge-canada_sto497360/story.shtml |title=Italy edge Canada |publisher=Eurosport |date=21 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="ITAvCAN" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 24 Oktober 2003
|tyd = 17:30 (AEST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 91–7
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8196 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Daniel Braid]], [[Dan Carter]], [[Corey Flynn]], [[Caleb Ralph]] (2), [[Carlos Spencer]], [[Kees Meeuws]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Mils Muliaina]] (2), [[Leon MacDonald]], [[Doug Howlett]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Leon MacDonald]] (12), [[Carlos Spencer]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Pierre Hola]]<br />'''Doelskop:''' [[Sateki Tuipulotu]]<br />'''Kaart:''' [[Sila Va’enuku]] {{Geelkaart|67|77}}
|stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]]
|bywoning = 47 588
|skeidsregter = Pablo De Luca ([[Argentynse Rugbyunie|Arg]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Ben Atiga]] (NZL) en [[Edward Langi]] (TGA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2003-10-24/all-blacks-cut-loose-against-tonga/1499072 |title=All Blacks cut loose against Tonga |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=24 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Tonga is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 25 Oktober 2003
|tyd = 18:30 (AEST)
|tuis = {{ITAru-r}}
|telling = 15–27
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8198 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Rima Wakarua-Noema]] (5)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Mark Jones]], [[Sonny Parker]], [[Dafydd Jones]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Iestyn Harris]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Iestyn Harris]] (2)
|stadion = [[Canberrastadion]], [[Canberra]]
|bywoning = 22 641
|skeidsregter = Andrew Cole ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Wallis vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/oct/25/rugbyworldcup2003.rugbyunion4 |title=Italy 15 – 27 Wales |publisher=[[The Guardian]] |author=Dan Jones |date=25 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.eurosport.com/rugby/world-cup/2003/wales-end-italy-s-hopes_sto499126/story.shtml |title=Wales end Italy's hopes |publisher=Eurosport |author=Dan Jones |date=25 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 29 Oktober 2003
|tyd = 19:30 (AEDT)
|tuis = {{CANru-r}}
|telling = 24–7
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8207 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Sean Fauth]], [[Aaron Abrams (rugbyspeler)|Aaron Abrams]]<br />'''Doelskop:''' [[James Pritchard]]<br />'''Strafdoele:''' [[Bob Ross]] (4)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Inoke Afeaki]]<br />'''Doelskop:''' [[Pierre Hola]]<br />'''Kaart:''' [[David Palu]] {{Geelkaart|80|80+}}
|stadion = [[WIN-stadion]], [[Wollongong]]
|bywoning = 15 630
|skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Pila Fifita]] (TGA) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 2 November 2003
|tyd = 20:35 (AEDT)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 53–37
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8211 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Joe Rokocoko]] (2), [[Leon MacDonald]], [[Ali Williams]], [[Doug Howlett]] (2), [[Carlos Spencer]], [[Aaron Mauger]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Leon MacDonald]] (5)<br />'''Strafdoel:''' [[Leon MacDonald]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Mark Taylor]], [[Sonny Parker]], [[Colin Charvis]], [[Shane Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]] (3)
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Telstra-stadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 80 112
|skeidsregter = [[André Watson]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
=== Uitklopfase ===
[[Lêer:England world cup winners.jpg|duimnael|Die Engelse nasionale rugbyspan nadat hulle in 2003 as die wêreldkampioen gekroon is]]
[[Lêer:England world cup.jpg|duimnael|Vieringe op die [[Londen]]se [[Trafalgarplein]]]]
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Eindstryd
| RD1-header01 = 8 November – Melbourne
| RD1-team01 = '''{{NZLru}}'''
| RD1-score01 = '''29'''
| RD1-team02 = {{RSAru}}
| RD1-score02 = 9
| RD1-header02 = 8 November – Brisbane
| RD1-team03 = '''{{AUSru}}'''
| RD1-score03 = '''33'''
| RD1-team04 = {{SCOru}}
| RD1-score04 = 16
| RD1-header03 = 9 November – Melbourne
| RD1-team05 = '''{{FRAru}}'''
| RD1-score05 = '''43'''
| RD1-team06 = {{IRLru}}
| RD1-score06 = 21
| RD1-header04 = 9 November – Brisbane
| RD1-team07 = '''{{ENGru}}'''
| RD1-score07 = '''28'''
| RD1-team08 = {{WALru}}
| RD1-score08 = 17
| RD2-header01 = 15 November – Sydney
| RD2-team01 = {{NZLru}}
| RD2-score01 = 10
| RD2-team02 = '''{{AUSru}}'''
| RD2-score02 = '''22'''
| RD2-header02 = 16 November – Sydney
| RD2-team03 = {{FRAru}}
| RD2-score03 = 7
| RD2-team04 = '''{{ENGru}}'''
| RD2-score04 = '''24'''
| RD3-header01 = 22 November – Sydney
| RD3-team01 = {{AUSru}}
| RD3-score01 = 17
| RD3-team02 = '''{{ENGru}}'''
| RD3-score02 = '''20'''
| RD3-header02 = 20 November – Sydney
| RD3-team03 = '''{{NZLru}}'''
| RD3-score03 = '''40'''
| RD3-team04 = {{FRAru}}
| RD3-score04 = 13
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 8 November 2003
|tyd = 18:30 (AEDT)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 29–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8213 Verslag]
|weg = {{RSAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Leon MacDonald]], [[Keven Mealamu]], [[Joe Rokocoko]]<br />'''Doelskop:''' [[Leon MacDonald]]<br />'''Strafdoele:''' [[Leon MacDonald]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Aaron Mauger]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Derick Hougaard]] (3)
|stadion = [[Docklands-stadion|Telstra Dome]], [[Melbourne]]
|bywoning = 40 734
|skeidsregter = Tony Spreadbury ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 8 November 2003
|tyd = 20:00 (AEST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 33–16
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8214 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Stirling Mortlock]], [[George Gregan]], [[David Lyons]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Elton Flatley]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Elton Flatley]] (4)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Robbie Russell]]<br />'''Doelskop:''' [[Chris Paterson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Chris Paterson]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Chris Paterson]]
|stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]]
|bywoning = 45 412
|skeidsregter = Steve Walsh ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 November 2003
|tyd = 18:30 (AEDT)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 43–21
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8215 Verslag]
|weg = {{IRLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Olivier Magne]], [[Christophe Dominici]], [[Imanol Harinordoquy]], [[Jean-Jacques Crenca]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frédéric Michalak]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Frédéric Michalak]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Raphael Ibanez]] {{Geelkaart|65|75}}
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Kevin Maggs]], [[Brian O’Driscoll]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[David Humphreys]] (3)
|stadion = [[Docklands-stadion|Telstra Dome]], [[Melbourne]]
|bywoning = 33 134
|skeidsregter = [[Jonathan Kaplan]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 November 2003
|tyd = 20:00 (AEST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 28–17
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8217 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Will Greenwood]]<br />'''Doelskop:''' [[Jonny Wilkinson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (6)<br />'''Skepdoel:''' [[Jonny Wilkinson]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Stephen Jones (rugbyspeler)|Stephen Jones]], [[Colin Charvis]], [[Martyn Williams]]<br />'''Doelskop:''' [[Iestyn Harris]]
|stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]]
|bywoning = 45 252
|skeidsregter = Alain Rolland ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 15 November 2003
|tyd = 20:00 (AEDT)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 10–22
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8218 Verslag]
|weg = {{AUSru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Reuben Thorne]]<br />'''Doelskop:''' [[Leon MacDonald]]<br />'''Strafdoel:''' [[Leon MacDonald]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Stirling Mortlock]]<br />'''Doelskop:''' [[Elton Flatley]]<br />'''Strafdoele:''' [[Elton Flatley]] (5)
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Telstra-stadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 82 444
|skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit is die gesamentlik ergste Nieu-Seelandse rugbywêreldbekernederlaag in dié tyd en ewenaar hulle nederlaag met twaalf punte teen Frankryk tydens die 1999-halfeindstryd (met 31–43) en teen Engeland tydens die 2019-halfeindstryd (met 7–19).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/all-blacks-suffer-first-rugby-world-cup-pool-match-loss-in-history-as-france-start-with-a-bang-20230909-p5e3az.html |title=All Blacks claim they can still lift trophy after suffering heaviest World Cup defeat |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Tom Decent |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Australië word die eerste verdedigende kampioen wat ’n eindstryd haal.''
* ''Australië word ook die eerste span wat drie eindstryde haal, nadat hulle in die 1991- en 1999-eindstryde verskyn het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34616563 |title=Rugby World Cup: Australia beat Argentina to reach final |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=25 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 16 November 2003
|tyd = 20:00 (AEDT)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 7–24
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8219 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Serge Betsen]]<br />'''Doelskop:''' [[Frédéric Michalak]]<br />'''Kaarte:''' [[Christophe Dominici]] {{Geelkaart|23|33}}, [[Serge Betsen Tchoua]] {{Geelkaart|53|63}}
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (5)<br />'''Skepdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (3)
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Telstra-stadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 82 346
|skeidsregter = Paddy O’Brien ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Jonny Wilkinson]] (Eng) teken ná [[Jannie de Beer]] (RSA) se vyf skepdoele teen Engeland tydens die 1999-toernooi die naasmeeste skepdoele (3) in dié tyd deur ’n enkele speler tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/most_drop_goals_match.html?id=17;type=trophy |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Most individual drop goals in a match |publisher=ESPNscrum |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130753/http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/player/most_drop_goals_match.html?id=17;type=trophy |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/watch-george-ford-rockets-over-three-drop-goals-in-world-cup-opener |title=WATCH: George Ford rockets over THREE drop goals in World Cup opener |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Nieu-Seeland in 1995, asook beide Australië en Frankryk in 1999 word Engeland die vierde span wat twee eindstryde haal, nadat hulle in die 1991-eindstryd verskyn het.
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 20 November 2003
|tyd = 20:00 (AEDT)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 40–13
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8221 Verslag]
|weg = {{FRAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Chris Jack]], [[Doug Howlett]], [[Joe Rokocoko]], [[Brad Thorn]], [[Mils Muliaina]], [[Marty Holah]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Leon MacDonald]], [[Dan Carter]] (4)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Pépito Elhorga]]<br />'''Doelskop:''' [[Dimitri Yachvili]]<br />'''Strafdoel:''' [[Dimitri Yachvili]]<br />'''Skepdoel:''' [[Dimitri Yachvili]]
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Telstra-stadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 62 712
|skeidsregter = Chris White ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 22 November 2003
|tyd = 20:00 (AEDT)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 17–20 ([[Ekstra tyd|e.t.]])
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/8220 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Lote Tuqiri]]<br />'''Strafdoele:''' [[Elton Flatley]] (4)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Jason Robinson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonny Wilkinson]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Jonny Wilkinson]]
|stadion = [[Sydney Voetbalstadion|Telstra-stadion]], [[Sydney]]
|bywoning = 82 957
|skeidsregter = [[André Watson]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd = [[Jonny Wilkinson]] (Eng)
|notas = Die gehoor van 82 957 is die grootste in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/95779 |title=Record Rugby World Cup attendance at Wembley Stadium |publisher=rugbybworldcup.com |date=20 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die grootste gehoor in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekereindstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/117607-largest-attendance-at-a-rugby-union-world-cup-final |title=Largest attendance at a Rugby Union World Cup Final |publisher=[[Guinness World Records]] |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Australië en Engeland word die eerste paartjie van spanne wat in twee rugbywêreldbekereindstryde ten mekaar te staan kom, nadat hulle ook die 1991-eindstryd beslis het.''
* ''Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd waartydens die wenner tydens die tweede helfte nie punte kon aanteken nie.''
* ''Ná die 1995-eindstryd was dit die tweede eindstryd wat in ekstra tyd beslis moes word.''
* ''Engeland wen die Rugbywêreldbeker 2003 sonder ’n verlore wedstryd.
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 2003
|-
|align=center|'''{{ENGru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 20 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 2003.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2003;spanmin1=01+Jan+2003;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |title=Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records |publisher=ESPNscrum |accessdate=23 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623082954/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2003;spanmin1=01+Jan+2003;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |archive-date=23 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:2003 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 2003:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || C || 7 || 7 || 0 || 0 || 327 || 36 || 27 || 23 || 8
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || A || 7 || 6 || 0 || 1 || 345 || 43 || 32 || 21 || 1
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || D || 7 || 6 || 0 || 1 || 361 || 52 || 40 || 6 || 1
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || B || 7 || 5 || 0 || 2 || 267 || 29 || 22 || 22 || 4
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{RSAru}} || C || 5 || 3 || 0 || 2 || 193 || 27 || 17 || 7 || 1
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || A || 5 || 3 || 0 || 2 || 162 || 20 || 16 || 9 || 1
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || D || 5 || 3 || 0 || 2 || 149 || 17 || 14 || 11 || 1
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || B || 5 || 3 || 0 || 2 || 118 || 12 || 8 || 13 || 1
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 9 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || A || 4 || 2 || 0 || 2 || 140 || 18 || 13 || 6 || 2
|- style="background:#f55"
| 10 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || C || 4 || 2 || 0 || 2 || 138 || 18 || 12 || 8 || 0
|- style="background:#f55"
| 11 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || B || 4 || 2 || 0 || 2 || 98 || 10 || 6 || 12 || 0
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || D || 4 || 2 || 0 || 2 || 77 || 5 || 5 || 14 || 0
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{USAru}} || B || 4 || 1 || 0 || 3 || 86 || 9 || 7 || 9 || 0
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{ROMru}} || A || 4 || 1 || 0 || 3 || 65 || 8 || 5 || 5 || 0
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{URUru}} || C || 4 || 1 || 0 || 3 || 56 || 6 || 4 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{CANru}} || D || 4 || 1 || 0 || 3 || 54 || 4 || 2 || 9 || 1
|- style="background:#f55"
| 17 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || B || 4 || 0 || 0 || 4 || 79 || 6 || 5 || 12 || 1
|- style="background:#f55"
| 18 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || D || 4 || 0 || 0 || 4 || 46 || 7 || 4 || 1 || 0
|- style="background:#f55"
| 19 || style="text-align:left;"|{{GEOru-1990}} || C || 4 || 0 || 0 || 4 || 46 || 1 || 1 || 12 || 1
|- style="background:#f55"
| 20 || style="text-align:left;"|{{NAMru}} || A || 4 || 0 || 0 || 4 || 28 || 4 || 4 || 0 || 0
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 48 || || || || 2828 || 329 || 244 || 206 || 23
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Jonny Wilkinson]]
| 113
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Frédéric Michalak]]
| 103
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Elton Flatley]]
| 100
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Leon MacDonald]]
| 75
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Chris Paterson]]
| 71
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Mat Rogers]]
| 57
|-
| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Mike Hercus]]
| 51
|-
| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Italië}} [[Rima Wakarua-Noema]]
| 50
|-
| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Samoa}} [[Earl Va’a]]
| 49
|-
|rowspan="2"| 10
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Dan Carter]]
|rowspan="2"| 48
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Derick Hougaard]]
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
|rowspan="2"| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Doug Howlett]]
|rowspan="2"| 7
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Mils Muliaina]]
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Joe Rokocoko]]
| 6
|-
|rowspan="5"| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Chris Latham]]
|rowspan="5"| 5
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Josh Lewsey]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Will Greenwood]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Mat Rogers]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Lote Tuqiri]]
|-
|rowspan="9"| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Pablo Bouza]]
|rowspan="9"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Martin Gaitán]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Caleb Ralph]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Christophe Dominici]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Stirling Mortlock]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Matt Giteau]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Leon MacDonald]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Jason Robinson]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Carlos Spencer]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Krieketwêreldbeker 2003]]
== Notas ==
<references group="n" />
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Simon Barclay |title=Rugby World Cup 1987–2015: Complete Match Results & Statistics |publisher=Silverthorn Publishing |year=2015 |isbn=978-1-326-46806-4}}
* {{en}} {{cite book |author=Lance Peatey |title=In Pursuit of Bill: A Complete History of the Rugby World Cup |publisher=New Holland Publishers |year=2011 |isbn=978-1-74257-191-1}}
* {{en}} {{cite book |author=Gerald Davies |title=The History of the Rugby World Cup |publisher=Sanctuary Publishing Ltd |year=2004 |isbn=1-86074-602-0}}
* {{en}} {{cite book |author=Nick Farr-Jones |title=Story of the Rugby World Cup |publisher=Australian Post Corporation |year=2003 |isbn=0-642-36811-2}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|2003 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 2003}}
* {{en}} [https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview Amptelike Rugbywêreldbekerwebwerf]
* {{en}} [http://en.espn.co.uk/2003-rugby-world-cup/rugby/series/18666.html?template=results Volledige uitslae en statistiek] by ESPNscrum
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/table/_/league/164205/season/2003 Rugby World Cup Standings – 2003]
* {{en}} [http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees Rugbywêreldbekerskeidsregters] by RugbyRefs.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150401160106/http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees |date=1 April 2015}}
* {{en}} [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/22/newsid_3747000/3747398.stm Oorsig by die BBC]
{{Springbokke (2003 Rugbywêreldbeker)}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 2003}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Australië]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Australië]]
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|2003]]
[[Kategorie:Sport in 2003]]
odhh693tu3qdqzwb4b6a6lk7dg1dpyy
Rugbywêreldbeker 1995
0
33129
2910635
2910117
2026-06-10T19:00:07Z
SpesBona
2720
/* Bronnelys */ + 1
2910635
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 1995.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Suid-Afrika}}
| datums = 25 Mei – 24 Junie
| nasies = 16 (52 kwalifiseer)
| kampioen = {{RSAru}}
| naaswenner = {{NZLru}}
| derdeplek = {{FRAru}}
| wedstryde = 32
| bywoning = 1100000
| drieë = 189
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Frankryk}} [[Thierry Lacroix]] (112)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/stats/players?metric=points&event=3 |title=Rugby World Cup 1995: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jonah Lomu]]<br />{{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Marc Ellis]] (7 drieë elk)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/stats/players?metric=tries&event=3 |title=Rugby World Cup 1995: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 1995''' is van 25 Mei tot 24 Junie 1995 in [[Suid-Afrika]] beslis. Dit was die derde [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyvoetbalraad]] (IRVR; nou Wêreldrugby) aangebied word en die eerste in [[Afrika]]. Dit was die eerste [[wêreldbeker]]toernooi in een van Suid-Afrika se gewildste sportsoorte; later het dié land ook die [[Krieketwêreldbeker 2003]] en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010]] aangebied. Dit was ook die eerste keer wat ’n [[Springbokke|Suid-Afrikaanse rugbyspan]] weer aan ’n internasionale byeenkoms kon deelneem ná die lang stryd teen [[apartheid]] en as ’t ware die eerste groot toernooi vir en in Suid-Afrika ná die einde van dié politieke stelsel. Saam met die [[Afrikanasiesbeker 1996]] was die Rugbywêreldbeker 1995 een van twee groot sportkompetisies in Suid-Afrika binne een jaar.
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
Die toernooi se formaat van 1987 en 1991 het onveranderd gebly en 16 nasionale [[rugby]]spanne het aan die Rugbywêreldbeker 1995 deelgeneem: die gasheer [[Springbokke|Suid-Afrika]], die agt regstreekse kwalifiseerders van die 1991-toernooi ([[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] en [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]]), asook die sewe beste spanne van die kwalifisering ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], die [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan|Ivoorkus]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]).
Tydens die Rugbywêreldbeker 1995 is 32 wedstryde gespeel, waaronder 24 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in vier groepe van vier elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer. Die nominale gasheer Wallis, die verdedigende kampioen Suid-Afrika, die naaswenner Nieu-Seeland en die derde-plek-span Frankryk het regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 1999]] in die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] gekwalifiseer. Net soos Suid-Afrika het Ivoorkus vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem; die Ivore is ná drie nederlae reeds in die groepfase uitgeskakel. [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] het vir die eerste keer aan ’n kwalifisering deelgeneem en vyf wedstryde gewen, maar hulle kon egter nie vir die Rugbywêreldbeker 1995 kwalifiseer nie nadat die beslissende wedstryd teen Marokko in ’n gelykop geëindig het. [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] het nie vir die toernooi gekwalifiseer nie; sedertdien is dit die enigste rugbywêreldbekertoernooi wat hulle misgeloop het.
Suid-Afrika het die eindstryd op [[Ellispark-stadion|Ellispark]] in [[Johannesburg]] teen Nieu-Seeland met 15–12 gewen, nadat ’n bykomende tien minute [[ekstra tyd]] toegestaan is toe die telling 9–9 was.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960348.stm |title=1995: Party time for SA |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Suid-Afrika het daarmee ná Nieu-Seeland in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] die tweede gasheer geword wat die rugbywêreldbekertoernooi tuis gewen het en die derde agtereenvolgende kampioen van die [[Suidelike Halfrond]] geword, ná Nieu-Seeland in 1987 en Australië in [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]. Daarbenewens was dit die eerste eindwedstryd in dié toernooi se geskiedenis wat twee spanne van die Suidelike Halfrond gesien het. Frankryk het in die derde en Engeland in die vierde plek geëindig; interessant genoeg het die vier groepwenners as die vier beste spanne van die toernooi geëindig.
Die Rugbywêreldbeker 1995 het om verskeie redes geskiedenis gemaak: Dit was die eerste groot sporttoernooi op die Afrikavasteland, die eerste rugbywêreldbekertoernooi wat heeltemal in een land aangebied is en die laaste groot toernooi van rugby se amateurera; twee maande later het die IRVR met die professionalisering van dié sport begin. Die Rugbywêreldbeker 1995 word ook wyd onthou vir die samewerking van alle Suid-Afrikaners onder die bewind van [[Nelson Mandela]] se [[Kabinet van Nelson Mandela|regering van nasionale eenheid]]. Die oorhandiging van die [[Webb Ellis-beker]] deur ’n in die Springboktrui geklede Nelson Mandela aan die Springbokkaptein [[Francois Pienaar]] is waarskynlik die bekendste gebeurtenis van die Rugbywêreldbeker 1995 en versinnebeeld die versoening tussen “[[Swart mense|swart]]” en “[[wit Suid-Afrikaners]]”. Die oomblik is glo een van die beroemdste finale van enige sportsoort.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/find_out/guides/sport/rugby_world_cup_history/newsid_3171000/3171522.stm |title=Rugby World Cup history |publisher=[[BBC]] |date=7 Oktober 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Dit was ook die laaste toernooi met die aantal van 16 nasionale rugbyspanne; vir die volgende Rugbywêreldbeker 1999 is die aantal na 20 verhoog. Vir die eerste keer in ’n rugbywêreldbekertoernooi was ’n [[Drie (sport)|drie]] gelyk aan vyf punte; voorheen was dit vier. Daarbenewens het die Rugbywêreldbeker 1995 die opkoms van die Nieu-Seelander [[Jonah Lomu]] as ’n rugbyster gesien.
== Toewysing ==
[[Lêer:South-africa rugby wc 1995.png|duimnael|Speelstede in Suid-Afrika]]
Nadat die [[Rugbywêreldbeker 1987]] in [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] en die [[Rugbywêreldbeker 1991]] in al die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] aangebied is, was Suid-Afrika die enigste rugbynasie, wat tot dusver nog nie ’n rugbywêreldbekertoernooi aangebied het nie. Weens sy apartheidsbeleid was die land egter uit alle vorme van internasionale rugby geskors, hoewel enkele nasionale rugbyspanne steeds toere na Suid-Afrika onderneem het.
Ná die einde van apartheid en Suid-Afrika se hertoelating tot internasionale sporttoernooie het dié land in 1992 weer ’n volle lid van die IRVR geword. Vervolgens is die Rugbywêreldbeker 1995 aan Suid-Afrika toegewys.
Tydens die Rugbywêreldbeker 1995 is onderhandelinge tussen [[Rugby Australia|Australië]], [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]] se beheerliggame gevoer en SANZAR, die voorganger van die hedendaagse [[SANZAAR]], gestig. Een jaar later, in [[1996-Drienasiesreeks|1996]], is die eerste Drienasiesreeks tussen Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika beslis. Sedert Argentinië se aansluiting in 2012 staan dié toernooi as [[Die Rugbykampioenskap]] bekend.
== Deelnemers ==
Die volgende 16 spanne het vir die Rugbywêreldbeker 1995 gekwalifiseer: Die agt spanne wat tydens die Rugbywêreldbeker 1991 tot die kwarteindrondte gevorder het, het saam met die gasheer Suid-Afrika regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 1995 gekwalifiseer. Hulle was Australië, Engeland, Frankryk, Ierland, Kanada, Nieu-Seeland, Samoa en Skotland. Om die oorblywende sewe plekke het tydens die kwalifiseringsrondte 35 nasionale rugbyspanne meegeding. [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] het versuim om vir die toernooi te kwalifiseer; sedertdien is dit die enigste rugbywêreldbekertoernooi waaraan Fidji nie deelgeneem het nie.
[[Lêer:World Map 1995 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 52 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:1995 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Gasheer}}
{{sleutel|#07f|Agt beste spanne van die 1991-toernooi}}
{{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}}
{{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{RSAru}}
|'''Gasheer'''
|Eerste
| –
|Debuut
|A
|-
|{{AUSru}}
|rowspan="8"|'''Regstreeks'''
|rowspan="7"|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|A
|-
|{{ENGru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{FRAru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|D
|-
|{{IRLru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|C
|-
|{{CANru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|A
|-
|{{NZLru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|C
|-
|{{SCOru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|D
|-
|{{SAMru}}
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|D
|-
|{{ARGru}}
|rowspan="8"|Kwalifiseringsrondte
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{ITAru}}
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{CIVru}}
|Eerste
| –
|Debuut
|D
|-
|{{JPNru}}
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|C
|-
|{{ROMru}}
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|A
|-
|{{TGAru}}
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|B
|-
|{{WALru}}
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|C
|}
== Stadions ==
Altesaam is nege stadions in nege stede dwarsdeur Suid-Afrika vir die Rugbywêreldbeker 1995 gebruik. Van die stadions is met die oog op die toernooi opgeknap. Ses van die nege stadions is Suid-Afrikaanse toetsgronde. In die vier grootste stadions is die uitklopfase en die eindstryd is op die Johannesburgse Ellispark beslis.
Oorspronklik is ook wedstryde in [[Brakpan]], [[Germiston]], [[Pietermaritzburg]], [[Potchefstroom]] en [[Witbank]] beplan, maar dié wedstryde is na ander plekke verskuif. Hierdeur is die aantal plekke van 14 tot nege verminder. Die redenasie vir hierdie stap was die geriewe vir beide die pers en die toeskouers, maar ook veiligheid. Die stap is in Januarie 1994 gedoen. Verdere veranderinge is in April onderneem, só is aandwedstryde na stadions met goeie spreiligte verskuif.
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin:0 auto; clear:both"
! [[Johannesburg]], [[Gauteng]]
! [[Pretoria]], Gauteng
! [[Kaapstad]], [[Wes-Kaap]]
! [[Durban]], [[KwaZulu-Natal]]
|-
| [[Ellispark-stadion|Ellispark]]
| [[Loftus Versfeld]]
| [[Nuwelandstadion|Nuweland]]
| [[Kings Park-stadion|Kings Park]]
|-
| <small>{{Koördinate|26|11|51|S|28|3|39|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Ellispark}}</small>
| <small>{{Koördinate|25|45|12|S|28|13|22|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Loftus Versfeld}}</small>
| <small>{{Koördinate|33|58|14|S|18|28|6|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Nuweland}}</small>
| <small>{{Koördinate|29|49|30|S|31|1|47|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Kings Park}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''60 000'''
| Kapasiteit: '''50 000'''
| Kapasiteit: '''50 000'''
| Kapasiteit: '''50 000'''
|-
| [[Lêer:Ellis Park Stadium.jpg|150px]]
| [[Lêer:Loftus Versfeld Stadium.jpg|150px]]
| [[Lêer:Stormers rugby.jpg|150px]]
| [[Lêer:King's Park Stadium, Durban.jpg|150px]]
|-
! [[Bloemfontein]], [[Vrystaat]]
!rowspan=5 colspan=3|{{Location map+|Suid-Afrika|width=450|float=center|places=
{{Location map~|Suid-Afrika|lat=-26.204444|long=28.045556|position=bottom|background=|label=[[Johannesburg]]}}
{{Location map~|Suid-Afrika|lat=-25.746111|long=28.188056|position=right|background=|label=[[Pretoria]]}}
{{Location map~|Suid-Afrika|lat=-33.925278|long=18.423889|position=left|background=|label=[[Kaapstad]]}}
{{Location map~|Suid-Afrika|lat=-29.883333|long=31.05|position=right|background=|label=[[Durban]]}}
{{Location map~|Suid-Afrika|lat=-29.116667|long=26.216667|position=top|background=|label=[[Bloemfontein]]}}
{{Location map~|Suid-Afrika|lat=-33.958056|long=25.6|position=bottom|background=|label=[[Gqeberha|Port Elizabeth]]}}
{{Location map~|Suid-Afrika|lat=-25.666667|long=27.242778|position=top|background=|label=[[Rustenburg]]}}
{{Location map~|Suid-Afrika|lat=-32.983333|long=27.866667|position=right|background=|label=[[Oos-Londen]]}}
{{Location map~|Suid-Afrika|lat=-33.936667|long=18.861389|position=right|background=|label=[[Stellenbosch]]}}}}
|-
| [[Vrystaatstadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|29|7|2|S|26|12|32|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Vrystaatstadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''40 000'''
|-
| [[Lêer:Toyota Stadium, Bloemfontein.webp|150px]]
|-
! [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Oos-Kaap]]
! [[Rustenburg]], [[Noordwes]]
! [[Oos-Londen]], [[Oos-Kaap]]
! [[Stellenbosch]], Wes-Kaap
|-
| [[Boet Erasmus-stadion]]
| [[Olympia-park]]
| [[Buffalo City-stadion|Basil Kenyon-stadion]]
| [[Danie Craven-stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|33|58|55|S|25|38|22|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Boet Erasmus}}</small>
| <small>{{Koördinate|25|39|45|S|27|13|19|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Olympia-park}}</small>
| <small>{{Koördinate|33|0|24|S|27|54|19|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Buffalo City}}</small>
| <small>{{Koördinate|33|56|24|S|18|52|25|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Danie Craven}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''38 950'''
| Kapasiteit: '''30 000'''
| Kapasiteit: '''22 000'''
| Kapasiteit: '''16 000'''
|-
| [[Lêer:Boet Erasmus Stadium.jpg|150px]]
|
|
| [[Lêer:Danie Craven Stadium.jpg|150px]]
|}</center>
== Formaat ==
Die Rugbywêreldbeker 1995 is oor 30 dae tussen 16 verskillende spanne oor 32 wedstryde beslis. Dit het op 25 Mei 1995 op Nuweland in Kaapstad met die openingswedstryd tussen die gasheer Suid-Afrika en die verdedigende kampioen Australië afgeskop. Die toernooi het geëindig op Ellispark in Johannesburg op 24 Junie met die eindstryd tussen Suid-Afrika en Nieu-Seeland, waartydens die Springbokke die Webb Ellis-beker ingepalm het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 1995 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />Mei/Junie
! scope=col |Do<br />25
! scope=col |Vr<br />26
! scope=col |Sa<br />27
! scope=col |So<br />28
! scope=col |Ma<br />29
! scope=col |Di<br />30
! scope=col |Wo<br />31
! scope=col |Do<br />1
! scope=col |Vr<br />2
! scope=col |Sa<br />3
! scope=col |So<br />4
! scope=col |Ma<br />5
! scope=col |Di<br />6
! scope=col |Wo<br />7
! scope=col |Do<br />8
! scope=col |Vr<br />9
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 25 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
|- align=center
| align=left|Groep A
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
|- align=center
|align=left|Groep B
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
|- align=center
|align=left|Groep C
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
|- align=center
|align=left|Groep D
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />Junie
! scope=col |Sa<br />10
! scope=col |So<br />11
! scope=col |Ma<br />12
! scope=col |Di<br />13
! scope=col |Wo<br />14
! scope=col |Do<br />15
! scope=col |Vr<br />16
! scope=col |Sa<br />17
! scope=col |So<br />18
! scope=col |Ma<br />19
! scope=col |Di<br />20
! scope=col |Wo<br />21
! scope=col |Do<br />22
! scope=col |Vr<br />23
! scope=col |Sa<br />24
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#d6325b| '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 10 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 11 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 18 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto;" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepfase}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=25%|[[#Groep B|Groep B]]
!width=25%|[[#Groep C|Groep C]]
!width=25%|[[#Groep D|Groep D]]
|-
|
{{RSAru}}<br />
{{AUSru}}<br />
{{ROMru}}<br />
{{CANru}}
|
{{ENGru}}<br />
{{SAMru}}<br />
{{ITAru}}<br />
{{ARGru}}
|
{{NZLru}}<br />
{{IRLru}}<br />
{{WALru}}<br />
{{JPNru}}
|
{{FRAru}}<br />
{{SCOru}}<br />
{{TGAru}}<br />
{{CIVru}}
|}
Die groepwedstryde is op die volgende stede verdeel:
* Groep A: Kaapstad, Port Elizabeth en Stellenbosch
* Groep B: Durban en Oos-Londen
* Groep C: Johannesburg en Bloemfontein
* Groep D: Pretoria en Rustenburg
=== Groepfase ===
Soos in die rugbywêreldbekertoernooie van 1987 en 1991 is die 16 deelnemende nasionale rugbyspanne in vier groepe van vier elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span drie wedstryde in die groepfase gespeel. Drie punte is vir ’n oorwinning toegeken, twee vir ’n gelykop en een vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens die punte wat total aangeteken is gerangskik.
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* Drie wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* Twee vir ’n gelykop;
* Een vir ’n nederlaag.
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee spanne gelyk op punte was, is die rangorde deur die punte wat total aangeteken is bepaal.
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep A het teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers weer in óf die bronseindstryd óf die eindstryd kon ontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.
=== 1995-effek op 1999-kwalifisering ===
Die nominale 1999-gasheer (Wallis), die verdedigende kampioen (Suid-Afrika), die naaswenner (Nieu-Seeland) en die derde plek-span (Frankryk) het regstreeks vir die volgende Rugbywêreldbeker 1999 gekwalifiseer.
== Wedstrydbeamptes ==
’n Paneel van 22 skeidsregters is vir die toernooi ingespan.
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Argentinië}} Efraim Sklar <small>([[Argentynse Rugbyunie|Argentinië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Barry Leask <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Wayne Erickson <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Ed Morrison <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Steve Lander <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Joël Dume <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Patrick Robin <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} David McHugh <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Stephen Hilditch <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Japan}} Naoki Saito <small>([[Japannese Rugbyvoetbalunie|Japan]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Korea}} Han Moon-Soo <small>([[Koreaanse Rugbyunie|Korea]])</small>
||
* {{vlagikoon|Kanada}} George Gadjovic <small>([[Rugby Kanada|Kanada]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Colin Hawke <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Dave Bishop <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Samoa}} Felise Vito <small>([[Rugby Samoa|Samoa]])</small>
* {{vlagikoon|Skotland}} Jim Fleming <small>([[Skotse Rugbyunie|Skotland]])</small>
* {{vlagikoon|Skotland}} Ken McCartney <small>([[Skotse Rugbyunie|Skotland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Stef Neethling <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Ian Rogers <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Verenigde State}} Don Reordan <small>([[VSA Rugby|Verenigde State]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Derek Bevan <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Clayton Thomas <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
|}
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
16 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring.
==== Groep A ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{RSAru}}
|3||3||0||0||68||26||+42||6||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{AUSru}}
|3||2||0||1||87||41||+46||11||'''7'''
|-
|align="left"|{{CANru}}
|3||1||0||2||45||50||–5||4||'''5'''
|-
|align="left"|{{ROMru}}
|3||0||0||3||14||97||–83||1||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 25 Mei 1995
|tyd = 15:30 (SAST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 27–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2120 Verslag]
|weg = {{AUSru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Pieter Hendriks]], [[Joel Stransky]]<br />'''Doelskop:''' [[Joel Stransky]]<br />'''Strafdoele:''' [[Joel Stransky]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Joel Stransky]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Phil Kearns]], [[Michael Lynagh]]<br />'''Doelskop:''' [[Michael Lynagh]]<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (2)
|stadion = [[Nuwelandstadion|Nuweland]], [[Kaapstad]]
|bywoning = 51 000
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Garry Pagel]] (RSA) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 26 Mei 1995
|tyd = 20:00 (SAST)
|tuis = {{CANru-r}}
|telling = 34–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2121 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Al Charron]], [[Colin McKenzie]], [[Rod Snow]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gareth Rees]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Gareth Rees]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Gareth Rees]]
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Neculai Nichitean]]
|stadion = [[Boet Erasmus-stadion]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]]
|bywoning = 18 000
|skeidsregter = Colin Hawke ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Mei 1995
|tyd = 14:30 (SAST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 21–8
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2122 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Adriaan Richter]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[Gavin Johnson]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Johnson]] (3)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Andrei Guranescu]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ilie Ivancuic]]
|stadion = [[Nuwelandstadion|Nuweland]], [[Kaapstad]]
|bywoning = 45 000
|skeidsregter = Ken McCartney ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Robby Brink]], [[Marius Hurter]] en [[Krynauw Otto]] (almal RSA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 31 Mei 1995
|tyd = 13:00 (SAST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 27–11
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2123 Verslag]
|weg = {{CANru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Michael Lynagh]], [[Tabua Tamanivalu]], [[Joe Roff]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Lynagh]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (2)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Al Charron]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gareth Rees]] (2)
|stadion = [[Boet Erasmus-stadion]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]]
|bywoning = 16 000
|skeidsregter = Patrick Robin ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Michael Foley]] en [[Joe Roff]] (albei Aus) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Junie 1995
|tyd = 15:00 (SAST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 42–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2124 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian Smith]], [[David Wilson]], [[Joe Roff]] (2), [[Michael Foley]], [[Matt Burke]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matt Burke]] (2), [[John Eales]] (4)
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Ilie Ivancuic]]
|stadion = [[Danie Craven-stadion]], [[Stellenbosch]]
|bywoning = 15 542
|skeidsregter = Naoki Saito ([[Japannese Rugbyvoetbalunie|JPN]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Daniel Manu]] (Aus) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Junie 1995
|tyd = 20:00 (SAST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 20–0
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2003 Verslag]
|weg = {{CANru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Adriaan Richter]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Joel Stransky]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Joel Stransky]] (2)<br />'''Kaart:''' [[James Dalton]] {{Rooikaart|0|74}}
|wegpunte = '''Kaarte:''' [[Gareth Rees]] {{Rooikaart|0|74}}, [[Rod Snow]] {{Rooikaart|0|74}}
|stadion = [[Boet Erasmus-stadion]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]]
|bywoning = 31 000
|skeidsregter = David McHugh ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Chris Michaluk]] (Kan) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Gareth Rees]] en [[Rod Snow]] (albei Kan), asook [[James Dalton]] (RSA) ontvang in die 74ste minuut rooikaarte ná ’n bakleiery op die speelveld.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/Sport/battle-of-boet-erasmus-remembered-20150603 |title='Battle of Boet Erasmus' remembered |publisher=[[Nuus24]] |date=3 Junie 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep B ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{ENGru}}
|3||3||0||0||95||60||+35||12||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{SAMru}}
|3||2||0||1||96||88||+8||13||'''7'''
|-
|align="left"|{{ITAru}}
|3||1||0||2||69||94||–25||7||'''5'''
|-
|align="left"|{{ARGru}}
|3||0||0||3||69||87||–18||8||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 27 Mei 1995
|tyd = 13:00 (SAST)
|tuis = {{ITAru-r}}
|telling = 18–42
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2125 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Paolo Vaccari]], [[Massimo Cuttitta]]<br />'''Doelskop:''' [[Diego Domínguez]]<br />'''Strafdoel:''' [[Diego Domínguez]]<br />'''Skepdoel:''' [[Diego Domínguez]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Brian Lima]] (2), [[George Harder]] (2), [[Darren Kellet]], [[Shem Tatupu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Darren Kellet]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Darren Kellet]] (2)
|stadion = [[Buffalo City-stadion|Basil Kenyon-stadion]], [[Oos-Londen]]
|bywoning = 12 000
|skeidsregter = Joël Dume ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 27 Mei 1995
|tyd = 17:00 (SAST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 18–24
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1107 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Lisandro Arbizu]], [[Patricio Noriega]]<br />'''Doelskop:''' [[Lisandro Arbizu]]<br />'''Strafdoele:''' [[Lisandro Arbizu]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Rob Andrew]] (6)<br />'''Doelskoppe:''' [[Rob Andrew]] (2)
|stadion = [[Kings Park-stadion|Kings Park]], [[Durban]]
|bywoning = 30 000
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Mei 1995
|tyd = 12:30 (SAST)
|tuis = {{SAMru-r}}
|telling = 32–26
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2126 Verslag]
|weg = {{ARGru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Pat Lam]], [[George Leaupepe]], [[George Harder]]<br />'''Doelskop:''' [[Darren Kellet]]<br />'''Strafdoele:''' [[Darren Kellet]] (5)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Rodrigo Crexell]]<br />'''Doelskoppe:''' [[José Cilley]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[José Cilley]] (4)
|stadion = [[Buffalo City-stadion|Basil Kenyon-stadion]], [[Oos-Londen]]
|bywoning = 15 000
|skeidsregter = David Bishop ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Wes-Samoa vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Argentinië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 31 Mei 1995
|tyd = 17:00 (SAST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 27–20
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1108 Verslag]
|weg = {{ITAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Rory Underwood]], [[Tony Underwood]]<br />'''Doelskop:''' [[Rob Andrew]]<br />'''Strafdoele:''' [[Rob Andrew]] (5)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Massimo Cuttitta]], [[Paolo Vaccari]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Diego Domínguez]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Diego Domínguez]] (2)
|stadion = [[Kings Park-stadion|Kings Park]], [[Durban]]
|bywoning = 21 000
|skeidsregter = Stephen Hilditch ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Engeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 4 Junie 1995
|tyd = 13:00 (SAST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 25–31
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2127 Verslag]
|weg = {{ITAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Matías Corral]], [[Rolando Martín]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[José Cilley]]<br />'''Doelskop:''' [[José Cilley]]<br />'''Strafdoel:''' [[José Cilley]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Paolo Vaccari]], [[Mario Gerosa]], [[Diego Domínguez]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Diego Domínguez]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Diego Domínguez]] (4)
|stadion = [[Buffalo City-stadion|Basil Kenyon-stadion]], [[Oos-Londen]]
|bywoning = 12 000
|skeidsregter = Clayton Thomas ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 4 Junie 1995
|tyd = 20:00 (SAST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 44–22
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1109 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Rory Underwood]] (2), [[Neil Back]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jon Callard]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Jon Callard]] (5)<br />'''Skepdoel:''' [[Mike Catt]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Fata Sini]] (2), [[Mike Umaga]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tupo Fa’amasino]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Tupo Fa’amasino]]
|stadion = [[Kings Park-stadion|Kings Park]], [[Durban]]
|bywoning = 20 000
|skeidsregter = Patrick Robin ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Damian Hopley]], [[John Mallett]] en [[Richard West]] (almal Eng) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
==== Groep C ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{NZLru}}
|3||3||0||0||222||45||+177||29||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{IRLru}}
|3||2||0||1||93||94||–1||13||'''7'''
|-
|align="left"|{{WALru}}
|3||1||0||2||89||68||+21||9||'''5'''
|-
|align="left"|{{JPNru}}
|3||0||0||3||55||252||–197||8||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 27 Mei 1995
|tyd = 15:00 (SAST)
|tuis = {{JPNru-r}}
|telling = 10–57
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/689 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Osamu Ota]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Gareth Thomas]] (3), [[Ieuan Evans]] (2), [[Andrew Moore]], [[Hemi Taylor]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Neil Jenkins]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Neil Jenkins]] (4)
|stadion = [[Vrystaat-stadion]], [[Bloemfontein]]
|bywoning = 25 000
|skeidsregter = Efrahim Sklar ([[Argentynse Rugbyunie|Arg]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Andrew Moore]], [[Stuart Roy]] en [[Gareth Thomas]] (almal Wal) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Gareth Thomas]] (Wal) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Tries scored: greater than or equal to 3 |publisher=ESPNscrum |accessdate=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210211/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |archive-date=3 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 27 Mei 1995
|tyd = 20:00 (SAST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 19–43
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2128 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[David Corkery]], [[Denis McBride]], [[Gary Halpin]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Eric Elwood]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Jonah Lomu]] (2), [[Josh Kronfeld]], [[Frank Bunce]], [[Glen Osborne]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Andrew Mehrtens]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Andrew Mehrtens]] (4)
|stadion = [[Ellispark-stadion|Ellispark]], [[Johannesburg]]
|bywoning = 38 000
|skeidsregter = Wayne Erickson ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Norm Hewitt]] (NZL) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 31 Mei 1995
|tyd = 15:00 (SAST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 50–28
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2129 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Neil Francis]], [[Simon Geoghegan]], [[David Corkery]], [[Eddie Halvey]], [[Niall Hogan]], 2 [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrieë]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Paul Burke]] (6)<br />'''Strafdoel:''' [[Paul Burke]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Sinali-Tui Latu]], [[Ko Izawa]], [[Seiji Hirao]], [[Masanori Takura]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Yoshihito Yoshida]] (4)
|stadion = [[Vrystaat-stadion]], [[Bloemfontein]]
|bywoning = 15 000
|skeidsregter = Stef Neethling ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Paul Wallace]] (Irl) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:red">''Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 31 Mei 1995
|tyd = 20:00 (SAST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 34–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/690 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Marc Ellis]], [[Walter Little]], [[Josh Kronfeld]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Andrew Mehrtens]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Andrew Mehrtens]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Andrew Mehrtens]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Neil Jenkins]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Neil Jenkins]]
|stadion = [[Ellispark-stadion|Ellispark]], [[Johannesburg]]
|bywoning = 45 000
|skeidsregter = Ed Morrison ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Eric Rush]] (NZL), asook [[Mark Bennett]], [[Jonathan Humphreys]] en [[Greg Prosser]] (almal Wal) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 4 Junie 1995
|tyd = 15:00 (SAST)
|tuis = {{JPNru-r}}
|telling = 17–145
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2130 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Hiroyuki Kajihara]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Keiji Hirose]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Keiji Hirose]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Marc Ellis]] (6), [[Eric Rush]] (3), [[Jeff Wilson]] (3), [[Robin Brooke]] (2), [[Glen Osborne]] (2), [[Richard Loe]], [[Simon Culhane]], [[Paul Henderson (rugbyspeler)|Paul Henderson]], [[Craig Dowd]], [[Alama Ieremia]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Simon Culhane]] (20)
|stadion = [[Vrystaat-stadion]], [[Bloemfontein]]
|bywoning = 25 000
|skeidsregter = George Gadjovich ([[Rugby Kanada|Kan]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Simon Culhane]] (NZL) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Marc Ellis]], [[Eric Rush]] en [[Jeff Wilson]] (almal NZL) teken ’n driekuns aan. Marc Ellis se ses drieë is die meeste deur ’n enkele speler in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref name="Driekuns" /><ref name="Records">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/3090865.stm |title=World Cup records |publisher=[[BBC]] |date=26 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/116335201/rugby-world-cup--where-are-the-1995-all-blacks-now |title=Rugby World Cup: Where are the 1995 All Blacks now? |publisher=Stuff |author=Tony Smith |date=6 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Nieu-Seeland druk die meeste drieë (21) in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref name="Records" />
* ''[[Simon Culhane]] (NZL) skop die meeste doelskoppe (20) in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd oor. Hy teken ook die meeste punte in dié tyd deur ’n enkele speler tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Records" /><ref name="Player_Records">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com:80/statistics/player-records |title=All Time RWC Player Records |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=24 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160124113842/http://www.rugbyworldcup.com:80/statistics/team-records |archive-date=24 Januarie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''Dit is die hoogste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.<ref name="Records" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com:80/statistics/team-records |title=All Time RWC Team Records |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=24 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160124113842/http://www.rugbyworldcup.com:80/statistics/team-records |archive-date=24 Januarie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 4 Junie 1995
|tyd = 17:00 (SAST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 24–23
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/691 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Eddie Halvey]], [[Nick Popplewell]], [[Denis McBride]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Eric Elwood]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Eric Elwood]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Jonathan Humphreys]], [[Hemi Taylor]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Neil Jenkins]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Neil Jenkins]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Adrian Davies]]
|stadion = [[Ellispark-stadion|Ellispark]], [[Johannesburg]]
|bywoning = 35 000
|skeidsregter = Ian Rogers ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Ierland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Wallis is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
==== Groep D ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{FRAru}}
|3||3||0||0||114||47||+67||13||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{SCOru}}
|3||2||0||1||149||27||+122||17||'''7'''
|-
|align="left"|{{TGAru}}
|3||1||0||2||44||90||–46||6||'''5'''
|-
|align="left"|{{CIVru}}
|3||0||0||3||29||172||–143||3||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 26 Mei 1995
|tyd = 16:00 (SAST)
|tuis = {{CIVru-r}}
|telling = 0–89
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2131 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte =
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Gavin Hastings]] (4), [[Kenny Logan]] (2), [[Peter Walton]] (2), [[Peter Wright]], [[Craig Chalmers]], [[Tony Stanger]], [[Paul Burnell]], [[Graham Shiel]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gavin Hastings]] (9)<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (2)
|stadion = [[Olympia-park]], [[Rustenburg]]
|bywoning = 24 000
|skeidsregter = Felise Vito ([[Samoaanse Rugbyunie|Sam]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Gilbert Bado]], [[Max Brito]], [[Frederic Dupont]], [[Patrice Pere]] en [[Djakaria Sanoko]] (almal Civ) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Gavin Hastings]] (Sko) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.''<ref name="Driekuns" />
* ''Gavin Hastings (Sko) teken ook die meeste punte in dié tyd deur ’n enkele speler tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aan.<ref name="Player_Records" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 26 Mei 1995
|tyd = 18:00 (SAST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 38–10
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2132 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Thierry Lacroix]] (2), [[Aubin Hueber]], [[Philippe Saint-André]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Thierry Lacroix]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Thierry Lacroix]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Yann Delaigue]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Tevita Va’enuku]]<br />'''Doelskop:''' [[Sateki Tuipulotu]]<br />'''Strafdoel:''' [[Sateki Tuipulotu]]<br />'''Kaart:''' [[Feleti Mahoni]] {{Rooikaart|0|70}}
|stadion = [[Loftus Versfeld]], [[Pretoria]]
|bywoning = 22 000
|skeidsregter = Steve Lander ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Inoke Afeaki]], [[Saili Fe’ao]], [[Willie Lose]] en [[Unuoi Va’enuku]] (almal TGA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Feleti Mahoni]] (TGA) ontvang in die 70ste minuut ’n rooikaart omdat hy op ’n Franse speler getrap het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/tonga-rattle-french-until-sendingoff-1621345.html |title=Tonga rattle French until sending-off |publisher=[[The Independent]] |author=Robert Colereports |date=26 Mei 1995 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Mei 1995
|tyd = 18:00 (SAST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 54–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2133 Verslag]
|weg = {{CIVru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Thierry Lacroix]] (2), [[Abdelatif Benazzi]], [[William Téchoueyres]], [[Sébastien Viars]], [[Guy Accoceberry]], [[Philippe Saint-André]], [[Arnaud Costes]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Christophe Deylaud]] (2), [[Thierry Lacroix]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Thierry Lacroix]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Aboubacar Soulama]], [[Aboubakar Camara]]<br />'''Doelskop:''' [[Victor Kouassi]]<br />'''Strafdoele:''' [[Victor Kouassi]] (2)
|stadion = [[Olympia-park]], [[Rustenburg]]
|bywoning = 17 000
|skeidsregter = Han Moon-Soo ([[Koreaanse Rugbyunie|Kor]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Jean-Pascal Ezoua]] (Civ) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Ivoorkus is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Mei 1995
|tyd = 20:00 (SAST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 41–5
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2134 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Scott Hastings]], [[Eric Peters]], [[Gavin Hastings]]<br />'''Doelskop:''' [[Gavin Hastings]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (8)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Ipolito Fenukitau]]
|stadion = [[Loftus Versfeld]], [[Pretoria]]
|bywoning = 21 000
|skeidsregter = Barry Leask ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Skotland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Tonga is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Junie 1995
|tyd = 13:00 (SAST)
|tuis = {{CIVru-r}}
|telling = 11–29
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2135 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Alfred Okou]]<br />'''Strafdoele:''' [[Athanase Dali]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Manakaetau 'Otai]], [[Sateki Tuipulotu]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Pouvalu Latukefu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Sateki Tuipulotu]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Sateki Tuipulotu]]
|stadion = [[Olympia-park]], [[Rustenburg]]
|bywoning = 16 000
|skeidsregter = Don Reordan ([[VSA Rugby|VSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Soumalia Kone]] en [[Daniel Quansah]] (albei Civ), asook [[Taipe Isitolo]], [[Akuila Mafi]] en [[Joe Mafile’o]] (almal TGA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''Drie minute ná die afskop van die wedstryd tussen Ivoorkus en Tonga is die Ivoriaanse vleuel [[Max Brito]] deur verskeie ander spelers gekneus, wat hom van die nek af laat verlam het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://mg.co.za/article/2007-10-04-max-brito-at-end-of-tether-after-12year-struggle |title=Max Brito at end of tether after 12-year struggle |publisher=[[Mail & Guardian]] |author=Pirate Irwin |date=4 Oktober 2007 |accessdate=9 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009112449/https://mg.co.za/article/2007-10-04-max-brito-at-end-of-tether-after-12year-struggle/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Junie 1995
|tyd = 17:00 (SAST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 22–19
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2136 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Émile Ntamack]]<br />'''Doelskop:''' [[Thierry Lacroix]]<br />'''Strafdoele:''' [[Thierry Lacroix]] (5)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Rob Wainwright]]<br />'''Doelskop:''' [[Gavin Hastings]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (4)
|stadion = [[Loftus Versfeld]], [[Pretoria]]
|bywoning = 40 000
|skeidsregter = Wayne Erickson ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
=== Uitklopfase ===
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Eindstryd
| RD1-header01 = 10 Junie – Johannesburg
| RD1-team01 = '''{{RSAru}}'''
| RD1-score01 = '''42'''
| RD1-team02 = {{SAMru}}
| RD1-score02 = 14
| RD1-header02 = 10 Junie – Durban
| RD1-team03 = '''{{FRAru}}'''
| RD1-score03 = '''36'''
| RD1-team04 = {{IRLru}}
| RD1-score04 = 12
| RD1-header03 = 11 Junie – Kaapstad
| RD1-team05 = '''{{ENGru}}'''
| RD1-score05 = '''25'''
| RD1-team06 = {{AUSru}}
| RD1-score06 = 22
| RD1-header04 = 11 Junie – Pretoria
| RD1-team07 = '''{{NZLru}}'''
| RD1-score07 = '''48'''
| RD1-team08 = {{SCOru}}
| RD1-score08 = 30
| RD2-header01 = 17 Junie – Durban
| RD2-team01 = '''{{RSAru}}'''
| RD2-score01 = '''19'''
| RD2-team02 = {{FRAru}}
| RD2-score02 = 15
| RD2-header02 = 18 Junie – Kaapstad
| RD2-team03 = {{ENGru}}
| RD2-score03 = 29
| RD2-team04 = '''{{NZLru}}'''
| RD2-score04 = '''45'''
| RD3-header01 = 24 Junie – Johannesburg
| RD3-team01 = '''{{RSAru}}'''
| RD3-score01 = '''15'''
| RD3-team02 = {{NZLru}}
| RD3-score02 = 12
| RD3-header02 = 22 Junie – Pretoria
| RD3-team03 = '''{{FRAru}}'''
| RD3-score03 = '''19'''
| RD3-team04 = {{ENGru}}
| RD3-score04 = 9
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 10 Junie 1995
|tyd = 13:00 (SAST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 36–12
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2118 Verslag]
|weg = {{IRLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Philippe Saint-André]], [[Émile Ntamack]]<br />'''Doelskop:''' [[Thierry Lacroix]]<br />'''Strafdoele:''' [[Thierry Lacroix]] (8)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Eric Elwood]] (4)
|stadion = [[Kings Park-stadion|Kings Park]], [[Durban]]
|bywoning = 20 000
|skeidsregter = Ed Morrison ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 10 Junie 1995
|tyd = 15:30 (SAST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 42–14
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2004 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Chester Williams]] (4), [[Chris Rossouw]], [[Mark Andrews]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gavin Johnson]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Johnson]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Shem Tatupu]], [[Toetu Nu’uali’itia]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tupo Fa’amasin]] (2)
|stadion = [[Ellispark-stadion|Ellispark]], [[Johannesburg]]
|bywoning = 50 000
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Brendan Reidy]] (Sam) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Chester Williams]] (RSA) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 11 Junie 1995
|tyd = 13:00 (SAST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 25–22
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1110 Verslag]
|weg = {{AUSru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Tony Underwood]]<br />'''Doelskop:''' [[Rob Andrew]]<br />'''Strafdoele:''' [[Rob Andrew]] (5)<br />'''Skepdoel:''' [[Rob Andrew]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Damian Smith]]<br />'''Doelskop:''' [[Michael Lynagh]]<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (5)
|stadion = [[Nuwelandstadion|Nuweland]], [[Kaapstad]]
|bywoning = 35 448
|skeidsregter = David Bishop ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Engeland teken sy eerste oorwinning oor Australië buite die [[Noordelike Halfrond]] aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/3086827.stm |title=1995: England 25–22 Australia |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 11 Junie 1995
|tyd = 15:30 (SAST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 48–30
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2139 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Walter Little]] (2), [[Jonah Lomu]], [[Andrew Mehrtens]], [[Frank Bunce]], [[Sean Fitzpatrick]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Andrew Mehrtens]] (6)<br />'''Strafdoele:''' [[Andrew Mehrtens]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Doddie Weir]] (2), [[Scott Hastings]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gavin Hastings]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (3)
|stadion = [[Loftus Versfeld]], [[Pretoria]]
|bywoning = 28 000
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 17 Junie 1995
|tyd = 16:30 (SAST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 19–15
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2140 Verslag]
|weg = {{FRAru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Ruben Kruger]]<br />'''Doelskop:''' [[Joel Stransky]]<br />'''Strafdoele:''' [[Joel Stransky]] (4)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Thierry Lacroix]] (5)
|stadion = [[Kings Park-stadion|Kings Park]], [[Durban]]
|bywoning = 45 000
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 18 Junie 1995
|tyd = 15:00 (SAST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 29–45
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1111 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Will Carling]] (2), [[Rory Underwood]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Rob Andrew]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Rob Andrew]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Jonah Lomu]] (4), [[Josh Kronfeld]], [[Graeme Bachop]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Andrew Mehrtens]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Andrew Mehrtens]]<br />'''Skepdoele:''' [[Zinzan Brooke]], [[Andrew Mehrtens]]
|stadion = [[Nuwelandstadion|Nuweland]], [[Kaapstad]]
|bywoning = 51 000
|skeidsregter = Stephen Hilditch ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Jonah Lomu]] (NZL) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.''<ref name="Driekuns" />
* ''Nieu-Seeland word die eerste span wat twee eindstryde haal, nadat hulle in die 1987-eindstryd verskyn het.
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 22 Junie 1995
|tyd = 17:00 (SAST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 19–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/1112 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Olivier Roumat]], [[Émile Ntamack]]<br />'''Strafdoele:''' [[Thierry Lacroix]] (3)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Rob Andrew]] (3)
|stadion = [[Loftus Versfeld]], [[Pretoria]]
|bywoning = 38 000
|skeidsregter = David Bishop ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Albert Cigagna]] (Fra) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 24 Junie 1995
|tyd = 15:00 (SAST)
|tuis = {{RSAru-r}}
|telling = 15–12 ([[Ekstra tyd|e.t.]])
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2141 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Joel Stransky]] (3)<br />'''Skepdoele:''' [[Joel Stransky]] (2)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Andrew Mehrtens]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Andrew Mehrtens]]
|stadion = [[Ellispark-stadion|Ellispark]], [[Johannesburg]]
|bywoning = 62 000
|skeidsregter = Ed Morrison ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Tot die eindstryd van die [[Rugbywêreldbeker 2015]] was dit die enigste eindstryd wat tussen twee nasionale rugbyspanne van die Suidelike Halfrond beslis is.''
* ''Dit was die eerste eindstryd wat in ekstra tyd beslis moes word.''
* ''Suid-Afrika wen die Rugbywêreldbeker 1995 sonder ’n verlore wedstryd.''
* ''Hulle word ook die tweede gasheer wat ’n rugbywêreldbekertoernooi tuis kon wen, asook ná Nieu-Seeland in 1987 en Australië in 1991 die derde agtereenvolgende wêreldkampioen van die Suidelike Halfrond.
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 1995
|-
|align=center|'''{{RSAru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 16 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 1995.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+1995;spanmin1=01+Jan+1995;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |title=Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records |publisher=ESPNscrum |accessdate=23 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623082204/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+1995;spanmin1=01+Jan+1995;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |archive-date=23 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:1995 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 1995:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{RSAru}} || A || 6 || 6 || 0 || 0 || 144 || 13 || 8 || 18 || 3
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || C || 6 || 5 || 0 || 1 || 327 || 41 || 34 || 14 || 4
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || D || 6 || 5 || 0 || 1 || 184 || 17 || 9 || 26 || 1
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || B || 6 || 4 || 0 || 2 || 158 || 11 || 8 || 25 || 4
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || D || 4 || 2 || 0 || 2 || 179 || 20 || 14 || 17 || 0
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || B || 4 || 2 || 0 || 2 || 110 || 14 || 8 || 8 || 0
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || A || 4 || 2 || 0 || 2 || 109 || 12 || 11 || 9 || 0
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || C || 4 || 2 || 0 || 2 || 105 || 13 || 11 || 6 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 9 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || C || 3 || 1 || 0 || 2 || 89 || 9 || 7 || 8 || 2
|- style="background:#f55"
| 10 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || B || 3 || 1 || 0 || 2 || 69 || 7 || 5 || 7 || 1
|- style="background:#f55"
| 11 || style="text-align:left;"|{{CANru}} || A || 3 || 1 || 0 || 2 || 45 || 4 || 2 || 6 || 1
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || D || 3 || 1 || 0 || 2 || 44 || 6 || 4 || 2 || 0
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || B || 3 || 0 || 0 || 3 || 69 || 8 || 4 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || C || 3 || 0 || 0 || 3 || 55 || 8 || 6 || 1 || 0
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{CIVru}} || D || 3 || 0 || 0 || 3 || 29 || 3 || 1 || 4 || 0
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{ROMru}} || A || 3 || 0 || 0 || 3 || 14 || 1 || 0 || 2 || 0
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 32 || || || || 1730 || 189 || 130 || 158 || 16
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Thierry Lacroix]]
| 112
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Gavin Hastings]]
| 104
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Andrew Mehrtens]]
| 84
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Rob Andrew]]
| 79
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Joel Stransky]]
| 61
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Michael Lynagh]]
| 47
|-
| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Simon Culhane]]
| 45
|-
| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Neil Jenkins]]
| 41
|-
| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Italië}} [[Diego Domínguez]]
| 39
|-
|rowspan="2"| 10
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Marc Ellis]]
|rowspan="2"| 35
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jonah Lomu]]
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
|rowspan="2"| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Marc Ellis]]
|rowspan="2"| 7
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jonah Lomu]]
|-
|rowspan="2"| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Gavin Hastings]]
|rowspan="2"| 5
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Rory Underwood]]
|-
|rowspan="3"| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Adriaan Richter]]
|rowspan="3"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Chester Williams]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Thierry Lacroix]]
|-
|rowspan="11"| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Joe Roff]]
|rowspan="11"| 3
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Eric Rush]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Samoa}} [[George Harder]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Gareth Thomas]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Italië}} [[Paolo Vaccari]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Josh Kronfeld]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Walter Little]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Émile Ntamack]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Glen Osborne]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jeff Wilson]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Philippe Saint-André]]
|}
|}
== Rolprent ==
Die Rugbywêreldbeker 1995 vorm die hoofonderwerp van die 2009-rolprent ''Invictus'' ([[Latyn]]; [[Afrikaans]]: “Die onoorwonne”). Dié rolprent is op die boek ''Playing the Enemy'' deur John Carlin gebaseer en beskryf hoe die destydse Suid-Afrikaanse president Nelson Mandela tydens die toernooi met sy ondersteuning vir die Suid-Afrikaanse nasionale rugbyspan, die Springbokke, Suid-Afrika oor rassegrense heen verenig het. Die regie is behartig deur [[Clint Eastwood]] en die hoofkaraktere Nelson Mandela en Francois Pienaar word deur [[Morgan Freeman]] en Matt Damon onderskeidelik vertolk.
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Simon Barclay |title=Rugby World Cup 1987–2015: Complete Match Results & Statistics |publisher=Silverthorn Publishing |year=2015 |isbn=978-1-326-46806-4}}
* {{en}} {{cite book |author=Lance Peatey |title=In Pursuit of Bill: A Complete History of the Rugby World Cup |publisher=New Holland Publishers |year=2011 |isbn=978-1-74257-191-1}}
* {{en}} {{cite book |author=Gerald Davies |title=The History of the Rugby World Cup |publisher=Sanctuary Publishing Ltd |year=2004 |isbn=1-86074-602-0}}
* {{en}} {{cite book |author=Nick Farr-Jones |title=Story of the Rugby World Cup |publisher=Australian Post Corporation |year=2003 |isbn=0-642-36811-2}}
* {{en}} {{cite book |authors=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa: The Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |year=2000 |location=Auckland, Nieu-Seeland |isbn=978-0-14-029577-1}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|1995 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 1995}}
* {{en}} [https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview Amptelike Rugbywêreldbekerwebwerf]
* {{en}} [http://en.espn.co.uk/1995-rugby-world-cup/rugby/series/18300.html?template=results Volledige uitslae en statistiek] by ESPN
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/page/rwchistory1995/history-rugby-world-cup-1995-nelson-mandela-francois-pienaar-crown-new-south-africa-champions Mandela and Pienaar crown a new South Africa – Reliving Rugby World Cup 1995]
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/table/_/league/164205/season/1995 Rugby World Cup Standings – 1995]
* {{en}} [http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees Rugbywêreldbekerskeidsregters] by RugbyRefs.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150401160106/http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees |date=1 April 2015}}
* {{en}} John Carlin: [http://www.iol.co.za/index.php?click_id=18&art_id=vn20081007121842922C573561&set_id= How apartheid died on a rugby field], 7 Oktober 2008, Cape Argus, bl. 13 & iol.co.za
{{Rugbywêreldbekerstadions 1995}}
{{Springbokke (1995 Rugbywêreldbeker)}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 1995}}
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|1995]]
[[Kategorie:Sport in 1995]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Suid-Afrika]]
nl9pgm7s2ybh4rq78oxk2rytbs618ey
Rugbywêreldbeker 1991
0
33131
2910637
2909842
2026-06-10T19:00:06Z
SpesBona
2720
/* Bronnelys */ + 1
2910637
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 1991.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Engeland}} (nominaal)<br />{{vlagland|Frankryk}}<br />{{vlagland|Ierland|rugby}}<br />{{vlagland|Skotland}}<br />{{vlagland|Wallis}}
| datums = 3 Oktober – 2 November
| nasies = 16 (33 kwalifiseer)
| kampioen = {{AUSru}}
| naaswenner = {{ENGru}}
| derdeplek = {{NZLru}}
| wedstryde = 32
| bywoning = 1007760
| drieë = 148
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Ralph Keyes]] (68)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/stats/players?metric=points&event=2 |title=Rugby World Cup 1991: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Frankryk}} [[Jean-Baptiste Lafond]]<br />{{vlagikoon|Australië}} [[David Campese]] (6 drieë elk)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/stats/players?metric=tries&event=2 |title=Rugby World Cup 1991: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 1991''' ([[Engels]]: ''1991 Rugby World Cup''; [[Frans]]: ''Coupe du monde de rugby à XV 1991''; [[Iers-Gaelies]]: ''Corn Rugbaí an Domhain 1991''; [[Skots-Gaelies]]: ''Cupa Rugbaidh an t-Saoghail 1991''; [[Wallies]]: ''Cwpan Rygbi'r Byd 1991'') is van 3 Oktober tot 2 November 1991 in [[Engeland]] (nominale gasheer), [[Frankryk]], [[Ierland]], [[Skotland]] en [[Wallis]], die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]], beslis. Dit was die tweede [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyvoetbalraad]] (IRVR; nou Wêreldrugby) aangebied word en die eerste in die [[Noordelike Halfrond]]. Agt jaar later het dieselfde vyf lande ook die [[Rugbywêreldbeker 1999]] saam gehuisves.
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
Die toernooi se formaat van 1987 het onveranderd gebly en 16 nasionale [[rugby]]spanne het aan die Rugbywêreldbeker 1991 deelgeneem: die agt regstreekse kwalifiseerders van die 1987-toernooi ([[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die agt beste spanne van die kwalifisering ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]], die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] en [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]]). [[Springbokke|Suid-Afrika]] kon nie aan die rugbywêreldbeker deelneem nie as gevolg van ’n sportboikot teen dié land weens sy voortgesette [[apartheid]]sbeleid. Wes-Samoa het vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem, terwyl al die ander spanne vir ’n tweede keer verskyn het. Die [[Namibiese nasionale rugbyspan]] is in Maart 1990 gestig, te laat om hoegenaamd aan die Rugbywêreldbeker 1991-kwalifisering deel te neem. Vir Zimbabwe was dit tot in 2027 die laaste deelname aan ’n rugbywêreldbekertoernooi, omdat hulle eers in 2025 weer vir ’n toernooi kon kwalifiseer; hulle is ná drie nederlae reeds in die groepfase uitgeskakel. [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] het nie vir die toernooi gekwalifiseer nie; sedertdien is dit die enigste rugbywêreldbekertoernooi wat hulle misgeloop het.
Tydens die Rugbywêreldbeker 1991 is 32 wedstryde gespeel, waaronder 24 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in vier groepe van vier elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer. Die spanne wat tot die kwarteindrondte gevorder het, het regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika gekwalifiseer.
Australië het die eindstryd op [[Twickenham-stadion|Twickenham]] in [[Londen]] teen Engeland met 12–6 gewen en sodoende sy eerste rugbywêreldbekertitel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960338.stm |title=1991: Wallabies pip England |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die verdedigende kampioen Nieu-Seeland het in die derde en Skotland in die vierde plek geëindig. Vir die Skotte was dit hulle beste toernooiverloop in dié tyd.
== Toewysing ==
Nadat die [[Rugbywêreldbeker 1987]] in [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] aangebied is, is die Rugbywêreldbeker 1991 aan die vyf rugbylande toegewys, wat destyds jaarliks om die Vyfnasies-beker meegeding het. Die [[Engelse Rugbyvoetbalunie]] het met die ander Vyfnasies-beheerliggame ooreengekom om van die wedstryde ook in Frankryk, Ierland, Skotland en Wallis aan te bied. Ses maande vroeër het Wallis ook die heel eerste [[Vrouerugbywêreldbeker 1991]] aangebied.
== Deelnemers ==
Die volgende 16 spanne het vir die Rugbywêreldbeker 1991 gekwalifiseer: Die nominale gasheer Engeland en die ander sewe spanne wat tydens die Rugbywêreldbeker 1987 tot die kwarteindrondte gevorder het, het regstreeks gekwalifiseer. Hulle was Australië, Fidji, Frankryk, Ierland, Nieu-Seeland, Skotland en Wallis. Om die oorblywende agt plekke het tydens die kwalifiseringsrondte 33 nasionale rugbyspanne meegeding. [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] het versuim om vir die toernooi te kwalifiseer; sedertdien is dit die enigste rugbywêreldbekertoernooi waaraan Tonga nie deelgeneem het nie. Wes-Samoa, wat Tonga vervang het, is die enigste verandering in die 16-span-lys van die Rugbywêreldbeker 1987.
[[Lêer:World Map 1991 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 33 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:1991 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Nominale gasheer}}
{{sleutel|#07f|Agt beste spanne van die 1987-toernooi}}
{{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}}
{{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{ENGru}}
|'''Nominale gasheer'''
|rowspan="8"|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|1
|-
|{{AUSru}}
|rowspan="7"|'''Regstreeks'''
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|3
|-
|{{FIJru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|4
|-
|{{FRAru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|4
|-
|{{IRLru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|2
|-
|{{NZLru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|1
|-
|{{SCOru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|2
|-
|{{WALru}}
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|3
|-
|{{ARGru}}
|rowspan="8"|Kwalifiseringsrondte
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|3
|-
|{{ITAru}}
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|1
|-
|{{JPNru}}
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|2
|-
|{{CANru}}
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|4
|-
|{{ROMru}}
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|4
|-
|{{SAMru}}
|Eerste
| –
|Debuut
|3
|-
|{{USAru}}
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|1
|-
|{{ZIMru}}
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 1987|1987]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|2
|}
== Stadions ==
Die Rugbywêreldbeker 1991 is deur Engeland, Frankryk, Ierland, Skotland en Wallis saam aangebied, en wedstryde is regoor dié vyf lande gehou. Van Groep A, waarin Engeland meegeding het, se wedstryde is die helfte in Londen gehuisves, maar wedstryde het ook in Leicester, Gloucester en Otley plaasgevind. Groep B, met die Europese spanne Ierland en Skotland, wat hulle wedstryde tuis in óf Dublin óf Edinburg gespeel het; een wedstryd is in Belfast gehou. Groep C met Wallis, wat al sy wedstryde in Cardiff gespeel het, en die ander wedstryde in Pontypool, Pontypridd en Llanelli. Groep D, waarin Frankryk gespeel het, met wedstryde in Agen, Bayonne, Béziers Brive, Grenoble en Toulouse. Geen van die kwart- of halfeindwedstryde is in Engeland gespeel nie, maar wel in Frankryk, Ierland en Skotland. Die bronseindstryd is op Cardiff se Nasionale Stadion aangebied en die eindstryd op die Londense Twickenham.
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Londen]]
! {{vlagikoon|Skotland}} [[Edinburg]]
! {{vlagikoon|Wallis}} [[Cardiff]]
! {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Dublin]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Parys]]
|-
| [[Twickenham-stadion|Twickenham]]
| [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]]
| Nasionale Stadion<br />([[Cardiff Arms Park]])
| [[Lansdowne Road]]
| [[Parc des Princes]]
|-
| <small>{{Koördinate|51|27|22|N|0|20|30|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Twickenham}}</small>
| <small>{{Koördinate|55|56|32|N|3|14|27|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Murrayfield}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|28|47|N|3|11|1|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Cardiff Arms Park}}</small>
| <small>{{Koördinate|53|20|6.02|N|6|13|45.13|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Lansdowne Road}}</small>
| <small>{{Koördinate|48|50|29|N|2|15|11|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Parc des Princes}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''75 000'''
| Kapasiteit: '''67 800'''
| Kapasiteit: '''53 000'''
| Kapasiteit: '''49 250'''
| Kapasiteit: '''48 712'''
|-
| [[Lêer:Twickenham rfu.jpg|200px]]
| [[Lêer:A pot of gold... - geograph.org.uk - 718806.jpg|200px]]
| [[Lêer:Cardiff Arms Park and Millennium Stadium.jpg|200px]]
| [[Lêer:Leinster2006.jpg|200px]]
| [[Lêer:Paris-Parc-des-Princes.jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Toulouse]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Grenoble]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Villeneuve-d'Ascq]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Béziers]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Leicester]]
|-
| [[Stade Ernest-Wallon]]
| [[Stade Lesdiguières]]
| [[Stadium Lille-Metropole]]
| [[Stade de la Méditerranée]]
| [[Welford Road-stadion|Welford Road]]
|-
| <small>{{Koördinate|43|37|19|N|1|24|56|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Ernest-Wallon}}</small>
| <small>{{Koördinate|45|9|58|N|5|42|34|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Lesdiguières}}</small>
| <small>{{Koördinate|50|37|52|N|3|08|15|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stadium Lille-Metropole}}</small>
| <small>{{Koördinate|43|20|5|N|3|15|58|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade de la Méditerranée}}</small>
| <small>{{Koördinate|52|37|27|N|1|07|59|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Welford Road}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''19 000'''
| Kapasiteit: '''18 548'''
| Kapasiteit: '''18 185'''
| Kapasiteit: '''18 000'''
| Kapasiteit: '''16 815'''
|-
| [[Lêer:Stade-ernest-wallon-04.jpg|200px]]
| [[Lêer:Tribune lienard.jpg|200px]]
| [[Lêer:Stadium Nord (Champions League).png|200px]]
| [[Lêer:BéziersMassy2.jpg|200px]]
| [[Lêer:Welford Road, Leicester Tigers.jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Brive]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Agen]]
! {{vlagikoon|Frankryk}} [[Bayonne]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Gloucester]]
! {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Belfast]]
|-
| [[Stade Amédée-Domenech|Parc Municipal des Sports]]
| [[Stade Armandie]]
| [[Stade Jean Dauger]]
| [[Kingsholm-stadion|Kingsholm]]
| [[Ravenhill-stadion|Ravenhill]]
|-
| <small>{{Koördinate|45|9|42|N|1|32|55|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Parc Municipal des Sports}}</small>
| <small>{{Koördinate|44|11|33|N|0|37|14|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Armandie}}</small>
| <small>{{Koördinate|43|29|8|N|1|28|45|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Jean Dauger}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|52|18|N|2|14|34|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Kingsholm}}</small>
| <small>{{Koördinate|54|34|35|N|5|54|16|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Ravenhill}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''16 000'''
| Kapasiteit: '''14 000'''
| Kapasiteit: '''13 500'''
| Kapasiteit: '''12 500'''
| Kapasiteit: '''12 300'''
|-
| [[Lêer:Stade Amédée Domenech.JPG|200px]]
| [[Lêer:Tribuneouest.JPG|200px]]
| [[Lêer:STA 0480.jpg|200px]]
| [[Lêer:Kingsholm in 2007.jpg|200px]]
| [[Lêer:Ravenhillstadium.jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Wallis}} [[Llanelli]]
! {{vlagikoon|Wallis}} [[Pontypool]]
! {{vlagikoon|Wallis}} [[Pontypridd]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Otley]]
|-
| [[Stradeypark]]
| [[Pontypoolpark]]
| [[Sardis Road]]
| [[Cross Green]]
|-
| <small>{{Koördinate|51|41|13|N|4|10|31|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stradeypark}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|42|5|N|3|2|4|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Pontypoolpark}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|36|5|N|3|20|53|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Sardis Road}}</small>
| <small>{{Koördinate|53|54|29|N|1|41|14|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Cross Green}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''10 800'''
| Kapasiteit: '''14 000'''
| Kapasiteit: '''7 200'''
| Kapasiteit: '''5 000'''
|-
| [[Lêer:Stradey Park.jpg|200px]]
| [[Lêer:Pontypool Rugby Ground - geograph.org.uk - 1760922.jpg|200px]]
| [[Lêer:Sardis Road - Pontypridd.jpg|200px]]
| [[Lêer:Cross Green rugby ground, Otley.jpg|200px]]
|}
{| cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey;"
|- style="text-align:center;"
|style="border:0 solid blue;"|
{{location map+|Engeland|float=left|width=280|caption=Plekke in Engeland en Wallis|places=
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=30|lon_deg=0|lon_min=-8|position=bottom|background=|label=[[Londen]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=29|lon_deg=-3|lon_min=-11|position=bottom|background=|label=[[Cardiff]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=52|lat_min=38|lon_deg=1|lon_min=8|position=bottom|background=|label=[[Leicester]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=52|lon_deg=-2|lon_min=-15|position=bottom|background=|label=[[Gloucester]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=41|lon_deg=-4|lon_min=-10|position=top|background=|label=[[Llanelli]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=42|lon_deg=-3|lon_min=-2|position=top|background=|label=[[Pontypool]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=36|lon_deg=-3|lon_min=-20|position=left|background=|label=[[Pontypridd]]}}
{{Location map~|Engeland|lat_deg=53|lat_min=54|lon_deg=-1|lon_min=-41|position=top|background=|label=[[Otley]]}}
}}
|style="border:0 solid #777;"|
{{Location map+|Verenigde Koninkryk|width=220|float=center|caption=Plekke in Skotland en Ierland|places=
{{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=54.596389|long=-5.93|position=bottom|background=|label=[[Belfast]]}}
{{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=53.368047|long=-6.207153|position=bottom|background=|label=[[Dublin]]}}
{{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=55.959843|long=-3.214295|position=bottom|background=|label=[[Edinburg]]}}
}}
|style="border:0 solid #2a5;"|
{{Location map+|Frankryk|width=350|float=right|caption=Plekke in Frankryk|places=
{{Location map~|Frankryk|lat=48.8567|long=2.3508|position=bottom|background=|label=[[Parys]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.6045|long=1.444|position=bottom|background=|label=[[Toulouse]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=45.171546|long=5.722387|position=left|background=|label=[[Grenoble]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=50.6233|long=3.145|position=bottom|background=|label=[[Villeneuve-d'Ascq]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.3476|long=3.219|position=top|background=|label=[[Béziers]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=45.1583|long=1.5321|position=left|background=|label=[[Brive-la-Gaillarde]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=44.2049|long=0.6212|position=right|background=|label=[[Agen]]}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.49|long=-1.48|position=top|background=|label=[[Bayonne]]}}
}}
|}</center>
== Formaat ==
Die Rugbywêreldbeker 1991 is oor 30 dae tussen 16 verskillende spanne oor 32 wedstryde beslis. Dit het op 3 Oktober 1991 op Twickenham in Londen met die openingswedstryd tussen die nominale gasheer Engeland en die verdedigende kampioen Nieu-Seeland afgeskop. Die toernooi het geëindig by dieselfde stadion op 2 November met die eindstryd tussen Australië en Engeland, waartydens die Wallabies die Webb Ellis-beker ingepalm het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 1991 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />Oktober
! scope=col |Do<br />3
! scope=col |Vr<br />4
! scope=col |Sa<br />5
! scope=col |So<br />6
! scope=col |Ma<br />7
! scope=col |Di<br />8
! scope=col |Wo<br />9
! scope=col |Do<br />10
! scope=col |Vr<br />11
! scope=col |Sa<br />12
! scope=col |So<br />13
! scope=col |Ma<br />14
! scope=col |Di<br />15
! scope=col |Wo<br />16
! scope=col |Do<br />17
! scope=col |Vr<br />18
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 3 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
|- align=center
| align=left|Groep 1
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
|- align=center
|align=left|Groep 2
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
|- align=center
|align=left|Groep 3
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
|- align=center
|align=left|Groep 4
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />Oktober/November
! scope=col |Sa<br />19
! scope=col |So<br />20
! scope=col |Ma<br />21
! scope=col |Di<br />22
! scope=col |Wo<br />23
! scope=col |Do<br />24
! scope=col |Vr<br />25
! scope=col |Sa<br />26
! scope=col |So<br />27
! scope=col |Ma<br />28
! scope=col |Di<br />29
! scope=col |Wo<br />30
! scope=col |Do<br />31
! scope=col |Vr<br />1
! scope=col |Sa<br />2
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#d6325b| '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 19 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 20 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 27 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto;" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep 1|Groep 1]]
!width=25%|[[#Groep 2|Groep 2]]
!width=25%|[[#Groep 3|Groep 3]]
!width=25%|[[#Groep 4|Groep 4]]
|-
|
{{NZLru}}<br />
{{ENGru}}<br />
{{ITAru}}<br />
{{USAru}}
|
{{SCOru}}<br />
{{IRLru}}<br />
{{JPNru}}<br />
{{ZIMru}}
|
{{AUSru}}<br />
{{WALru}}<br />
{{SAMru}}<br />
{{ARGru}}
|
{{FRAru}}<br />
{{FIJru}}<br />
{{CANru}}<br />
{{ROMru}}
|}
Die groepwedstryde is onder die vyf gashere soos volg verdeel:
* Groep 1 is in Engeland aangebied
* Groep 2 is beide in Ierland en Skotland aangebied
* Groep 3 is in Wallis aangebied
* Groep 4 is in Frankryk aangebied
=== Groepfase ===
Soos in die Rugbywêreldbeker 1987 is die 16 deelnemende nasionale rugbyspanne in vier groepe van vier elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span drie wedstryde in die groepfase gespeel. Drie punte is vir ’n oorwinning toegeken, twee vir ’n gelykop en een vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens die punte wat total aangeteken is gerangskik.
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* Drie wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* Twee vir ’n gelykop;
* Een vir ’n nederlaag.
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee spanne gelyk op punte was, is die rangorde deur die punte wat total aangeteken is bepaal.
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep 1 het teen die naaswenner van Groep 4 en die wenner van Groep 4 teen die naaswenner van Groep 1 gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers weer in óf die bronseindstryd óf die eindstryd kon ontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.
=== 1991-effek op 1995-kwalifisering ===
Die agt spanne wat tot die kwarteindrondte gevorder het, het regstreeks vir die volgende Rugbywêreldbeker 1995 in Suid-Afrika gekwalifiseer. Hulle was Australië, Engeland, Frankryk, Ierland, Kanada, Nieu-Seeland, Samoa en Skotland.
== Wedstrydbeamptes ==
’n Paneel van 17 skeidsregters is vir die toernooi ingespan.
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Argentinië}} Efraim Sklar <small>([[Argentynse Rugbyunie|Argentinië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Kerry Fitzgerald <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Sandy MacNeill <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Fred Howard <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Ed Morrison <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Fidji}} Lakini Colati <small>([[Fidjiaanse Rugbyunie|Fidji]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} René Hourquet <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Patrick Robin <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Owen Doyle <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
||
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Stephen Hilditch <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Dave Bishop <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Keith Lawrence <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Skotland}} Brian Anderson <small>([[Skotse Rugbyunie|Skotland]])</small>
* {{vlagikoon|Skotland}} Jim Fleming <small>([[Skotse Rugbyunie|Skotland]])</small>
* {{vlagikoon|Verenigde State}} Don Reordan <small>([[VSA Rugby|Verenigde State]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Derek Bevan <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Les Peard <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
|}
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]].
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 1995 mis.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
16 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring.
==== Groep 1 ====
[[Lêer:1991 USA Rugby World Cup Squad.jpg|duimnael|Die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan]] voor hulle wedstryd teen die [[Nieu-Seeland]]se [[All Blacks]] tydens die Rugbywêreldbeker 1991]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{NZLru}}
|3||3||0||0||95||39||+56||13||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{ENGru}}
|3||2||0||1||85||33||+52||9||'''7'''
|-
|align="left"|{{ITAru}}
|3||1||0||2||57||76||–19||7||'''5'''
|-
|align="left"|{{USAru}}
|3||0||0||3||24||113||–89||2||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (BST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 12–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2142 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Jonathan Webb]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Rob Andrew]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Michael Jones]]<br />'''Doelskop:''' [[Grant Fox]]<br />'''Strafdoele:''' [[Grant Fox]] (4)
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 70 000
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Nieu-Seeland het die eerste span geword wat ’n (mede-)gasheer in ’n openingswedstryd kon klop.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 5 Oktober 1991
|tyd = 13:00 (BST)
|tuis = {{ITAru-r}}
|telling = 30–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2143 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Stefano Barba]], [[Ivan Francescato]], [[Paolo Vaccari]], [[Fabio Gaetaniello]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Diego Domínguez]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Diego Domínguez]] (2)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Kevin Swords]]<br />'''Doelskop:''' [[Mark Williams]]<br />'''Strafdoel:''' [[Mark Williams]]
|stadion = [[Cross Green]], [[Otley]], [[Engeland]]
|bywoning = 7 500
|skeidsregter = Owen Doyle ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 8 Oktober 1991
|tyd = 13:00 (BST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 46–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2144 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Terry Wright]] (3), [[Andy Earl]], [[Graham Purvis]], [[John Timu]], [[Va’aiga Tuigamala]], [[Craig Innes]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jon Preston]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Jon Preston]] (2)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Mark Williams]] (2)
|stadion = [[Kingsholm-stadion|Kingsholm]], [[Gloucester]], [[Engeland]]
|bywoning = 12 000
|skeidsregter = Efraim Sklar ([[Argentynse Rugbyunie|Arg]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Jon Preston]], [[Graham Purvis]] en [[Inga Tuigamala]] (almal NZL), asook [[Paul Sheehy]] (VSA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Terry Wright]] (NZL) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Tries scored: greater than or equal to 3 |publisher=ESPNscrum |accessdate=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210211/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |archive-date=3 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Die Verenigde State is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 8 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (BST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 36–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2145 Verslag]
|weg = {{ITAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Jeremy Guscott]] (2), [[Rory Underwood]], [[Jonathan Webb]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonathan Webb]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Jonathan Webb]] (4)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Marcello Cuttitta]]<br />'''Doelskop:''' [[Diego Domínguez]]
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 30 000
|skeidsregter = Brian Anderson ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 11 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (BST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 37–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2146 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Rory Underwood]] (2), [[Will Carling]], [[Mickey Skinner]], [[Nigel Heslop]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Simon Hodgkinson]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Simon Hodgkinson]] (3)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Ray Nelson]]<br />'''Doelskop:''' [[Mark Williams]]<br />'''Strafdoel:''' [[Mark Williams]]
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 45 000
|skeidsregter = Les Peard ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Jay Wilkerson]] (VSA) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Engeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 13 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (BST)
|tuis = {{ITAru-r}}
|telling = 21–31
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2147 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Marcello Cuttitta]], [[Massimo Bonomi]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Diego Domínguez]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Diego Domínguez]] (3)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Zinzan Brooke]], [[Craig Innes]], [[Va’aiga Tuigamala]], [[Jason Hewett]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Grant Fox]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Grant Fox]] (3)
|stadion = [[Welford Road-stadion|Welford Road]], [[Leicester]], [[Engeland]]
|bywoning = 15 711
|skeidsregter = Kerry Fitzgerald ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Alessandro Bottacchiari]] (Ita), asook [[Jason Hewett]] en [[Shayne Philpott]] (albei NZL) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
==== Groep 2 ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{SCOru}}
|3||3||0||0||122||36||+86||17||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{IRLru}}
|3||2||0||1||102||51||+51||16||'''7'''
|-
|align="left"|{{JPNru}}
|3||1||0||2||77||87||–10||13||'''5'''
|-
|align="left"|{{ZIMru}}
|3||0||0||3||31||158||–127||6||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 5 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (BST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 47–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2148 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Scott Hastings]], [[Tony Stanger]], [[Craig Chalmers]], [[Derek White]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Iwan Tukalo]], [[Gavin Hastings]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gavin Hastings]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (2), [[Craig Chalmers]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Takahiro Hosokawa]]<br />'''Doelskop:''' [[Takahiro Hosokawa]]<br />'''Strafdoel:''' [[Takahiro Hosokawa]]
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 60 000
|skeidsregter = Ed Morrison ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[David Milne]] (Sko) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 6 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (IST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 55–11
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2149 Verslag]
|weg = {{ZIMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Brian Robinson]] (4), [[Nick Popplewell]] (2), [[Simon Geoghegan]], [[David Curtis]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ralph Keyes]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Ralph Keyes]] (5)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Brendon Dawson]], [[William Schultz]]<br />'''Strafdoel:''' [[Andrew Ferreira]]
|stadion = [[Lansdowne Road]], [[Dublin]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 40 000
|skeidsregter = Keith Lawrence ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Brian Beattie]], [[Chris Botha]], [[Brenton Catterall]], [[Brian Currin]], [[Rob Demblon]], [[Robin Hunter]] en [[William Schultz]] (almal Zim) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Brian Robinson]] (Irl) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (IST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 32–16
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2150 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Noel Mannion]] (2), [[Pat O’Hara]], [[Jim Staples]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ralph Keyes]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Ralph Keyes]] (4)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Toshiyuki Hayashi]], [[Hiroyuki Kajihara]], [[Yoshihito Yoshida]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Takahiro Hosokawa]] (2)
|stadion = [[Lansdowne Road]], [[Dublin]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 30 000
|skeidsregter = Laikini Colati ([[Fidjiaanse Rugbyunie|Fij]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Ierland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (BST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 51–12
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2151 Verslag]
|weg = {{ZIMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Iwan Tukalo]] (3), [[Derek Turnbull]], [[Scott Hastings]], [[Tony Stanger]], [[Doddie Weir]], [[Derek White]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Peter Dods]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Peter Dods]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Doug Wyllie]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Adrian Garvey]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Brian Currin]] (2)
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 35 000
|skeidsregter = Don Reordan ([[VSA Rugby|VSA]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Alan Watt]] (Sko), asook [[Ewan MacMillan]], [[Darren Muirhead]] en [[Chippy Roberts]] (almal Zim) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Iwan Tukalo]] (Sko) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Skotland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Zimbabwe is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 12 Oktober 1991
|tyd = 13:30 (BST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 24–15
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2152 Verslag]
|weg = {{IRLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Graham Shiel]], [[Gary Armstrong]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gavin Hastings]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Craig Chalmers]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Ralph Keyes]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Ralph Keyes]]
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 60 000
|skeidsregter = Fred Howard ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Graham Shiel]] (Sko) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 14 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (BST)
|tuis = {{JPNru-r}}
|telling = 52–8
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2153 Verslag]
|weg = {{ZIMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Yoshihito Yoshida]] (2), [[Terunori Masuho]] (2), [[Eiji Kutsuki]] (2), [[Masami Horikoshi]], [[Ekeroma Luaiufi]], [[Katsuhiro Matsuo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Takahiro Hosokawa]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Takahiro Hosokawa]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Richard Tsimba]], [[Honeywell Nguruve]]
|stadion = [[Kingspan-stadion|Ravenhill]], [[Belfast]], [[Noord-Ierland]]
|bywoning = 9 000
|skeidsregter = René Hourquet ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Gary Snyder]] (Zim) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
==== Groep 3 ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{AUSru}}
|3||3||0||0||79||25||+54||11||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{SAMru}}
|3||2||0||1||54||34||+20||8||'''7'''
|-
|align="left"|{{WALru}}
|3||1||0||2||32||61||–29||3||'''5'''
|-
|align="left"|{{ARGru}}
|3||0||0||3||38||83||–45||4||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 4 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (BST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 19–32
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2154 Verslag]
|weg = {{AUSru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Martín Terán]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[Guillermo del Castillo]]<br />'''Strafdoel:''' [[Guillermo del Castillo]]<br />'''Skepdoele:''' [[Lisandro Arbizu]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[David Campese]] (2), [[Tim Horan]] (2), [[Phil Kearns]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Lynagh]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (2)
|stadion = [[Stradeypark]], [[Llanelli]], [[Wallis]]
|bywoning = 11 000
|skeidsregter = David Bishop ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Mariano Bosch]] en [[Eduardo Laborde]] (albei Arg), asook [[David Nucifora]] (Aus) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Federico Méndez]] (ARG) word op 19 jaar en 54 dae die jongste rugbyspeler in dié tyd wat tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd verskyn.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2003478.html#thretton+takes+milestone+stride |title=Thretton takes milestone in his stride |publisher=rugbyworldcup.com |author=Joel Fitzpatrick |date=6 September 2007 |accessdate=30 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930165324/http://en.rugbyworldcup.com/home/news/newsid%3D2003478.html#thretton+takes+milestone+stride |archive-date=30 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 6 Oktober 1991
|tyd = 13:00 (BST)
|tuis = {{WALru-r}}
|telling = 13–16
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/655 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Arthur Jones]], [[Ieuan Evans]]<br />'''Doelskop:''' [[Mark Ring]]<br />'''Strafdoel:''' [[Mark Ring]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[To’o Vaega]], [[Sila Vaifale]]<br />'''Doelskop:''' [[Matthew Vaea]]<br />'''Strafdoele:''' [[Matthew Vaea]] (2)
|stadion = [[Cardiff Arms Park|Nasionale Stadion]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 45 000
|skeidsregter = Patrick Robin ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Mike Rayer]] en [[Ken Waters]] (albei Wal), asook [[Mark Birtwistle]], [[Frank Bunce]], [[Mat Keenan]] en [[Pat Lam]] (almal Sam) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''Dit is Wallis se eerste nederlaag ooit teen ’n vlak-twee-span.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2998154.stm |title=1991: W Samoa 16–13 Wales |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 Oktober 1991
|tyd = 13:00 (BST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 9–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2156 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (3)
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Matthew Vaea]]
|stadion = [[Pontypoolpark]], [[Pontypool]], [[Wallis]]
|bywoning = 15 000
|skeidsregter = Ed Morrison ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Australië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 Oktober 1991
|tyd = 20:00 (BST)
|tuis = {{WALru-r}}
|telling = 16–7
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/656 Verslag]
|weg = {{ARGru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Paul Arnold]]<br />'''Strafdoele:''' [[Mark Ring]] (3), [[Mike Rayer]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Hernan Simon]]<br />'''Strafdoel:''' [[Guillermo del Castillo]]
|stadion = [[Cardiff Arms Park|Nasionale Stadion]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 35 000
|skeidsregter = René Hourquet ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:red">Argentinië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 12 Oktober 1991
|tyd = 15:15 (BST)
|tuis = {{WALru-r}}
|telling = 3–38
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/657 Verslag]
|weg = {{AUSru}}
|tuispunte = '''Strafdoel:''' [[Mark Ring]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Marty Roebuck]] (2), [[Peter Slattery]], [[David Campese]], [[Tim Horan]], [[Michael Lynagh]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Lynagh]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (2)
|stadion = [[Cardiff Arms Park|Nasionale Stadion]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 54 000
|skeidsregter = Keith Lawrence ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:red">Wallis is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span>
* ''Wallis word die eerste (mede-)gasheer wat nie tot die uitklopfase kon vorder nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dailymail.co.uk/sport/rugbyunion/article-3259951/THE-NUMBERS-GAME-Stuart-Lancaster-s-England-record-doesn-t-make-pretty-reading-Rugby-World-Cup-exit.html |title=THE NUMBERS GAME: Stuart Lancaster's England record doesn't make for pretty reading after the Rugby World Cup exit |publisher=[[Daily Mail]] |date=5 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://uk.reuters.com/article/uk-rugby-union-world-england-rankings/beale-not-foley-to-blame-for-englands-early-exit-idUKKCN0RZ1TT20151005 |title=Beale, not Foley, to blame for England's early exit? |publisher=[[Reuters]] |date=5 Oktober 2015 |accessdate=20 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020210009/https://uk.reuters.com/article/uk-rugby-union-world-england-rankings/beale-not-foley-to-blame-for-englands-early-exit-idUKKCN0RZ1TT20151005 |archive-date=20 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 13 Oktober 1991
|tyd = 13:00 (BST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 12–35
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2159 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Martín Terán]]<br />'''Doelskop:''' [[Lisandro Arbizu]]<br />'''Strafdoele:''' [[Eduardo Laborde]], [[Lisandro Arbizu]]<br />'''Kaart:''' [[Pedro Sporleder]] {{Rooikaart|0|65}}
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Timo Tagaloa]] (2), [[Brian Lima]] (2), [[Frank Bunce]], [[Stephen Bachop]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matthew Vaea]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Matthew Vaea]]<br />'''Kaart:''' [[Mat Keenan]] {{Rooikaart|0|65}}
|stadion = [[Sardis Road]], [[Pontypridd]], [[Wallis]]
|bywoning = 8 500
|skeidsregter = Brian Anderson ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])<br />Vervang deur Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Francisco Irarrazaval]] (Arg) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''Beide [[Pedro Sporleder]] (Arg) en [[Mat Keenan]] (Sam) ontvang in die 65ste minuut ’n rooikaart omdat hulle stof na mekaar gegooi het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/greatestxv/8689356/Greatest-Rugby-World-Cup-XV-second-row-front-jumper-profiles-Pedro-Sporleder.html |title=Greatest Rugby World Cup XV: second row front jumper profiles – Pedro Sporleder |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Tom Barclay |date=8 Augustus 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Wes-Samoa vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
==== Groep 4 ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{FRAru}}
|3||3||0||0||82||25||+57||12||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{CANru}}
|3||2||0||1||45||33||+12||4||'''7'''
|-
|align="left"|{{ROMru}}
|3||1||0||2||31||64||–33||5||'''5'''
|-
|align="left"|{{FIJru}}
|3||0||0||3||27||63||36||1||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 4 Oktober 1991
|tyd = 20:00 (MEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 30–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2160 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Olivier Roumat]], [[Jean-Baptiste Lafond]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Philippe Saint-André]]<br />'''Doelskop:''' [[Didier Camberabero]]<br />'''Strafdoele:''' [[Didier Camberabero]] (4)
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Neculai Nichitean]]
|stadion = [[Stade de la Méditerranée]], [[Béziers]], [[Frankryk]]
|bywoning = 22 000
|skeidsregter = Les Peard ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 5 Oktober 1991
|tyd = 20:00 (MEST)
|tuis = {{CANru-r}}
|telling = 13–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2161 Verslag]
|weg = {{FIJru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Scott Stewart]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gareth Rees]] (3)
|wegpunte = '''Skepdoel:''' [[Waisale Serevi]]
|stadion = [[Stade Jean Dauger]], [[Bayonne]], [[Frankryk]]
|bywoning = 5 000
|skeidsregter = Kerry Fitzgerald ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 8 Oktober 1991
|tyd = 20:00 (MEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 33–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2162 Verslag]
|weg = {{FIJru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Jean-Baptiste Lafond]] (3), [[Philippe Sella]] (2), [[Didier Camberabero]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Didier Camberabero]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Didier Camberabero]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Pita Naruma]]<br />'''Doelskop:''' [[Severo Koroduadua]]<br />'''Strafdoel:''' [[Severo Koroduadua]]
|stadion = [[Stade Lesdiguières]], [[Grenoble]], [[Frankryk]]
|bywoning = 18 548
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Naibuka Vuli]] (Fij) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Jean-Baptiste Lafond]] (Fra) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Fidji is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 9 Oktober 1991
|tyd = 17:00 (MEST)
|tuis = {{CANru-r}}
|telling = 19–11
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2163 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Gordon MacKinnon]], [[Glen Ennis]]<br />'''Doelskop:''' [[Mark Wyatt]]<br />'''Strafdoele:''' [[Mark Wyatt]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Gareth Rees]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Adrian Lungu]], [[Catalin Sasu]]<br />'''Strafdoel:''' [[Neculai Nichitean]]
|stadion = [[Stade Ernest-Wallon]], [[Toulouse]], [[Frankryk]]
|bywoning = 10 000
|skeidsregter = Sandy MacNeill ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Gabriel Vlad]] (Rom) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Kanada vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 12 Oktober 1991
|tyd = 19:00 (MEST)
|tuis = {{FIJru-r}}
|telling = 15–17
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2165 Verslag]
|weg = {{ROMru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Opeti Turuva]] (2)<br />'''Skepdoele:''' [[Tomasi Rabaka]] (2), [[Opeti Turuva]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Gheorghe Ion]], [[Haralambie Dumitras]], [[Catalin Sasu]]<br />'''Doelskop:''' [[Nicolae Racean]]<br />'''Strafdoel:''' [[Nicolae Racean]]
|stadion = [[Stade Amédée-Domenech|Parc Municipal des Sports]], [[Brive-la-Gaillarde]], [[Frankryk]]
|bywoning = 8 500
|skeidsregter = Owen Doyle ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Ilie Ivancuic]] en [[Micusor Marin]] (albei Rom) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 13 Oktober 1991
|tyd = 20:00 (MEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 19–13
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2164 Verslag]
|weg = {{CANru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Jean-Baptiste Lafond]], [[Philippe Saint-André]]<br />'''Doelskop:''' [[Didier Camberabero]]<br />'''Strafdoele:''' [[Thierry Lacroix]] (2), [[Didier Camberabero]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Mark Wyatt]]<br />'''Strafdoele:''' [[Mark Wyatt]], [[Gareth Rees]]<br />'''Skepdoel:''' [[Gareth Rees]]
|stadion = [[Stade Armandie]], [[Agen]], [[Frankryk]]
|bywoning = 14 000
|skeidsregter = Stephen Hilditch ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
=== Uitklopfase ===
[[Lêer:1991 - David Campese's autographed shirt.jpg|duimnael|David Campese (Wallabies) se trui, versier met handtekeninge, word in ’n [[Hongkong]]se kroeg ten toon gestel]]
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Eindstryd
| RD1-header01 = 19 Oktober – Edinburg
| RD1-team01 = '''{{SCOru}}'''
| RD1-score01 = '''28'''
| RD1-team02 = {{SAMru}}
| RD1-score02 = 6
| RD1-header02 = 19 Oktober – Parys
| RD1-team03 = {{FRAru}}
| RD1-score03 = 10
| RD1-team04 = '''{{ENGru}}'''
| RD1-score04 = '''19'''
| RD1-header03 = 20 Oktober – Villeneuve-d'Ascq
| RD1-team05 = '''{{NZLru}}'''
| RD1-score05 = '''29'''
| RD1-team06 = {{CANru}}
| RD1-score06 = 13
| RD1-header04 = 20 Oktober – Dublin
| RD1-team07 = '''{{AUSru}}'''
| RD1-score07 = '''19'''
| RD1-team08 = {{IRLru}}
| RD1-score08 = 18
| RD2-header01 = 26 Oktober – Edinburg
| RD2-team01 = {{SCOru}}
| RD2-score01 = 6
| RD2-team02 = '''{{ENGru}}'''
| RD2-score02 = '''9'''
| RD2-header02 = 27 Oktober – Dublin
| RD2-team03 = {{NZLru}}
| RD2-score03 = 6
| RD2-team04 = '''{{AUSru}}'''
| RD2-score04 = '''16'''
| RD3-header01 = 2 November – Londen
| RD3-team01 = {{ENGru}}
| RD3-score01 = 6
| RD3-team02 = '''{{AUSru}}'''
| RD3-score02 = '''12'''
| RD3-header02 = 30 Oktober – Cardiff
| RD3-team03 = {{SCOru}}
| RD3-score03 = 6
| RD3-team04 = '''{{NZLru}}'''
| RD3-score04 = '''13'''
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 19 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (MEST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 10–19
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2167 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Jean-Baptiste Lafond]]<br />'''Strafdoele:''' [[Thierry Lacroix]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Rory Underwood]], [[Will Carling]]<br />'''Doelskop:''' [[Jonathan Webb]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonathan Webb]] (3)
|stadion = [[Parc des Princes]], [[Parys]], [[Frankryk]]
|bywoning = 46 749
|skeidsregter = David Bishop ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 19 Oktober 1991
|tyd = 13:00 (BST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 28–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2166 Verslag]
|weg = {{SAMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[John Jeffrey]] (2), [[Tony Stanger]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gavin Hastings]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (4)
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Matthew Vaea]]<br />'''Skepdoel:''' [[Stephen Bachop]]
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 60 000
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 20 Oktober 1991
|tyd = 13:00 (IST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 18–19
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2168 Verslag]
|weg = {{AUSru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Gordon Hamilton]]<br />'''Doelskop:''' [[Ralph Keyes]]<br />'''Strafdoele:''' [[Ralph Keyes]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Ralph Keyes]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[David Campese]] (2), [[Michael Lynagh]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Lynagh]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Michael Lynagh]]
|stadion = [[Lansdowne Road]], [[Dublin]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 54 500
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 20 Oktober 1991
|tyd = 15:00 (MEST)
|tuis = {{CANru-r}}
|telling = 13–29
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2169 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Chris Tynan]], [[Al Charron]]<br />'''Doelskop:''' [[Gareth Rees]]<br />'''Strafdoel:''' [[Mark Wyatt]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[John Timu]] (2), [[Bernie McCahill]], [[Zinzan Brooke]], [[John Kirwan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Grant Fox]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Grant Fox]]
|stadion = [[Stadium Lille Métropole]], [[Villeneuve-d'Ascq]], [[Frankryk]]
|bywoning = 30 360
|skeidsregter = Fred Howard ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 26 Oktober 1991
|tyd = 14:30 (BST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 6–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2170 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (2)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Jonathan Webb]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Rob Andrew]]
|stadion = [[Murrayfield-stadion|Murrayfield]], [[Edinburg]], [[Skotland]]
|bywoning = 60 000
|skeidsregter = Kerry Fitzgerald ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 27 Oktober 1991
|tyd = 14:30 (WET)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 16–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2171 Verslag]
|weg = {{NZLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[David Campese]], [[Tim Horan]]<br />'''Doelskop:''' [[Michael Lynagh]]<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (2)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Grant Fox]] (2)
|stadion = [[Lansdowne Road]], [[Dublin]], [[Republiek Ierland]]
|bywoning = 54 000
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Dit is die eerste keer wat Nieu-Seeland tydens die eerste helfte van ’n rugbywêreldbekerwedstryd nie punte kon aanteken nie.''
* ''Dit is Nieu-Seeland se eerste rugbywêreldbekernederlaag ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/1991-rugby-world-cup/rugby/story/195305.html |title=Australia break All Blacks' hearts |publisher=ESPNscrum |author=Richard Seeckts |date=27 Oktober 1991 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Oktober 1991
|tyd = 14:30 (GMT)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 13–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2172 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Walter Little]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jon Preston]] (3)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (2)
|stadion = [[Cardiff Arms Park|Nasionale Stadion]], [[Cardiff]], [[Wallis]]
|bywoning = 37 000
|skeidsregter = Stephen Hilditch ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 2 November 1991
|tyd = 14:30 (GMT)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 12–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2173 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Tony Daly]]<br />'''Doelskop:''' [[Michael Lynagh]]<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (2)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Jonathan Webb]] (2)
|stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]], [[Engeland]]
|bywoning = 56 208
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Sedert die 1987-eindstryd is dit die eerste en laaste keer wat twee spanne mekaar in die eindstryd ontmoet wat nog nie ’n titel ingepalm het nie.''
* ''Australië wen die Rugbywêreldbeker 1991 sonder ’n verlore wedstryd.''
* ''Australië word ná Nieu-Seeland in 1987 die tweede agtereenvolgende wêreldkampioen van die Suidelike Halfrond.
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 1991
|-
|align=center|'''{{AUSru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 16 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 1991.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+1991;spanmin1=01+Jan+1991;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |title=Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records |publisher=ESPNscrum |accessdate=23 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623082021/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+1991;spanmin1=01+Jan+1991;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |archive-date=23 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:1991 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 1991:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || 3 || 6 || 6 || 0 || 0 || 126 || 17 || 11 || 12 || 0
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || 1 || 6 || 4 || 0 || 2 || 119 || 11 || 9 || 17 || 2
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || 1 || 6 || 5 || 0 || 1 || 143 || 19 || 11 || 15 || 0
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || 2 || 6 || 4 || 0 || 2 || 162 || 20 || 14 || 16 || 2
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || 4 || 4 || 3 || 0 || 1 || 92 || 13 || 5 || 10 || 0
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || 2 || 4 || 2 || 0 || 2 || 120 || 13 || 7 || 16 || 2
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || 3 || 4 || 2 || 0 || 2 || 60 || 8 || 5 || 5 || 1
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{CANru}} || 4 || 4 || 2 || 0 || 2 || 58 || 6 || 2 || 8 || 2
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 9 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || 2 || 3 || 1 || 0 || 2 || 77 || 13 || 8 || 2 || 1
|- style="background:#f55"
| 10 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || 1 || 3 || 1 || 0 || 2 || 57 || 7 || 7 || 5 || 0
|- style="background:#f55"
| 11 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 32 || 3 || 1 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{ROMru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 2 || 31 || 5 || 1 || 3 || 0
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 3 || 38 || 4 || 2 || 4 || 2
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{ZIMru}} || 2 || 3 || 0 || 0 || 3 || 31 || 6 || 2 || 1 || 0
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || 4 || 3 || 0 || 0 || 3 || 27 || 1 || 1 || 3 || 4
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{USAru}} || 1 || 3 || 0 || 0 || 3 || 24 || 2 || 2 || 4 || 0
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 32 || || || || 1197 || 148 || 88 || 131 || 16
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Ralph Keyes]]
| 68
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Michael Lynagh]]
| 66
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Gavin Hastings]]
| 61
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Jonathan Webb]]
| 56
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Grant Fox]]
| 44
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Didier Camberabero]]
| 32
|-
|rowspan="2"| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Italië}} [[Diego Domínguez]]
|rowspan="2"| 29
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[Takahiro Hosokawa]]
|-
| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Samoa}} [[Matthew Vaea]]
| 25
|-
|rowspan="2"| 10
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Jean-Baptiste Lafond]]
|rowspan="2"| 24
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[David Campese]]
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
|rowspan="2"| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Jean-Baptiste Lafond]]
|rowspan="2"| 6
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[David Campese]]
|-
|rowspan="4"| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Brian Robinson]]
|rowspan="4"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Tim Horan]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Iwan Tukalo]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Rory Underwood]]
|-
|rowspan="5"| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Martín Terán]]
|rowspan="5"| 3
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[Yoshihito Yoshida]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[John Timu]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Terry Wright]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Tony Stanger]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Simon Barclay |title=Rugby World Cup 1987–2015: Complete Match Results & Statistics |publisher=Silverthorn Publishing |year=2015 |isbn=978-1-326-46806-4}}
* {{en}} {{cite book |author=Lance Peatey |title=In Pursuit of Bill: A Complete History of the Rugby World Cup |publisher=New Holland Publishers |year=2011 |isbn=978-1-74257-191-1}}
* {{en}} {{cite book |author=Gerald Davies |title=The History of the Rugby World Cup |publisher=Sanctuary Publishing Ltd |year=2004 |isbn=1-86074-602-0}}
* {{en}} {{cite book |author=Nick Farr-Jones |title=Story of the Rugby World Cup |publisher=Australian Post Corporation |year=2003 |isbn=0-642-36811-2}}
* {{en}} {{cite book |authors=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa: The Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |year=2000 |location=Auckland, Nieu-Seeland |isbn=978-0-14-029577-1}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|1991 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 1991}}
* {{en}} [https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview Amptelike Rugbywêreldbekerwebwerf]
* {{en}} [http://en.espn.co.uk/1991-rugby-world-cup/rugby/series/18171.html?template=results Volledige uitslae en statistiek] by ESPN
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/page/rwchistory1991/history-rugby-world-cup-1991-australia-defeat-england-twickenham-become-champions England take scenic route to home final – Reliving Rugby World Cup 1991]
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/table/_/league/164205/season/1991 Rugby World Cup Standings – 1991]
* {{en}} [http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees Rugbywêreldbekerskeidsregters] by RugbyRefs.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150401160106/http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees |date=1 April 2015}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 1991}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Engeland]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Frankryk]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Ierland]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Skotland]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Wallis]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Engeland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Frankryk]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Ierland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Skotland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Wallis]]
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|1991]]
[[Kategorie:Sport in 1991]]
a5vtn6brakafqhn9qft5ma9myync1yn
Rugbywêreldbeker 1987
0
33133
2910634
2909841
2026-06-10T19:00:04Z
SpesBona
2720
/* Bronnelys */ + 1
2910634
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 1987.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Nieu-Seeland}}<br />{{vlagland|Australië}}
| datums = 22 Mei – 20 Junie
| nasies = 16
| kampioen = {{NZLru}}
| naaswenner = {{FRAru}}
| derdeplek = {{WALru}}
| wedstryde = 32
| bywoning = 604500
| drieë = 224
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Grant Fox]] (126)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/stats/players?metric=points&event=1 |title=Rugby World Cup 1987: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Craig Green]]<br />{{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[John Kirwan]] (6 drieë elk)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/stats/players?metric=tries&event=1 |title=Rugby World Cup 1987: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = Geen
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 1987''' ([[Engels]]: ''1987 Rugby World Cup''; [[Maori (taal)|Maori]]: ''Ipu o te Ao Whutupōro 1987'') is van 22 Mei tot 20 Junie 1987 in [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] beslis. Dit was die eerste [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyvoetbalraad]] (IRVR; nou Wêreldrugby) aangebied word.
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
16 nasionale [[rugby]]spanne het aan die Rugbywêreldbeker 1987 deelgeneem: Die destydse sewe lede van die IRVR ([[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die voorste nielede wat deur die IRVR genooi is ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]], die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] en [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]]). Vir [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]] is ondanks ’n beter speelkwaliteit in vergelyking met sommige van die genooide nasionale rugbyspanne nie ’n uitnodiging gestuur nie; sedertdien is dit die enigste rugbywêreldbekertoernooi wat Wes-Samoa misgeloop het. Die [[Sowjetse nasionale rugbyspan|Sowjetunie]] is wel genooi om aan die toernooi deel te neem, maar hulle het weens [[Suid-Afrika]] se lidmaatskap by die IRVR dié aanbod verwerp.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://mg.co.za/article/2007-07-31-russians-target-2011-world-cup |title=Russians target 2011 World Cup |publisher=[[Mail & Guardian]] |author=Alexander Fedorets |date=31 Julie 2007 |accessdate=9 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009112501/https://mg.co.za/article/2007-07-31-russians-target-2011-world-cup/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Springbokke|Suid-Afrika]] kon nie aan die rugbywêreldbeker deelneem nie as gevolg van ’n sportboikot teen dié land weens sy voortgesette [[apartheid]]sbeleid. Zimbabwe is ná drie nederlae reeds in die groepfase uitgeskakel.
Tydens die Rugbywêreldbeker 1987 is 32 wedstryde gespeel, waaronder 24 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in vier groepe van vier elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer. Die spanne wat tot die kwarteindrondte gevorder het, het regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 1991]] in die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] gekwalifiseer.
Nieu-Seeland het die eindstryd op [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]] teen Frankryk met 29–9 gewen en sodoende die eerste rugbywêreldkampioen geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960324.stm |title=1987: Kiwis see off France in final |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Wallis het in die derde en Australië in die vierde plek geëindig; interessant genoeg het die vier groepwenners as die vier beste spanne van die toernooi geëindig. Vir die Walliesers was dit hulle beste toernooiverloop in dié tyd. Die kwarteindstryd wat Frankryk teen Australië met 30–24 gewen het, word as een van die beste wedstryde in die rugbywêreldbekergeskiedenis beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2965700.stm |title=1987: France 30–24 Australia |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Toewysing ==
Aan die begin van die 1980’s het die idee van ’n rugbywêreldbekertoernooi opgedaag, maar tydens ’n vergadering van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR) is dié voorstel verwerp. Die [[Rugby Australia|Australiese]] en [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse]] beheerliggame het vervolgens – onafhanklik van mekaar – ’n brief vir die IRVR geskryf, waarin hulle op die aanbieding van ’n rugbywêreldbekertoernooi aangedring het. 1985 is die voorstel, ten spyte van veral Britse en Ierse weerstand, goedgekeur. Vervolgens is aan Australië en Nieu-Seeland die Rugbywêreldbeker 1987 toegewys. Die beslissende stem was van Suid-Afrika wat die projek ten spyte van die voortgesette boikot teen die land weens [[apartheid]] ondersteun het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/that-1980s-sports-blog/2015/sep/11/rugby-union-world-cup-1987-never-happened |title=We take the Rugby World Cup for granted but it nearly didn't exist |publisher=[[The Guardian]] |author=Steven Pye |date=11 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Deelnemers ==
Die sewe lede van die IRVR het regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 1987 gekwalifiseer: Die twee gashere Australië en Nieu-Seeland, die vier tuisnasies Engeland, Ierland, Skotland en Wallis asook Frankryk. Die IRVR-lid Suid-Afrika is in 1984 weens sy [[apartheid]]sbeleid van die beplande toernooi geskors; nasionale rugbyspanne van ander deelnemende lande het egter ook ná die Rugbywêreldbeker 1987 wedstryde teen die Springbokke gespeel. Vir die oorblywende nege plekke is nie ’n kwalifisering gehou nie. Die nasionale rugbyspanne van Argentinië, Fidji, Italië, Japan, Kanada, Tonga, die Verenigde State en Zimbabwe is deur die IRVR genooi om deel te neem. Wes-Samoa is egter nie genooi nie, ten spyte van sy beter plasing op die destydse nieamptelike wêreldranglys bo Tonga; sedertdien is dit die enigste rugbywêreldbekertoernooi waaraan hulle nie deelgeneem het nie. Die Sowjetse nasionale rugbyspan is ook vir die toernooi genooi, maar hulle het die aanbod uit protes teen die Suid-Afrikaanse IRVR-lidmaatskap verwerp. Vervolgens het Roemenië die Sowjetunie vervang.
[[Lêer:World Map 1987 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat genooi is; altesaam 16 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:1987 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Gashere}}
{{sleutel|#07f|Lid van die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyvoetbalraad]] (IRVR)}}
{{sleutel|#880|Uitgenooi deur die IRVR}}
{{sleutel|#f0f|Plaasvervanger ná die Sowjetunie se weiering}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{AUSru}}
|rowspan="2"|'''Gashere'''
|rowspan="16"|Debuut
|1
|-
|{{NZLru}}
|3
|-
|{{ENGru}}
|rowspan="5"|'''Volle lede'''
|1
|-
|{{FRAru}}
|4
|-
|{{IRLru}}
|2
|-
|{{SCOru}}
|4
|-
|{{WALru}}
|2
|-
|{{ARGru}}
|rowspan="9"|Uitgenooi
|3
|-
|{{CANru}}
|2
|-
|{{FIJru}}
|3
|-
|{{ITAru}}
|3
|-
|{{JPNru}}
|1
|-
|{{ROMru-1965}}
|4
|-
|{{TGAru}}
|2
|-
|{{USAru}}
|1
|-
|{{ZIMru}}
|4
|}
== Stadions ==
Australië het elf wedstryde op twee verskeie plekke gehuisves, terwyl Nieu-Seeland 21 wedstryde op nege plekke aangebied het.
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin:0 auto; clear:both"
! [[Auckland]], [[Noordeiland]]
! [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], Noordeiland
! [[Christchurch]], [[Suideiland]]
! [[Dunedin]], Suideiland
|-
| [[Edenparkstadion|Edenpark]]
| [[Athletic Park]]
| [[Lancasterpark]]
| [[Carisbrook]]
|-
| <small>{{Koördinate|36|52|30|S|174|44|41|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Edenpark}}</small>
| <small>{{Koördinate|41|19|2|S|174|46|37|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Athletic Park}}</small>
| <small>{{Koördinate|43|32|31|S|172|39|15|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Lancasterpark}}</small>
| <small>{{Koördinate|45|53|37|S|170|29|26|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Carisbrook}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''48 000'''
| Kapasiteit: '''39 000'''
| Kapasiteit: '''36 500'''
| Kapasiteit: '''35 000'''
|-
| [[Lêer:Eden Park cropped.jpg|150px]]
| [[Lêer:All Blacks vs British Lions 31 July 1971, Athletic Park, Wellington (19957594411).jpg|150px]]
| [[Lêer:Lancaster Park aerial July 2011.jpg|150px]]
| [[Lêer:Carisbrook.jpg|150px]]
|-
! [[Rotorua]], Noordeiland
!rowspan=10|{{location map+|Nieu-Seeland|width=300|float=center|places=
{{Location map~|Nieu-Seeland|lat_deg=-36|lat_min=-50|lon_deg=174|lon_min=44|position=left|background=|label=[[Auckland]]}}
{{Location map~|Nieu-Seeland|lat_deg=-43|lat_min=-32|lon_deg=172|lon_min=37|position=bottom|background=|label=[[Christchurch]]}}
{{Location map~|Nieu-Seeland|lat_deg=-45|lat_min=-52|lon_deg=170|lon_min=30|position=top|background=|label=[[Dunedin]]}}
{{Location map~|Nieu-Seeland|lat_deg=-37|lat_min=-47|lon_deg=175|lon_min=17|position=left|background=|label=[[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]]}}
{{Location map~|Nieu-Seeland|lat_deg=-46|lat_min=-24|lon_deg=168|lon_min=21|position=bottom|background=|label=[[Invercargill]]}}
{{Location map~|Nieu-Seeland|lat_deg=-39|lat_min=-29|lon_deg=176|lon_min=55|position=bottom|background=|label=[[Napier, Nieu-Seeland|Napier]]}}
{{Location map~|Nieu-Seeland|lat_deg=-40|lat_min=-21|lon_deg=175|lon_min=37|position=left|background=|label=[[Palmerston North]]}}
{{Location map~|Nieu-Seeland|lat_deg=-38|lat_min=-08|lon_deg=176|lon_min=15|position=bottom|background=|label=[[Rotorua]]}}
{{Location map~|Nieu-Seeland|lat_deg=-41|lat_min=-17|lon_deg=174|lon_min=46|position=bottom|background=|label=[[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]]}}
}}
!rowspan=10|{{location map+|Australië|width=400|float=center|places=
{{Location map~|Australië|lat_deg=-27|lat_min=-28|lon_deg=153|lon_min=02|position=left|background=|label=[[Brisbane]]}}
{{Location map~|Australië|lat_deg=-33|lat_min=-52|lon_deg=151|lon_min=13|position=top|background=|label=[[Sydney]]}}
}}
! [[Napier]], Noordeiland
|-
| [[Rotorua Internasionale Stadion|Rotorua Int’l Stadion]]
| [[McLeanpark]]
|-
| <small>{{Koördinate|38|9|21|S|176|13|27|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Rotorua Internasionale Stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|39|30|7|S|176|54|46|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=McLeanpark}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''35 000'''
| Kapasiteit: '''30 000'''
|-
|
| [[Lêer:McLean Park, Napier.jpg|150px]]
|-
! [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]], Noordeiland
! [[Brisbane]], [[Queensland]]
|-
| [[Waikatostadion|Waikato]]
| [[Ballymorestadion|Ballymore]]
|-
| <small>{{Koördinate|37|46|52|S|175|16|6|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Waikatostadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|27|26|31|S|153|1|4|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Ballymorestadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''30 000'''
| Kapasiteit: '''24 000'''
|-
| [[Lêer:Hamilton 03.jpg|150px]]
|
|-
! [[Sydney]], [[Nieu-Suid-Wallis]]
! [[Invercargill]], Suideiland
! [[Palmerston North]], Noordeiland
|-
| [[Concord-ovaal]]
| [[Rugby Park-stadion|Rugby Park]]
| [[Arena Manawatu|Showgrounds-ovaal]]
|-
| <small>{{Koördinate|33|52|6|S|151|6|34|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Concord-ovaal}}</small>
| <small>{{Koördinate|46|25|1|S|168|21|46|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Rugby Park-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|40|21|24|S|175|36|4|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Showgrounds-ovaal}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''20 000'''
| Kapasiteit: '''30 000'''
| Kapasiteit: '''20 000'''
|-
| [[Lêer:Concord Oval eastern grandstand.JPG|150px]]
| [[Lêer:Rugby Park Invercargill.jpg|150px]]
| [[Lêer:Fmgstadium.JPG|150px]]
|}</center>
== Formaat ==
Die Rugbywêreldbeker 1987 is oor 29 dae tussen 16 verskillende spanne oor 32 wedstryde beslis. Dit het op 22 Mei 1987 op Edenpark in Auckland met die openingswedstrydwedstryd tussen die medegasheer Nieu-Seeland en Italië afgeskop. Die toernooi het geëindig by dieselfde stadion op 20 Junie met die eindstryd tussen Nieu-Seeland en Frankryk, waartydens die All Blacks die Webb Ellis-beker ingepalm het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 1987 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />Mei/Junie
! scope=col |Vr<br />22
! scope=col |Sa<br />23
! scope=col |So<br />24
! scope=col |Ma<br />25
! scope=col |Di<br />26
! scope=col |Wo<br />27
! scope=col |Do<br />28
! scope=col |Vr<br />29
! scope=col |Sa<br />30
! scope=col |So<br />31
! scope=col |Ma<br />1
! scope=col |Di<br />2
! scope=col |Wo<br />3
! scope=col |Do<br />4
! scope=col |Vr<br />5
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 22 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
|- align=center
| align=left|Groep 1
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
|- align=center
|align=left|Groep 2
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
|- align=center
|align=left|Groep 3
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
|- align=center
|align=left|Groep 4
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />Junie
! scope=col |Sa<br />6
! scope=col |So<br />7
! scope=col |Ma<br />8
! scope=col |Di<br />9
! scope=col |Wo<br />10
! scope=col |Do<br />11
! scope=col |Vr<br />12
! scope=col |Sa<br />13
! scope=col |So<br />14
! scope=col |Ma<br />15
! scope=col |Di<br />16
! scope=col |Wo<br />17
! scope=col |Do<br />18
! scope=col |Vr<br />19
! scope=col |Sa<br />20
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#d6325b| '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 6 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 7 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 8 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 14 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto;" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepfase}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep 1|Groep 1]]
!width=25%|[[#Groep 2|Groep 2]]
!width=25%|[[#Groep 3|Groep 3]]
!width=25%|[[#Groep 4|Groep 4]]
|-
|
{{AUSru}}<br />
{{ENGru}}<br />
{{JPNru}}<br />
{{USAru}}
|
{{CANru}}<br />
{{IRLru}}<br />
{{TGAru}}<br />
{{WALru}}
|
{{ARGru}}<br />
{{FIJru}}<br />
{{ITAru}}<br />
{{NZLru}}
|
{{FRAru}}<br />
{{ROMru-1965}}<br />
{{SCOru}}<br />
{{ZIMru}}
|}
Die groepwedstryde is onder die twee gashere soos volg verdeel:
* Groep 1 is in Australië aangebied
* Van Groep 2 is vyf wedstryde in Nieu-Seeland en een wedstryd in Australië aangebied
* Groep 3 is in Nieu-Seeland aangebied
* Groep 4 is in Nieu-Seeland aangebied
=== Groepfase ===
Die eerste Rugbywêreldbekertoernooi is deur 16 nasionale rugbyspanne beslis. Daar is geen kwalifisering gehou om die deelnemende spanne te bepaal nie, die deelnemende spanne is egter deur die Internasionale Rugbyvoetbalraad genooi. Vir die groepfase is die 16 deelnemende spanne in vier groepe van vier elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span drie wedstryde in die groepfase gespeel. Twee punte is vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens gedrukte [[Drie (sport)|drieë]] gerangskik, in plaas van die punte wat total aangeteken is (sou dit anders gewees het, sou Argentinië in Groep C tweede geëindig het, bo Fidji; Frankryk sou steeds Groep D eerste afgesluit het).
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* Twee wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* Een vir ’n gelykop;
* geen vir ’n nederlaag.
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee spanne gelyk op punte was, is die rangorde deur hulle aantal gedrukte drieë bepaal.
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep 1 het teen die naaswenner van Groep 2 en die wenner van Groep 2 teen die naaswenner van Groep 1 gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers weer in óf die bronseindstryd óf die eindstryd kon ontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.
=== 1987-effek op 1991-kwalifisering ===
Die agt spanne wat tot die kwarteindrondte gevorder het, het regstreeks vir die volgende Rugbywêreldbeker 1991 in Engeland gekwalifiseer. Hulle was Australië, Engeland, Fidji, Frankryk, Ierland, Nieu-Seeland, Skotland en Wallis.
== Wedstrydbeamptes ==
’n Paneel van 14 skeidsregters is vir die toernooi ingespan.
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Australië}} Kerry Fitzgerald <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Bob Fordham <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Fred Howard <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Roger Quittenton <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} René Hourquet <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Guy Maurette <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} David Burnett <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
||
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Stephen Hilditch <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Dave Bishop <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Keith Lawrence <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Skotland}} Brian Anderson <small>([[Skotse Rugbyunie|Skotland]])</small>
* {{vlagikoon|Skotland}} Jim Fleming <small>([[Skotse Rugbyunie|Skotland]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Derek Bevan <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Clive Norling <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
|}
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 1991]].
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 1991 mis.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
16 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring.
==== Groep 1 ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor=#ccffcc
|align=left|{{AUSru}}
|3||3||0||0||108||41||+67||18||'''6'''
|- bgcolor=#ccffcc
|align=left|{{ENGru}}
|3||2||0||1||100||32||+68||15||'''4'''
|-
|align=left|{{USAru}}
|3||1||0||2||39||99||–60||5||'''2'''
|-
|align=left|{{JPNru}}
|3||0||0||3||48||123||–75||7||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 23 Mei 1987
|tyd = 15:00 (AEST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 19–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2174 Verslag]
|weg = {{ENGru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[David Campese]], [[Simon Poidevin]]<br />'''Doelskop:''' [[Michael Lynagh]]<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (3)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Mike Harrison]]<br />'''Doelskop:''' [[Jonathan Webb]]
|stadion = [[Concord-ovaal]], [[Sydney]], [[Australië]]
|bywoning = 17 896
|skeidsregter = Keith Lawrence ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Troy Coker]] (Aus) en [[Jon Webb]] (Eng) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 24 Mei 1987
|tyd = 15:00 (AEST)
|tuis = {{JPNru-r}}
|telling = 18–21
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2175 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Nofomuli Taumoefolau]] (2), [[Kojiro Yoshinaga]]<br />'''Strafdoele:''' [[Kojiro Yoshinaga]], [[Fiji Kutsuki]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Ray Nelson]], [[Mike Purcell]], [[Gary Lambert]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ray Nelson]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Ray Nelson]]
|stadion = [[Ballymorestadion]], [[Brisbane]], [[Australië]]
|bywoning = 4 500
|skeidsregter = Guy Maurette ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Hisataka Ikuta]] (Jpn) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Mei 1987
|tyd = 15:00 (AEST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 60–7
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2176 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Mike Harrison]] (3), [[Rory Underwood]] (2), [[Jamie Salmon]], [[Dean Richards]], [[Nigel Redman]], [[Gary Rees]], [[Kevin Simms]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonathan Webb]] (7)<br />'''Strafdoele:''' [[Jonathan Webb]] (2)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Katsufumi Miyamoto]]<br />'''Strafdoel:''' [[Katsuhiro Matsuo]]
|stadion = [[Concord-ovaal]], [[Sydney]], [[Australië]]
|bywoning = 4 893
|skeidsregter = René Hourquet ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Mitsutake Hagimoto]] (Jpn) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Mike Harrison]] (Eng) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Tries scored: greater than or equal to 3 |publisher=ESPNscrum |accessdate=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210211/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |archive-date=3 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:red">''Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 31 Mei 1987
|tyd = 15:00 (AEST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 47–12
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2177 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Andrew Leeds]] (2), [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[David Campese]], [[Brian Smith]], [[Andrew Slack]], [[Brett Papworth]], [[David Codey]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Lynagh]] (6)<br />'''Strafdoel:''' [[Michael Lynagh]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Ray Nelson]]<br />'''Doelskop:''' [[Ray Nelson]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ray Nelson]]<br />'''Skepdoel:''' [[Dave Horton]]
|stadion = [[Ballymorestadion]], [[Brisbane]], [[Australië]]
|bywoning = 8 300
|skeidsregter = Brian Anderson ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Tony Ridnell]] (VSA) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Junie 1987
|tyd = 13:00 (AEST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 34–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2178 Verslag]
|weg = {{USAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Peter Winterbottom]] (2), [[Mike Harrison]], [[Wade Dooley]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonathan Webb]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Jonathan Webb]] (4)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Mike Purcell]]<br />'''Doelskop:''' [[Ray Nelson]]
|stadion = [[Concord-ovaal]], [[Sydney]], [[Australië]]
|bywoning = 8 785
|skeidsregter = Kerry Fitzgerald ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = <span style="color:green">Engeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Die Verenigde State is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Junie 1987
|tyd = 18:00 (AEST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 42–23
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2179 Verslag]
|weg = {{JPNru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Andrew Slack]] (2), [[Matthew Burke]] (2), [[Steve Tuynman]], [[Peter Grigg]], [[Mark Hartill]], [[David Campese]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Lynagh]] (5)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Eiji Kutsuki]] (2), [[Tsuypshi Fujita]]<br />'''Doelskop:''' [[Minoru Okidoi]]<br />'''Strafdoele:''' [[Minoru Okidoi]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Minoru Okidoi]]
|stadion = [[Concord-ovaal]], [[Sydney]], [[Australië]]
|bywoning = 8 785
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Minoru Okidoi]] (Jpn) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
==== Groep 2 ====
[[Lêer:CanadaRugbyWorldCup1987.jpg|duimnael|Die [[Kanadese nasionale rugbyspan]] tydens die Rugbywêreldbeker 1987]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor=#ccffcc
|align=left|{{WALru}}
|3||3||0||0||82||31||+51||13||'''6'''
|- bgcolor=#ccffcc
|align=left|{{IRLru}}
|3||2||0||1||84||41||+43||11||'''4'''
|-
|align=left|{{CANru}}
|3||1||0||2||65||90||–25||7||'''2'''
|-
|align=left|{{TGAru}}
|3||0||0||3||29||98||–69||3||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
|datum = 24 Mei 1987
|tyd = 13:00 (NZST)
|tuis = {{CANru-r}}
|telling = 37–4
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2180 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Pat Palmer]] (2), [[Paul Vaesen]] (2), [[Ian Stuart]], [[Rob Frame]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Mark Wyatt]] (2), [[Gareth Rees]]<br />'''Strafdoel:''' [[Gareth Rees]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Fakahau Valu]]
|stadion = [[McLeanpark]], [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 8 000
|skeidsregter = Clive Norling ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Soane ’Asi]], [[Quddus Fielea]], [[Kasi Fine]], [[Kini Fotu]], [[Sione Tahaafe]], [[Taipaleti Tu’uta]] en [[Lemeki Vaipulu]] (almal Tga) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 25 Mei 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 6–13
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/622 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Michael Kiernan]] (2)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Mark Ring]]<br />'''Strafdoel:''' [[Paul Thorburn]]<br />'''Skepdoele:''' [[Jonathan Davies]] (2)
|stadion = [[Athletic Park]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 17 500
|skeidsregter = Kerry Fitzgerald ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Terry Kingston]] (Irl) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 29 Mei 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{TGAru-r}}
|telling = 16–29
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/623 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Quddus Fielea]], [[Talai Fifita]]<br />'''Doelskop:''' [[’Alamoni Liaya’a]]<br />'''Strafdoele:''' [[’Alamoni Liaya’a]], [[’Aasaeli Amone]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Glen Webbe]] (3), [[Adrian Hadley]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Paul Thorburn]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Paul Thorburn]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Jonathan Davies]]
|stadion = [[Arena Manawatu|Skougronde-ovaal]], [[Palmerston North]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 10 000
|skeidsregter = David Bishop ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Asa Amone]] en [[Manu Vunipola]] (albei Tga), asook [[Anthony Buchanan]] (Wal) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Glen Webbe]] (Wal) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Wallis vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Tonga is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Mei 1987
|tyd = 13:00 (NZST)
|tuis = {{CANru-r}}
|telling = 19–46
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2183 Verslag]
|weg = {{IRLru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Mark Cardinal]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gareth Rees]] (3), [[Mark Wyatt]]<br />'''Skepdoel:''' [[Gareth Rees]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Keith Crossan]] (2), [[Michael Bradley]], [[Brian Spillane]], [[Trevor Ringland]], [[Hugo MacNeill]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Kiernan]] (5)<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Kiernan]] (2)<br />'''Skepdoele:''' [[Tony Ward]], [[Michael Kiernan]]
|stadion = [[Carisbrook]], [[Dunedin]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 10 000
|skeidsregter = Fred Howard ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Paul Collins]] en [[John McDonald]] (albei Irl) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Junie 1987
|tyd = 13:00 (NZST)
|tuis = {{CANru-r}}
|telling = 9–40
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/624 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Gareth Rees]] (3)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Ieuan Evans]] (4), [[John Devereux]], [[Bleddyn Bowen]], [[Adrian Hadley]], [[Alan Phillips]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Paul Thorburn]] (4)
|stadion = [[Rugby Park-stadion]], [[Invercargill]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 12 000
|skeidsregter = David Bishop ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Ieuan Evans]] (Wal) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:red">''Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 3 Junie 1987
|tyd = 15:00 (AEST)
|tuis = {{IRLru-r}}
|telling = 32–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2185 Verslag]
|weg = {{TGAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Brendan Mullin]] (3), [[Hugo MacNeill]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Tony Ward]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Tony Ward]] (2)
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[’Aasaeli Amone]] (3)
|stadion = [[Ballymorestadion]], [[Brisbane]], [[Australië]]
|bywoning = 3 000
|skeidsregter = Guy Maurette ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Neil Francis]] en [[Job Langbroek]] (albei Irl) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Brendan Mullin]] (Irl) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Ierland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
==== Groep 3 ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor=#ccffcc
|align=left|{{NZLru}}
|3||3||0||0||190||34||+156||30||'''6'''
|- bgcolor=#ccffcc
|align=left|{{FIJru}}
|3||1||0||2||56||101||–45||6||'''2'''
|-
|align=left|{{ITAru}}
|3||1||0||2||40||110||–70||4||'''2'''
|-
|align=left|{{ARGru}}
|3||1||0||2||49||90||–41||5||'''2'''
|}
* Fidji het gekwalifiseer op grond van die meeste drieë (Fidji 6, Italië 5, Argentinië 4)
{{rugbywedstryd
|datum = 22 Mei 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 70–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2186 Verslag]
|weg = {{ITAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[John Kirwan]] (2), [[David Kirk]] (2), [[Craig Green]] (2), [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Michael Niko Jones]], [[Warwick Taylor]], [[Steve McDowell]], [[Joe Stanley]], [[Alan Whetton]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Grant Fox]] (8)<br />'''Strafdoele:''' [[Grant Fox]] (2)
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Oscar Collodo]]<br />'''Skepdoel:''' [[Oscar Collodo]]
|stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 20 000
|skeidsregter = Rob Fordham ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[John Gallagher]] en [[Richard Loe]] (albei NZL), asook [[Rodolfo Ambrosio]] (Ita) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 24 Mei 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 9–28
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2187 Verslag]
|weg = {{FIJru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskop:''' [[Hugo Porta]]<br />'''Strafdoel:''' [[Hugo Porta]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Peceli Gale]], [[Salacieli Naivilawasa]], [[Kavekini Nalaga]], [[Ilaitia Savai]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Severo Koroduadua]] (2), [[Elia Rokowailoa]]<br />'''Strafdoele:''' [[Severo Koroduadua]] (2)
|stadion = [[Waikatostadion|Rugbypark]], [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 12 000
|skeidsregter = Jim Fleming ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Epineri Naituku]], [[Manasa Qoro]], [[John Sanday]] en [[Samu Vunivalu]] (almal Fij) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 27 Mei 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 74–13
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2188 Verslag]
|weg = {{FIJru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[John Gallagher]] (4), [[Craig Green]] (4), [[David Kirk]], [[John Kirwan]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Alan Whetton]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Grant Fox]] (10)<br />'''Strafdoele:''' [[Grant Fox]] (2)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Jioji Cama]]<br />'''Strafdoele:''' [[Severo Koroduadua]] (3)
|stadion = [[Lancasterpark]], [[Christchurch]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 24 000
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Jioji Cama]], [[Livai Kididromo]] en [[Mosese Taga]] (almal (Fij) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''Beide [[John Gallagher]] en [[Craig Green]] (albei NZL) teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 28 Mei 1987
|tyd = 13:00 (NZST)
|tuis = {{ARGru-r}}
|telling = 25–16
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2189 Verslag]
|weg = {{ITAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Juan Lanza]], [[Fabio Gómez]]<br />'''Doelskop:''' [[Hugo Porta]]<br />'''Strafdoele:''' [[Hugo Porta]] (5)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Marzio Innocenti]], [[Marcello Cuttitta]]<br />'''Doelskop:''' [[Oscar Collodo]]<br />'''Strafdoele:''' [[Oscar Collodo]] (2)
|stadion = [[Lancasterpark]], [[Christchurch]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 5 000
|skeidsregter = Roger Quittenton ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Martin Yanguela]] (Arg) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 31 Mei 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{FIJru-r}}
|telling = 15–18
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2190 Verslag]
|weg = {{ITAru}}
|tuispunte = '''Drie:''' [[Salacieli Naivilawasa]]<br />'''Doelskop:''' [[Severo Koroduadua]]<br />'''Strafdoele:''' [[Severo Koroduadua]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Manasa Qoro]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Marcello Cuttitta]], [[Giancarlo Cucchiella]], [[Massimo Mascioletti]]<br />'''Strafdoel:''' [[Oscar Collodo]]<br />'''Skepdoel:''' [[Oscar Collodo]]
|stadion = [[Carisbrook]], [[Dunedin]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 6 000
|skeidsregter = Keith Lawrence ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Aisake Nadolo Tokaduadua]] (Fij) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 1 Junie 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 46–15
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2191 Verslag]
|weg = {{ARGru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[David Kirk]], [[Zinzan Brooke]], [[Joe Stanley]], [[Andy Earl]], [[Kieran Crowley]], [[Alan Whetton]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Grant Fox]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Grant Fox]] (6)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Juan Lanza]]<br />'''Doelskop:''' [[Hugo Porta]]<br />'''Strafdoele:''' [[Hugo Porta]] (3)
|stadion = [[Athletic Park]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 30 000
|skeidsregter = Roger Quittenton ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Zinzan Brooke]] en [[Bernie McCahill]] (albei NZL), asook [[Guillermo Angaut]] (Arg) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Fidji vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Argentinië en Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
==== Groep 4 ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- bgcolor=#ccffcc
|align=left|{{FRAru}}
|3||2||1||0||145||44||+101||25||'''5'''
|- bgcolor=#ccffcc
|align=left|{{SCOru}}
|3||2||1||0||135||69||+66||22||'''5'''
|-
|align=left|{{ROMru-1965}}
|3||1||0||2||61||130||–69||5||'''2'''
|-
|align=left|{{ZIMru}}
|3||0||0||3||53||151||–98||5||'''0'''
|}
* Frankryk het gekwalifiseer as groepwenner nadat hulle drie drieë en Skotland twee drie tydens die gelykop met 20 punte elk gedruk het.
{{rugbywedstryd
|datum = 23 Mei 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{ROMru-r-1965}}
|telling = 21–20
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2192 Verslag]
|weg = {{ZIMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Mircea Paraschiv]], [[Marcel Toader]], [[Liviu Hodorca]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dumitru Alexandru]] (3)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Richard Tsimba]] (2), [[Mark Neill]]<br />'''Doelskop:''' [[Andy Ferreira]]<br />'''Strafdoele:''' [[Andy Ferreira]] (2)
|stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 4 000
|skeidsregter = Stephen Hilditch ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Eric Barrett]], [[Lance Bray]], [[Errol Bredenkamp]], [[Craig Brown]], [[Andre Buitendag]], [[Dirk Buitendag]], [[George Elcome]], [[Andy Ferreira]], [[Campbell Graham]], [[Rod Gray]], [[Malcolm Jellicoe]], [[Pete Kaulback]], [[Michael Martin]], [[Mark Neill]], [[Tom Sawyer]], [[Richard Tsimba]] en [[Andy Tucker]] (almal Zim) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 23 Mei 1987
|tyd = 13:00 (NZST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 20–20
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2193 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Philippe Sella]], [[Pierre Berbizier]], [[Serge Blanco]]<br />'''Doelskop:''' [[Serge Blanco]]<br />'''Strafdoele:''' [[Serge Blanco]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Derek White]], [[Matt Duncan]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gavin Hastings]] (4)
|stadion = [[Lancasterpark]], [[Christchurch]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 17 000
|skeidsregter = Fred Howard ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Alan Tait]] (Sko) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd wat in ’n gelykop geëindig het.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 28 Mei 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 55–12
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2194 Verslag]
|weg = {{ROMru-1965}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Patrice Lagisquet]] (2), [[Denis Charvet]] (2), [[Philippe Sella]], [[Marc Andrieu]], [[Didier Camberabero]], [[Dominique Erbani]], [[Guy Laporte]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Guy Laporte]] (8)<br />'''Strafdoel:''' [[Guy Laoprte]]
|wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Romeo Bezuscu]] (4)
|stadion = [[Athletic Park]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 5 500
|skeidsregter = Bob Fordham ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Louis Armary]] (Fra) en [[Vasile Ilca]] (Rom) het hulle toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 30 Mei 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{SCOru-r}}
|telling = 60–21
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2195 Verslag]
|weg = {{ZIMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Alan Tait]] (2), [[Iwan Tukalo]] (2), [[Matt Duncan]] (2), [[Iain Paxton]] (2), [[Greig Oliver]], [[Gavin Hastings]], [[John Jeffrey]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gavin Hastings]] (8)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Dirk Buitendag]]<br />'''Doelskop:''' [[Marthinus Grobler]]<br />'''Strafdoele:''' [[Marthinus Grobler]] (5)
|stadion = [[Athletic Park]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 5 000
|skeidsregter = David Burnett ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Greig Oliver]] (Sko), asook [[Shawn Graham]], [[Marthinus Grobler]] en [[Alex Nicholls]] (almal Zim) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:red">''Zimbabwe is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 2 Junie 1987
|tyd = 13:00 (NZST)
|tuis = {{ROMru-r-1965}}
|telling = 28–55
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2197 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Florica Marariu]] (2), [[Marcel Toader]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dumitru Alexandru]], [[Vasile Ion]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dumitru Alexandru]] (3), [[Vasile Ion]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[John Jeffrey]] (3), [[Alan Tait]] (2), [[Gavin Hastings]] (2), [[Matt Duncan]], [[Iwan Tukalo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Gavin Hastings]] (8)<br />'''Strafdoel:''' [[Gavin Hastings]]
|stadion = [[Carisbrook]], [[Dunedin]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 10 000
|skeidsregter = Stephen Hilditch ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Richard Cramb]] (Sko) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[John Jeffrey]] (Sko) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Frankryk en Skotland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span>
* <span style="color:red">''Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 2 Junie 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{FRAru-r}}
|telling = 70–12
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2196 Verslag]
|weg = {{ZIMru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Rodolphe Modin]] (3), [[Didier Camberabero]] (3), [[Denis Charvet]] (2), [[Laurent Rodriguez]] (2), [[Daniel Dubroca]], [[Patrick Esteve]], [[Guy Laporte]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Didier Camberabero]] (9)
|wegpunte = '''Drie:''' [[Peter Kaulbach]]<br />'''Doelskop:''' [[Marthinus Grobler]]<br />'''Strafdoele:''' [[Marthinus Grobler]] (2)
|stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 4 000
|skeidsregter = Derek Bevan ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Rodolphe Modin]] en [[Jean-Louis Tolot]] (albei Fra), asook [[Neville Kloppers]] (Zim) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''Beide Rodolphe Modin en [[Didier Camberabero]] (albei Fra) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
=== Uitklopfase ===
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Eindstryd
| RD1-header01 = 6 Junie – Christchurch
| RD1-team01 = '''{{NZLru}}'''
| RD1-score01 = '''30'''
| RD1-team02 = {{SCOru}}
| RD1-score02 = 3
| RD1-header02 = 8 Junie – Brisbane
| RD1-team03 = '''{{WALru}}'''
| RD1-score03 = '''16'''
| RD1-team04 = {{ENGru}}
| RD1-score04 = 3
| RD1-header03 = 7 Junie – Auckland
| RD1-team05 = '''{{FRAru}}'''
| RD1-score05 = '''31'''
| RD1-team06 = {{FIJru}}
| RD1-score06 = 16
| RD1-header04 = 7 Junie – Sydney
| RD1-team07 = '''{{AUSru}}'''
| RD1-score07 = '''33'''
| RD1-team08 = {{IRLru}}
| RD1-score08 = 15
| RD2-header01 = 14 Junie – Brisbane
| RD2-team01 = '''{{NZLru}}'''
| RD2-score01 = '''49'''
| RD2-team02 = {{WALru}}
| RD2-score02 = 6
| RD2-header02 = 13 Junie – Sydney
| RD2-team03 = '''{{FRAru}}'''
| RD2-score03 = '''30'''
| RD2-team04 = {{AUSru}}
| RD2-score04 = 24
| RD3-header01 = 20 Junie – Auckland
| RD3-team01 = '''{{NZLru}}'''
| RD3-score01 = '''29'''
| RD3-team02 = {{FRAru}}
| RD3-score02 = 9
| RD3-header02 = 18 Junie – Rotorua
| RD3-team03 = '''{{WALru}} '''
| RD3-score03 = '''22'''
| RD3-team04 = {{AUSru}}
| RD3-score04 = 21
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 6 Junie 1987
|tyd = 14:30 (NZST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 30–3
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2198 Verslag]
|weg = {{SCOru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Alan Whetton]], [[John Gallagher]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Grant Fox]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Grant Fox]] (6)
|wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Gavin Hastings]]
|stadion = [[Lancasterpark]], [[Christchurch]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 30 000
|skeidsregter = David Burnett ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Derek Turnbull]] (Sko) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 7 Junie 1987
|tyd = 15:00 (AEST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 33–15
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2200 Verslag]
|weg = {{IRLru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Matthew Burke]] (2), [[Andrew McIntyre]], [[Brian Smith]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Lynagh]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (3)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Hugo MacNeill]], [[Mike Kiernan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Mike Kiernan]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Mike Kiernan]]
|stadion = [[Concord-ovaal]], [[Sydney]], [[Australië]]
|bywoning = 14 356
|skeidsregter = Brian Anderson ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 7 Junie 1987
|tyd = 14:30 (NZST)
|tuis = {{FIJru-r}}
|telling = 16–31
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2199 Verslag]
|weg = {{FRAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Manasa Qoro]], [[Jimi Damu]]<br />'''Doelskop:''' [[Severo Koroduadua]]<br />'''Strafdoele:''' [[Severo Koroduadua]] (2)
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Laurent Rodriguez]] (2), [[Alain Lorieux]], [[Patrice Lagisquet]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Guy Laporte]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Guy Laporte]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Guy Laporte]]
|stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 12 000
|skeidsregter = Clive Norling ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 8 Junie 1987
|tyd = 15:00 (AEST)
|tuis = {{ENGru-r}}
|telling = 3–16
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/625 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Strafdoel:''' [[Jonathan Webb]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Gareth Roberts]], [[Robert Jones]], [[John Devereux]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Paul Thorburn]] (2)
|stadion = [[Ballymorestadion]], [[Brisbane]], [[Australië]]
|bywoning = 15 000
|skeidsregter = René Hourquet ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Dai Young]] (Wal) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
|datum = 13 Junie 1987
|tyd = 15:00 (AEST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 24–30
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2202 Verslag]
|weg = {{FRAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[David Campese]], [[David Codey]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Lynagh]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Michael Lynagh]]
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Alain Lorieux]], [[Philippe Sella]], [[Patrice Lagisquet]], [[Serge Blanco]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Didier Camberabero]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Didier Camberabero]] (2)
|stadion = [[Concord-ovaal]], [[Sydney]], [[Australië]]
|bywoning = 17 768
|skeidsregter = Brian Anderson ([[Skotse Rugbyunie|Sko]])
|speler van die wedstryd =
|notas =
}}
{{rugbywedstryd
|datum = 14 Junie 1987
|tyd = 15:00 (AEST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 49–6
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/626 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[John Kirwan]] (2), [[Wayne Shelford]] (2), [[John Drake]], [[Alan Whetton]], [[Joe Stanley]], [[Mark Brooke-Cowden]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Grant Fox]] (7)<br />'''Strafdoel:''' [[Grant Fox]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[John Devereux]]<br />'''Doelskop:''' [[Paul Thorburn]]<br />'''Kaart:''' [[Huw Richards]] {{Rooikaart|0|70}}
|stadion = [[Ballymorestadion]], [[Brisbane]], [[Australië]]
|bywoning = 25 000
|skeidsregter = Kerry Fitzgerald ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Huw Richards]] (Wal) ontvang in die 70ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n Nieu-Seelandse speler geslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.wru.co.uk/eng/matchcentre/16848.php |title=New Zealand 49 Wales 6 |publisher=[[Walliese Rugbyunie]] |date=14 Junie 1987 |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303212340/http://www.wru.co.uk/eng/matchcentre/16848.php |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 18 Junie 1987
|tyd = 15:00 (NZST)
|tuis = {{AUSru-r}}
|telling = 21–22
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/627 Verslag]
|weg = {{WALru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Matthew Burke]], [[Peter Grigg]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Michael Lynagh]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Michael Lynagh]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Michael Lynagh]]<br />'''Kaart:''' [[David Codey]] {{Rooikaart|0|4}}
|wegpunte = '''Drieë:''' [[Gareth Roberts]], [[Paul Moriarty]], [[Adrian Hadley]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Paul Thorburn]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Paul Thorburn]] (2)
|stadion = [[Rotorua Internasionale Stadion|Rotorua Int’l Stadion]], [[Rotorua]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 30 000
|skeidsregter = Fred Howard ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
|speler van die wedstryd =
|notas = [[Richard Webster]] (Wal) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[David Codey]] (Aus) ontvang in die vierde minuut ’n rooikaart omdat hy op ’n Walliese speler getrap het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/1987-a-sending-off-that-made-wallaby-history/RU6IZM77KULMRDZW3DZAC6OQVY/?c_id=522&objectid=10744633 |title=1987: A sending off that made Wallaby history |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Winston Aldworth |date=14 Augustus 2011 |accessdate=27 Maart 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327033004/https://www.nzherald.co.nz/sport/1987-a-sending-off-that-made-wallaby-history/RU6IZM77KULMRDZW3DZAC6OQVY/?c_id=522&objectid=10744633 |archive-date=27 Maart 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
|datum = 20 Junie 1987
|tyd = 14:30 (NZST)
|tuis = {{NZLru-r}}
|telling = 29–9
|rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/2205 Verslag]
|weg = {{FRAru}}
|tuispunte = '''Drieë:''' [[Michael Jones]], [[David Kirk]], [[John Kirwan]]<br />'''Doelskop:''' [[Grant Fox]]<br />'''Strafdoele:''' [[Grant Fox]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Grant Fox]]
|wegpunte = '''Drie:''' [[Pierre Berbizier]]<br />'''Doelskop:''' [[Didier Camberabero]]<br />'''Strafdoel:''' [[Didier Camberabero]]
|stadion = [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]], [[Nieu-Seeland]]
|bywoning = 48 035
|skeidsregter = Kerry Fitzgerald ([[Rugby Australia|Aus]])
|speler van die wedstryd =
|notas = Nieu-Seeland wen die Rugbywêreldbeker 1987 sonder ’n verlore wedstryd.''
* ''Hulle word ook die eerste (mede-)gasheer wat ’n rugbywêreldbekertoernooi tuis kon wen.
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 1987
|-
|align=center|'''{{NZLru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 16 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 1987.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+1987;spanmin1=01+Jan+1987;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |title=Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records |publisher=ESPNscrum |accessdate=23 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623081836/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+1987;spanmin1=01+Jan+1987;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |archive-date=23 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:1987 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 1987:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde Plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || 3 || 6 || 6 || 0 || 0 || 298 || 43 || 30 || 21 || 1
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || 4 || 6 || 4 || 1 || 1 || 215 || 34 || 26 || 8 || 1
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || 2 || 6 || 5 || 0 || 1 || 126 || 20 || 11 || 5 || 3
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || 1 || 6 || 4 || 0 || 2 || 186 || 26 || 20 || 12 || 2
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || 4 || 4 || 2 || 1 || 1 || 138 || 22 || 16 || 6 || 0
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || 1 || 4 || 2 || 0 || 2 || 103 || 15 || 11 || 7 || 0
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || 2 || 4 || 2 || 0 || 2 || 99 || 13 || 10 || 7 || 2
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || 3 || 4 || 1 || 0 || 3 || 72 || 8 || 5 || 9 || 1
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 9 || style="text-align:left;"|{{CANru}} || 2 || 3 || 1 || 0 || 2 || 65 || 8 || 3 || 8 || 1
|- style="background:#f55"
| 10 || style="text-align:left;"|{{ROMru-1965}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 2 || 61 || 6 || 2 || 11 || 0
|- style="background:#f55"
| 11 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 49 || 4 || 3 || 9 || 0
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 40 || 5 || 1 || 4 || 2
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{USAru}} || 1 || 3 || 1 || 0 || 2 || 39 || 5 || 5 || 2 || 1
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{ZIMru}} || 4 || 3 || 0 || 0 || 3 || 53 || 5 || 3 || 9 || 0
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || 1 || 3 || 0 || 0 || 3 || 48 || 7 || 1 || 5 || 1
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || 2 || 3 || 0 || 0 || 3 || 29 || 3 || 1 || 5 || 0
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 32 || || || || 1621 || 224 || 148 || 128 || 15
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Grant Fox]]
| 126
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Michael Lynagh]]
| 82
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Gavin Hastings]]
| 62
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Didier Camberabero]]
| 53
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Jonathan Webb]]
| 43
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Guy Laporte]]
| 42
|-
| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Paul Thorburn]]
| 37
|-
| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Michael Kiernan]]
| 36
|-
| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Fidji}} [[Severo Koroduadua]]
| 35
|-
| 10
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Hugo Porta]]
| 33
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
|rowspan="2"| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Craig Green]]
|rowspan="2"| 6
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[John Kirwan]]
|-
|rowspan="5"| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Mike Harrison]]
|rowspan="5"| 5
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Matthew Burke]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[John Gallagher]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[David Kirk]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Alan Whetton]]
|-
|rowspan="10"| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[John Jeffrey]]
|rowspan="10"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Matt Duncan]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Hugo MacNeill]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Alan Tait]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Didier Camberabero]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Ieuan Evans]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Patrice Lagisquet]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Laurent Rodriguez]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[David Campese]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Denis Charvet]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Krieketwêreldbeker 1987]]
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Simon Barclay |title=Rugby World Cup 1987–2015: Complete Match Results & Statistics |publisher=Silverthorn Publishing |year=2015 |isbn=978-1-326-46806-4}}
* {{en}} {{cite book |author=Lance Peatey |title=In Pursuit of Bill: A Complete History of the Rugby World Cup |publisher=New Holland Publishers |year=2011 |isbn=978-1-74257-191-1}}
* {{en}} {{cite book |author=Gerald Davies |title=The History of the Rugby World Cup |publisher=Sanctuary Publishing Ltd |year=2004 |isbn=1-86074-602-0}}
* {{en}} {{cite book |author=Nick Farr-Jones |title=Story of the Rugby World Cup |publisher=Australian Post Corporation |year=2003 |isbn=0-642-36811-2}}
* {{en}} {{cite book |authors=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa: The Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |year=2000 |location=Auckland, Nieu-Seeland |isbn=978-0-14-029577-1}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|1987 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 1987}}
* {{en}} [https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview Amptelike Rugbywêreldbekerwebwerf]
* {{en}} [http://en.espn.co.uk/1987-rugby-world-cup/rugby/series/18033.html?template=results Volledige uitslae en statistiek] by ESPN
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/page/rwchistory1987/history-rugby-world-cup-1987-hosts-new-zealand-become-inaugural-world-champions New Zealand set standard at inaugural Rugby World Cup – Reliving RWC 1987]
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/table/_/league/164205/season/1987 Rugby World Cup Standings – 1987]
* {{en}} [https://nzhistory.govt.nz/culture/the-1987-rugby-world-cup Oorsprong van die Rugbywêreldbeker 1987]
* {{en}} [http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees Rugbywêreldbekerskeidsregters] by RugbyRefs.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150401160106/http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees |date=1 April 2015}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 1987}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Australië]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Nieu-Seeland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Australië]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Nieu-Seeland]]
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|1987]]
[[Kategorie:Sport in 1987]]
7gd024gr4h5c5na93mwt3fp3ckx29jx
Louvre
0
33852
2910732
2610137
2026-06-11T09:30:04Z
Jcb
223
2910732
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Museum
| Beeld = Cour Napoléon at night - Louvre.jpg
| Beeldonderskrif = Die Louvre
| Vorige naam =
| Ander name =
| Stad of dorp = [[Parys]]
| Land = [[Frankryk]]
| Openingsjaar = [[1792]]
| Geopen deur =
| Tipe museum = Kunsmuseum
| Webtuiste = [http://www.louvre.fr/ ''www.louvre.fr'']
}}
Die '''Louvre''' ([[Frans]]: ''Musée du Louvre'' of kortweg: ''Le Louvre'') is 'n baie groot [[museum]] in die hart van [[Parys]], [[Frankryk]]. Dit lê noord van die [[Seine]] en kan maklik met die moltrein bereik word.
Die [[Louvre Paleis]] wat die museum huisves, was oorspronklik 'n fort wat in die 12de eeu deur [[Filips II van Frankryk|Philip II]] gebou is. Oorblyfsels van hierdie gebou kan steeds in die kelder gesien word.<ref>Mignot, p. 32</ref> Dit is nie bekend of die fort die eerste gebou op hierdie plek was nie; daar is sprake dat Philip wysigings aan 'n bestaande toring aangebring het.<ref>Edwards, pp. 193–94</ref>
Deur die loop van die [[Middeleeue]] is die Louvre Paleis gereeld verander. In 1536 het Francis I die terrein volgens die [[Franse Renaissance]]-styl gerestoureer.<ref>Edwards, p. 198</ref> Francis het werke aangeskaf wat uiteindelik die kern van die Louvre se bates sou uitmaak, insluitend [[Leonardo da Vinci]] se ''[[Mona Lisa]].''<ref name="cha">Chaundy, Bob (29 September 2006). "Faces of the Week". BBC. Retrieved 5 October 2007.</ref>
Teen die middel 18e eeu was daar 'n toenemende aantal voorstelle om 'n openbare galery te skep en op 14 Oktober, 1750, het Louis XV ingestem en 'n uitstalling van 96 stukke uit die koninklike versameling.
== Geskiedenis ==
Die '''Louvre''' ([[Frans]]: ''Musée du Louvre'' of kortweg: ''Le Louvre'') is die grootste museum ter wêreld en 'n historiese monument in die hartjie van [[Parys]], [[Frankryk]]. Dit lê noord van die [[Seine]], in die eerste [[arrondissement]] en kan maklik met die [[moltrein]] bereik word. Die Louvre is gebou in die laat [[12de eeu]] en was oorspronklik 'n Franse koninklike kasteel.
Dit bestaan uit drie vleuels; die [[Kardinaal die Richelieu|Richelieu]]-vleuel, die [[Maximilien van Béthune|Sully]]-vleuel en die [[Dominique Vivant Denon|Denon]]-vleuel.
'n Deel van die versameling bestaan uit Europese skilderye. Die [[Mona Lisa]] van [[Leonardo da Vinci]] is seker die beroemdste versamelstuk wat hier gehuisves word.
[[Lêer:Nike of Samothrake Louvre Ma2369 n4.jpg|250px|regs|Die Nike van Samothrace]]
Die museum bevat ook 'n versameling van Egiptiese, Mesopotamiese, Griekse, Etruskiese en Romeinse oudhede. Die bekende beeldhouwerke uit die klassieke Oudheid sluit die kode van [[Hammoerabi]], die Venus van Milo en die Nike van Samothrake in.
=== 12de – 20ste eeue ===
==== Middeleeue, Renaissance en Bourbon-paleis ====
Die [[Louvre Paleis]] waarin die museum gehuisves word, was oorspronklik 'n fort wat in die 12de eeu deur Philip II gebou is. Oorblyfsels van hierdie gebou kan steeds in die kelder gesien word.<ref>Mignot, p. 32</ref> Die fort was moontlik nie die eerste gebou op hierdie plek nie; daar is sprake dat Philip wysigings aan 'n bestaande toring aangebring het.<ref>Edwards, pp. 193–94</ref>
Deur die loop van die [[Middeleeue]] is die Louvre Paleis gereeld verander. In 1536 het Francis I die terrein volgens die [[Franse Renaissance]]-styl gerestoureer.<ref>Edwards, p. 198</ref> Francis het werke aangeskaf wat uiteindelik die kern van die Louvre se bates sou uitmaak, insluitend [[Leonardo da Vinci]] se ''[[Mona Lisa]].''<ref name="cha" />
Teen die middel 18e eeu was daar 'n toenemende aantal voorstelle om 'n openbare galery te open en op 14 Oktober, 1750, het Louis XV tot 'n uitstalling van 96 stukke uit die koninklike versameling toegestem. ’n Lokaal is vir hierdie uitstalling beskikbaar gestel.
==== Franse Revolusie ====
Gedurende die [[Franse Revolusie]] is die Louvre in ’n openbare museum verander. In Mei 1791 het die Vergadering verklaar dat die Louvre ’n plek sou wees waar “monumente van al die wetenskappe en kunste bymekaar gebring sou word.”
[[Antonio Canova]] se [[Psyche Revived by Cupid's Kiss]] was ’n opdragwerk van 1787 en is in 1824 geskenk.
Die museum is op 10 Augustus 1793, op die eerste herdenking van die monargie se ondergang, geopen
==== Napoleon ====
Onder [[Napoleon Bonaparte]] is ’n noordelike vleuel parallel aan die Grande Galerie geopen, en die versameling is deur suksesvolle militêre veldtogte uitgebrei. As huldeblyk is die museum in 1803 tot die "Musée Napoléon" hernoem, en Spaanse, Oostenrykse, Hollandse en Italiaanse werke is by die versameling gevoeg, óf as buit óf deur verdrae soos die Verdrag van Tolentino.
Ná die Franse nederlaag by [[Waterloo, België|Waterloo]] (1815) het die werke se voormalige eienaars op hulle terugbesorging aangedring. Die Louvre se administrateurs was teësinnig en het baie werke in hulle privaatversamelings weggesteek. By wyse van reaksie het die eienaars Londen se hulp ingewin, en baie werke is terugbesorg.
==== Derde Republiek en Wêreldoorloë ====
[[Lêer:Bundesarchiv Bild 183-L15196, Paris, Besuch Gerd v. Rundstedt im Louvre.jpg|duimnael|links|General Veldmaarskalk [[Gerd von Rundstedt]] by 'n model van die [[Venus de Milo]].]]
Gedurende die [[Franse Derde Republiek|Derde Republiek]] (1870–1940) is die Louvre se versameling hoofsaaklik deur skenkings aangevul.
Die uitbreiding van die museum het na afloop van die [[Eerste Wêreldoorlog]] afgeneem, en die versameling het nie baie noemenswaardige werke verkry nie. Gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] is die meeste van die kuns uit die museum verwyder, en die waardevolle werke is weggesteek. Toe Duitsland die Sudetenland beset, is baie van die belangrike kunswerke soos die Mona Lisa tydelik na die Château de Chambord verskuif. Sekere beeldhouwerke soos die Gevleuelde oorwinning van Samotrake en die [[Venus de Milo]] is na die Château de Valençay gestuur. Teen 28 Desember, 1939, was die meeste werke uit die museum verwyder behalwe dié wat te swaar was, en “onbelangrike skilderye wat in die kelder agtergebly het”. Vroeg in 1945, na die bevryding van Frankryk, het kuns na die Louvre begin terugkeer.
==== Grand Louvre-piramide ====
In 1983 het die Franse President [[François Mitterrand]] met die Grand Louvre-restourasierojek begin. Die argitek I.M. Pei het die opdrag ontvang en het voorgestel dat ’n glaspiramide bo ’n nuwe ingang in die Cour Napoléon opgerig word. Die piramide en sy ondergrondse portaal is op 15 Oktober 1988 ingewy. Die tweede fase van die Grand Louvre-plan, La Pyramide Inversée (die omgekeerde piramide) is in 1993 voltooi.
==== 21ste eeu ====
Die Musée du Louvre bevat meer as 380 000 voorwerpe; 35 00 kunswerke word in agt kuratoriese departemente uitgestal, met meer as 60 600 vierkante meter wat aan die permanente versameling afgestaan is. Die museum ontvang daagliks ’n gemiddeld van 15 000 besoekers, waarvan 65% buitelandse toeriste is.
Die Louvre word deur die Franse regering besit, maar sedert die 1990’s het die museum meer onafhanklikheid verkry. Sedert 2003 is daar van die museum verwag om self die nodige fondse vir projekte te geneer. Met die aandag wat die Louvre in die boek The Da Vinci Code en die gelyknamige rolprent (2006) ontvang het, het die museum $2,5 miljoen verdien deur verfilming in sy galerye toe te laat.
== Versamelings ==
=== Egiptiese Oudhede ===
Hierdie departement wat uit meer as 50 000 stukke bestaan, sluit artefakte van die Nyl-beskawing in wat vanaf 4 000 v.C. tot die 4de eeu n.C. dateer het. Die versameling, een van die grootstes ter wêreld, bied ’n oorsig oor Egiptiese lewe vanaf Antieke Egipte, die Middelkoninkryk, die Nuwe Koninkryk, Koptiese kuns, en die Romeinse, Ptolemeïese, en Bisantynse tydperke in. Nadat [[Jean-François Champollion]] die [[Rosettasteen]] vertaal het, het Charles X opdrag gegee dat ’n Egiptiese Oudhede-departement geskep word.
Die Groot Sfinks (c. 2 000 v.C.) waak oor die versameling wat in meer as 20 vertrekke uitgestal word. Werke sluit in kuns, papirusrolle, mummies, gereedskapstukke, juwele, speletjies, musiekinstrumente en wapens.
=== Nabye-Oosterse Oudhede ===
Die Nabye-Oosterse Oudhede, die tweede jongste departement, dateer uit 1881 en bied ’n oorsig oor die vroeë Nabye-Oosterse beskawings en “eerste nedersettings” voor die koms van Islam. Die departement bestaan uit drie geografiese areas: die Levant, Mesopotamië (Irak), en Persië (Iran). Van die bekendste werke is die 2.25-meter hoë Kodeks van Hammurabi wat in 1901 ontdek is en ’n duidelike uiteensetting van die Babiloniese Wette bevat.
=== Grieks, Etruskies, en Romeins ===
Die Griekse, Etruskiese en Romeinse departement bevat stukke van die Mediterreense Bekken wat uit die Neolitiese era tot die 6de eeu dateer. Hierdie departement is een van die museum se oudstes. Die versameling het oorspronklik op marmerbeelde soos die Venus de Milo gefokus. Werke soos die Apollo Belvedere is gedurende die [[Napoleontiese Oorloë]] verkry, maar hierdie werke moes ná Napoleon I se ondergang in 1815 terugbesorg word. In die 19e eeu verkry die Louvre verskeie kunswerke, insluitend vase van die Durand-versameling, en bronsstukke soos die Borghese Vaas van die Bibliothèque nationale.
=== Islamitiese kuns ===
Die Islamitiese kunsversameling, die museum se jongste departement, strek oor “dertien eeue en drie kontinente”. Hierdie uitstallings wat uit keramiek-, glas-, metaal-, hout-, ivoorwerke, tapyte, tekstiele en miniatuurbeeldjies bestaan, bevat meer as 5 000 werke en 1 000 fragmente. Nadat dit oorspronklik deel van die dekoratiewe kunste-departement was, is ’n aparte afdeling in 2003 aan hierdie werke afgestaan. Die versameling bevat drie bladsye van die Shahnameh, ’n epiese digbundel deur Ferdowsi in Persies, en die Barberini-vaas, ’n Siriese metaalwerk.
=== Beeldhouwerke ===
Die beeldhoudepartement bestaan uit werke wat voor 1850 geskep is en nie aan die Etruskiese, Griekse en Romeinse departement behoort nie. Die versameling het oorspronklik uit slegs 100 werke bestaan; die res van die koninklike beeldhouversameling was by Versailles. Dit het tot 1847 klein gebly toe Léon Laborde beheer oor die departement ontvang het. Laborde het die Middeleeuse afdeling ontwikkel en die eerste standbeelde en beeldhouwerke in die versameling aangekoop. In 1986 is alle post-1850 werke na die nuwe Musée d'Orsay verskuif.
=== Dekoratiewe kunste ===
Die Objets d'art-versameling strek vanaf die Middeleeue tot in die middel 19e eeu. Die departement het as ’n onderafdeling van die beeldhouwerkdepartement begin, spesifiek vir koninklike besittings en die oorplasing van werke van die begraafplaas van Franse monarge, onder andere die Kroningswaard van die Konings van Frankryk. Met die verkryging van die Durand-versameling in 1825 is “keramiek-, erde- en gebrandskilderde werke” by die departement gevoeg. Die koms van Romantisisme het belangstelling in Renaissance- en Middeleeuse kunswerke laat opvlam, en die Sauvageot-skenking het die departement met 1 500 middeleeuse en glasuurerdewerke uitgebrei. In 1862 het die Campana-versameling die afdeling met skenkings van goue juwele en majolikas, hoofsaaklik uit die 15de en 16de eeue, uitgebrei.
=== Skilderwerke ===
Die skilderkunsversameling bevat meer as 7 500 werke wat vanaf die 13de eeu tot 1848 dateer, en word deur 12 kurators bestuur. Bykans twee-derdes van die kunswerke is deur Franse kunstenaars, en meer as 1 200 is Noord-Europese werke. Die versameling het by Francis begin wat werke van Italiaanse meesters [[Raphael]] en [[Michelangelo]] verkry het en Leonardo da Vinci na sy hof gebring het. Na die Franse Rewolusie het die Koninklike Versameling die kern van die Louvre gevorm.
Die Italiaanse bydrae is duidelik, veral die Renaissance-versameling. Die Hoë Renaissance-versameling sluit Leonardo da Vinci se Mona Lisa, Maagd en Kind by St. Anne, Johannes die Doper en Madonna van die Rotse in.
Die La Caze-versameling, ’n bemaking aan die Musée du Louvre in 1869 deur Louis La Caze, was die grootste persoonlike bydrae in die museum se geskiedenis. La Caze het 584 skilderye uit sy persoonlike versameling aan die museum geskenk.
=== Afdrukke en sketse ===
Die afdrukke en sketse-departement bestaan uit werke wat op papier gedoen is. Die oorsprong van die versameling was die 8 600 werke uit die Koninklike Versameling (Cabinet du Roi), wat mettertyd via staatsverkryging, aankope en skenkings uitgebrei is. Die versameling bestaan uit drie afdelings: die Cabinet du Roi; 14,000 koninklike koperdrukplate; en skenkings van Edmond de Rothschild wat 40 000 afdrukke, 3,000 sketse en 5 000 geïllustreerde boeke insluit. Weens die broosheid van die papier word slegs ’n gedeelte van die versameling op ’n slag uitgestal
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}
* {{en}} [http://www.louvre.fr/llv/commun/home_flash.jsp?bmLocale=en Amptelike webwerf van die Louvre]
* {{fr}} [http://www.louvre.fr/ Amptelike webwerf van die Louvre]
* [http://local.google.com/local?f=q&hl=en&q=paris&ll=48 861327,2 334927&spn=0 004129,0 012102&t=k Satellietfoto]
* [http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ Gratis prente van Louvre]
{{Koördinate|48|51|39.91|N|2|20|8.71|O|scale:4000|aansig=titel}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Louvre, die}}
[[Kategorie:Geboue en strukture in Parys]]
[[Kategorie:Museums in Frankryk]]
[[Kategorie:Museums]]
94vf3zmr2ptx1qyaq5wbuybdnk0qq55
Krieketwêreldbeker 2007
0
34738
2910579
2894467
2026-06-10T12:21:42Z
Jcb
223
2910579
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Krieketwêreldbeker
| naam = Krieketwêreldbeker 2007
| beeld = Krieketwêreldbeker 2007.svg
| beeldgrote = 250px
| onderskrif = Kenteken van die Krieketwêreldbeker 2007
| vanafdatum = 13 Maart
| totdatum = 28 April
| bestuurder = [[Internasionale Krieketraad]] (IKR)
| krieketformaat = [[Internasionale eendagwedstryd|Internasionale eendagkrieket]] (EDI)
| toernooiformaat = Groepfase, Super Agt en uitklopfase
| gashere = {{vlagland|Wes-Indië}}
| kampioen = {{Cr-AU}}
| naaswenner = {{Cr-LK}}
| getal = 4
| deelnemers = 16 (38 kwalifiseer)
| wedstryde gespeel = 51
| bywoning = 672000
| speler van die reeks = {{vlagikoon|Australië}} [[Glenn McGrath]]
| meeste lopies = {{vlagikoon|Australië}} [[Matthew Hayden]] (659)<ref name="Most_Runs">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/wc2007/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=2403;type=tournament |title=ICC World Cup, 2006/07 / Records / Most runs |publisher=ESPNcricinfo |date=28 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
| meeste paaltjies = {{vlagikoon|Australië}} [[Glenn McGrath]] (26)<ref name="Most_Wickets">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/wc2007/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=2403;type=tournament |title=ICC World Cup, 2006/07 / Records / Most wickets |publisher=ESPNcricinfo |date=28 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
| vorige jaar = 2003
| vorige toernooi = Krieketwêreldbeker 2003
| volgende jaar = 2011
| volgende toernooi = Krieketwêreldbeker 2011
}}
Die '''Krieketwêreldbeker 2007''' ([[Engels]]: ''2007 Cricket World Cup'') is van 13 Maart tot 28 April 2007 in [[Wes-Indië]] beslis. Dit was die negende [[krieketwêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse krieketwêreldkampioenskap in [[Internasionale eendagwedstryd|internasionale eendagkrieket]] (EDI) wat deur die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangebied word en die eerste in die [[Amerikas]]. Die sewe Karibiese [[Eilandstaat|eilandstate]] [[Antigua en Barbuda]], [[Barbados]], [[Grenada]], [[Jamaika]], [[St. Kitts en Nevis]], [[St. Lucia]] en [[Trinidad en Tobago]], asook [[Guyana]] het gesamentlik as gashere van dié toernooi opgetree, meer as by enige ander krieketwêreldbekertoernooi. Saam met die [[T20I-wêreldbeker 2007]] in September in [[Suid-Afrika]] was dit een van twee groot kriekettoernooie in 2007.
[[Lêer:Icc cricket world cup trophy.jpg|duimnael|links|upright|Die Krieketwêreldbekertrofee waarom meegeding is]]
[[Lêer:Mello2.jpg|duimnael|links|upright|Mello, die geleentheid se gelukbringer]]
16 nasionale [[krieket]]spanne het aan die Krieketwêreldbeker 2007 deelgeneem: Die destydse tien [[toetskrieket]]lande ([[Australiese nasionale krieketspan|Australië]], [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]], [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]], [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]], [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]], [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]], [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]], [[Proteas|Suid-Afrika]], [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] en [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]]), saam met die ses beste spanne van die IKK-trofee 2005 ([[Bermudaanse nasionale krieketspan|Bermuda]], [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]], [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]], [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]], [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] en [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]]), die meeste deelnemers aan ’n krieketwêreldbekertoernooi in dié tyd. Beide Bermuda en Ierland het vir die eerste keer vir ’n krieketwêreldbekertoernooi gekwalifiseer, waardeur vir die eerste keer drie spanne van die Amerikas en vier van Europa aan ’n internationale kriekettoernooi deelgeneem het.
Tydens die Krieketwêreldbeker 2007 is 51 wedstryde gespeel, drie minder as tydens die vorige [[Krieketwêreldbeker 2003]] (ondanks twee bykomende deelnemende spanne). Die spanne is in vier groepe van vier elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna vir die Super Agt gekwalifiseer, waarvandaan die vier beste spanne vir die halfeindrondte gekwalifiseer en die wenners mekaar in die eindstryd ontmoet het. Elke wedstryd het uit 50 boulbeurte per span bestaan.<ref name="aus">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-triumph-in-a-tournament-to-forget-314997 |title=Australia triumph in a tournament to forget |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Oktober 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
Australië, Nieu-Seeland, Sri Lanka en Suid-Afrika het vir die halfeindrondte gekwalifiseer. Australië het Suid-Afrika geklop en Sri Lanka vir Nieu-Seeland, voordat die verdedigende kampioen Australië die eindstryd op Kensington-ovaal in [[Barbados]] teen Sri Lanka met 53 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]]) gewen en sodoende sy vierde titel ingepalm en as enigste land tot dusver ’n driekuns behaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/6599659.stm |title=Final: Australia v Sri Lanka |publisher=[[BBC]] |author=Oliver Brett |date=28 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
Australië se onoorwonne rekord in die toernooi het hul wenreeks na 29 agtereenvolgende krieketwêreldbekerwedstryde verleng, ’n reeks wat op 23 Mei 1999, tydens die [[Krieketwêreldbeker 1999]]-groepfase, begin het. Die toernooi het ook ontsteltenisse en verassingsuitslae gesien, toe die toernooigunstelinge Indië en Pakistan nie die Super Agt gehaal het nie, terwyl Bangladesj, die tweede laagste volle lid in dié tyd op die IKR se EDI-ranglys, en die wêreldbekerdebutant Ierland, destyds ’n assosiaatlid, die Super Agt gehaal het deur onderskeidelik Indië en Pakistan te verslaan. Ierland het daarmee ná Kenia in [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] die tweede assosiaatlid geword wat die tweede rondte van ’n krieketwêreldbekertoernooi gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/woolmer-post-mortem-expected-soon-286421 |title=Woolmer's post-mortem inconclusive |publisher=ESPNcricinfo |author=Dileep Premachandran |date=20 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Pakistan se destydse afrigter [[Bob Woolmer]] is een dag ná die uitskakeling van sy span dood aangetref. Die daaropvolgende dag het die Jamaikaanse polisie aangekondig dat sy dood agterdogtig was en ’n volledige ondersoek aanbeveel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/woolmer-s-death-suspicious-police-286445 |title=Woolmer's death 'suspicious' – police |publisher=ESPNcricinfo |date=21 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Agt maande later het die polisie die saak gesluit verklaar ná die goedkeuring van ’n openbare beslissing deur ’n elf-lede-jurie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2007-11-30/police-close-woolmer-case-after-open-verdict/973302 |title=Police close Woolmer case after open verdict |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=30 November 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
Na aanleiding van die toernooi het die IKR toernooi-inkomste van $239 miljoen onder sy lede verdeel.<ref>IKR se Gekonsolideerde Finansiële verklaring vir die nege maande tot 31 Desember 2007, rekeningkundige nota 12.</ref> Die Krieketwêreldbeker 2007 is aanvanklik as ’n ramp bestempel, aangevoer is die relatief lang duur met 51 wedstryde (die meeste in dié tyd) in vier fases oor 47 dae, die lang reisafstand tussen die eilande, die Pakistanse afrigter se dood en die aansluitende langdurige ondersoek, die vroeë uitskakeling van beide Indië en Pakistan, asook die omstrede handhawing van die slegte weersomstandighede tydens die eindstryd deur die skeidsregters.<ref name="aus" /> Die toernooi word egter ook as die mees inklusiewe krieketwêreldbekertoernooi beskou, aangesien vir die enigste keer 16 spanne kon deelneem en gedurende die groepfase al die spanne in kleiner groepe ’n billike kans op vordering gehad het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/come-to-think-of-it-was-the-2007-world-cup-really-a-disaster-1225670 |title=Was the 2007 World Cup really a disaster? |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=26 Junie 2020 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
== Toewysing ==
[[Lêer:ICC CWC 2007 team captains.jpg|duimnael|2007-[[Kaptein (sport)|spankapteine]] met die trofee]]
Die Krieketwêreldbeker 2007 is volgens die Internasionale Krieketraad se rotasiebeleid toegewys aan Wes-Indië. Dit is die eerste keer dat die krieketwêreldbekertoernooi in die Karibiese eilande gehou is, ten spyte van die feit dat die Wes-Indiese nasionale krieketspan destyds die tweede suksesvolste span in die krieketwêreldbekergeskiedenis was.<ref>Volgens aantal oorwinnings, wenpersentasie en aantal krieketwêreldbekertoernooie wat hulle gewen het. Trouens was hulle bo-aan al hierdie kriteria van 1975 tot 1987, en eers in 2003 het Australië sy aantal bekers verbeter.</ref> Oorspronklik het die [[Bahamas]], [[Bermuda]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] deel gevorm van die Wes-Indiese eilande se bod vir die Krieketwêreldbeker 2007.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/three-days-to-go-for-icc-cricket-world-cup-2007-bids-140649 |title=Three days to go for ICC Cricket World Cup 2007 bids |publisher=ESPNcricinfo |date=4 Mei 2004 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Dié toernooi is egter aan die sewe Wes-Indiese [[Eilandstaat|eilandstate]] [[Antigua en Barbuda]], [[Barbados]], [[Grenada]], [[Jamaika]], [[St. Kitts en Nevis]], [[St. Lucia]] en [[Trinidad en Tobago]], asook [[Guyana]] toegewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/barbados-to-host-world-cup-final-in-2007-138760 |title=Barbados to host World Cup final in 2007 |publisher=ESPNcricinfo |date=14 Julie 2004 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
== Deelnemers ==
Die volgende 16 spanne het vir die Krieketwêreldbeker 2007 gekwalifiseer: Australië, Bangladesj, Engeland, Indië, Nieu-Seeland, Pakistan, Sri Lanka, Suid-Afrika, Wes-Indië (gasheer) en Zimbabwe het as volle lede van die Internasionale Krieketraad met [[toetskrieket]]status regstreeks vir die Krieketwêreldbeker 2007 gekwalifiseer. Bermuda, Ierland, Kanada, Kenia, Nederland en Skotland was spanne sonder toetsstatus en het tydens die IKR-trofee 2005 gekwalifiseer. Beide Bermuda en Ierland het vir die eerste keer aan ’n krieketwêreldbekertoernooi deelgeneem, waarmee dit die eerste internationale kriekettoernooi met drie spanne van die Amerikas en vier Europese spanne is. Bermuda was volgens beide oppervlakte en bevolking in dié tyd die kleinste land wat daarin geslaag het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/americas/associate/65 |title=Bermuda Cricket Board |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=23 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823233745/https://www.icc-cricket.com/about/members/americas/associate/65 |archive-date=23 Augustus 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:2007 Cricket World Cup participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering; altesaam 38 spanne het deelgeneem.
{{sleutel|#00f|Gekwalifiseer as ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR)}}
{{sleutel|#0c0|Gekwalifiseer tydens die IKR-trofee 2005}}
{{sleutel|#fc0|Nie gekwalifiseer nie}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{Cr-WI}}
|'''Gastgeber'''
|Negende
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]])</small>
|D
|-
|{{Cr-AU}}
| rowspan="9" |'''Volle lede'''
|Negende
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]])</small>
|A
|-
|{{Cr-BD}}
|Derde
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]])</small>
|B
|-
|{{Cr-EN}}
|Negende
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|Naaswenner <small>([[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small>
|C
|-
|{{Cr-IN}}
|Negende
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1983|1983]])</small>
|B
|-
|{{Cr-NZ}}
|Negende
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]])</small>
|C
|-
|{{Cr-PK}}
|Negende
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small>
|D
|-
|{{Cr-LK}}
|Negende
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]])</small>
|B
|-
|{{Cr-ZA}}
|Vyfde
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]])</small>
|A
|-
|{{Cr-ZW}}
|Sewende
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|Super Ses <small>([[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]])</small>
|D
|-
|{{Cr-BM}}
| rowspan="6" |IKR-trofee 2005
|Eerste
|–
|Debuut
|B
|-
|{{Cr-IE}}
|Eerste
|–
|Debuut
|D
|-
|{{Cr-CA}}
|Derde
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]])</small>
|C
|-
|{{Cr-KE}}
|Vierde
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 2003|2003]])</small>
|C
|-
|{{Cr-NL}}
|Derde
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]])</small>
|A
|-
|{{Cr-XS}}
|Tweede
|[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]]
|Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1999|1999]])</small>
|A
|}
== Stadions ==
Agt plekke regoor die Wes-Indiese eilande is gekies om die krieketwêreldbekertoernooi aan te bied. Al die gasheerlande het ses wedstryde elk aangebied met die uitsonderings van St. Lucia, Jamaika en Barbados (wat die eindstryd gehuisves het), waar sewe wedstryde elk gespeel is.
Die Jamaikaanse regering het $81 miljioen vir stadionopknapping spandeer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.jamaica-gleaner.com/gleaner/20060831/news/news2.html |title=You ask the questions ... Part 2 – Robert Bryan, executive director, Jamaica 2007 Cricket Limited |publisher=The Gleaner |date=31 Augustus 2006 |accessdate=27 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927023254/http://www.jamaica-gleaner.com/gleaner/20060831/news/news2.html |archive-date=27 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Dit sluit in die opknapping van Sabinapark en die oprigting van die nuwe veeldoelige gerief in Trelawny deur ’n lening van die [[Volksrepubliek China]]. ’n Verdere $20 miljioen is spandeer vir ander [[infrastruktuur]], waarvolgens die algehele uitgawes meer as $100 miljioen of JM$7 miljard beloop het. Daarmee het die opknappingskoste van Sabinapark $46 miljioen beloop, terwyl die Trelawny-stadion se koste op sowat $35 miljioen geskat is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.caribbeancricket.com/modules.php?name=News&file=article&sid=2127 |title=World Cup 2007: Eyes Wide Shut |publisher=caribbeancricket.com |author=Claude Robinson |date=18 Julie 2006 |accessdate=29 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061029231855/http://caribbeancricket.com/modules.php?name=News&file=article&sid=2127 |archive-date=29 Oktober 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.sportsjamaica.com/read_article.php?id=5632 |title=Cricket: 'Run wid it again!' |publisher=Sports Jamaica |author=Edward Seaga |date=24 April 2006 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Die algehele uitgawes vir stadions het op sowat $301 miljioen beloop. Die [[Brian Lara Krieketakademie|Brian Lara-stadion]] in Trinidad was sy plek op 21 September 2006 kwyt.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/brian-lara-stadium-exits-world-cup-260157 |title=Brian Lara stadium exits World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Mark Pouchet |date=21 September 2006 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
Die Verenigde State het voorgestel dat wedstryde in die nuut opgerigte [[Sentrale Browardpark]] van [[Lauderhill]], [[Florida]], gespeel word, maar die IKR het dié aansoek verwerp en al die wedstryde aan Karibiese lande toegewys. Die krieketstadion is in 2007 opgerig en was destyds die enigste met internasionale toetsstatus in die Verenigde State.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-miss-out-on-world-cup-2007-138441 |title=USA miss out on World Cup 2007 |publisher=ESPNcricinfo |date=5 Julie 2004 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! North Sound, {{vlagland|Antigua en Barbuda}}
! [[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]], {{vlagland|Barbados}}
! [[St. George’s, Grenada|St. George’s]], {{vlagland|Grenada}}
! [[Georgetown, Guyana|Georgetown]], {{vlagland|Guyana}}
|-
| [[Sir Vivian Richards-stadion]]
| [[Kensington-ovaal]]
| [[Nasionale Krieketstadion, Grenada|Queen’s Park]]
| [[Providencestadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|17|6|11.79|N|61|47|5.46|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Sir Vivian Richards-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|13|6|18.18|N|59|37|21.29|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Kensington-ovaal}}</small>
| <small>{{Koördinate|12|3|32.6|N|61|45|7.6|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Queen’s Park}}</small>
| <small>{{Koördinate|6|45|27.96|N|58|10|40.77|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Providencestadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''20 000'''
| Kapasiteit: '''27 000'''
| Kapasiteit: '''20 000'''
| Kapasiteit: '''15 000'''
|-
| [[Lêer:Sir Vivian Richards Stadium aerial view Oct 2006.jpg|150px]]
| [[Lêer:Kensington Oval yes.jpg|150px]]
| [[Lêer:Grenadacricket.jpg|150px]]
| [[Lêer:Smaller Providence Stadium inside.jpg|150px]]
|-
!colspan="4"|[[Lêer:2007 Cricket World Cup venues.png|420px]]
|-
! [[Kingston, Jamaika|Kingston]], {{vlagland|Jamaika}}
! [[Basseterre]], {{vlagland|Sint Kitts en Nevis}}
! [[Gros Islet]], {{vlagland|Sint Lucia}}
! [[Port of Spain]], {{vlagland|Trinidad en Tobago}}
|-
| [[Sabinapark]]
| [[Warner Park Sporting Complex|Warner Park-stadion]]
| [[Daren Sammy-krieketveld|Beausejourstadion]]
| [[Queen’s Park-ovaal]]
|-
| <small>{{Koördinate|17|58|40.47|N|76|46|57.24|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Sabinapark}}</small>
| <small>{{Koördinate|17|17|55|N|62|43|19|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Warner Park-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|14|04|14.00|N|60|55|53.95|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Beausejourstadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|10|40|2.59|N|61|31|25.32|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Queen’s Park-ovaal}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''16 000'''
| Kapasiteit: '''10 000'''
| Kapasiteit: '''20 000'''
| Kapasiteit: '''25 000'''
|-
| [[Lêer:BD vs Ind 1 (458286823).jpg|150px]]
| [[Lêer:Warner Park Cricket Stadium.jpg|150px]]
| [[Lêer:Beausejour Stadium Cricket St Lucia.jpg|150px]]
| [[Lêer:Queens Park Oval Trinidad.jpg|150px]]
|}
{| cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey;"
|- style="text-align:center;"
|style="border:0 solid blue;"|
{{Location map+|Klein-Antille|width=280|float=left|caption=Plekke in die Klein-Antille|places=
{{Location map~|Klein-Antille|lat=14.070556|long=-60.931653|position=left|label=[[St. Lucia]]}}
{{Location map~|Klein-Antille|lat=13.10505|long=-59.622581|position=left|label=[[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]]}}
{{Location map~|Klein-Antille|lat=17.103275|long=-61.78485|position=bottom|label=North Sound}}
{{Location map~|Klein-Antille|lat=12.059056|long=-61.752111|position=left|label=[[St. George’s, Grenada|St. George’s]]}}
{{Location map~|Klein-Antille|lat=17.298611|long=-62.721944|position=left|label=[[Basseterre]]}}
{{Location map~|Klein-Antille|lat=10.667386|long=-61.5237|position=top|label=[[Port of Spain]]}}
}}
|style="border:0 solid #777;"|
{{Location map+|Jamaika|width=500|float=center|caption=Plekke in Jamaika|places=
{{Location map~|Jamaika|lat=17.977908|long=-76.782567|position=top|label=[[Kingston, Jamaika|Kingston]]}}
}}
|style="border:0 solid #2a5;"|
{{Location map+|Guyana|width=170|float=right|caption=Plekke in Guyana|places=
{{Location map~|Guyana|label=[[Georgetown, Guyana|Georgetown]]|position=top|lat=6.757767|long=-58.177992}}
}}
|}</center>
== Formaat ==
Die Krieketwêreldbeker 2007 is oor 49 dae tussen 16 verskillende spanne oor 51 wedstryde beslis. Dit het op 13 Maart 2007 op Sabinapark in Kingston, Jamaika, met die openingswedstryd tussen die gasheer Wes-Indië en Pakistan begin. Die toernooi het geëindig op Kensington-ovaal in Bridgetown, Barbados, op 28 April met die eindstryd tussen Australië en Sri Lanka, waartydens Australië die Krieketwêreldbekertrofee verdedig het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Krieketwêreldbeker 2007 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n siaan blokkie op die Super Agt, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />Maart
! scope=col |So<br />11
! scope=col |Ma<br />12
! scope=col |Di<br />13
! scope=col |Wo<br />14
! scope=col |Do<br />15
! scope=col |Vr<br />16
! scope=col |Sa<br />17
! scope=col |So<br />18
! scope=col |Ma<br />19
! scope=col |Di<br />20
! scope=col |Wo<br />21
! scope=col |Do<br />22
! scope=col |Vr<br />23
! scope=col |Sa<br />24
! scope=col |So<br />25
! scope=col |Ma<br />26
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 11 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
|- align=center
| align=left|Groep A
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
|- align=center
|align=left| Groep B
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
|- align=center
|align=left|Groep C
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
|- align=center
|align=left|Groep D
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
|-
! scope=col |Super Agt<br />Maart/April
! scope=col |Di<br />27
! scope=col |Wo<br />28
! scope=col |Do<br />29
! scope=col |Vr<br />30
! scope=col |Sa<br />31
! scope=col |So<br />1
! scope=col |Ma<br />2
! scope=col |Di<br />3
! scope=col |Wo<br />4
! scope=col |Do<br />5
! scope=col |Vr<br />6
! scope=col |Sa<br />7
! scope=col |So<br />8
! scope=col |Ma<br />9
! scope=col |Di<br />10
! scope=col |Wo<br />11
! scope=col |Do<br />12
! scope=col |Vr<br />13
! scope=col |Sa<br />14
! scope=col |So<br />15
! scope=col |Ma<br />16
! scope=col |Di<br />17
! scope=col |Wo<br />18
! scope=col |Do<br />19
! scope=col |Vr<br />20
! scope=col |Sa<br />21
|- align=center
|align=left|Super Agt
<!-- 27 & 28 -->|colspan="2" bgcolor=#7DF9FF| 2
<!-- 29 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 30 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 31 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 1 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 2 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 3 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 4 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 8 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 11 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 12 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 13 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 14 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 15 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 17 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 18 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 19 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 20 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
<!-- 21 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />April
! scope=col |So<br />22
! scope=col |Ma<br />23
! scope=col |Di<br />24
! scope=col |Wo<br />25
! scope=col |Do<br />26
! scope=col |Vr<br />27
! scope=col |Sa<br />28
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 25 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto;" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}}
|-
| {{sleutel|#7DF9FF|Super Agt}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=25%|[[#Groep B|Groep B]]
!width=25%|[[#Groep C|Groep C]]
!width=25%|[[#Groep D|Groep D]]
|-
|
{{Cr-AU}}<br />
{{Cr-NL}}<br />
{{Cr-XS}}<br />
{{Cr-ZA}}
|
{{Cr-BD}}<br />
{{Cr-BM}}<br />
{{Cr-IN}}<br />
{{Cr-LK}}
|
{{Cr-CA}}<br />
{{Cr-KE}}<br />
{{Cr-EN}}<br />
{{Cr-NZ}}
|
{{Cr-IE}}<br />
{{Cr-PK}}<br />
{{Cr-WI}}<br />
{{Cr-ZW}}
|}
Australië, Indië, Engeland en Wes-Indië is om logistieke redes in verskeie groepe geplaas, aangesien hulle volgens verwagtinge die meeste ondersteuners sou hê en die vervoer- en akkomodasiekapasiteit in Wes-Indië beperk is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.ecb.co.uk/news/world/icc-table-provides-basis,3325,EN.html |title=World Cup seedings plan announced |publisher=[[Engelse en Walliese Krieketraad]] |accessdate=26 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926234921/http://www.ecb.co.uk/news/world/icc-table-provides-basis%2C3325%2CEN.html |archive-date=26 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Elke land moes teen 13 Februarie 2007 ’n finale lys van 15 spelers vir die toernooi aan die Internasionale Krieketraad voorlê. ’n Beseerde speler kon enige tyd tot aan die einde van die toernooi vervang word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-explains-procedure-for-replacing-injured-players-at-icc-cricket-world-cup-2003-113163 |title=ICC explains procedure for replacing injured players at ICC Cricket World Cup 2003 |publisher=ESPNcricinfo |date=16 Desember 2002 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
=== Groepfase en Super Agt ===
Die Krieketwêreldbeker 2007 is deur 16 nasionale krieketspanne beslis. Vir die groepfase is die 16 deelnemende spanne in vier groepe van vier elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span drie wedstryde in die groepfase gespeel. Twee punte is vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop of onbesliste wedstryd en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens lopietempo, dan boultempo en dan die uitslag van die direkte ontmoeting gerangskik. Die twee beste spanne van elke groep het na die Super Agt deurgedring.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/wc07_playing_conditions.pdf |title=ICC Cricket World Cup 2007 Playing Conditions |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=26 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070226180703/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/wc07_playing_conditions.pdf |archive-date=26 Februarie 2007}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/changes-to-playing-conditions-for-icc-cricket-world-cup-2007-285480 |title=Changes to playing conditions for ICC Cricket World Cup 2007 |publisher=ESPNcricinfo |author=Brian Murgatroyd |date=15 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
In die Super Agt-rondte het elke span teen die spanne gespeel, waarteen in die groepfase geen wedstryde gespeel is nie. Spanne wat alreeds in die groepfase ontmoet het, het nie teen mekaar gespeel nie en die punte van dié wedstryde is na die Super Agt-rondte se tabel oorgedra.
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit drie wedstryde bestaan het: twee halfeindstryde en die eindstryd. Die vier beste spanne van die Super Agt het na die uitklopfase deurgedring. Die eerste span het teen die vierde span en die tweede span teen die derde span in die halfeindstryde gespeel. Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná albei kolfbeurte ’n gelykopuitslag was, is die wedstryd deur ’n uitboul beslis.
== Skeidsregters en wedstrydbeamptes ==
’n Paneel van 16 skeidsregters en sewe wedstrydbeamptes is vir die toernooi gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-announces-umpires-and-referees-for-world-cup-282108 |title=ICC Cricket World Cup 2007 Playing Conditions |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
=== Skeidsregters ===
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Australië}} Steve Davis <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Daryl Harper <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Simon Taufel <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Peter Parker <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Mark Benson <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Ian Gould <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Billy Bowden <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Tony Hill <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small>
||
* {{vlagikoon|Pakistan}} Aleem Dar <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small>
* {{vlagikoon|Pakistan}} Asad Rauf <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small>
* {{vlagikoon|Sri Lanka}} Asoka de Silva <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Rudi Koertzen]] <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Ian Howell <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Brian Jerling <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wes-Indië}} Steve Bucknor <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small>
* {{vlagikoon|Wes-Indië}} Billy Doctrove <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small>
|}
=== Wedstrydbeamptes ===
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Australië}} Alan Hurst <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Chris Broad <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Indië}} Javagal Srinath <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Jeff Crowe <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small>
||
* {{vlagikoon|Sri Lanka}} Ranjan Madugalle <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small>
* {{vlagikoon|Sri Lanka}} Roshan Mahanama <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Mike Procter]] <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small>
|}
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die Super Agt.
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel.
|}
Die wedstryde is in drie fases opgedeel, naamlik die groepfase, die Super Agt en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
[[Lêer:2007 CWC Opening ceremony.jpg|duimnael|Openingseremonie van die Krieketwêreldbeker 2007 op 11 Maart 2007 te Trelawny, Jamaika]]
16 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die drie beste spanne in elke groep het na die Super Agt deurgedring.
==== Groep A ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!width=175|Span
!width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=20|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-AU}}
|3||3||0||0||0||+3.433||'''6'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}}
|3||2||0||1||0||+2.403||'''4'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-NL}}
|3||1||0||2||0||–2.527||'''2'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-XS}}
|3||0||0||3||0||–3.793||'''0'''
|}
{{Krieketwedstryd
| datum = 14 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 334/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-XS}}
| telling2 = 131 (40.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ricky Ponting]] 113 (93)
| paaltjies1 = [[Majid Haq]] 2/49 (7 boulbeurte)
| lopies2 = [[Colin Smith]] 51 (76)
| paaltjies2 = [[Glenn McGrath]] 3/14 (6 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 203 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-scotland-2nd-match-group-a-247458/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Warner Park Sporting Complex|Warner Park-stadion]], [[Basseterre]], [[St. Kitts en Nevis]]<br />Bywoning: 2 568
| skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]])
| speler van die wedstryd = [[Ricky Ponting]] (Aus)
| rondte =
| loot = Skotland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Ricky Ponting]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;runsmin1=100;runsval1=runs;template=results;type=batting;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Batting Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 16 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 353/3 (40 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 132/9 (40 boulbeurte)
| lopies1 = [[Jacques Kallis]] 128* (109)
| paaltjies1 = [[Billy Stelling]] 1/43 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ryan ten Doeschate]] 57 (74)
| paaltjies2 = [[Justin Kemp]] 2/18 (4 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 221 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/netherlands-vs-south-africa-7th-match-group-a-247462/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Warner Park Sporting Complex|Warner Park-stadion]], [[Basseterre]], [[St. Kitts en Nevis]]<br />Bywoning: 1 442
| skeidsregters = Mark Benson ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Tony Hill ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]])
| speler van die wedstryd = [[Herschelle Gibbs]] (RSA)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Wedstryd verkort weens reën/nat grondtoestande tot 40 boulbeurte per span.
| notas = [[Jacques Kallis]] (RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Herschelle Gibbs (RSA) word die eerste kolwer wat ses sesse in ’n enkele EDI-kolfbeurt en 36 lopies in ’n krieketwêreldbekerboulbeurt aanteken.''<ref name="Gibbs">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/gibbs-sets-records-galore-as-south-africa-amass-353-285626 |title=Gibbs sets records galore |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh en HR Gopalakrishna |date=16 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/most-runs-off-one-over-278847 |title=Most runs off one over in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* ''Suid-Afrika teken die meeste sesse in dié tyd tydens ’n enkele EDI-kolfbeurt aan (18).''<ref name="Gibbs" />
* ''[[Mark Boucher]] (RSA) teken die vinnigste krieketwêreldbekervyftigtal in dié tyd aan (in 21 aflewerings).''<ref name="Gibbs" /><ref name="Fifties">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/cricket-world-cup-fastest-fifties-1401377 |title=Cricket World Cup – Fastest fifties in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* ''Suid-Afrika teken tydens die tweede, derde en vierde paaltjievennootskap drie agtereenvolgende honderdtalvennootskappe in EDI-kolfbeurte aan.<ref name="Gibbs" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 18 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 358/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 129 (26.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Brad Hodge]] 123 (89)
| paaltjies1 = [[Tim de Leede]] 2/40 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Daan van Bunge]] 33 (33)
| paaltjies2 = [[Brad Hogg]] 4/27 (4.5 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 229 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-netherlands-10th-match-group-a-247466/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Warner Park Sporting Complex|Warner Park-stadion]], [[Basseterre]], [[St. Kitts en Nevis]]<br />Bywoning: 4 104
| skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Tony Hill ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]])
| speler van die wedstryd = [[Brad Hodge]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Brad Hodge]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Michael Clarke]] en Brad Hodge (albei Aus) teken met 204 lopies die hoogste vierde paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/mcgrath-joins-the-50-wicket-club-in-world-cups-286031 |title=McGrath joins the 50-wicket club in World Cups |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh en HR Gopalakrishna |date=18 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/fow-highest-partnerships-for-any-wicket/world-cup-12 |title=Highest partnerships for World Cup – Highest partnerships by runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die Super Agt.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/west-indies-meet-australia-in-first-icc-cwc-2007-super-8-game-286373 |title=West Indies meet Australia in first ICC CWC 2007 Super 8 game |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Nederland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 20 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-XS}}
| telling1 = 186/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 188/3 (23.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Dougie Brown]] 45* (64)
| paaltjies1 = [[Andrew Hall]] 3/48 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Graeme Smith]] 91 (65)
| paaltjies2 = [[Majid Haq]] 2/43 (6 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/scotland-vs-south-africa-15th-match-group-a-247470/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Warner Park Sporting Complex|Warner Park-stadion]], [[Basseterre]], [[St. Kitts en Nevis]]<br />Bywoning: 4 591
| skeidsregters = Mark Benson ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]])
| speler van die wedstryd = [[Graeme Smith]] (RSA)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = <span style="color:green">Suid-Afrika vorder hiermee tot die Super Agt.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2007/mar/21/cricket.cricketworldcup20071 |title=Smith sends Scots packing |publisher=[[The Guardian]] |author=David Clough |date=21 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Skotland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/6468333.stm |title=South Africa v Scotland |publisher=[[BBC]] |author=James Standley |date=20 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 22 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-XS}}
| telling1 = 136 almal uit (34.1 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 140/2 (23.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Glenn Rogers]] 26 (30)
| paaltjies1 = [[Billy Stelling]] 3/12 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ryan ten Doeschate]] 70* (68)
| paaltjies2 = [[John Blain]] 2/29 (5 boulbeurte)
| uitslag = Nederland wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/netherlands-vs-scotland-19th-match-group-a-247474/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Warner Park Sporting Complex|Warner Park-stadion]], [[Basseterre]], [[St. Kitts en Nevis]]<br />Bywoning: 5 295
| skeidsregters = Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Tony Hill ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]])
| speler van die wedstryd = [[Billy Stelling]] (Ned)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Nederland teken sy se tweede oorwinning in drie krieketwêreldbekertoernooie aan en word ná Kenia die tweede suksesvolste assosiaatlid.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/netherlands-vs-scotland-19th-match-group-a-247474/match-report |title=At last, some Dutch delight |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=22 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 24 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 377/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 294 almal uit (48 boulbeurte)
| lopies1 = [[Matthew Hayden]] 101 (68)
| paaltjies1 = [[Andrew Hall]] 2/60 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[AB de Villiers]] 92 (70)
| paaltjies2 = [[Brad Hogg]] 3/61 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 83 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-south-africa-22nd-match-group-a-247478/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Warner Park Sporting Complex|Warner Park-stadion]], [[Basseterre]], [[St. Kitts en Nevis]]<br />Bywoning: 7 168
| skeidsregters = Mark Benson ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Matthew Hayden]] (Aus)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Matthew Hayden]] (Aus) teken die vinnigste krieketwêreldbekerhondertal in dié tyd aan (in 66 aflewerings).''<ref name="AUSvIRE">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/hurricane-hayden-and-kallis-on-the-crawl-287137 |title=Hurricane Hayden, and Kallis on the crawl |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh en HR Gopalakrishna |date=24 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/cricket-world-cup-fastest-hundreds-1401412 |title=Cricket World Cup – Fastest Hundreds in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* ''Australië teken die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Suid-Afrika aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-innings-totals/world-cup-12?opposition=3 |title=Highest totals For World Cup – vs South Africa |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* ''Die 671 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-match-aggregates/world-cup-12 |title=Highest match aggregates For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep B ====
[[Lêer:BD vs SL 1 (458435978).jpg|duimnael|Wedstryd tussen Bangladesj en Sri Lanka op Queen’s Park-ovaal]]
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!width=175|Span
!width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=20|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-LK}}
|3||3||0||0||0||+3.493||'''6'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-BD}}
|3||2||0||1||0||–1.523||'''4'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-IN}}
|3||1||0||2||0||+1.206||'''2'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-BM}}
|3||0||0||3||0||–4.345||'''0'''
|}
{{Krieketwedstryd
| datum = 15 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 321/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BM}}
| telling2 = 78 (24.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mahela Jayawardene]] 85 (90)
| paaltjies1 = [[Saleem Mukuddem]] 2/50 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Lionel Cann]] 28 (32)
| paaltjies2 = [[Farveez Maharoof]] 4/23 (7 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met 243 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bermuda-vs-sri-lanka-4th-match-group-b-247460/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Queen’s Park-ovaal]], [[Port of Spain]], [[Trinidad en Tobago]]<br />Bywoning: 2 200
| skeidsregters = Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) en Ian Howell ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Mahela Jayawardene]] (SL)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 17 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 191 (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 192/5 (48.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Sourav Ganguly]] 66 (129)
| paaltjies1 = [[Mashrafe Mortaza]] 4/38 (9.3 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mushfiqur Rahim]] 56* (107)
| paaltjies2 = [[Munaf Patel]] 2/39 (8.3 boulbeurte)
| uitslag = Bangladesj wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-india-8th-match-group-b-247464/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Queen’s Park-ovaal]], [[Port of Spain]], [[Trinidad en Tobago]]<br />Bywoning: 9 500
| skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Steve Davis ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Mashrafe Mortaza]] (Ban)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Dit is Bangladesj se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Indië ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-india-8th-match-group-b-247464/match-report |title=Brilliant Bangladesh stun India |publisher=ESPNcricinfo |author=Siddhartha Vaidyanathan |date=17 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 19 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 413/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BM}}
| telling2 = 156 (43.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Virender Sehwag]] 114 (87)
| paaltjies1 = [[Delyone Borden]] 2/30 (5 boulbeurte)
| lopies2 = [[David Hemp]] 76* (105)
| paaltjies2 = [[Ajit Agarkar]] 3/38 (10 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 257 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bermuda-vs-india-12th-match-group-b-247468/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Queen’s Park-ovaal]], [[Port of Spain]], [[Trinidad en Tobago]]<br />Bywoning: 2 478
| skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Ian Howell ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Virender Sehwag]] (Ind)
| rondte =
| loot = Bermuda het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Virender Sehwag]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Indië teken die grootste krieketwêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.''<ref name="INDvBER">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/sehwag-sizzles-in-record-breaking-win-286229 |title=Sehwag sizzles in record-breaking win |publisher=ESPNcricinfo |author=George Binoy en HR Gopalakrishna |date=19 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref name="Largest">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-largest-margins/world-cup-12 |title=Largest margins by Innings, runs & wickets for World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* ''Indië teken die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-innings-totals/world-cup-12 |title=Highest totals For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* ''Indië teken ook die hoogste Lys A-wedstryd-telling in dié tyd in die Wes-Indiese eilande aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Records/WestIndies/ListA/Overall/Highest_Team_Totals.html |title=Team Totals of 300 and More in a ListA Match in West Indies |publisher=Cricket Archive |accessdate=1 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712200011/https://cricketarchive.com/Archive/Records/WestIndies/ListA/Overall/Highest_Team_Totals.html |archive-date=12 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''Indië word ná Suid-Afrika die tweede span wat 18 sesse tydens een enkele EDI-kolfbeurt aanteken.''<ref name="INDvBER" />
* ''Bermuda “behaal” die meeste nulballe in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerkolfbeurt (5).''<ref name="INDvBER" />
* <span style="color:red">''Bermuda is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/classic-world-cup-moments-dwayne-leverock-s-catch-for-bermuda-vs-india-in-2007-497296 |title=Shifting the Leverock |publisher=ESPNcricinfo |author=Siddarth Ravindran |date=31 Januarie 2011 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 21 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 318/4 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 112 (37 boulbeurte)
| lopies1 = [[Sanath Jayasuriya]] 109 (87)
| paaltjies1 = [[Mohammad Rafique]] 1/48 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mohammad Ashraful]] 45* (63)
| paaltjies2 = [[Lasith Malinga]] 3/27 (6 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met 198 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]])
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-sri-lanka-16th-match-group-b-247472/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Queen’s Park-ovaal]], [[Port of Spain]], [[Trinidad en Tobago]]<br />Bywoning: 9 500
| skeidsregters = Steve Davis en Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Sanath Jayasuriya]] (SL)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën = Wedstryd verkort weens reën; [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] hersien teiken om te wen: 311 lopies in 46 boulbeurte vir Bangladesj.
| notas = [[Sanath Jayasuriya]] (SL) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Bangladesj ly hul ergste krieketwêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref name="Largest" />
* <span style="color:green">''Sri Lanka vorder hiermee tot die Super Agt.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-must-win-game-for-india-286608 |title=A must-win game for India |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh en Dileep V |date=21 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 23 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 254/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 185 (43.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Upul Tharanga]] 64 (90)
| paaltjies1 = [[Zaheer Khan]] 2/49 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rahul Dravid]] 60 (82)
| paaltjies2 = [[Muttiah Muralitharan]] 3/41 (10 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met 69 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/india-vs-sri-lanka-20th-match-group-b-247476/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Queen’s Park-ovaal]], [[Port of Spain]], [[Trinidad en Tobago]]<br />Bywoning: 16 678
| skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Muttiah Muralitharan]] (SL)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 25 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-BM}}
| telling1 = 94/9 (21 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 96/3 (17.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Dean Minors]] 23 (25)
| paaltjies1 = [[Abdur Razzak]] 3/20 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mohammad Ashraful]] 29* (32)
| paaltjies2 = [[Saleem Mukuddem]] 3/19 (5 boulbeurte)
| uitslag = Bangladesj wen met sewe paaltjies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]])
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-bermuda-24th-match-group-b-247480/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Queen’s Park-ovaal]], [[Port of Spain]], [[Trinidad en Tobago]]<br />Bywoning: 2 365
| skeidsregters = Steve Davis ([[Krieket Australië|Aus]]) en Ian Howell ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammad Ashraful]] (Ban)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Wedstryd verkort weens reën tydens Bermuda se kolfbeurt tot 21 boulbeurte. [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] hersien teiken om te wen: 96 lopies vir Bangladesj.
| notas = <span style="color:green">Bangladesj vorder hiermee tot die Super Agt.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-bermuda-24th-match-group-b-247480/match-report |title=Bangladesh storm into Super Eight |publisher=ESPNcricinfo |author=Jamie Alter |date=25 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Indië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bashar-hopes-for-more-upsets-287265 |title=Bashar hopes for more upsets |publisher=ESPNcricinfo |date=26 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep C ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!width=175|Span
!width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=20|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}}
|3||3||0||0||0||+2.138||'''6'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-EN}}
|3||2||0||1||0||+0.418||'''4'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-KE}}
|3||1||0||2||0||–1.194||'''2'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-CA}}
|3||0||0||3||0||–1.389||'''0'''
|}
{{Krieketwedstryd
| datum = 14 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-CA}}
| telling1 = 199 almal uit (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-KE}}
| telling2 = 203/3 (43.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Geoff Barnett]] 41 (50)
| paaltjies1 = [[Jimmy Kamande]] 2/25 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Steve Tikolo]] 72* (76)
| paaltjies2 = [[Sunil Dhaniram]] 1/34 (9 boulbeurte)
| uitslag = Kenia wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/canada-vs-kenya-3rd-match-group-c-247459/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Daren Sammy-krieketveld|Beausejourstadion]], [[Gros Islet]], [[St. Lucia]]<br />Bywoning: 8 700
| skeidsregters = Asad Rauf ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Peter Parker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Steve Tikolo]] (Ken)
| rondte =
| loot = Kenia het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 16 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 209/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 210/4 (41 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kevin Pietersen]] 60 (92)
| paaltjies1 = [[Shane Bond]] 2/19 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Scott Styris]] 87* (113)
| paaltjies2 = [[James Anderson]] 2/39 (8 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/england-vs-new-zealand-6th-match-group-c-247463/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Daren Sammy-krieketveld|Beausejourstadion]], [[Gros Islet]], [[St. Lucia]]<br />Bywoning: 12 500
| skeidsregters = Asad Rauf ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Scott Styris]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 18 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 279/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-CA}}
| telling2 = 228/7 (50 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ed Joyce]] 66 (103)
| paaltjies1 = [[Sunil Dhaniram]] 3/41 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Asif Mulla]] 58 (60)
| paaltjies2 = [[Ravinder Bopara]] 2/43 (9 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met 51 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/canada-vs-england-11th-match-group-c-247467/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Daren Sammy-krieketveld|Beausejourstadion]], [[Gros Islet]], [[St. Lucia]]<br />Bywoning: 9 727
| skeidsregters = Billy Doctrove ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Peter Parker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Paul Collingwood]] (Eng)
| rondte =
| loot = Kanada het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = <span style="color:red">Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cbc.ca/sports/canada-falls-to-england-at-cricket-world-cup-1.635413 |title=Canada falls to England at Cricket World Cup |publisher=[[CBC/Radio-Canada]] |date=19 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 20 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 331/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-KE}}
| telling2 = 183 almal uit (49.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ross Taylor]] 85 (107)
| paaltjies1 = [[Thomas Odoyo]] 2/55 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ravindu Shah]] 71 (89)
| paaltjies2 = [[James Franklin]] 2/20 (7.2 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met 148 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/kenya-vs-new-zealand-14th-match-group-c-247471/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Daren Sammy-krieketveld|Beausejourstadion]], [[Gros Islet]], [[St. Lucia]]<br />Bywoning: 4 300
| skeidsregters = Billy Doctrove ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Ross Taylor]] (NZ)
| rondte =
| loot = Kenia het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = <span style="color:green">Nieu-Seeland vorder hiermee tot die Super Agt.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/kenya-vs-new-zealand-14th-match-group-c-247471/match-report |title=Impressive Kiwis into Super Eights |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=20 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 22 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 363/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-CA}}
| telling2 = 249/9 (49.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Lou Vincent]] 101 (117)
| paaltjies1 = [[Kevin Sandher]] 2/58 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[John Davison]] 52 (31)
| paaltjies2 = [[Jeetan Patel]] 3/25 (9.2 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met 114 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/canada-vs-new-zealand-18th-match-group-c-247475/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Daren Sammy-krieketveld|Beausejourstadion]], [[Gros Islet]], [[St. Lucia]]<br />Bywoning: 6 100
| skeidsregters = Asad Rauf ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Billy Doctrove ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Lou Vincent]] (NZ)
| rondte =
| loot = Kanada het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Lou Vincent]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Brendon McCullum]] (NZ) teken die vinnigste krieketwêreldbekervyftigtal in dié tyd aan (in 20 aflewerings).<ref name="Fifties" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/vincent-ends-world-cup-drought-286791 |title=Vincent ends World Cup drought |publisher=ESPNcricinfo |author=Dileep V en HR Gopalakrishna |date=22 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 24 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-KE}}
| telling1 = 177 almal uit (43 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 178/3 (33 boulbeurte)
| lopies1 = [[Steve Tikolo]] 76 (97)
| paaltjies1 = [[James Anderson]] 2/27 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ed Joyce]] 75 (90)
| paaltjies2 = [[Thomas Odoyo]] 1/27 (6 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/england-vs-kenya-23rd-match-group-c-247479/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Daren Sammy-krieketveld|Beausejourstadion]], [[Gros Islet]], [[St. Lucia]]<br />Bywoning: 10 800
| skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Peter Parker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Ed Joyce]] (Eng)
| rondte =
| loot = Kenia het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën = Oornagreën vertraag die begin en verkort die wedstryd tot 43 boulbeurte per span.
| notas = <span style="color:green">Engeland vorder hiermee tot die Super Agt.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/england-vs-kenya-23rd-match-group-c-247479/match-report |title=Joyce and Pietersen take England home |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=24 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Kenia is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/tikolo-pleads-for-more-matches-287159 |title=Tikolo pleads for more matches |publisher=ESPNcricinfo |date=25 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep D ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!width=175|Span
!width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=20|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-WI}}
|3||3||0||0||0||+0.764||'''6'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-IE}}
|3||1||1||1||0||–0.092||'''3'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-PK}}
|3||1||0||2||0||+0.089||'''2'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-ZW}}
|3||0||1||2||0||–0.886||'''1'''
|}
{{Krieketwedstryd
| datum = 13 Maart 2007
| tyd = 09:30 (EST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-WI}}
| telling1 = 241/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 187 almal uit (47.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Marlon Samuels]] 63 (70)
| paaltjies1 = [[Iftikhar Anjum]] 3/44 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Shoaib Malik]] 62 (54)
| paaltjies2 = [[Dwayne Smith]] 3/36 (10 boulbeurte)
| uitslag = Wes-Indië wen met 54 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-pakistan-1st-match-group-d-247457/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sabinapark]], [[Kingston, Jamaika|Kingston]], [[Jamaika]]<br />Bywoning: 16 575
| skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Dwayne Smith]] (WI)
| rondte =
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 15 Maart 2007
| tyd = 09:30 (EST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-IE}}
| telling1 = 221/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZW}}
| telling2 = 221 almal uit (50 boulbeurte)
| lopies1 = [[Jeremy Bray]] 115* (137)
| paaltjies1 = [[Elton Chigumbura]] 2/21 (6 boulbeurte)
| lopies2 = [[Stuart Matsikenyeri]] 73* (76)
| paaltjies2 = [[Kyle McCallan]] 2/56 (9 boulbeurte)
| uitslag = Gelykop
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/ireland-vs-zimbabwe-5th-match-group-d-247461/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sabinapark]], [[Kingston, Jamaika|Kingston]], [[Jamaika]]<br />Bywoning: 2 011
| skeidsregters = Ian Gould ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Brian Jerling ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Jeremy Bray]] (Irl)
| rondte =
| loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Jeremy Bray]] (Irl) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Dit is slegs die derde krieketwêreldbekerwedstryd wat in ’n gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/wc2007/engine/records/team/smallest_margins.html?id=12;type=trophy |title=World Cup / Records / Smallest Victories (Including Ties) |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 17 Maart 2007
| tyd = 09:30 (EST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 132 almal uit (45.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IE}}
| telling2 = 133/7 (41.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kamran Akmal]] 27 (47)
| paaltjies1 = [[Boyd Rankin]] 3/32 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Niall O’Brien]] 72 (107)
| paaltjies2 = [[Mohammad Sami]] 3/29 (10 boulbeurte)
| uitslag = Ierland wen met drie paaltjies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]])
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/ireland-vs-pakistan-9th-match-group-d-247465/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sabinapark]], [[Kingston, Jamaika|Kingston]], [[Jamaika]]<br />Bywoning: 3 855
| skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Brian Jerling ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Niall O’Brien]] (Irl)
| rondte =
| loot = Ierland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Wedstryd verkort weens slegte lig en reën; [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] hersien teiken om te wen: 128 lopies in 47 boulbeurte vir Ierland.
| notas = Dit is Ierland se eerste EDI-oorwinning oor Pakistan ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-match-results/pakistan-ireland-7vs29/one-day-internationals-2 |title=Match results for Ireland vs Pakistan in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Ierland vorder hiermee tot die Super Agt.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-day-the-blarney-army-roared-285834 |title=The day the Blarney Army roared |publisher=ESPNcricinfo |author=Jerry O’Sullivan |date=18 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Pakistan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/ireland-vs-pakistan-9th-match-group-d-247465/match-report |title=Pakistan sent home by bold Ireland |publisher=ESPNcricinfo |author=Will Luke |date=17 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 19 Maart 2007
| tyd = 09:30 (EST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-ZW}}
| telling1 = 202/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-WI}}
| telling2 = 204/4 (47.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Sean Williams]] 70* (88)
| paaltjies1 = [[Jerome Taylor]] 2/42 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Brian Lara]] 44* (68)
| paaltjies2 = [[Christopher Mpofu]] 1/34 (9 boulbeurte)
| uitslag = Wes-Indië wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-zimbabwe-13th-match-group-d-247469/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sabinapark]], [[Kingston, Jamaika|Kingston]], [[Jamaika]]<br />Bywoning: 9 636
| skeidsregters = Ian Gould ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Sean Williams]] (Zim)
| rondte =
| loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = <span style="color:green">Wes-Indië vorder hiermee tot die Super Agt.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-zimbabwe-13th-match-group-d-247469/match-report |title=West Indies through without impressing |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=19 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 21 Maart 2007
| tyd = 09:30 (EST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 349 almal uit (49.5 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZW}}
| telling2 = 99 almal uit (19.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Imran Nazir]] 160 (121)
| paaltjies1 = [[Gary Brent]] 3/68 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Elton Chigumbura]] 27 (11)
| paaltjies2 = [[Shahid Afridi]] 3/20 (4 boulbeurte)
| uitslag = Pakistan wen met 93 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]])
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/pakistan-vs-zimbabwe-17th-match-group-d-247473/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sabinapark]], [[Kingston, Jamaika|Kingston]], [[Jamaika]]<br />Bywoning: 1 997
| skeidsregters = Brian Jerling ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Imran Nazir]] (Pak)
| rondte =
| loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Wedstryd verkort weens reën; [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] hersien teiken om te wen: 193 lopies in 20 boulbeurte vir Zimbabwe.
| notas = [[Imran Nazir]] (Pak) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Imran Nazir (Pak) teken die hoogste individuele EDI-telling in dié tyd in die Wes-Indiese eilande aan.''<ref name="PAKvZIM">{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Records/WestIndies/ListA/Overall/Highest_Player_Scores.html |title=Individual Scores of 150 and More in an Innings in West Indies (List A matches) |publisher=Cricket Archive |accessdate=1 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712200011/https://cricketarchive.com/Archive/Records/WestIndies/ListA/Overall/Highest_Player_Scores.html |archive-date=12 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
* ''Dit is ook die hoogste Lys A-telling in die Wes-Indiese eilande.''<ref name="PAKvZIM" />
* ''Imran Nazir word ná [[Ricky Ponting]] en [[Adam Gilchrist]] (albei Aus) die derde kolwer wat agt sesse in ’n enkele krieketwêreldbekerkolfbeurt aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-new-high-for-nazir-286615 |title=A new high for Nazir |publisher=ESPNcricinfo |author=Dileep V |date=22 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Zimbabwe is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/pakistan-vs-zimbabwe-17th-match-group-d-247473/match-report |title=Nazir ton leads Pakistan to victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=21 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 23 Maart 2007
| tyd = 09:30 (EST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-IE}}
| telling1 = 183/8 (48 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-WI}}
| telling2 = 190/2 (38.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Jeremy Bray]] 41 (72)
| paaltjies1 = [[Chris Gayle]] 2/23 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Shivnarine Chanderpaul]] 102* (113)
| paaltjies2 = [[Kyle McCallan]] 1/35 (10 boulbeurte)
| uitslag = Wes-Indië wen met agt paaltjies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]])
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-ireland-21st-match-group-d-247477/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sabinapark]], [[Kingston, Jamaika|Kingston]], [[Jamaika]]<br />Bywoning: 11 997
| skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Ian Gould ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Shivnarine Chanderpaul]] (WI)
| rondte =
| loot = Ierland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën = Wedstryd verkort weens reën; [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] hersien teiken om te wen: 190 lopies in 48 boulbeurte vir Wes-Indië.
| notas = [[Shivnarine Chanderpaul]] (WI) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" />
}}
=== Super Agt ===
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase.
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel.
|}
Die twee beste spanne in elke eerste rondte het die Super Agt gehaal wat as ’n volledige rondte met wedstryde almal teen almal beslis is. Al die agt spanne het egter slegs ses nuwe wedstryde gespeel, pleks van sewe. Elke groep se twee verteenwoordigers het hul uitslag teen mekaar oorgedra, eerder as om weer te speel. Die onderstaande tabel, wat sewe wedstryde vir elke span bevat, dek al die wedstryde tussen die Super Agt-kwalifiseerders, insluitende dié van die groepfase.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!width=175|Span
!width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=20|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-AU}}
|7||7||0||0||0||+2.400||'''14'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-LK}}
|7||5||0||2||0||+1.483||'''10'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}}
|7||5||0||2||0||+0.253||'''10'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}}
|7||4||0||3||0||+0.313||'''8'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-EN}}
|7||3||0||4||0||−0.394||'''6'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-WI}}
|7||2||0||5||0||−0.566||'''4'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-BD}}
|7||1||0||6||0||−1.514||'''2'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-IE}}
|7||1||0||6||0||−1.730||'''2'''
|}
{{Krieketwedstryd
| datum = 27–28 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 322/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-WI}}
| telling2 = 219 almal uit (45.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Matthew Hayden]] 158 (143)
| paaltjies1 = [[Daren Powell]] 2/53 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Brian Lara]] 77 (83)
| paaltjies2 = [[Glenn McGrath]] 3/31 (8 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 103 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-australia-25th-match-super-eights-247481/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sir Vivian Richards-stadion]], [[North Sound]], [[Antigua en Barbuda]]<br />Bywoning: 8 409 (Dag 1) – 4 809 (Dag 2) – 13 218 (altesaam)
| skeidsregters = Aleem Dar en Asad Rauf ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]])
| speler van die wedstryd = [[Matthew Hayden]] (Aus)
| rondte =
| loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Wedstryd uitgestel op 27 Maart weens reën ná die Australiese kolfbeurt. Wedstryd op 28 Maart voltooi.
| notas = [[Matthew Hayden]] (Aus) teken sy tweede agtereenvolgende krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 28 Maart 2007
| tyd = 09:30 (GYT)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 209 almal uit (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 212/9 (48.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Tillakaratne Dilshan]] 58 (76)
| paaltjies1 = [[Charl Langeveldt]] 5/39 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Jacques Kallis]] 86 (110)
| paaltjies2 = [[Lasith Malinga]] 4/54 (9.2 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met een paaltjie
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/south-africa-vs-sri-lanka-26th-match-super-eights-247482/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Providencestadion]], [[Georgetown, Guyana|Georgetown]], [[Guyana]]<br />Bywoning: 5 220
| skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Charl Langeveldt]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en [[Lasith Malinga]] ([[Sri Lanka Krieket|SL]])
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Charl Langeveldt]] (RSA) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;qualmin1=5;qualval1=wickets;size=100;template=results;type=bowling;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Bowling Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Lasith Malinga]] (SL) neem vier paaltjies (’n vierkuns), ’n nuwe EDI-rekord, toe hy [[Shaun Pollock]], [[Andrew Hall]], [[Jacques Kallis]] en [[Makhaya Ntini]] (almal RSA) in vier agtereenvolgende aflewerings uitboul.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/full-length-full-reward-287713 |title=Full length, full reward |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh en HR Gopalakrishna |date=29 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 29 Maart 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-WI}}
| telling1 = 177 almal uit (44.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 179/3 (39.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Chris Gayle]] 44 (56)
| paaltjies1 = [[Jacob Oram]] 3/23 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Scott Styris]] 80* (90)
| paaltjies2 = [[Daren Powell]] 2/39 (10 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-new-zealand-27th-match-super-eights-247483/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sir Vivian Richards-stadion]], [[North Sound]], [[Antigua en Barbuda]]<br />Bywoning: 5 414
| skeidsregters = Asad Rauf ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Jacob Oram]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 30 Maart 2007
| tyd = 09:30 (GYT)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 266/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IE}}
| telling2 = 218 almal uit (48.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Paul Collingwood]] 90 (82)
| paaltjies1 = [[Boyd Rankin]] 2/28 (7 boulbeurte)
| lopies2 = [[Niall O’Brien]] 63 (88)
| paaltjies2 = [[Andrew Flintoff]] 4/43 (8.1 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met 48 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/england-vs-ireland-28th-match-super-eights-247484/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Providencestadion]], [[Georgetown, Guyana|Georgetown]], [[Guyana]]<br />Bywoning: 4 800
| skeidsregters = Billy Doctrove ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Paul Collingwood]] (Eng)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 31 Maart 2007
| tyd = 14:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 104/6 (22 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 106/0 (13.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mashrafe Mortaza]] 25* (17)
| paaltjies1 = [[Glenn McGrath]] 3/16 (5 boulbeurte)
| lopies2 = [[Adam Gilchrist]] 59* (44)
| paaltjies2 = [[Abdur Razzak]] 0/15 (3 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met tien paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-bangladesh-29th-match-super-eights-247485/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sir Vivian Richards-stadion]], [[North Sound]], [[Antigua en Barbuda]]<br />Bywoning: 5 788
| skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]])
| speler van die wedstryd = [[Glenn McGrath]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Wedstryd verkort weens ’n nat buiteveld tot 22 boulbeurte per span.
| notas = Glenn McGrath word die eerste bouler wat 57 krieketwêreldbekerpaaltjies neem en ná die 2007-toernooi eindig hy op 71 krieketwêreldbekerpaaltjies.<ref name="McGrath">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bowing-out-on-top-292819 |title=Bowing out on top |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh en HR Gopalakrishna |date=29 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/mcgrath-passes-akram-s-record-288259 |title=McGrath passes Akram's record |publisher=ESPNcricinfo |author=HR Gopalakrishna |date=31 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 1 April 2007
| tyd = 10:15 (GYT)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 303/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-WI}}
| telling2 = 190 almal uit (44.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Sanath Jayasuriya]] 115 (101)
| paaltjies1 = [[Daren Powell]] 2/38 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Shivnarine Chanderpaul]] 76 (110)
| paaltjies2 = [[Sanath Jayasuriya]] 3/38 (8.3 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met 113 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-sri-lanka-30th-match-super-eights-247486/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Providencestadion]], [[Georgetown, Guyana|Georgetown]], [[Guyana]]<br />Bywoning: 12 208
| skeidsregters = Mark Benson ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Sanath Jayasuriya]] (SL)
| rondte =
| loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Sanath Jayasuriya]] (SL) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 2 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 174 almal uit (48.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 178/1 (29.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mohammad Rafique]] 30* (36)
| paaltjies1 = [[Scott Styris]] 4/43 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Stephen Fleming]] 102* (92)
| paaltjies2 = [[Syed Rasel]] 1/22 (7 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met nege paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-new-zealand-31st-match-super-eights-247487/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sir Vivian Richards-stadion]], [[North Sound]], [[Antigua en Barbuda]]<br />Bywoning: 4 755
| skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Shane Bond]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Stephen Fleming]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 3 April 2007
| tyd = 09:45 (GYT)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-IE}}
| telling1 = 152/8 (35 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 165/3 (31.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Andrew White]] 30 (30)
| paaltjies1 = [[Charl Langeveldt]] 3/41 (7 boulbeurte)
| lopies2 = [[Jacques Kallis]] 66* (86)
| paaltjies2 = [[Boyd Rankin]] 2/26 (7 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met sewe paaltjies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]])
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/ireland-vs-south-africa-32nd-match-super-eights-247488/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Providencestadion]], [[Georgetown, Guyana|Georgetown]], [[Guyana]]<br />Bywoning: 5 673
| skeidsregters = Daryl Harper en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Jacques Kallis]] (RSA)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Wedstryd verkort weens reën; [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] hersien teiken om te wen: 160 lopies in 35 boulbeurte vir Suid-Afrika.
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 4 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 235 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 233/8 (50 boulbeurte)
| lopies1 = [[Upul Tharanga]] 62 (103)
| paaltjies1 = [[Sajid Mahmood]] 4/50 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Kevin Pietersen]] 58 (80)
| paaltjies2 = [[Dilhara Fernando]] 3/41 (9 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met twee lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/england-vs-sri-lanka-33rd-match-super-eights-247489/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sir Vivian Richards-stadion]], [[North Sound]], [[Antigua en Barbuda]]<br />Bywoning: 7 817
| skeidsregters = Asad Rauf ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]])
| speler van die wedstryd = [[Ravi Bopara]] (Eng)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 7 April 2007
| tyd = 09:30 (GYT)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 251/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 184 almal uit (48.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mohammad Ashraful]] 87 (83)
| paaltjies1 = [[André Nel]] 5/45 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Herschelle Gibbs]] 56* (59)
| paaltjies2 = [[Abdur Razzak]] 3/25 (9.4 boulbeurte)
| uitslag = Bangladesj wen met 67 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-south-africa-34th-match-super-eights-247490/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Providencestadion]], [[Georgetown, Guyana|Georgetown]], [[Guyana]]<br />Bywoning: 9 460
| skeidsregters = Mark Benson ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Billy Doctrove ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammad Ashraful]] (Ban)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[André Nel]] (RSA) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" />
* ''Dit is Bangladesj se eerste oorwinning oor Suid-Afrika in enige krieket ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-south-africa-34th-match-super-eights-247490/match-report |title=Mohammad Ashraful scripts stunning victory over South Africa |publisher=ESPNcricinfo |author=Siddhartha Vaidyanathan |date=7 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 8 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 247 almal uit (49.5 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 248/3 (47.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kevin Pietersen]] 104 (122)
| paaltjies1 = [[Nathan Bracken]] 3/33 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ricky Ponting]] 86 (106)
| paaltjies2 = [[Andrew Flintoff]] 1/35 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-england-35th-match-super-eights-247491/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sir Vivian Richards-stadion]], [[North Sound]], [[Antigua en Barbuda]]<br />Bywoning: 11 900
| skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Shaun Tait (krieketspeler)|Shaun Tait]] (Aus)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Kevin Pietersen]] (Eng) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 9 April 2007
| tyd = 09:30 (GYT)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 263/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IE}}
| telling2 = 134 almal uit (37.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Peter Fulton]] 83 (110)
| paaltjies1 = [[Kyle McCallan]] 2/35 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Kevin O’Brien]] 49 (45)
| paaltjies2 = [[Daniel Vettori]] 4/23 (8.4 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met 129 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/ireland-vs-new-zealand-36th-match-super-eights-247492/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Providencestadion]], [[Georgetown, Guyana|Georgetown]], [[Guyana]]<br />Bywoning: 6 500
| skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Peter Fulton]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Ierland ly hul ergste krieketwêreldbekernederlaag in dié tyd.<ref name="Largest" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 10 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 356/4 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-WI}}
| telling2 = 289/9 (50 boulbeurte)
| lopies1 = [[AB de Villiers]] 146 (130)
| paaltjies1 = [[Corey Collymore]] 2/41 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ramnaresh Sarwan]] 92 (75)
| paaltjies2 = [[Shaun Pollock]] 2/33 (8 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 67 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-south-africa-37th-match-super-eights-247493/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Nasionale Krieketstadion, Grenada|Queen’s Park]], [[St. George’s, Grenada|St. George’s]], [[Grenada]]<br />Bywoning: 9 652
| skeidsregters = Mark Benson ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[AB de Villiers]] (RSA)
| rondte =
| loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Kieron Pollard]] (WI) het sy EDI-debuut gemaak.''
* ''[[AB de Villiers]] (RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 11 April 2007
| tyd = 09:30 (GYT)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 143 almal uit (37.2 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 147/6 (44.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Shakib Al Hasan]] 57* (95)
| paaltjies1 = [[Monty Panesar]] 3/25 (7 boulbeurte)
| lopies2 = [[Michael Vaughan]] 30 (59)
| paaltjies2 = [[Syed Rasel]] 2/25 (10 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met vier paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-england-38th-match-super-eights-247494/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Kensington-ovaal]], [[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]], [[Barbados]]<br />Bywoning: 10 423
| skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Sajid Mahmood]] (Eng)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 12 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 219/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 222/4 (45.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Scott Styris]] 111* (157)
| paaltjies1 = [[Muttiah Muralitharan]] 3/32 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Kumar Sangakkara]] 69* (104)
| paaltjies2 = [[Daniel Vettori]] 2/35 (10 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/new-zealand-vs-sri-lanka-39th-match-super-eights-247495/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Nasionale Krieketstadion, Grenada|Queen’s Park]], [[St. George’s, Grenada|St. George’s]], [[Grenada]]<br />Bywoning: 5 748
| skeidsregters = Asad Rauf ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Billy Doctrove ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Chaminda Vaas]] (SL)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Scott Styris]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Ten spyte van die bouler Lasith Malinga se besering het Sri Lanka maklik oor Nieu-Seeland geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://old.paktribune.com/sports/?nid=2690 |title=Sri Lanka beat New Zealand by six wickets |publisher=Paktribune |date=13 April 2007 |accessdate=12 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230112210018/http://old.paktribune.com/sports/?nid=2690 |archive-date=12 Januarie 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 13 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-IE}}
| telling1 = 91 almal uit (30 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 92/1 (12.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[John Mooney]] 23 (44)
| paaltjies1 = [[Glenn McGrath]] 3/17 (7 boulbeurte)
| lopies2 = [[Adam Gilchrist]] 34 (25)
| paaltjies2 = [[Trent Johnston]] 1/18 (3 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met nege paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-ireland-40th-match-super-eights-247496/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Kensington-ovaal]], [[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]], [[Barbados]]<br />Bywoning: 12 178
| skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Glenn McGrath]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = <span style="color:green">Australië vorder hiermee tot die uitklopfase.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-ireland-40th-match-super-eights-247496/match-report |title=Ruthless Australia charge to nine-wicket win |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=13 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Ierland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 14 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 193/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 196/5 (48.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Herschelle Gibbs]] 60 (100)
| paaltjies1 = [[Craig McMillan]] 3/23 (5 boulbeurte)
| lopies2 = [[Scott Styris]] 56 (84)
| paaltjies2 = [[André Nel]] 2/33 (9.2 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/new-zealand-vs-south-africa-41st-match-super-eights-247497/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Nasionale Krieketstadion, Grenada|Queen’s Park]], [[St. George’s, Grenada|St. George’s]], [[Grenada]]<br />Bywoning: 10 692
| skeidsregters = Mark Benson ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Craig McMillan]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = <span style="color:green">Nieu-Seeland en Sri Lanka vorder hiermee tot die uitklopfase.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/new-zealand-vs-south-africa-41st-match-super-eights-247497/match-report |title=New Zealand seal semi-final spot |publisher=ESPNcricinfo |author=Anand Vasu |date=14 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 15 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-IE}}
| telling1 = 243/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 169 almal uit (41.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[William Porterfield]] 85 (136)
| paaltjies1 = [[Mashrafe Mortaza]] 2/38 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mohammad Ashraful]] 35 (36)
| paaltjies2 = [[Kyle McCallan]] 2/25 (8 boulbeurte)
| uitslag = Ierland wen met 74 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-ireland-42nd-match-super-eights-247498/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Kensington-ovaal]], [[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]], [[Barbados]]<br />Bywoning: 15 541
| skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[William Porterfield]] (Irl)
| rondte =
| loot = Ierland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Ierland teken hul hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_innings_totals.html?id=12;team=29;type=trophy |title=Records / World Cup – Ireland / Highest Totals |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Bangladesj is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bashar-upset-by-inconsistent-campaign-290683 |title=Bashar upset by inconsistent campaign |publisher=ESPNcricinfo |author=Dileep Premachandran |date=16 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 16 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 226 almal uit (49.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 232/3 (42.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mahela Jayawardene]] 72 (88)
| paaltjies1 = [[Nathan Bracken]] 4/19 (9.4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ricky Ponting]] 66* (80)
| paaltjies2 = [[Russel Arnold]] 2/20 (4 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-sri-lanka-43rd-match-super-eights-247499/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Nasionale Krieketstadion, Grenada|Queen’s Park]], [[St. George’s, Grenada|St. George’s]], [[Grenada]]<br />Bywoning: 10 663
| skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Billy Doctrove ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Nathan Bracken]] (Aus)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 17 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 154 almal uit (48 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 157/1 (19.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Andrew Strauss]] 46 (67)
| paaltjies1 = [[Andrew Hall]] 5/18 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Graeme Smith]] 89* (58)
| paaltjies2 = [[Andrew Flintoff]] 1/36 (6 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met nege paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/england-vs-south-africa-44th-match-super-eights-247500/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Kensington-ovaal]], [[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]], [[Barbados]]<br />Bywoning: 17 013
| skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Andrew Hall]] (RSA)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Andrew Hall]] (RSA) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" />
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die uitklopfase.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/we-were-superb-smith-291046 |title='We were superb' – Smith |publisher=ESPNcricinfo |author=Dileep Premachandran |date=17 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Engeland en Wes-Indië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-gulf-too-brutally-wide-291043 |title=A gulf too brutally wide |publisher=ESPNcricinfo |author=Sambit Bal |date=17 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 18 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-IE}}
| telling1 = 77 almal uit (27.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 81/2 (10 boulbeurte)
| lopies1 = [[Jeremy Bray]] 20 (29)
| paaltjies1 = [[Farveez Maharoof]] 4/25 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mahela Jayawardene]] 39* (27)
| paaltjies2 = [[Boyd Rankin]] 1/36 (4 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/ireland-vs-sri-lanka-45th-match-super-eights-247501/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Nasionale Krieketstadion, Grenada|Queen’s Park]], [[St. George’s, Grenada|St. George’s]], [[Grenada]]<br />Bywoning: 7 335
| skeidsregters = Mark Benson ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Billy Doctrove ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Farveez Maharoof]] (SL)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 19 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-WI}}
| telling1 = 230/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 131 almal uit (43.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ramnaresh Sarwan]] 91* (90)
| paaltjies1 = [[Shakib Al Hasan]] 1/38 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mushfiqur Rahim]] 38* (75)
| paaltjies2 = [[Daren Powell]] 3/38 (10 boulbeurte)
| uitslag = Wes-Indië wen met 99 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-bangladesh-46th-match-super-eights-247502/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Kensington-ovaal]], [[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]], [[Barbados]]<br />Bywoning: 14 000
| skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Ramnaresh Sarwan]] (WI)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 20 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 348/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 133 almal uit (25.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Matthew Hayden]] 103 (100)
| paaltjies1 = [[James Franklin]] 3/74 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Peter Fulton]] 62 (72)
| paaltjies2 = [[Brad Hogg]] 4/29 (6.5 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 215 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-new-zealand-47th-match-super-eights-247503/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Nasionale Krieketstadion, Grenada|Queen’s Park]], [[St. George’s, Grenada|St. George’s]], [[Grenada]]<br />Bywoning: 12 229
| skeidsregters = Aleem Dar en Asad Rauf ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]])
| speler van die wedstryd = [[Matthew Hayden]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Matthew Hayden]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 21 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-WI}}
| telling1 = 300 almal uit (49.5 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 301/9 (49.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Chris Gayle]] 79 (58)
| paaltjies1 = [[Michael Vaughan]] 3/39 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Kevin Pietersen]] 100 (91)
| paaltjies2 = [[Dwayne Bravo]] 2/47 (9.5 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met een paaltjie
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/west-indies-vs-england-48th-match-super-eights-247504/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Kensington-ovaal]], [[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]], [[Barbados]]<br />Bywoning: 22 452
| skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Kevin Pietersen]] (Eng)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Kevin Pietersen]] (Eng) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" />
}}
=== Uitklopfase ===
Die uitklopfase het bestaan uit twee halfeindstryde, waarvan die twee wenners mekaar in die eindstryd op die Kensington-ovaal in Bridgetown, Barbados, ontmoet het.
[[Lêer:Kensington Oval, Barbados During 2007 World Cup Cricket Final.jpg|duimnael|Eindstryd tussen Australië en Sri Lanka op Kensington-ovaal]]
{{Tabel Beker 4
| RD1 = Halfeindrondte
| RD2 = Eindrondte
| RD1-hofie01 = 24 April – Kingston, Jamaika
| RD1-span01 = '''{{Cr-LK}}'''
| RD1-telling01 = '''289/5'''
| RD1-span02 = {{Cr-NZ}}
| RD1-telling02 = 208
| RD1-hofie02 = 25 April – Gros Islet, St. Lucia
| RD1-span03 = '''{{Cr-AU}}'''
| RD1-telling03 = '''153/3'''
| RD1-span04 = {{Cr-ZA}}
| RD1-telling04 = 149
| RD2-hofie01 = 28 April – Bridgetown, Barbados
| RD2-span01 = {{Cr-LK}}
| RD2-telling01 = 215/8
| RD2-span02 = '''{{Cr-AU}}'''
| RD2-telling02 = '''281/4'''
}}
==== Halfeindrondte ====
{{Krieketwedstryd
| datum = 24 April 2007
| tyd = 09:30 (EST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 289/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 208 almal uit (41.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mahela Jayawardene]] 115* (109)
| paaltjies1 = [[James Franklin]] 2/46 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Peter Fulton]] 46 (77)
| paaltjies2 = [[Muttiah Muralitharan]] 4/31 (8 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met 81 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/new-zealand-vs-sri-lanka-1st-semi-final-247505/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Sabinapark]], [[Kingston, Jamaika|Kingston]], [[Jamaika]]<br />Bywoning: 9 231
| skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Mahela Jayawardene]] (SL)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Mahela Jayawardene]] (SL) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 25 April 2007
| tyd = 09:30 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 149 almal uit (43.5 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 153/3 (31.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Justin Kemp]] 49* (91)
| paaltjies1 = [[Shaun Tait (krieketspeler)|Shaun Tait]] 4/39 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Michael Clarke]] 60* (86)
| paaltjies2 = [[Shaun Pollock]] 1/16 (5 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-south-africa-2nd-semi-final-247506/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Daren Sammy-krieketveld|Beausejourstadion]], [[Gros Islet]], [[St. Lucia]]<br />Bywoning: 13 875
| skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Glenn McGrath]] (Aus)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
==== Eindstryd ====
{{Krieketwedstryd
| datum = 28 April 2007
| tyd = 12:15 (AST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 281/4 (38 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 215/8 (36 boulbeurte)
| lopies1 = [[Adam Gilchrist]] 149 (104)
| paaltjies1 = [[Lasith Malinga]] 2/49 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Sanath Jayasuriya]] 63 (67)
| paaltjies2 = [[Michael Clarke]] 2/33 (5 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 53 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]])
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/australia-vs-sri-lanka-final-247507/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Kensington-ovaal]], [[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]], [[Barbados]]<br />Bywoning: 20 108
| skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]])
| speler van die wedstryd = [[Adam Gilchrist]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën = Voorafgaande reën verkort die wedstryd tot 38 boulbeurte per span. Sri Lanka se beurt word deur reën onderbreek en tot 36 boulbeurte verkort.
| notas = [[Glenn McGrath]] word die eerste bouler wat 26 paaltjies in een enkele krieketwêreldbekertoernooi neem en hy neem met altesaam 71 krieketwêreldbekerpaaltjies die meeste in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_series.html?id=12;type=trophy |title=Records / World Cup / Most wickets in a series |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref name="McGrath" />
* ''[[Adam Gilchrist]] (Aus) word ná Ricky Ponting (ook Aus) en [[Imran Nazir]] (Pak) die derde kolwer wat agt sesse in ’n enkele krieketwêreldbekerkolfbeurt aanteken.''<ref name="Gilchrist">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/brighter-than-the-bright-lights-292998 |title=Brighter than the bright lights |publisher=ESPNcricinfo |author=Jenny Thompson |date=2 Mei 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* ''Adam Gilchrist teken die vinnigste honderdtal in dié tyd tydens ’n uitklopwedstryd aan (in 72 aflewerings).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/fastest-century-scored-in-a-cricket-world-cup-final-match#:~:text=Pinterest-,LinkedIn,15-26106 |title=Fastest century scored in a Cricket World Cup final match |publisher=[[Guinness World Records]] |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
* ''Adam Gilchrist teken ook die hoogste individuele telling in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekereindstryd aan.''<ref name="Gilchrist" /><ref name="Batting" />
* ''Australië wen die Krieketwêreldbeker 2007 sonder ’n verlore wedstryd en neem hul wenreeks na 29 EDI-wedstryde.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/how-gilchrist-destroyed-sri-lanka-292773 |title=How Gilchrist destroyed Sri Lanka |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh en HR Gopalakrishna |date=28 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
}}
Aan die einde van die eindstryd het grootskaalse chaos geheers: dit het te lank aangehou en is aanvanklik verkort na 38 boulbeurte per span, en later tot 36 boulbeurte vir Sri Lanka. Swak lig het veroorsaak dat spel gestaak is met Sri Lanka se instemming, ten spyte van die feit dat hulle nog drie paaltjies en 18 balle oorgehad het.
Kritiek is gelewer op die skeidsregters se besluit om die spel te staak weens swak lig. Amptelike kennisgewings en die puntebord het almal aangedui dat Australië reeds gewen het en die Australiese span het gevolglik reeds hul oorwinning gevier. Die skeidsregters het egter volgehou dat die spel gewoon gestaak is en nie voltooi is nie. Hulle het aangevoer dat daar nog drie boulbeurte gespeel moes word. Gevolglik het Sri Lanka in slegte lig nog drie boulbeurte gekolf.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/pure-ignorance-of-the-rule-book-292777 |title=Pure ignorance of the rule-book |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=29 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
Die skeidsregters en die IKR het om verskoning gevra vir die onnodige situasie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/crowe-takes-blame-for-light-chaos-292771 |title=Crowe takes blame for light chaos |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=29 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> In Junie 2007 het die IKR besluit om die betrokke skeidsregters van deelname aan die [[T20I-wêreldbeker 2007]] te skors. Hierdie skeidsregters is Steve Bucknor en Aleem Dar, reserweskeidsregters Rudi Koertzen en Billy Bowden, en die wedstrydskeidsregter Jeff Crowe.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-cup-officials-banned-by-icc-299277 |title=World Cup officials banned by ICC |publisher=ESPNcricinfo |date=22 Junie 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref>
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Krieketwêreldkampioen 2007
|-
|align=center|'''{{Cr-AU}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 16 deelnemende nasionale krieketspanne in die Krieketwêreldbeker 2007.
[[Lêer:2007 Cricket World Cup results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Krieketwêreldbeker 2007:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#777|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Halfeindrondte}}
{{sleutel|#7ae|Super Agt}}
{{sleutel|#c46|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:Australian World Cup treble.jpg|duimnael|Heldeverwelkoming vir Australië te [[Sydney]] ná hul oorwinning]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|LV|Lopies vir}}
!width=25|{{Afkorting|LT|Lopies teen}}
!width=25|{{Afkorting|LD|Lopieverskil}}
!width=25|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|-
| colspan="12"| '''Finaliste'''
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} || A || 12 || 12 || 0 || 0 || 2851 || 1938 || +913 || || 24
|- style="background:#777;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} || B || 12 || 9 || 0 || 3 || 2673 || 2027 || +646 || || 18
|-
| colspan="12"| '''In die halfeindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} || C || 11 || 8 || 0 || 3 || 2280 || 2178 || +102 || || 16
|- style="background:#c96;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} || A || 11 || 6 || 0 || 5 || 2251 || 2099 || +152 || || 12
|-
| colspan="12"| '''In die Super Agt uitgeskakel'''
|- style="background:#7ae;"
| 5 || style="text-align:left;"|{{Cr-EN}} || C || 10 || 5 || 0 || 5 || 2014 || 1916 || +98 || || 10
|- style="background:#7ae;"
| 6 || style="text-align:left;"|{{Cr-WI}} || D || 10 || 5 || 0 || 5 || 2040 || 2164 || –124 || || 10
|- style="background:#7ae;"
| 7 || style="text-align:left;"|{{Cr-BD}} || B || 10 || 3 || 0 || 7 || 1372 || 1691 || –319 || || 6
|- style="background:#7ae;"
| 8 || style="text-align:left;"|{{Cr-IE}} || D || 10 || 2 || 1 || 7 || 1452 || 1579 || –127 || || 5
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#c46;"
| 9 || style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} || B || 3 || 1 || 0 || 2 || 789 || 602 || +187 || +1.206 || 2
|- style="background:#c46;"
| 10 || style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} || D || 3 || 1 || 0 || 2 || 668 || 473 || +195 || +0.089 || 2
|- style="background:#c46;"
| 11 || style="text-align:left;"|{{Cr-KE}} || C || 3 || 1 || 0 || 2 || 563 || 708 || –145 || –1.194 || 2
|- style="background:#c46;"
| 12 || style="text-align:left;"|{{Cr-NL}} || A || 3 || 1 || 0 || 2 || 401 || 847 || –446 || –2.527 || 2
|- style="background:#c46;"
| 13 || style="text-align:left;"|{{Cr-ZW}} || D || 3 || 0 || 1 || 3 || 522 || 774 || –252 || −0.886 || 1
|- style="background:#c46;"
| 14 || style="text-align:left;"|{{Cr-CA}} || C || 3 || 0 || 0 || 3 || 676 || 845 || –169 || –1.389 || 0
|- style="background:#c46;"
| 15 || style="text-align:left;"|{{Cr-XS}} || A || 3 || 0 || 0 || 3 || 453 || 662 || –209 || –3.793 || 0
|- style="background:#c46;"
| 16 || style="text-align:left;"|{{Cr-BM}} || B || 3 || 0 || 0 || 3 || 328 || 830 || –502 || –4.345 || 0
|}
=== Meeste lopies en paaltjies ===
{| class="toptextcells"
| Meeste lopies aangeteken:<ref name="Most_Runs" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Lopies
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Matthew Hayden]]
| 659
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Sri Lanka}} [[Mahela Jayawardene]]
| 548
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Ricky Ponting]]
| 539
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Scott Styris]]
| 499
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jacques Kallis]]
| 485
|}
| Meeste paaltjies geneem:<ref name="Most_Wickets" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Paaltjies
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Glenn McGrath]]
| 26
|-
|rowspan="2"| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Sri Lanka}} [[Muttiah Muralitharan]]
|rowspan="2"| 23
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Shaun Tait (krieketspeler)|Shaun Tait]]
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Brad Hogg]]
| 21
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Sri Lanka}} [[Lasith Malinga]]
| 18
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}
* [[Rugbywêreldbeker 2007]]
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Peter Murray |title=World Cup Cricket – A Complete History |year=2019 |publisher=G2 Entertainment |isbn=978-1-78281-491-7}}
* {{en}} {{cite book |author=Andrew Roberts |title=A History & Guide to the Cricket World Cup |year=2019 |publisher=Pen & Sword Books Limited |isbn=978-1-5267-5361-8}}
* {{en}} {{cite book |authors=Phil Walker, Reynolds Harman |first2=|title=The Official History of the ICC Cricket World Cup |year=2019 |url=https://books.google.de/books?id=pnMyxQEACAAJ&dq=The+Official+History+of+the+ICC+Cricket+World+Cup&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwieoeHQw_riAhUIa1AKHQIOD3kQ6AEIKDAA |publisher=Jellyfish Publishing Solutions |isbn=978-1-909811-47-8}}
* {{en}} {{cite book |authors=Mark Browning, James Grapsas |title=A Complete History of World Cup Cricket |year=2014 |url=https://books.google.de/books?id=mQnXoAEACAAJ&dq=World+Cup+Cricket+-+A+Complete+History&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwjCgpDaxPriAhU94aYKHQEpDokQ6AEIKDAA |publisher=New Holland Publishers}}
* {{en}} {{cite book |author=James Alter |title=The History of World Cup Cricket |year=2011 |publisher=Roli Books |isbn=978-8174368416}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Cricket World Cup 2007|Krieketwêreldbeker 2007}}
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/ci/content/headline/index.html?area=1923 ''World Cup 2006/07 / Headline'']
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/match-schedule-fixtures-and-results ''ICC World Cup 2006/07 – Fixtures and Results'']
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/345712.html ''The World Cup 2006–07'']
* {{en}} {{IMDb-titel|1014728|Cricket World Cup 2007}}
{{Proteas (2007 Krieketwêreldbeker)}}
{{Navigasie Krieketwêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Krieketwereldbeker 2007}}
[[Kategorie:Krieket in Antigua en Barbuda]]
[[Kategorie:Krieket in Barbados]]
[[Kategorie:Krieket in Grenada]]
[[Kategorie:Krieket in Guyana]]
[[Kategorie:Krieket in Jamaika]]
[[Kategorie:Krieket in St. Kitts en Nevis]]
[[Kategorie:Krieket in St. Lucia]]
[[Kategorie:Krieket in Trinidad en Tobago]]
[[Kategorie:Krieketkompetisies in Wes-Indië]]
[[Kategorie:Krieketwêreldbeker|2007]]
[[Kategorie:Sport in 2007]]
ivd4x6ystccnekaknx5v64m4g8b2ebj
Gebruikerbespreking:Oesjaar
3
36185
2910600
2909557
2026-06-10T14:43:32Z
Aliwal2012
39067
/* Skryfwedstryd 2026 */ Antwoord
2910600
wikitext
text/x-wiki
{{argiefboks|13
| argief1 = [[/argief2011|2009-11]]
| argief2 = [[/argief2012|2012-13]]
| argief3 = [[/argief2014|2014]]
| argief4 = [[/argief2015|2015]]
| argief5 = [[/argief2016|2016]]
| argief6 = [[/argief2017|2017]]
| argief7 = [[/argief2018-19|2018–19]]
| argief8 = [[/argief2020|2020]]
| argief9 = [[/argief2021|2021]]
| argief10 = [[/argief2022|2022]]
| argief11 = [[/argief2023|2023]]
| argief12 = [[/argief2024|2024]]
| argief13 = [[/argief2025|2025]]
}}
== [[Lophiidae]] ==
Waarom het jy dit teruggerol? [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:05, 4 Januarie 2026 (UTC)
: Jammer, hulle noem dit dik vingers sindroom. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:15, 4 Januarie 2026 (UTC)
== Wikistats ding ==
Hi @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
Sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
Ek het die fout met die stats daar gerapporteer. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:16, 7 Januarie 2026 (UTC)
: [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:40, 7 Januarie 2026 (UTC)
== Happy First Edit Anniversary Oesjaar 🎉 ==
Hey @[[User:Oesjaar|Oesjaar]]. Your wiki edit anniversary was 1 day ago, marking 17 years of dedicated contributions to Afrikaans Wikipedia. Your passion for sharing knowledge and your remarkable contributions have not only enriched the project, but also inspired countless others to contribute. Thank you for your amazing contributions. Wishing you many more wonderful years ahead in the Wiki journey and a blessed New Year. :) -[[Gebruiker:Gnoeee|Gnoeee]] ([[Gebruikerbespreking:Gnoeee|kontak]]) 15:29, 7 Januarie 2026 (UTC)
== ''Babiana socotrana'' is now ''Cyanixia socotrana'' ==
Hello Oesjaar,
Please be informed that the former ''Babiana socotrana'' has been moved to a separate genus.<ref name=u>Goldblatt, J. C. Manning, J. Davies, [[Vincent Savolainen|V. Savolainen]] and S. Rezai (2003). [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=214957 ''Cyanixia'', a new genus for the Socotran endemic ''Babiana socotrana'' (Iridaceae–Crocoideae).] Edinburgh Journal of Botany, 60, pp 517-532</ref> There is a stub on the English Wikipedia. Regards, [[Gebruiker:Dwergenpaartje|Dwergenpaartje]] ([[Gebruikerbespreking:Dwergenpaartje|kontak]]) 23:19, 22 Februarie 2026 (UTC)
{{reflist}}
:: {{ping|Dwergenpaartje}}, I have actually created [[Cyanixia socotrana]] during Nov 2021 already with a note in [[Babiana]]! Thanks for your concern! Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:19, 23 Februarie 2026 (UTC)
== Klappenavraag ==
Saterdagaand, Ongeveer 19:22
Goeie naand, Oesjaar
Iets het fout gegaan met die bladsy waar jy jou terme geplaas het, so ek plaas my antwoorde hier.
· Plain flap
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor.
'''VB = gewone klap'''
· Split flap
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor.
'''VB = splitklap'''
· Slotted flap
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor.
'''VB = slotted flap (slot flap) = gleufklap'''
· Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier.
Vernoem na Harlan D Fowler – so ja, Fowlerklap behoort te werk.
· Junkers flap
Uitgevind deur Otto Mader by Junkers, aanvanklik op Junkers-vliegtuie gebruik – oënskynlik na Junkers-maatskappy vernoem.
'''So, Junkers-klap'''
· Gouge flap
Uitgevind deur Arthur Gouge vir Short Brothers.
'''Dus, Gouge-klap'''
· Fairey-Youngman flap
Oënskynlik oorspronklik deur die vliegtuigmaatskappy Fairey gebruik.
'''Stel voor Fairey-Youngman-klap'''
· Zap flap
Uitgevind deur Edward F Zaparka; lyk asof die “Zap” ’n verkorting van sy van is.
'''Dus Zap-klap?'''
· Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]]
· Gurney flap
'''Na Dan Gurney vernoem – dus die Gurney-klap.'''
· Leading edge flap (leirandklap)?
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap.
'''VB = voorrandklap'''
· Blown flap
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap.
'''Nie gekry nie.'''
''blaasklap, luggeblaaste klap?''
Al hierdie terme kom voor in ’n Wikipedia-artikel met die titel “Flap (auronautics)”.
Dit bestaan uit beskrywings van verskillende soorte klappe.
'''“VB” staan vir Vliegtuigbouterme.'''
Hoop dit help!
Laat weet asseblief as jy nog hulp verlang.
Groete, Gaius [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 28 Februarie 2026 (UTC)
== Terp ==
Beste Oesjaar, Sal u asseblief nagaan of die kategorieë in die artikel Terp korrek is soos hulle is, of of meer bygevoeg moet word? Groete. [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 17:17, 15 Maart 2026 (UTC)
:{{ping|Drewes}}, dankie vir hierdie artikel. Ek sien jou moedertaal is [[Wes-Fries]]. My vrou se grootouers is in Groningen gebore, my skoonma kan nog Nederlands praat. Ek het nie 'n probleem met die Kategorieë nie. Waar woon jy? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:38, 15 Maart 2026 (UTC)
::Ek woon in Drachten, maar is in Metslawier gebore. Ongeveer 'n vyfde van my familie kom van die provinsie Groningen. Omstreeks die jaar 1800 het hulle na die gemeente Kollumerland in Friesland verhuis. My oupa aan vaderskant het nog die Groningse dialek gepraat. Nederlands was vir skool en amptelike geleenthede. Dit is heel moontlik dat jou skoonma ook Gronings by die huis gepraat het. Vriendelike groete, [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2026 (UTC)
:::My skoonma is in Gronigen gebore en het Gronings by die huis gepraat. Sy was 6 toe hulle na Suid-Afrika geëmigreer het. Ek hoop ons kommunikeer meermale en dat jy sal help om ons Wikipedia uit te bou. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:28, 15 Maart 2026 (UTC)
== Dankie ==
{| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Original Barnstar Hires.svg|100px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Die Oorspronklike Skur-stêr'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Vir u uitsonderlike bydraes tot die Afrikaanse Wikipedia. Ek erken u toegewydheid, het lesse geleer uit ons onlangse interaksie, en sien uit na vreedsame samewerking in die toekoms. --[[Gebruiker:Kurgenera|Kurgenera]] ([[Gebruikerbespreking:Kurgenera|kontak]]) 15:56, 22 Maart 2026 (UTC)
|}
== [[Charente-Maritime]] ==
Daardie skakel werk nie, daarom het ek dit verwyder. Daardie webwerf bestaan nie meer nie, soos dit lyk. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:52, 6 April 2026 (UTC)
== [[Apollo 13]] ==
{{Gebruikervoorblad|Apollo 13}}
Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Geïnspireer deur RSG se ''Sterre en Planete'', waar hulle oor die bekende sin gesels het, waarna ek in Duitsland geluister het. Baie dankie vir hierdie voorbladartikel, moet ek maar persoonlik ook sê. Heel gepas op ons voorblad tydens die 56ste herdenking.
As ek op "wysig" kliek, is daar 'n fout by die notas, maar nie as ek dié artikel lees nie. Weet nie waar dit vandaan kom nie. Enige idee? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 12 April 2026 (UTC)
:Geluk Oesjaar, dit was baie harde werk aan jou kant! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:40, 12 April 2026 (UTC)
== Jou navraag oor admin status ==
Hallo Oesjaar. Dit is Rooiratel. Ek gebruik maar 'n temprekening omdat my skootrekenaar situasie.
Sien hier : https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3AGebruikersRegte&user=Oesjaar
Jy moet per gebruiker sien wanner hulle status verander. Groete. - [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-22503-02|talk]]) 08:31, 17 April 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:33, 17 April 2026 (UTC)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 -->
== Kontak epos-adres ==
@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het toe uitgevind hoe ons die epos wat na "info-af@wikimedia.org" kan lees. Ek sal die besonderhede met jou bespreek wanner ons volgende week bymekaar kom. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:47, 13 Mei 2026 (UTC)
== Koffie-afspraak ==
Goeie middag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Dit lyk my jy wil iewers gaan koffie drink? '''Moet my asseblief nie bel nie'''. Dit is nie nou geleë om telefonies met jou te kommunikeer nie.
Die 15de Mei, 16de Mei en 18 Mei 2026 het ek reeds ander afsprake.
Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:49, 14 Mei 2026 (UTC)
== Navraag oor Wikipedia-artikel vir PRBB Trailers ==
Goeie dag Deon,
Ek hoop dit gaan goed.
Ek kontak jou namens PRBB Trailers. Ons stel daarin belang om meer te leer oor die korrekte proses om ’n Wikipedia-artikel vir ons maatskappy op te stel, en ons het gesien dat jy baie ervaring het binne die Wikimedia/Wikipedia-gemeenskap.
Ons wil graag seker maak dat alles professioneel, neutraal en volgens Wikipedia se riglyne gedoen word. Sou jy dalk beskikbaar wees om ons hiermee te adviseer of moontlik te help met die proses?
Ek hoor graag van jou.
Chane
chane@prbb.co.za [[Spesiaal:Bydraes/~2026-30140-60|~2026-30140-60]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-30140-60|talk]]) 10:18, 20 Mei 2026 (UTC)
::Chane
::Ons is 'n ensiklopedie, nie 'n bemarkingsmeganisme nie. Ons laat nie bemarkings/bekendstellings artikels toe nie. Enige sodanige poging sal verwyder word. Jou maatskappy het geen ensiklopediese waarde nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 20 Mei 2026 (UTC)
:Hallo Chane! Ek antwoord jou sommer namens Deon.
:As ek reg verstaan is PRBB Trailers 'n kommersiële onderneming wat sleepwaens en bykomstighede vervaardig en bemark.
:Dit spyt my dat ons Wikipedia GEEN advertensies of bemarking toelaat nie, dus sal 'n Wikipedia-artikel vir die maatskappy nie hier welkom wees nie. Daar is tog letterlik 1000'e plekke soos tydskrifte, nuusblaaie, of deesdae elektroniese media, waar julle jul ding kan doen (teen betaling natuurlik)!
:Sterkte daarmee, en weereens jammer om jou teleur te stel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:03, 20 Mei 2026 (UTC)
::NS: Jammer Deon, ek het klaar 'n antwoord geplaas toe joune ook deurkom! Maar dit sê dieselfde ding. Groete, Gert
::: Geen skade gedoen nie. Dankie in elk geval. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 20 Mei 2026 (UTC)
== [[G.A. Watermeyer]] ==
Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC)
:{{ping|Jcb}} ek het die dubbele verwysing herstel! Dankie, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:23, 26 Mei 2026 (UTC)
::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:10, 26 Mei 2026 (UTC)
== Skryfwedstryd 2026 ==
Hi Oesjaar! Moet asb nie aan artikels vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|skryfwedstryd]] verander nie, die paneel moet hulle nog beoordeel. Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:20, 2 Junie 2026 (UTC)
:Ongelukkig het die artikels foute in wat deur die compiler uitgeskop word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:48, 2 Junie 2026 (UTC)
::Dit is so ja, maar weerhou jou asb daarvan, die wedstryd is nou byna voltooi. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:15, 2 Junie 2026 (UTC)
:::Nie een van die artikels dra 'n teken dat dit deel van die kompetisie is nie. Dumbassman het in elk geval ook vanoggend aan 'n artikel verander. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:26, 2 Junie 2026 (UTC)
NS Laat nuus: Ek sien jy het verjaar op 3 Junie Oesjaar! Veels geluk! (Jammer ek het dit gemis Woensdag). Groetnis, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:17, 5 Junie 2026 (UTC)
:Hi Oesjaar, lees gerus [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/konvokasie-waarsku-oor-afrikaans-by-maties/?mc_cid=9a61f2d509&mc_eid=8e57a652fb hierdie] oor Afrikaans by Maties. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:43, 10 Junie 2026 (UTC)
a6uk4iwb2n7ae1nvr4766kfz89f2skw
2910613
2910600
2026-06-10T16:04:26Z
Oesjaar
7467
/* Skryfwedstryd 2026 */ Antwoord aan Aliwal.
2910613
wikitext
text/x-wiki
{{argiefboks|13
| argief1 = [[/argief2011|2009-11]]
| argief2 = [[/argief2012|2012-13]]
| argief3 = [[/argief2014|2014]]
| argief4 = [[/argief2015|2015]]
| argief5 = [[/argief2016|2016]]
| argief6 = [[/argief2017|2017]]
| argief7 = [[/argief2018-19|2018–19]]
| argief8 = [[/argief2020|2020]]
| argief9 = [[/argief2021|2021]]
| argief10 = [[/argief2022|2022]]
| argief11 = [[/argief2023|2023]]
| argief12 = [[/argief2024|2024]]
| argief13 = [[/argief2025|2025]]
}}
== [[Lophiidae]] ==
Waarom het jy dit teruggerol? [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:05, 4 Januarie 2026 (UTC)
: Jammer, hulle noem dit dik vingers sindroom. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:15, 4 Januarie 2026 (UTC)
== Wikistats ding ==
Hi @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
Sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
Ek het die fout met die stats daar gerapporteer. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:16, 7 Januarie 2026 (UTC)
: [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:40, 7 Januarie 2026 (UTC)
== Happy First Edit Anniversary Oesjaar 🎉 ==
Hey @[[User:Oesjaar|Oesjaar]]. Your wiki edit anniversary was 1 day ago, marking 17 years of dedicated contributions to Afrikaans Wikipedia. Your passion for sharing knowledge and your remarkable contributions have not only enriched the project, but also inspired countless others to contribute. Thank you for your amazing contributions. Wishing you many more wonderful years ahead in the Wiki journey and a blessed New Year. :) -[[Gebruiker:Gnoeee|Gnoeee]] ([[Gebruikerbespreking:Gnoeee|kontak]]) 15:29, 7 Januarie 2026 (UTC)
== ''Babiana socotrana'' is now ''Cyanixia socotrana'' ==
Hello Oesjaar,
Please be informed that the former ''Babiana socotrana'' has been moved to a separate genus.<ref name=u>Goldblatt, J. C. Manning, J. Davies, [[Vincent Savolainen|V. Savolainen]] and S. Rezai (2003). [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=214957 ''Cyanixia'', a new genus for the Socotran endemic ''Babiana socotrana'' (Iridaceae–Crocoideae).] Edinburgh Journal of Botany, 60, pp 517-532</ref> There is a stub on the English Wikipedia. Regards, [[Gebruiker:Dwergenpaartje|Dwergenpaartje]] ([[Gebruikerbespreking:Dwergenpaartje|kontak]]) 23:19, 22 Februarie 2026 (UTC)
{{reflist}}
:: {{ping|Dwergenpaartje}}, I have actually created [[Cyanixia socotrana]] during Nov 2021 already with a note in [[Babiana]]! Thanks for your concern! Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:19, 23 Februarie 2026 (UTC)
== Klappenavraag ==
Saterdagaand, Ongeveer 19:22
Goeie naand, Oesjaar
Iets het fout gegaan met die bladsy waar jy jou terme geplaas het, so ek plaas my antwoorde hier.
· Plain flap
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor.
'''VB = gewone klap'''
· Split flap
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor.
'''VB = splitklap'''
· Slotted flap
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor.
'''VB = slotted flap (slot flap) = gleufklap'''
· Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier.
Vernoem na Harlan D Fowler – so ja, Fowlerklap behoort te werk.
· Junkers flap
Uitgevind deur Otto Mader by Junkers, aanvanklik op Junkers-vliegtuie gebruik – oënskynlik na Junkers-maatskappy vernoem.
'''So, Junkers-klap'''
· Gouge flap
Uitgevind deur Arthur Gouge vir Short Brothers.
'''Dus, Gouge-klap'''
· Fairey-Youngman flap
Oënskynlik oorspronklik deur die vliegtuigmaatskappy Fairey gebruik.
'''Stel voor Fairey-Youngman-klap'''
· Zap flap
Uitgevind deur Edward F Zaparka; lyk asof die “Zap” ’n verkorting van sy van is.
'''Dus Zap-klap?'''
· Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]]
· Gurney flap
'''Na Dan Gurney vernoem – dus die Gurney-klap.'''
· Leading edge flap (leirandklap)?
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap.
'''VB = voorrandklap'''
· Blown flap
Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap.
'''Nie gekry nie.'''
''blaasklap, luggeblaaste klap?''
Al hierdie terme kom voor in ’n Wikipedia-artikel met die titel “Flap (auronautics)”.
Dit bestaan uit beskrywings van verskillende soorte klappe.
'''“VB” staan vir Vliegtuigbouterme.'''
Hoop dit help!
Laat weet asseblief as jy nog hulp verlang.
Groete, Gaius [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 28 Februarie 2026 (UTC)
== Terp ==
Beste Oesjaar, Sal u asseblief nagaan of die kategorieë in die artikel Terp korrek is soos hulle is, of of meer bygevoeg moet word? Groete. [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 17:17, 15 Maart 2026 (UTC)
:{{ping|Drewes}}, dankie vir hierdie artikel. Ek sien jou moedertaal is [[Wes-Fries]]. My vrou se grootouers is in Groningen gebore, my skoonma kan nog Nederlands praat. Ek het nie 'n probleem met die Kategorieë nie. Waar woon jy? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:38, 15 Maart 2026 (UTC)
::Ek woon in Drachten, maar is in Metslawier gebore. Ongeveer 'n vyfde van my familie kom van die provinsie Groningen. Omstreeks die jaar 1800 het hulle na die gemeente Kollumerland in Friesland verhuis. My oupa aan vaderskant het nog die Groningse dialek gepraat. Nederlands was vir skool en amptelike geleenthede. Dit is heel moontlik dat jou skoonma ook Gronings by die huis gepraat het. Vriendelike groete, [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2026 (UTC)
:::My skoonma is in Gronigen gebore en het Gronings by die huis gepraat. Sy was 6 toe hulle na Suid-Afrika geëmigreer het. Ek hoop ons kommunikeer meermale en dat jy sal help om ons Wikipedia uit te bou. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:28, 15 Maart 2026 (UTC)
== Dankie ==
{| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Original Barnstar Hires.svg|100px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Die Oorspronklike Skur-stêr'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Vir u uitsonderlike bydraes tot die Afrikaanse Wikipedia. Ek erken u toegewydheid, het lesse geleer uit ons onlangse interaksie, en sien uit na vreedsame samewerking in die toekoms. --[[Gebruiker:Kurgenera|Kurgenera]] ([[Gebruikerbespreking:Kurgenera|kontak]]) 15:56, 22 Maart 2026 (UTC)
|}
== [[Charente-Maritime]] ==
Daardie skakel werk nie, daarom het ek dit verwyder. Daardie webwerf bestaan nie meer nie, soos dit lyk. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:52, 6 April 2026 (UTC)
== [[Apollo 13]] ==
{{Gebruikervoorblad|Apollo 13}}
Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Geïnspireer deur RSG se ''Sterre en Planete'', waar hulle oor die bekende sin gesels het, waarna ek in Duitsland geluister het. Baie dankie vir hierdie voorbladartikel, moet ek maar persoonlik ook sê. Heel gepas op ons voorblad tydens die 56ste herdenking.
As ek op "wysig" kliek, is daar 'n fout by die notas, maar nie as ek dié artikel lees nie. Weet nie waar dit vandaan kom nie. Enige idee? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 12 April 2026 (UTC)
:Geluk Oesjaar, dit was baie harde werk aan jou kant! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:40, 12 April 2026 (UTC)
== Jou navraag oor admin status ==
Hallo Oesjaar. Dit is Rooiratel. Ek gebruik maar 'n temprekening omdat my skootrekenaar situasie.
Sien hier : https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3AGebruikersRegte&user=Oesjaar
Jy moet per gebruiker sien wanner hulle status verander. Groete. - [[Spesiaal:Bydraes/~2026-22503-02|~2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-22503-02|talk]]) 08:31, 17 April 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:33, 17 April 2026 (UTC)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 -->
== Kontak epos-adres ==
@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het toe uitgevind hoe ons die epos wat na "info-af@wikimedia.org" kan lees. Ek sal die besonderhede met jou bespreek wanner ons volgende week bymekaar kom. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:47, 13 Mei 2026 (UTC)
== Koffie-afspraak ==
Goeie middag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Dit lyk my jy wil iewers gaan koffie drink? '''Moet my asseblief nie bel nie'''. Dit is nie nou geleë om telefonies met jou te kommunikeer nie.
Die 15de Mei, 16de Mei en 18 Mei 2026 het ek reeds ander afsprake.
Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:49, 14 Mei 2026 (UTC)
== Navraag oor Wikipedia-artikel vir PRBB Trailers ==
Goeie dag Deon,
Ek hoop dit gaan goed.
Ek kontak jou namens PRBB Trailers. Ons stel daarin belang om meer te leer oor die korrekte proses om ’n Wikipedia-artikel vir ons maatskappy op te stel, en ons het gesien dat jy baie ervaring het binne die Wikimedia/Wikipedia-gemeenskap.
Ons wil graag seker maak dat alles professioneel, neutraal en volgens Wikipedia se riglyne gedoen word. Sou jy dalk beskikbaar wees om ons hiermee te adviseer of moontlik te help met die proses?
Ek hoor graag van jou.
Chane
chane@prbb.co.za [[Spesiaal:Bydraes/~2026-30140-60|~2026-30140-60]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-30140-60|talk]]) 10:18, 20 Mei 2026 (UTC)
::Chane
::Ons is 'n ensiklopedie, nie 'n bemarkingsmeganisme nie. Ons laat nie bemarkings/bekendstellings artikels toe nie. Enige sodanige poging sal verwyder word. Jou maatskappy het geen ensiklopediese waarde nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 20 Mei 2026 (UTC)
:Hallo Chane! Ek antwoord jou sommer namens Deon.
:As ek reg verstaan is PRBB Trailers 'n kommersiële onderneming wat sleepwaens en bykomstighede vervaardig en bemark.
:Dit spyt my dat ons Wikipedia GEEN advertensies of bemarking toelaat nie, dus sal 'n Wikipedia-artikel vir die maatskappy nie hier welkom wees nie. Daar is tog letterlik 1000'e plekke soos tydskrifte, nuusblaaie, of deesdae elektroniese media, waar julle jul ding kan doen (teen betaling natuurlik)!
:Sterkte daarmee, en weereens jammer om jou teleur te stel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:03, 20 Mei 2026 (UTC)
::NS: Jammer Deon, ek het klaar 'n antwoord geplaas toe joune ook deurkom! Maar dit sê dieselfde ding. Groete, Gert
::: Geen skade gedoen nie. Dankie in elk geval. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 20 Mei 2026 (UTC)
== [[G.A. Watermeyer]] ==
Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC)
:{{ping|Jcb}} ek het die dubbele verwysing herstel! Dankie, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:23, 26 Mei 2026 (UTC)
::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:10, 26 Mei 2026 (UTC)
== Skryfwedstryd 2026 ==
Hi Oesjaar! Moet asb nie aan artikels vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|skryfwedstryd]] verander nie, die paneel moet hulle nog beoordeel. Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:20, 2 Junie 2026 (UTC)
:Ongelukkig het die artikels foute in wat deur die compiler uitgeskop word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:48, 2 Junie 2026 (UTC)
::Dit is so ja, maar weerhou jou asb daarvan, die wedstryd is nou byna voltooi. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:15, 2 Junie 2026 (UTC)
:::Nie een van die artikels dra 'n teken dat dit deel van die kompetisie is nie. Dumbassman het in elk geval ook vanoggend aan 'n artikel verander. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:26, 2 Junie 2026 (UTC)
NS Laat nuus: Ek sien jy het verjaar op 3 Junie Oesjaar! Veels geluk! (Jammer ek het dit gemis Woensdag). Groetnis, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:17, 5 Junie 2026 (UTC)
== Afrikaans ==
:Hi Oesjaar, lees gerus [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/konvokasie-waarsku-oor-afrikaans-by-maties/?mc_cid=9a61f2d509&mc_eid=8e57a652fb hierdie] oor Afrikaans by Maties. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:43, 10 Junie 2026 (UTC)
:{{ping|Aliwal2012}}, ek vind nou die dag met 'n skok uit dat daar nie een Afrikaanse skool meer in [[Pietermaritzburg]] is nie. Die naaste is in Pinetown. Dit beteken dat daardie kinders se kontak met tegniese Afrikaans slegs via Wikipedia kan geskied. Ons het 'n moerse groot taak voor my vriend! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:04, 10 Junie 2026 (UTC)
6r0prlrhdqqkeqjogilvhxgnrw47apb
La camisa negra
0
51342
2910611
2734513
2026-06-10T15:53:11Z
Jcb
223
2910611
wikitext
text/x-wiki
{{TITELAANSIG|''La camisa negra''}}
{{Skoonmaak}}
'''''La Camisa Negra''''' is die derde snit van die album ''Mi Sangre'' van die Colombiaanse sanger [[Juanes]], geskryf deur homself en Octavio Mesa. Dit is 'n samesmelting van die ''Volksverhale van Antioquia''-klankbaan en [[popmusiek]].
Hierdie liedjie was 'n sukses, en het hoog gestyg op wêreldtrefferslyste. In [[Duitsland]] het dit goed verkoop. ''La camisa Negra'' gelei tot die verspreiding van ander enkelsnitte uit die album ''Mi Sangre'' in lande soos [[Bulgarye]], [[Oostenryk]], [[Frankryk]] en [[Griekeland]].
In 2005, het Juanes ''Mi Sangre'' in [[Engeland]], [[Asië]] en [[Australië]] vrygestel, wat afgeskop het met 'n intense promosietoer, gevolg deur 'n konserttoer, vir die gebied. Uittreksels hiervan verspin in die rolprent ''Die stad van stilte''.
== Omstredenheid ==
Die lied was omstrede in [[Italië]], toe sommiges dit gespeel het ter ondersteuning van [[fascisme]], aangesien uit sekere oorde 'n verband gesien word met "La Camisa Negra" (in Italiaans "Camicia nera"), 'n paramilitêre groep bekend as die Italiaanse fascistiese Swarthemde, wat die vorige fascistiese bewind van [[Benito Mussolini]] ondersteun.<ref name="BBC">Martínez, Daniel. [http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/misc/newsid_4207000/4207938.stm "Juanes en medio de polémica italiana"].BBC Mundo. 3 September 2005. Besoek op 25 Januarie 2007.</ref> Sommige nagklubs besoek deur vêrregse ondersteuners, het hul hande in die Fascistiese saluut gelig wanneer die lied gespeel is.<ref name="red">"Italians see red over 'black shirt' pop song". Reuters. 1 September 2005. Bekom van die ''Free Republic'', 1 April 2007. </ref> In reaksie hierop het die linkse medianetwerk ''Indymedia'' 'n boikot van die liedjie versoek.<ref name="red" />Juanes het 'n tyd later gesê: "Die ''Camisa Negra'' het niks te doen met fascisme of Mussolini nie … Mense kan musiek op baie maniere interpreteer".<ref>{{en}} [https://overtheandes.com/2019/02/08/friday-cancion-la-camisa-negra-by-juanes/ Friday Canción: La Camisa Negra by Juanes] ''Over The Andes'', 8 Februarie 2019</ref>
== Musiek en struktuur ==
''La Camisa Negra'' is geskryf in algemeen tyd in die F kruis mineur sleutel. Die lied word uitgevoer op 'n akoestiese kitaar wat klink soos honderd matige slae per minuut met 'n gepaardgaande melodie op elektriese kitaar. Die lied is gestruktureer in die algemene vers-koorvorm vorm, en strek Juanes interval van 'n oktaaf en 'n half, van C na F # 4 # 5.
== Ontvangs deur kritici ==
Die lied ontvang gemengde resensies van kritici. Contactmusic.com het gesê die lied is 'n goeie inleiding tot die wêreld van Juanes , wat sy kitaarstyl en absorberende stem ten volle vertoon." [4] MyVillage het die lied twee uit vyf sterre gegee, met die reaksie dat "dit 'n sekere sjarme het, maar ek sal nie omgee om hierdie geleentheid te mis nie." [5] IndieLondon het die liedjie "het uitstekende vlek" akoestiese ballade, let wel" die rollende kitaar lekke … 'n wonderlike begeleiding verskaf. "[6] OMH het die lied van 'n gemengde resensie, sê dat "die kragtige koor het 'n pakkende melodie en nie stem dit "maar" dit is soos belowe 'n kulinêre fees slegs 'n paar chicken nuggets is bedien word."
== Musiekvideo ==
Die musiekvideo vir die liedjie was vrygestel in 2005. In die video, Juanes arriveer in 'n dorp, vergesel deur twee vroue en' n ouer man. Die man en vrou die uitgang van die motor en die man begin speel 'n kitaar terwyl dans in twee. 'N golf wat blare van die kitaar, en eenkant van Juanes, rondom die wêreld deur middel van wat die golf verby is gevries in tyd, wat dieselfde beweging herhaaldelik. Gedurende die laaste koor, die golf van rigting verander, en die mense van die stad verdwyn.
== Treffersposisies ==
In die Verenigde State, het die lied nie goed presteer in kommersiële musiek nie, maar slegs hoogtepunt op nommer 89 op die Billboard Hot 100. [12] is 'n veel beter prestasie in die Latyns-kaarte, bolaag van die Hot Latyns-Tracks lys vir agt nonconsecutive weke [13], wat meer as die Latynse Pop Airplay Liedjie van die Jaar, en bereik nommer twee in die Latynse Tropical Airplay. [12] ingesluit die liedjie op Billboard se nommer twee in 2005 jaareinde Hot Latyns-Songs sukses agter "mede-sanger-liedjieskrywer Shakira se La Tortura." [14] Die lied het goed gevaar in Europa, bolaag van die kaarte in Oostenryk, Frankryk, Duitsland, Italië, Spanje en Switserland en die bereik van die top twintig in België, Finland, Ierland, Nederland en Noorweë [15]. Die eenheid was gesertifiseerde goud in Switserland [16] en is een van die Top 10 singles in die geskiedenis van die land [17].
Grafiek (2007) Die beste
standpunt
Honduras Top 20 Fuzion 1
Amerikaanse Billboard Latin Pop Airplay 1
Amerikaanse Billboard Hot Latyns-Songs 1
Colombia Top 100 1
Mexico Top 100 1
Chile Top 20 1
Uruguay 1
HTV 1
Latino Ritmoson 1
Peru Top 100 1
Brasilië Hot 100in April 1
Venezuela Top 20 Fuzion 1
Argentinië Hot 100 1
Puerto Rico Hot 100 1
Bolivia Hot 100 1
Guatemala Top 20 Fuzion 1
Kuba Top 20 Fuzion 1
Italië Hot 100 1
Canada Hot 100 1
Amerikaanse Billboard Hot 100 1
== Verkope en sertifisering ==
Land Sertifisering Goud is gelyk aan Platinum is gelyk aan Totale verkope
Spanje Dubbel Platinum5 100,000 150.000 250.000
Verenigde State 500.000 2.000.000 +2.500.0006
Engeland Silver7 100,000 300,000 400.000
Australië Silver8 100,000 300,000 400.000
Engeland Plaat9 100,000 300,000 400.000
Asië Silver10 100,000 300,000 400.000
== Sien ook ==
* Ekhymosis
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Europese musiek]]
ch61p1nnfzvnndo9yyngdjgk4xsan5l
LibreOffice
0
55322
2910681
2680420
2026-06-11T06:51:00Z
Jcb
223
2910681
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Sagteware
| naam = LibreOffice
| logo = LibreOffice_Logo_Flat.svg
| skermkiekie = LibreOffice 340 Afrikaans.png
| onderskrif = LibreOffice in Afrikaans
| ontwikkelaar = Die [[Document Foundation]]
| laaste weergawe = {{wikidata|property|preferred|references|edit|Q10135|P348|P548=Q2804309}} <!-- Q10135 is die wikidata item vir LibreOffice -->
| laaste vrystellingsdatum = {{wikidata|qualifier|preferred|single|Q10135|P348|P548=Q2804309|P577}}
| laaste betaweergawe = {{wikidata|property|preferred|references|edit|Q10135|P348|P548=Q3295609}}
| laaste betavrystellingsdatum = {{wikidata|qualifier|preferred|single|Q10135|P348|P548=Q3295609|P577}}
| bedryfstelsel = [[Microsoft Windows]], [[Mac OS X]], [[Linux]]
| kategorie = [[Kantoorpakket]]
| lisensie = [[LGPL]] 3 met nuwe bydraes ook beskikbaar onder die [[Mozilla Public License]] 2
| webtuiste = https://www.libreoffice.org
}}
'''LibreOffice''' is 'n [[vrye sagteware]] kantoorpakket ontwikkel deur die [[Document Foundation]] as 'n vertakking van [[OpenOffice.org]]. Dit is versoenbaar met ander bekende kantoorpakkette insluitend [[Microsoft Office]] en IBM Lotus, en is beskikbaar op 'n verskeidenheid bedryfstelsels. Die ontwikkelaars se doel is om 'n ondernemer-onafhanklike kantoorpakket met ODF-ondersteuning te verskaf. Die naam is 'n saamgestelde woord met die eerste deel Libre, wat vry beteken (soos in vryheid) in beide [[Spaans]] en Frans, en die Engelse woord Office. Die Document Foundation beoog om nuwe weergawes van LibreOffice vry te stel een keer elke ses maande en uiteindelik in lyn met die Maart / September skedule van die ander belangrike vrye sagteware projekte.<ref>http://wiki.documentfoundation.org/ReleasePlan</ref>
LibreOffice 3.3 is reeds meer as 1,3 miljoen keer afgelaai<ref>http://blog.documentfoundation.org/2011/03/28/six-months-of-freedom-and-community/</ref> van die internet en is die standaard-kantoorpakket van [[Ubuntu (Linux)|Ubuntu]],<ref>http://www.ubuntu.com/ubuntu/features/office-applications</ref> [[Linux mint|Linux Mint]],<ref>http://www.h-online.com/open/news/item/Linux-Mint-11-Katya-released-1250921.html</ref> [[Fedora]]<ref>http://fedoraproject.org/wiki/Features/LibreOffice</ref> en [[openSUSE]].<ref>http://news.opensuse.org/2011/03/07/opensuse-11-4-will-be-first-to-roll-out-with-libreoffice/</ref>
== Komponente ==
Die komponente van LibreOffice is dieselfde as dié van OpenOffice.org, en bestaan uit onder meer die volgende:
'''LibreOffice Writer''' is die woordverwerker in LibreOffice, met 'n soortgelyke funksie as dié van [[Microsoft Word]] of Word Perfect. Dit kan ook dien as 'n basiese ''WYSIWYG''-redigeerder vir HTML.
'''LibreOffice Calc''' is die sigbladprogram, soortgelyk aan [[Microsoft Excel]] of Lotus 1-2-3. Dit het 'n aantal unieke eienskappe, insluitend 'n stelsel wat outomaties 'n reeks grafieke definieer, gebaseer op beskikbare inligting vanaf die gebruiker.
'''LibreOffice Impress''' is die voorleggingsprogram in die pakket, wat lyk en funksioneer soos [[Microsoft Powerpoint]]. Voorleggings kan uitgevoer word as [[PDF]] en ook SWF-lêers, wat hulle toelaat om besigtig te word op 'n [[rekenaar]] met [[Adobe Flash]] daarop geïnstalleer.
'''LibreOffice Base''' is die pakket se databasisprogram, soortgelyk aan [[Microsoft Access]]. LibreOffice Base laat die opstel en bestuur van databasisse toe, sowel as die voorbereiding van vorms en verslae wat gebruikers maklike toegang tot data verskaf. Soos Access, kan dit gebruik word as 'n ''front-end'' vir verskillende databasisstelsels, insluitend die Access-databasisse (JET), ODBC-databronne, en MySQL of PostgreSQL.
== Geskiedenis ==
Op 28 September 2010 het verskeie lede van die OpenOffice.org-projek saamgekom om 'n nuwe groep genaamd die "[[Document Foundation]]" te stig. Die Document Foundation skep LibreOffice vanuit die OpenOffice.org-projek, oor kommer dat [[Oracle Corporation]] verdere ontwikkeling op die OpenOffice.org-projek sou staak, of beperkings sou plaas daarop as gevolg van die oopbron-aard daarvan, soos dit die geval was met die OpenSolaris-projek.
Daar is oorspronklik gehoop dat die LibreOffice naam tydelik sou wees.<ref>http://developers.slashdot.org/story/10/09/28/143204/OpenOfficeorg-Declares-Independence-From-Oracle-Becomes-LibreOffice</ref> Oracle is genooi om 'n lid van die Document Foundation te word, maar het die uitnodiging verwerp en weier om die OpenOffice.org naam te skenk aan die projek.<ref>{{Cite web |url=http://www.documentfoundation.org/lists/announce/msg00000.html |title=argiefkopie |access-date= 8 Junie 2011 |archive-date= 1 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101101093512/http://www.documentfoundation.org/lists/announce/msg00000.html |url-status=dead }}</ref> Oracle het ook verder daarop aangedring dat al die lede van die OpenOffice.org Gemeenskapsraad betrokke by die Document Foundation bedank uit die raad, met verwysing na 'n konflik van belange.<ref>http://arstechnica.com/open-source/news/2010/10/oracle-wants-libreoffice-members-to-leave-ooo-council.ars</ref>
As gevolg van die vertakking van OpenOffice.org na LibreOffice, en die gevolglike verlies van die ontwikkelaars, het Oracle in April 2011 aangekondig dat dit die kommersiële ontwikkeling van OpenOffice.org beëindiging het.<ref>http://arstechnica.com/open-source/news/2011/04/oracle-gives-up-on-ooo-after-community-forks-the-project.ars</ref>
== Lêerformaat ==
Die lêerformaat van OpenOffice.org is deur die Organisasie vir die Bevordering van Gestruktureerde Inligingstandaarde (OASIS) as basis vir die nuwe uitruilformaat, OpenDocument, gebruik, wat ook die standaardformaat van LibreOffice is. Die XML-lêers is saamgepers. LibreOffice se voorganger, OpenOffice.org, het in Europa 'n aantal belangrike suksesse behaal; tans skakel steeds meer openbare Europese instellings oor na OpenOffice.org en LibreOffice.<ref>http://filext.com/file-extension/ODF</ref> So het die Franse polisie byvoorbeeld aangekondig dat hulle 80 000 lessenaarrekenaars van Microsoft Office na OpenOffice.org gaan migreer.<ref>http://arstechnica.com/open-source/news/2009/03/french-police-saves-millions-of-euros-by-adopting-ubuntu.ars</ref> Die Europese Unie het ook beplan om die OASIS-dokumentformaat as amptelike norm voor te skryf, waarna alle owerhede in Europa verplig sal wees om hulle dokumente in hierdie formaat te stoor. [[Microsoft Office]] 2010 kan ook die ODF-lêerformaat lees en daarin stoor as gevolg van druk op [[Microsoft]] vanaf die [[Europese Unie]].<ref>http://www.microsoft.com/presspass/press/2008/may08/05-21expandedformatspr.mspx</ref>
== Sien ook ==
* [[OpenOffice.org]], 'n vrye, oopbron [[kantoorpakket]].
* [[Microsoft Office]], kommersiële kantoorpakket vanaf [[Microsoft]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Toepassingsagteware]]
[[Kategorie:Vrye sagteware]]
neyik28vzhwef6g6ffhqefuunnc3h5x
Rugbywêreldbeker 2019
0
57629
2910647
2909849
2026-06-10T21:00:10Z
SpesBona
2720
Jammer!
2910647
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 2019.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Japan}}
| datums = 20 September – 2 November
| nasies = 20 (93 kwalifiseer)
| kampioen = {{RSAru}}
| naaswenner = {{ENGru}}
| derdeplek = {{NZLru}}
| wedstryde = 48
| bywoning = 1700498
| drieë = 285
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Handré Pollard]] (69)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/stats/players/2019?metric=points |title=Rugby World Cup 2019: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Wallis}} [[Josh Adams]] (7)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/stats/players/2019?metric=tries |title=Rugby World Cup 2019: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 2019''' ([[Japannees]]: ラグビーワールドカップ2019) is van 20 September tot 2 November 2019 in [[Japan]] beslis. Dit was die negende [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur [[Wêreldrugby]] aangebied word en die vyfde in die [[Noordelike Halfrond]]. Dit was die eerste keer wat dié toernooi in [[Asië]] en buite die “tradisionele tuiste” van [[rugby]] aangebied is.<ref name="Rugbywêreldbeker 2015">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8170488.stm |title=England will host 2015 World Cup |publisher=[[BBC]] |date=28 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Al die vorige rugbywêreldbekertoernooie is afwisselend in lande van óf die destydse [[Die Rugbykampioenskap|Drienasiesreeks]] (nou bekend as die Rugbykampioenskap, Suidelike Halfrond) of die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasiestoernooi]] (nou bekend as die Sesnasies-toernooi, Noordelike Halfrond) gehou.
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
Die toernooi se formaat van 2003, 2007, 2011 en 2015 het onveranderd gebly en 20 nasionale rugbyspanne het aan die Rugbywêreldbeker 2019 deelgeneem: die twaalf regstreekse kwalifiseerders van die 2015-toernooi ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Springbokke|Suid-Afrika]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die agt beste spanne van die kwalifisering ([[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]], [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]]). Soos tydens die Rugbywêreldbeker 2015 was daar geen nuwe toetreders nie.
Tydens die Rugbywêreldbeker 2019 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 40 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die toernooi het op 20 September tussen die gasheer Japan en Rusland op Chōfu, [[Tokio]], se Ajinomoto-stadion afgeskop. Die spanne is in vier groepe van vyf elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer, terwyl die drie beste spanne van elke groep – altesaam twaalf spanne – regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2023]] in [[Frankryk]] gekwalifiseer het. Suid-Afrika het die eindstryd op Internasionale Stadion Jokohama teen Engeland met 32–12 gewen en sodoende sy derde wêreldtitel ná [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] en [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] ingepalm. Hiermee het Suid-Afrika Nieu-Seeland se vorige rekord van drie titels geëwenaar en word gelyktydig die suksesvolste span in die rugbywêreldbekergeskiedenis, nadat die Springbokke die eerste twee toernooie misgeloop het. Die telling, waarin twee [[Drie (sport)|drieë]] gedruk is, is behaal met ses strafskoppe deur [[Handré Pollard]] en die twee drieë deur [[Makazole Mapimpi]] en [[Cheslin Kolbe]], teenoor slegs die vier strafdoele deur Engeland se [[Owen Farrell]]. Die verdedigende kampioen Nieu-Seeland het in die derde en Wallis in die vierde plek geëindig.
Voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2019 is Nieu-Seeland, Suid-Afrika en Engeland as gunstelinge op die titel beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/rugby-world-cup-odds-100026 |title=What Are The Rugby World Cup Odds? |publisher=Rugby World |author=Sam Tremlett |date=8 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die gasheer Japan se oorwinning oor Ierland – een van die groot gunstelinge voor dié toernooi – word as een van die grootste verrassings in die rugbygeskiedenis beskou, soos ook ná die Japannese oorwinning oor Suid-Afrika tydens die Rugbywêreldbeker 2015.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49849736 |title=Japan 19-12 Ireland: Dazzling display gives hosts shock victory |publisher=[[BBC]] |author=Michael Morrow |date=28 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Enkele dae vroeër het Uruguay die eerste groot verrassing besorg toe hulle Fidji met 30–27 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/live/rugby-union/49427044 |title=Rugby World Cup: Relive Uruguay's stunning win v Fiji |publisher=[[BBC]] |author=Adam Williams |date=25 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die grootste skok was die uitskakeling van die mede-gunsteling Argentinië tydens die groepfase nadat hulle deur Engeland met 39–10 geklop is. Die gasheer Japan het hulle 2015-sukses oortref en al sy vier opponente tydens die groepfase – Rusland, Ierland, Samoa en Skotland – verslaan. Japan het vervolgens as die eerste Asiatiese span ooit tot die uitklopfase gevorder, hulle beste prestasie in dié tyd in internasionale rugby; die gasheer is egter deur die latere wêreldkampioen Suid-Afrika met 26–3 geklop.
Vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis moes wedstryde, eers dié tussen Nieu-Seeland en Italië asook tussen Engeland en Frankryk, weens die [[Tropiese sikloon|tifoon Hagibis]] afgelas word. Albei wedstryde is as ’n 0–0-gelykop geag en elke span het vervolgens twee bykomende tabelpunte gekry.<ref name="Hagibis">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/505639 |title=Typhoon Hagibis impact on Rugby World Cup 2019 matches |publisher=rugbyworldcup.com |date=10 Oktober 2019 |accessdate=4 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204124305/https://www.rugbyworldcup.com/update/505639 |archive-date=4 Februarie 2020}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49995604 |title=Rugby World Cup: Typhoon Hagibis forces England-France off; Scotland wait & Ireland play |publisher=[[BBC]] |author=Chris Jones |date=10 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/10/rugby-world-cup-england-game-cancelled-with-decision-pending-on-scotland-as-typhoon-looms |title=Rugby World Cup: England v France off and Japan v Scotland under threat from Typhoon Hagibis |publisher=[[The Guardian]] |author=Justin McCurry |date=10 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/2019/10/10/rugby-world-cup-cancel-not-postpone-matches-because-typhoon/ |title=Rugby World Cup to cancel — not postpone — matches because of typhoon |publisher=[[The Washington Post]] |author=Matt Bonesteel |date=10 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Later moes ook die groepwedstryd tussen Kanada en Namibië afgelas word, met dieselfde uitslag vir die tabel.<ref name="NAMvCAN">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/510716 |title=Namibia v Canada match cancelled, Hanazono and Kumamoto matches go ahead |publisher=Rugby World Cup |date=12 Oktober 2019 |accessdate=16 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216052210/https://www.rugbyworldcup.com/update/510716 |archive-date=16 Desember 2019}}</ref>
Die Japannese Nasionale Stadion, wat herbou is vir die [[Olimpiese Somerspele 2020]], was oorspronklik die kern van die Japannese bod vir die Rugbywêreldbeker 2019, maar as gevolg van hersienings aan die planne vir die Japannese Nasionale Stadion moes die stadions vir die Rugbywêreldbeker 2019 opnuut gereël word.<ref name="Roadmap">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/101763 |title=World Rugby approves revised Japan 2019 hosting roadmap |publisher=rugbyworldcup.com |date=28 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Internasionale Stadion Jokohama het vervolgens die nuwe hoofstadion geword en ook die eindstryd gehuisves; dié stadion is al tydens die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002]] gebruik.
Met sowat 857,28 miljoen televisiekykers wêreldwyd was die Rugbywêreldbeker 2019 die mees gesiene rugbywêreldbekertoernooi in dié tyd. Altesaam is daar sowat 1,7 miljoen kaartjies vir die 45 wedstryde verkoop, waarmee elke wedstryd gemiddeld 37 745 toeskouers gelok het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/rugby-world-cup/history/rwc-2019/ |title=2019 Rugby World Cup in Review |publisher=Rugby Pass |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://resources.world.rugby/worldrugby/document/2020/06/23/27ccb39a-5db3-4261-b948-05abdab57aa1/EY-REPORT-RWC-2019-Economic-Impact-web-.pdf |title=The Economic Impact of Rugby World Cup 2019 |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Saam met die Olimpiese Somerspele 2020 in Tokio was die Rugbywêreldbeker 2019 een van twee groot sportkompetisies in Japan binne twee jaar; albei behoort tot die mees gesiene sportgeleenthede ter wêreld. Tydens die Olimpiese Somerspele 2020 is [[sewesrugby]]wedstryde gehou, waarmee Japan twee van die rugbywêreld se belangrikste toernooie binne twee jaar gehuisves het. Die Olimpiese Somerspele 2020 is as gevolg van die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] deur die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] en die Japannese reëlingskomitee egter vir een jaar uitgestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2020/mar/24/tokyo-olympics-to-be-postponed-to-2021-due-to-coronavirus-pandemic |title=Tokyo Olympics postponed to 2021 due to coronavirus pandemic |publisher=[[The Guardian]] |author=Justin McCurry |date=24 Maart 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/olympics/52020134 |title=Tokyo 2020: Olympic and Paralympic Games postponed because of coronavirus |publisher=[[BBC]] |date=24 Maart 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Toewysing ==
[[Lêer:Rwc19 submission of interest.png|duimnael|400px|Kaart van die kandidaatlande vir die Rugbywêreldbeker 2019]]
Die wêreldbeheerliggaam Wêreldrugby (tot 2014: Internasionale Rugbyraad) het tot op 15 Augustus 2008 vir bode van belangstellende lande wat die Rugbywêreldbeker 2015 of Rugbywêreldbeker 2019 wou aanbied tyd gegee. Tot op hierdie datum was slegs ’n formele verklaring sonder gedetailleerde planne voldoende. ’n Rekord van tien lande het vervolgens hulle belangstelling vir een van die twee toernooie aangekondig: [[Australië]], Engeland, [[Ierland]], [[Italië]], [[Jamaika]], Japan, [[Rusland]], [[Skotland]], [[Suid-Afrika]] en [[Wallis]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7564403.stm |title=IRB confirm 2015 & 2019 host bids |publisher=[[BBC]] |date=15 Augustus 2008 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Van hierdie tien lande het ses hulle kandidatuur in die eerste helfte van 2009 teruggetrek. Engeland, Italië, Japan en Suid-Afrika was vervolgens die moontlike kandidaatlande; met Engeland en Japan as gunstelinge.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8126952.stm |title=England set to get 2015 World Cup |publisher=[[BBC]] |date=1 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Tydens ’n spesiale vergadering van die Internasionale Rugbyraad wat op 28 Julie 2009 in [[Dublin]] gehou is, is die Rugbywêreldbeker 2015 aan Engeland toegeken, terwyl die Rugbywêreldbeker 2019 aan Japan toegewys is.<ref name="Rugbywêreldbeker 2015" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/england/5925771/England-to-host-2015-Rugby-World-Cup-with-Japan-chosen-for-2019.html |title=England to host 2015 Rugby World Cup with Japan chosen for 2019 |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Steve Wilson |date=28 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Japan het voorheen ook aangebied om die [[Rugbywêreldbeker 2011]] te huisves, maar dié toernooi is in Nieu-Seeland aangebied.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4433818.stm |title=New Zealand handed 2011 World Cup |publisher=[[BBC]] |date=17 November 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Internasionale Rugbyraad was destyds van mening dat Japan nie volle stadions kan waarborg nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4447330.stm |title=Japan frustrated by 2011 decision |publisher=[[BBC]] |date=17 November 2005 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Beide [[Hongkong]] en [[Singapoer]] het aangebied om van die wedstryde te huisves en het deel gevorm van die Japannese Rugbyunie se oorspronklike suksesvolle gasheerbod, maar albei stadstate was nie deel van die 14 plekke wat die organiseerders op 5 November 2014 amptelik as gasheerstede aangekondig het nie.<ref name="Rugbywêreldbeker 2015" /> Daarmee het dit ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika, die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië en die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland die vierde rugbywêreldbekertoernooi geword wat geheel en al in een land aangebied is.
== Deelnemers ==
=== Kwalifisering ===
[[Lêer:2019 Rugby World Cup Qualifying Process Diagram.svg|duimnael|Grafiek van die kwalifiseringsproses vir die Rugbywêreldbeker 2019]]
Naas die gasheer Japan, wat ook met sy derde plek tydens die groepfase van die Rugbywêreldbeker 2015 gekwalifiseer het, het ook die agt deelnemers aan die kwarteindrondte en die drie ander derdeplek-spanne van die 2015-groepfase vir die Rugbywêreldbeker in 2019 gekwalifiseer. Vervolgens is agt van die 20 plekke van die toernooi tydens die kwalifisering uitgespeel. Die kwalifiseringstoernooi is in vyf streeksgroepe verdeel: [[Rugby Afrika|Afrika]], [[Rugby Amerikas Noord|Noord-Amerika]] saam met [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]], [[Asië Rugby|Asië]], [[Rugby Europa|Europa]] en [[Oseanië Rugby|Oseanië]]. Twee plekke elk is vir die nasionale spanne van die Amerikas en Oseanië gereserveer en een elk vir Afrika en Europa. Die twee oorblywende plekke is tydens ’n interkontinentale kwalifiseringsrondte (uitspeel tussen Europa en Oseanië) en ’n uitspeelwedstryd gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/138398 |title=RWC 2019 Qualifying |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=12 Februarie 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> As die regstreekse klassifiseerders getel word, het 93 spanne in aanmerking gekom vir kwalifisering vir die finale toernooi in Japan.
Die volgende spanne het regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2019 gekwalifiseer: Japan as gasheer en groep-derdeplek 2015, Nieu-Seeland as verdedigende kampioen, Australië as naaswenner en Suid-Afrika as derde plek in 2015, Argentinië as halfeindrondtespan, die spanne van die kwarteindrondte Ierland, Frankryk, Skotland en Wallis, asook die derde plekke in die groepfase Italië, Georgië en Engeland. In Julie 2017 het die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] as Amerikas 1 gekwalifiseer toe hulle [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] met ’n algehele telling van 80–44 verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/264256 |title=USA book place at RWC 2019 in style |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2 Julie 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Twee weke later is [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] en [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] bevestig as kwalifiseerders van Oseanië, as onderskeidelik Oseanië 1 en 2.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/266244/tonga-qualify-for-rwc-2019-as-oceania-2 |title=Tonga qualify for RWC 2019 as Oceania 2 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=15 Julie 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Amerikas 2 is in Februarie die volgende jaar gevul toe Uruguay [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] met ’n algehele telling van 70–60 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/308903 |title=Uruguay qualify for RWC 2019 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=3 Februarie 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In Julie 2018 het [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] die uitspeelwedstryd teen [[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland]] gewen en vir die toernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news.com.au/sport/rugby/samoa-beat-germany-to-qualify-for-the-2019-rugby-world-cup/news-story/6a0a0991391ba9efea51be3e9b2d9ed0 |title=Samoa beat Germany to qualify for the 2019 Rugby World Cup |publisher=news.com.au |date=15 Julie 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Een maand later het [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] vir sy sesde agtereenvolgende rugbyêreldbekertoernooi gekwalifiseer toe die span die Afrikabeker beklink het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/180619/archive-read/Namibia-qualify-for-2019-Rugby-World-Cup |title=Namibia qualify for 2019 Rugby World Cup |publisher=[[The Namibian]] |date=18 Augustus 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Kanada het deur heruitdunning gekwalifiseer nadat die span die uitspeelrondte gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cbc.ca/sports/rugby/canada-world-cup-rugby-1.4918877 |title=Canada beats Hong Kong to qualify for 2019 Rugby World Cup |publisher=[[CBC/Radio-Canada]] |date=23 November 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Aanvanklik het [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] as Europa 1 vir die toernooi gekwalifiseer, maar nadat die nasionale rugbyspanne van [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]], Roemenië en [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] tydens hulle kwalifisering uitgeslote spelers ingespan het, is hulle vir elke wedstryd met hierdie spelers met puntaftrekking beboet.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/340527 |title=Independent Appeal Committee decision regarding Romania and Spain |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=6 Junie 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/23511452/rugby-world-cup-russia-benefit-romania-spain-belgium-deducted-points |title=Russia handed 2019 World Cup spot |publisher=ESPNscrum |date=15 Mei 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Vervolgens het Rusland onmiddellik vir die Rugbywêreldbeker 2019 gekwalifiseer, terwyl Duitsland, ondanks soms swaar nederlae, tot die volgende rondte gevorder het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/may/15/russia-romania-rugby-world-cup-2019-ineligible-player |title=Russia handed World Cup place as Romania penalised for ineligible player |publisher=[[The Guardian]] |author=Gerard Meagher |date=15 Mei 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Duitsland, wat as naaswenner van die uitspeel geëindig het, het die Rugbywêreldbeker 2019 egter net-net misgeloop, nadat hulle die beslissende wedstryd teen Kanada verloor het.
=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende 20 spanne het vir die Rugbywêreldbeker 2019 gekwalifiseer. Rusland, wat Roemenië vervang het, is die enigste verandering in die 20-span-lys van die Rugbywêreldbeker 2015. Dit is die eerste toernooi wat Roemenië misgeloop het.
[[Lêer:World Map 2019 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 93 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:2019 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Gasheer}}
{{sleutel|#07f|Twaalf beste spanne van die 2015-toernooi}}
{{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}}
{{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{JPNru}}
|'''Gasgeer'''
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|A
|-
|{{ARGru}}
|rowspan="11"|'''Regstreeks'''
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|C
|-
|{{AUSru}}
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|D
|-
|{{ENGru}}
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|C
|-
|{{FRAru}}
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|C
|-
|{{GEOru}}
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|D
|-
|{{IRLru}}
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|A
|-
|{{ITAru}}
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|B
|-
|{{NZLru}}
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|B
|-
|{{SCOru}}
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|A
|-
|{{RSAru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|B
|-
|{{WALru}}
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|D
|-
|{{FIJru}}
|Oseanië 1
|Agste
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|D
|-
|{{CANru}}
|Uitspeelwenner
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{NAMru}}
|Afrika 1
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|B
|-
|{{RUSru}}
|Europa 1
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|A
|-
|{{SAMru}}
|Uitspeelwedstrydwenner
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|A
|-
|{{TGAru}}
|Oseanië 2
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|C
|-
|{{URUru}}
|Amerikas 2
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|D
|-
|{{USAru}}
|Amerikas 1
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|C
|}
== Stadions ==
[[Lêer:New national stadium tokyo 1.jpg|duimnael|Die Japannese Nasionale Stadion in Tokio, kern van die Japannese bod, was nie betyds klaar vir die Rugbywêreldbeker 2019 nie]]
Die lys wat in 2009 bekendgemaak is ná die toernooitoewysing het 22 stadions bevat. Oorspronklik is oorweeg om van die wedstryde in Hongkong (Hongkong-stadion) en [[Singapoer]] ([[Nasionale Stadion, Singapoer|Nasionale Stadion]]) te huisves.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/international/70702164/world-rugby-to-meet-japans-2019-world-cup-organisers-over-stadium-scrapping |title=World Rugby to meet Japan's 2019 World Cup organisers over stadium scrapping |publisher=Stuff |author=Karolos Grohmann |date=30 Julie 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die amptelike lys wat op 2 Maart 2015 bekendgemaak is, het 12 stadions bevat. Onder andere is die [[Nissan-stadion|Internasionale Stadion Jokohama]] bygevoeg, wat nie op die oorspronklike lys was nie. Hongkong en Singapoer is van dié lys verwyder, waarvolgens al die wedstryde in Japan aangebied is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/59461 |title=Host cities and venues announced for RWC 2019 in Japan |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2 Maart 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die kernpunt van die Japannese bod was die Japannese Nasionale Stadion in Tokio, wat met die oog op die Olimpiese Somerspele 2020 deur [[Zaha Hadid]] ontwerp is. Met ’n beplande kapasiteit van 80 000 sou dit die grootste stadion wees; dit was ook as plek vir die eindstryd en ander belangrike wedstryde beplan. Weens ’n massiewe koste-oorskryding het eerste minister [[Shinzō Abe]] op 17 Julie 2015 aangekondig dat dié projek geskrap en ’n nuwe aansoek ingedien sal word. As gevolg van hierdie vertraging was die nuwe Japannese Nasionale Stadion nie vir die Rugbywêreldbeker 2019 beskikbaar nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://news.yahoo.com/japan-pm-orders-full-review-2020-olympic-stadium-070207621--spt.html |title=Japan rips up 2020 Olympic stadium plan |publisher=[[Yahoo!]] |author=Alastair Himmer |date=15 Julie 2015 |accessdate=13 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213095527/https://news.yahoo.com/japan-pm-orders-full-review-2020-olympic-stadium-070207621--spt.html |archive-date=13 Februarie 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In ’n verklaring het Wêreldrugby sy teleurstelling oor dié beslissing uitgedruk, veral nadat beide die bodkomitee en die Japannese Sportraad herhaaldelik verseker het dat die projek betyds klaar sou wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://uk.reuters.com/article/rugby-world-tokyo/update-1-rugby-world-rugby-officials-seeking-answers-from-japan-idUKL2N0ZX03Y20150717 |title=World Rugby officials seeking answers from Japan |publisher=[[Reuters]] |date=17 Julie 2015 |accessdate=13 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190813234728/https://uk.reuters.com/article/rugby-world-tokyo/update-1-rugby-world-rugby-officials-seeking-answers-from-japan-idUKL2N0ZX03Y20150717 |archive-date=13 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Wêreldrugby het vervolgens tot einde September 2015 tyd gegun om ’n alternatiewe plan te ontwerp. Te midde van verskeie mediaberigte oor ’n nuwe toewysing van die toernooi aan óf Italië óf Suid-Afrika, het raadspresident [[Bernard Lapasset]] beklemtoon dat Japan in elk geval gasheer sal wees en dat daar nie ’n “Plan B” is nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/sep/15/japan-host-2019-rugby-world-cup-bernard-lapasset |title=Japan will host 2019 Rugby World Cup, insists Bernard Lapasset |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Aylwin |date=15 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Op 28 September 2015 het Wêreldrugby ’n ooreenkoms met die reëlingskomitee oor ’n nuwe stadionkonsep bekend gemaak. Die belangrikste stadion was nou die Internasionale Stadion Jokohama, terwyl die [[Ajinomoto-stadion]], in ’n voorstad van Tokio, [[Chōfu]], ook gebruik is.<ref name="Roadmap" /> Die Internasionale Stadion Jokohama is al tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002 gebruik en het ook die eindstryd gehuisves.
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! [[Chōfu, Tokio|Chōfu]], [[Honsjoe]]
! [[Jokohama]], Honsjoe
! [[Fukuroi, Shizuoka|Fukuroi]], Honsjoe
! [[Higashiōsaka, Osaka|Higashiosaka]], Honsjoe
|-
| [[Ajinomoto-stadion]]
| [[Internasionale Stadion Jokohama|Int’l Stadion Jokohama]]
| [[Shizuoka-stadion]]
| [[Higashi Osaka Hanazono Rugbystadion|Hanazono Rugbystadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|35|39|51.4|N|139|31|37.7|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Ajinomoto-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|35|30|36.16|N|139|36|22.49|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Int’l Stadion Jokohama}}</small>
| <small>{{Koördinate|34|44|35.60|N|137|58|13.81|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Shizuoka-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|34|40|8.2|N|135|37|35|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Hanazono Rugbystadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''49 970'''
| Kapasiteit: '''72 327'''
| Kapasiteit: '''50 889'''
| Kapasiteit: '''30 000'''
|-
| [[Lêer:Ajinomoto Stadium 20101120.JPG|180px]]
| [[Lêer:NISSANSTADIUM20080608.JPG|180px]]
| [[Lêer:Ecopa030304.jpg|180px]]
| [[Lêer:Kintetsu Hanazono rugby stadium.jpg|180px]]
|-
! [[Fukuoka]], [[Kioesjoe]]
!rowspan=10 colspan=2|
{{Location map+ |Japan |float=center |width=600 |length=600 |caption=<center>Ligging van die 12 stadions vir rugbywedstryde tydens die Rugbywêreldbeker 2019 soos aangekondig op 28 September 2015.<ref name="Roadmap" /></center> |places=
{{Location map~ |Japan |lat=32.836944 |long=+130.8 |label=<div style="font-size:70%;">[[Umakana Yokana-stadion]]</div>|position=bottom|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=33.200556 |long=+131.6575 |label=<div style="font-size:70%;">[[Ōita Bank Dome]]</div>|position=right|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=33.585889 |long=+130.46079 |label=<div style="font-size:70%;">[[Level-5-stadion]]</div>|position=top|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=35.664270 |long=+139.527151 |label=<div style="font-size:70%;">[[Ajinomoto-stadion]]</div>|position=right|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=35.510044 |long=+139.606247 |label=<div style="font-size:70%;">[[Internasionale Stadion Jokohama|Int’l Stadion Jokohama]]</div>|position=bottom|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=34.743222 |long=+137.970503 |label=<div style="font-size:70%;">[[Shizuoka-stadion]]</div>|position=left|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=34.668944 |long=+135.626389 |label=<div style="font-size:70%;">[[Higashi Osaka Hanazono Rugbystadion|Hanazono Rugbystadion]]</div>|position=left|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=35.0845 |long=+137.170611 |label=<div style="font-size:70%;">[[Toyota-stadion]]</div>|position=top|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=43.015172 |long=+141.409767 |label=<div style="font-size:70%;">[[Sapporo Dome]]</div>|position=top|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=34.656708 |long=+135.168964 |label=<div style="font-size:70%;">[[Noevir Stadion Kobe]]</div>|position=top|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=36.15 |long=+139.383333 |label=<div style="font-size:70%;">[[Kumagaya Rugbygrond]]</div>|position=top|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Japan |lat=39.266667 |long=+141.883333 |label=<div style="font-size:70%;">[[Kamaishi Recovery Memorial Stadion]]</div>|position=right|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
}}
! [[Toyota, Aichi|Toyota]], Honsjoe
|-
| [[Level-5-stadion]]
| [[Toyota-stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|33.585889|N|130.46079|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Level-5-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|35|05|04.2|N|137|10|14.2|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Toyota-stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''22 563'''
| Kapasiteit: '''45 000'''
|-
| [[Lêer:レベルファイブスタジアム3.JPG|180px]]
| [[Lêer:Toyota sta 0313 2.JPG|180px]]
|-
! [[Sapporo]], [[Hokkaido]]
! [[Ōita, Ōita|Ōita]], Kioesjoe
|-
| [[Sapporo Dome]]
| [[Ōita Bank Dome]]
|-
| <small>{{Koördinate|43|0|54.62|N|141|24|35.16|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Sapporo Dome}}</small>
| <small>{{Koördinate|33|12|2|N|131|39|27|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Ōita Bank Dome}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''41 410'''
| Kapasiteit: '''40 000'''
|-
| [[Lêer:Sapporo Dome 001.jpeg|180px]]
| [[Lêer:Ooita Stadium20090514.jpg|180px]]
|-
! [[Kumamoto]], Kioesjoe
! [[Kobe]], Honsjoe
! [[Kumagaya, Saitama|Kumagaya]], Honsjoe
! [[Kamaishi, Iwate|Kamaishi]], Honsjoe
|-
| [[Umakana Yokana-stadion]]
| [[Noevir Stadion Kobe]]
| [[Kumagaya Atletiekstadion|Kumagaya Rugbystadion]]
| [[Kamaishi Recovery Memorial Stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|32|50|13|N|130|48|0|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Umakana Yokana-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|34|39|24.15|N|135|10|8.27|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Kobe City Misaki Park-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|36.164|139.411002|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Kumagaya Rugbygrond}}</small>
| <small>{{Koördinate|39|16|N|141|53|O|type:landmark_region:JP|aansig=inlyn|name=Kamaishi Recovery Memorial Stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''32 000'''
| Kapasiteit: '''30 312'''
| Kapasiteit: '''24 000'''
| Kapasiteit: '''16 187'''
|-
| [[Lêer:Kumamoto kk wing.jpg|180px]]
| [[Lêer:Inside View of Kobe Wing Stadium.jpg|180px]]
| [[Lêer:Kumagayasogo1.JPG|180px]]
| [[Lêer:釜石鵜住居復興スタジアム.jpg|180px]]
|}</center>
== Formaat ==
[[Lêer:Hachikenya in 201909 003.jpg|duimnael|’n Reuse rugbybal, ''Sirius'' – die amptelike rugbybal van die Rugbywêreldbeker 2019 – adverteer in [[Osaka]] vir die Rugbywêreldbeker 2019]]
Die Rugbywêreldbeker 2019 is oor 44 dae tussen 20 verskillende spanne oor 48 wedstryde beslis. Dit het op 20 September op die Ajinomoto-stadion in Chōfu naby Tokio met die openingswedstryd tussen die gasheer Japan en Rusland afgeskop. Die toernooi het geëindig by Internasionale Stadion Jokohama op 2 November met die eindstryd tussen Engeland en Suid-Afrika, waartydens die Springbokke die [[Webb Ellis-beker]] ingepalm het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 2019 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />September/Oktober
! scope=col |Vr<br />20
! scope=col |Sa<br />21
! scope=col |So<br />22
! scope=col |Ma<br />23
! scope=col |Di<br />24
! scope=col |Wo<br />25
! scope=col |Do<br />26
! scope=col |Vr<br />27
! scope=col |Sa<br />28
! scope=col |So<br />29
! scope=col |Ma<br />30
! scope=col |Di<br />1
! scope=col |Wo<br />2
! scope=col |Do<br />3
! scope=col |Vr<br />4
! scope=col |Sa<br />5
! scope=col |So<br />6
! scope=col |Ma<br />7
! scope=col |Di<br />8
! scope=col |Wo<br />9
! scope=col |Do<br />10
! scope=col |Vr<br />11
! scope=col |Sa<br />12
! scope=col |So<br />13
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 20 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
|- align=center
| align=left|Groep A
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep B
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep C
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep D
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />Oktober/November
! scope=col |Ma<br />14
! scope=col |Di<br />15
! scope=col |Wo<br />16
! scope=col |Do<br />17
! scope=col |Vr<br />18
! scope=col |Sa<br />19
! scope=col |So<br />20
! scope=col |Ma<br />21
! scope=col |Di<br />22
! scope=col |Wo<br />23
! scope=col |Do<br />24
! scope=col |Vr<br />25
! scope=col |Sa<br />26
! scope=col |So<br />27
! scope=col |Ma<br />28
! scope=col |Di<br />29
! scope=col |Wo<br />30
! scope=col |Do<br />31
! scope=col |Vr<br />1
! scope=col |Sa<br />2
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 20 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 27 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->|
<!-- 1 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 2 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepfase}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
[[Lêer:Kyoto State Guest House Main Gate.JPG|duimnael|Die loting vir die Rugbywêreldbeker 2019 het op 10 Mei 2017 in die Kioto Staatsgastehuis plaasgevind]]
[[Lêer:20170510chusen1.jpg|duimnael|Die destydse eerste minister van Japan, [[Shinzo Abe]], en Wêreldrugby se destydse voorsitter, Bill Beaumont, tydens die loting]]
Die eerste rondte, of die groepfase, het 20 spanne wat in vier groepe van vyf spanne gedeel is met dieselfde formaat as wat in 2003, 2007, 2011 en 2015 gebruik is. Die loting vir die groepfase was op 10 Mei 2017 in [[Kioto]] se Staatsgastehuis waar die twaalf regstreekse kwalifiseerders in drie groepe gedeel is na aanleiding van hulle posisie op die IRR-ranglys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/206713 |title=Date confirmed Rugby World Cup 2019 pool draw |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=24 November 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die loting is geskuif van die tradisionele datum ná die eindjaarrugbytoetsreeks gedurende die Novembermaand ná die vorige Rugbywêreldbekertoernooi sodat die spanne meer tyd gehad het om hulle wêreldranglysposisie voor die loting te verbeter.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/233514 |title=RWC 2019 Pool Draw |publisher=rugbyworldcup.com |author=Barry Glendenning |date=23 Maart 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die lootstelsel van vorige rugbywêreldbekertoernooie is behou met die twaalf regstreekse kwalifiseerders uit 2015 wat op die lotingsdag aan hulle onderskeie groepe toegewys is, gebaseer op hulle plek op die Wêreldrugby-ranglys op 10 Mei 2017:
* '''Groep 1:''' Die vier beste gekeurde spanne
* '''Groep 2:''' Die vier naasbeste gekeurde spanne
* '''Groep 3:''' Die vier laagste regstreekse kwalifiseerders
Die oorblywende twee groepe bestaan uit die agt bykomende spanne, met die toewysing in elke groep gebaseer op die vorige Rugbywêreldbekertoernooi:
* '''Groep 4:''' Oseanië 1, Amerikas 1, Europa 1, Afrika 1
* '''Groep 5:''' Oseanië 2, Amerikas 2, uitspeelwenner, uitspeelwedstrydwenner
Dit beteken dat die 20 deelnemende spanne, gekwalifiseerde en kwalifiserende, soos volg gekeur is (volgens hulle plek op die wêreldranglys op 10 Mei 2017):
{|
|- style="text-align:left"
!style="width:10em"|Groep 1
!style="width:10em"|Groep 2
!style="width:10em"|Groep 3
!style="width:14em"|Groep 4
!style="width:12em"|Groep 5
|- style="vertical-align:top"
|{{plainlist|
* {{NZLru}} <small>(1)</small>
* {{ENGru}} <small>(2)</small>
* {{AUSru}} <small>(3)</small>
* {{IRLru}} <small>(4)</small>
}}
|{{plainlist|
* {{SCOru}} <small>(5)</small>
* {{FRAru}} <small>(6)</small>
* {{RSAru}} <small>(7)</small>
* {{WALru}} <small>(8)</small>
}}
|{{plainlist|
* {{ARGru}} <small>(9)</small>
* {{JPNru}} <small>(10)</small>
* {{GEOru}} <small>(11)</small>
* {{ITAru}} <small>(12)</small>
}}
|{{plainlist|
* Oseanië 1 ({{FIJru}})
* Amerikas 1 ({{USAru}})
* Europa 1 ({{RUSru}})
* Afrika 1 ({{NAMru}})
}}
|{{plainlist|
* Oseanië 2 ({{TGAru}})
* Amerikas 2 ({{URUru}})
* Uitspeelwenner ({{SAMru}})
* Uitspeelwedstrydwenner ({{CANru}})
}}
|}
Ná die loting op 10 Mei 2017 lyk die groepe soos volg:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2017/may/10/rugby-world-cup-draw-2019-live |title=Rugby World Cup 2019 draw: England land France and Argentina – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Barry Glendenning |date=10 Mei 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=25%|[[#Groep B|Groep B]]
!width=25%|[[#Groep C|Groep C]]
!width=25%|[[#Groep D|Groep D]]
|-
|
{{IRLru}}<ref group="n" name="auto">Regstreekse kwalifiseerder (derde in hulle groep in [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]).</ref><br />
{{SCOru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{JPNru}}<ref group="n" name="auto" /><ref group="n">Benewens regstreekse kwalifisering as gevolg van sy prestasie in 2015 is Japan die gasheer en sou die land op grond daarvan gekwalifiseer het.</ref><br />
{{RUSru}}<br />
{{SAMru}}
|
{{NZLru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{RSAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ITAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{NAMru}}<br />
{{CANru}}
|
{{ENGru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{FRAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ARGru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{USAru}}<br />
{{TGAru}}
|
{{AUSru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{WALru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{GEOru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{FIJru}}<br />
{{URUru}}
|}
=== Groepfase ===
[[Lêer:Rugby World Cup 190920c.jpg|duimnael|Verbyvlug van die Japannese Lugselfverdedigingsmag se ''Blue Impulse'' tydens die openingseremonie van die Rugbywêreldbeker 2019<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/patrick-mckendry-fitting-beginning-to-2019-rugby-world-cup-as-japan-overcome-russia/ICR2ILFE7VZX54L4YYWVT2OQKQ/?c_id=4&objectid=12269616 |title=Fitting beginning to 2019 Rugby World Cup as Japan overcome Russia |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Patrick McKendry |date=20 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>]]
[[Lêer:Rugby World Cup 190920d10.jpg|duimnael|Toneel tydens die openingseremonie van die Rugbywêreldbeker 2019]]
[[Lêer:Rugby World Cup 190920f2.jpg|duimnael|Toneel met berg [[Foedji]] tydens die openingseremonie]]
Soos in die rugbywêreldbekertoernooie van 2003, 2007, 2011 en 2015 is die 20 spanne wat vir die Rugbywêreldbeker 2019 gekwalifiseer het in vier groepe verdeel. Die groepe is verdeel van Groep A tot Groep D en elke groep het bestaan uit vyf spanne. Elke groep het een semifinalis en een kwarteindfinalis (regstreekse kwalifiseerders) van die Rugbywêreldbeker 2015 bevat, met die ander drie plekke wat deur die kwalifiseringstelsel aangevul is. Elke land het een keer teen elke ander span in sy groep gespeel: elke land het dus vier wedstryde tydens die groepfase gespeel.
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* vier wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* twee vir ’n gelykopuitslag;
* geen vir ’n nederlaag;
* Een bonuspunt vir die druk van vier of meer [[Drie (sport)|drieë]], of ’n nederlaag met sewe punte of minder.<ref name=rules>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/tournament-rules |title=Tournament Rules |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150928072157/https://www.rugbyworldcup.com/tournament-rules |archive-date=28 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Bonuspunte wat bydra tot spanne se versamelde wedstrydpuntetelling is toegeken in elkeen van die volgende omstandighede (een wedstrydpunt vir elke geval):
* ’n span druk vier of meer drieë (ongeag van die wedstryduitslag);
* ’n span verloor met sewe punte (’n verdoelde drie) of minder.<ref name="rules" />
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vyfde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee of meer spanne ewe veel punte behaal het, is ’n kriteriastelsel gebruik om te bepaal watter span ’n hoër rang gehad het. Die kriteriastelsel het berus op ’n gedetailleerde analise van die wedstryde waaraan die spanne deelgeneem het. As geen uitslag met die stelsel bereik kon word nie, is die span wat die hoër rang op die amptelike ranglys van Wêreldrugby gehad het (soos gepubliseer op 14 Oktober 2019) die hoër rang toegeken.<ref name="rules" />
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep A het teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers in óf die klein finale óf die eindstryd kon herontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.<ref name="rules" />
=== 2019-effek op 2023-kwalifisering ===
Soos tydens die rugbywêreldbekertoernooie van 2007, 2011 en 2015 het die top drie spanne in elke groep regstreeks vir die volgende Rugbywêreldbeker 2023 in Frankryk gekwalifiseer. Hulle was Argentinië, Australië, Engeland, Fidji, Frankryk, Ierland, Italië, Japan, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis.
== Kaartjies en borgskappe ==
Kaartjies vir die Rugbywêreldbeker 2019 is in agt fases verdeel dwarsdeur 2018 en tot in Januarie 2019, toe in die laaste fase die oorblywende kaartjies vrygestel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/rugby-world-cup-tickets-94639 |title=2019 Rugby World Cup Tickets |publisher=Rugby World |author=Sam Tremlett |date=15 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In Julie 2018 is daar aangekondig dat daar reeds 900 000 van die 1,8 miljoen kaartjies verkoop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/348466 |title=Unprecedented demand for Rugby World Cup 2019 tickets as priority ballot sales close |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=10 Julie 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Altesaam is daar 1,72 miljoen kaartjies verkoop, wat dit die grootste enkelsportoernooi in Japan maak; die 99% bywoning gedurende die 45 wedstryde is die hoogste in die rugbywêreldbekergeskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/572269/rwc-2019-delivers-record-economic-social-and-sporting-outcomes-for-japan |title=RWC 2019 delivers record economic, social and sporting outcomes for Japan |publisher=rugbyworldcup.com |date=24 Junie 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die wêreldwye vennote van die toernooi was [[Emirates]], [[Heineken]], [[Land Rover]], [[Mastercard]], [[Société Générale]] en [[DHL]], en die amptelike borge sluit in [[Canon]], [[Toto Bpk|Toto]], [[Secom]], Lipod, [[Mitsubishi]], [[NEC]], Hito en Taisei.<ref name="RWC2019">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019 |title=2019 Rugby World Cup |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[William Gilbert (rugby)|Gilbert]] het die rugbyballe vir die toernooi verskaf en die ''Sirius''-wedstrydbal is deurgaans in die toernooi gebruik. Dit sit Gilbert se betrokkenheid by rugbywêreldbekertoernooie voort nadat die maatskappy die ''Barbarian''- (1995), ''Revolution''- (1999), ''Xact''- (2003), ''Synergie''- (2007), ''Virtuo''- (2011) en ''Match XV''-balle (2015) vir vorige toernooie verskaf het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.gilbertrugby.com/pages/rugbymemories |title=Gilbert Rugby Memories |publisher=Gilbert |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Saam met Gilbert was die amptelike verskaffers Tudor, Toppan, [[Canterbury of New Zealand|Canterbury]], [[NTT Docomo]], [[Ernst & Young|EY]], [[Suntory]] en [[Aggreko]].<ref name="RWC2019" />
== Betrokkenes ==
=== Wedstrydbeamptes ===
’n Paneel van twaalf skeidsregters, sewe lynregters en vier televisieskeidsregters is vir die 48 wedstryde ingespan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/419165 |title=Match officials selected for RWC 2019: Introducing Team 21 |publisher=rugbyworldcup.com |date=7 Mei 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
{{col-begin}}
{{col-2}}
; Skeidsregters
* {{vlagikoon|Australië}} Nic Berry <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Angus Gardner <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Wayne Barnes]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Luke Pearce <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Jérôme Garcès <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Pascal Gaüzère <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Romain Poite <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Mathieu Raynal <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Ben O’Keeffe <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Paul Williams <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jaco Peyper]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Nigel Owens <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
{{col-2}}
; Lynregters
* {{vlagikoon|Argentinië}} Federico Anselmi <small>([[Argentynse Rugbyunie|Argentinië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Matthew Carley <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Karl Dickson <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Alexandre Ruiz <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Andrew Brace <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Japan}} Shuhei Kubo <small>([[Japannese Rugbyvoetbalunie|Japan]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Brendon Pickerill <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
; Televisieskeidsregters
* {{vlagikoon|Engeland}} Graham Hughes <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Rowan Kitt <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Ben Skeen <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Marius Jonker]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
{{col-end}}
=== Spanne ===
Elke land kon 31 spelers vir die toernooi kies. Die spanne moes teen 8 September 2019 aan Wêreldrugby voorgelê word. Nadat die span voorgelê is, kon ’n beseerde speler vervang word, maar so ’n speler is nie toegelaat om weer by die span aan te sluit nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/international/rugby-world-cup-2019-squad-list-every-team-player-nation-england-wales-new-zealand-france-a9057256.html |title=Rugby World Cup 2019 squads: Every player from every team announced for Japan |publisher=The Independent |author=Jack de Menezes |date=19 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2023]].
|-
| style="background:#ffc;"|Uit die toernooi geskakel, maar kwalifiseer regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2023.
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2023 mis.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
20 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring, terwyl die drie beste spanne regstreeks vir die volgende toernooi gekwalifiseer het.
==== Groep A ====
[[Lêer:Ajinomoto Stadium 190920a.jpg|duimnael|Die openingswedstryd tussen Japan en Rusland in Chōfu]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{JPNru}}
|4||4||0||0||115||62||+53||13||3||'''19'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{IRLru}}
|4||3||0||1||121||27||+94||18||4||'''16'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;"|{{SCOru}}
|4||2||0||2||119||55||+64||16||3||'''11'''
|-
|style="text-align:left;"|{{SAMru}}
|4||1||0||3||58||128||–70||8||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;"|{{RUSru}}
|4||0||0||4||19||160||–141||1||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 20 September 2019
| tyd = 19:45 (JST)
| tuis = {{JPNru-r}}
| telling = 30–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25290 Verslag]
| weg = {{RUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Kotaro Matsushima]] (3), [[Pieter Labuschagne]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Yu Tamura]], [[Rikiya Matsuda]]<br />'''Strafdoele:''' [[Yu Tamura]] (2)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Kirill Golosnitsky]]<br />'''Doelskop:''' [[Joeri Koesjnaref]]<br />'''Strafdoel:''' [[Joeri Koesjnaref]]
| stadion = [[Ajinomoto-stadion]], Chōfu
| bywoning = 45 745
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Kotaro Matsushima]] (JPN)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekeropeningswedstryd wat nie ’n vlak-een-span gesien het nie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2019/09/18/rwc-preview-japan-vs-russia/ |title=RWC Pool A Preview – Japan vs Russia |publisher=Americas Rugby News |date=18 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Kotaro Matsushima word die eerste Japannese rugbyspeler wat ’n driekuns tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd en die eerste tydens ’n rugbywêreldbekeropeningswedstryd aanteken.''<ref name="Driekuns">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Tries scored: greater than or equal to 3 |publisher=ESPNscrum |accessdate=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210211/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |archive-date=3 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''[[Kirill Golosnitsky]] (Rus) druk ná 4 minute en 45 sekondes die vinnigste drie in dié tyd tydens ’n openingswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/watch-all-blacks-stun-the-stade-de-france-with-record-breaking-try-in-rugby-world-cup-opener-against-france |title=WATCH: All Blacks stun the Stade de France with record-breaking try |publisher=Planet Rugby |author=Colin Newboult |date=8 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 22 September 2019
| tyd = 16:45 (JST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 27–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25295 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[James Ryan]], [[Rory Best]], [[Tadhg Furlong]], [[Andrew Conway]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]], [[Conor Murray]]<br />'''Strafdoel:''' [[Jack Carty]]<br />'''Kaart:''' [[Tadhg Beirne]] {{Geelkaart|70|80}}
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Greig Laidlaw]]
| stadion = [[Internasionale Stadion Jokohama|Int’l Stadion Jokohama]], Jokohama
| bywoning = 63 731
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[CJ Stander]] (Irl)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne op ’n neutrale plek.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 24 September 2019
| tyd = 13:15 (JST)
| tuis = {{RUSru-r}}
| telling = 9–34
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25298 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Joeri Koesjnaref]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Joeri Koesjnaref]]<br />'''Kaart:''' [[Kirill Gotowtsef]] {{Geelkaart|45|55}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Alapati Leiua]] (2), [[Afaesetiti Amosa]], [[Ed Fidow]] (2), [[Rey Lee-Lo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tusi Pisi]] (2)<br />'''Kaarte:''' [[Rey Lee-Lo]] {{Geelkaart|28|38}}, [[Motu Matu’u]] {{Geelkaart|30|40}}
| stadion = [[Kumagaya Atletiekstadion|Kumagaya Rugbystadion]], Kumagaya
| bywoning = 22 564
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Alapati Leiua]] (Sam)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/479721 |title='Let's make our own legacy' says Samoa coach Jackson |publisher=rugbyworldcup.com |date=24 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ahsee Tuala sou begin het, maar hy is ná ’n besering voor die afskop met Henry Taefu vervang.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 28 September 2019
| tyd = 16:15 (JST)
| tuis = {{JPNru-r}}
| telling = 19–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25303 Verslag]
| weg = {{IRLru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Kenki Fukuoka]]<br />'''Doelskop:''' [[Yu Tamura]]<br />'''Strafdoele:''' [[Yu Tamura]] (4)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Garry Ringrose]], [[Rob Kearney]]<br />'''Doelskop:''' [[Jack Carty]]
| stadion = [[Shizuoka-stadion]], Fukuroi
| bywoning = 47 813
| skeidsregter = Angus Gardner ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Shota Horie]] (JPN)
| notas = [[Will Tupou]] sou begin het, maar hy is ná ’n besering voor die afskop met [[Lomano Lemeki]] vervang.''
* ''[[Iain Henderson]] (Irl) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/video/iain-henderson-on-his-50th-cap/ |title=Iain Henderson On Reaching 50 Caps For Ireland |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=27 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Japan se eerste oorwinning ooit oor Ierland.''<ref name="JPNvIRL">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49849736 |title=Japan 19–12 Ireland: Dazzling display gives hosts shock victory |publisher=[[BBC]] |author=Michael Morrow |date=28 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Ierland se eerste nederlaag tydens ’n groepwedstryd sedert die 2007-toernooi teen Argentinië.''<ref name="JPNvIRL" />
* ''Dit is ook Ierland se eerste nederlaag teen ’n vlak-twee-span sedert hulle 25–40-nederlaag teen Samoa in 1996.''
* ''Dit is die eerste keer sedert die 2016-[[Sesnasies-toernooi]]-wedstryd teen Frankryk wat Ierland tydens die tweede helfte nie punte kon aanteken nie.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 30 September 2019
| tyd = 19:15 (JST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 34–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25307 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Sean Maitland]], [[Greig Laidlaw]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Greig Laidlaw]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Greig Laidlaw]]<br />'''Skepdoel:''' [[Stuart Hogg]]
| wegpunte = '''Kaart:''' [[Ed Fidow]] {{Rooikaart|1|57|75}}
| stadion = [[Noevir Stadion Kobe]], Kobe
| bywoning = 27 586
| skeidsregter = Pascal Gaüzère ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Jonny Gray]] (Sko)
| notas = [[Ed Fidow]] (Sam) ontvang in die 75ste minuut ’n rooikaart omdat hy met sy knieë teen ’n Skotse speler ingevaar het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/report?gameId=292905&league=164205 |title=Scotland secure vital bonus-point win against Samoa |publisher=ESPNscrum |date=30 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die eerste keer sedert die 2017-oorwinning oor Italië met 29–0, en die eerste keer teen Samoa ooit, wat Skotland nie punte afstaan nie. Die laaste keer wat hulle tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi daarin kon slaag, was tydens die 2007-toernooi teen Roemenië, toe hulle Roemenië met 42–0 geklop het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ultimaterugby.com/news/rugby-world-cup-2019%3A-scotland-34-0-samoa/620480 |title=Rugby World Cup 2019: Scotland 34–0 Samoa |publisher=Ultimate Rugby |date=30 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die eerste keer wat Samoa tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd nie punte kon aanteken nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-scotland-v-samoa-101635 |title=2019 Rugby World Cup: Scotland 34–0 Samoa |publisher=Rugby World |date=30 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 3 Oktober 2019
| tyd = 19:15 (JST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 35–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25311 Verslag]
| weg = {{RUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Rob Kearney]], [[Peter O’Mahony]], [[Rhys Ruddock]], [[Andrew Conway]], [[Garry Ringrose]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (3), [[Jack Carty]] (2)
| wegpunte = '''Kaarte:''' [[Bogdan Fedotko]] {{Geelkaart|34|44}}, [[Andrei Ostrikof]] {{Geelkaart|51|61}}
| stadion = [[Noevir Stadion Kobe]], Kobe
| bywoning = 26 856
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Rhys Ruddock]] (Irl)
| notas = [[Igor Galinowskij]] (Rus) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* <span style="color:red">''Rusland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-ireland-v-russia-101652 |title=2019 Rugby World Cup: Ireland 35–0 Russia |publisher=Rugby World |author=Sam Tremlett |date=3 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 5 Oktober 2019
| tyd = 19:30 (JST)
| tuis = {{JPNru-r}}
| telling = 38–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25315 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Timothy Lafaele]], [[Kazuki Himeno]], [[Kenki Fukuoka]], [[Kotaro Matsushima]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Yu Tamura]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Yu Tamura]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Henry Taefu]]<br />'''Doelskop:''' [[Henry Taefu]]<br />'''Strafdoele:''' [[Henry Taefu]] (4)<br />'''Kaart:''' [[TJ Ioane]] {{Geelkaart|25|35}}
| stadion = [[Toyota-stadion]], Toyota
| bywoning = 39 695
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Lomano Lemeki]] (JPN)
| notas = Ben O’Keeffe was as deel van die beheerspan vir hierdie wedstryd beplan, maar hy is met die aanstelling van Angus Gardner vir die wedstryd tussen Engeland en Argentinië omgeruil.''
* <span style="color:red">''Samoa is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/502801 |title=Samoa out but they won't lie down |publisher=rugbyworldcup.com |date=5 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 Oktober 2019
| tyd = 16:15 (JST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 61–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25320 Verslag]
| weg = {{RUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Adam Hastings]] (2), [[George Horne]] (3), [[George Turner]], [[Tommy Seymour]], [[John Barclay]], [[Stuart McInally]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Adam Hastings]] (8)
| wegpunte =
| stadion = [[Shizuoka-stadion]], Fukuroi
| bywoning = 44 123
| skeidsregter = Mathieu Raynal ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Adam Hastings]] (Sko)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-scotland-v-russia-101769 |title=2019 Rugby World Cup: Scotland 61–0 Russia |publisher=Rugby World |author= |date=9 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Wladimir Ostrousjko]] (Rus) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''Skotland word die eerste span wat tydens die tweede agtereenvolgende rugbywêreldbekerwedstryd geen punte afstaan nie.''<ref name="JPNvSCO">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-japan-v-scotland-101801 |title=2019 Rugby World Cup: Japan 28-21 Scotland |publisher=Rugby World |date=13 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Skotland word ook die eerste span wat tydens vyf rugbywêreldbekerwedstryde geen punte afstaan nie.''<ref name="JPNvSCO" />
* ''Nadat Rusland geen punte kon aanteken nie, word die 2007-rekord van vier spanne wat geen punte kon aanteken nie geëwenaar.''
* ''[[George Horne]] (Sko) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''Mathieu Raynal was as skeidsregter beplan, maar hy het homself voor die afskop weens siekte onttrek – Wayne Barnes is van sy assistentrol bevorder en Alexandre Ruiz het die nuwe assistent geword.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 12 Oktober 2019
| tyd = 19:45 (JST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 47–5
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25325 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Rory Best]], [[Tadhg Furlong]], [[Johnny Sexton]] (2), [[Jordan Larmour]], [[CJ Stander]], [[Andrew Conway]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (4), [[Joey Carbery]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Bundee Aki]] {{Rooikaart|0|29}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Jack Lam]]<br />'''Kaarte:''' [[Seilala Lam]] {{Geelkaart|6|16}}, [[TJ Ioane]] {{Geelkaart|59|69}}
| stadion = [[Level-5-stadion]], Fukuoka
| bywoning = 17 967
| skeidsregter = Nic Berry ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Jordan Larmour]] (Irl)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/508458 |title=Ireland out to restore confidence and book last-eight spot |publisher=rugbyworldcup.com |date=12 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Bundee Aki]] (Irl) ontvang in die 29ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat teen die Samoaan [[Ulupano Seuteni]] uitgevoer het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50027152 |title=Ireland 47–5 Samoa: Bundee Aki upset by World Cup red card – Joe Schmidt |publisher=[[BBC]] |date=12 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Ierland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby-world-cup/pool-a/improved-ireland-qualify-for-rugby-world-cup-quarter-finals-1.4048891 |title=Improved Ireland qualify for Rugby World Cup quarter-finals |publisher=The Irish Times |author=Gerry Thornley |date=12 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 13 Oktober 2019
| tyd = 19:45 (JST)
| tuis = {{JPNru-r}}
| telling = 28–21
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25329 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Kotaro Matsushima]], [[Keita Inagaki]], [[Kenki Fukuoka]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Yu Tamura]] (4)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Finn Russell]], [[Willem Nel]], [[Zander Fagerson]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Greig Laidlaw]] (2), [[Finn Russell]]
| stadion = [[Internasionale Stadion Jokohama|Int’l Stadion Jokohama]], Jokohama
| bywoning = 67 666
| skeidsregter = Ben O’Keeffe ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Kenki Fukuoka]] (JPN)
| notas = Dit is Skotland se 700ste toetswedstryd.''
* ''Dit is Japan se eerste oorwinning ooit oor Skotland.''<ref name="JPNvSCO" />
* ''Dit is die eerste keer wat ’n vlak-twee-span twee vlak-een-spanne in ’n enkele rugbywêreldbekertoernooi kon klop.''<ref name="JPNvSCO" />
* ''Japan het die eerste vlak-twee-span geword wat sy groep en al vier groepwedstryde gewen het.''<ref name="JPNvSCO" />
* <span style="color:green">''Japan vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref name="JPNvSCO" />
* ''Met hierdie oorwinning het Japan as groepwenner geëindig en vir die eerste keer tot die kwarteindrondte gevorder – die eerste Asiatiese span wat daarin kon slaag.''<ref name="JPNvSCO" />
* ''Japan word sedert Fidji in 2007 die eerste vlak-twee-span, en die vierde algehele, wat die kwarteindrondte gehaal het.''<ref name="JPNvSCO" />
* <span style="color:red">''Skotland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/brave-blossoms-beat-scotland-to-secure-historic-world-cup-quarter-final-20191013-p530aw.html |title=Brave Blossoms beat Scotland to secure historic World Cup quarter-final |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Georgina Robinson |date=14 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep B ====
[[Lêer:2019RWC Italy v Namibia 3.jpg|duimnael|Italië klop Namibië op 22 September in Higashiosaka met 47–22]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{NZLru}}
|4||3||1||0||157||22||+135||22||2||'''16'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{RSAru}}
|4||3||0||1||185||36||+149||27||3||'''15'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{ITAru}}
|4||2||1||1||98||78||+20||14||2||'''12'''
|-
|style="text-align:left;" |{{NAMru}}
|4||0||1||3||34||175||–141||3||0||'''2'''
|-
|style="text-align:left;" |{{CANru}}
|4||0||1||3||14||177||–163||2||0||'''2'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 21 September 2019
| tyd = 18:45 (JST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 23–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25293 Verslag]
| weg = {{RSAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[George Bridge]], [[Scott Barrett]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Richie Mo’unga]] (2), [[Beauden Barrett]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Pieter-Steph du Toit]]<br />'''Doelskop:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Strafdoel:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Skepdoel:''' [[Handré Pollard]]
| stadion = [[Internasionale Stadion Jokohama|Int’l Stadion Jokohama]], Jokohama
| bywoning = 63 649
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Beauden Barrett]] (NZL)
| notas = [[Duane Vermeulen]] (RSA) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/468041 |title=Late starter Vermeulen earns 50th cap against All Blacks |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 22 September 2019
| tyd = 14:15 (JST)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 47–22
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25294 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Tommaso Allan]], [[Tito Tebaldi]], [[Mattia Bellini]], [[Carlo Canna]], [[Jake Polledri]], [[Matteo Minozzi]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]] (3), [[Carlo Canna]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Damian Stevens]], [[J. C. Greyling]], [[Chad Plato]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Cliven Loubser]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Cliven Loubser]]
| stadion = [[Higashi Osaka Hanazono Rugbystadion|Hanazono Rugbystadion]], Higashiosaka
| bywoning = 20 354
| skeidsregter = Nic Berry ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Federico Ruzza]] (Ita)
| notas = [[PJ Walters]] (Nam) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref name="ITAvNAM">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/473591 |title=New injury blow for Namibia on eve of World Cup opener |publisher=rugbyworldcup.com |date=21 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Darryl de la Harpe]] (Nam) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref name="ITAvNAM" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 26 September 2019
| tyd = 16:45 (JST)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 48–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25300 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Braam Steyn]], [[Dean Budd]], [[Sebastian Negri]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Mattia Bellini]], [[Federico Zani]], [[Matteo Minozzi]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]] (3), [[Carlo Canna]]<br />'''Strafdoel:''' [[Tommaso Allan]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Andrew Coe]]<br />'''Doelskop:''' [[Peter Nelson]]<br />'''Kaart:''' [[Matt Heaton]] {{Geelkaart|59|69}}
| stadion = [[Level-5-stadion]], Fukuoka
| bywoning = 16 984
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Jake Polledri]] (Ita)
| notas = [[Djustice Sears-Duru]] (Kan) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/491211 |title=Sears-Duru starts at last as Canada ring the changes |publisher=rugbyworldcup.com |date=30 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Italië se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/857311/italy-defeat-namibia-52-8-in-pool-a |title=Italy defeat Namibia 52–8 in Pool A |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 28 September 2019
| tyd = 11:45 (JST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 57–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25304 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Bongi Mbonambi]] (2), [[Francois Louw]], [[Makazole Mapimpi]] (2), [[Lukhanyo Am]], [[Warrick Gelant]], [[Siya Kolisi]], [[Schalk Brits]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Elton Jantjies]] (6)
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Cliven Loubser]]<br />'''Kaarte:''' [[Adriaan Booysen]] {{Geelkaart|17|27}}, [[Aranos Coetzee]] {{Geelkaart|64|74}}
| stadion = [[Toyota-stadion]], Toyota
| bywoning = 36 449
| skeidsregter = Mathieu Raynal ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Lood de Jager]] (RSA)
| notas = <span style="color:red">Namibië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 2 Oktober 2019
| tyd = 23:15 (JST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 63–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25309 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Jordie Barrett]], [[Sonny Bill Williams]], [[Beauden Barrett]], [[Rieko Ioane]], [[Scott Barrett]], [[Shannon Frizell]], [[Brad Weber]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (8)
| wegpunte =
| stadion = [[Ōita Bank Dome]], Ōita
| bywoning = 34 411
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Richie Mo’unga]] (NZL)
| notas = [[Ardie Savea]] (NZL) het die eerste rugbyspeler geword wat tydens ’n rugbywereldbekerwedstryd ’n deur [[Wêreldrugby]] goedgekeurde beskermende bril dra.''<ref name="NZLvCAN">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49903819 |title=New Zealand 63-0 Canada: All Blacks score nine tries in Rugby World Cup win |publisher=[[BBC]] |author=Matthew Henry |date=2 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Beauden Barrett]], [[Jordie Barrett]] en [[Scott Barrett]] word die eerste drie broers wat tydens ’n rugbywereldbekerwedstryd vir Nieu-Seeland uitdraf en die eerste in die beginspan tydens ’n rugbywereldbekerwedstryd sedert Elisi Vunipola, Manu Vunipola en Fe’ao Vunipola wat in 1995 vir Tonga gespeel het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/sep/30/barrett-brothers-to-make-history-with-all-three-to-start-for-all-blacks |title=Barrett brothers to make history with all three to start for All Blacks |publisher=[[The Guardian]] |date=30 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Die Barrett-broers het ook die eerste drietalbroers geword wat almal in dieselfde wedstryd ’n drie te druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/494603 |title=Barrett boys make try-scoring history as All Blacks sink Canada |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Richie Mo’unga]] (NZL) se agtste suksesvolle doelskop is die hoogste perfekte doelskopreeks in dié tyd tydens ’n rugbywereldbekerwedstryd.''<ref name="NZLvCAN" />
* <span style="color:red">''Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 4 Oktober 2019
| tyd = 18:45 (JST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 49–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25312 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Cheslin Kolbe]] (2), [[Bongi Mbonambi]], [[Lukhanyo Am]], [[Makazole Mapimpi]], [[RG Snyman]], [[Malcolm Marx]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Tommaso Allan]]<br />'''Kaart:''' [[Andrea Lovotti]] {{Rooikaart|0|43}}
| stadion = [[Shizuoka-stadion]], Fukuroi
| bywoning = 44 148
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Cheslin Kolbe]] (RSA)
| notas = [[Sergio Parisse]] word die eerste Italiaanse rugbyspeler wat in sy 15de rugbywereldbekerwedstryd speel.''
* ''[[Andrea Lovotti]] (Ita) ontvang in die 43ste minuut ’n rooikaart omdat hy die Springbok [[Duane Vermeulen]] met sy kop gestoot het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/497171 |title=Kolbe grabs double as Springboks rumble past Italy for bonus-point win |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Andrea Lovotti word die vierde 2019-rugbyspeler wat ’n rooikaart ontvang; dit ewenaar die rekord van die 1995- en 1999-toernooie.''
* ''Met beserings aan sowel die Italiaanse aanvangskop asook die reservaatvaskop het skrums van die 18de minuut af onbetwis verloop.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/Sport/springbok-win-over-italy-5-talking-points-20191007 |title=Springbok win over Italy: 5 talking points |publisher=[[Nuus24]] |author=Herman |date=7 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Die wedstryd het geen plaasvervanger vir Cheslin Kolbe gesien nie.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 6 Oktober 2019
| tyd = 17:45 (JST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 71–9
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25316 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Sevu Reece]] (2), [[Anton Lienert-Brown]] (2), [[Angus Ta’avao-Matau]], [[Ben Smith]] (2), [[Joe Moody]], [[Sam Whitelock]], [[Jordie Barrett]], [[TJ Perenara]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jordie Barrett]] (8)<br />'''Kaarte:''' [[Nepo Laulala]] {{Geelkaart|31|41}}, [[Ofa Tu’ungafasi]] {{Geelkaart|73|80+}}
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Damian Stevens]] (3)
| stadion = [[Ajinomoto-stadion]], Chōfu
| bywoning = 48 354
| skeidsregter = Pascal Gaüzère ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Anton Lienert-Brown]] (NZL)
| notas = <span style="color:green">Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-new-zealand-namibia-104021 |title=2019 Rugby World Cup: New Zealand 71-9 Namibia |publisher=Rugby World |date=6 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 8 Oktober 2019
| tyd = 19:15 (JST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 66–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25318 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian de Allende]], [[S'busiso Nkosi]], [[Cobus Reinach]] (3), [[Warrick Gelant]], [[François Steyn]], [[Schalk Brits]], [[Damian Willemse]], [[Frans Malherbe]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Elton Jantjies]] (8)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Matt Heaton]]<br />'''Doelskop:''' [[Peter Nelson]]<br />'''Kaart:''' [[Josh Larsen]] {{Rooikaart|0|36}}
| stadion = [[Noevir Stadion Kobe]], Kobe
| bywoning = 28 014
| skeidsregter = Luke Pearce ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[RG Snyman]] (RSA)
| notas = [[Cobus Reinach]] (RSA) teken die vinnigste driekuns in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aan, nadat hy sy derde drie in die 21ste minuut kon druk.''<ref name="Driekuns" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/Sport/bok-no-9-reinach-sets-rwc-hat-trick-record-20191008 |title=Cobus Reinach sets World Cup hat-trick record |publisher=[[Nuus24]] |date=8 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Josh Larsen]] (Can) ontvang in die 36ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat teen die Springbok [[Thomas du Toit]] uitgevoer het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2019/oct/08/south-africa-canada-rugby-world-cup-live-2019 |title=South Africa 66–7 Canada: Rugby World Cup 2019 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Simon Burnton |date=8 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Met Josh Larsen se rooikaart word Kanada die eerste span wat vier rooikaarte ontvang.''<ref name="RSAvCAN">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49972223 |title=South Africa 66–7 Canada: Springboks seal Rugby World Cup quarter-final place |publisher=[[BBC]] |date=8 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref name="RSAvCAN" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 12 Oktober 2019
| tyd = 13:45 (JST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 0–0<br />''(afgelas)''<ref name="Hagibis" />
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/match/25323 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte =
| wegpunte =
| stadion = [[Toyota-stadion]], Toyota
| bywoning = 0
| skeidsregter = Luke Pearce ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd =
| notas = As gevolg van die slegte weer wat deur tifoon Hagibis veroorsaak is, is hierdie wedstryd gekanselleer en as ’n 0–0-gelykop geag.''
* <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/10/italy-sergio-parisse-all-blacks-rugby-world-cup-cancellation |title=Italy’s Parisse hits out at ‘ridiculous’ All Blacks cancellation at Rugby World Cup |publisher=[[The Guardian]] |date=10 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 13 Oktober 2019
| tyd = 12:15 (JST)
| tuis = {{NAMru-r}}
| telling = 0–0<br />''(afgelas)''<ref name="NAMvCAN" />
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/match/25326 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte =
| wegpunte =
| stadion = [[Kamaishi Recovery Memorial Stadion]], Kamaishi
| bywoning = 0
| skeidsregter = Paul Williams ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd =
| notas = Ondanks albei lande wat hulle beginspanne benoem het, is hierdie wedstryd ná ’n ontruimingsbevel vir Kamaishi weens tifoon Hagibis gekanselleer en as ’n 0–0-gelykop geag.
}}
==== Groep C ====
[[Lêer:Rugby World Cup 2019-22.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Frankryk en Tonga in Groep C op 6 Oktober]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{ENGru}}
|4||3||1||0||119||20||+99||17||3||'''17'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{FRAru}}
|4||3||1||0||79||51||+28||9||1||'''15'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{ARGru}}
|4||2||0||2||106||91||+15||14||3||'''11'''
|-
|style="text-align:left;" |{{TGAru}}
|4||1||0||3||67||105||–38||9||2||'''6'''
|-
|style="text-align:left;" |{{USAru}}
|4||0||0||4||52||156||–104||7||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 21 September 2019
| tyd = 16:15 (JST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 23–21
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25292 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Gaël Fickou]], [[Antoine Dupont]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Romain Ntamack]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Romain Ntamack]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Camille Lopez]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Guido Petti Pagadizábal]], [[Julián Montoya]]<br />'''Doelskop:''' [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Strafdoel:''' [[Nicolás Sánchez]], [[Ben Urdapilleta]] (2)
| stadion = [[Ajinomoto-stadion]], Chōfu
| bywoning = 40 004
| skeidsregter = Angus Gardner ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Gaël Fickou]] (Fra)
| notas = [[Guido Petti Pagadizábal]] (Arg) speel in sy 50ste toetswedstryd.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 22 September 2019
| tyd = 19:15 (JST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 35–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25296 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Manu Tuilagi]] (2), [[Jamie George]], [[Luke Cowan-Dickie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Owen Farrell]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (3)
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Sonatane Takulua]]
| stadion = [[Sapporo Dome]], Sapporo
| bywoning = 35 923
| skeidsregter = Paul Williams ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Manu Tuilagi]] (Eng)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 26 September 2019
| tyd = 19:45 (JST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 45–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25301 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[George Ford]], [[Billy Vunipola]], [[Luke Cowan-Dickie]], [[Joe Cokanasiga]] (2), [[Ruaridh McConnochie]], [[Lewis Ludlam]]<br />'''Doelskoppe:''' [[George Ford]] (5)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Bryce Campbell]]<br />'''Doelskop:''' [[AJ MacGinty]]<br />'''Kaart:''' [[John Quill]] {{Rooikaart|0|70}}
| stadion = [[Noevir Stadion Kobe]], Kobe
| bywoning = 27 194
| skeidsregter = Nic Berry ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[George Ford]] (Eng)
| notas = [[John Quill]] (VSA) ontvang in die 70ste minuut ’n rooikaart omdat hy sy skouer teen die Engelse [[Owen Farrell]] se kop gestoot het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/report?gameId=292899&league=164205 |title=U.S. handed first red card of Rugby World Cup as England prove too strong |publisher=ESPNscrum |date=26 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 28 September 2019
| tyd = 13:45 (JST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 28–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25302 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Julián Montoya]] (3), [[Santiago Carreras]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ben Urdapilleta]] (4)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Telusa Veainu]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[Sonatane Takulua]]
| stadion = [[Higashi Osaka Hanazono Rugbystadion|Hanazono Rugbystadion]], Higashiosaka
| bywoning = 21 971
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Julián Montoya]] (Arg)
| notas = [[Agustín Creevy]] word ná [[Felipe Contepomi]] die tweede Argentynse rugbyspeler wat in sy 87ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-argentina-v-tonga-101614 |title=2019 Rugby World Cup: Argentina 28–12 Tonga |publisher=Rugby World |author=Alan Pearey |date=28 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Julián Montoya]] (Arg) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 2 Oktober 2019
| tyd = 16:45 (JST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 33–9
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25308 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Yoann Huget]], [[Alivereti Raka]], [[Gaël Fickou]], [[Baptiste Serin]], [[Jefferson Poirot]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Thomas Ramos]], [[Camille Lopez]] (3)
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[AJ MacGinty]] (3)
| stadion = [[Level-5-stadion]], Fukuoka
| bywoning = 17 660
| skeidsregter = Ben O’Keeffe ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Camille Lopez]] (Fra)
| notas = [[Gaël Fickou]] (Fra) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/492325 |title=France look to England blueprint to dominate athletic USA |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 5 Oktober 2019
| tyd = 17:00 (JST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 39–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25314 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Jonny May]], [[Elliot Daly]], [[Ben Youngs]], [[George Ford]], [[Jack Nowell]], [[Luke Cowan-Dickie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Owen Farrell]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Owen Farrell]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Matias Moroni]]<br />'''Doelskop:''' [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ben Urdapilleta]]<br />'''Kaart:''' [[Tomás Lavanini]] {{Rooikaart|0|18}}
| stadion = [[Ajinomoto-stadion]], Chōfu
| bywoning = 48 185
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Sam Underhill]] (Eng)
| notas = [[Agustín Creevy]] word die eerste Argentynse rugbyspeler wat in sy 88ste toetswedstryd speel.''<ref name="ENGvARG">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-england-v-argentina-101662 |title=2019 Rugby World Cup: England 39–10 Argentina |publisher=Rugby World |date=5 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Tomás Lavanini (Arg) ontvang in die 18de minuut ’n rooikaart omdat hy ’n onwettige duikslag uitgevoer het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49944723 |title=England 39–10 Argentina: Eddie Jones' side qualify for World Cup quarter-finals |publisher=[[BBC]] |date=5 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Tomás Lavanini se rooikaart is die vyfde tydens die Rugbywêreldbeker 2019, die meeste in dié tyd.''<ref name="ENGvARG" />
* ''Angus Gardner was as deel van die beheerspan vir hierdie wedstryd beplan, maar hy is met die aanstelling van Ben O’Keeffe vir die wedstryd tussen Japan en Samoa omgeruil.''
* <span style="color:green">''Engeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref name="ENGvARG" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 6 Oktober 2019
| tyd = 16:45 (JST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 23–21
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25317 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Virimi Vakatawa]], [[Alivereti Raka]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Romain Ntamack]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Romain Ntamack]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Sonatane Takulua]], [[Mali Hingano]], [[Zane Kapeli]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Sonatane Takulua]] (2), [[Latiume Fosita]]
| stadion = [[Umakana Yokana-stadion]], Kumamoto
| bywoning = 28 477
| skeidsregter = Nic Berry ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Alivereti Raka]] (Fra)
| notas = [[Pierre-Louis Barassi]] (Fra) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:green">''Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref name="FRAvTGA">{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/06/rugby-world-cup-france-tonga-match-report-england-pool-c |title=France survive Tonga scare and set up England game to decide Pool C winner |publisher=[[The Guardian]] |date=6 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Argentinië, Tonga en die Verenigde State is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref name="FRAvTGA" />
* ''Argentinië versuim vir die eerste keer sedert die 2003-toernooi om tot die uitklopfase te vorder.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/05/england-argentina-rugby-world-cup-2019-pool-c-match-report |title=England dismiss feisty Argentina after Tomás Lavanini sees red |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=5 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 Oktober 2019
| tyd = 13:45 (JST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 47–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25319 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Nicolás Sánchez]], [[Joaquín Tuculet]] (2), [[Juan Cruz Mallia]] (2), [[Jeronimo de la Fuente]], [[Gonzalo Bertranou]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicolás Sánchez]] (5), [[Ben Urdapilleta]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Blaine Scully]] (2), [[Paul Lasike]]<br />'''Doelskop:''' [[AJ MacGinty]]
| stadion = [[Kumagaya Atletiekstadion|Kumagaya Rugbystadion]], Kumagaya
| bywoning = 24 377
| skeidsregter = Paul Williams ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Juan Cruz Mallia]] (Arg)
| notas = [[Cam Dolan]] (VSA) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-argentina-v-usa-101767 |title=2019 Rugby World Cup: Argentina 47–17 USA |publisher=Rugby World |author=Alan Pearey |date=9 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 12 Oktober 2019
| tyd = 17:15 (JST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 0–0<br />''(afgelas)''<ref name="Hagibis" />
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/match/25324 Verslag]
| weg = {{FRAru}}
| tuispunte =
| wegpunte =
| stadion = [[Internasionale Stadion Jokohama|Int’l Stadion Jokohama]], Jokohama
| bywoning = 0
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd =
| notas = As gevolg van die slegte weer wat deur tifoon Hagibis veroorsaak is, is hierdie wedstryd gekanselleer en as ’n 0–0-gelykop geag.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 13 Oktober 2019
| tyd = 14:45 (JST)
| tuis = {{USAru-r}}
| telling = 19–31
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25327 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Mike Te’o]] (2), [[Tony Lamborn]]<br />'''Doelskoppe:''' [[AJ MacGinty]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Siegfried Fisi’ihoi]], [[Mali Hingano]], [[Siale Piutau]], [[Telusa Veainu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Sonatane Takulua]] (2), [[James Faiva]], [[Siale Piutau]]<br />'''Strafdoel:''' [[Sonatane Takulua]]
| stadion = [[Higashi Osaka Hanazono Rugbystadion|Hanazono Rugbystadion]], Higashiosaka
| bywoning = 22 012
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Siale Piutau]] (TGA)
| notas =
}}
==== Groep D ====
[[Lêer:Rugby World Cup 2019-6.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Australië en Fidji in Groep D op 21 September]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{WALru}}
|4||4||0||0||136||69||+67||17||3||'''19'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{AUSru}}
|4||3||0||1||136||68||+68||20||4||'''16'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{FIJru}}
|4||1||0||3||110||108||+2||17||3||'''7'''
|-
|style="text-align:left;" |{{GEOru}}
|4||1||0||3||65||122||–57||9||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;" |{{URUru}}
|4||1||0||3||60||140||–80||6||0||'''4'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 21 September 2019
| tyd = 13:45 (JST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 39–21
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25291 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Michael Hooper]], [[Reece Hodge]], [[Tolu Latu]] (2), [[Samu Kerevi]], [[Marika Koroibete]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Christian Leali’ifano]], [[Matt Toomua]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Reece Hodge]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Peceli Yato Senibitu]], [[Waisea Nayacalevu Vuidravuwalu]]<br />'''Doelskop:''' [[Ben Volavola]]<br />'''Strafdoele:''' [[Ben Volavola]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Levani Botia]] {{Geelkaart|61|71}}
| stadion = [[Sapporo Dome]], Sapporo
| bywoning = 36 482
| skeidsregter = Ben O’Keeffe ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Tolu Latu]] (Aus)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2019
| tyd = 19:15 (JST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 43–14
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25297 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Jonathan Davies]], [[Justin Tipuric]], [[Josh Adams]], [[Liam Williams]], [[Tomos Williams]], [[George North]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]] (4), [[Leigh Halfpenny]]<br />'''Strafdoel:''' [[Dan Biggar]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Sjalwa Mamoekasjwili]], [[Lewan Chilachawa]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tedo Abzhandadse]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Jaba Bregwadse]] {{Geelkaart|48|58}}
| stadion = [[Toyota-stadion]], Toyota
| bywoning = 35 546
| skeidsregter = Luke Pearce ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Jake Ball]] (Wal)
| notas = [[Levan Chilachava]] (Geo) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wru.wales/report/wales-surge-through-georgia-to-grab-bonus-point-win/#report |title=Wales surge through Georgia to grab bonus point win |publisher=[[Walliese Rugbyunie]] |author=Graeme Gillespie |date=23 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Alun Wyn Jones]] word ná [[Gethin Jenkins]] die tweede Walliese rugbyspeler wat in sy 129ste toetswedstryd speel.''<ref name="WALvGEO">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49793961 |title=Wales 43–14 Georgia: Warren Gatland's men open World Cup campaign with six-try win |publisher=[[BBC]] |author=Gareth Griffiths |date=23 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Jonathan Davies]] se drie is die vinnigste deur ’n Walliese rugbyspeler in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.<ref name="WALvGEO" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 25 September 2019
| tyd = 14:15 (JST)
| tuis = {{FIJru-r}}
| telling = 27–30
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25299 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Mesulame Dolokoto]], [[Eroni Mawi]], [[Api Ratuniyarawa]], [[Nikola Matawalu]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[JL Matavesi]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Santiago Arata]], [[Manuel Diana Olaso]], [[Juan Manuel Cat Piccardo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Felipe Berchesi Pisano]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Berchesi Pisano]] (3)
| stadion = [[Kamaishi Recovery Memorial Stadion]], Kamaishi
| bywoning = 14 025
| skeidsregter = Pascal Gaüzère ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Felipe Berchesi]] (Uru)
| notas = [[Germán Kessler]] (Uru) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''Dit is Uruguay se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''
* ''Dit is Uruguay se eerste rugbywêreldbekeroorwinning ná hulle oorwinning tydens die 2003-toernooi oor Georgië.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/sep/25/uruguay-shock-fiji-to-pull-off-historic-victory-in-classic-encounter |title=Uruguay shock Fiji in World Cup thriller to pull off historic victory |publisher=[[The Guardian]] |author=Andy Bull |date=25 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Uruguay se eerste oorwinning oor ’n Stille Oseaan-[[eilandstaat]].''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://english.kyodonews.net/articles/-/12668 |title=Rugby: Uruguay deliver World Cup's 1st shock with defeat of Fiji |publisher=Kyodo News |author=Joel Fitzpatrick |date=25 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die eerste keer wat Uruguay ’n span van die Wêreldrugby-ranglys se toptien kon klop.''
* <span style="color:red">''Fidji is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 29 September 2019
| tyd = 14:15 (JST)
| tuis = {{GEOru-r}}
| telling = 33–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25305 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Sandro Todua]], [[Otari Giorgadse]], [[Lewan Chilachawa]], [[Jaba Bregwadse]], [[Giorgi Kweseladse]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tedo Abzhandadse]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Andres Vilaseca Hontou]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Berchesi Pisano]]<br />'''Kaart:''' [[Facundo Gattas]] {{Rooikaart|0|78}}
| stadion = [[Kumagaya Atletiekstadion|Kumagaya Rugbystadion]], Kumagaya
| bywoning = 24 895
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Otar Giorgadze]] (Geo)
| notas = [[Facundo Gattas]] (Uru) ontvang in die 78ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op ’n Georgiese speler uitgevoer het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/report?gameId=292903&league=164205 |title=Dominant Georgia ease to bonus point win against tired Uruguay |publisher=ESPNscrum |date=29 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Met Facundo Gattas se rooikaart word Uruguay die eerste span wat rooikaarte in twee agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooie ontvang.''
* ''Georgië se eerste drie is die eerste rugbywêreldbekerdrie wat hulle nie kon verdoel nie.''<ref name="GEOvURU">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-georgia-v-uruguay-101626 |title=2019 Rugby World Cup: Georgia 33–7 Uruguay |publisher=Rugby World |author=Alan Pearey |date=29 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die eerste keer wat Georgië ’n offensiewe Bonuspunt kon aanteken.<ref name="GEOvURU" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 29 September 2019
| tyd = 16:45 (JST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 25–29
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25306 Verslag]
| weg = {{WALru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Adam Ashley-Cooper]], [[Dane Haylett-Petty]], [[Michael Hooper]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matt Toomua]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Bernard Foley]], [[Matt Toomua]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Hadleigh Parkes]], [[Gareth Davies]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]], [[Rhys Patchell]]<br />'''Strafdoele:''' [[Rhys Patchell]] (3)<br />'''Skepdoele:''' [[Dan Biggar]], [[Rhys Patchell]]
| stadion = [[Ajinomoto-stadion]], Chōfu
| bywoning = 47 885
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Gareth Davies]] (Wal)
| notas = [[James O’Connor]] (Aus) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/players/who-is-james-oconnor-132688 |title=Who is James O’Connor: Ten things you should know about the Wallabies back |publisher=Rugby World |author=Sarah Rendell |date=15 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Alun Wyn Jones]] word die eerste Walliese rugbyspeler wat in sy 130ste toetswedstryd speel.''<ref name="AUSvWAL">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-australia-v-wales-101629 |title=2019 Rugby World Cup: Australia 25–29 Wales |publisher=Rugby World |date=29 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Dan Biggar]] teken die vinnigste skepdoel in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aan, nadat die skeidsregter dié telling ná 36 sekondes aandui.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/490705 |title=Smart kicking: the key to Wales victory |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 September 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die meeste punte in dié tyd wat Australië in ’n groepwedstryd moes afstaan.<ref name="AUSvWAL" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 3 Oktober 2019
| tyd = 14:15 (JST)
| tuis = {{GEOru-r}}
| telling = 10–45
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25310 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Mamoeka Gorgodse]]<br />'''Doelskop:''' [[Soso Matiasjwili]]<br />'''Strafdoel:''' [[Soso Matiasjwili]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Waisea Nayacalevu Vuidravuwalu]], [[Frank Lomani]], [[Josua Tuisova Ratulevu]], [[Semi Radradra]] (2), [[Semi Kunatani]], [[Api Ratuniyarawa]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ben Volavola]] (5)
| stadion = [[Higashi Osaka Hanazono Rugbystadion|Hanazono Rugbystadion]], Higashiosaka
| bywoning = 21 069
| skeidsregter = Paul Williams ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Semi Radradra]] (Fij)
| notas = Dit is Fidji se hoogste oorwinning in dié tyd oor Georgië.''
* <span style="color:red">''Georgië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 5 Oktober 2019
| tyd = 15:15 (JST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 45–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25313 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Dane Haylett-Petty]] (2), [[Jordan Petaia]], [[Tevita Kuridrani]] (2), [[Will Genia]], [[James Slipper]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Christian Leali’ifano]] (5)<br />'''Kaarte:''' [[Adam Coleman]] {{Geelkaart|14|24}}, [[Lukhan Salakaia-Loto]] {{Geelkaart|29|39}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Manuel Diana Olaso]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Berchesi Pisano]]<br />'''Strafdoel:''' [[Felipe Berchesi Pisano]]
| stadion = [[Ōita Bank Dome]], Ōita
| bywoning = 33 781
| skeidsregter = Mathieu Raynal ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Tevita Kuridrani]] (Aus)
| notas = [[Jordan Petaia]] (Aus) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/496046 |title=Young guns primed to fire fast in Australia-Uruguay shootout |publisher=rugbyworldcup.com |date=5 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Matt To’omua]] (Aus) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://australia.rugby/news/2019/10/02/wallabies-v-uruguay |title=Wallabies team to play Uruguay in Oita |publisher=[[Rugby Australia]] |date=2 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Uruguay is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="Sportskeeda">{{en}} {{cite web |url=https://www.sportskeeda.com/rugby/rugby-world-cup-2019-wales-look-to-clinch-1st-place-in-uruguay-clash |title=Rugby World Cup 2019: Wales eyeing top spot in Group D as they face Uruguay |publisher=Sportskeeda |author=Alexander Bishop |date=13 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 Oktober 2019
| tyd = 18:45 (JST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 29–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25321 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Josh Adams]] (3), [[Liam Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]] (2), [[Rhys Patchell]]<br />'''Strafdoel:''' [[Rhys Patchell]]<br />'''Kaarte:''' [[Ken Owens]] {{Geelkaart|8|18}}, [[James Davies]] {{Geelkaart|53|63}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Josua Tuisova Ratulevu]], [[Kini Murimurivalu]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Kaarte:''' [[Tevita Cavubati]] {{Geelkaart|17|27}}, [[Semi Kunatani]] {{Geelkaart|29|39}}
| stadion = [[Ōita Bank Dome]], Ōita
| bywoning = 33 379
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Semi Radradra]] (Fij)
| notas = [[Dominiko Waqaniburotu]] (Fij) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''[[Josh Adams]] (Wal) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Wallis vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref name="Sportskeeda" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 11 Oktober 2019
| tyd = 19:15 (JST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 27–8
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25322 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Nic White]], [[Marika Koroibete]], [[Jack Dempsey]], [[Will Genia]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matt Toomua]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Matt Toomua]]<br />'''Kaart:''' [[Isi Naisarani]] {{Geelkaart|35|45}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Sandro Todua]]<br />'''Strafdoel:''' [[Soso Matiaskwili]]
| stadion = [[Shizuoka-stadion]], Fukuroi
| bywoning = 39 802
| skeidsregter = Pascal Gaüzère ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Izack Rodda]] (Aus)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/507996 |title=Still plenty on the line as Australia take on Georgia |publisher=rugbyworldcup.com |date=11 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Rob Simmons]] word die elfde Australiese rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2019/oct/11/australia-v-georgia-rugby-world-cup-2019-live |title=Australia v Georgia: Rugby World Cup 2019 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Richard Parkin |date=11 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Mamoeka Gorgodse]] (Geo) speel in sy laaste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-australia-v-georgia-101777 |title=2019 Rugby World Cup: Australia 27–8 Georgia |publisher=Rugby World |date=11 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1085826/australia-beat-georgia-rugby-world-cup |title=Damp Australia fumble to Georgia Rugby World Cup victory |publisher=Inside the Games |author=Alex Bell |date=11 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 13 Oktober 2019
| tyd = 17:15 (JST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 35–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25328 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Nicky Smith]], [[Josh Adams]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Tomos Williams]], [[Gareth Davies]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Leigh Halfpenny]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[German Kessler Lordon]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Berchesi Pisano]]<br />'''Strafdoele:''' [[Felipe Berchesi Pisano]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Santiago Civetta]] {{Geelkaart|65|75}}
| stadion = [[Umakana Yokana-stadion]], Kumamoto
| bywoning = 27 317
| skeidsregter = Angus Gardner ([[Rugby Australia|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Leigh Halfpenny]] (Wal)
| notas = [[Ignacio Dotti]] (Uru) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''Wallis beëindig die groepfase vir die eerste keer sedert die 1999-toernooi as groepwenner, nadat hulle vir die eerste keer – sedert die uitbreiding van die groepe na vyf spanne in 2003 – sedert die 1987-toernooi al sy vier groepwedstryde kon wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50025551 |title=Wales 35–13 Uruguay: Win sets up France World Cup quarter-final |publisher=[[BBC]] |author=Dafydd Pritchard |date=13 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
=== Uitklopfase ===
[[Lêer:New Zealand national rugby 20191101d31.jpg|duimnael|Nieu-Seeland teen Wallis tydens die bronseindstryd, 1 November 2019]]
[[Lêer:Bokke Webb Ellis-beker toer JHB 20191107 145608.jpg|duimnael|Suid-Afrika nadat hulle in 2019 as die wêreldkampioen gekroon is]]
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Eindrondte
| RD1-header01 = 19 Oktober – Ōita
| RD1-team01 = '''{{ENGru}}'''
| RD1-score01 = '''40'''
| RD1-team02 = {{AUSru}}
| RD1-score02 = 16
| RD1-header02 = 19 Oktober – Chōfu
| RD1-team03 = '''{{NZLru}}'''
| RD1-score03 = '''46'''
| RD1-team04 = {{IRLru}}
| RD1-score04 = 14
| RD1-header03 = 20 Oktober – Ōita
| RD1-team05 = '''{{WALru}}'''
| RD1-score05 = '''20'''
| RD1-team06 = {{FRAru}}
| RD1-score06 = 19
| RD1-header04 = 20 Oktober – Chōfu
| RD1-team07 = {{JPNru}}
| RD1-score07 = 3
| RD1-team08 = '''{{RSAru}}'''
| RD1-score08 = '''26'''
| RD2-header01 = 26 Oktober – Jokohama
| RD2-team01 = '''{{ENGru}}'''
| RD2-score01 = '''19'''
| RD2-team02 = {{NZLru}}
| RD2-score02 = 7
| RD2-header02 = 27 Oktober – Jokohama
| RD2-team03 = {{WALru}}
| RD2-score03 = 16
| RD2-team04 = '''{{RSAru}}'''
| RD2-score04 = '''19'''
| RD3-header01 = 2 November – Jokohama
| RD3-team01 = {{ENGru}}
| RD3-score01 = 12
| RD3-team02 = '''{{RSAru}}'''
| RD3-score02 = '''32'''
| RD3-header02 = 1 November – Chōfu
| RD3-team03 = '''{{NZLru}}'''
| RD3-score03 = '''40'''
| RD3-team04 = {{WALru}}
| RD3-score04 = 17
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 19 Oktober 2019
| tyd = 16:15 (JST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 40–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25330 Verslag]
| weg = {{AUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Jonny May]] (2), [[Kyle Sinckler]], [[Anthony Watson]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Owen Farrell]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Marika Koroibete]]<br />'''Doelskop:''' [[Christian Leali’ifano]]<br />'''Strafdoele:''' [[Christian Leali’ifano]] (3)
| stadion = [[Ōita Bank Dome]], Ōita
| bywoning = 36 954
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Tom Curry]] (Eng)
| notas = [[Jonny May]] (Eng) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-quarter-final-england-v-australia-104914 |title=2019 Rugby World Cup Quarter-final: England 40–16 Australia |publisher=Rugby World |author=Sarah Mockford |date=19 Oktober 2010 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Australië se ergste rugbywereldbekernederlaag in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/24/wales-australia-rugby-world-cup-match-report |title=Gareth Anscombe helps Wales sail into quarter-finals after easy Australia win |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die hoogste oorwinning vir Engeland in dié tyd tydens ’n uitklopwedstryd, die ergste nederlaag vir Australië in dié tyd tydens ’n uitklopwedstryd en ook die rugbywêreldbekerwedstryd met die meeste punte tussen die twee spanne in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50107655 |title=England beat Australia 40–16 to make Rugby World Cup semi-finals |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=19 Oktober 2010 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 19 Oktober 2019
| tyd = 19:15 (JST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 46–14
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25331 Verslag]
| weg = {{IRLru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Aaron Smith]] (2), [[Beauden Barrett]], [[Codie Taylor]], [[Matt Todd]], [[George Bridge]], [[Jordie Barrett]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Richie Mo’unga]]<br />'''Kaart:''' [[Matt Todd]] {{Geelkaart|77|80+}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Robbie Henshaw]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskop:''' [[Joey Carbery]]
| stadion = [[Ajinomoto-stadion]], Chōfu
| bywoning = 48 656
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Beauden Barrett]] (NZL)
| notas = Dit is Ierland se ergste rugbywereldbekernederlaag in dié tyd.''
* ''[[Rory Best]] (Irl) speel in sy laaste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50097586 |title=Rugby World Cup: New Zealand overpower Ireland to reach semi-finals |publisher=[[BBC]] |author=Michael Morrow |date=19 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Ierland se laaste toetswedstryd met Joe Schmidt as afrigter.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/2019-rugby-world-cup-quarter-final-new-zealand-v-ireland-104929 |title=2019 Rugby World Cup Quarter-final: New Zealand 46–14 Ireland |publisher=Rugby World |author=Alan Dymock |date=19 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 20 Oktober 2019
| tyd = 16:15 (JST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 20–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25332 Verslag]
| weg = {{FRAru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Aaron Wainwright]], [[Ross Moriarty]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Biggar]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Ross Moriarty]] {{Geelkaart|29|39}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Sebastien Vahaamahina]], [[Charles Ollivon]], [[Virimi Vakatawa]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Romain Ntamack]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Sebastien Vahaamahina]] {{Rooikaart|0|49}}
| stadion = [[Ōita Bank Dome]], Ōita
| bywoning = 34 426
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Aaron Wainwright]] (Wal)
| notas = [[Jonathan Davies]] sou begin het, maar hy is ná ’n besering voor die afskop deur Owen Watkin vervang en Leigh Halfpenny het by die plaasvervangers aangesluit.''
* ''[[Sebastien Vahaamahina]] (Fra) ontvang in die 49ste minuut ’n rooikaart omdat hy die Walliese speler [[Aaron Wainwright]] met sy elmboog gestoot het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/521323 |title=Wales strike late to make 'unlucky' France pay for red card |publisher=rugbyworldcup.com |date=20 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 20 Oktober 2019
| tyd = 19:15 (JST)
| tuis = {{JPNru-r}}
| telling = 3–26
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25333 Verslag]
| weg = {{RSAru}}
| tuispunte = '''Strafdoel:''' [[Yu Tamura]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Makazole Mapimpi]] (2), [[Faf de Klerk]]<br />'''Doelskop:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Tendai Mtawarira]] {{Geelkaart|10|20}}
| stadion = [[Ajinomoto-stadion]], Chōfu
| bywoning = 48 831
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Faf de Klerk]] (RSA)
| notas =
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 26 Oktober 2019
| tyd = 17:00 (JST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 19–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25334 Verslag]
| weg = {{NZLru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Manu Tuilagi]]<br />'''Doelskop:''' [[Owen Farrell]]<br />'''Strafdoele:''' [[George Ford]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Ardie Savea]]<br />'''Doelskop:''' [[Richie Mo’unga]]
| stadion = [[Internasionale Stadion Jokohama|Int’l Stadion Jokohama]], Jokohama
| bywoning = 68 843
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Maro Itoje]] (Eng)
| notas = [[Billy Vunipola]] (Eng) en [[Codie Taylor]] (NZL) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/rwc-2019-japan/116954630/all-blacks-v-england-tradition-broken-for-billy-vunipolas-50th-cap-not-codie-taylors |title=All Blacks v England: Tradition broken for Billy Vunipola's 50th cap, not Codie Taylor's |publisher=Stuff |date=26 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Nieu-Seeland se eerste rugbywêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/26/england-new-zealand-rugby-world-cup-semi-final-match-report |title=England dethrone New Zealand to reach Rugby World Cup final |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=26 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Engeland se eerste rugbywereldbekeroorwinning oor Nieu-Seeland ooit, hulle eerste oorwinning oor die All Blacks sedert hulle 38–21-oorwinning in 2012, en hulle eerste wegoorwinning buite Twickenham sedert hulle die All Blacks met 15−13 in Wellington in 2003 verslaan het.''<ref name="ENGvNZL">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50192618 |title=England 19–7 New Zealand: Eddie Jones' side beat All Blacks to reach World Cup final |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=26 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die eerste keer wat Nieu-Seeland tydens die eerste helfte van ’n rugbywereldbekerwedstryd nie punte kon aanteken nie, sedert hulle 6–16-nederlaag teen Australië tydens die 1991-halfeindstryd, en vir die eerste keer in ’n wedstryd teen Engeland toe die Rose die All Blacks in Desember 2012 met 38–21 verslaan het.''<ref name="ENGvNZL" />
* ''Dit is die gesamentlik ergste Nieu-Seelandse rugbywereldbekernederlaag en ewenaar hulle nederlaag met twaalf punte teen Frankryk in die 1999-halfeindstryd (met 31–43) en teen Australië in die 2003-halfeindstryd (met 10–22).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/all-blacks-suffer-first-rugby-world-cup-pool-match-loss-in-history-as-france-start-with-a-bang-20230909-p5e3az.html |title=All Blacks claim they can still lift trophy after suffering heaviest World Cup defeat |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Tom Decent |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Nieu-Seeland en Australië word Engeland die derde span wat vier eindstryde haal, nadat hulle in die 1991-, 2003- en 2007-eindstryde verskyn het.''<ref name="ENGvNZL" />
* ''Engeland beëindig Nieu-Seeland se agt jaar as ononderbroke wêreldkampioen.''<ref name="ENGvNZL" />
* ''Dit is die eerste keer sedert die 2007-toernooi wat Nieu-Seeland nie die eindstryd kon haal nie.<ref name="ENGvNZL" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 27 Oktober 2019
| tyd = 18:00 (JST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 16–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25335 Verslag]
| weg = {{RSAru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Josh Adams]]<br />'''Doelskop:''' [[Leigh Halfpenny]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Biggar]] (3)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Damian de Allende]]<br />'''Doelskop:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (4)
| stadion = [[Internasionale Stadion Jokohama|Int’l Stadion Jokohama]], Jokohama
| bywoning = 67 750
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Handré Pollard]] (RSA)
| notas = [[Gareth Davies]] (Wal) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/wales-boosted-by-jonathan-davies-return |title=Wales boosted by Jonathan Davies’ return |publisher=Planet Rugby |author=David Skippers |date=25 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Australië in 2003, Engeland in 2007, asook beide Frankryk en Nieu-Seeland in 2011 word Suid-Afrika die vierde span wat drie eindstryde haal, nadat hulle in die 1995- en 2007-eindstryde verskyn het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50199557 |title=Rugby World Cup semi-final: Wales 16–19 South Africa |publisher=[[BBC]] |author=Dafydd Pritchard |date=27 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 1 November 2019
| tyd = 18:00 (JST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 40–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25336 Verslag]
| weg = {{WALru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Joe Moody]], [[Beauden Barrett]], [[Ben Smith]] (2), [[Ryan Crotty]], [[Richie Mo’unga]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (5)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Hallam Amos]], [[Josh Adams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rhys Patchell]], [[Dan Biggar]]<br />'''Strafdoel:''' [[Rhys Patchell]]
| stadion = [[Ajinomoto-stadion]], Chōfu
| bywoning = 48 842
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Brodie Retallick]] (NZL)
| notas =
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 2 November 2019
| tyd = 18:00 (JST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 12–32
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/25337 Verslag]
| weg = {{RSAru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (4)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Makazole Mapimpi]], [[Cheslin Kolbe]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (6)
| stadion = [[Internasionale Stadion Jokohama|Int’l Stadion Jokohama]], Jokohama
| bywoning = 70 103
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Duane Vermeulen]] (RSA)
| notas = [[Siya Kolisi]] (RSA) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://thestormers.com/captain-kolisis-50-in-rwc-final/ |title=Captain Kolisi's 50 in RWC Final |publisher=[[Stormers (Verenigde Rugbykampioenskap)|Stormers]] |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[François Steyn]] word die tweede Springbok wat twee rugbywêreldbekertoernooie kon wen. Die eerste Springbok, [[Os du Randt]], het tydens die 1995-eindstryd vir Suid-Afrika uitgedraf en was tydens die 2007-eindstryd ’n spanmaat van Steyn.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/rwc-2019-japan/117126610/rugby-world-cup-final-frans-steyns-memories-of-late-loved-ones-drove-him-to-become-a-dual-champion |title=Rugby World Cup final: Frans Steyn's memories of late loved ones drove him to become a dual champion |publisher=Stuff |date=3 November 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/537409 |title=Dominant Boks repel England before flying wingers strike to seal world title No. 3 |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 November 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Jérôme Garcès word die eerste Franse skeidsregter wat ’n rugbywêreldbekereindstryd lei.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/29/rugby-world-cup-final-referee-jerome-garces |title=Frenchman Jérôme Garcès to referee Rugby World Cup final |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=29 Oktober 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Suid-Afrika word die eerste span van die Suidelike Halfrond wat [[die Rugbykampioenskap]] (voorheen Drienasiesreeks) en die Rugbywêreldbeker in dieselfde jaar wen.''<ref name="rekord">{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/rwc-2019-japan/117131319/rugby-world-cup-final-south-africa-break-records-and-beat-all-blacks-to-milestones |title=Rugby World Cup final: South Africa break records and beat All Blacks to milestones |publisher=Stuff |date=3 November 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat die Rugbywêreldbeker gewen het nadat hulle ’n wedstryd (teen Nieu-Seeland) tydens die groepfase verloor het.''<ref name="rekord" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2019/11/02/sports/rugby/england-south-africa-rugby-world-cup.html |title=South Africa Crushes England in Rugby World Cup Final |publisher=[[The New York Times]] |date=2 November 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die eerste eindstryd waarin Suid-Afrika ’n drie gedruk en dié waartydens hulle die meeste punte aangeteken het en oortref hulle twee vorige eindstryde tesame. Dit was ook die meeste punte wat Engeland as naaswenner aangeteken het.''<ref name="rekord" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.americasrugbynews.com/2019/11/02/rwc-2019-10-records-that-were-broken/ |title=RWC 2019 – 10 Records That Were Broken |publisher=Americas Rugby News |date=2 November 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Engeland en Suid-Afrika word die derde paartjie van spanne – ná Engeland en Australië (in 1991 en 2003), asook Frankryk en Nieu-Seeland (in 1987 en 2011) – wat in twee eindstryde teen mekaar te staan kom, nadat hulle ook die 2007-eindstryd beslis het.''
* ''Suid-Afrika betree die wedstryd as enigste span wat voorheen nooit ’n eindstryd verloor het nie – wat ook die geval sou bly.''<ref name="rekord" /><ref name="BBC">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50273291 |title=England 12–32 South Africa: Springboks win World Cup for record-equalling third time |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=2 November 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Frankryk in 2011 word Engeland die tweede span wat drie eindstryde verloor het.<ref name="BBC" />
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 2019
|-
|align=center|'''{{RSAru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 20 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 2019.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2019;spanmin1=01+Jan+2019;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |title=Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records |publisher=ESPNscrum |accessdate=23 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623085026/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2019;spanmin1=01+Jan+2019;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |archive-date=23 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:2019 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 2019:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{RSAru}} || B || 7 || 6 || 0 || 1 || 262 || 33 || 23 || 16 || 1
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || C || 7 || 5 || 1 || 1 || 190 || 22 || 16 || 16 || 0
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || B || 7 || 5 || 1 || 1 || 250 || 36 || 28 || 4 || 0
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || D || 7 || 5 || 0 || 2 || 189 || 22 || 19 || 11 || 2
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || A || 5 || 4 || 0 || 1 || 118 || 13 || 10 || 11 || 0
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || A || 5 || 3 || 0 || 2 || 135 || 20 || 15 || 1 || 0
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || D || 5 || 3 || 0 || 2 || 152 || 21 || 13 || 7 || 0
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || C || 5 || 3 || 1 || 1 || 98 || 12 || 10 || 5 || 1
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 9 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || B || 4 || 2 || 1 || 1 || 98 || 14 || 9 || 2 || 0
|- style="background:#f55"
| 10 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || A || 4 || 2 || 0 || 2 || 119 || 16 || 13 || 2 || 1
|- style="background:#f55"
| 11 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || C || 4 || 2 || 0 || 2 || 106 || 14 || 12 || 4 || 0
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || D || 4 || 1 || 0 || 3 || 110 || 17 || 7 || 3 || 0
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || C || 4 || 1 || 0 || 3 || 67 || 9 || 8 || 2 || 0
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{GEOru}} || D || 4 || 1 || 0 || 3 || 65 || 9 || 7 || 2 || 0
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || A || 4 || 1 || 0 || 3 || 58 || 8 || 3 || 4 || 0
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{URUru}} || D || 4 || 1 || 0 || 3 || 60 || 6 || 6 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 17 || style="text-align:left;"|{{NAMru}} || B || 4 || 0 || 1 || 3 || 34 || 3 || 2 || 5 || 0
|- style="background:#f55"
| 18 || style="text-align:left;"|{{CANru}} || B || 4 || 0 || 1 || 3 || 14 || 2 || 2 || 0 || 0
|- style="background:#f55"
| 19 || style="text-align:left;"|{{USAru}} || C || 4 || 0 || 0 || 4 || 52 || 7 || 4 || 3 || 0
|- style="background:#f55"
| 20 || style="text-align:left;"|{{RUSru}} || A || 4 || 0 || 0 || 4 || 19 || 1 || 1 || 3 || 1
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 48 || || || || 2196 || 285 || 208 || 107 || 6
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Handré Pollard]]
| 69
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Owen Farrell]]
| 58
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Richie Mo’unga]]
| 54
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[Yu Tamura]]
| 51
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Dan Biggar]]
| 41
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Josh Adams]]
| 35
|-
| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[George Ford]]
| 32
|-
| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jordie Barrett]]
| 31
|-
|rowspan="2"| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Uruguay}} [[Felipe Berchesi]]
|rowspan="2"| 30
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Makazole Mapimpi]]
|-
| 11
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Elton Jantjies]]
| 28
|-
| 12
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Romain Ntamack]]
| 27
|-
|rowspan="2"| 13
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Adam Hastings]]
|rowspan="2"| 26
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Johnny Sexton]]
|-
| 15
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[Kotaro Matsushima]]
| 25
|-
| 16
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Rhys Patchell]]
| 24
|-
|rowspan="2"| 17
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Italië}} [[Tommaso Allan]]
|rowspan="2"| 23
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Christian Leali’ifano]]
|-
|rowspan="2"| 19
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Tonga}} [[Sonatane Takulua]]
|rowspan="2"| 21
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Fidji}} [[Ben Volavola]]
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Josh Adams]]
| 7
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Makazole Mapimpi]]
| 6
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[Kotaro Matsushima]]
| 5
|-
|rowspan="3"| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[Kenki Fukuoka]]
|rowspan="3"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Julián Montoya]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Ben Smith]]
|-
|rowspan="13"| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Beauden Barrett]]
|rowspan="13"| 3
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Jordie Barrett]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Andrew Conway]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Luke Cowan-Dickie]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Dane Haylett-Petty]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[George Horne]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Cheslin Kolbe]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Marika Koroibete]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Jonny May]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Bongi Mbonambi]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Cobus Reinach]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Manu Tuilagi]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Tonga}} [[Telusa Veainu]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Krieketwêreldbeker 2019]]
== Notas ==
<references group="n" />
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
* {{fr}} {{cite book|author=Emmanuel Massicard|title=Atlas de la Coupe du monde de rugby|publisher=Midi Olympique|location=Toulouse|editor=Midi Olympique SAS|edition=Spesiale uitgawe|date=19 Julie 2019|pages=210|id=Atlas2019}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|2019 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 2019}}
* {{en}} [https://www.rugbyworldcup.com/2019/ Amptelike webwerf van die Rugbywêreldbeker 2019]
* {{en}} [http://en.espn.co.uk/2019-rugby-world-cup/rugby/series/298208.html?template=results Volledige uitslae en statistiek] by ESPNscrum
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/table/_/league/298208/season/2019 Rugby World Cup Standings – 2019]
* {{en}} {{IMDb-titel|1103498|2019 Rugby World Cup}}
{{Springbokke (2019 Rugbywêreldbeker)}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 2019}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Japan]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Japan]]
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|2019]]
[[Kategorie:Sport in 2019]]
86dah2b5pdw63rpybskh5zdvq1cexb2
Rugbywêreldbeker 2015
0
57716
2910641
2910121
2026-06-10T19:30:34Z
SpesBona
2720
/* Bronnelys */ + 1
2910641
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 2015.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Engeland}}<br />{{vlagland|Wallis}}
| datums = 18 September – 31 Oktober
| nasies = 20 (96 kwalifiseer)
| kampioen = {{NZLru}}
| naaswenner = {{AUSru}}
| derdeplek = {{RSAru}}
| wedstryde = 48
| bywoning = 2477805
| drieë = 271
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Nicolás Sánchez]] (97)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/stats/players?metric=points&event=1238 |title=Rugby World Cup 2015: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Julian Savea]] (8)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/stats/players?metric=tries&event=1238 |title=Rugby World Cup 2015: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 2015''' ([[Engels]]: ''2015 Rugby World Cup''; [[Wallies]]: ''Cwpan Rygbi’r Byd 2015'') is van 18 September tot 31 Oktober 2015 in [[Engeland]] en [[Wallis]] beslis. Dit was die agtste [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur [[Wêreldrugby]] aangebied word en die vierde in die [[Noordelike Halfrond]]. Engeland het voorheen tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1999]] as medegasheer opgetree; albei toernooie is saam met die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] [[Frankryk]], [[Ierland]], [[Skotland]] en Wallis aangebied.
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
Die toernooi se formaat van 2003, 2007 en 2011 het onveranderd gebly en 20 nasionale [[rugby]]spanne het aan die Rugbywêreldbeker 2015 deelgeneem: die twaalf regstreekse kwalifiseerders van die 2011-toernooi ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Springbokke|Suid-Afrika]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die agt beste spanne van die kwalifisering ([[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]]). Vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis was daar geen debutante nie.
Tydens die Rugbywêreldbeker 2015 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 40 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in vier groepe van vyf elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer, terwyl die drie beste spanne van elke groep – altesaam twaalf spanne – regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2019]] in [[Japan]] gekwalifiseer het.
Voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2015 is Nieu-Seeland, Australië, Suid-Afrika en Ierland as gunstelinge op die titel beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://bleacherreport.com/articles/2576356-rugby-world-cup-2015-odds-betting-tips-group-stage-scenarios-and-predictions |title=Rugby World Cup 2015: Odds and Group-Stage Scenarios |publisher=Bleacher Report |author=Trevor Murray |date=6 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die verdedigende kampioen Nieu-Seeland het die eindstryd op [[Twickenham-stadion|Twickenham]] in [[Londen]] teen Australië met 34–17 gewen en sodoende sy derde wêreldtitel ingepalm. Daarmee het Nieu-Seeland die eerste nasionale rugbyspan geword wat die beker kon verdedig en ook vir ’n derde keer kon wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/oct/31/new-zealand-australia-rugby-world-cup-final-match-report |title=New Zealand retain Rugby World Cup with ruthless display against Australia |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=31 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarbenewens was dit die tweede eindstryd in die toernooigeskiedenis wat twee spanne van die [[Suidelike Halfrond]] gesien het, ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in [[Suid-Afrika]], en die eerste halfeindrondte sonder spanne van die Noordelike Halfrond.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-world-cup-2015-rugby-championship-downs-six-nations/KKBRLAAJPRDBSQS5RPRNZ23I6U/?c_id=4&objectid=11531305 |title=Rugby World Cup 2015: Rugby Championship downs Six Nations |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=18 Oktober 2015 |accessdate=15 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015112717/https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-world-cup-2015-rugby-championship-downs-six-nations/KKBRLAAJPRDBSQS5RPRNZ23I6U/?c_id=4&objectid=11531305 |archive-date=15 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Twickenham het ná [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]] die tweede rugbystadion geword wat die rugbywêreldbekereindwedstryd vir meer as een keer – ná die [[Rugbywêreldbeker 1991|1991-toernooi]] – gehuisves het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/ground/16145.html |title=Twickenham Stadium |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Suid-Afrika het in die derde en Argentinië in die vierde plek geëindig. Namibië is ná vier nederlae reeds in die groepfase uitgeskakel.
Die wedstryd tussen Japan en Suid-Afrika tydens die openingsnaweek, waarin Japan die beslissende [[Drie (sport)|drie]] in [[ekstra tyd]] teen die gunsteling Suid-Afrika kon druk, word algemeen as die “grootste ontsteltenis” in die rugbygeskiedenis beskou.<ref name="RSAvJPN">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34269878 |title=Rugby World Cup 2015: South Africa 32–34 Japan |publisher=[[BBC]] |author=Rob Stevens |date=19 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Vervolgens het dié toernooi van die begin af baie media-aandag geniet. Die gasheer Engeland is ná nederlae teen Wallis en Australië reeds in die groepfase uitgeskakel; dit was die eerste keer in die toernooigeskiedenis wat ’n nominale gasheer nie tot die uitklopfase kon vorder nie. Daarbenewens was Japan, as gevolg van minder bonuspunte, die eerste span met drie oorwinnings wat nie tot die kwarteindrondte kon vorder nie.<ref name="JPNvUSA">{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/oct/11/usa-japan-rugby-world-cup-match-report |title=Japan sign off with third win of the tournament by beating the USA |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=11 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref name="JPNvVSA">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34492412 |title=Rugby World Cup 2015: Japan beat USA in final pool game |publisher=[[BBC]] |author=Nabil Hassan |date=11 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Met meer as vier miljard televisiekykers wêreldwyd was die Rugbywêreldbeker 2015 die mees gesiene rugbywêreldbekertoernooi in dié tyd. Altesaam is daar sowat 2,47 miljoen kaartjies vir die 48 wedstryde verkoop, waarmee elke wedstryd gemiddeld 51 621 toeskouers gelok het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/rugby-world-cup/history/rwc-2015/ |title=2015 Rugby World Cup in Review |publisher=Rugby Pass |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://pulse-static-files.s3.amazonaws.com/worldrugby/document/2016/05/24/8a6dcadc-8da6-4cc1-8d89-b324614cefa4/Rugby_World_Cup_-_Post_event_Final_Report_(low_res).pdf |title=The economic impact of Rugby World Cup 2015 |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Toewysing ==
[[Lêer:Rwc15 submission of interest.png|duimnael|400px|Kaart van die kandidaatlande vir die Rugbywêreldbeker 2015]]
Die wêreldbeheerliggaam Wêreldrugby (tot 2014: Internasionale Rugbyraad) het tot op 15 Augustus 2008 vir bode van belangstellende lande wat die Rugbywêreldbeker 2015 of Rugbywêreldbeker 2019 wou aanbied tyd gegee. Tot op hierdie datum was slegs ’n formele verklaring sonder gedetailleerde planne voldoende. ’n Rekord van tien lande het vervolgens hulle belangstelling vir een van die twee toernooie aangekondig: [[Australië]], Engeland, [[Ierland]], [[Italië]], [[Jamaika]], Japan, [[Rusland]], [[Skotland]], [[Suid-Afrika]] en [[Wallis]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7564403.stm |title=IRB confirm 2015 & 2019 host bids |publisher=[[BBC]] |date=15 Augustus 2008 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Van hierdie tien lande het ses hulle kandidatuur in die eerste helfte van 2009 teruggetrek. Engeland, Italië, Japan en Suid-Afrika was vervolgens die moontlike kandidaatlande; met Engeland en Japan as gunstelinge.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8126952.stm |title=England set to get 2015 World Cup |publisher=[[BBC]] |date=1 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Tydens ’n spesiale vergadering van die Internasionale Rugbyraad wat op 28 Julie 2009 in [[Dublin]] gehou is, is die Rugbywêreldbeker 2015 aan Engeland toegeken, terwyl die Rugbywêreldbeker 2019 aan Japan toegewys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/england/5925771/England-to-host-2015-Rugby-World-Cup-with-Japan-chosen-for-2019.html |title=England to host 2015 Rugby World Cup with Japan chosen for 2019 |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Steve Wilson |date=28 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8170488.stm |title=England will host 2015 World Cup |publisher=[[BBC]] |date=28 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Engeland was daarmee vir die tweede keer ná [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] (nominale) gasheer van ’n rugbywêreldbekertoernooi. Die Rugbywêreldbeker 2015 het tot die [[Verenigde Koninkryk]] se “Dekade van Sport” met groot sporttoernooie soos die [[Olimpiese Somerspele 2012]] en [[Paralimpiese Somerspele 2012]] in [[Londen]], [[Statebondspele]] 2014 in [[Glasgow]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] (wat egter aan Rusland toegewys is) en [[Krieketwêreldbeker 2019]] in Engeland en Wallis behoort.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/5926689/England-2015-will-be-best-Rugby-World-Cup-ever-says-RFU-chief-Francis-Baron.html |title=England 2015 will be best Rugby World Cup ever, says RFU chief Francis Baron |publisher=[[Daily Telegraph]] |date=28 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/8881266/World-Athletics-Championships-2017-the-latest-addition-to-Britains-golden-decade-of-sport.html |title=World Athletics Championships 2017 the latest addition to Britain's golden decade of sport |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Josie Ensor |date=11 November 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/london-2012/5926942/Golden-decade-of-sport-in-Britain-starts-now.html |title=Golden decade of sport in Britain starts now |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Andrew Baker |date=28 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Deelnemers ==
=== Kwalifisering ===
Naas die nominale gasheer Engeland, wat ook met sy deelname aan die kwarteindrondte van die Rugbywêreldbeker 2011 gekwalifiseer het, het ook die ander sewe deelnemers aan die kwarteindrondte en die vier derdeplek-spanne van die 2011-groepfase vir die Rugbywêreldbeker 2015 gekwalifiseer. Vervolgens is agt van die 20 plekke van die toernooi tydens die kwalifisering uitgespeel. Die kwalifiseringstoernooi is in vyf streeksgroepe verdeel: [[Rugby Afrika|Afrika]], [[Rugby Amerikas Noord|Noord-Amerika]] saam met [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]], [[Asië Rugby|Asië]], [[Rugby Europa|Europa]] en [[Oseanië Rugby|Oseanië]]. Twee plekke elk is vir die nasionale spanne van die Amerikas en Europa gereserveer en een elk vir Afrika, Asië en Oseanië. Die oorblywende plek is tydens ’n interkontinentale kwalifiseringsrondte beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/49725/the-road-to-rugby-world-cup-2015 |title=The road to Rugby World Cup 2015 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=23 Desember 2014 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> As die regstreekse klassifiseerders getel word, het 96 spanne in aanmerking gekom vir kwalifisering vir die finale toernooi in Engeland en Wallis.
Die volgende spanne het regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2015 gekwalifiseer: Engeland as gasheer en kwarteindrondtespan 2011, Nieu-Seeland as verdedigende kampioen, Frankryk as naaswenner en Australië as derde plek in 2011, Wallis as halfeindrondtespan, die spanne van die kwarteindrondte Ierland, Suid-Afrika en Argentinië, asook die derde plekke in die groepfase Skotland, Samoa, Tonga en Italië. In Augustus 2013 het [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] as Amerikas 1 gekwalifiseer toe hulle die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] met ’n algehele telling van 40–20 verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nationalpost.com/sports/canada-qualifies-for-2015-rugby-world-cup-with-win-over-u-s |title=Canada qualifies for 2015 Rugby World Cup with win over U.S. |publisher=National Post |date=24 Augustus 2013 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Amerikas 2 is in Maart die volgende jaar gevul toe die Verenigde State [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] met ’n algehele telling van 59–40 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In dieselfde maand het [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] as Europa 1 gekwalifiseer en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] as Europa 2.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2012%2F14 |title=European Nations Cup 2012–2014 – Division 1A |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Twee maande later het [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] die enigste Asiatiese toekenning gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.tokyoweekender.com/art_and_culture/entertainment-art_and_culture/sports-fitness/japan-clinches-spot-in-the-2015-rugby-world-cup/ |title=Japan Clinches Spot in the 2015 Rugby World Cup |publisher=Tokyo Weekender |author=Alec Jordan |date=27 Mei 2014 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In Junie 2014 is [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] bevestig as as kwalifiseerder van Oseanië as Oseanië 1.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/28065735 |title=RWC 2015: Fiji face Wales & England in World Cup Pool A |publisher=[[BBC]] |date=28 Junie 2014 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Een maand later het [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] vir sy vyfde agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer toe die span die Afrikabeker met ’n beter punteverskil beklink het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2014 |title=2014 Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Uruguay het deur heruitdunning gekwalifiseer nadat die span [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] met ’n algehele telling van 57–49 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/29585805 |title=Rugby World Cup 2015: Uruguay beat Russia in play-off to qualify |publisher=[[BBC]] |date=11 Oktober 2014 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende 20 spanne het vir die finale toernooi gekwalifiseer. Dieselfde 20 lande het ook aan die toernooi in 2003 deelgeneem. Uruguay, wat Rusland vervang het, is die enigste verandering in die 20-span-lys van die Rugbywêreldbeker 2011.
[[Lêer:World Map 2015 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 96 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:2015 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Gasheer}}
{{sleutel|#07f|Twaalf beste spanne van die 2011-toernooi}}
{{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}}
{{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{ENGru}}
|'''Nominale gasheer'''
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|A
|-
|{{ARGru}}
|rowspan="11"|'''Regstreeks'''
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|C
|-
|{{AUSru}}
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|A
|-
|{{FRAru}}
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|D
|-
|{{IRLru}}
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|D
|-
|{{ITAru}}
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|D
|-
|{{NZLru}}
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|C
|-
|{{SAMru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|B
|-
|{{SCOru}}
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{RSAru}}
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|B
|-
|{{TGAru}}
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|C
|-
|{{WALru}}
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|A
|-
|{{FIJru}}
|Oseanië 1
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|A
|-
|{{GEOru}}
|Europa 1
|Vierde
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|C
|-
|{{JPNru}}
|Asië 1
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|B
|-
|{{CANru}}
|Amerikas 1
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|D
|-
|{{NAMru}}
|Afrika 1
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|C
|-
|{{ROMru}}
|Europa 2
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|D
|-
|{{URUru}}
|Uitspeelwenner
|Derde
|[[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|A
|-
|{{USAru}}
|Amerikas 2
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|B
|}
== Stadions ==
[[Lêer:Old Trafford inside 20060726 1.jpg|duimnael|Anders as oorspronklik beplan kon Manchester se Old Trafford tydens die Rugbywêreldbeker 2015 nie gebruik word nie]]
Ná die besluit van die Internasionale Rugbyraad op 28 Julie 2009 is die voorgestelde stadions vir die toernooi bekendgestel. Op 2 Mei 2013 is die finale plekke saam met die toernooiformaat bevestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2066509.html |title=RWC 2015 venues and schedule announced |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 Mei 2013 |accessdate=11 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131111033040/http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid%3D2066509.html |archive-date=11 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Elf stadions is in Engeland gekies, terwyl die [[Millenium-stadion]] in Wallis geleë is. Reeds in 2011 het die IRR die gebruik van die Millenium-stadion weens sy kapasiteit en ligging goedgekeur, ondanks die feit dat dit buite die gasheerland is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/wales/rugby/story/140367.html |title=Millennium Stadium confirmed as RWC'15 venue |publisher=ESPNscrum |date=24 Mei 2011 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Slegs twee plekke ([[Kingsholm-stadion]] en [[Sandy Park]]) is spesifiek vir rugby ontwerp; twee is nasionale rugbystadions ([[Twickenham-stadion|Twickenham]] en Millennium); twee is veeldoelig ([[Wembley-stadion|Wembley]] en [[Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion]]) en die ander sewe is sokkerstadions.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/england/5926074/Rugby-World-Cup-guide-to-England-2015-stadiums.html |title=Rugby World Cup: guide to England 2015 stadiums |publisher=[[Daily Telegraph]] |date=28 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Voorgestelde stadions wat nie die kortlys gemaak het nie, sluit in [[Stadium of Light]] in [[Sunderland]], [[Coventry Building Society Arena|Ricoh Arena]] in [[Coventry]], das [[St. Mary’s-stadion]] in [[Southampton]], [[Pride Park-stadion]] in [[Derby, Engeland|Derby]], [[Anfield]] in [[Liverpool]] en [[Ashton Gate-stadion]] in [[Bristol]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/9595617/Rugby-World-Cup-2015-long-list-of-potential-venues-named-but-Leicesters-Welford-Road-left-out.html |titel=Rugby World Cup 2015: long list of potential venues named – but Leicester's Welford Road left out |publisher=[[Daily Telegraph]] |date=8 Oktober 2012 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> In April 2013 het [[Manchester United|Manchester United FC]] uit ’n ooreenkoms onttrek dat wedstryde op [[Old Trafford]] gespeel kan word. Die rede hiervoor is dat die stadion reeds bespreek was vir [[Rugby League]]-wedstryde en die Grand Finale daarvan en dat hulle nie die speeloppervlak beskadig wil hê nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2013/apr/02/manchester-united-snub-rugby-world-cup |title=Manchester United pass up chance to host Rugby World Cup over pitch fears |publisher=[[The Guardian]] |author=James Riach |date=2 April 2013 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Met Rugby World Cup Limited wat graag wedstryde in Noordwes-Engeland wou sien, is [[Manchester City FC]] genader oor die verhuring van die [[Stad Manchester-stadion]] as plaasvervanger. Manchester City sou gasheer wou speel vir slegs een wedstryd gedurende die sokkerseisoen, twee minder as wat vir Old Trafford beplan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/england/9970460/2015-Rugby-World-Cup-can-only-persuade-Manchester-City-to-host-one-game.html |title=2015 Rugby World Cup can only persuade Manchester City to host one game |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Ben Rumsby |date=3 April 2013 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Op 2 Mei 2013 is die stadions vir die toernooi bevestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/11082182/Rugby-World-Cup-2015-venues.html |title=Rugby World Cup 2015 venues |publisher=[[Daily Telegraph]] |date=3 Junie 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Twickenham was gasheer vir die eindstryd, die twee halfeindstryde, een kwarteindstryd en vier groepwedstryde, waaronder die openingswedstryd. Die Millennium-stadion het twee kwarteindstryde en ses groepwedstryde gekry en Wembley die vierde een. Die Londense Olimpiese Stadion het die bronseindstryd en vier groepwedstryde gehuisves. Al die ander stadions is vir groepwedstryde gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/england/5926074/Rugby-World-Cup-guide-to-England-2015-stadiums.html |title=Rugby World Cup: guide to England 2015 stadiums |publisher=[[Daily Telegraph]] |date=28 Julie 2009 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=3| {{vlagikoon|Engeland}} [[Londen]], [[Groter Londen]]
! {{vlagikoon|Wallis}} [[Cardiff]], [[Wallis]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]], [[Tyne and Wear]]
|-
| [[Twickenham-stadion|Twickenham]]
| [[Wembley-stadion|Wembley]]
| [[Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion]]
| [[Millennium-stadion|Millennium]]
| [[St. James’ Park]]
|-
| <small>{{Koördinate|51|27|22|N|0|20|30|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Twickenham-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|33|21|N|0|16|47|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Wembley-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|32|19|N|0|00|59|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Olimpiese Stadion (Londen)}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|28|40|N|3|11|00|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Millennium-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|54|58|32|N|1|37|18|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=St. James’ Park}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''82 000'''
| Kapasiteit: '''90 000'''
| Kapasiteit: '''54 000'''
| Kapasiteit: '''74 500'''
| Kapasiteit: '''52 387'''
|-
| [[Lêer:Twickehnam Pitch.jpg|150px]]
| [[Lêer:Wembley Stadium interior.jpg|150px]]
| [[Lêer:London Olympic Stadium Interior - April 2012.jpg|150px]]
| [[Lêer:Inside the Millennium Stadium, Cardiff.jpg|150px]]
| [[Lêer:St James Park.jpg|150px]]
|-
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Manchester]], [[Groter Manchester]]
! rowspan=10 colspan=3|
{{Location map+ |Engeland |float=center |width=400 |length=800 |caption= |places=
{{Location map~ |Engeland |lat=51.555862 |long=-0.279561 |label=<div style="font-size:70%;">[[Wembley-stadion|Wembley]]</div>|position=top|mark=Arrows 12x12 s.svg}}
{{Location map~ |Engeland |lat=51.555021 |long=-0.108528 |label=<div style="font-size:70%;">[[Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion]]</div>|position=right|mark=Arrows 12x12 w.svg}}
{{Location map~ |Engeland |lat=54.975556 |long=-1.621667 |label=[[St. James’ Park]]|position=left}}
{{Location map~ |Engeland |lat=53.777778 |long=-1.572222 |label=[[Elland Road]]|position=left}}
{{Location map~ |Engeland |lat=51.478056 |long=-3.1825 |label=[[Millennium-stadion]]|position=left}}
{{Location map~ |Engeland |lat=51.455999 |long=-0.341585 |label=<div style="font-size:70%;">[[Twickenham-stadion|Twickenham]]</div>|position=bottom|mark=Arrows 12x12 n.svg}}
{{Location map~ |Engeland |lat=50.7008 |long=-3.7067 |label=[[Sandy Park]]|position=bottom}}
{{Location map~ |Engeland |lat=53.483056 |long=-2.200278 |label=[[Stad Manchester-stadion]]|position=right}}
{{Location map~ |Engeland |lat=51.871668 |long=-2.242778 |label=[[Kingsholm-stadion]]|position=left}}
{{Location map~ |Engeland |lat=52.009444 |long=-0.733333 |label=[[Stadion MK]]|position=right}}
{{Location map~ |Engeland |lat=52.620278 |long=-1.142222 |label=[[King Power-stadion]]|position=right}}
{{Location map~ |Engeland |lat=50.861822 |long=-0.083278 |label=[[Falmer-stadion]]|position=right}}
{{Location map~ |Engeland |lat=52.509167 |long=-1.884722 |label=[[Villa Park]]|position=left}}
}}
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Birmingham]], [[Wes-Midlands]]
|-
| [[Stad Manchester-stadion]]
| [[Villa Park]]
|-
| <small>{{Koördinate|53|28|59|N|2|12|1|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Stad Manchester-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|52|30|33|N|1|53|5|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Villa Park}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''47 805'''
| Kapasiteit: '''42 788'''
|-
| [[Lêer:Eastlands East Stand.jpg|150px]]
| [[Lêer:Villa Park.jpg|150px]]
|-
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Leeds]], [[Wes-Yorkshire]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Leicester]], [[Leicestershire]]
|-
| [[Elland Road]]
| [[King Power-stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|53|46|40|N|1|34|20|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Elland Road}}</small>
| <small>{{Koördinate|52|37|13|N|1|8|32|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=King Power-stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''37 900'''
| Kapasiteit: '''32 262'''
|-
| [[Lêer:Elland Road, East Stand.jpg|150px]]
| [[Lêer:The Walkers Stadium, Leicester - geograph.org.uk - 143206.jpg|150px]]
|-
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Milton Keynes]], [[Buckinghamshire]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Brighton]], [[Oos-Sussex]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Gloucester]], [[Gloucestershire]]
! {{vlagikoon|Engeland}} [[Exeter]], [[Devon]]
|-
| [[Stadion MK]]
| [[Falmer-stadion]]
| [[Kingsholm-stadion]]
| [[Sandy Park]]
|-
| <small>{{Koördinate|52|00|34|N|00|44|00|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Stadion MK}}</small>
| <small>{{Koördinate|50|51|42|N|0|4|59.80|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Falmer-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|51|52|18|N|2|14|34|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Kingsholm-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|50|42|33.51|N|3|28|3.26|W|type:landmark_region:GB|aansig=inlyn|name=Sandy Park}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''32 000'''
| Kapasiteit: '''30 750'''
| Kapasiteit: '''16 500'''
| Kapasiteit: '''10 744'''
|-
| [[Lêer:StadiumMKEnglandU21.jpg|150px]]
| [[Lêer:Falmer Stadium - League debut.jpg|150px]]
| [[Lêer:Kingsholm in 2007.jpg|150px]]
| [[Lêer:Sandy park stadium exeter.jpg|150px]]
|}</center>
== Formaat ==
[[Lêer:Calverley Street, Leeds (11th August 2015).jpg|duimnael|Calverley-straat in Leeds, Wes-Yorkshire, op die vooraand van die Rugbywêreldbeker 2015]]
Die Rugbywêreldbeker 2015 is oor 44 dae tussen 20 verskillende spanne oor 48 wedstryde beslis. Dit het op 18 September 2015 afgeskop op Twickenham met die openingswedstryd tussen die nominale gasheer Engeland en Fidji. Die toernooi het geëindig by dieselfde stadion op 31 Oktober met die eindstryd tussen Nieu-Seeland en Australië, waartydens die All Blacks die Webb Ellis-beker verdedig het.
=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 2015 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />September/Oktober
! scope=col |Vr<br />18
! scope=col |Sa<br />19
! scope=col |So<br />20
! scope=col |Ma<br />21
! scope=col |Di<br />22
! scope=col |Wo<br />23
! scope=col |Do<br />24
! scope=col |Vr<br />25
! scope=col |Sa<br />26
! scope=col |So<br />27
! scope=col |Ma<br />28
! scope=col |Di<br />29
! scope=col |Wo<br />30
! scope=col |Do<br />1
! scope=col |Vr<br />2
! scope=col |Sa<br />3
! scope=col |So<br />4
! scope=col |Ma<br />5
! scope=col |Di<br />6
! scope=col |Wo<br />7
! scope=col |Do<br />8
! scope=col |Vr<br />9
! scope=col |Sa<br />10
! scope=col |So<br />11
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 18 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
|- align=center
| align=left|Groep A
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 11 -->|
|- align=center
|align=left|Groep B
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep C
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep D
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 2
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />Oktober
! scope=col |Ma<br />12
! scope=col |Di<br />13
! scope=col |Wo<br />14
! scope=col |Do<br />15
! scope=col |Vr<br />16
! scope=col |Sa<br />17
! scope=col |So<br />18
! scope=col |Ma<br />19
! scope=col |Di<br />20
! scope=col |Wo<br />21
! scope=col |Do<br />22
! scope=col |Vr<br />23
! scope=col |Sa<br />24
! scope=col |So<br />25
! scope=col |Ma<br />26
! scope=col |Di<br />27
! scope=col |Wo<br />28
! scope=col |Do<br />29
! scope=col |Vr<br />30
! scope=col |Sa<br />31
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 31 -->| bgcolor=#d6325b| '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 18 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 25 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 31 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto;" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepfase}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
[[Lêer:Tate modern london 2001 02.jpg|duimnael|Die loting vir die Rugbywêreldbeker 2015 het op 3 Desember 2012 in die Londense [[Tate Modern]] plaasgevind]]
Die eerste rondte, of die groepfase, het 20 lande wat in vier groepe van vyf spanne gedeel is met dieselfde formaat as wat in 2003, 2007 en 2011 gebruik is. Die loting vir die groepfase was op 3 Desember 2012, gedurende die kwalifisering, in die Londense [[Tate Modern]] waar die twaalf regstreekse kwalifiseerders in drie groepe gedeel is na aanleiding van hulle posisie op die IRR-ranglys. Die loting het plaasgevind ná die [[Noordelike Halfrond]] se [[2012 eindjaarrugbytoetsreeks]] wat op 1 Desember klaar was en van die ranglys ná die toetsreeks gebruik gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2064446.html |title=Top four settled for RWC 2015 pool draw |publisher=rugbyworldcup.com |date=26 November 2012 |accessdate=11 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131111034548/http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2064446.html |archive-date=11 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/england/9719286/Rugby-World-Cup-2015-draw-England-drawn-with-Wales-and-Australia-in-Group-of-death.html |title=Rugby World Cup 2015 draw: England drawn with Wales and Australia in 'Group of death' |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Brendan Gallagher |date=3 Desember 2012 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die loting se vroeë datum, drie jaar voor die toernooi, is gekritiseer en die wêreldbeheerliggaam het belowe om die volgende rugbywêreldbekertoernooi se loting nader aan die toernooi te laat plaasvind.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/aug/18/rugby-world-cup-2019-draw |title=Rugby World Cup: draw for 2019 set to take place closer to tournament |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=18 Augustus 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die lootstelsel van vorige rugbywêreldbekertoernooie is behou met die twaalf regstreekse kwalifiseerders uit 2011 wat op die lotingsdag aan hulle onderskeie groepe toegewys is, gebaseer op hulle plek op die IRR-ranglys op 1 Desember 2012:
* '''Groep 1:''' Die vier beste gekeurde spanne
* '''Groep 2:''' Die vier naasbeste gekeurde spanne
* '''Groep 3:''' Die vier laagste regstreekse kwalifiseerders
Die oorblywende twee groepe bestaan uit die agt bykomende spanne, met die toewysing in elke groep gebaseer op die vorige Rugbywêreldbekertoernooi:
* '''Groep 4:''' Oseanië 1, Europa 1, Asië 1 en Amerikas 1
* '''Groep 5:''' Afrika 1, Europa 2, Amerikas 2 en uitspeelwedstrydwenner
Die groepe is soos volg (in hakies is die ranglysplasing vóór die loting):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.itv.com/rugby/rugby-world-cup-2015-draw/ |title=England drawn to face Wales and Australia in pool stage |publisher=Itv.com |date=27 Mei 2011 |accessdate=13 Mei 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513091855/http://www.itv.com/rugby/rugby-world-cup-2015-draw/ |archive-date=13 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2012/dec/03/rugby-world-cup-draw-2015 |title=Wales make cheeky offer to host England at 2015 Rugby World Cup |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=3 Desember 2012 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
{|
|- style="text-align:left"
!style="width:10em"|Groep 1
!style="width:10em"|Groep 2
!style="width:10em"|Groep 3
!style="width:14em"|Groep 4
!style="width:12em"|Groep 5
|- style="vertical-align:top"
|{{plainlist|
* {{NZLru}} <small>(1)</small>
* {{RSAru}} <small>(2)</small>
* {{AUSru}} <small>(3)</small>
* {{FRAru}} <small>(4)</small>
}}
|{{plainlist|
* {{ENGru}} <small>(5)</small>
* {{IRLru}} <small>(6)</small>
* {{SAMru}} <small>(7)</small>
* {{ARGru}} <small>(8)</small>
}}
|{{plainlist|
* {{WALru}} <small>(9)</small>
* {{ITAru}} <small>(10)</small>
* {{TGAru}} <small>(11)</small>
* {{SCOru}} <small>(12)</small>
}}
|{{plainlist|
* Amerikas 1 ({{CANru}})
* Asië 1 ({{JPNru}})
* Europa 1 ({{GEOru}})
* Oseanië 1 ({{FIJru}})
}}
|{{plainlist|
* Afrika 1 ({{NAMru}})
* Amerikas 2 ({{USAru}})
* Europa 2 ({{ROMru}})
* Uitspeelwedstrydwenner ({{URUru}})
}}
|}
Ná die loting op 3 Desember 2012 lyk die groepe soos volg:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/20572822 |title=Rugby World Cup: Wales, Ireland, England and Scotland learn fate |publisher=[[BBC]] |date=3 Desember 2012 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=25%|[[#Groep B|Groep B]]
!width=25%|[[#Groep C|Groep C]]
!width=25%|[[#Groep D|Groep D]]
|-
|
{{AUSru}}<ref group="n" name="auto">Regstreekse kwalifiseerder (derde in hulle groep in [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]).</ref><br />
{{ENGru}}<ref group="n" name="auto" /><ref group="n">Benewens regstreekse kwalifisering as gevolg van sy prestasie in 2011 is Engeland die gasheer en sou die land op grond daarvan gekwalifiseer het.</ref><br />
{{WALru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{FIJru}}<br />
{{URUru}}
|
{{RSAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{SAMru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{SCOru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{JPNru}}<br />
{{USAru}}
|
{{NZLru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ARGru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{TGAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{GEOru}}<br />
{{NAMru}}
|
{{FRAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{IRLru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ITAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{CANru}}<br />
{{ROMru}}
|}
=== Groepfase ===
[[Lêer:Cardiff Castle rugby ball 2015 RWC.jpg|duimnael|’n Reuse rugbybal, ''Match XV'' – die amptelike rugbybal van die Rugbywêreldbeker 2015 – by die Cardiff-kasteel in Wallis op die vooraand van die Rugbywêreldbeker 2015]]
[[Lêer:RUGBY WORLD CUP 2015 (17844444888).jpg|duimnael|[[Land Rover]], borg van die Rugbywêreldbeker 2015, by die aanbieding van die [[Webb Ellis-beker]]]]
Soos in die rugbywêreldbekertoernooie van 2003, 2007 en 2011 is die 20 spanne wat vir die Rugbywêreldbeker 2015 gekwalifiseer het in vier groepe verdeel. Die groepe is verdeel van Groep A tot Groep D en elke groep het bestaan uit vyf spanne. Elke groep het drie regstreekse kwalifiseerders van die Rugbywêreldbeker 2011 bevat, met die ander twee plekke wat deur die kwalifiseringstelsel gevul is. Elke land het een keer teen elke ander span in sy groep gespeel: elke land het dus vier wedstryde tydens die groepfase gespeel.
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* vier wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* twee vir ’n gelykopuitslag;
* geen vir ’n nederlaag;
* Een bonuspunt vir die druk van vier of meer [[Drie (sport)|drieë]], of ’n nederlaag met sewe punte of minder.<ref name=rules>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/tournament-rules |title=Tournament Rules |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150928072157/https://www.rugbyworldcup.com/tournament-rules |archive-date=28 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Bonuspunte wat bydra tot spanne se versamelde wedstrydpuntetelling is toegeken in elkeen van die volgende omstandighede (een wedstrydpunt vir elke geval):
* ’n span druk vier of meer drieë (ongeag van die wedstryduitslag);
* ’n span verloor met sewe punte (’n verdoelde drie) of minder.<ref name="rules" />
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vyfde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee of meer spanne ewe veel punte behaal het, is ’n kriteriastelsel gebruik om te bepaal watter span ’n hoër rang gehad het. Die kriteriastelsel het berus op ’n gedetailleerde analise van die wedstryde waaraan die spanne deelgeneem het. As geen uitslag met die stelsel bereik kon word nie, is die span wat die hoër rang op die amptelike ranglys van Wêreldrugby gehad het (soos gepubliseer op 12 Oktober 2015) die hoër rang toegeken.<ref name="rules" />
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep A het teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers in óf die klein finale óf die eindstryd kon herontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.<ref name="rules" />
=== 2015-effek op 2019-kwalifisering ===
Soos tydens die rugbywêreldbekertoernooie van 2007 en 2011 het die beste drie spanne in elke groep regstreeks vir die volgende Rugbywêreldbeker 2019 in Japan gekwalifiseer. Hulle was Argentinië, Australië, Engeland, Frankryk, Georgië, Ierland, Italië, Japan, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis.
== Kaartjies en borgskappe ==
[[Lêer:Victoria Place - Rugby World Cup 2015 Official Store.jpg|duimnael|Amptelike 2015 Rugbywêreldbeker-winkel]]
Kaartjies vir die Rugbywêreldbeker 2015 is in vyf fases verdeel. Die eerste-fase-kaartjies is op 1 Januarie 2014 vrygestel toe oorsese aanhangers die geleentheid gebied is om verskeie kaartjiepakkette aan te skaf. Op 1 Februarie 2014 is gasvryheidspakkette vrygestel. In Mei en Junie dieselfde jaar is aanhangers die geleentheid gegee om kaartjies by rugbyklubs te koop. In September 2014 is met die algemene kaartjieverkoop begin en vanaf November 2014 is in die laaste fase die oorblywende kaartjies vrygestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid%3D2069664.html |title=2.3 million tickets for Rugby World Cup 2015 |publisher=rugbyworldcup.com |date=27 November 2013 |accessdate=3 Desember 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203034714/http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid%3D2069664.html |archive-date=3 Desember 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Oktober 2014 is daar aangekondig dat daar reeds 950 000 van die 2,4 miljoen kaartjies verkoop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/29736815 |title=Rugby World Cup 2015: Sales reached 950,000 in September |publisher=[[BBC]] |date=23 Oktober 2014 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Altesaam is daar 2,47 miljoen kaartjies verkoop, wat die 2007-toernooi se 2,25 miljoen oorskry en die 2011-toernooi se 1,6 miljoen uitoorlê.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/business-34578804 |title=Rugby World Cup 2015 hailed as commercial success |publisher=[[BBC]] |date=21 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die wêreldwye vennote van die toernooi was [[Heineken]], [[Land Rover]], [[Société Générale]], [[DHL]], [[Emirates]] en [[Mastercard]], en die amptelike borge sluit in [[Coca-Cola]], [[Canon]] en [[Toshiba]].<ref name=Sponsor_Family>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/sponsor-family |title=RWC Sponsor Family |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=21 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141121073335/https://www.rugbyworldcup.com/sponsor-family |archive-date=21 November 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[William Gilbert (rugby)|Gilbert]] het die rugbyballe vir die toernooi verskaf en die ''Match XV''-wedstrydbal is deurgaans in die toernooi gebruik. Dit sit Gilbert se betrokkenheid by rugbywêreldbekertoernooie voort nadat die maatskappy die ''Barbarian''- (1995), ''Revolution''- (1999), ''Xact''- (2003), ''Synergie''- (2007) en ''Virtuo''-balle (2011) vir vorige toernooie verskaf het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.gilbertrugby.com/pages/rugbymemories |title=Gilbert Rugby Memories |publisher=Gilbert |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Saam met Gilbert was die amptelike verskaffers [[Canterbury of New Zealand|Canterbury]], [[Clifford Chance]], [[Ernst & Young|EY]], [[Unilever|Dove]] en [[Duracell]].<ref name=Sponsor_Family />
== Betrokkenes ==
=== Wedstrydbeamptes ===
’n Paneel van twaalf skeidsregters, sewe lynregters en vier televisieskeidsregters is vir die groepfase ingespan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/65914 |title=Match officials announced for Rugby World Cup 2015 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=7 April 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
{{col-begin}}
{{col-2}}
; Skeidsregters
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Wayne Barnes]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} JP Doyle <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} George Clancy <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} John Lacey <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Jérôme Garcès <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Pascal Gaüzère <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Romain Poite <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Glen Jackson <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Chris Pollock <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Craig Joubert]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jaco Peyper]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Nigel Owens <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
{{col-2}}
; Lynregters
* {{vlagikoon|Argentinië}} Federico Anselmi <small>([[Argentynse Rugbyunie|Argentinië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Angus Gardner <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Mathieu Raynal <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Italië}} Marius Mitrea <small>([[Italiaanse Rugbyfederasie|Italië]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Mike Fraser <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Stuart Berry]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Leighton Hodges <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
; Televisieskeidsregters
* {{vlagikoon|Australië}} George Ayoub <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Graham Hughes <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Ben Skeen <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Shaun Veldsman <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
{{col-end}}
=== Spanne ===
Elke land kon 31 spelers vir die toernooi kies. Die spanne moes teen 31 Augustus 2015 aan Wêreldrugby voorgelê word. Nadat die span voorgelê is, kon ’n beseerde speler vervang word, maar so ’n speler is nie toegelaat om weer by die span aan te sluit nie. Daar was ook ’n uitstaanperiode van 48 uur voordat die nuwe speler toegelaat is om die veld in te neem. Gevolglik sal ’n plaasvervanger wat op die vooraand van ’n wedstryd in die span ingeroep is, nie toegelaat word om in daardie wedstryd te speel nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.walesonline.co.uk/sport/rugby/rugby-news/strict-48-hour-rule-warren-9968431 |title=The strict 48-hour rule Warren Gatland must abide by if Wales face a World Cup hooking crisis |publisher=Wales Online |author=Anthony Woolford |date=1 September 2015 |accessdate=11 Oktober 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151011144746/http://www.walesonline.co.uk/sport/rugby/rugby-news/strict-48-hour-rule-warren-9968431 |archive-date=11 Oktober 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2019]].
|-
| style="background:#ffc;"|Uit die toernooi geskakel, maar kwalifiseer regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2019.
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2019 mis.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
20 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring, terwyl die drie beste spanne regstreeks vir die volgende toernooi gekwalifiseer het.
==== Groep A ====
[[Lêer:England vs Australia 2015 RWC (2).jpg|duimnael|Australië klop Engeland met 33–13 op Twickenham in Londen]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{AUSru}}
|4||4||0||0||141||35||+106||17||1||'''17'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{WALru}}
|4||3||0||1||111||62||+49||11||1||'''13'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;"|{{ENGru}}
|4||2||0||2||133||75||+58||16||3||'''11'''
|-
|style="text-align:left;"|{{FIJru}}
|4||1||0||3||84||101||–17||10||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;"|{{URUru}}
|4||0||0||4||30||226||–196||2||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 18 September 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 35–11
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14184 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Mike Brown (rugbyspeler)|Mike Brown]] (2), [[Billy Vunipola]]<br />'''Doelskoppe:''' [[George Ford]], [[Owen Farrell]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[George Ford]] (2), [[Owen Farrell]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Nemani Nadolo]]<br />'''Strafdoele:''' [[Nemani Nadolo]], [[Ben Volavola]]<br />'''Kaart:''' [[Nikola Matawalu]] {{Geelkaart|13|23}}
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]]
| bywoning = 80 015
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Mike Brown (rugbyspeler)|Mike Brown]] (Eng)
| notas = [[Ben Youngs]] (Eng) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/90987 |title=Ben Youngs to win 50th cap in England's World Cup opener |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 20 September 2015
| tyd = 14:30 (BST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 54–9
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14185 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Samson Lee]], [[Cory Allen]] (3), [[Hallam Amos]], [[Gareth Davies]] (2), [[Justin Tipuric]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rhys Priestland]] (7)
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Felipe Berchesi]] (3)
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]]
| bywoning = 71 887
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Cory Allen]] (Wal)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/2015-rugby-world-cup/rugby/story/275205.html |title=Wales vs. Uruguay: Weakened Wales still too strong for unknown Uruguay |publisher=ESPNscrum |date=20 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Cory Allen]] (Wal) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |title=Statsguru / Test matches / Player records / Rugby World Cup / Tries scored: greater than or equal to 3 |publisher=ESPNscrum |accessdate=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210211/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=date;template=results;triesmin1=3;triesval1=tries;trophy=17;type=player;view=match |archive-date=3 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 28–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14186 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[David Pocock]] (2), [[Sekope Kepu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Bernard Foley]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Bernard Foley]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Tevita Kuridrani]] {{Geelkaart|73|80+}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Ben Volavola]]<br />'''Doelskop:''' [[Nemani Nadolo]]<br />'''Strafdoele:''' [[Nemani Nadolo]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Campese Ma’afu]] {{Geelkaart|30|40}}
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]]
| bywoning = 67 253
| skeidsregter = Glen Jackson ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[David Pocock]] (Aus)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 26 September 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 25–28
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14187 Verslag]
| weg = {{WALru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Jonny May]]<br />'''Doelskop:''' [[Owen Farrell]]<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (5)<br />'''Skepdoel:''' [[Owen Farrell]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Gareth Davies]]<br />'''Doelskop:''' [[Dan Biggar]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Biggar]] (7)
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]]
| bywoning = 81 129
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Dan Biggar]] (Wal)
| notas = Dit is die eerste keer sedert Frankryk se 12–17-nederlaag teen Argentinië tydens die 2007-toernooi wat die gasheer nie ’n groepwedstryd kon wen nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/276185.html |title= Wounded Wales turn the tables |publisher=ESPNscrum |date=26 September 2015 |accessdate=4 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004175001/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/276185.html |archive-date=4 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 26 September 2015
| tyd = 12:00 (BST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 65–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14188 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Sean McMahon]] (2), [[Joe Tomane]], [[Dean Mumm]], [[Henry Speight]], [[Ben McCalman]] (2), [[Drew Mitchell]] (2), [[Matt Toomua]], [[Tevita Kuridrani]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Quade Cooper]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Quade Cooper]] {{Geelkaart|15|25}}
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Felipe Berchesi]]
| stadion = [[Villa Park]], [[Birmingham]]
| bywoning = 39 605
| skeidsregter = Pascal Gaüzère ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Sean McMahon]] (Aus)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd tussen die twee spanne.''
* ''[[Diego Magno]] (Uru) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''[[Drew Mitchell]] word die eerste Australiese rugbyspeler wat twaalf rugbywêreldbekerdrieë druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/sep/27/australia-uruguay-rugby-world-cup-match-report |title=Drew Mitchell breaks Australia tries record in trouncing of Uruguay |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Aylwin |date=27 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Uruguay is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 1 Oktober 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 23–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14189 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Gareth Davies]], [[Scott Baldwin]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Biggar]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Vereniki Goneva]]<br />'''Doelskop:''' [[Ben Volavola]]<br />'''Strafdoele:''' [[Ben Volavola]] (2)
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]]
| bywoning = 71 576
| skeidsregter = John Lacey ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Gareth Davies]] (Wal)
| notas = [[Taulupe Faletau]] en [[Dan Lydiate]] (albei Wal), asook [[Akapusi Qera]] (Fij) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''
* <span style="color:red">''Fidji is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 3 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 13–33
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14190 Verslag]
| weg = {{AUSru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Anthony Watsonn]]<br />'''Doelskop:''' [[Owen Farrell]]<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Owen Farrell]] {{Geelkaart|71|80+}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Bernard Foley]] (2), [[Matt Giteau]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Bernard Foley]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Bernard Foley]] (4)
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]]
| bywoning = 81 010
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Joe Launchbury]] (Eng)
| notas = Dit is Australië se hoogste oorwinning oor Engeland in dié tyd in Engeland.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/oct/03/england-australia-rugby-world-cup-match-report |title=England put to the sword after Australia’s Bernard Foley cuts loose |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=3 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Australië en Wallis vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34413339 |title=England out of Rugby World Cup as Australia win 33–13 |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=3 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Engeland is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2015/oct/04/england-crash-out-of-rugby-world-cup |title=England crash out of Rugby World Cup |publisher=[[The Guardian]] |author=Owen Gibson |date=4 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Engeland word die eerste gasheer sedert Wallis in 1991,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dailymail.co.uk/sport/rugbyunion/article-3259951/THE-NUMBERS-GAME-Stuart-Lancaster-s-England-record-doesn-t-make-pretty-reading-Rugby-World-Cup-exit.html |title=THE NUMBERS GAME: Stuart Lancaster's England record doesn't make for pretty reading after the Rugby World Cup exit |publisher=[[Daily Mail]] |date=5 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://uk.reuters.com/article/uk-rugby-union-world-england-rankings/beale-not-foley-to-blame-for-englands-early-exit-idUKKCN0RZ1TT20151005 |title=Beale, not Foley, to blame for England's early exit? |publisher=[[Reuters]] |date=5 Oktober 2015 |accessdate=20 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020210009/https://uk.reuters.com/article/uk-rugby-union-world-england-rankings/beale-not-foley-to-blame-for-englands-early-exit-idUKKCN0RZ1TT20151005 |archive-date=20 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> die eerste Engelse span en die eerste voormalige kampioen wat nie tot die uitklopfase kon vorder nie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dailymail.co.uk/sport/rugbyunion/article-3258915/England-13-33-Wallabies-RWC-2015-Bernard-Foley-breaks-English-hearts-hosts-crash-Rugby-World-Cup.html |title=England 13–33 Australia: Bernard Foley breaks English hearts with two first-half tries as hosts are sent crashing out of the World Cup |publisher=[[Daily Mail]] |date=3 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 6 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{FIJru-r}}
| telling = 47–15
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14191 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]] (2), [[Nemia Kenatale]], [[Leone Nakarawa]], [[Tevita Cavubati]], [[Kini Murimurivalu]], [[Nemani Nadolo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nemani Nadolo]] (6)<br />'''Kaart:''' [[Campese Ma’afu]] {{Geelkaart|66|76}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Carlos Arboleya]], [[Agustín Ormaechea]]<br />'''Doelskop:''' [[Agustín Ormaechea]]<br />'''Strafdoel:''' [[Alejo Durán]]<br />'''Kaarte:''' [[Agustín Ormaechea]] {{Geelkaart|3|13}}, {{Rooikaart|0|66}}
| stadion = [[Stadion MK]], [[Milton Keynes]]
| bywoning = 30 048
| skeidsregter = JP Doyle ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Leone Nakarawa]] (Fij)
| notas = [[Mario Sagario]] (Uru) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''[[Agustín Ormaechea]] (Uru) ontvang in die 66ste minuut ’n rooikaart omdat hy woedend op die Fidjiaan [[Tevita Cavubati]] se drie gereageer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34440373 |title=Rugby World Cup 2015: Fiji 47–15 Uruguay |publisher=[[BBC]] |author=Jonathan Jurejko |date=6 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 Oktober 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 15–6
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14192 Verslag]
| weg = {{WALru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Bernard Foley]] (5)<br />'''Kaarte:''' [[Will Genia]] {{Geelkaart|57|67}}, [[Dean Mumm]] {{Geelkaart|60|70}}
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Dan Biggar]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Alex Cuthbert]] {{Geelkaart|77|80+}}
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]]
| bywoning = 80 863
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Gareth Davies]] (Wal)
| notas = Sedert Wallis se 6–0-oorwinning in 1947 is dit die eerste toetswedstryd tussen Australië en Wallis waarin albei spanne nie daarin kon slaag om ’n drie te druk nie.''
* ''Sedert Ierland se 2011-oorwinning oor Australië met 15–6 is dit die eerste rugbywêreldbekerwedstryd waarin albei spanne nie ’n drie kon druk nie.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 60–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14193 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Anthony Watson]] (2), [[Nick Easter]] (3), [[Henry Slade]], [[Jack Nowell]] (3), [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Owen Farrell]] (4), [[George Ford]]
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Felipe Berchesi]]<br />'''Kaart:''' [[Santiago Vilaseca]] {{Geelkaart|42|52}}
| stadion = [[Stad Manchester-stadion]], [[Manchester]]
| bywoning = 50 778
| skeidsregter = Chris Pollock ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Nick Easter]] (Eng)
| notas = [[Alejo Corral]] (Uru) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/2015-rugby-world-cup/rugby/story/277919.html |title=Preview: England vs. Uruguay – Lancaster loosens up as hosts bow out |publisher=ESPNscrum |author=Michael Beattie |date=9 Oktober 2015 |accessdate=2 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160802045538/http://en.espn.co.uk/2015-rugby-world-cup/rugby/story/277919.html |archive-date=2 Augustus 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''[[Nick Easter]] en [[Jack Nowell]] (albei Eng) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''Nick Easter word die oudste rugbyspeler in dié tyd wat ’n internasionale driekuns kon aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34492568 |title=Rugby World Cup 2015: England 60–3 Uruguay |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=10 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep B ====
[[Lêer:South Africa vs USA 2015 RWC (4).jpg|duimnael|Suid-Afrika klop die VSA met 64–0 op die Olimpiese stadion in Londen]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{RSAru}}
|4||3||0||1||176||56||+120||23||4||'''16'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{SCOru}}
|4||3||0||1||136||93||+43||14||2||'''14'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{JPNru}}
|4||3||0||1||98||100||–2||9||0||'''12'''
|-
|style="text-align:left;" |{{SAMru}}
|4||1||0||3||69||124||–55||7||2||'''6'''
|-
|style="text-align:left;" |{{USAru}}
|4||0||0||4||50||156||–106||5||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 19 September 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 32–34
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14194 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Francois Louw]], [[Bismarck du Plessis]], [[Lood de Jager]], [[Adriaan Strauss]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Pat Lambie]] (2), [[Handré Pollard]]<br />'''Strafdoele:''' [[Pat Lambie]], [[Handré Pollard]]<br />'''Kaart:''' [[Coenie Oosthuizen]] {{Geelkaart|79|80+}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Michael Leitch]], [[Ayumu Goromaru]], [[Karne Hesketh]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ayumu Goromaru]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Ayumu Goromaru]] (5)
| stadion = [[Falmer-stadion]], [[Brighton]]
| bywoning = 29 290
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Fumiaki Tanaka]] (JPN)
| notas = [[Fumiaki Tanaka]] (JPN) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''Dit was die eerste toetswedstryd tussen die twee spanne.''<ref name="RSAvJPN"/><ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/2015-rugby-world-cup/rugby/story/275111.html |title=Japan vs South Africa: Springboks hoping to start with a bang |publisher=ESPNscrum |author=Rob Bartlett |date=18 September 2015 |accessdate=21 Januarie 2024}}</ref>
* ''Dit is Suid-Afrika se eerste nederlaag ooit teen ’n vlak-twee-span.''
* ''Dit is Japan se tweede oorwinning oor ’n [[SANZAAR]]-span.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 20 September 2015
| tyd = 12:00 (BST)
| tuis = {{SAMru-r}}
| telling = 25–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14195 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Tim Nanai-Williams]], [[Ofisa Treviranus]]<br />'''Strafdoele:''' [[Tusi Pisi]] (4), [[Michael Stanley]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Chris Wyles]], [[Chris Baumann]]<br />'''Strafdoele:''' [[AJ MacGinty]] (2)
| stadion = [[Falmer-stadion]], [[Brighton]]
| bywoning = 29 178
| skeidsregter = George Clancy ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Tim Nanai-Williams]] (Sam)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2015
| tyd = 14:30 (BST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 45–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14196 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[John Hardie]], [[Mark Bennett]] (2), [[Tommy Seymour]], [[Finn Russell]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Greig Laidlaw]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Greig Laidlaw]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Amanaki Lelei Mafi]]<br />'''Doelskop:''' [[Ayumu Goromaru]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ayumu Goromaru]]<br />'''Kaart:''' [[Kotaro Matsushima]] {{Geelkaart|23|33}}
| stadion = [[Kingsholm-stadion|Kingsholm]], [[Gloucester]]
| bywoning = 14 354
| skeidsregter = John Lacey ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Greig Laidlaw]] (Sko)
| notas = [[Josh Strauss]] (Sko) het sy toetsdebuut gemaak.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 26 September 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 46–6
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14197 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[JP Pietersen]] (3), [[Schalk Burger]], [[Schalk Brits]], [[Bryan Habana]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]], [[Pat Lambie]]<br />'''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (4)
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Michael Stanley]] (2)
| stadion = [[Villa Park]], [[Birmingham]]
| bywoning = 39 526
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Handré Pollard]] (RSA)
| notas = [[Adriaan Strauss]] (RSA) en [[Census Johnston]] (Sam) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''
* ''[[George Pisi|George]], [[Ken Pisi|Ken]] en [[Tusi Pisi]] (almal Sam) word die eerste drie broers wat tydens ’n rugbywereldbekerwedstryd uitdraf.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2015/sep/26/south-africa-v-samoa-rugby-world-cup-2015-live |title=South Africa v Samoa: Rugby World Cup 2015 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Barry Glendenning |date=26 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[JP Pietersen]] (RSA) teken ’n driekuns aan.<ref name="Driekuns" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 27 September 2015
| tyd = 14:30 (BST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 39–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14198 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Tim Visser]], [[Sean Maitland]], [[WP Nel]], [[Matt Scott]], [[Duncan Weir]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Finn Russell]], [[Greig Laidlaw]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Stuart Hogg]], [[Finn Russell]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Titi Lamositele]]<br />'''Doelskop:''' [[AJ MacGinty]]<br />'''Strafdoele:''' [[AJ MacGinty]] (3)
| stadion = [[Elland Road]], [[Leeds]]
| bywoning = 33 521
| skeidsregter = Chris Pollock ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Stuart Hogg]] (Sko)
| notas = <span style="color:red">Die Verenigde State is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 3 Oktober 2015
| tyd = 14:30 (BST)
| tuis = {{SAMru-r}}
| telling = 5–26
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14200 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Paul Perez]]<br />'''Kaarte:''' [[Faifili Levave]] {{Geelkaart|16|26}}, [[Sakaria Taulafo]] {{Geelkaart|19|29}}, [[Filo Paulo]] {{Geelkaart|78|80+}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Akihito Yamada]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ayumu Goromaru]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Ayumu Goromaru]] (4)
| stadion = [[Stadion MK]], [[Milton Keynes]]
| bywoning = 29 019
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Ayumu Goromaru]] (JPN)
| notas = [[Atsushi Hiwasa]] (JPN) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''Dit is Japan se hoogste oorwinning oor Samoa in dié tyd.''
* <span style="color:red">''Samoa is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 3 Oktober 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 34–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14199 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Schalk Burger]], [[JP Pietersen]], [[Bryan Habana]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Kaart:''' [[Jannie du Plessis]] {{Geelkaart|34|44}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Tommy Seymour]]<br />'''Doelskop:''' [[Greig Laidlaw]]<br />'''Strafdoele:''' [[Greig Laidlaw]] (2), [[Duncan Weir]]<br />'''Kaart:''' [[Greig Laidlaw]] {{Geelkaart|53|63}}
| stadion = [[St. James’ Park]], [[Newcastle upon Tyne]]
| bywoning = 50 900
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Lood de Jager]] (RSA)
| notas = [[Alasdair Dickinson]] (Sko) speel in sy 50ste toetswedstryd.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 7 Oktober 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 64–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14202 Verslag]
| weg = {{USAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian de Allende]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Bryan Habana]] (3), [[Bismarck du Plessis]], [[Francois Louw]] (2), [[Jesse Kriel]], [[Lwazi Mvovo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]] (4), [[Morné Steyn]] (3)
| wegpunte =
| stadion = [[Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion]], [[Londen]]
| bywoning = 54 658
| skeidsregter = Pascal Gaüzère ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Damian de Allende]] (RSA)
| notas = [[Rudy Paige]] (RSA) en [[Joe Taufeteʻe]] (VSA) het hulle toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Bryan Habana]] (RSA) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''Bryan Habana word ná [[Jonah Lomu]] (NZL) die tweede rugbyspeler wat 15 rugbywêreldbekerdrieë druk.''<ref name="RSAvUSA">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34467962 |title=Rugby World Cup 2015: South Africa 64–0 USA |publisher=[[BBC]] |author=Matt Davis |date=7 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat vir die vierde keer in ’n rugbywêreldbekerwedstryd geen punte afstaan nie.''<ref name="RSAvUSA" />
* ''Dit is die Verenigde State se ergste rugbywêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref name="RSAvUSA" />
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/11903918/South-Africa-vs-USA-Rugby-World-Cup-live.html |title=South Africa 64 USA 0 – Springboks through to World Cup quarter-finals as Bryan Habana scores hat-trick |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Giles Mole |date=7 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 Oktober 2015
| tyd = 14:30 (BST)
| tuis = {{SAMru-r}}
| telling = 33–36
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14203 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Tusi Pisi]], [[Manu Leiataua]], [[Rey Lee-Lo]], [[Motu Matu’u]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tusi Pisi]], [[Patrick Fa’apale]]<br />'''Strafdoele:''' [[Tusi Pisi]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Tommy Seymour]], [[John Hardie]], [[Greig Laidlaw]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Greig Laidlaw]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Greig Laidlaw]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Ryan Wilson]] {{Geelkaart|28|38}}
| stadion = [[St. James’ Park]], [[Newcastle upon Tyne]]
| bywoning = 51 982
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[John Hardie]] (Sko)
| notas = [[Richie Gray]] (Sko) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''[[Sean Lamont]] word die tweede Skotse rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryde speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.heraldscotland.com/sport/13840055.sean-lamont-far-best-scotland-rugby-team-played-not-underestimate-us/ |title=Sean Lamont: This is by far the best Scotland rugby team I've played in, do not underestimate us |publisher=The Herald |date=10 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Skotland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/live/rugby-union/33721776 |title=Rugby World Cup: Samoa v Scotland |publisher=[[BBC]] |authors=Mike Henson, Jonathan Jurejko |date=10 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2015/oct/10/scotland-samoa-rugby-world-cup-2015-live |title=Scotland v Samoa: Rugby World Cup 2015 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Dan Lucas |date=10 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 11 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{USAru-r}}
| telling = 18–28
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14205 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Takudzwa Ngwenya]], [[Chris Wyles]]<br />'''Doelskop:''' [[AJ MacGinty]]<br />'''Strafdoele:''' [[AJ MacGinty]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Eric Fry]] {{Geelkaart|61|71}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Kotaro Matsushima]], [[Yoshikazu Fujita]], [[Amanaki Lelei Mafi]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ayumu Goromaru]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Ayumu Goromaru]] (3)
| stadion = [[Kingsholm-stadion|Kingsholm]], [[Gloucester]]
| bywoning = 14 517
| skeidsregter = Glen Jackson ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Ayumu Goromaru]] (JPN)
| notas = Japan word die eerste nie-vlak-een-span wat drie rugbywêreldbekerwedstryde kon wen.''<ref name="JPNvVSA" />
* ''Japan word ook die eerste span wat ondanks drie oorwinnings nie tot die uitklopfase kon vorder nie.<ref name="JPNvUSA" />
}}
==== Groep C ====
[[Lêer:15-09 RWC New Zealand vs Argentina 036 (21580002625).jpg|duimnael|Nieu-Seeland klop Argentinië met 26–16 op Wembley in Londen]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{NZLru}}
|4||4||0||0||174||49||+125||25||3||'''19'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{ARGru}}
|4||3||0||1||179||70||+109||22||3||'''15'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{GEOru}}
|4||2||0||2||53||123||–70||5||0||'''8'''
|-
|style="text-align:left;" |{{TGAru}}
|4||1||0||3||70||130||–60||8||2||'''6'''
|-
|style="text-align:left;" |{{NAMru}}
|4||0||0||4||70||174||–104||8||1||'''1'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 19 September 2015
| tyd = 12:00 (BST)
| tuis = {{TGAru-r}}
| telling = 10–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14206 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Fetu’u Vainikolo]]<br />'''Doelskop:''' [[Kurt Morath]]<br />'''Strafdoel:''' [[Kurt Morath]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Mamoeka Gorgodse]], [[Giorgi Tkhilaisjwili]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Merab Kwirikasjwili]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Merab Kwirikasjwili]]<br />'''Kaart:''' [[Merab Kwirikasjwili]] {{Geelkaart|73|80+}}
| stadion = [[Kingsholm-stadion|Kingsholm]], [[Gloucester]]
| bywoning = 14 200
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Mamuka Gorgodze]] (Geo)
| notas = [[Sjalwa Soetiasjwili]] (Geo) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''[[Fetu’u Vainikolo]] word die eerste Tongaanse rugbyspeler wat sy 14de drie druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34302591 |title=Rugby World Cup 2015: Tonga 10–17 Georgia |publisher=[[BBC]] |author=Nabil Hassan |date=19 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Merab Kwirikasjwili]] word die eerste Georgiese rugbyspeler wat in sy 85ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/2015-rugby-world-cup/rugby/story/275225.html |title=Georgia spring first surprise by taking down Tonga |publisher=ESPNscrum |date=19 September 2015 |accessdate=27 Maart 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327024632/http://en.espn.co.uk/2015-rugby-world-cup/rugby/story/275225.html |archive-date=27 Maart 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''[[Vasil Lobzhanidse]] word op 18 jaar en 340 dae die jongste rugbyspeler in dié tyd wat tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd verskyn.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/92527 |title=Georgia introduce young blood into team to face Tonga |publisher=rugbybworldcup.com |date=17 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 20 September 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 26–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14208 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Aaron Smith]], [[Sam Cane]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Carter]] (4)<br />'''Kaarte:''' [[Richie McCaw]] {{Geelkaart|30|40}}, [[Conrad Smith]] {{Geelkaart|37|47}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Guido Petti Pagadizábal]]<br />'''Doelskop:''' [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Strafdoele:''' [[Nicolás Sánchez]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Pablo Matera]] {{Geelkaart|10|20}}
| stadion = [[Wembley-stadion|Wembley]], [[Londen]]
| bywoning = 89 019
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Brodie Retallick]] (NZL)
| notas = Die gehoor van 89 019 is die hoogste in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/95779 |title=Record Rugby World Cup attendance at Wembley Stadium |publisher=rugbybworldcup.com |date=20 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Nieu-Seeland se beginspan is die mees ervare 15 spelers in dié tyd wat ’n rugbywêreldbekerwedstryd begin.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://uk.reuters.com/article/uk-rugby-union-world-newzealand/all-blacks-name-most-experienced-ever-xv-to-take-on-pumas-idUKKCN0RI17X20150918 |title=All Blacks name most experienced ever XV to take on Pumas |publisher=[[Reuters]] |date=18 September 2015 |accessdate=26 Mei 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526035921/https://uk.reuters.com/article/uk-rugby-union-world-newzealand/all-blacks-name-most-experienced-ever-xv-to-take-on-pumas-idUKKCN0RI17X20150918 |archive-date=26 Mei 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''Nieu-Seeland versuim vir die eerste keer om ’n bonuspunt aan te teken.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 24 September 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 58–14
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14209 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Victor Vito]], [[Nehe Milner-Skudder]] (2), [[Malakai Fekitoa]], [[Beauden Barrett]], [[Julian Savea]] (2), [[Ben Smith]], [[Codie Taylor]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Beauden Barrett]] (4), [[Colin Slade]]<br />'''Strafdoel:''' [[Beauden Barrett]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Johan Deysel]]<br />'''Strafdoele:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Jaco Engels]] {{Geelkaart|57|67}}
| stadion = [[Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion]], [[Londen]]
| bywoning = 51 820
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Nehe Milner-Skudder]] (NZL)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd tussen die twee spanne.''
* ''[[Richie McCaw]] word die eerste Nieu-Seelandse rugbyspeler wat in sy 17de rugbywêreldbekerwedstryd speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/sep/24/new-zealand-namibia-rugby-world-cup-match-report |title=New Zealand made to work for World Cup win by tough-tackling Namibia |publisher=[[The Guardian]] |author=Sean Ingle |date=24 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 25 September 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 54–9
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14211 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Tomás Lavanini]], [[Tomás Cubelli]], [[Juan Imhoff]] (2), [[Santiago Cordero]] (2), [[Martín Landajo]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicolás Sánchez]] (3), [[Marcelo Bosch]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Nicolás Sánchez]] (2)<br />'''Skepdoel:''' [[Nicolás Sánchez]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Merab Kwirikasjwili]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Mamoeka Gorgodse]] {{Geelkaart|45|55}}
| stadion = [[Kingsholm-stadion|Kingsholm]], [[Gloucester]]
| bywoning = 14 256
| skeidsregter = JP Doyle ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Santiago Cordero]] (Arg)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 29 September 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{TGAru-r}}
| telling = 35–21
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14212 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Telusa Veainu]] (2), [[Jack Ram]] (2), [[Latiume Fosita]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Vunga Lilo]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Vunga Lilo]], [[Kurt Morath]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Johann Tromp]], [[Jacques Burger]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]] (3)
| stadion = [[Sandy Park]], [[Exeter]]
| bywoning = 10 103
| skeidsregter = Glen Jackson ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Jack Ram]] (TGA)
| notas = Tonga word die eerste span wat twee kapteins tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd benoem.''
* ''Namibië druk vir die eerste keer drie drieë tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref name="TGAvNAM">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34375765 |title=Rugby World Cup 2015: Tonga 35–21 Namibia |publisher=[[BBC]] |author=Brent Pilnick |date=29 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit was Tonga se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/tonga-claim-their-biggest-ever-rugby-world-cup-win-over-gutsy-but-winless-romania |title=Tonga claim their biggest-ever Rugby World Cup victory over gutsy but winless Romania |publisher=Planet Rugby |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Kurt Morath]] oortref [[Pierre Hola]] se vorige rekord van 317 punte en word Tonga se beste puntemaker.''<ref name="TGAvNAM" />
* <span style="color:red">''Namibië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 2 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 43–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14213 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Waisake Naholo]], [[Julian Savea]] (3), [[Dane Coles]], [[Kieran Read]], [[Malakai Fekitoa]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Beka Tsiklauri]]<br />'''Doelskop:''' [[Lasja Malaghoeradse]]<br />'''Strafdoel:''' [[Lasja Malaghoeradse]]
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]]
| bywoning = 69 187
| skeidsregter = Pascal Gaüzère ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Mamuka Gorgodze]] (Geo)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/oct/02/new-zealand-georgia-rugby-world-cup-match-report |title=New Zealand beat Georgia to reach World Cup quarter-finals |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=2 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Julian Savea]] (NZL) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34405188 |title=Rugby World Cup 2015: New Zealand 43-10 Georgia |publisher=[[BBC]] |author=Phil Dawkes |date=2 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Georgië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 4 Oktober 2015
| tyd = 14:30 (BST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 45–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14215 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Joaquín Tuculet]], [[Juan Imhoff]], [[Nicolás Sánchez]], [[Julián Montoya]], [[Santiago Cordero]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicolás Sánchez]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Nicolás Sánchez]] (4)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Kurt Morath]], [[Soane Tonga’uiha]]<br />'''Strafdoele:''' [[Kurt Morath]] (2)
| stadion = [[King Power-stadion|King Power]], [[Leicester]]
| bywoning = 29 124
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Nicolás Sánchez]] (Arg)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/live/rugby-union/33720220 |title=Rugby World Cup: Argentina v Tonga |publisher=[[BBC]] |date=4 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Argentinië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref name="ARGvTGA">{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2015/oct/04/argentina-v-tonga-rugby-world-cup-live?filterKeyEvents=false&page=with%3Ablock-56112f23e4b02d70c46aa241 |title=Argentina v Tonga: Rugby World Cup – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Dan Lucas |date=4 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Tonga is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="ARGvTGA" />
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 7 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{NAMru-r}}
| telling = 16–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14216 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]]<br />'''Doelskop:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]]<br />'''Strafdoele:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]] (3)<br />'''Kaarte:''' [[Raoul Larson]] {{Geelkaart|45|55}}, [[Aranos Coetzee]] {{Geelkaart|50|60}}, [[Renaldo Bothma]] {{Geelkaart|51|61}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Mamoeka Gorgodse]], [[Lasja Malaghoeradse]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Merab Kwirikasjwili]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Merab Kwirikasjwili]]<br />'''Kaart:''' [[Jaba Bregwadse]] {{Geelkaart|35|45}}
| stadion = [[Sandy Park]], [[Exeter]]
| bywoning = 11 156
| skeidsregter = George Clancy ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Tinus du Plessis]] (Nam)
| notas = [[Alexander Todua]] (Geo) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''[[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]] oortref [[Jaco Coetzee]] se vorige rekord van 335 punte en word Namibië se beste puntemaker.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34450575 |title=Rugby World Cup 2015: Namibia 16–17 Georgia |publisher=[[BBC]] |author=Neil Johnston |date=7 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Die defensiewe bonuspunt is Namibië se eerste bonuspunt tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/11903922/Namibia-vs-Georgia-Rugby-World-Cup-live.html |title=Namibia 16 Georgia 17 – Mamuka Gorgodze leads Lelos to victory but Nambia claim first ever World Cup point |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Giles Mole |date=7 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 47–9
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14217 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Ben Smith]], [[Tony Woodcock]], [[Nehe Milner-Skudder]] (2), [[Sonny Bill Williams]], [[Sam Cane]], [[Ma’a Nonu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (6)<br />'''Kaart:''' [[Kieran Read]] {{Geelkaart|38|48}}
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Kurt Morath]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Paul Ngauamo]] {{Geelkaart|70|80}}
| stadion = [[St. James’ Park]], [[Newcastle upon Tyne]]
| bywoning = 50 985
| skeidsregter = John Lacey ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Nehe Milner-Skudder]] (NZL)
| notas = [[Ma’a Nonu]] word die sesde Nieu-Seelandse rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2015/oct/09/new-zealand-v-tonga-rugby-world-cup-2015-live |title=New Zealand 47–9 Tonga: Rugby World Cup 2015 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Butler |date=9 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 11 Oktober 2015
| tyd = 12:00 (BST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 64–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14218 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Juan Martín Hernández]], [[Matías Moroni]], [[Horacio Agulla]], [[Facundo Isa]], [[Lucas Noguera Paz]], [[Matías Alemanno]], [[Leonardo Senatore]], [[Julián Montoya]], [[Tomás Cubelli]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Santiago González Iglesias]] (4), [[Juan Pablo Socino]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Santiago González Iglesias]]<br />'''Kaart:''' [[Marcelo Bosch]] {{Geelkaart|53|63}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Johann Tromp]], [[JC Greyling]], [[Eugene Jantjies]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Theuns Kotzé (rugbyspeler)|Theuns Kotzé]] (2)<br />'''Kaarte:''' [[J. C. Greyling]] {{Geelkaart|11|21}}, [[Tinus du Plessis]] {{Geelkaart|76|80+}}
| stadion = [[King Power-stadion|King Power]], [[Leicester]]
| bywoning = 30 198
| skeidsregter = Pascal Gaüzère ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Horacio Agulla]] (Arg)
| notas = [[Martín Landajo]] (ARG) speel in sy 50ste toetswedstryd.''
* ''[[Johnny Redelinghuys]] word die eerste Namibiese rugbyspeler wat in sy 50ste toetswedstryd speel.
}}
==== Groep D ====
[[Lêer:Ireland vs Canada 2015 RWC (3).jpg|duimnael|Ierland klop Kanada op die Millennium-stadion in Cardiff met 50–7]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{IRLru}}
|4||4||0||0||134||35||+99||16||2||'''18'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;" |{{FRAru}}
|4||3||0||1||120||63||+57||12||2||'''14'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;" |{{ITAru}}
|4||2||0||2||74||88||–14||7||2||'''10'''
|-
|style="text-align:left;" |{{ROMru}}
|4||1||0||3||60||129||–69||7||0||'''4'''
|-
|style="text-align:left;" |{{CANru}}
|4||0||0||4||58||131||–73||7||2||'''2'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 19 September 2015
| tyd = 14:30 (BST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 50–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14220 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Seán O’Brien]], [[Iain Henderson]], [[Jonathan Sexton]], [[David Kearney]], [[Sean Cronin]], [[Rob Kearney]], [[Jared Payne]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Jonathan Sexton]] (3), [[Ian Madigan]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Jonathan Sexton]]<br />'''Kaart:''' [[Paul O’Connell]] {{Geelkaart|42|52}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[D.T.H. van der Merwe]]<br />'''Doelskop:''' [[Nathan Hirayama]]<br />'''Kaart:''' [[Jamie Cudmore]] {{Geelkaart|17|27}}
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]]
| bywoning = 68 523
| skeidsregter = Glen Jackson ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Jonathan Sexton]] (Irl)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 19 September 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 32–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14221 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Rabah Slimani]], [[Nicolas Mas]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frédéric Michalak]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Frédéric Michalak]] (5), [[Scott Spedding]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Giovanbattista Venditti]]<br />'''Doelskop:''' [[Tommaso Allan]]<br />'''Strafdoel:''' [[Tommaso Allan]]
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], [[Londen]]
| bywoning = 76 232
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Louis Picamoles]] (Fra)
| notas = [[Martin Castrogiovanni]] word die eerste Italiaanse rugbyspeler wat in sy 114de toetswedstryd speel.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 38–11
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14222 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Sofiane Guitoune]] (2), [[Yannick Nyanga]], [[Wesley Fofana]], [[Gaël Fickou]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Morgan Parra]] (3), [[Rory Kockott]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Morgan Parra]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Valentin Ursache]]<br />'''Strafdoele:''' [[Florin Vlaicu]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Paulică Ion]] {{Geelkaart|30|40}}
| stadion = [[Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion]], [[Londen]]
| bywoning = 50 626
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Wesley Fofana]] (Fra)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 26 September 2015
| tyd = 14:30 (BST)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 23–18
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14224 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Michele Rizzo]], [[Gonzalo Garcia]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Tommaso Allan]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[D.T.H. van der Merwe]], [[Matt Evans]]<br />'''Doelskop:''' [[Nathan Hirayama]]<br />'''Strafdoele:''' [[Nathan Hirayama]] (2)
| stadion = [[Elland Road]], [[Leeds]]
| bywoning = 33 120
| skeidsregter = George Clancy ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[D.T.H. van der Merwe]] (Kan)
| notas = [[Mauro Bergamasco]] (Ita) word ná [[Brian Lima]] (Sam) die tweede rugbyspeler wat tydens vyf agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooie verskyn het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/sep/26/italy-canada-rugby-world-cup-match-report |title=Italy fire up their World Cup campaign with comeback win over Canada |publisher=[[The Guardian]] |author=Gerard Meagher |date=26 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 27 September 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 44–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14225 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Tommy Bowe]] (2), [[Keith Earls]] (2), [[Rob Kearney]], [[Chris Henry]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ian Madigan]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Ian Madigan]] (2)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Ovidiu Tonița]]<br />'''Doelskop:''' [[Florin Vlaicu]]<br />'''Strafdoel:''' [[Valentin Calafeteanu]]<br />'''Kaart:''' [[Minya Csaba Gál]] {{Geelkaart|61|71}}
| stadion = [[Wembley-stadion|Wembley]], [[Londen]]
| bywoning = 89 267
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Keith Earls]] (Irl)
| notas = Dit was die 300ste rugbywêreldbekerwedstryd.''
* ''Die gehoor van 89 267 is die hoogste in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/101616 |title=RWC 2015 breaks another record at Wembley Stadium |publisher=rugbybworldcup.com |date=27 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34369681 |title=Rugby World Cup 2015: Ireland 44–10 Romania |publisher=[[BBC]] |author=John Haughey |date=27 September 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 1 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 41–18
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14227 Verslag]
| weg = {{CANru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Wesley Fofana]], [[Guilhem Guirado]], [[Rabah Slimani]], [[Pascal Papé]], [[Rémy Grosso]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frédéric Michalak]] (4), [[Morgan Parra]]<br />'''Strafdoele:''' [[Frédéric Michalak]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[D.T.H. van der Merwe]], [[Aaron Carpenter]]<br />'''Doelskop:''' [[Nathan Hirayama]]<br />'''Strafdoele:''' [[Nathan Hirayama]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Nanyak Dala]] {{Geelkaart|72|80+}}
| stadion = [[Stadion MK]], [[Milton Keynes]]
| bywoning = 28 145
| skeidsregter = JP Doyle ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Frédéric Michalak]] (Fra)
| notas = [[Remy Grosso]] maak sy toetsbuiging vir Frankryk en druk sy eerste internasionale drie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34395554 |title=Rugby World Cup 2015: France 41–18 Canada |publisher=[[BBC]] |date=1 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 4 Oktober 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 16–9
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14228 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Keith Earls]]<br />'''Doelskop:''' [[Jonathan Sexton]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonathan Sexton]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Peter O’Mahony]] {{Geelkaart|72|80+}}
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Tommaso Allan]] (3)
| stadion = [[Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion]], [[Londen]]
| bywoning = 53 187
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Iain Henderson]] (Irl)
| notas = <span style="color:green">Ierland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34428715 |title=Rugby World Cup 2015: Ireland 16-9 Italy |publisher=[[BBC]] |author=John Haughey |date=4 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2015/oct/04/ireland-v-italy-rugby-world-cup-2015-live |title=Ireland v Italy: Rugby World Cup 2015 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Dan Lucas |date=4 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 6 Oktober 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{CANru-r}}
| telling = 15–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14229 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[D.T.H. van der Merwe]], [[Jeff Hassler]]<br />'''Doelskop:''' [[Nathan Hirayama]]<br />'''Strafdoel:''' [[Gordon McRorie]]<br />'''Kaart:''' [[Jebb Sinclair]] {{Geelkaart|72|80+}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Mihai Macovei]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Florin Vlaicu]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Florin Vlaicu]]<br />'''Kaart:''' [[Cătălin Fercu]] {{Geelkaart|20|30}}
| stadion = [[King Power-stadion|King Power]], [[Leicester]]
| bywoning = 27 153
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Jeff Hassler]] (Kan)
| notas = [[Mihai Lazăr]] en [[Valentin Popîrlan]] (albei Rom) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''
* ''Roemenië behaal die grootste terugkeer in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/277625.html |title=Vlaicu completes dramatic comeback for Romania |publisher=ESPNscrum |date=6 Oktober 2015 |accessdate=18 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218203725/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/277625.html |archive-date=18 Desember 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 11 Oktober 2015
| tyd = 14:30 (BST)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 32–22
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14231 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Leonardo Sarto]], [[Edoardo Gori]], [[Tommaso Allan]], [[Alessandro Zanni]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Tommaso Allan]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Adrian Apostol]] (2), [[Valentin Popîrlan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Florin Vlaicu]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Florin Vlaicu]]<br />'''Kaart:''' [[Johan van Heerden]] {{Geelkaart|16|26}}
| stadion = [[Sandy Park]], [[Exeter]]
| bywoning = 11 450
| skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Edoardo Gori]] (Ita)
| notas = [[Tudorel Bratu]] (Rom) het sy toetsdebuut gemaak.''
* ''[[Andrei Rădoi]] (Rom) speel in sy 50ste toetswedstryd.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 11 Oktober 2015
| tyd = 16:45 (BST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 9–24
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14232 Verslag]
| weg = {{IRLru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Scott Spedding]] (2), [[Morgan Parra]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Rob Kearney]], [[Conor Murray]]<br />'''Doelskop:''' [[Ian Madigan]]<br />'''Strafdoele:''' [[Jonathan Sexton]] (2), [[Ian Madigan]] (2)
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], [[Cardiff]]
| bywoning = 72 163
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Seán O’Brien]] (Irl)
| notas = [[Louis Picamoles]] (Fra) speel in sy 50ste toetswedstryd.
}}
=== Uitklopfase ===
[[Lêer:Crowds along Lambton Quay watching the 2015 RWC All Blacks victory parade (Codie Taylor, Julian Savea, TJ Perenara).jpg|duimnael|Nieu-Seeland nadat hulle in 2015 as die wêreldkampioen gekroon is]]
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Eindrondte
| RD1-header01 = 17 Oktober – Twickenham
| RD1-team01 = '''{{RSAru}}'''
| RD1-score01 = '''23'''
| RD1-team02 = {{WALru}}
| RD1-score02 = 19
| RD1-header02 = 17 Oktober – Millennium
| RD1-team03 = '''{{NZLru}}'''
| RD1-score03 = '''62'''
| RD1-team04 = {{FRAru}}
| RD1-score04 = 13
| RD1-header03 = 18 Oktober – Millennium
| RD1-team05 = {{IRLru}}
| RD1-score05 = 20
| RD1-team06 = '''{{ARGru}}'''
| RD1-score06 = '''43'''
| RD1-header04 = 18 Oktober – Twickenham
| RD1-team07 = '''{{AUSru}}'''
| RD1-score07 = '''35'''
| RD1-team08 = {{SCOru}}
| RD1-score08 = 34
| RD2-header01 = 24 Oktober – Twickenham
| RD2-team01 = {{RSAru}}
| RD2-score01 = 18
| RD2-team02 = '''{{NZLru}}'''
| RD2-score02 = '''20'''
| RD2-header02 = 25 Oktober – Twickenham
| RD2-team03 = {{ARGru}}
| RD2-score03 = 15
| RD2-team04 = '''{{AUSru}}'''
| RD2-score04 = '''29'''
| RD3-header01 = 31 Oktober – Twickenham
| RD3-team01 = '''{{NZLru}}'''
| RD3-score01 = '''34'''
| RD3-team02 = {{AUSru}}
| RD3-score02 = 17
| RD3-header02 = 30 Oktober – Olimpiese Stadion
| RD3-team03 = '''{{RSAru}}'''
| RD3-score03 = '''24'''
| RD3-team04 = {{ARGru}}
| RD3-score04 = 13
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 17 Oktober 2015
| tyd = 16:00 (BST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 23–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14226 Verslag]
| weg = {{WALru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Fourie du Preez]]<br />'''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (5)<br />'''Skepdoel:''' [[Handré Pollard]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Gareth Davies]]<br />'''Doelskop:''' [[Dan Biggar]]<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Biggar]] (3)<br />'''Skepdoel:''' [[Dan Biggar]]
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], Londen
| bywoning = 79 572
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Schalk Burger]] (RSA)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 17 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (BST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 62–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14230 Verslag]
| weg = {{FRAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Brodie Retallick]], [[Nehe Milner-Skudder]], [[Julian Savea]] (3), [[Jerome Kaino]], [[Kieran Read]], [[Tawera Kerr-Barlow]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (7)<br />'''Strafdoel:''' [[Dan Carter]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Louis Picamoles]]<br />'''Doelskop:''' [[Morgan Parra]]<br />'''Strafdoele:''' [[Scott Spedding]], [[Morgan Parra]]<br />'''Kaart:''' [[Louis Picamoles]] {{Geelkaart|47|57}}
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], Cardiff
| bywoning = 71 619
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Julian Savea]] (NZL)
| notas = Dit is die hoogste oorwinning in dié tyd tydens ’n uitklopwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34541264 |title=Rugby World Cup: New Zealand beat France 62–13 to reach semis |publisher=[[BBC]] |author=Ben Dirs |date=17 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Nieu-Seeland word die eerste span wat nege drieë tydens ’n uitklopwedstryd druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dailymail.co.uk/sport/rugbyunion/article-3277418/All-Blacks-62-13-France-Les-Bleus-given-nine-try-masterclass-champions-set-Rugby-World-Cup-semi-final-South-Africa.html |title=All Blacks 62–13 France: Les Bleus given a nine-try masterclass as champions set up Rugby World Cup semi-final with South Africa |publisher=[[Daily Mail]] |author=Matt Lawton |date=17 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Julian Savea]] (NZL) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''Julian Savea word ná [[Jonah Lomu]] (albei NZL) en [[Bryan Habana]] (RSA) die derde rugbyspeler wat agt rugbywêreldbekerdrieë druk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/73124508/rugby-world-cup-julian-savea-shrugs-off-jonah-lomu-comparison |title=Rugby World Cup: Julian Savea shrugs off Jonah Lomu comparison |publisher=Stuff |author=Toby Robson |date=18 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 18 Oktober 2015
| tyd = 13:00 (BST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 20–43
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14223 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Luke Fitzgerald]], [[Jordi Murphy]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ian Madigan]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Ian Madigan]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Matías Moroni]], [[Juan Imhoff]] (2), [[Joaquín Tuculet]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicolás Sánchez]] (4)<br />'''Strafdoele:''' [[Nicolás Sánchez]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Ramiro Herrera]] {{Geelkaart|17|27}}
| stadion = [[Millennium-stadion|Millennium]], Cardiff
| bywoning = 72 316
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Nicolás Sánchez]] (Arg)
| notas = Dit is Argentinië se eerste oorwinning oor Ierland sedert hulle 30–15-oorwinning tydens die 2007-toernooi.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34561309 |title=Rugby World Cup 2015: Ireland 20–43 Argentina |publisher=[[BBC]] |author=John Haughey |date=18 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Argentinië se hoogste oorwinning in dié tyd oor Ierland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/oct/18/ireland-argentina-rugby-world-cup-quarter-final-joe-schmidt |title=Ireland 20–43 Argentina: how World Cup quarter-final was won and lost |publisher=[[The Guardian]] |author=James Riach |date=18 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 18 Oktober 2015
| tyd = 16:00 (BST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 35–34
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14219 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Adam Ashley-Cooper]], [[Drew Mitchell]] (2), [[Michael Hooper]], [[Tevita Kuridrani]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Bernard Foley]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Bernard Foley]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Peter Horne]], [[Tommy Seymour]], [[Mark Bennett]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Greig Laidlaw]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Greig Laidlaw]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Sean Maitland]] {{Geelkaart|42|52}}
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], Londen
| bywoning = 77 110
| skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Matt Giteau]] (Aus)
| notas = [[Fraser Brown]] en [[Tim Swinson]] (albei Sko) is oorspronklik in die beginspan benoem, maar nadat [[Ross Ford]] en [[Jonny Gray]] se skorsings vir drie wedstryde opgehef is, is hulle enkele minute voor afskop van die wedstryd in die beginspan benoem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/114956 |title=Ross Ford and Jonny Gray back in Scotland starting team |publisher=rugbybworldcup.com |date=17 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Matt Giteau]] en [[Stephen Moore]] word die sewende en agtste Australiese rugbyspelers onderskeidelik wat in hulle 100ste toetswedstryd speel.''
* ''Die 34 punte is die meeste wat Skotland in dié tyd teen Australië kon aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2015/oct/18/australia-v-scotland-rugby-world-cup-2015-live |title=Australia v Scotland: Rugby World Cup 2015 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Dan Lucas |date=18 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná die wedstryd het Wêreldrugby ’n verklaring oor skeidsregter Craig Joubert se omstrede toekenning van ’n laat strafdoel vir Australië uitgereik. Die verslag het tot die gevolgtrekking gekom dat hoewel Joubert destyds nie die televisiewedstrydbeampte kon geraadpleeg het nie, sy besluit in werklikheid verkeerd was, aangesien die herhaling gewys het dat die Australiese Nick Phipps die bal gespeel het voordat die Skot Jon Welsh dit ontvang het. Die regte oproep moes ’n skrum vir Australië vir die oorspronklike klopjag gewees het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/115761 |title=World Rugby Statement: Match officials’ performance review (Australia v Scotland) |publisher=rugbyworldcup.com |date=19 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 24 Oktober 2015
| tyd = 16:00 (BST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 18–20
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14214 Verslag]
| weg = {{NZLru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (5), [[Patrick Lambie]]<br />'''Kaart:''' [[Bryan Habana]] {{Geelkaart|52|62}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Jerome Kaino]], [[Beauden Barrett]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Dan Carter]]<br />'''Skepdoel:''' [[Dan Carter]]<br />'''Kaart:''' [[Jerome Kaino]] {{Geelkaart|39|49}}
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], Londen
| bywoning = 80 090
| skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|Fra]])
| speler van die wedstryd = [[Ben Smith]] (NZL)
| notas = Nieu-Seeland word die eerste span wat vier eindstryde haal, nadat hulle in die 1987-, 1995- en 2011-eindstryde verskyn het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34594462 |title=Rugby World Cup 2015: South Africa 18–20 New Zealand |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=24 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Australië in 2003 en Engeland in 2007 word Nieu-Seeland ook die derde verdedigende kampioen wat die eindstryd haal.''
* ''[[Sonny Bill Williams]], [[Jerome Kaino]] en [[Sam Whitelock]] (almal NZL) word die eerste drie rugbyspelers wat 13 agtereenvolgende rugbywêreldbekeroorwinnings aanteken.<ref name="auto">{{en}} {{cite web |url=https://www.odt.co.nz/sport/rugby/rugby-all-blacks-unchanged-final |title=Rugby: All Blacks unchanged for final |publisher=Otago Daily Times |date=30 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 25 Oktober 2015
| tyd = 16:00 (BST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 15–29
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14210 Verslag]
| weg = {{AUSru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Nicolás Sánchez]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Tomás Lavanini]] {{Geelkaart|26|36}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Rob Simmons]], [[Adam Ashley-Cooper]] (3)<br />'''Doelskoppe:''' [[Bernard Foley]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Bernard Foley]]
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], Londen
| bywoning = 80 025
| skeidsregter = Wayne Barnes ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Adam Ashley-Cooper]] (Aus)
| notas = [[Michael Hooper]] word ná slegs 3 jaar en 140 dae ná sy toetsdebuut die vinnigste rugbyspeler wat in sy 50ste wedstryd speel en ook die jongste Australiese rugbyspeler wat dié mylpaal bereik.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/rugby/rugby-world-cup/rugby-world-cup-wallabies-flanker-michael-hooper-brings-up-his-50th-test-against-argentina/news-story/3ae74012fc93bd5a67c0c144a002b9fe |title=Rugby World Cup: Wallabies flanker Michael Hooper brings up his 50th Test against Argentina |publisher=Fox Sports Australia |author=Iain Payten |date=23 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[James Slipper]] word die eerste Australiese [[stut]] wat in sy 73ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/rugby/five-key-matchups-between-the-wallabies-and-argentina-in-the-rugby-world-cup-semifinal/news-story/4528b66b17114e12d51b0767ba905f72 |title=Rugby World Cup 2015 semi-final: five key match-ups between the Wallabies and Argentina |publisher=Fox Sports |author=Christy Doran |date=25 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Adam Ashley-Cooper]] (Aus) teken ’n driekuns aan.''<ref name="Driekuns" />
* ''Ná Nieu-Seeland een dag vroeër word Australië die tweede span wat vier eindstryde haal, nadat hulle in die 1991-, 1999- en 2003-eindstryde verskyn het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34616563 |title=Rugby World Cup: Australia beat Argentina to reach final |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=25 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 30 Oktober 2015
| tyd = 20:00 (GMT)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 24–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14204 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[JP Pietersen]], [[Eben Etzebeth]]<br />'''Doelskop:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Juan Pablo Orlandi]]<br />'''Doelskop:''' [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Strafdoel:''' [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Skepdoel:''' [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Kaart:''' [[Tomás Cubelli]] {{Geelkaart|5|15}}
| stadion = [[Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion]], Londen
| bywoning = 55 925
| skeidsregter = John Lacey ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Irl]])
| speler van die wedstryd = [[Damian de Allende]] (RSA)
| notas = [[Patrick Lambie]] (RSA) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/sport/Rugby/WorldCup/Habana-praises-50-Test-cap-Lambie-20151031 |title=Habana praises 50-Test cap Lambie |publisher=[[Nuus24]] |author=Garrin Lambley |date=31 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 31 Oktober 2015
| tyd = 16:00 (GMT)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 34–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/14201 Verslag]
| weg = {{AUSru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Nehe Milner-Skudder]], [[Ma’a Nonu]], [[Beauden Barrett]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Carter]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Dan Carter]]<br />'''Kaart:''' [[Ben Smith]] {{Geelkaart|52|62}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[David Pocock]], [[Tevita Kuridrani]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Bernard Foley]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Bernard Foley]]
| stadion = [[Twickenham-stadion|Twickenham]], Londen
| bywoning = 80 125
| skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|Wal]])
| speler van die wedstryd = [[Dan Carter]] (NZL)
| notas = Sedert die 1995-eindstryd tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika is dit die tweede wat tussen twee spanne van die Suidelike Halfrond beslis is.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thenationalnews.com/sport/european-sides-on-high-alert-of-last-eight-exodus-at-rugby-world-cup-1.26066 |title=European sides on high alert of last-eight exodus at Rugby World Cup |publisher=The National |author=Geoffrey Riddle |date=16 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Nieu-Seeland word die eerste span wat sy wêreldtitel verdedig en sy derde titel inpalm.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/11967573/Its-official-this-New-Zealand-side-are-the-greatest-rugby-union-team-ever.html |title=It's official – this New Zealand side are the greatest rugby union team ever |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Paul Hayward |date=31 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is die eerste keer wat Nieu-Seeland die titel oorsee kon wen.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dailymail.co.uk/sport/rugbyunion/article-3298198/New-Zealand-34-17-Australia-Blacks-claim-record-Rugby-World-Cup-crown-tries-Nehe-Milner-Skudder-Ma-Nonu-Beauden-Barrett-settle-Southern-hemisphere-final.html |title=New Zealand 34–17 Australia: All Blacks claim record third Rugby World Cup crown as tries from Nehe Milner-Skudder, Ma’a Nonu and Beauden Barrett settle all-Southern hemisphere final |publisher=[[Daily Mail]] |author=Oliver Holt |date=31 Oktober 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Die 51 aangetekende punte is die meeste in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekereindstryd.''
* ''[[Ben Smith]] (NZL) word die eerste rugbyspeler wat ’n geelkaart in ’n eindstryd ontvang.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/rugby/rugby-world-cup/rugby-world-cup-2023-final-south-africa-beat-new-zealand-yellow-cards-history-news-reaction-sam-cane-red-card/news-story/ce3561c1132f739aac942b0299b2cf53 |title=‘Honestly fed up’: Ex-All Blacks rage at refs after card frenzy turns RWC final ‘boring as hell’ |publisher=Fox Sports |date=29 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Sonny Bill Williams]], [[Jerome Kaino]] en [[Sam Whitelock]] (almal (NZL) word die eerste drie rugbyspelers wat 14 agtereenvolgende rugbywêreldbekeroorwinnings aanteken.''<ref name="auto" />
* ''14 Nieu-Seelandse rugbyspelers sluit by vyf Australiërs en een Suid-Afrikaner aan as tweemalige rugbywêreldbekerkampioene. Richie McCaw word die eerste kaptein wat twee rugbywêreldbekertoernooie wen.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/the-legendary-list-of-two-time-rugby-world-cup-winners |title=The LEGENDARY list of two-time Rugby World Cup winners |publisher=Planet Rugby |author=Dylan Coetzee |date=14 November 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Nieu-Seeland wen die Rugbywêreldbeker 2015 sonder ’n verlore wedstryd.
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 2015
|-
|align=center|'''{{NZLru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 20 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 2015.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2015;spanmin1=01+Jan+2015;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |title=Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records |publisher=ESPNscrum |accessdate=23 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623084405/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=won;spanmax1=31+Dec+2015;spanmin1=01+Jan+2015;spanval1=span;template=results;trophy=17;type=team |archive-date=23 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
[[Lêer:2015 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 2015:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || C || 7 || 7 || 0 || 0 || 290 || 39 || 28 || 11 || 2
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || A || 7 || 6 || 0 || 1 || 222 || 28 || 17 || 16 || 0
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{RSAru}} || B || 7 || 5 || 0 || 2 || 241 || 26 || 15 || 25 || 2
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || C || 7 || 4 || 0 || 3 || 250 || 27 || 23 || 21 || 2
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || D || 5 || 4 || 0 || 1 || 154 || 18 || 14 || 12 || 0
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || D || 5 || 3 || 0 || 2 || 133 || 13 || 13 || 14 || 0
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || B || 5 || 3 || 0 || 2 || 170 || 17 || 14 || 19 || 0
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || A || 5 || 3 || 0 || 2 || 130 || 12 || 11 || 15 || 1
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 9 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || B || 4 || 3 || 0 || 1 || 98 || 9 || 7 || 13 || 0
|- style="background:#f55"
| 10 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || A || 4 || 2 || 0 || 2 || 133 || 16 || 10 || 10 || 1
|- style="background:#f55"
| 11 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || D || 4 || 2 || 0 || 2 || 74 || 7 || 6 || 9 || 0
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{GEOru}} || C || 4 || 2 || 0 || 2 || 53 || 5 || 5 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || A || 4 || 1 || 0 || 3 || 84 || 10 || 8 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || C || 4 || 1 || 0 || 3 || 70 || 8 || 3 || 8 || 0
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || B || 4 || 1 || 0 || 3 || 69 || 7 || 5 || 10 || 0
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{ROMru}} || D || 4 || 1 || 0 || 3 || 60 || 7 || 5 || 5 || 0
|- style="background:#f55"
| 17 || style="text-align:left;"|{{NAMru}} || C || 4 || 0 || 0 || 4 || 70 || 8 || 6 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 18 || style="text-align:left;"|{{CANru}} || D || 4 || 0 || 0 || 4 || 58 || 7 || 4 || 5 || 0
|- style="background:#f55"
| 19 || style="text-align:left;"|{{USAru}} || B || 4 || 0 || 0 || 4 || 50 || 5 || 2 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 20 || style="text-align:left;"|{{URUru}} || A || 4 || 0 || 0 || 4 || 30 || 2 || 1 || 6 || 0
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 48 || || || || 2439 || 271 || 197 || 224 || 8
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Nicolás Sánchez]]
| 97
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Handré Pollard]]
| 93
|-
|rowspan="2"| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Bernard Foley]]
|rowspan="2"| 82
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Dan Carter]]
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Greig Laidlaw]]
| 79
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[Ayumu Goromaru]]
| 58
|-
| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Dan Biggar]]
| 56
|-
| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Italië}} [[Tommaso Allan]]
| 44
|-
| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Owen Farrell]]
| 43
|-
| 10
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Julian Savea]]
| 40
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Julian Savea]]
| 8
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Nehe Milner-Skudder]]
| 6
|-
|rowspan="4"| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Bryan Habana]]
|rowspan="4"| 5
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Gareth Davies]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[JP Pietersen]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Juan Imhoff]]
|-
|rowspan="4"| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Adam Ashley-Cooper]]
|rowspan="4"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Drew Mitchell]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Kanada}} [[D.T.H. van der Merwe]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Tommy Seymour]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Krieketwêreldbeker 2015]]
== Notas ==
<references group="n" />
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Simon Barclay |title=Rugby World Cup 1987–2015: Complete Match Results & Statistics |publisher=Silverthorn Publishing |year=2015 |isbn=978-1-326-46806-4}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|2015 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 2015}}
* {{en}} [https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview Amptelike Rugbywêreldbekerwebwerf]
* {{en}} [http://en.espn.co.uk/2015-rugby-world-cup/rugby/series/164205.html?template=results Volledige uitslae en statistiek] by ESPNscrum
* {{en}} [https://www.espn.co.uk/rugby/table/_/league/164205/season/2015 Rugby World Cup Standings – 2015]
* {{en}} [http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees Rugbywêreldbekerskeidsregters] by RugbyRefs.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150401160106/http://www.rugbyrefs.com/wiki/index.php/Rugby_World_Cup_Referees |date=1 April 2015}}
* {{en}} {{IMDb-titel|3055036|2015 Rugby World Cup}}
{{Rugbywêreldbekerstadions 2015}}
{{Springbokke (2015 Rugbywêreldbeker)}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 2015}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Engeland]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Wallis]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Engeland]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Wallis]]
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|2015]]
[[Kategorie:Sport in 2015]]
n1t34jgq2z6b9fipntdebqqfyc8fosc
Krim
0
65372
2910582
2836818
2026-06-10T12:29:12Z
Jcb
223
2910582
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Land
| noemnaam = Krim
| volle_naam = Outonome Republiek die Krim<br />''Автономная Республика Крым''<br />''Qırım Muhtar Cumhuriyeti''
| algemene_naam =Krim
| beeld_vlag = Flag of Crimea.svg
| beeld_wapen = Emblem of Crimea.svg
| simbool_tipe = Wapen
| beeld_kaart = Crimea (orthographic projection).svg
| leuse = ''Процветание в единстве'' <br /> <small>("Welvaart in eenheid")</small>
| volkslied = ''Гімн Автономної Республіки Крим''<small><br />(Volkslied van die Outonome Republiek van Krim)</small>
| amptelike_tale = [[Russies]], [[Oekraïens]] en [[Krim-Tataars]]
| hoofstad = [[Simferopol]]
| latd = 45
| latm = 18
| latNS = N
| longd = 34
| longm = 24
| longEW = E
| grootste_stad = Hoofstad
| regeringsvorm = Russiese Republiek<ref>De facto; internasionaal as deel van Oekraïne erken</ref>
| leiertitels = Eerste minister
| leiername = Sergei Aksyonov
| oppervlak_rang =
| oppervlak_grootte =
| oppervlak = 26 081
| oppervlakmi² = 10 038
| persent_water = -
| bevolking_skatting = 1 962 663
| bevolking_rang = n.v.t.
| bevolking_skatting_jaar = 1 Maart 2012
| bevolking_sensus = 2 033 700
| bevolking_sensus_jaar = 2003
| bevolkingsdigtheid = 75.2
| bevolkingsdigtheidmi² =
| bevolkingsdigtheidrang =
| BBP_PPP =
| BBP_PPP_rang =
| BBP_PPP_jaar =
| BBP_PPP_per_kapita =
| BBP_PPP_per_kapita_rang =
| BBP =
| BBP_rang =
| BBP_jaar =
| BBP_per_kapita =
| BBP_per_kapita_rang =
| onafhanklikheidstipe = Krim Federale Distrik
| onafhanklikheidsgebeure =
| onafhanklikheidsdatums = <br />[[18 Maart]] [[2014]]
| MOI =
| MOI_rang =
| MOI_jaar =
| MOI_kategorie =
| Gini =
| Gini_rang =
| Gini_jaar =
| Gini_kategorie =
| geldeenheid = Russiese roebel<br /><small> (sedert 1 Junie 2014)</small>
| geldeenheid_kode = RUB
| land_kode =
| tydsone = Oos-Europese Tyd (OET)
| utc_afwyking = +2
| tydsone_somer = Oos-Europese Somertyd (OEST)
| utc_afwyking_DST = +3
| internet_domein = [[.crimea.ua]]
| skakelkode = 380
| voetskrif =
}}
Die '''Krim''', as politieke entiteit op subnasionale vlak die '''Outonome Republiek die Krim''' ([[Oekraïens]]: Автономна Республіка Крим, ''Avtonomna Respublika Krim''; [[Russies]]: Автономная Республика Крым, ''Avtonomnaja Respublika Krim''; Krim-Tataars: Qırım Muhtar Cumhuriyeti, Къырым Мухтар Джумхуриети), is 'n [[skiereiland]] aan die noordkus van die [[Swartsee]] en 'n outonome republiek in [[Oekraïne]] wat sedert 2014 deur [[Rusland]] opgeëis word.
[[Lêer:Закат (2517162534).jpg|duimnael|links|Sononder in Soedak.<br /> Krimlandskappe is van poëtiese intensiteit en het groot digters soos [[Aleksander Poesjkin]] en [[Adam Mickiewicz]] geïnspireer]]
[[Lêer:Demerdzhi A Chernykh 2013 01 29.jpg|duimnael|links|Skemertyd in die Demerdji-bergreeks]]
Die Krim-skiereiland verskil nie net in [[klimaat]] van die res van Oekraïne nie. Opvallend is die verskeidenheid kulturele invloede wat aan 'n lang lys van vreemde veroweraars te danke is. Die skiereiland se strategiese ligging in die Swartsee en sy vrugbare landbougrond het steeds weer die aandag van vreemde moondhede getrek. So is die gebied gedurende sy vroeë geskiedenis deur Cimmeriërs, [[Antieke Griekeland|Grieke]] en [[Romeinse Ryk|Romeine]] (wat dit Taurica genoem het), [[Skitiërs]], Krim-[[Gote]], [[Hunne]], [[Bulgare]], [[Chasare]], [[Kiëf-Roes]], [[Bisantynse Ryk|Bisantyne]], Kiptsjakke, [[Ottomaanse Turke]], die [[Tatare]] van die [[Goue Horde]] en die [[Mongoolse Ryk|Mongole]] ingeneem en oorheers.
In die 13de eeu is die Krim gedeeltelik deur die twee leidende Italiaanse stadstate, die [[Venesië|Republieke van Venesië]] en [[Genua]], oorheers en het later, van die 15de tot 18de eeu, deel uitgemaak van die Krim-Khanaat, 'n protektoraat van die [[Ottomaanse Ryk]]. In hierdie periode het dit die sentrum van 'n florerende slawehandel geword.
Vanaf die 18de tot die 20ste eeu was die skiereiland onder die bewind van die [[Russiese Ryk]]. Die Krim het ná die val van die Russiese Tsareryk in 1917 'n kort tyd lank as selfstandige staat bestaan, maar het vervolgens tydens die Russiese Burgeroorlog as 'n belangrike basis vir die Wit Leër in hul stryd teen die Bolsjewiste gedien. Die gebied is 'n tyd lank deur 'n reeks onstabiele regerings geadministreer voordat dit as 'n Outonome Sosialistiese Sowjetrepubliek in 1921 by die Sowjetunie ingelyf is.
Ná 'n kortstondige besetting deur [[Nazi-Duitsland]] gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]], waartydens die seehawe van Sewastopol byna volledig verwoes is, is die Krim in administratiewe opsig by die magtigste entiteit binne die [[Sowjetunie]], die [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek]] (RSFSR), ingelyf en later weer as deel van die [[Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek]] geadministreer.
Ná die verbrokkeling van die Sowjetunie het die Krim steeds deel van Oekraïne gebly en 'n outonome parlementêre republiek gevorm wat oor sy eie grondwet beskik en in ooreenstemming met Oekraïense wette geregeer is. In Maart 2014 het die plaaslike regering Krim eensydig onafhanklik verklaar. Ná 'n omstrede referendum, waartydens 'n meerderheid kiesers ten gunste van die aansluiting by die Russiese Federasie gestem het, is die skiereiland [[de facto]] by Rusland ingelyf.
Die stad Simferopol, wat reeds in die antieke tydperk bestaan het en as basis vir die Sowjet-Russiese Swartseevloot gedien het (tans is dit die hoofbasis vir die Russiese Swartseevloot), dien as hoofstad van die Krim en as administratiewe setel van die plaaslike regering. Die outonome republiek met 'n oppervlakte van 26 081 km² het 'n bevolking van twee miljoen, waaronder 60 persent etniese [[Russe]] en 25 persent etniese [[Oekraïners]]. 77 persent praat Russies as moedertaal en tien persent Oekraïens.<ref>''dpa (Deutsche Presse-Agentur), 1 Maart 2014''</ref>
== Geografie ==
=== Ligging en landskapsvorme ===
Die Krimskiereiland, vroeër ook Tauriese Skiereiland genoem, is in die suide van Oekraïne geleë en word deur twee groot waterliggame omring – die [[See van Azof]] in die noordooste en die Swartsee in die weste en suide. Die landengte van Perekop, wat net agt kilometer wyd is, vorm die enigste landverbinding met die Oekraïense vasteland in die noorde. Ná die Russiese anneksasie van die skiereiland is 'n padbrug, die sogenaamde [[Krimbrug]], oor die Seestraat van Kertsj gebou wat die Krim met die Russiese vasteland verbind.
[[Lêer:Crimea republic map.png|duimnael|links|Die Outonome Republiek Krim en die hawestad Sewastopol]]
[[Lêer:Romankosh.jpg|duimnael|links|'n Ortodokse kruis op die bergpiek Roman Kosj]]
Met 'n oppervlakte van 26 081 km² is die Krim effens kleiner as [[België]]. Dit strek oor 'n maksimumafstand van 205 kilometer in noord-suidelike en oor 325 kilometer in oos-westelike rigting. Die noorde van die skiereiland bestaan uit 'n plat steppe-landskap wat saam met die saggies golwende heuwelland op die Kertsj-skiereiland sowat vier-vyfdes van die totale oppervlakte beslaan.
Die suide is bergagtig met drie bergreekse wat saam die Krimgebergte vorm en almal parallel in oos-westelike rigting loop. Kenmerkend is die drie landskapsvorme wat deur al drie reekse gedeel word: sagte hellings in die noorde, hoë bergwande in die suide en lig beboste hoogplato's. Die hoogste bergpieke is Roman Kosj (1 545 meter bo seevlak), Tsjatirdag (1 527 meter) en Lapata (1 406 meter).
Die bergreekse vorm nie net 'n geografiese versperring met 'n wydte van sowat 50 kilometer nie, maar is ook 'n klimaat- en waterskeiding. Die gebied suid van die Krimgebergte het 'n Mediterreense klimaat wat uiters geskik vir wyn- en [[vrugte]]verbouing is. So staan die Krimskiereiland al lank vir sy vonkelwyn van hoë gehalte bekend. Die noordelike dele van die Krim word deur 'n gematigde klimaat gekenmerk waardeur winters heelwat kouer is as in die suide.
=== Waterliggame ===
[[Lêer:Simferopol Reservoire 1.jpg|duimnael|Die Salgirdam naby [[Simferopol]]]]
[[Lêer:Crimea Grand Canyon Waterfall Cr-9.jpg|duimnael|Waterval in die Krim se "Grand Canyon"]]
Water was nog altyd skaars op die Krim en is in die verlede dikwels as 'n heilige goed beskou. Ook vandag moet gedurende droë somers gereeld waterbeperkings ingestel word. Die kanaal, wat in die Sowjettydperk gebou is om water uit die Dniprorivier na die skiereiland om te lei, voorsien ekstra water aan die Krim, maar kan nie tred hou met die immer stygende vraag na water nie.
Die sowat 150 riviere, wat op die skiereiland vloei en almal in die Krimgebergte ontspring, is merendeels klein bergstroompies wat gedurende die somermaande opdroog. Die grootste hiervan, die Salgir, vloei grotendeels deur laer geleë gebiede. Noord van Simferopol neem sy waterafloop in die steppelandskap merkbaar af voordat dit in die noordooste van die Krim in die Siwasj-soutmeer uitmond. Gedurende warm somers droog ook dié rivier dikwels op.
'n Aantal riviere, wat teen die suidelike hellings van die bergreeks ontspring, begin as watervalle. Die meeste waterliggame in die noordelike steppelandskap is soutmere, veral by die landengte van Perekop, naby Kertsj, Jevpatorija en Saki), en mineraalryke warmwaterbronne. Die meeste soutmere het 'n diepte van slegs een meter en droog gedurende die warmste somermaande op.
=== Toeristegebiede langs die kus ===
[[Lêer:Widok na Jałtę ze statku 07.JPG|duimnael|'n Klipstrand in Jalta]]
Die bekende herstellings- en strandoorde van die Krim is op 'n nou kusstrook tussen die suidelike hellings van die hoofreeks en die Swartsee geleë. Hierdie smal kuslandskap met 'n wydte van tussen twee en agt kilometer word in geografiese opsig dikwels verder verdeel in die eintlike Krim-suidkus (met die bekende toeristestad Jalta), wat wes van Aloesjta geleë is, en die Suidooskus, wat ooswaarts tot by Feodosija strek. Die derde belangrike herstellings- en toeristegebied op die Krim is aan sy weskus geleë, met Jevpatorija as belangrikste nedersetting.
Die bekendste strand- en herstellingsoorde langs die suidkus is – in oos-westelike rigting – Aloesjta, Goersoef, Massandra, Jalta, Liwadia, Oreanda, Mischor (met die herstellingsoorde Gaspra en Koreis), Aloepka, Simeis en Foros. Behalwe vir Gaspra en Koreis (wat op 100 meter bo seevlak en 'n entjie van die strand af geleë is) is alle genoemde nedersettings aan die see geleë.<ref>Wladimir Tschernow: ''Bildreiseführer – Die Südküste der Krim''. Moskou: Planeta 1986, bl. 6-7</ref>
== Flora en fauna ==
=== Plantegroei ===
[[Lêer:Голіцинська стежка.jpg|duimnael|'n [[Denneboom]] (''Pinus brutia'') langs die Golitsinpad, 'n staproete wat in die rotswand van die Choba-Kaja-bergpiek gebeitel is]]
Vanweë sy besondere geografiese ligging vervul die Krim as planteryk in vele opsigte 'n soort brugfunksie en verbind die flora van verskillende streke met mekaar – die Oos-Europese Vlakte, die Mediterreense gebied, Klein-Asië en die [[Kaukasus]]. So word die plaaslike flora op plekke, veral in die Krimgebergte, deur 'n groot verskeidenheid spesies gekenmerk. Daarnaas word hier ook spesies aangetref wat in ander Europese bergstreke soos die [[Apennyne]], die [[Pireneë]] en die [[Balkan]]skiereiland lankal verdwyn het nadat die plantegroei in dié gebiede baie eeue lank aan menslike invloed soos byvoorbeeld intensiewe boerdery blootgestel was.
[[Lêer:Rosa Sole des Siwaschsees im westlichen Teil.jpg|duimnael|links|Mikroalge (''Dunaliella salina'') gee 'n [[pienk]] kleur aan die Siwasjmeer, 'n uitgestrekte stelsel van ondiep soutwater-strandmere aan die Krim se noordooskus]]
Gedurende die jongste geologiese tydperk het die Krim se landverbinding met die vasteland verbreek, en dit het in plant- en dierkundige opsig 'n eiland geword. Die Siwasj-soutmeer in die noorde van die skiereiland vorm sedertdien 'n onoorkombare versperring vir die meeste plant- en dierspesies sodat die Krim se plante- en diereryk 'n onafhanklike ontwikkelingsproses gevolg het.<ref>{{Cite web |url=http://fankytour.com.ua/en/crimea/flora.php |title=''Funky Tour: Flora on the Crimean peninsula'' |access-date=10 Julie 2014 |archive-date= 9 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140309233919/http://fankytour.com.ua/en/crimea/flora.php |url-status=dead }}</ref>
Die natuurlike plantegroei op die Krim word op meer as 2 700 spesies beraam, waarvan 280 uitsluitlik op die skiereiland voorkom. Vir die beskerming van die inheemse flora en sy bedreigde spesies is ses natuurparke, 29 reservate en natuurmonumente asook 102 bykomende beskermingsgebiede opsygesit.
Afhangende van klimatiese besonderhede verskil die inheemse flora van streek tot streek. Die steppegebiede, waar veral graan, wyn en vrugte verbou word, is arm aan natuurlike plantspesies. Daarenteen is die laer geleë dele van die Krimgebergte met digte bosse bedek. Hier word hoofsaaklik eike-, beuke-, esse-, esdoring- en dennebome (''Pinus'') asook Europese haagbeuke (''Carpinus betulus'') aangetref.
Die suidkus met sy mediterreense klimaat is die natuurlike [[habitat]] van subtropiese plantspesies soos palms, sipresse, pistachio-, amandel-, jenewer-, magnolia-, seder-, oleander- en olyfbome. Hier is ook wingerde en tabakplantasies aangelê.
=== Dierelewe ===
[[Lêer:Carabus tauricus.jpg|duimnael|'n Wyfiekewer van ''Carabus scabrosus tauricus'']]
Die kusgebiede in die noorde van die Krim soos die Karkinitskibaai dien as broeiplekke vir 'n verskeidenheid watervoëlspesies, waaronder eende en seemeeue. Reiers maak hul neste in die digte riet. 'n Deel van die noordelike kusstrook is saam met 'n aantal eilande tot natuurbewaringsgebied verklaar. Swane, wat volop is in die gebied, was die naamgewers vir die eilandgroep wat as Swaaneilande bekend staan.
Slegs 'n beperkte aantal dierspesies is aangepas om in die steppegebiede te oorleef. Dit is die habitat van hase, muishonde, vosse, hamsters, rotte, verskillende muisspesies, [[lewerike]] en valke. Die berggebiede is die natuurlike habitat van bokke, vosse, marters, dassies, kraaie, spegte en uile.
Ondergrondse holtes is geskikte rusplekke vir 'n verskeidenheid dierspesies soos vlermuise, wurms, insekte en [[weekdiere]]. Vlermuise rus in kolonies van ses of meer spesies in rotsklowe, grotte en soms ook in dakkamertjies van huise. 'n Groot verskeidenheid akkedisse kom op die skiereiland voor, waarvan sommige spesies tot bepaalde streke beperk is. So is die inheemse Krimgekko se habitat beperk tot die suidelike kusstrook tussen Sewastopol en Aloesjta waar dit in laer geleë gebiede op hoogtes van maksimaal 300 meter bo seevlak aangetref word.
Endemiese dierspesies, wat uitsluitlik op die Krim voorkom, sluit Krimherte en kewerspesies soos ''Carabus scabrosus tauricus'' en ''Brachinus pectoralis'' en die [[houtluis]] ''Porcellionides approximatus'' in. Van die Krim se fauna word meer as die helfte – altesaam 196 spesies – as bedreig geklassifiseer, waaronder die swart ooievaar, enkele dolfynspesies, poue, kraanvoëls, seearende en boomsingertjies.<ref>''Red Data Book of Ukraine. Animal Kingdom. Derde uitgawe 2009''</ref>
== Geskiedenis ==
Die Krim se naam het sy etimologiese wortel vermoedelik in die Mongools-Tataarse ''kerim'' of "vesting", of die Krim-Tataarse ''qrim'' ("rots"). Alhoewel die skiereiland 'n lang en wisselvallige geskiedenis het, was daar – volgens moderne kategorieë – nooit 'n inheemse bevolking nie. Die Krim het in die verlede onder Kimmeriese, Tauriese, Skitiese, Griekse, Romeinse, Gotiese, Sarmatiese, Bisantynse, Hunniese, Chasariese, Kiptsjakiese, Mongools-Tataarse, Venesiaanse, Genuese, Osmaanse en uiteindelik Russiese bewind gestaan.
=== Antieke tydperk ===
[[Lêer:Національний заповідник «Херсонес Таврійський» 2.jpg|duimnael|Die bouvalle van Chersonesos, met die 19de eeuse Ortodokse Wladimirkatedraal in die agtergrond]]
In die antieke tydperk is die Krim aanvanklik deur Kimmeriërs en Tauriërs, later deur Skitiërs bewoon. Griekse setlaars het kolonies gestig wat die bakermat van die Bosporus-koninkryk sou vorm. Die skiereiland het in [[Grieks]] as ''Chersónesos Tauriké'' of Tauriese Skiereiland bekend gestaan, 'n naam wat na die destydse bewoners, die Tauriërs, verwys het. Chersonesos, 'n Griekse nedersetting naby die huidige Sewastopol, het tot die belangrikste antieke nedersetting ontwikkel.
In die 1ste eeu v.C. het die Krim onder Romeinse invloed gekom, alhoewel dit nooit 'n Romeinse provinsie geword het nie. So het die Bosporus-ryk ook in die Romeinse tyd sy onafhanklikheid formeel gehandhaaf, net soos die Griekse ''polis'' Chersonesos.
In die tyd van die Europese volksverhuising het Gotiese setlaars hulle in die 3de eeu n.C. op die Krim gevestig. Hierdie Germaanse stam, wat later as Krimgote bekend sou staan, het sy spore tot in die 16de eeu gelaat. So het die Italianers na die skiereiland nog in die 15de eeu as ''Gotia'' verwys.
Vanaf die 5de eeu het 'n reeks opeenvolgende veroweraars die Krim binnegeval – Hunne, Chasare, Kumare en Tatare. In die [[Middeleeue]] is na die Krim derhalwe as Chasariese Skiereiland of Gazaria verwys.
=== Middeleeue ===
[[Lêer:Крепость Антон Петрусь 8.jpg|duimnael|Die kasteel in Soedak is 'n indrukwekkende voorbeeld van die magtige vestings wat die Genuese handelsposte op die Krim beskerm het]]
In die [[13de eeu]] het [[Mongole]] van die [[Goue Horde]], wat die Krim by hul invloedsfeer ingelyf het, hul handelsbetrekkinge na verafgeleë gebiede uitgebrei. Die Krim se handelsbande met [[Egipte]] was so belangrik soos die Mongoolse betrekkinge met die [[Italië|Italiaanse]] stadstate [[Venesië]] en [[Genua]]. Dié twee Italiaanse [[Republiek|republieke]] het dikwels as middelmanne vir handel met [[Egipte]] opgetree en hiervoor hul handelsvlote as vervoergeriewe beskikbaar gestel.
Vir Genuese koopliede was die Krim die spilpunt van handel met die Ooste waar karavane met sy en [[Spesery|speserye]] aangekom het. Die Genuese handelsposte in die gebied is deur magtige vestings beskerm wat later deur Mongoolse aanvallers ingeneem en vernietig is. Die vesting Sudak is die enigste wat tot vandag toe bewaar gebly het.
[[Slawerny|Slawe]] was een van die vernaamste "uitvoergoedere" op die Egiptiese roete, maar is ook na [[Europa]] verkoop, net soos [[graan]], speserye, [[Vel|velle]] en huide. Die Krim het voordeel getrek uit sy strategiese ligging naby die noordelike eindpunt van die [[Syroete]] of "Mongoolse Roete". Die enigste mededinger van ekonomiese belang vir hawestede in die Krim was Tana, 'n Venesiaans-oorheerste seehawe by die [[Don]]rivier se monding in die [[Swartsee]].
Die Krim se politieke geskiedenis in die laat middeleeue is oorheers deur die strawwe mededinging en konflikte tussen [[Christendom|Christelike]] moondhede, waaronder Genua, Venesië en die [[Bisantynse Ryk]]; en hulle dikwels vertroebelde betrekkinge met die Mongoolse Goue Horde en [[Ottomaanse Ryk|Osmaanse Ryk]] wat sy magsgebied in dié tyd bestendig uitgebrei het. In die loop van die [[15de eeu]] het die Krim uiteindelik in sy geheel onder Osmaanse bewind gekom. Italiaanse koopmans, wat voor hierdie ontwikkeling die oorheersende faktor in die Krim se buitehandel was, is na [[Konstantinopel]] en [[Beyoğlu|Pera]] gedeporteer.
=== Khanaat van die Krimtatare ===
[[Lêer:CmentarzChanow 0.jpg|duimnael|Tataarse begraafplaas in die Bachtsjisarai-paleis]]
Die Goue Horde was al besig om te verbrokkel toe 'n sylyn van die Mongole-khane omstreeks 1430 die sogenaamde Krim-khanaat met die hoofstad Bachtsjyssaraj gevestig het, 'n ryk wat ook groot dele van die huidige Oekraïne oorheers het. Dié ryk het al in 1475 onder Osmaanse bewind gekom, maar het nogtans 'n mate van outonomie geniet en is in die volgende eeue, tot en met die Russiese verowering van die Krim, deur die Tataarse Giray-dinastie geregeer. In 1502 het die [[Krimtatare]] 'n oorwinning oor die laaste khan van die Goue Horde behaal en sodoende die weg gebaan vir die Russiese verowering van Kasan in 1552 en Astrachan in 1556.
Die Oekraïense binneland het in dié tyd steeds weer onder Krimtataarse rooftogte deurgeloop waarby baie Oekraïense gevangenes as slawe na die Midde-Ooste verkoop is. In 1571 het Krimtataarse magte so ver noord as Moskou beweeg en die stad aan die brand gesteek. Hulle het in die volgende jaar in die slag van Molodi 'n verpletterende nederlaag gely.
=== Russiese bewind ===
[[Lêer:Ivan Constantinovich Aivazovsky - The Russian Squadron on the Sebastopol Roads.jpg|duimnael|Die Russiese Eskader in Sewastopol.<br /><small>Skildery deur [[Iwan Aiwazofski|Iwan Konstantinowitsj Aiwazofski]] (1846)</small>]]
[[Lêer:Chersonesos Bell.jpg|duimnael|Die Chersonesos-klok, een van die hoofbesienswaardighede in Sewastopol, is in die laat 18de eeu as misklok gegiet]]
In 1774 het die Krim volgens 'n Russies-Osmaanse ooreenkoms van die Osmaanse Ryk onafhanklik geword en daarna gaandeweg onder Russiese invloed gekom. Die Russiese Ryk het druk op die Christelike bevolking – hoofsaaklik Oekraïners, Grieke en Armeniërs – uitgeoefen om die skiereiland te verlaat en sodoende die Krim se ekonomiese agteruitgang en 'n burgeroorlog tussen die verskillende khane bevorder.
Onder [[Grigori Potjomkin]] is die Krim deur Rusland geannekseer en deur tsarin [[Katharina II van Rusland|Katharina die Grote]] op 8 April 1783 formeel tot 'n gebied verklaar wat "van nou af en vir alle tye" onder Russiese bewind sou bly. In administratiewe opsig het die skiereiland deel uitgemaak van die Goewerment Taurië (Russies: Таврическая губерния), net soos 'n deel van die oostelike vastelandse kus wat tot die [[Dnjepr|Dnipro-rivier]] se benedeloop gestrek het. Die Russiese owerheid het vergeefse pogings onderneem om die Tataarse ''Krim'' deur die nuwe naam ''Taurië'' te vervang.
Ná die aansluiting by Rusland was die amptelike beleid daarop gemik om die Krimtataarse element terug te dring. So is die vestiging van ander etniese groepe, waaronder Duitse, Griekse, Bulgaarse, [[Baltiese lande|Baltiese]] en Russiese setlaars, bevorder. Die laasgenoemde was merendeels afgetrede soldate of [[Kosakke#Zaporozje-Kosakke|Zaporozje-kosakke]]. Tataarse boere, wat 96 persent van die Tataarse bevolking verteenwoordig het, is na die onvrugbare gebiede in die binneland teruggedring waar hulle in armoede verkeer en kultureel verarm het.<ref>Erhard Sölting: ''Eine Weltmacht zerbricht. Nationalitäten und Religionen in der UdSSR''. Derde uitgebreide en hersiene uitgawe. Frankfurt am Main: Eichborn 1991, bl. 158</ref>
Vrugbare landbougrond is vanaf 1784 onder die bevel van Potjomkin gekonfiskeer en aan Russiese adellikes oorhandig. As gevolg van dié beleid het 'n massavlug van Tatare begin. Na ramings is meer as 100 000 Tataarse bewoners verdryf, hoofsaaklik na [[Turkye]] waar hul nakomelinge steeds aangetref word.
Die reis van tsarin Katharina II deur die nuut verowerde suidelike gebiede in 1787, wat deur haar tydgenote gedokumenteer is, word algemeen as die historiese beginpunt van die Russiese "Krimmite" beskou. Russiese politici en militariste was bewus van die geostrategiese betekenis van die Krim, maar nogtans was die kennis oor die skiereiland se geografie en natuur indertyd nog baie beperk. Die tsaregesin het vooraf wetenskaplikes en diplomate as verkenners uitgestuur.
[[Lêer:Fireworks crimea.jpg|duimnael|links|'n Groot vuurwerkvertoning is ter geleentheid van tsarin Katharina II se besoek op die Krim gehou<br /><small>Skildery deur 'n onbekende kunstenaar</small>]]
Tsarin Katharina II se reisgeselskap het naas die Oostenrykse keiser Joseph II ook Franse, Engelse en Duitse gesante ingesluit waardeur die reis 'n besondere politieke betekenis gekry het – vir die Russiese Ryk was dit 'n welkome geleentheid om sy mag en invloed te demonstreer. Die legendariese "Potjomkin-dorpe" word steeds met dié rondreis verbind. Potjomkin het sekerlik nie die straattonele van vals fasades laat bou nie waarmee die term vandag geassosieer word, maar beslis moeite gedoen om vir die tsarin en haar begeleiers die indruk van 'n welvarende streek te skep – met nuut geverfde fasades, welgevoede boeregemeenskappe wat vrolik gesing het terwyl hulle hul werk op die velde verrig het, en Krimtatare wat hul lojaliteit aan die Russiese tsarin betoon het. Potjomkin het deeglik uit eie belang gehandel en met sy vertoning van natuurskoon, ekonomiese welvaart en vreedsame onderdane sy kritici in [[Sint Petersburg]] laat verstom nadat gerugte van sy beweerde onvermoë die rondte in die Russiese hoofstad gedoen het.
Die kusstad Sewastopol is in die eerste helfte van die 19de eeu onder leiding van admiraal Michail Lasaref tot die hoofbasis van die Russiese Swartseevloot uitgebou. Sewastopol en ander gebiede op die Krim is tussen 1853 en 1856 deur die Krimoorlog geraak. Dele van die skiereiland is tydelik deur geallieerde magte (waaronder Franse en Britse troepe as bondgenote van die Osmaanse Ryk, vanaf 1855 ook magte van die Koninkryk Sardinië). Die oorlogshandelinge het tot 'n verdere massavlug van Krimtatare gelei wat weens hul steun vir die Osmaanse saak Russiese vergelding gevrees het. In die 1870's en 1880's het die massa-emigrasie van Krimtatare voortgeduur sodat hulle teen die einde van die 19de eeu nog slegs 'n minderheid van sowat 187 000 (in vergelyking met 'n totale bevolking van 530 000) gevorm het.
Ná die Russiese Oktoberrewolusie is in 1917 die kortstondige "Tauriese Sosialistiese Sowjetrepubliek" (Russies: Советская Социалистическая Республика Тавриды) op die Krim uitgeroep. Dit is opgevolg deur die onafhanklike Krimtataarse "Volksrepubliek die Krim".
=== Tyd tussen die wêreldoorloë ===
Gedurende die Russiese Burgeroorlog is die Krim deur die anti-kommunistiese Wit Leër beset. Nadat hul aanvoerder, Pjotr Nikolajewitsj Wrangel, 'n militêre nederlaag gely het, is die skiereiland deur die [[Rooi Leër]] ingeneem. In 1921 is die Outonome Sosialistiese Sowjetrepubliek Krim geproklameer wat deel uitgemaak het van Sowjet-Rusland (die Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjetrepubliek) – en juis nie die Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek waaraan dit in die noorde gegrens het nie.
Stalin se geforseerde kollektivering van die landboubedryf het, net soos in die aangrensende Oekraïne, gepaard gegaan met hongersnood. Die Tataarse bevolking was bowendien die teiken van russifisering. So is die Krimtataarse politieke en kulturele elites tussen 1928 en 1939 geëlimineer.<ref>Alan W. Fisher: ''The Crimean Tatars''. Stanford, CA: Hoover Institution Press 1978, bl. xii</ref>
=== Tweede Wêreldoorlog ===
[[Lêer:Yalta Edit.jpg|duimnael|Die Britse premier [[Winston Churchill|Winston S. Churchill]], die Amerikaanse president [[Franklin D. Roosevelt]] en Sowjetleier [[Josef Stalin]] tydens die Jalta-konferensie in Februarie 1945]]
Gedurende die Tweede Wêreldoorlog is die Krim ná hewige gevegte tussen Duitse en Sowjet-troepe in Sewastopol – wat indertyd as die wêreld se sterkste vesting beskou is – tussen 1942 en 1944 deur die Duitse Weermag beset. Die Nasionaalsosialistiese het die skiereiland – met verwysing na die Germaanse Krimgote – as ''Gotengau'' geannekseer en voorsiening vir die vestiging van Suid-Tiroolse setlaars gemaak. Weens die militêre verloop van die oorlog is hierdie plan egter nooit verwesenlik nie.<ref>{{Cite web |url=http://www.welt.de/geschichte/zweiter-weltkrieg/article106676727/Raum-fuer-Suedtiroler-Hitlers-Sturm-auf-die-Krim.html |title=Berthold Seewald: ''Raum für Südtiroler – Hitlers Sturm auf die Krim''. In: ''Die Welt'', 2 Julie 2012. Besoek op 18 Maart 2014 |access-date=18 Maart 2014 |archive-date=28 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228095440/http://www.sf.ukrstat.gov.ua/ |url-status=dead }}</ref> In die [[katakombe]]s van Adjimoesjkai het duisende Sowjet-soldate en burgerlikes nog tot in die laat najaar van 1942 felle weerstand teen die Weermag gebied.
Op bevel van Josef Stalin is die Krimtatare op 18 Mei 1944, ná die Slag op die Krim, weens hul beweerde kollaborasie met die Duitse besetters – en ondanks die feit dat talle Krimtatare as soldate in die Rooi Leër geveg het – na Sentraal-Asië gedeporteer. Sowat die helfte van die Krimtataarse bannelinge, wat in veewaens vervoer is, het nog op pad na hul bestemmings gesterf. Ook Armeniërs en Krimduitsers het hierdie lot gedeel en is na ander streke verban. Die Krim se status as outonome gebied binne die Sowjetunie is deur Stalin herroep.
In Februarie 1945 is die Jalta-konferensie, waartydens die Geallieerde Magte belangrike besluite oor die na-oorlogse orde geneem het, op die Krim gehou.
=== Na-oorlogse tydperk en Russies-Oekraïense konflik ===
[[Lêer:Kanaka. Crimea. Urraine.jpg|duimnael|Swartseekus naby Kanaka]]
[[Lêer:Sevastopol Frigate Hetman Sahaydachniy IMG 3970 1725.jpg|duimnael|Die fregat ''Hetman Sahaidatsjni'', vlagskip van die Oekraïense Vloot, in Sewastopol-hawe. Volgens nuusberigte het die skip ná 'n muitery aan boord die Sint Andrieskruisvlag, simbool van die Russiese Vloot, gehys terwyl dit vroeg in Maart 2014 op pad na Sewastopol in Mediterreense waters gevaar het]]
[[Lêer:Шаан-Кая в облаках.jpg|duimnael|links|220px|Digte mis omhul die bergpiek Sjaän-Kaja in die Jalta-natuurreservaat]]
Vanaf 1946 was die Krim agt jaar lank 'n [[oblast]] van die Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek (RSFSR). Nadat [[Nikita Chroesjtsjof]], wat as nakomeling van Oekraïense boere in Rusland gebore is, as partyleier van die Kommunistiese Party van die Sowjetunie verkies is, is die Krimskiereiland ter geleentheid van die 300-jarige jubileum van die Verdrag van Perejaslaf by die Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek ingelyf. Weens die militêre bedreiging deur Pole het die Oekraïense Kosakkestaat in 1654 met dié ooreenkoms die Russiese Tsareryk as beskermende moondheid erken.
Volgens Nikita Chroesjtsjof se seun Sergei, 'n ruimtevaart-ingenieur en politoloog wat hom in die Verenigde State gevestig het, is die Krim nie om politieke, morele of etniese redes aan Oekraïne afgestaan nie, maar eerder weens ekonomiese oorwegings. In die 1950's is kanale beplan om die [[Wolga]]rivier met die Krim en die Donetsbekken te verbind. Om administratiewe prosedures te vergemaklik (veral met die oog op watervoorsiening), is besluit om die Krim by die Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubiek in te sluit sodat slegs een – en nie twee – republieke by dié projek betrokke was. Vir Chroesjtstjof was die moontlike ontbinding van die Sowjetunie en die onafhanklikwording van Oekraïne indertyd nog feitlik ondenkbaar.<ref>[http://spravy.pravda.sk/svet/clanok/309592-vratit-krym-dobrovolne-sotva/ ''Vrátiť Krym? Dobrovoľne sotva'' (''Die Krim teruggee? Nie vrywillig nie.'') In: ''Pravda.sk'', 24 Februarie 2014. Besoek op 1 Maart 2014]</ref>
Met die ontbinding van die Sowjetunie het die Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek op 24 Augustus 1991 binne sy bestaande grense onafhanklik geword, met die Krimskiereiland as integrale bestanddeel van sy staatsgebied. In 'n referendum, wat in Desember 1991 gehou is, het 54 persent van die kiesers op die Krim die proklamasie van 'n onafhanklike Oekraïense republiek goedgekeur.<ref>[http://www.laender-analysen.de/ukraine/pdf/UkraineAnalysen12.pdf ''Ukraine-Analysen 12/06, bl. 2'']</ref> Nogtans het die Oekraïense regering aanvanklik moeilikhede ondervind om sy gesag oor die gebied te vestig. 'n Beplande referendum oor die onafhanklikwording van die Krim is uiteindelik nie gehou nadat plaaslike politici onder die politieke druk uit Kiëf geswig het. Vervolgens het die strydende partye in 1992 'n kompromie aangegaan waarvolgens die Krim as selfregerende republiek binne die Oekraïense staat 'n hoë mate van outonomie sou geniet, onder meer ten opsigte van finansiële sake, administrasie en regswese. Die Krim se grondwet van 1998 het die taalregte van Oekraïens-, Russies- en Krimtataarssprekendes verskans.
Vir die Russiese Federasie was veral die verlies van Sewastopol, die tuishawe van die Russiese Swartseevloot, 'n probleem. Die stad is nie net die belangrikste Russiese vloothawe nie, maar het vanweë sy besondere rol in die Krimoorlog en die Tweede Wêreldoorlog byna mitiese status verwerf. In Julie 1993 het die Russiese parlement aanspraak op Sewastopol en sy omgewing as deel van die Russiese staatsgebied gemaak.
In 'n ooreenkoms, wat in Mei 1997 tussen die Russiese Federasie en Oekraïne gesluit is, is die Swartseevloot tussen die twee lande opgedeel. Die Russiese Vloot het die reg gekry om 'n verdere twintig jaar gebruik te maak van die hawegeriewe in Sewastopol, waarby Rusland as pagter van die vlootbasis optree. In die gewapende konflik tussen Georgië en Rusland in 2008 het die Oekraïense president Wiktor Joesjtsjenko die kant van Georgië gekies en gedreig om die vlootooreenkoms met Rusland nie meer te verleng nie. Eers tydens die presidentskap van Wiktor Janoekowitsj is die ooreenkoms in 2010 verleng tot 2042. In ruil hiervoor het Rusland ingestem om aardgas teen laer pryse as op die wêreldmark aan Oekraïne te verskaf.
Die politieke gebeure in Oekraïne vroeg in 2014, waartydens die regering van president Joesjtsjenko voor betogers moes swig, en die magsoorname van 'n nuwe koalisieregering wat lede van die anti-Russiese, regsgesinde Swoboda-party het daartoe gelei dat die plaaslike administrasie en groot dele van die bevolking weer separatistiese neigings getoon het. 'n Nuwe referendum oor die moontlike onafhanklikwording van die Krim is aangekondig, terwyl Moskou Russiese troepe na die skiereiland ontbied het. Hierdie stap is deur die Oekraïense en buitelandse regerings skerp veroordeel.
Terwyl Sewastopol reeds sedert die laat 18de eeu as Russiese vlootbasis dien, is hierdie seehawe nie van kardinale belang vir die Russiese Vloot nie. Die Swartseevloot is die kleinste van Rusland se vier vlote, en die land beskik oor sy eie seehawens langs die Swartseekus. So het Moskou reeds vroeër begin om die hawegeriewe in Noworossisk uit te brei en oorlogskepe na hierdie seehawe te verskuif.<ref>[http://edition.cnn.com/2014/02/27/world/europe/ukraine-crimea-5-things/ ''CNN International Edition: Ukraine's Crimea lives in Russia's shadow: 5 things to know, 28 Februarie 2014. Besoek op 2 Maart 2014'']</ref>
=== Onafhanklikheidsverklaring en referendum ===
[[Lêer:Лисяча бухта. Кінець негоди.jpg|duimnael|Krim, land met 'n onbesliste status: sonstrale breek deur reënwolke oor Lisiatsjabaai]]
Op 16 Maart 2014 het 83 persent van die stemgeregtigdes op die Krim-skiereiland by die stembus opgedaag om oor die toekomstige status van die gebied te stem. Byna 97 persent van die uitgebragte stemme was ten gunste van 'n aansluiting by die Russiese Federasie.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-26608083 ''BBC News, 17 Maart 2014: Ukraine crisis: Do Crimea referendum figures add up? Besoek op 17 Maart 2014'']</ref> 'n Groot persentasie etniese Oekraïners en Krim-Tatare het die referendum, wat deur die Oekraïense regering en die internasionale gemeenskap as onwettig beskou word, geboikot.
Die Krim-regering het die skiereiland reeds voor die referendum eensydig onafhanklik verklaar en aangekondig dat hulle formeel aansoek sal doen om aansluiting by die Russiese Federasie. Ná die referendum is eerste stappe in dié verband gedoen. So het die regering aangekondig dat die Russiese [[roebel]] binne 'n maand as wettige betaalmiddel op die Krim ingevoer sal word en dat die Krim op 30 Maart na Moskouse Standaardtyd sal oorskakel. Die Russiese president [[Wladimir Poetin]] het op 17 Maart 'n dekreet onderteken waarin die Krim as "onafhanklike en soewereine staat" erken word.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-26621726 ''BBC News, 17 Maart 2014: Russia's Vladimir Putin recognises Crimea as nation. Besoek op 17 Maart 2014'']</ref>
Een dag later, op 18 Maart, het die Russiese Federasie en die Krim-republiek 'n ooreenkoms onderteken waarvolgens die Krim by die Russiese Federasie ingelyf is. Hierdie ooreenkoms is binne enkele dae deur die laerhuis van die Russiese parlement, die [[Staatsdoema]] en die hoërhuis (Federasieraad) bekragtig en deur die Russiese konstitusionele hof goedgekeur. Op 21 Maart 2014 het president Poetin die wet oor die inlywing van die Krim-republiek as federale deelgebied en van Sewastopol as stad met federale status geteken.
== Demografie ==
=== Bevolking ===
[[Lêer:Первомай 2019 в Симферополе 2.jpg|duimnael|Straatoptop op 1 Mei 2019 (Werkersdag) in Simferopol]]
Die Krim het 'n bevolking van sowat twee miljoen, waarvan 380 000 in die grootste stad van die skiereiland, Sewastopol. Die stedelike bevolking word op sowat 1,2 miljoen beraam.<ref>{{Cite web |url=http://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/info/regions/1-crimea |title=''Oekraïense Departement van Buitelandse Sake: Outonome Republiek van Krim'' |access-date=19 Maart 2014 |archive-date=16 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180316012018/http://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/info/regions/1-crimea |url-status=dead }}</ref> Die oorwegende meerderheid van die bewoners is van Russiese (58,5 persent) en Oekraïense afkoms (24,4 persent). Sedert die laat 1980's het steeds meer Krimtatare na die gebied teruggekeer. Die Krimtataarse bevolking word tans op 243 400 (12,1 persent) beraam. Krimtsjake en Karaïm, wat die Joodse geloof aanhang, vorm klein minderhede van 1 000 elk wat in groter stedelike nedersettings saamgetrek is. Daar is ook klein minderhede [[Armeniërs]], [[Wit-Russe]], Kasan-Tatare, [[Pole (volk)|Pole]], [[Moldawiërs]], [[Azerbeidjanners]], [[Oesbeke]], [[Koreane]], [[Grieke]], [[Italianers]] en Krimduitsers. Met altesaam 125 nasionaliteite was die Krim al in die Sowjettyd 'n etniese mikrokosmos van die land.
Die getal moedertaalsprekers van Russies, Oekraïens en [[Krim-Tataars]] kan nie met sekerheid vasgestel word nie aangesien statistieke sterk van mekaar verskil. In sensusopnames in 2001 het sowat tien persent van die bewoners Oekraïens as hul moedertaal aangedui, 77 persent Russies en 11 persent Krim-Tataars. Baie Krimtatare, wat uit ander dele van die voormalige Sowjetunie na die Krim teruggekeer het, beskik nie meer oor die nodige taalvaardighede om Krim-Tataars as skryftaal te gebruik nie. Dieselfde geld vir baie etniese Oekraïners.
Sosiaal-politiese spanninge op die Krim het dikwels 'n etniese dimensie, veral die konflik tussen Russe en Krimtatare. Weens die relatief hoë aandeel Krimtatare is die skiereiland 'n sentrum van [[Islam]] in Oekraïne.
=== Taal ===
[[Lêer:Crymean Tatar lang.png|duimnael|Verspreiding van [[Krim-Tataars]] op die Krim-skiereiland]]
Anders as in die [[Baltiese lande]] [[Estland]] en [[Letland]] was taalvaardighede in Oekraïens ná die verbrokkeling van die Sowjetunie en die onafhanklikwording van Oekraïne in 1991 geen voorvereiste vir die verwerwing van Oekraïense burgerskap nie (die woonplek was die belangrikste kriterium). So is Russies steeds die mees gesproke taal op die Krim, en byna die hele bevolking het kennis van die taal, ondanks alle pogings van die Oekraïense regering om die gebruik van Oekraïens te bevorder. In landelike gebiede en in die noorde van die skiereiland, waar 'n groter persentasie etniese Oekraïners saamgetrek is, toon die gesproke Russiese omgangstaal Oekraïense invloed. So word die Russiese ''g'' byvoorbeeld as 'n geaspireerde Oekraïense ''h'' uitgespreek.
Voor die eensydige onafhanklikwording van die Krim-skiereiland het Russies, net soos Krim-Tataars, nie die status van 'n ampstaal geniet nie. Die Krim se grondwet het na Russies as die taal van die meerderheid van die plaaslike bevolking verwys en sy gebruik vir inter-etniese kontak op alle lewensterreine toegestaan. Die nou verwantskap tussen Russies en Oekraïens maak die twee tale onderling redelik verstaanbaar, maar alhoewel Oekraïens ná 1991 as 'n verpligte skoolvak ingevoer is, het baie ouer Krimbewoners nie die moeite gedoen om dit as 'n tweede taal aan te leer nie. Hulle kan dit verstaan, maar nie vlot praat of skryf nie.
Die Universiteit van Simferopol was die enigste in Oekraïne waar Russies amptelik as onderrigmedium gebruik is, terwyl ander tersiêre instellings toenemend na Oekraïens oorgeskakel het.<ref>Dagmar Sonderegger, Norbert Rütsche, Gwendolyn Sasse, Stephan Hille en Jan Schimanski: ''Die Krim entdecken. Unterwegs auf der Sonneninsel im Schwarzen Meer''. Berlyn: Trescher 2007, bl. 87-88</ref>
=== Duitse en Switserse nedersettings ===
[[Lêer:Kronental-kostel 2.JPG|duimnael|Die vroeëre Lutherse kerk in Kronental]]
[[Lêer:Kronental 5.JPG|duimnael|'n Woonhuis in Kronental]]
In die 19de eeu het [[Duitsland|Duitse]] en [[Switserland|Switserse]] immigrante nedersettings op die Krim gevestig. Kronental, 'n dorp sowat 25 km wes van Simferopol, was een van die grootste Duitse kolonies op die skiereiland. Dit is in 1810 deur Duitse setlaars uit Württemberg gestig wat hier graanvelde, vrugteborde en wingerde aangelê het. Hul wynwinkel het vinnig bekendheid verwerf. Die dorp met enkele honderd bewoners het daarnaas oor twee skole asook twee kerkgeboue vir die Evangelies-Lutherse en Rooms-Katolieke gemeentes beskik. In 1941 is die bewoners saam met ander Krimduitsers op bevel van Josef Stalin na [[Kasakstan]] gedeporteer en die dorpsnaam teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog gewysig tot Kol'čugino. Naas die Duitse begraafplaas het ook die twee kerkgeboue bewaar gebly, alhoewel hulle tans nie meer vir godsdienstige doeleindes gebruik word nie. Duitse tradisies leef ook voort in die plaaslike wynbedryf. Sowat twintig wynsoorte, waarvan een die naam ''Kronental'' dra, word tans in Simferopol en elders op die Krim bemark.<ref>Sonderegger en ander (2007), bl. 52</ref>
Naas Duitse koloniste is in die vroeë 19de eeu ook Switsers as immigrante gewerf. In die regeringstyd van tsaar [[Aleksander I van Rusland|Aleksander I]] (1801–1825) is veral Switserse sy- en katoenspinners, wewers en boere deur 'n ekonomiese krisis genoodsaak om 'n nuwe heenkome in die buiteland te vind. In 1805 het sowat vyftig Switserse gesinne naby Staryj Krym 'n nedersetting gestig. Die meeste van hulle was afkomstig uit Duitssprekende kantonne, veral Zürich, en het hul dorp derhalwe Zürichtal genoem.
Gaandeweg het ook immigrante uit Suid-Duitse vorstedomme hulle in die Switserse kolonie gevestig. Gaandeweg het die gemeenskap – ondanks siektes, sprinkaanplae en misoeste – daarin geslaag om boerderye te vestig. Graanproduksie en veeteelt, later ook vrugte- en wynverbouing het Zürichtal welvaart besorg. Die bewoners was net soos ander koloniste van diensplig vrygestel en het ekonomiese voordeel uit die Krimoorlog (1853–1856) getrek waartydens hulle die Russiese leër van landbouprodukte voorsien het. Die wins is aangewend om meer landbougrond te koop, en gaandeweg het Zürichtal die welvarendste kolonie op die Krim geword.
Die dorpsbevolking het van 590 in 1918 gestyg tot 738 in 1926. Die meeste van hulle was intussen immigrante uit Duitse gebiede soos Baden, Württemberg en Palts sodat die plaaslike Duitse dialek tot 'n Switsers-Swabiese mengtaal ontwikkel het waarin Suid-Duitse elemente uiteindelik 'n steeds belangriker rol gespeel het. Kinders van tweede- en derdegenerasie-setlaars het toenemend Russies en Krim-Tataars as tweede en derde taal aangeleer. Die onderrigmedium in skole was [[Duits|Hoogduits]].
Die plaaslike landboubedryf is vanaf 1929 deur die Bolsjewistiese kollektivering geraak. Sommige boere het weerstand gebied en is na die [[Oeralgebergte]] gedeporteer. In die vroeë 1930's is kerke gesluit en omgeskep tot kulturele sentra. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog is Duitssprekende Russiese burgers summier as staatsvyande bestempel en gedeporteer. So is ook die bewoners van Zürichtal in Kasakstan hervestig waar hulle in staatsboerderye moes werk. Baie het al op pad na Kasakstan gesterf, ander is in werkkampe oorlede. Zürichtal staan sedert die einde van die oorlog, toe Russe en Krimtatare in die leegstaande huise ingetrek het, as Zolotoe Pole bekend. Die Switserse ambassade in Oekraïne het in 2005 die stigting van 'n dorpsmuseum befonds wat aan die setlaars herinner.<ref>Sonderegger en ander (2007), bl. 53-56</ref>
== Ekonomie ==
=== Ekonomiese geskiedenis ===
[[Lêer:Crimea Nuclear Power Plant outside.jpg|duimnael|Die verlate Krim-kernkragaanleg in Sjtsjolkine aan die [[See van Azof]] maak deel uit van die Sowjetunie se industriële en ekologiese nalatenskap op die Krim]]
Selfs al is die toerismebedryf tradisioneel die bekendste ekonomiese sektor op die Krim, het dit gewoonlik nie meer as tussen tien en vyftien persent tot die skiereiland se bruto binnelandse produk bygedra nie. Gedurende die Sowjettydperk het masjienbou tot die belangrikste sektor ontwikkel. Sy produksie was hoofsaaklik bestem vir die Sowjetunie se militêr-industriële kompleks, 'n bedryf waarvan sowat 95 persent regstreeks deur Moskou beheer is. Dié kompleks se aandeel aan die totale nywerheidsproduksie op die Krim is in 1989 op sowat sestig persent beraam.<ref>Sonderegger en ander (2007), bl. 19</ref>
Benewens die militêre personeel, wat op die Krim gestasioneer was, was in die laaste jare van die Sowjetbewind ook tussen 35 en 40 persent van die siviele beroepsbevolking in die plaaslike wapenbedryf werksaam. Ná die verbrokkeling van die Sowjetunie het die Russiese vraag na krygstuig egter merkbaar afgeneem, terwyl geen nuwe markte ontsluit kon word nie. Sodoende is baie wapenfabrieke gesluit of omgeskep tot siviele aanlegte.
Omstreeks 1989 was die Krim een van die welvarendste streke in die destydse Oekraïense SSR. Gedurende die 1990's het plaaslike elites die Krim se strewe na selfregering as 'n geskikte middel beskou om die skiereiland se ekonomiese potensiaal selfstandig uit te bou. Die langdurige separatistiese fase onder die bewind van die Russies-nasionalisties gesinde Krimpresident Joeri Mesjkof vanaf 1994 en politieke geskille met ander politieke groeperings en die nasionale regering in Kiëf het ekonomiese hervormings egter vertraag. In 1996 was die nywerheidsproduksie op die Swartseeskiereiland reeds vyf keer laer as op die Oekraïense vasteland. Ook loon- en salarisvlakke kon nie tred hou met die ontwikkeling in ander dele van Oekraïne, terwyl die privatisering van staatsondernemings nouliks gevorder het.
'n Ongewenste newe-effek was die vestiging van kriminele strukture in die plaaslike ekonomie en politiek. Mafiaorganisasies het hulle tot die Krim aangetrokke gevoel waar korrupsie en misdaadvlakke gedreig het om handuit te ruk. Vanaf die middel van die negentigerjare het die Oekraïense regering 'n verskeidenheid veiligheidsmaatreëls ingestel en daarin geslaag om enkele kriminele families te verdring.
=== Ekonomiese struktuur ===
[[Lêer:Скелі із "Долини привидів" (урочище Демерджі).jpg|duimnael|Rotsformasies in die Demerdji-bergreeks]]
[[Lêer:Південне Демерджі на світанку.jpg|duimnael|Skemertyd in die Suidelike Demerdji-reeks naby Aloesjta]]
[[Lêer:Аэропорт Симферополь.jpg|duimnael|Die moderne lughawe van Simferopol]]
Die ekonomie op die Krimskiereiland word deur die dienstesektor, veral toerisme, oorheers. Die nywerheidsektor voorsien minder as 'n vyfde van alle werkgeleenthede. Voor die politieke krisis van 2014 het die Krim jaarliks ses miljoen besoekers gelok, waarvan 70 persent Oekraïners, 25 persent Russe en 5 persent ander.
Tans dra die landbousektor meer as veertig persent tot die Krim se BBP by. Landbouaktiwiteite is by die plaaslike klimaattoestande aangepas. So het boerderye in die noordelike steppegebiede hulle merendeels toegespits op veeteelt en graanverbouing, terwyl vrugte-, wyn- en tabakprodusente langs die suidkus saamgetrek is. Uitgestrekte tabakplantasies word naby Simferopol, Jalta en Feodosija aangetref. In Simferopol, Bachtsjisarai, Aloesjta en Soedak word daarnaas ook eteriese olies geproduseer. So het die Krim gedurende die Sowjettydperk meer as veertig persent van die Sowjet-Russiese [[roosolie]]- en die helfte van sy laventelolieproduksie opgelewer. Die berggebiede word deur bosbou en weivelde oorheers.
Die belangrikste nywerhede is voedselverwerking (met vleis, [[botter]], [[kaas]], plantolie, ingemaakte voedsel, lekkergoed, gorts, meel en alkoholiese dranke as die vernaamste produkte), [[tabak]], ligte nywerhede soos tekstiel-, skoen- en meubelvervaardiging, chemiese nywerhede (soda, skoonmaakmiddels, polimeriese pype vir gaspyplyne en ander produkte), glas- en masjienvervaardiging. Die verwerkende nywerhede is veral in die Noord-Krim saamgetrek. In Simferopol word hoofsaaklik nywerhede aangetref wat landbouprodukte verwerk en tekstiele en elektrotegniese goedere vervaardig.
Gepreserveerde kos soos vrugte en groente word in fabrieke in Simferopol, Bachtsjisarai, Djankoi en Sewastopol vervaardig. In Kertsj, Sewastopol, Jalta en Efpatorija is visverwerkende nywerhede gesetel. Neerslae van ystererts word op die Kertsj-skiereiland ontgin.
Die bruto binnelandse produk beloop VSA-$ 4,3 miljard per jaar, die gemiddelde maandelikse salaris van werknemers $ 290. Een van die grootste uitdagings van die gebied is sy afhanklikheid van water- en energie-invoere, alhoewel olievelde in die Swart See net suid van die Krim die potensiaal vir 'n jaarlikse olieproduksie van 7 miljoen ton het.<ref>[http://rt.com/business/crimea-economy-referendum-results-102/ ''RT.com, 15 Maart 2014: Crimea's economy in numbers and pictures. Besoek op 19 Maart 2014'']</ref>
=== Kragvoorsiening ===
[[Lêer:Perovosolarstation.jpg|duimnael|links|Een van die grootste sonenergieparke ter wêreld met 'n kapasiteit van 100 MW het naby die dorp Perovo ontstaan. Die projek is deur die [[Oostenryk]]se onderneming ''Aktiv Solar'' behartig en in 2011 voltooi]]
Laat in 2015 was die Krim vir sy elektrisiteitsvoorsiening nog aangewese op kraginvoere uit Oekraïne, alhoewel 'n elektrisiteitskontrak tussen die Oekraïense energieverskaffer Ukrenergo en Krim in Desember 2015 afgeloop het. Oorspronklik is 70 persent van alle elektrisiteit, wat op die skiereiland verbruik word, deur Ukrenergo voorsien.
Kragvoorsiening op die Krim is in November 2015 ernstig ontwrig nadat anti-Russiese aktiviste vier staaltorings van die oorhoofse Kachofski-Titan-kraglyn na die skiereiland gesaboteer het. Die kraglyn kon eers ná twee weke herstel word. Twee nuwe onderwaterkraglyne, wat deur die Seestraat van Kertsj loop en 400 MW se krag uit die Russiese Federasie na Krim bring, is in Desember 2015 in bedryf gestel, terwyl 'n verdere verhoging as deel van die sogenaamde «Energiebrug-projek» vir Mei 2016 beplan is.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-35204304 ''BBC News, 31 Desember 2015: Crimea power cut: Ukraine police investigate 'explosion'. Besoek op 31 Desember 2015'']</ref> Tans is daar vier seekabels met 'n totale kapasiteit van 800 MW in bedryf waarmee krag vanuit die Krasnodar-streek na die Krim vervoer word.
Daarnaas is twee mobiele gasturbine-aanlegte opgerig wat krag in spitstye opwek. Twee termiese kragsentrales met 'n kapasiteit van 940 MW - waarvan een in Simferopol, die ander in Sewastopol - is vanaf 2015 gebou en op 18 Maart 2019 amptelik in bedryf gestel. Om die Krim ook van aardgas te kan voorsien, is in Desember 2016 die sogenaamde Krasnodar-Krim-pyplyn met 'n maksimale jaarlikse kapasiteit van vier miljard kubieke meter in bedryf gestel. Met hierdie infrastruktuurprojekte is die Krim se kragvoorsiening voorlopig verseker.<ref>{{de}} [https://www.bpb.de/internationales/europa/russland/analysen/289704/kommentar-russische-infrastrukturprojekte-auf-der-krim-Zwischenbilanz ''bpb.de, 17 April 2019: Kommentar: Russische Infrastrukturprojekte auf der Krim – Zwischenbilanz. Besoek op 3 Februarie 2020'']</ref>
=== Finansiële laste vir Rusland ===
[[Lêer:Крымский мост 21 декабря 2019 года.jpg|duimnael|links|Die Krimbrug (Крымский мост) in Desember 2019]]
[[Lêer:Крымский мост 23 августа 2019 (Росавтодор).jpg|duimnael|Die [[Krimbrug]], wat die Seestraat van Kertsj oorspan, in Augustus 2019]]
[[Lêer:Opening of the Crimean bridge (2018-05-15) 17.jpg|duimnael|Openingsdag van die Krimbrug op 15 Mei 2018. President Wladimir Poetin, geklee in 'n swart jas en jeans, onderneem 'n toetsrit in 'n vragwa]]
Die Krim se toetreding tot die Russiese Federasie is vir Moskou met finansiële laste verbonde. So is 70 persent van die Krim se begroting deur die Oekraïense regering gedra en is 90 persent van die benodigde [[drinkwater]], 80 persent van die [[elektrisiteit]] en 60 persent van die benodigde primêre goedere (waaronder landbouprodukte) van die vasteland
ingevoer. Die Moskouse regering het daarnaas aangekondig dat pensioene en salarisse van Krim-amptenare verdubbel sal word. Die omskakeling na die Russiese geldeenheid [[roebel]], die druk van nuwe paspoorte, die herstrukturering van die Krim se administratiewe stelsel en die opgradering van sy infrastruktuur sal verdere koste veroorsaak.<ref>[http://www.nachrichten.at/nachrichten/politik/aussenpolitik/Krim-Anschluss-verursacht-hohe-Kosten;art391,1335558 ''www.nachrichten.at, 19 Maart 2014: Krim-Anschluss verursacht hohe Kosten'']</ref>
Paaie, spoorlyne, seehawens en nywerhede op die Krim is dekades lank nie in stand gehou of deur nuwe aanlegte vervang nie. President Poetin het in 2014 aangekondig dat hy van voorneme is om oor 'n tydperk van ses jaar een miljard roebel (321 miljard ZAR) aan die instandhouding van die skiereiland se verouderde infrastruktuur te bestee.<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/krim-russen-spueren-die-folgen-der-annexion-in-der-lohntuete-a-979505.html ''www.spiegel.de, 6 Julie 2014: Putins Expansion: Russen leiden unter Belastung durch Krim-Kosten. Besoek op 6 Julie 2014'']</ref> Om 'n regstreekse padverbinding met Rusland te skep, is die bou van 'n brug oor die seestraat van Kertsj met 'n lengte van 18,1 km (waarvan meer as 7 km bo water) besluit. Die koste hiervoor het na raming meer as 50 miljard ZAR beloop.
Volgens nuusberigte in April 2014 het die Oekraïense owerheid die Noord-Krimkanaal se watertoevoer na die Krim-skiereiland van oorspronklik 50 kubieke meter per sekonde tot slegs 16 verminder. Die kanaal, wat water uit die Dnipro-rivier in die Suid-Oekraïense Cherson-Streek na die skiereiland vervoer, verskaf tagtig persent van die benodigde drinkwater en ook die water vir 120 000 hektaar se velde onder besproeiing. Sodoende is die Krim se [[druiwe]]-, [[rys]]-, [[mielies]]- en soja-oes ter waarde van vyf miljard roebel (ZAR 1,48 miljard) ernstig bedreig.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-27155885 ''BBC News, 25 April 2014: Russia fears Crimea water shortage as supply drops'']</ref>
Volgens Krim-president Serghei Aksionof sal 'n dobbelsone van 16,8 hektaar naby Gaspa en Jalta in 2019 geopen word. Dobbelspel, ook aanlyn, is in Rusland onwettig en tans beperk tot die Russiese Verre Ooste en die Swartseehawestad Sotsji. Die Krim-dobbelsone is in 2014 deur die Russiese president Wladimir Poetin voorgestel. Volgens die nuusagentskap TASS sal die sone vanaf 2017 teen 'n koste van tussen VS-$100 miljoen en VS-$1 miljard gebou word. Die jaarlikse staatsinkomste daaruit word op VS-$387 miljoen beraam.<ref>[http://www.ostexperte.de/ausbau-der-krim-zur-zocker-zone-soll-2017-beginnen/ ''ostexperte.de, 24 Augustus 2016: Ausbau der Krim zur Zocker-Zone soll 2017 beginnen. Besoek op 5 Junie 2017'']</ref>
== Toerisme ==
=== Vroeë toerisme ===
[[Lêer:Widok na pałac Woroncowa w Ałupce ze statku 01.JPG|duimnael|Uitsig oor die Worontsof-paleis in Aloepka]]
[[Lêer:Crimea Laspi Sunset.jpg|duimnael|Die Laspi-strand aan die suidkus teen sononder]]
[[Lêer:Golden Sands in Kurpaty.JPG|duimnael|links|Die sjarme van Sowjet-modernisme: ''Golden Sands''-hotel en -sanatorium in Kurpaty]]
[[Lêer:Yalta view from Tsar's Path.jpg|duimnael|Jalta, soos gesien vanaf die Tsare- of Son-staproete]]
[[Lêer:Swallow's Nest.jpg|duimnael|Die "[[Swaelnes]]-kasteel" is tussen 1911 en 1912 vir die [[Baltiese Duitsers|Balties-Duitse]] oliemiljoenêr Baron von Steingel gebou]]
[[Lêer:Комплекс споруд Воронцовського палацу з півночі.jpg|duimnael|Worontsof-paleis in Aloepka]]
[[Lêer:Untitled - panoramio - Wolodymyr Lavrynenko (50).jpg|duimnael|Die eerste strale van die Junieson]]
Toe die Sowjetunie in die vroeë 20ste eeu gestig is, was die Krim een van min gebiede waar die toerismebedryf reeds oor 'n gevestigde basis met 'n lang tradisie beskik het.<ref>Matthias Heeke: ''Reisen zu den Sowjets''. Münster: LIT Verlag 2003, bl. 248</ref> In klimatiese en kulturele opsig het die skiereiland sterk van Sentraal-Rusland verskil: 'n groot aantal vreemde veroweraars het hier hul spore gelaat, Krim se ligging op dieselfde breedtegraad soos byvoorbeeld Venesië het vir 'n aangename droë klimaat gesorg, en ook die gebied se natuurskoon was 'n trekpleister vir besoekers uit ander dele van Rusland wat vir ontspanning en kulturele besoeke op reis gegaan het.
Graaf Michail S. Worontsof (1786–1852), een van die welvarendste burgers van Rusland wat in 1823 as goewerneur van die Krim benoem is, het as eerste besef watter groot ekonomiese potensiaal die streek juis vir toerisme ingehou het. Hy het nie net vir homself Aloepka, 'n paleis in 'n unieke argitektoniese styl, laat oprig nie, maar ook begin om die infrastruktuur stelselmatig uit te bou. Hawegeriewe en paaie is gebou en die plaaslike wynboubedryf ontwikkel.
Binnekort het Russiese landgoedeienaars en sakemans Worontsof se voorbeeld gevolg en vir hulself paleise laat oprig en wynplase en vrugteplantasies gestig. Nadat die skiereiland gedurende die [[Krimoorlog]] die belangstelling van Europese [[groot moondhede]] gewek het, het die Krim in die tweede helfte van die 19de eeu tot een van die gewildste reisbestemmings in die Russiese Ryk ontwikkel. Jalta het veral tydens die regentskap van tsaar [[Alexander II van Rusland|Alexander II]] as ontspannings- en herstellingsoord bekendheid verwerf nadat sy eggenote hier die hele somer lank verligting vir haar siekte probeer vind het, terwyl die tsaar en sy hofstaat elke jaar tenminste twee maande lank in die suide vertoef het. Twee tsare-kastele, Oreanda en Livadija, is as keiserlike vakansiewonings opgerig. Daarnaas het tussen Jalta en Aloepka talle somervilla's vir lede van die hofstaat en welvarende nyweraars ontstaan.
Welvarende besoekers uit die Russiese noorde het elke prys betaal wat deur hul Tataarse gashere gevra is, en prysvlakke was uiteindelik so hoog dat die Krim 'n ekslusiewe bestemming vir welgesteldes gebly het. Die bekende Duitse ''Baedeker''-toeristegids het na Jalta destyds as die deftigste en duurste stranddorp op die skiereiland verwys, maar nogtans sou dié nedersetting die bakermat van massatoerisme op die Krim word. Naby Jalta het in die vroeë 20ste eeu die eerste staproetes deur die Krimgebergte ontstaan. Die ekskursies, wat deur die plaaslike ''Krymsko-Kavkazkij gornij klub (KKGK)'' gereël is, het tussen 1896 en 1913 meer as 120 000 deelnemers gelok.<ref name="h249">Heeke (2003), bl. 249</ref>
Die Krim was desondanks voor die [[Eerste Wêreldoorlog]] nog nouliks vir buitelandse toerisme ontsluit. Naas enkele Duitse plesierbote, wat in Krim-hawens aangedoen het, was dit veral toergroepe van die Britse ''Thomas Cook''-reisagentskap wat vanuit [[Konstantinopel]] op uitstappies na Sebastopol en ander bestemmings op die skiereiland geneem is.
Tussen die wêreldoorloë het die Krim 'n sentrale rol in die reisliteratuur oor Rusland gespeel. Terwyl Noord-Rusland in die 1930's byna uitsluitlik in berigte van voormalige aangehoudenes van [[Goelag]]-kampe voorkom, was die Krim 'n toonvenster vir die Sowjetunie se ander kant – 'n streek wat selfs deur [[Josef Stalin]] in 1934 met 'n "vrolike, gelukkige lewe" geassosieer is.<ref name="h249" />
In reisberigte is die kuslandskap rondom Jalta in die Suid-Krim verskeie kere aan die [[Franse Riviera]] naby [[Nice]] gelykgestel. Vir Duitse toeriste in dié tyd, wat dikwels behalwe die kusgebiede van Noord- en Oossee min reiservarings beleef het, het die Krim se natuurskoon dikwels alle verwagtings oortref. Die uitsig vanaf die Krimgebergte oor die kuslandskap was vir baie reisigers 'n buitengewone ervaring.
=== Toerisme in die Sowjet-tydperk ===
Die adellike paleise en tsarekastele is ná die Oktoberrewolusie meestal tot sanatoria vir arbeiders en boere omgeskep. Die Krim, wat deur [[Lenin]] as sanatorium vir die hele Sowjetunie beskryf en deur die Sowjet-Russiese volkskommissaris vir gesondheidsorg Nikolai Alexandrowitsj Semasjko (1874–1949) selfs tot "sanatorium van die wêreldproletariaat" verhef is, het nou oop gestaan vir massatoerisme en tot die gewildste reisbestemming vir Sowjet-burgers ontwikkel. Dikwels is met trots na die rewolusionêre omwenteling verwys waardeur die luukse wêreld van adellikes en welgesteldes vir die Sowjet-Russiese werkersklas en boere ontsluit is, maar hierdie proses het baie moeilikhede ingehou en lank geneem. Die argitektoniese besonderhede van paleise het verhoed dat hulle sonder meer tot geneeskundige instellings omgeskep kon word. Dikwels moes hulle eers omgebou word.
Al het die Krim se toeristetrekpleisters as proletariese herstellingsoorde iets van hul voormalige glans verloor, was hulle nog steeds indrukwekkend genoeg vir buitelandse besoekers. Prysvlakke in Jalta, die meesbesoekte nedersetting, het in die 1930's weer die hoogte begin inskiet. Terwyl sommige westerse besoekers vol lof was vir die geriewe in herstellingsoorde en die positiewe trekke van die Sowjetstelsel beklemtoon het, het ander kritiek op die ontoereikende instandhouding van historiese monumente en die voorkeurbehandeling vir die party-elite gelewer.
=== Toerisme in die 21ste eeu ===
[[Lêer:29012014(024) Утро в лесу.jpg|duimnael|links|180px|'n Bos naby Jalta in die oggendson]]
Voor die afskeiding van Oekraïne en die toetreding tot die Russiese Federasie in 2014 het 60 persent van die Krim-toeriste (ses miljoen elk in 2012 en 2013) uit Oekraïne, 35 persent uit die Russiese Federasie en vyf persent uit westerse lande gekom. As gevolg van die politieke ontwikkeling het die aandeel Oekraïense besoekers gekrimp tot slegs vyf persent, terwyl die klein stroom toeriste uit die weste byna volledig opgedroog het.<ref>[http://www.rp-online.de/politik/ausland/die-krim-tut-sich-schwer-mit-russlands-liebe-aid-1.4355457 ''RP Online, 1 Julie 2014: Die Krim tut sich schwer mit Russlands Liebe. Besoek op 7 Julie 2014'']</ref> Weens die ekonomiese sanksies, wat die Europese Unie teen Rusland ingestel het, mag EU-plesierbote net in noodgevalle Krim-hawens aandoen en is EU-ondernemings verbied om toerismedienste op die skiereiland te lewer. Tans is dit ook nie moontlik om kredietkaarte as betaalmiddel te gebruik nie.
Terwyl die plaaslike hotelbedryf moeite doen om die belangstelling van Russiese toeriste te wek, word besoekers afgeskrik deur die Krim se verouderde en ontoereikende infrastruktuur en oornaggeriewe en relatief hoë pryse. Behalwe vir Jalta kan die meeste strandoorde nie meeding met ander toeristebestemmings in Europa of moderne Russiese toeristetrekpleisters soos [[Sotsji]] nie waar ter geleentheid van die [[Olimpiese Winterspele 2014]] miljarde belê is.
In Junie 2014 het die eerste Russiese [[laekostelugredery]], ''Dobrolet Airlines'', wat in die najaar van 2013 gestig is, begin om geskeduleerde vlugte na Simferopol te bedryf en groot getalle Russiese toeriste het na die Krim gevlieg. Sowat een miljoen besoekers het in die volgende weke 'n besoek aan die skiereiland gebring van wie baie kritiek uitgespreek het oor swak dienslewering en die lae standaard van oornaggeriewe.<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/krim-russen-spueren-die-folgen-der-annexion-in-der-lohntuete-a-979505.html ''www.spiegel.de, 6 Julie 2014'']</ref>
Volgens statistieke wat deur die amptelike Russiese toerisme-agentskap ''Rosturism'' in 2015 gepubliseer is, het in 2014 sowat 4,1 miljoen toeriste 'n besoek aan die Krim gebring. Die plaaslike toerismebedryf se omset het 107 miljard [[roebel]] (1,6 miljard €) beloop. Tans is sowat die helfte van die ekonomies aktiewe bevolking in die toerismesektor werksaam.<ref>[http://www.zeit.de/wirtschaft/2015-03/krim-tourismus-russland ''www.zeit.de, 15 Maart 2015: Putin-Rabatt für Urlaub auf der Krim. Besoek op 1 Januarie 2016'']</ref>
Met die sluiting van die grens met Oekraïne was Russiese besoekers aangewese op minder gerieflike veerbootverbindings en lugvervoer. Die kapasiteit van die Simferopol-lughawe bly nogtans ook ná die bou van 'n nuwe terminaal beperk tot jaarliks vyf miljoen passasiers. Aangesien pryse vir vliegkaartjies op die Krimroete merkbaar hoër was as na ander gewilde reisbestemmings soos Turkye, het eers die voltooing van die Krimbrug 'n groter opswaai in toerisme saamgebring sodat die getal toeriste in die toekoms die sewemiljoenkerf sal oorskry. Hoë prysvlakke en verouderde infrastruktuur, wat dikwels nog uit die Sowjettydperk dateer, bly 'n vraagstuk vir die toerismebedryf op die Krim. In 2019 moes Russiese toeriste vir 'n een-week-vakansie in 'n driesterhotel meer as ZAR 12 000 (€750) betaal. Vakansies in Griekeland, Turkye en Bulgarye is meestal goedkoper, terwyl hierdie bestemmings ook oor 'n moderne infrastruktuur beskik.<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/osteuropa/ukraine-krim-tourismus-100.html ''mdr Aktuell, 11 Junie 2019: Brücke retter Krim-Tourismus. Besoek op 4 Februarie 2020'']</ref>
== Wynbou ==
[[Lêer:Тоннель энотеки имени князя Голицына Л.С.jpg|duimnael|'n Wynkeldertonnel van die Nowi Swet-wynplaas]]
Die tradisie van wynbou op die Krim – een van min gebiede in Rusland en Oekraïne wat danksy sy klimaat geskik is vir dié bedryf – strek terug tot die antieke tydperk. Griekse setlaars, wat hier in die laaste eeue v.C. kolonies gestig het, en Romeine, wat in die 1ste eeu v.C. aanspraak op die skiereiland gemaak het, het begin om hier wingerde aan te lê.
Eeue lank is slegs klein hoeveelhede wyn op die Krim geproduseer. Ná die inlywing by Rusland was die wyngenot 'n voorreg vir die Tsarehof en 'n klein kring van Russiese adellikes. Die prentjie het eers verander nadat Lef Golitsin, 'n Russiese graaf en eienaar van die wyngoed Nowi Swet naby Jalta, tydens die Paryse Wêreldtentoonstelling in 1900 die ''Grand Prix'', 'n eersterangse internasionale prys, met sy skuimwyn gewen het. Krimwyn het skielik gewild geraak op internasionale markte sodat die produksiekapasiteit in die volgende jare grootliks uitgebrei is.
''Krimskoye''-[[vonkelwyn]], wat vir die eerste keer in 1799 in Soedak en Aloesjta volgens die voorbeeld van Franse [[sjampanje]] – indertyd een van die gewildste dranke van Russiese adellikes – geproduseer is, is tans die bekendste handelsmerk vir Krim-vonkelwyn. In die Sowjettydperk was dit een van die bekendste Russiese produkte wat wêreldwyd bemark is. Die belangrikste wynplase is naby Soedak, Sewastopol, Odessa, Kiëf, Charkif en Artemifsk geleë (en dus ook buite die naamgewende Krim).
''Krimskoye''-vonkelwyn word volgens die sjampanje-metode geproduseer, dit wil sê die wyn ondergaan 'n fermentasieproses van sowat nege maande in die bottel. Daarna word die gis verwyder en die vonkelwyn drie jaar lank in wynkelders gestoor voordat dit verkoop word. Ander handelsmerke ingesluit, produseer Oekraïense wynmakers jaarliks 50 miljoen bottels Krim-vonkelwyn. Anders as in die geval van Franse sjampanje word die benaming "Krim-vonkelwyn" nie deur wetgewing beskerm nie.<ref>Thomas Majhen: ''Die Barfibel. Getränke und Marken''. Berlyn: epubli 2012, bl. 377-378</ref>
== Verwysings ==
{{CommonsKategorie|Crimea|Krim}}
{{Verwysings|3}}
== Eksterne skakels ==
;Ekonomiese en sakenuus
----
* {{ru}} [http://business-crimea.com/ ''Business Crimea • Деловой Крым''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191224162831/http://business-crimea.com/ |date=24 Desember 2019 }}
;Media
----
* [https://www.youtube.com/watch?v=-NWPvyB1v2Y ''YouTube.com: Krim in 4K'']
{{Deelgebiede van Oekraïne}}
{{Deelgebiede van Rusland}}
{{Voorbladster}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Krim| ]]
[[Kategorie:Omstrede skiereilande]]
[[Kategorie:Swartsee]]
lej2o7oum38gqjsqhgzujqwdeb2f8g2
Boerneef
0
67879
2910695
2908973
2026-06-11T07:33:45Z
Aliwal2012
39067
2910695
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| naam = Izak van der Merwe
| bynaam = Boerneef
| beeld = Boerneef.jpg
| onderskrif = Boerneef
| geboortenaam = Izak Wilhelmus van der Merwe
| geboortedatum = [[11 Mei]] [[1897]]
| geboorteplek = [[Ceres]]
| dood_datum = {{SDEO|1897|5|11|1967|7|2}}
| sterfteplek = [[Kaapstad]]
| titel = Prof.
| nasionaliteit = Suid-Afrikaner
| beroep = Skrywer en digter
| bekend =
| salaris =
| termyn =
| voorganger =
| opvolger =
| party =
| godsdiens =
| huweliksmaat = Maria Hugo Roux (1924–1940)<br />Anna de Kock (1941–1943)<br />Francina Gobregts (1956)
| kinders = Carl Petrus van der Merwe
| webwerf =
| handtekening =
}}
'''Izak Wilhelmus van der Merwe''' (1897–1967), eerder bekend onder sy skrywersnaam '''Boerneef''', was ’n [[Suid-Afrika]]anse [[skrywer]], [[digter]], [[leksikograaf]] en akademikus. Hy word beskou as 'n fyn prosaïs en die beste onder die [[Afrikaanse skrywers]] wat "klein-realisme" of "fantasie-realisme" gelewer het.<ref name=antonis>{{cite book |last1=Antonissen |first1=Rob |title=Die Afrikaanse Letterkunde van die Aanvang tot die Hede |date=1955 |publisher=H.A.U.M. |location=Pretoria / Kaapstad |pages=237-239}}</ref> Hierdie skrywers het hulself buite die groter lewensproblematiek gestel, en hul blik gevestig op volkstipes, eenvoudige mense, kleindorpse lewe en die noue lewenskringe daarvan.
Die [[Hertzogprys]] vir digkuns word in [[1968]] [[postuum]] aan hom toegeken. Talle van sy gedigte is getoonset, onder meer ''Voshaarnooi'' en ''Die berggans het ’n veer laat val''. Hy het ook 'n toonaangewende Afrikaans-Engels woordeboek saam met medewerkers gelewer.<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref>
== Lewe en werk ==
[[Lêer:Boerneef 1968.jpg|duimnael|links|280px|Boerneef omstreeks 1966]]
Boerneef is op [[11 Mei]] [[1897]] op Boplaas in [[Ceres]] se Koue Bokkeveld gebore.<ref name=":0">NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/Authors/7967 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160817214716/http://nb.co.za/Authors/7967 |date=17 Augustus 2016 }}</ref> Sy ouers was Carel Petrus van der Merwe en Eliza Lubbe. Boplaas is sedert [[1743]] in die familie se besit en die plaaswerf met die historiese gebou is in 1973 tot ’n nasionale gedenkwaardigheid verklaar. By die plaasskole op Boplaas en die buurplaas Houdenbek kry hy sy laerskoolonderrig, waarna hy in [[1914]] op die dorpskool in Ceres matrikuleer. Hierna boer hy ’n jaar lank op die familieplaas en studeer dan vanaf [[1916]] verder aan die [[Suid-Afrikaanse Kollege|South African College]] (vandag die [[Universiteit van Kaapstad]]) waar hy in [[1918]] ’n B.A.-graad en in [[1919]] ’n M.A.-graad in Afrikaans-Nederlands en ’n Onderwysdiploma behaal. Hy gee ’n jaar aan die South African College School onderwys in Hollands, waar [[N.P. van Wyk Louw]] een van sy leerlinge was.<ref>Steyn, J.C. ''Van Wyk Louw: ’n Lewensverhaal Deel I.'' Tafelberg-uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998 bl 35-36</ref> Vanaf [[1922]] tot [[1961]] is hy as dosent in Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Kaapstad verbonde, later as senior lektor en die laaste aantal jare (1956–1961) as medeprofessor.<ref name=":1">Esaach: http://esaach.org.za/index.php?title=Van_der_Merwe,_Izak_Wilhelmus{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> In hierdie tyd is hy ’n gereelde deelnemer aan radioprogramme.
Op [[6 Mei]] [[1924]] trou hy met Marie Roux, dogter van ds. [[Paul Hendrik Roux|Paul Roux]] wat ’n Boeregeneraal was in die [[Anglo-Boereoorlog]] en ’n krygsgevangene op [[Ceylon]]. Een kind, Carl Petrus, word uit die huwelik gebore
=== Moeilike jare ===
In [[1929]] kry hy [[tering]], wat hom etlike maande van die werk af weghou. Vir ’n tyd is hy in die sanatorium van dr. D.P. Marais van Kloofnekweg en hy kry ook behandeling in die [[Vrystaat]], maar hy herstel volkome. In [[1933]] verhuis die gesin na [[Tamboerskloof]] in [[Kaapstad]], waar hulle in Byronstraat 2 ’n huis gebou het, wat hy Hantam noem. Marie sterf op [[27 Augustus]] [[1940]] op 44-jarige ouderdom aan maagkanker. Hy trou weer kort daarna, op [[31 Oktober]] [[1941]] met Annie de Kock. Slegs ses weke na die huwelik word ontdek dat Annie borskanker het en haar bors word voor Kersfees verwyder. Die kanker was egter reeds te ver versprei en op [[9 Mei]] [[1943]] sterf sy, slegs vyf en dertig jaar oud. Kort voor sy aftrede trou hy in [[1956]] met Francina Alida (Fannie) Jordaan, weduwee van J.J. Jordaan, die eerste hoof van die [[Hoërskool Jan van Riebeeck]] in Kaapstad. Sy is die moeder van Willem Jordaan, wat as boekkunstenaar die tegniese en kreatiewe versorging van ’n groot aantal Afrikaanse boeke behartig het. Hulle het getrek na haar huis, Berg-en-See, in Moltenoweg 28 in [[Oranjezicht]] in Kaapstad.
=== Betrokkenheid by Kaapstad se literêre beweging ===
In die dertigerjare is hy een van die leidende figure in die Kaapse letterkundige kring, wat ook [[N.P. van Wyk Louw]], [[W.E.G. Louw]], [[Hettie Smit]], [[F.J. le Roux]] en [[Johannes du Plessis Scholtz|J. du P. Scholtz]] insluit. Hy is in [[1936]] ’n stigterslid van die Vereniging vir die Vrye Boek, wat onder meer Hettie Smit se ''Sy kom met die sekelmaan'' en Van Wyk Louw se ''Die halwe kring'' publiseer. In [[1934]] word die Kaapstadse Afrikaanse Toneelvereniging (K.A.T.) gestig,<ref name=":1" /> waarvan hy saam met [[H.A. Fagan]] en sy vrou Queenie, A.M. Viljoen, [[Anna Neethling-Pohl]], [[M.I. Murray]], Herman Rooseboom, N.P. van Wyk Louw en Jacques Malan die eerste bestuurslede is. Die doel van die K.A.T. is om die Afrikaanse toneel deur opvoerings, besprekings en vertalings te bevorder, ’n toneelbiblioteek en ’n teater met die nodige fasiliteite op te rig en die Afrikaanse Eisteddfod te ondersteun. Self tree hy op die verhoog op in die 1936 opvoering van ''Die heks''.<ref>Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/I.W._van_der_Merwe</ref> Wanneer die Nederlander [[Jan Greshoff]] hom in [[1939]] in Kaapstad vestig, word Boerneef goeie vriende met hom, asook met [[D.J. Opperman]] nadat hy in [[1949]] as dosent aan die Universiteit van Kaapstad aangestel word.
=== Liefde vir kuns ===
Hy reis nie baie in sy leeftyd nie en verkies om eerder sy geld op kunswerke te bestee. So koop hy skilderye aan van kunstenaars soos [[Cecil Higgs]], [[Pranas Domšaitis]], [[Irma Stern]], Enslin du Plessis, [[Francois Krige|François Krige]], [[Erik Laubscher]] en [[Jean Welz]], wat in vandag se waarde ’n fortuin van baie miljoene rand werd is. Hy skenk die kern van sy versameling in [[1962]], vyf jaar voor sy dood, aan die Hoërskool Jan van Riebeeck in Kaapstad. Hierdie skenking beloop altesaam 64 skilderye.
Hy is op Sondag, [[2 Julie]] [[1967]] in sy huis in Kaapstad oorlede. Sy as is na Boplaas geneem, soos dit sy begeerte was.
== Skryfwerk ==
[[Lêer:'n Jong Boerneef.jpg|links|duimnael|Boerneef voor 1936]]
=== Prosa ===
Boerneef se eerste skryftaak (onder sy regte naam) was om saam met professor [[D.B. Bosman]] (en later ook [[L.W. Hiemstra]]) ’n Tweetalige Woordeboek vir Engels en Afrikaans saam te stel, wat dan ook die standaardwerk op hierdie gebied word (eerste uitgawe in 1936 en daarna telkens hersien en aangevul).<ref name=":0" />
Sy vriende moedig hom aan om die stories wat hy aan hulle vertel, neer te skryf. Vanaf [[1935]] verskyn hierdie stories dan ook in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' en word dit later in boekvorm gepubliseer. Hoewel baie van die vertellings by anekdotes bly en nie veel spanning het nie, tref dit met die woordgevoeligheid, die pretensieloosheid, opregtheid en die menslikheid daarvan. Hierin spreek hy sy verlange na ’n kinderwêreld uit en gebruik hy woorde en uitdrukkings wat eie is aan sy grootwordjare en andersins verlore sou geraak het. Waar die werke van sy tydgenote die plaaslewe sterk romanties gekleur het, munt Boerneef se bydrae uit in die nugter uitbeelding van die wrede en harde aard van hierdie lewe, sowel as aan die heerlikheid daarvan. Vir sy tyd, waar die romantiese rigting in die prosa oorheers, is hierdie eenvoud en natuurlikheid van segging iets besonders. Gewilde temas uit sy werk sluit in die jaarlikse trek met die veetroppe uit die Koue Bokveld na Ceres se Karoo, die oes, die geestigheid, gebruike en gewoontes van die outydse wêreld van die boer en die talle bruin mense en feitlik simbolies geworde diere (voorbokke, osse en perde met hulle treffende name soos Mooiveld, Stokwil, Douland) uit hierdie kontrei, wat soms op die periferie beweeg en soms sentraal in die vertelling staan. Wat die bruin mense betref, is daar Jakob April, Jan Skotland, Pensie en bowenal [[Dirk Ligter]].
Sy eerste bundel kortverhale of sketse is ''Boplaas'', waarin hy stories vertel oor sy jeugherinneringe van sy kontrei en ook die legendariese Dirk Ligter aan ’n breër publiek bekendstel. Die lewe op ’n plaas in vergange jare word in sy voorspoed en teenspoed geteken, met die plaaswerkers en plaasdiere as belangrike karakters. [[PG du Plessis|P.G. du Plessis]] neem ''Dirk Ligter – die nimlike hy'' in die versamelbundel ''Halfeeu'' op, waarin hoogtepunte uit die eerste vyftig jaar van Die Huisgenoot saamgebundel word. Dit is ’n humoristiese verhaal van die besoek wat die verteller en sy broer Frans by Dirk Ligter gaan aflê. Hulle spoor hom op by Tankwafontein en luister die hele dag na sy verhale oor sy wedervaringe.
''Van my kontrei'' is soortgelyk van aard, met plaassketse wat die bundel oorheers. Hierdie herinneringe aan die lewe op die plaas word vertel in kleurryke taal, deurspek met die volksidioom. Die geaardheid van die plaaswerkers en die interaksie tussen die boer en sy werkers word in verskeie humoristiese insidente verhaal. Ook Dirk Ligter maak weer sy verskyning, hierdie keer op sy oudag in ’n Kaapse tehuis, waar hy verteer word deur verlange na sy kontrei.
In ''Stad en land'' bevat, soos die titel aandui, sketse uit die plaaslewe wat aansluit by sy vorige bundels, en sketse uit die stadslewe. Op die plaas word Dirk Ligter se prominente plek nou gevul deur Hans Saal, wat [[doepa]] gooi en deur al die plaaswerkers met ontsag behandel word. ’n Hoogtepunt uit Boerneef se sketse uit die stad is ''Stortreën'', waarin hy hulde bring aan ’n Kleurlingseun wat ten spyte van die yskoue reën wat hom deurdrenk laat, met opregte vrolikheid sy stootkarretjie met vis stoot terwyl hy onophoudelik sing. ''Die skaapwagter se vrou'' ontgin die waansin op ontroerende wyse. Ook treffend is die skets oor ’n aantal teringlyers in ’n sanatorium, waar hulle verhoudings onderling en hulle geestestoestand met goeie insig geteken word. In ’n paar sketse verskuif die agtergrond na die Vrystaat in die tyd van die [[Anglo-Boereoorlog]].
''Sketsboek'' bevat weer verskeie sketse oor die Kaapse Kleurlinge, vol simpatie en humor. [[Elize Botha]] neem ''Dennepitte'' uit hierdie bundel op in ''Afrikaanse essayiste''. In hierdie opstel word die temas van herinnering, verlange en verlatenheid wat gereeld in sy werk voorkom, goed gekombineer met die vereistes van die werklikheid en hoe die beste uit albei wêrelde behou kan word. Hierdie bundel bevat ook die kinderreeks oor ''Oupie'', die koerantverkopertjie.
''Teen die helling'' munt uit in die sober weergawe van die gebeure, waarin telkens die karakters, oomblik en stemming helder vasgevat en weergegee word. Dit geskied alles sonder boodskap of strekking en bly slegs suiwer weergawe waarop die leser self sy eie gevolgtrekkings moet maak, sodat elke skets tot nadenke stem. Die bundel bevat onder andere die aangrypende verhaal van ''Klara Mentoo''r, wat in yskoue weer uitgaan om haar byna blinde vader te gaan soek en in die koue omkom, terwyl haar vader veilig was by ’n vriend. ''Papadiamantopoulos'' is ’n ou Griekse kafee-eienaar wat gereeld skaak speel met die digter Dietlof. Dit is sy enigste intieme kontak met ander mense, want hy slyt sy lewe in eensaamheid en met baie geldelike probleme in ’n vreemde land waar sy gebrekkige taalkennis kommunikasie feitlik onmoontlik maak. Iewers in sy verlede was daar egter ’n vrou en ’n hartseer storie, verklap deur die skildery van ’n pragtige jong vrou wat in die verwaarloosde kafeetjie hang. ''Teen die helling'', die titelstuk in hierdie bundel, het die Kleurling Andries Harlekyn as hoofkarakter. Hy bly in die stad maar hunker steeds terug na die plaas, ’n ver en onbereikbare wêreld. In sy taalgebruik, vertelwyse en wanaangepastheid in die stad vorm hy ’n band met die verteller. Dialoog beslaan die oorgrote meerderheid van die lengte van die verhaal, waardeur dit ook ’n sterk dramatiese karakter kry. Die titel is simbolies van die steilte van die laaste dae, voor die dood ons kry. Hoewel hierdie stuk hoofsaaklik beskrywend van aard is, slaag die skrywer daarin om met fyn vakmanskap die gegewe te verdig sodat meerduidige interpretasies van die teks moontlik word.<ref>Antonissen, Rob. Standpunte. Nuwe reeks 16, Februarie-April 1957</ref><ref name="ant">Antonissen, Rob. ''Kern en tooi.'' Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref> Vir ''Teen die helling'' ontvang Boerneef in 1956 die [[W.A. Hofmeyr-prys]].
Ook vir die jeug lewer hy ’n bydrae met sy boeke ''Pensie'' (oor ’n kleurlingseuntjie), ''Van my kinderdae'' (waarin veral ''Heldermuis en Joors Jorie'' ’n hoogtepunt is) en ''Vlettervlie en Koesnaatjie''. Hierdie boeke bestaan hoofsaaklik uit sketse uit die lewe van bruin kinders uit sy geboortekontrei.
Boerneef se jonger broer C.P. van der Merwe maak ''’n Keur uit sy prosa'', wat kort na sy dood gepubliseer word.<ref>Bekker, Pirow. Standpunte. Nuwe reeks 72, Augustus 1967</ref> C.N. van der Merwe publiseer ''Tromboniusdagboekenkaart,'' ’n boek oor sy werk met vyf hoofstukke en ’n bibliografie.<ref>Brink, André P. Rapport, 28 Februarie 1982</ref> Die hoofstukke behandel sy persoonlike lewe, sy prosa, sy poësie, verklarende woordelys van sy buitengewone woorde en laastens verwysings, problematiese versreëls en strofes uit sy werk. Later word Boerneef se ''Versamelde prosa'' deur [[Merwe Scholtz]] in een band saamgebundel. Hierdie omvattende versameling bevat alles wat in boekvorm verskyn het, plus drie verhale wat verskyn het na die publikasie van ''Teen die helling'', sy laaste prosabundel. Hulle is ''Kortverhaal'' (Standpunte Maart-April 1958), ''Die verskietende ster'' (’n Kersverhaal wat verskyn het in [[Die Burger]] van [[25 Desember]] [[1964]]) en ''Hy wat Jan Kellerman is, ken nou nog dele van Lukas, die tweede kapittel''… (Die Burger van 25 Desember 1965).<ref>Aucamp, Hennie. ''Dagblad''. HAUM-Literêr Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe Eerste Druk 1987</ref><ref>Brink, André P. Rapport, 25 November 1979</ref><ref>Grové, A.P. Tydskrif vir Letterkunde, nuwe reeks 18 no. 4, November 1980</ref><ref>Olivier, Fanie. Die Transvaler, 14 Julie 1979</ref> Twee verhale is gepubliseer in Die Huisgenoot maar nooit in ’n bundel opgeneem nie en omdat Boerneef dit self in ’n bundel sou kon opgeneem het as hy wou, is hierdie verhale uit die bundel weggelaat. Hierdie stukke is ''Die dans'' (Die Huisgenoot no. 8 van 1935) en ''Ontmoeting'' (Die Huisgenoot [[12 Junie]] [[1942]]). Wium van Zyl maak ’n keur uit sy prosa en poësie wat as ''Die berggans het ’n veer laat val'' gepubliseer word.<ref>Grové, A.P. Beeld, 28 September 1998</ref>
Van sy kortverhale word in versamelbundels opgeneem, soos ''Mooiveld'' in ''Kortpad'' en ''Tussen die engtes'' en ''Dirk Ligter – Die nimlike hy'' in ''Halfeeu'', waarin P.G. du Plessis hoogtepunte uit die eerste vyftig jaar van Die Huisgenoot saambundel. Ander versamelbundels waar-in sy werk verskyn, sluit in ''Borde borde boordevol'' en ''Vuurslag'', beide onder redaksie van [[Hennie Aucamp]], ''Uit dorp en veld'' van [[Abraham Jonker|Abraham H. Jonker]], ''Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaal'' van F.V. Lategan; ''Moderne Afrikaanse verhaalkuns'' van F.E.J. Malherbe, ''Vertellers'' en ''Vertellers 2'' van Merwe Scholtz, ''Op Afrikaanse werf'' van A. Schwerdtfeger en N.J. Snyman en ''Kort keur'' en ''Die Afrikaanse kortverhaalboek'' van [[Abraham H. de Vries]]. Van sy verhale verskyn ook in tydskrifte soos Standpunte en Die Huisgenoot.
=== Poësie ===
Hoewel Boerneef hom aanvanklik op die prosa toespits, slaan hy later oor na die poësie, eers met ’n paar gedigte in die verhalebundel ''Teen die helling'' en later met volwaardige digbundels. Sy volksverse bring vernuwing in die digkuns weens die aardsheid en moderniteit daarvan. Die musikaliteit en ritme is veral kenmerkend van sy gedigte. Deurlopende tegnieke is die gebruik van aanhalings uit die Nederlandse Bybelvertaling en psalmberyming, die afwesigheid van interpunksie en die herhaling van reëls, veral van die insetreël of sleutelwoorde, om die gedig se eenheid te versterk. Met sy landelike beelde, vernuftige woord- en klankspel, volkse segging en gewestelike taal skryf hy gedigte wat aan die een kant aansluit by [[C. Louis Leipoldt|Leipoldt]] en die ''Klipwerk''-gedigte van [[N.P. van Wyk Louw]] en later ook die tipe verse wat onder andere by [[Everwyn Wessels]], [[Peter Blum]] en [[Adam Small]] voorkom, maar tog heeltemal eiesoortig in Afrikaans is. Dis veral sy taal wat eiesoortig is aan die streek waaroor meeste van sy gedigte gaan. Hy bly weg van digterlike woorde en taalgebruik en wend hom tot die spreektaal in sy aardse vorm. Die tematiek bly, met geringe wysigings, deurgaans feitlik dieselfde deur al sy bundels, met die heimwee oor die plaaswêreld van sy jeug, die vrese en vreugdes van die onbevange en plat-op-die-aarde-mens, die spontane uiting van gevoelens, die bepeinsinge oor die verhoudings met die medemens en oor die digkuns en die krag van en spel met die woord wat deurentyd ’n rol speel. Sy groot liefde vir woorde blyk duidelik uit die oorspronklike titels vir sy bundels, maar ook met sy kreatiewe neologismes.<ref>Vrouekeur: http://www.vrouekeur.co.za/artikel.aspx?id=54607{{Dooie skakel|date=Desember 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
''Krokos'' (streektaal vir Karookos) is die debuut van sy unieke primitiewe, embrionale verse vol klank en kleur, waar die aarde met sy gewoonheid maar ook sy kosbaarheid direk tot die leser spreek en die aardsgebonde, natuurlike mens aan die woord is. Die klankspel so kenmerkend van sy poësie word in talle verse uitgestal, onder meer ''Geel kapel en skurwejankoggel''. ''By Pramberg blêr ’n moflam'' betreur die sterfte van die moflam, met ’n ironiese kontras tussen die naam wat juis voeding beteken. ’n Vers wat die kind ook aanspreek is ''Klein Karel Kraan van ou Karel Kraan''. In hierdie bundel en ook in ''Ghaap en kambro'' is die temas van die gedigte hoofsaaklik die landskap, diere, mense en gebruiksvoorwerpe uit die verbygegane jeugwêreld, waarna die digter terug verlang. Dikwels word raaisels, doprympies en werksliedjies verwerk en sluit die gedigte aan by die ritme van die volksvers. Besonder indrukwekkend is die fonetiese spel met die klank van die woorde, waardeur ’n soort inkanterende effek bereik word wat op sigself ’n verdere betekenislaag aan die samestelling gee.<ref>Antonissen, Rob. Standpunte, Nuwe reeks 31, Oktober 1960</ref><ref>Antonissen, Rob. ''Kern en tooi''. Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref> Verstegnies vind dit uiting in die veelvuldige heffinge op die vers-einde, met ’n resonerende effek, soos byvoorbeeld in ''Dis die bielie met die biesie op die bruidswa''.<ref name="ant" /> Die musikaliteit van gedigte maak dat vele daarvan getoonset word. ''Bantom hom so en flennie die snare'' word as ''Die voshaarnooi'' besonder gewild, terwyl ''Lappa lei vir Bella koud'' ook deur vele kunstenaars opgeneem word. ''Die berggans het ’n veer laat val'' is ’n besondere hoogtepunt, waarin die ongesofistikeerde spreker na aanleiding van die veer sy liefdesbelydenis teenoor die geliefde aflê en aan haar die, vir hom, kosbare veer aanstuur. Verskeie van die gedigte in die bundels is ook toeganklik vir kinders, soos byvoorbeeld ''Die bloedrooi kapokhaan van Vandaan'' en ''Bobbejaan loop in die straat''.
Vanaf ''Mallemole'' begin Boerneef ook om die stadswêreld te betrek, waar die verlatenheid en eensaamheid te midde van die gewoel uitgebeeld word. Die bundel bevat dan ook hipermoderne verse soos ''Varkleerbaadjie en klinknaelbroek'', waarin die heel nuutste neigings onder die jongmense in die stad skitterend saamgevat word. Sy poësie is paradoksaal in die sin dat dit die bestaan van die primitiewe mens en ding vertolk, maar terselfdertyd ’n geraffineerde stilering het wat van sofistikasie getuig. Sonder om te bely of ’n les te bevat, dokumenteer die gedigte ’n waarneming van ’n wêreldbeeld in ’n vaardige spel met eenvoudige woorde.<ref>Antonissen, Rob. Standpunte. Nuwe reeks 42, Augustus 1962</ref><ref>Antonissen, Rob. ''Spitsberaad.'' Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966</ref>
In ''Palissandryne'' is dit duidelik dat hy die jeugwêreld as herinnering en afgehandel beskou en op nostalgiese manier daaraan terugdink, terwyl die gedigte oor die ouderdom, eensaamheid en dood meer dominant en indrukwekkend word. Die woord “palissandryne” is ’n eieskepping, wat sy besondere tipe ligte lied aandui, so op die voorbeeld van Leipoldt se “slampamperliedjies” mee. Die woord is waarskynlik ’n samevoeging van “palin” (Grieks vir nogmaals, opnuut), “palimpses” (’n perkamentrol waarop die geskryf keer op keer uitgevee word sodat die rol weer gebruik kan word vir ’n nuwe boodskap) en (ironies genoeg) “aleksandryn” (plegstatig en streng formeel). ''Van al my land se Tafelberge'' beskryf die digter se kinderlike huil en lag by Boplaas se Tafelberg, terwyl hy by Tafelberg in Kaapstad soos ’n ou man dink en wag. So dig Boerneef dan om die nood van die lewe in woorde vas te vang en te besweer, al is dit net vir die oomblik. Hy bewys ook sy moderniteit deur gedigte soos ''Die teerstraat suig my voete vas'', ''Die meisiekind vleg swaaiboud-swaaiboud'', ''Ek is Billieboomskraap met die vlamrooi snor'' en ander, wat as die eerste beatnik-gedigte in Afrikaans bestempel kan word. Hiermee word die nuwe stedelike volksmens beskryf, wat in sterk kontras staan teenoor die tradisionele plattelandse volksmens. Waar die stadsmense aanvanklik in hulle luidrugtigheid geteken word, sien die digter later ook hulle eensaamheid en soeke na geborgenheid raak, sodat die grense tussen die mense opgehef word. ''Horie petryse ennie fisane'' is ’n voorbeeld van ’n spontane weergawe van natuurlike klank. In ''’n Tortelduif op ’n betonperron'' is ’n treffende uitbeelding van die tortelduif wat uit sy plek op soek is na kos en ’n vaste verblyfplek, met ’n verdieping wat kom met die vergelyking met die duif wat Noag uitgestuur het om “’n holte vir die voet” te vind. Hierdie soeke na ’n geborgenheid word dan ook van toepassing gemaak op die mens.<ref>Antonissen, Rob. Spitsberaad. Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966</ref>
''Op die flottina'' sluit ten nouste aan by sy vorige bundel. “Flottina” verwys na ’n klein trekklaviertjie. Hier is daar weer moderne gedigte soos ''Met transistor innie hand'', gemeng met nostalgiese gedigte soos ''Makie mooigoed eeneen staan''. ''Boplaas se berg'' en ''Gister kry ’n spogkarwats persent'' speel effektief die verlede teen die hede en die platteland teen die stad af. Die Hertzogprys word in 1968 postuum aan hom toegeken vir al sy digbundels (''Krokos'', ''Ghaap en kambro'', ''Mallemole'', ''Palissandryne'' en ''Op die'' ''flottina'').
''En Tafelberg praat Krotaal'' is ’n bloemlesing uit al sy gepubliseerde werk wat saamgestel word deur Ernst Lindenberg.
Uit sy ongepubliseerde nagelate verse stel [[F.I.J. van Rensburg]] die bundel ''Sesde hoepel'' saam. In hierdie bundel skyn die teenstelling wat in al sy poësie teenwoordig is, baie helder deur. Daar is aan die een kant die oënskynlik ligte aanslag in eenvoudige rympies, maar aan die ander kant die fyn woordmanskap met suggestie van dieper betekenis wat dwing tot dieper en nader lees. Op fyn sintuiglike wyse word natuurverskynsels en die lewe en die dood ondersoek, met vernuftige oorgange en verbinding tussen geluk en troosteloosheid. Hoewel die bundel nie ’n nuwe blik op sy poësie gee nie, bevat dit gedigte van hoë gehalte wat sy erfenis waardig is.<ref>Brink, André P. Rapport, 29 Augustus 1976</ref><ref>Brink, André P. ''Tweede Voorlopige Rapport.'' Human & Rousseau Kaapstad Pretoria Johannesburg Eerste uitgawe 1980</ref><ref>Cloete, T.T. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 17 no.2, Junie 1977</ref><ref>De Vries, Abraham. Beeld, 28 Junie 1976</ref>
In sy testament spreek Boerneef die wens uit dat sy individuele digbundels nooit herdruk moet word nie, wat lei tot die verskyning van ''Versamelde poësie'' (met ’n verantwoording deur [[L.W. Hiemstra]]) in [[1977]] om in die vraag na sy gedigte te voorsien.<ref>Brink, André P. Rapport, 30 April 1978</ref><ref>Cloete, T.T. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 18 no. 2, Junie 1978</ref><ref>Kannemeyer, J.C. Beeld, 20 Maart 1978</ref> Van sy gedigte verskyn in tydskrifte soos ''Standpunte'' en word meermale in versamelbundels opgeneem, onder andere in ''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte'', ''Groot verseboek'', ''Afrikaanse verse'', ''Digters en digkuns'', ''Faune'', ''Die dye trek die dye aan'', ''Miskien sal ek die wingerd prys'', ''Liggaamlose taal'', ''Kraaines'', ''Nuwe Kleuterverseboek'', ''Woordpaljas'', ''Die goue vreugde'', ''Voorspraak'' en ''Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte''.
== Eerbewyse ==
Weens die musikaliteit van sy gedigte word dit meermale getoonset, onder andere deur Pieter de Villiers, wat reeds in 1961 sy eerste siklus verwerk onder die titel ''Sewe Boerneefliedjies''. Ander liedjies volg en De Villiers laat in [[2004]] die bundel ''Boerneef sing'' van sy Boerneef-liedjies publiseer.<ref>Boekkooi, Paul. Beeld, 28 Maart 2005</ref> Dit word ook deur kunstenaars soos [[Mimi Coertse]] en [[Louis van Rensburg]] gesing terwyl Helena Conradie en Annalise Wiid die CD ''Makie mooigoed staan'' uitgee, waarin Helena van sy gedigte voorlees en Annalise toonsettings sing. Louis van Rensburg se weergawe van ''Voshaarnooi'' word in die bekende televisiereeks ''Ballade vir ’n enkeling'' gebruik. [[Gert van Tonder]], Kristie Herbst en Yvonne Schoeman stel ’n Boerneef-produksie saam onder die titel ''Raad vir Maandagmôre: Boerneef op sy best''e, wat in [[2000]] by [[Aardklop]] en in [[2001]] in [[Londen]] by die UKkasie Kunstefees opgevoer word. Hierin sing Gert toonsettings van Boerneef se gedigte, terwyl Kristie en Yvonne gedramatiseerde verse en sketse opvoer. Boerneef se werk word ook getoonset deur Ansie Loots, ma van die aktrise [[Tinarie van Wyk-Loots]], en word onder regie van Albert Maritz deur [[Jannie du Toit]] en ander kunstenaars in [[2013]] op verskeie Bolandse dorpe opgevoer, met ’n spesiale opvoering op Boplaas.<ref>Netwerk24: http://www.netwerk24.com/Vermaak/Boerneef-se-woorde-sing-opnuut-20130919 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171129024134/https://www.netwerk24.com/Vermaak/Boerneef-se-woorde-sing-opnuut-20130919 |date=29 November 2017 }}</ref> Verskeie strate in Suid-Afrikaanse dorpe en stede, insluitende [[Johannesburg]], [[Midrand]] en [[Bloemfontein]], word na hom vernoem.
== Publikasies<ref>Springbokboeke: http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html#B {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402204618/http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html#B |date= 2 April 2016 }}</ref><ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-n79-106338/</ref> ==
{| class="wikitable"
!Jaar
!Publikasie
|-
|1936
|''Tweetalige woordeboek'' (saam met [[D.B. Bosman]])
|-
|1938
|''Boplaas''
''Pensie''
''Van my kontrei''
|-
|1939
|''Van my kinderdae''
|-
|1941
|''Stad en land''
|-
|1942
|''Vlettervlie en Koesnaatjie''
|-
|1942
|''Tweetalige skoolwoordeboek'' (saam met [[D.B. Bosman]])
|-
|1947
|''Sketsboek''
|-
|1956
|''Teen die helling''
|-
|1958
|''Krokos''
|-
|1959
|''[[Ghaap]] en kambro''
|-
|1962
|''Mallemole''
|-
|1964
|''Palissandryne''
|-
|1967
|''Op die flottina''
''’n Keur uit sy prosa''
|-
|1968
|''En Tafelberg praat Krotaal''
|-
|1976
|''Sesde hoepel''
|-
|1977
|''Versamelde poësie''
|-
|1979
|''Versamelde prosa''
|-
|1998
|''Die berggans het ’n veer laat val''
|-
|2004
|''Boerneef sing''
|}
== Bronne ==
=== Boeke ===
* Antonissen, Rob. ''Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede''. Nasou Beperk. Elsiesrivier. Derde hersiene uitgawe. Tweede druk, 1964
* Antonissen, Rob. ''Kern en tooi.'' Nasou Beperk. Eerste uitgawe. Eerste druk Elsiesrivier, 1963
* Antonissen, Rob. ''Spitsberaad''. Nasou Beperk. Elsiesrivier. Eerste uitgawe Eerste druk, 1966
* Askes, H. en Landman, J.N. (samestellers) ''Voorspraak.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Eerste uitgawe Tiende druk, 1994
* Aucamp, Hennie. ''Dagblad.'' HAUM-Literêr Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe. Eerste Druk, 1987
* Aucamp, Hennie. ''Woorde wat wond''. Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe, Eerste druk, 1984
* Beukes, Gerhard J. en Lategan, F.V. ''Skrywers en rigtings''. J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Eerste uitgawe, 1952
* Botha, Danie. ''Die helder dae.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 2014
* Botha, Elize. ''Afrikaanse essayiste''. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Vyfde druk, 1975
* Cloete, T.T. (red.) ''Die Afrikaanse literatuur sedert sestig.'' Nasou Beperk. Eerste uitgawe, 1980
* Cloete, T.T. ''Faune''. Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe. Derde druk, 1971
* Dekker, G. ''Afrikaanse Literatuurgeskiedenis.'' Nasou Beperk. Kaapstad. Elfde druk, 1970
* De Vries, Abraham H. ''Kortom.'' Academica. Pretoria, Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe, 1983
* De Vries, Abraham H. ''Kortom 2.'' Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1989
* Grobler, Hilda. ''Halfeeu''. Blokboeke 33 Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1980
* Grové, A.P. L''etterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans.'' Nasou Beperk. Vyfde uitgawe. Eerste druk, 1988
* Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1.'' Academica, Pretoria en Kaapstad. Tweede druk, 1984
* Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2.'' Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe. Eerste druk, 1983
* Kannemeyer, J.C. ''D.J. Opperman: ’n Biografie.'' Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1986
* Kannemeyer, J.C. (red.) ''Kraaines''. Human & Rousseau. Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe, 1988
* Kannemeyer, J.C. ''Verse vir die vraestel''. Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe, 1998
* Kannemeyer, J.C. ''Die Afrikaanse literatuur 1652-2004''. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 2005
* Krige, Uys. ''Die naamlose muse.'' Protea Boekhuis. Pretoria, Eerste uitgawe, 2002
* Lategan, F.V. ''Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaal.'' Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad, Bloemfontein en Johannesburg, 1961
* Lindenberg, E. (red.) ''Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde''. Academica. Pretoria en Kaapstad. Vierde uitgawe Eerste druk, 1973
* Nasionale Pers Beperk. ''Ons skrywers en hul werke: ’n Plate-album''. Nasionale Pers Bpk. Kaapstad, 1936
* Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) ''Digters en digkuns.'' Perskor-Uitgewers. Kaapstad. Vyfde uitgawe Sewende druk, 2007
* Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. ''Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Tweede hersiene uitgawe 1963
* Nienaber, P.J. et al. ''Perspektief en Profiel.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Derde hersiene uitgawe, 1969
* Opperman, D.J. ''Digters van Dertig''. Nasou Beperk Kaapstad Eerste druk, 1953
* Pheiffer, R.H. ''Woordpaljas''. Human & Rousseau. Kaapstad en Johannesburg. Derde uitgawe. Derde druk, 1993
* Scholtz, Merwe. ''Slampampers en spoiings in Boerneef Versamelde prosa.'' Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe, 1979
* Schoonees, P.C. ''Die prosa van die tweede Afrikaanse beweging''. J.H. de Bussy, Pretoria / Hollandsch-Afrikaansche Uitgevers Maatschappij v/h J. Dusseau & Co, Kaapstad 1939 (derde druk)
* Schoonees, P.C''. Tien jaar prosa.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg 1950
* Schwerdtfeger, A en Snyman, N.J. ''Op Afrikaanse werf.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Tweede uitgawe, 1988
* Snyman, Henning. ''Kort keur: Abraham H. de Vries. Reuse-Blokboek 3.'' Academica. Pretoria Kaapstad en Johannesburg. Tweede druk, 1983
* Van Biljon, Madeleine. ''Geliefde leesgoed''. Quellerie-Uitgewers Edms. Bpk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1996
* Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I''. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998
* Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel 2''. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe,1999
* Van Rensburg, F.I.J. ''Boerneef.'' in Nienaber, P.J. et al. ''Perspektief en Profiel.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Derde hersiene uitgawe, 1969
* Van Rensburg, F.I.J. ''Boerneef (1897-1967'' in Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I.'' J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998
=== Vakkundige artikels ===
*Meintjes, Godfrey. 1993. Verlewendiging of funksioneel? - Enkele aantekeninge oor die funksie van poesie in 'n Boerneef-prosateks. ''Tydskrif vir Letterkunde.''
*Van Zyl, Wium. 2003. Boerneef en die volkspoësie . ''Tydskrif vir Letterkunde.''
=== Tydskrifte en koerante ===
* Aucamp, Hennie. ''Nuwe volksmens by Boerneef.'' Die Burger, 19 November 1982
* Botha, Amanda. ''Boerneef, ‘kunsliefhê-er’.'' Rapport, 18 Maart 2012
* Botha, Danie. ''Die stil oom met die baret praat troostaal.'' Beeld, 19 Desember 2011
* Kannemeyer, J.C. ''Die wêreld van Boerneef''. Standpunte. Nuwe reeks 148, Augustus 1980
* Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 17, nr. 3, Maart 1968
* Meintjes, Godfrey. ''‘Stokwil’ en ‘Mooiveld’ as transtekstuele tekens''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 29 no. 2, Mei 1991
* Meintjes, Godfrey. ''Verlewendiging of funksioneel? Enkele aantekeninge oor die funksie van poësie in ’n Boerneef-prosateks.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 31 no. 4, November 1993
* Pauw, Rina. ''Enkele patroonmatighede in Boerneef se verse.'' Standpunte. Nuwe reeks 73, Oktober 1967
* Rina Pauw. ’''By Pramberg blêr ’n moflam’ uit ‘Krokos’; ‘Jy’s man alleen’ uit ‘Mallemole’; “Die berggans het ’n veer laat val’ uit ‘Ghaap en kambro'.'' Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 18 no. 4, November 1980
* Pieterse, Henning. ''Drie verhale uit ‘Hoogtepunte in die Afrikaanse verhaalkuns’''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 28, Februarie 1990
* {{cite book |last=Van der Merwe |first=C.N. |editor=Beyers, C.J. |title=[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]] |origyear=1987 |publisher=Chris van Rensburg nms. die [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]] |location=Pretoria |language=Afrikaans |isbn=0-7969-0419-7 |pages=962 }}
* Van Heerden, Ernst. D''ie beste Afrikaanse prosawerke van die jaar''. Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring. Johannesburg 1941
* Van Heerden, Ernst. Van Reenen, Rykie en Hiemstra, L.W. ''Boerneef – drie waarderings''. Lantern. Jaargang XVII no. 3, Maart 1968
* Van Zyl, Wium. ''C.N. van der Merwe se Boerneef-boek''. Standpunte. Nuwe reeks 162, Desember 1982
* Van Zyl, Wium. ''Van ‘Djokjakarta’ tot ‘Die ballade van die onwaarskynlike seun’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 28 no. 3, Augustus 1990
* Van Zyl, Wium. ''Boerneef en die volkspoësie.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 40, 2003
* Verhage, J.A. ''Izak Wilhelmus van der Merwe Boplaas 11 Mei 1897 – Kaapstad 2 Julie 1967''. Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden 1971-1972.
=== Internet ===
* Die Burger hoofartikel 10 Mei 1997: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1997/05/10/12/10.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1997/11/19/14/15.html
* Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/09/08/DB/2JANNk/02.html
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Geboortes in 1897]]
[[Kategorie:Sterftes in 1967]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Leksikografie]]
cd3okrl1gw8h4y1lr0ai3vvgkvj0exx
2910697
2910695
2026-06-11T07:41:26Z
Aliwal2012
39067
2910697
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| naam = Izak van der Merwe
| ander_name = Boerneef
| beeld = Boerneef.jpg
| onderskrif = Boerneef
| geboortenaam = Izak Wilhelmus van der Merwe
| geboortedatum = [[11 Mei]] [[1897]]
| geboorteplek = [[Ceres]] se [[Kouebokkeveld]]
| dood_datum = {{SDEO|1897|5|11|1967|7|2}}
| sterfteplek = [[Kaapstad]]
| titel = Prof.
| nasionaliteit = Suid-Afrikaner
| beroep = Skrywer en digter
| bekend =
| salaris =
| termyn =
| voorganger =
| opvolger =
| party =
| godsdiens =
| huweliksmaat = Maria Hugo Roux (1924–1940)<br />Anna de Kock (1941–1943)<br />Francina Gobregts (1956)
| kinders = Carl Petrus van der Merwe
| webwerf =
| handtekening =
}}
'''Izak Wilhelmus van der Merwe''' (1897–1967), welbekend onder sy skrywersnaam '''Boerneef''', was ’n [[Suid-Afrika]]anse [[skrywer]], [[digter]], [[leksikograaf]] en akademikus. Hy word beskou as 'n fyn prosaïs en die beste onder die [[Afrikaanse skrywers]] wat "klein-realisme" of "fantasie-realisme" gelewer het.<ref name=antonis>{{cite book |last1=Antonissen |first1=Rob |title=Die Afrikaanse Letterkunde van die Aanvang tot die Hede |date=1955 |publisher=H.A.U.M. |location=Pretoria / Kaapstad |pages=237-239}}</ref> Hierdie skrywers het hulself buite die groter lewensproblematiek gestel, en hul blik gevestig op volkstipes, eenvoudige mense, kleindorpse lewe en die noue lewenskringe daarvan.
Die [[Hertzogprys]] vir digkuns word in [[1968]] [[postuum]] aan hom toegeken. Talle van sy gedigte is getoonset, onder meer ''Voshaarnooi'' en ''Die berggans het ’n veer laat val''. Hy het ook 'n toonaangewende Afrikaans-Engels woordeboek saam met medewerkers gelewer.<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref>
== Lewe en werk ==
[[Lêer:Boerneef 1968.jpg|duimnael|links|280px|Boerneef omstreeks 1966]]
Boerneef is op [[11 Mei]] [[1897]] op Boplaas in [[Ceres]] se [[Kouebokkeveld]] gebore.<ref name=":0">NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/Authors/7967 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160817214716/http://nb.co.za/Authors/7967 |date=17 Augustus 2016 }}</ref> Sy ouers was Carel Petrus van der Merwe en Eliza Lubbe. Boplaas is sedert [[1743]] in die familie se besit en die plaaswerf met die historiese gebou is in 1973 tot ’n nasionale gedenkwaardigheid verklaar. By die plaasskole op Boplaas en die buurplaas Houdenbek kry hy sy laerskoolonderrig, waarna hy in [[1914]] op die dorpskool in Ceres matrikuleer. Hierna boer hy ’n jaar lank op die familieplaas en studeer dan vanaf [[1916]] verder aan die [[Suid-Afrikaanse Kollege|South African College]] (vandag die [[Universiteit van Kaapstad]]) waar hy in [[1918]] ’n B.A.-graad en in [[1919]] ’n M.A.-graad in Afrikaans-Nederlands en ’n Onderwysdiploma behaal. Hy gee ’n jaar aan die South African College School onderwys in Hollands, waar [[N.P. van Wyk Louw]] een van sy leerlinge was.<ref>Steyn, J.C. ''Van Wyk Louw: ’n Lewensverhaal Deel I.'' Tafelberg-uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998 bl 35-36</ref> Vanaf [[1922]] tot [[1961]] is hy as dosent in Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Kaapstad verbonde, later as senior lektor en die laaste aantal jare (1956–1961) as medeprofessor.<ref name=":1">Esaach: http://esaach.org.za/index.php?title=Van_der_Merwe,_Izak_Wilhelmus{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> In hierdie tyd is hy ’n gereelde deelnemer aan radioprogramme.
Op [[6 Mei]] [[1924]] trou hy met Marie Roux, dogter van ds. [[Paul Hendrik Roux|Paul Roux]] wat ’n Boeregeneraal was in die [[Anglo-Boereoorlog]] en ’n krygsgevangene op [[Ceylon]]. Een kind, Carl Petrus, word uit die huwelik gebore
=== Moeilike jare ===
In [[1929]] kry hy [[tering]], wat hom etlike maande van die werk af weghou. Vir ’n tyd is hy in die sanatorium van dr. D.P. Marais van Kloofnekweg en hy kry ook behandeling in die [[Vrystaat]], maar hy herstel volkome. In [[1933]] verhuis die gesin na [[Tamboerskloof]] in [[Kaapstad]], waar hulle in Byronstraat 2 ’n huis gebou het, wat hy Hantam noem. Marie sterf op [[27 Augustus]] [[1940]] op 44-jarige ouderdom aan maagkanker. Hy trou weer kort daarna, op [[31 Oktober]] [[1941]] met Annie de Kock. Slegs ses weke na die huwelik word ontdek dat Annie borskanker het en haar bors word voor Kersfees verwyder. Die kanker was egter reeds te ver versprei en op [[9 Mei]] [[1943]] sterf sy, slegs vyf en dertig jaar oud. Kort voor sy aftrede trou hy in [[1956]] met Francina Alida (Fannie) Jordaan, weduwee van J.J. Jordaan, die eerste hoof van die [[Hoërskool Jan van Riebeeck]] in Kaapstad. Sy is die moeder van Willem Jordaan, wat as boekkunstenaar die tegniese en kreatiewe versorging van ’n groot aantal Afrikaanse boeke behartig het. Hulle het getrek na haar huis, Berg-en-See, in Moltenoweg 28 in [[Oranjezicht]] in Kaapstad.
=== Betrokkenheid by Kaapstad se literêre beweging ===
In die dertigerjare is hy een van die leidende figure in die Kaapse letterkundige kring, wat ook [[N.P. van Wyk Louw]], [[W.E.G. Louw]], [[Hettie Smit]], [[F.J. le Roux]] en [[Johannes du Plessis Scholtz|J. du P. Scholtz]] insluit. Hy is in [[1936]] ’n stigterslid van die Vereniging vir die Vrye Boek, wat onder meer Hettie Smit se ''Sy kom met die sekelmaan'' en Van Wyk Louw se ''Die halwe kring'' publiseer. In [[1934]] word die Kaapstadse Afrikaanse Toneelvereniging (K.A.T.) gestig,<ref name=":1" /> waarvan hy saam met [[H.A. Fagan]] en sy vrou Queenie, A.M. Viljoen, [[Anna Neethling-Pohl]], [[M.I. Murray]], Herman Rooseboom, N.P. van Wyk Louw en Jacques Malan die eerste bestuurslede is. Die doel van die K.A.T. is om die Afrikaanse toneel deur opvoerings, besprekings en vertalings te bevorder, ’n toneelbiblioteek en ’n teater met die nodige fasiliteite op te rig en die Afrikaanse Eisteddfod te ondersteun. Self tree hy op die verhoog op in die 1936 opvoering van ''Die heks''.<ref>Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/I.W._van_der_Merwe</ref> Wanneer die Nederlander [[Jan Greshoff]] hom in [[1939]] in Kaapstad vestig, word Boerneef goeie vriende met hom, asook met [[D.J. Opperman]] nadat hy in [[1949]] as dosent aan die Universiteit van Kaapstad aangestel word.
=== Liefde vir kuns ===
Hy reis nie baie in sy leeftyd nie en verkies om eerder sy geld op kunswerke te bestee. So koop hy skilderye aan van kunstenaars soos [[Cecil Higgs]], [[Pranas Domšaitis]], [[Irma Stern]], Enslin du Plessis, [[Francois Krige|François Krige]], [[Erik Laubscher]] en [[Jean Welz]], wat in vandag se waarde ’n fortuin van baie miljoene rand werd is. Hy skenk die kern van sy versameling in [[1962]], vyf jaar voor sy dood, aan die Hoërskool Jan van Riebeeck in Kaapstad. Hierdie skenking beloop altesaam 64 skilderye.
Hy is op Sondag, [[2 Julie]] [[1967]] in sy huis in Kaapstad oorlede. Sy as is na Boplaas geneem, soos dit sy begeerte was.
== Skryfwerk ==
[[Lêer:'n Jong Boerneef.jpg|links|duimnael|Boerneef voor 1936]]
=== Prosa ===
Boerneef se eerste skryftaak (onder sy regte naam) was om saam met professor [[D.B. Bosman]] (en later ook [[L.W. Hiemstra]]) ’n Tweetalige Woordeboek vir Engels en Afrikaans saam te stel, wat dan ook die standaardwerk op hierdie gebied word (eerste uitgawe in 1936 en daarna telkens hersien en aangevul).<ref name=":0" />
Sy vriende moedig hom aan om die stories wat hy aan hulle vertel, neer te skryf. Vanaf [[1935]] verskyn hierdie stories dan ook in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' en word dit later in boekvorm gepubliseer. Hoewel baie van die vertellings by anekdotes bly en nie veel spanning het nie, tref dit met die woordgevoeligheid, die pretensieloosheid, opregtheid en die menslikheid daarvan. Hierin spreek hy sy verlange na ’n kinderwêreld uit en gebruik hy woorde en uitdrukkings wat eie is aan sy grootwordjare en andersins verlore sou geraak het. Waar die werke van sy tydgenote die plaaslewe sterk romanties gekleur het, munt Boerneef se bydrae uit in die nugter uitbeelding van die wrede en harde aard van hierdie lewe, sowel as aan die heerlikheid daarvan. Vir sy tyd, waar die romantiese rigting in die prosa oorheers, is hierdie eenvoud en natuurlikheid van segging iets besonders. Gewilde temas uit sy werk sluit in die jaarlikse trek met die veetroppe uit die Koue Bokveld na Ceres se Karoo, die oes, die geestigheid, gebruike en gewoontes van die outydse wêreld van die boer en die talle bruin mense en feitlik simbolies geworde diere (voorbokke, osse en perde met hulle treffende name soos Mooiveld, Stokwil, Douland) uit hierdie kontrei, wat soms op die periferie beweeg en soms sentraal in die vertelling staan. Wat die bruin mense betref, is daar Jakob April, Jan Skotland, Pensie en bowenal [[Dirk Ligter]].
Sy eerste bundel kortverhale of sketse is ''Boplaas'', waarin hy stories vertel oor sy jeugherinneringe van sy kontrei en ook die legendariese Dirk Ligter aan ’n breër publiek bekendstel. Die lewe op ’n plaas in vergange jare word in sy voorspoed en teenspoed geteken, met die plaaswerkers en plaasdiere as belangrike karakters. [[PG du Plessis|P.G. du Plessis]] neem ''Dirk Ligter – die nimlike hy'' in die versamelbundel ''Halfeeu'' op, waarin hoogtepunte uit die eerste vyftig jaar van Die Huisgenoot saamgebundel word. Dit is ’n humoristiese verhaal van die besoek wat die verteller en sy broer Frans by Dirk Ligter gaan aflê. Hulle spoor hom op by Tankwafontein en luister die hele dag na sy verhale oor sy wedervaringe.
''Van my kontrei'' is soortgelyk van aard, met plaassketse wat die bundel oorheers. Hierdie herinneringe aan die lewe op die plaas word vertel in kleurryke taal, deurspek met die volksidioom. Die geaardheid van die plaaswerkers en die interaksie tussen die boer en sy werkers word in verskeie humoristiese insidente verhaal. Ook Dirk Ligter maak weer sy verskyning, hierdie keer op sy oudag in ’n Kaapse tehuis, waar hy verteer word deur verlange na sy kontrei.
In ''Stad en land'' bevat, soos die titel aandui, sketse uit die plaaslewe wat aansluit by sy vorige bundels, en sketse uit die stadslewe. Op die plaas word Dirk Ligter se prominente plek nou gevul deur Hans Saal, wat [[doepa]] gooi en deur al die plaaswerkers met ontsag behandel word. ’n Hoogtepunt uit Boerneef se sketse uit die stad is ''Stortreën'', waarin hy hulde bring aan ’n Kleurlingseun wat ten spyte van die yskoue reën wat hom deurdrenk laat, met opregte vrolikheid sy stootkarretjie met vis stoot terwyl hy onophoudelik sing. ''Die skaapwagter se vrou'' ontgin die waansin op ontroerende wyse. Ook treffend is die skets oor ’n aantal teringlyers in ’n sanatorium, waar hulle verhoudings onderling en hulle geestestoestand met goeie insig geteken word. In ’n paar sketse verskuif die agtergrond na die Vrystaat in die tyd van die [[Anglo-Boereoorlog]].
''Sketsboek'' bevat weer verskeie sketse oor die Kaapse Kleurlinge, vol simpatie en humor. [[Elize Botha]] neem ''Dennepitte'' uit hierdie bundel op in ''Afrikaanse essayiste''. In hierdie opstel word die temas van herinnering, verlange en verlatenheid wat gereeld in sy werk voorkom, goed gekombineer met die vereistes van die werklikheid en hoe die beste uit albei wêrelde behou kan word. Hierdie bundel bevat ook die kinderreeks oor ''Oupie'', die koerantverkopertjie.
''Teen die helling'' munt uit in die sober weergawe van die gebeure, waarin telkens die karakters, oomblik en stemming helder vasgevat en weergegee word. Dit geskied alles sonder boodskap of strekking en bly slegs suiwer weergawe waarop die leser self sy eie gevolgtrekkings moet maak, sodat elke skets tot nadenke stem. Die bundel bevat onder andere die aangrypende verhaal van ''Klara Mentoo''r, wat in yskoue weer uitgaan om haar byna blinde vader te gaan soek en in die koue omkom, terwyl haar vader veilig was by ’n vriend. ''Papadiamantopoulos'' is ’n ou Griekse kafee-eienaar wat gereeld skaak speel met die digter Dietlof. Dit is sy enigste intieme kontak met ander mense, want hy slyt sy lewe in eensaamheid en met baie geldelike probleme in ’n vreemde land waar sy gebrekkige taalkennis kommunikasie feitlik onmoontlik maak. Iewers in sy verlede was daar egter ’n vrou en ’n hartseer storie, verklap deur die skildery van ’n pragtige jong vrou wat in die verwaarloosde kafeetjie hang. ''Teen die helling'', die titelstuk in hierdie bundel, het die Kleurling Andries Harlekyn as hoofkarakter. Hy bly in die stad maar hunker steeds terug na die plaas, ’n ver en onbereikbare wêreld. In sy taalgebruik, vertelwyse en wanaangepastheid in die stad vorm hy ’n band met die verteller. Dialoog beslaan die oorgrote meerderheid van die lengte van die verhaal, waardeur dit ook ’n sterk dramatiese karakter kry. Die titel is simbolies van die steilte van die laaste dae, voor die dood ons kry. Hoewel hierdie stuk hoofsaaklik beskrywend van aard is, slaag die skrywer daarin om met fyn vakmanskap die gegewe te verdig sodat meerduidige interpretasies van die teks moontlik word.<ref>Antonissen, Rob. Standpunte. Nuwe reeks 16, Februarie-April 1957</ref><ref name="ant">Antonissen, Rob. ''Kern en tooi.'' Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref> Vir ''Teen die helling'' ontvang Boerneef in 1956 die [[W.A. Hofmeyr-prys]].
Ook vir die jeug lewer hy ’n bydrae met sy boeke ''Pensie'' (oor ’n kleurlingseuntjie), ''Van my kinderdae'' (waarin veral ''Heldermuis en Joors Jorie'' ’n hoogtepunt is) en ''Vlettervlie en Koesnaatjie''. Hierdie boeke bestaan hoofsaaklik uit sketse uit die lewe van bruin kinders uit sy geboortekontrei.
Boerneef se jonger broer C.P. van der Merwe maak ''’n Keur uit sy prosa'', wat kort na sy dood gepubliseer word.<ref>Bekker, Pirow. Standpunte. Nuwe reeks 72, Augustus 1967</ref> C.N. van der Merwe publiseer ''Tromboniusdagboekenkaart,'' ’n boek oor sy werk met vyf hoofstukke en ’n bibliografie.<ref>Brink, André P. Rapport, 28 Februarie 1982</ref> Die hoofstukke behandel sy persoonlike lewe, sy prosa, sy poësie, verklarende woordelys van sy buitengewone woorde en laastens verwysings, problematiese versreëls en strofes uit sy werk. Later word Boerneef se ''Versamelde prosa'' deur [[Merwe Scholtz]] in een band saamgebundel. Hierdie omvattende versameling bevat alles wat in boekvorm verskyn het, plus drie verhale wat verskyn het na die publikasie van ''Teen die helling'', sy laaste prosabundel. Hulle is ''Kortverhaal'' (Standpunte Maart-April 1958), ''Die verskietende ster'' (’n Kersverhaal wat verskyn het in [[Die Burger]] van [[25 Desember]] [[1964]]) en ''Hy wat Jan Kellerman is, ken nou nog dele van Lukas, die tweede kapittel''… (Die Burger van 25 Desember 1965).<ref>Aucamp, Hennie. ''Dagblad''. HAUM-Literêr Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe Eerste Druk 1987</ref><ref>Brink, André P. Rapport, 25 November 1979</ref><ref>Grové, A.P. Tydskrif vir Letterkunde, nuwe reeks 18 no. 4, November 1980</ref><ref>Olivier, Fanie. Die Transvaler, 14 Julie 1979</ref> Twee verhale is gepubliseer in Die Huisgenoot maar nooit in ’n bundel opgeneem nie en omdat Boerneef dit self in ’n bundel sou kon opgeneem het as hy wou, is hierdie verhale uit die bundel weggelaat. Hierdie stukke is ''Die dans'' (Die Huisgenoot no. 8 van 1935) en ''Ontmoeting'' (Die Huisgenoot [[12 Junie]] [[1942]]). Wium van Zyl maak ’n keur uit sy prosa en poësie wat as ''Die berggans het ’n veer laat val'' gepubliseer word.<ref>Grové, A.P. Beeld, 28 September 1998</ref>
Van sy kortverhale word in versamelbundels opgeneem, soos ''Mooiveld'' in ''Kortpad'' en ''Tussen die engtes'' en ''Dirk Ligter – Die nimlike hy'' in ''Halfeeu'', waarin P.G. du Plessis hoogtepunte uit die eerste vyftig jaar van Die Huisgenoot saambundel. Ander versamelbundels waar-in sy werk verskyn, sluit in ''Borde borde boordevol'' en ''Vuurslag'', beide onder redaksie van [[Hennie Aucamp]], ''Uit dorp en veld'' van [[Abraham Jonker|Abraham H. Jonker]], ''Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaal'' van F.V. Lategan; ''Moderne Afrikaanse verhaalkuns'' van F.E.J. Malherbe, ''Vertellers'' en ''Vertellers 2'' van Merwe Scholtz, ''Op Afrikaanse werf'' van A. Schwerdtfeger en N.J. Snyman en ''Kort keur'' en ''Die Afrikaanse kortverhaalboek'' van [[Abraham H. de Vries]]. Van sy verhale verskyn ook in tydskrifte soos Standpunte en Die Huisgenoot.
=== Poësie ===
Hoewel Boerneef hom aanvanklik op die prosa toespits, slaan hy later oor na die poësie, eers met ’n paar gedigte in die verhalebundel ''Teen die helling'' en later met volwaardige digbundels. Sy volksverse bring vernuwing in die digkuns weens die aardsheid en moderniteit daarvan. Die musikaliteit en ritme is veral kenmerkend van sy gedigte. Deurlopende tegnieke is die gebruik van aanhalings uit die Nederlandse Bybelvertaling en psalmberyming, die afwesigheid van interpunksie en die herhaling van reëls, veral van die insetreël of sleutelwoorde, om die gedig se eenheid te versterk. Met sy landelike beelde, vernuftige woord- en klankspel, volkse segging en gewestelike taal skryf hy gedigte wat aan die een kant aansluit by [[C. Louis Leipoldt|Leipoldt]] en die ''Klipwerk''-gedigte van [[N.P. van Wyk Louw]] en later ook die tipe verse wat onder andere by [[Everwyn Wessels]], [[Peter Blum]] en [[Adam Small]] voorkom, maar tog heeltemal eiesoortig in Afrikaans is. Dis veral sy taal wat eiesoortig is aan die streek waaroor meeste van sy gedigte gaan. Hy bly weg van digterlike woorde en taalgebruik en wend hom tot die spreektaal in sy aardse vorm. Die tematiek bly, met geringe wysigings, deurgaans feitlik dieselfde deur al sy bundels, met die heimwee oor die plaaswêreld van sy jeug, die vrese en vreugdes van die onbevange en plat-op-die-aarde-mens, die spontane uiting van gevoelens, die bepeinsinge oor die verhoudings met die medemens en oor die digkuns en die krag van en spel met die woord wat deurentyd ’n rol speel. Sy groot liefde vir woorde blyk duidelik uit die oorspronklike titels vir sy bundels, maar ook met sy kreatiewe neologismes.<ref>Vrouekeur: http://www.vrouekeur.co.za/artikel.aspx?id=54607{{Dooie skakel|date=Desember 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
''Krokos'' (streektaal vir Karookos) is die debuut van sy unieke primitiewe, embrionale verse vol klank en kleur, waar die aarde met sy gewoonheid maar ook sy kosbaarheid direk tot die leser spreek en die aardsgebonde, natuurlike mens aan die woord is. Die klankspel so kenmerkend van sy poësie word in talle verse uitgestal, onder meer ''Geel kapel en skurwejankoggel''. ''By Pramberg blêr ’n moflam'' betreur die sterfte van die moflam, met ’n ironiese kontras tussen die naam wat juis voeding beteken. ’n Vers wat die kind ook aanspreek is ''Klein Karel Kraan van ou Karel Kraan''. In hierdie bundel en ook in ''Ghaap en kambro'' is die temas van die gedigte hoofsaaklik die landskap, diere, mense en gebruiksvoorwerpe uit die verbygegane jeugwêreld, waarna die digter terug verlang. Dikwels word raaisels, doprympies en werksliedjies verwerk en sluit die gedigte aan by die ritme van die volksvers. Besonder indrukwekkend is die fonetiese spel met die klank van die woorde, waardeur ’n soort inkanterende effek bereik word wat op sigself ’n verdere betekenislaag aan die samestelling gee.<ref>Antonissen, Rob. Standpunte, Nuwe reeks 31, Oktober 1960</ref><ref>Antonissen, Rob. ''Kern en tooi''. Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref> Verstegnies vind dit uiting in die veelvuldige heffinge op die vers-einde, met ’n resonerende effek, soos byvoorbeeld in ''Dis die bielie met die biesie op die bruidswa''.<ref name="ant" /> Die musikaliteit van gedigte maak dat vele daarvan getoonset word. ''Bantom hom so en flennie die snare'' word as ''Die voshaarnooi'' besonder gewild, terwyl ''Lappa lei vir Bella koud'' ook deur vele kunstenaars opgeneem word. ''Die berggans het ’n veer laat val'' is ’n besondere hoogtepunt, waarin die ongesofistikeerde spreker na aanleiding van die veer sy liefdesbelydenis teenoor die geliefde aflê en aan haar die, vir hom, kosbare veer aanstuur. Verskeie van die gedigte in die bundels is ook toeganklik vir kinders, soos byvoorbeeld ''Die bloedrooi kapokhaan van Vandaan'' en ''Bobbejaan loop in die straat''.
Vanaf ''Mallemole'' begin Boerneef ook om die stadswêreld te betrek, waar die verlatenheid en eensaamheid te midde van die gewoel uitgebeeld word. Die bundel bevat dan ook hipermoderne verse soos ''Varkleerbaadjie en klinknaelbroek'', waarin die heel nuutste neigings onder die jongmense in die stad skitterend saamgevat word. Sy poësie is paradoksaal in die sin dat dit die bestaan van die primitiewe mens en ding vertolk, maar terselfdertyd ’n geraffineerde stilering het wat van sofistikasie getuig. Sonder om te bely of ’n les te bevat, dokumenteer die gedigte ’n waarneming van ’n wêreldbeeld in ’n vaardige spel met eenvoudige woorde.<ref>Antonissen, Rob. Standpunte. Nuwe reeks 42, Augustus 1962</ref><ref>Antonissen, Rob. ''Spitsberaad.'' Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966</ref>
In ''Palissandryne'' is dit duidelik dat hy die jeugwêreld as herinnering en afgehandel beskou en op nostalgiese manier daaraan terugdink, terwyl die gedigte oor die ouderdom, eensaamheid en dood meer dominant en indrukwekkend word. Die woord “palissandryne” is ’n eieskepping, wat sy besondere tipe ligte lied aandui, so op die voorbeeld van Leipoldt se “slampamperliedjies” mee. Die woord is waarskynlik ’n samevoeging van “palin” (Grieks vir nogmaals, opnuut), “palimpses” (’n perkamentrol waarop die geskryf keer op keer uitgevee word sodat die rol weer gebruik kan word vir ’n nuwe boodskap) en (ironies genoeg) “aleksandryn” (plegstatig en streng formeel). ''Van al my land se Tafelberge'' beskryf die digter se kinderlike huil en lag by Boplaas se Tafelberg, terwyl hy by Tafelberg in Kaapstad soos ’n ou man dink en wag. So dig Boerneef dan om die nood van die lewe in woorde vas te vang en te besweer, al is dit net vir die oomblik. Hy bewys ook sy moderniteit deur gedigte soos ''Die teerstraat suig my voete vas'', ''Die meisiekind vleg swaaiboud-swaaiboud'', ''Ek is Billieboomskraap met die vlamrooi snor'' en ander, wat as die eerste beatnik-gedigte in Afrikaans bestempel kan word. Hiermee word die nuwe stedelike volksmens beskryf, wat in sterk kontras staan teenoor die tradisionele plattelandse volksmens. Waar die stadsmense aanvanklik in hulle luidrugtigheid geteken word, sien die digter later ook hulle eensaamheid en soeke na geborgenheid raak, sodat die grense tussen die mense opgehef word. ''Horie petryse ennie fisane'' is ’n voorbeeld van ’n spontane weergawe van natuurlike klank. In ''’n Tortelduif op ’n betonperron'' is ’n treffende uitbeelding van die tortelduif wat uit sy plek op soek is na kos en ’n vaste verblyfplek, met ’n verdieping wat kom met die vergelyking met die duif wat Noag uitgestuur het om “’n holte vir die voet” te vind. Hierdie soeke na ’n geborgenheid word dan ook van toepassing gemaak op die mens.<ref>Antonissen, Rob. Spitsberaad. Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966</ref>
''Op die flottina'' sluit ten nouste aan by sy vorige bundel. “Flottina” verwys na ’n klein trekklaviertjie. Hier is daar weer moderne gedigte soos ''Met transistor innie hand'', gemeng met nostalgiese gedigte soos ''Makie mooigoed eeneen staan''. ''Boplaas se berg'' en ''Gister kry ’n spogkarwats persent'' speel effektief die verlede teen die hede en die platteland teen die stad af. Die Hertzogprys word in 1968 postuum aan hom toegeken vir al sy digbundels (''Krokos'', ''Ghaap en kambro'', ''Mallemole'', ''Palissandryne'' en ''Op die'' ''flottina'').
''En Tafelberg praat Krotaal'' is ’n bloemlesing uit al sy gepubliseerde werk wat saamgestel word deur Ernst Lindenberg.
Uit sy ongepubliseerde nagelate verse stel [[F.I.J. van Rensburg]] die bundel ''Sesde hoepel'' saam. In hierdie bundel skyn die teenstelling wat in al sy poësie teenwoordig is, baie helder deur. Daar is aan die een kant die oënskynlik ligte aanslag in eenvoudige rympies, maar aan die ander kant die fyn woordmanskap met suggestie van dieper betekenis wat dwing tot dieper en nader lees. Op fyn sintuiglike wyse word natuurverskynsels en die lewe en die dood ondersoek, met vernuftige oorgange en verbinding tussen geluk en troosteloosheid. Hoewel die bundel nie ’n nuwe blik op sy poësie gee nie, bevat dit gedigte van hoë gehalte wat sy erfenis waardig is.<ref>Brink, André P. Rapport, 29 Augustus 1976</ref><ref>Brink, André P. ''Tweede Voorlopige Rapport.'' Human & Rousseau Kaapstad Pretoria Johannesburg Eerste uitgawe 1980</ref><ref>Cloete, T.T. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 17 no.2, Junie 1977</ref><ref>De Vries, Abraham. Beeld, 28 Junie 1976</ref>
In sy testament spreek Boerneef die wens uit dat sy individuele digbundels nooit herdruk moet word nie, wat lei tot die verskyning van ''Versamelde poësie'' (met ’n verantwoording deur [[L.W. Hiemstra]]) in [[1977]] om in die vraag na sy gedigte te voorsien.<ref>Brink, André P. Rapport, 30 April 1978</ref><ref>Cloete, T.T. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 18 no. 2, Junie 1978</ref><ref>Kannemeyer, J.C. Beeld, 20 Maart 1978</ref> Van sy gedigte verskyn in tydskrifte soos ''Standpunte'' en word meermale in versamelbundels opgeneem, onder andere in ''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte'', ''Groot verseboek'', ''Afrikaanse verse'', ''Digters en digkuns'', ''Faune'', ''Die dye trek die dye aan'', ''Miskien sal ek die wingerd prys'', ''Liggaamlose taal'', ''Kraaines'', ''Nuwe Kleuterverseboek'', ''Woordpaljas'', ''Die goue vreugde'', ''Voorspraak'' en ''Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte''.
== Eerbewyse ==
Weens die musikaliteit van sy gedigte word dit meermale getoonset, onder andere deur Pieter de Villiers, wat reeds in 1961 sy eerste siklus verwerk onder die titel ''Sewe Boerneefliedjies''. Ander liedjies volg en De Villiers laat in [[2004]] die bundel ''Boerneef sing'' van sy Boerneef-liedjies publiseer.<ref>Boekkooi, Paul. Beeld, 28 Maart 2005</ref> Dit word ook deur kunstenaars soos [[Mimi Coertse]] en [[Louis van Rensburg]] gesing terwyl Helena Conradie en Annalise Wiid die CD ''Makie mooigoed staan'' uitgee, waarin Helena van sy gedigte voorlees en Annalise toonsettings sing. Louis van Rensburg se weergawe van ''Voshaarnooi'' word in die bekende televisiereeks ''Ballade vir ’n enkeling'' gebruik. [[Gert van Tonder]], Kristie Herbst en Yvonne Schoeman stel ’n Boerneef-produksie saam onder die titel ''Raad vir Maandagmôre: Boerneef op sy best''e, wat in [[2000]] by [[Aardklop]] en in [[2001]] in [[Londen]] by die UKkasie Kunstefees opgevoer word. Hierin sing Gert toonsettings van Boerneef se gedigte, terwyl Kristie en Yvonne gedramatiseerde verse en sketse opvoer. Boerneef se werk word ook getoonset deur Ansie Loots, ma van die aktrise [[Tinarie van Wyk-Loots]], en word onder regie van Albert Maritz deur [[Jannie du Toit]] en ander kunstenaars in [[2013]] op verskeie Bolandse dorpe opgevoer, met ’n spesiale opvoering op Boplaas.<ref>Netwerk24: http://www.netwerk24.com/Vermaak/Boerneef-se-woorde-sing-opnuut-20130919 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171129024134/https://www.netwerk24.com/Vermaak/Boerneef-se-woorde-sing-opnuut-20130919 |date=29 November 2017 }}</ref> Verskeie strate in Suid-Afrikaanse dorpe en stede, insluitende [[Johannesburg]], [[Midrand]] en [[Bloemfontein]], word na hom vernoem.
== Publikasies<ref>Springbokboeke: http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html#B {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402204618/http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html#B |date= 2 April 2016 }}</ref><ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-n79-106338/</ref> ==
{| class="wikitable"
!Jaar
!Publikasie
|-
|1936
|''Tweetalige woordeboek'' (saam met [[D.B. Bosman]])
|-
|1938
|''Boplaas''
''Pensie''
''Van my kontrei''
|-
|1939
|''Van my kinderdae''
|-
|1941
|''Stad en land''
|-
|1942
|''Vlettervlie en Koesnaatjie''
|-
|1942
|''Tweetalige skoolwoordeboek'' (saam met [[D.B. Bosman]])
|-
|1947
|''Sketsboek''
|-
|1956
|''Teen die helling''
|-
|1958
|''Krokos''
|-
|1959
|''[[Ghaap]] en kambro''
|-
|1962
|''Mallemole''
|-
|1964
|''Palissandryne''
|-
|1967
|''Op die flottina''
''’n Keur uit sy prosa''
|-
|1968
|''En Tafelberg praat Krotaal''
|-
|1976
|''Sesde hoepel''
|-
|1977
|''Versamelde poësie''
|-
|1979
|''Versamelde prosa''
|-
|1998
|''Die berggans het ’n veer laat val''
|-
|2004
|''Boerneef sing''
|}
== Bronne ==
=== Boeke ===
* Antonissen, Rob. ''Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede''. Nasou Beperk. Elsiesrivier. Derde hersiene uitgawe. Tweede druk, 1964
* Antonissen, Rob. ''Kern en tooi.'' Nasou Beperk. Eerste uitgawe. Eerste druk Elsiesrivier, 1963
* Antonissen, Rob. ''Spitsberaad''. Nasou Beperk. Elsiesrivier. Eerste uitgawe Eerste druk, 1966
* Askes, H. en Landman, J.N. (samestellers) ''Voorspraak.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Eerste uitgawe Tiende druk, 1994
* Aucamp, Hennie. ''Dagblad.'' HAUM-Literêr Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe. Eerste Druk, 1987
* Aucamp, Hennie. ''Woorde wat wond''. Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe, Eerste druk, 1984
* Beukes, Gerhard J. en Lategan, F.V. ''Skrywers en rigtings''. J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Eerste uitgawe, 1952
* Botha, Danie. ''Die helder dae.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 2014
* Botha, Elize. ''Afrikaanse essayiste''. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Vyfde druk, 1975
* Cloete, T.T. (red.) ''Die Afrikaanse literatuur sedert sestig.'' Nasou Beperk. Eerste uitgawe, 1980
* Cloete, T.T. ''Faune''. Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe. Derde druk, 1971
* Dekker, G. ''Afrikaanse Literatuurgeskiedenis.'' Nasou Beperk. Kaapstad. Elfde druk, 1970
* De Vries, Abraham H. ''Kortom.'' Academica. Pretoria, Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe, 1983
* De Vries, Abraham H. ''Kortom 2.'' Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1989
* Grobler, Hilda. ''Halfeeu''. Blokboeke 33 Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1980
* Grové, A.P. L''etterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans.'' Nasou Beperk. Vyfde uitgawe. Eerste druk, 1988
* Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1.'' Academica, Pretoria en Kaapstad. Tweede druk, 1984
* Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2.'' Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe. Eerste druk, 1983
* Kannemeyer, J.C. ''D.J. Opperman: ’n Biografie.'' Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1986
* Kannemeyer, J.C. (red.) ''Kraaines''. Human & Rousseau. Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe, 1988
* Kannemeyer, J.C. ''Verse vir die vraestel''. Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe, 1998
* Kannemeyer, J.C. ''Die Afrikaanse literatuur 1652-2004''. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 2005
* Krige, Uys. ''Die naamlose muse.'' Protea Boekhuis. Pretoria, Eerste uitgawe, 2002
* Lategan, F.V. ''Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaal.'' Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad, Bloemfontein en Johannesburg, 1961
* Lindenberg, E. (red.) ''Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde''. Academica. Pretoria en Kaapstad. Vierde uitgawe Eerste druk, 1973
* Nasionale Pers Beperk. ''Ons skrywers en hul werke: ’n Plate-album''. Nasionale Pers Bpk. Kaapstad, 1936
* Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) ''Digters en digkuns.'' Perskor-Uitgewers. Kaapstad. Vyfde uitgawe Sewende druk, 2007
* Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. ''Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Tweede hersiene uitgawe 1963
* Nienaber, P.J. et al. ''Perspektief en Profiel.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Derde hersiene uitgawe, 1969
* Opperman, D.J. ''Digters van Dertig''. Nasou Beperk Kaapstad Eerste druk, 1953
* Pheiffer, R.H. ''Woordpaljas''. Human & Rousseau. Kaapstad en Johannesburg. Derde uitgawe. Derde druk, 1993
* Scholtz, Merwe. ''Slampampers en spoiings in Boerneef Versamelde prosa.'' Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe, 1979
* Schoonees, P.C. ''Die prosa van die tweede Afrikaanse beweging''. J.H. de Bussy, Pretoria / Hollandsch-Afrikaansche Uitgevers Maatschappij v/h J. Dusseau & Co, Kaapstad 1939 (derde druk)
* Schoonees, P.C''. Tien jaar prosa.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg 1950
* Schwerdtfeger, A en Snyman, N.J. ''Op Afrikaanse werf.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Tweede uitgawe, 1988
* Snyman, Henning. ''Kort keur: Abraham H. de Vries. Reuse-Blokboek 3.'' Academica. Pretoria Kaapstad en Johannesburg. Tweede druk, 1983
* Van Biljon, Madeleine. ''Geliefde leesgoed''. Quellerie-Uitgewers Edms. Bpk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1996
* Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I''. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998
* Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel 2''. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe,1999
* Van Rensburg, F.I.J. ''Boerneef.'' in Nienaber, P.J. et al. ''Perspektief en Profiel.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Derde hersiene uitgawe, 1969
* Van Rensburg, F.I.J. ''Boerneef (1897-1967'' in Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I.'' J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998
=== Vakkundige artikels ===
*Meintjes, Godfrey. 1993. Verlewendiging of funksioneel? - Enkele aantekeninge oor die funksie van poesie in 'n Boerneef-prosateks. ''Tydskrif vir Letterkunde.''
*Van Zyl, Wium. 2003. Boerneef en die volkspoësie . ''Tydskrif vir Letterkunde.''
=== Tydskrifte en koerante ===
* Aucamp, Hennie. ''Nuwe volksmens by Boerneef.'' Die Burger, 19 November 1982
* Botha, Amanda. ''Boerneef, ‘kunsliefhê-er’.'' Rapport, 18 Maart 2012
* Botha, Danie. ''Die stil oom met die baret praat troostaal.'' Beeld, 19 Desember 2011
* Kannemeyer, J.C. ''Die wêreld van Boerneef''. Standpunte. Nuwe reeks 148, Augustus 1980
* Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 17, nr. 3, Maart 1968
* Meintjes, Godfrey. ''‘Stokwil’ en ‘Mooiveld’ as transtekstuele tekens''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 29 no. 2, Mei 1991
* Meintjes, Godfrey. ''Verlewendiging of funksioneel? Enkele aantekeninge oor die funksie van poësie in ’n Boerneef-prosateks.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 31 no. 4, November 1993
* Pauw, Rina. ''Enkele patroonmatighede in Boerneef se verse.'' Standpunte. Nuwe reeks 73, Oktober 1967
* Rina Pauw. ’''By Pramberg blêr ’n moflam’ uit ‘Krokos’; ‘Jy’s man alleen’ uit ‘Mallemole’; “Die berggans het ’n veer laat val’ uit ‘Ghaap en kambro'.'' Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 18 no. 4, November 1980
* Pieterse, Henning. ''Drie verhale uit ‘Hoogtepunte in die Afrikaanse verhaalkuns’''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 28, Februarie 1990
* {{cite book |last=Van der Merwe |first=C.N. |editor=Beyers, C.J. |title=[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]] |origyear=1987 |publisher=Chris van Rensburg nms. die [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]] |location=Pretoria |language=Afrikaans |isbn=0-7969-0419-7 |pages=962 }}
* Van Heerden, Ernst. D''ie beste Afrikaanse prosawerke van die jaar''. Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring. Johannesburg 1941
* Van Heerden, Ernst. Van Reenen, Rykie en Hiemstra, L.W. ''Boerneef – drie waarderings''. Lantern. Jaargang XVII no. 3, Maart 1968
* Van Zyl, Wium. ''C.N. van der Merwe se Boerneef-boek''. Standpunte. Nuwe reeks 162, Desember 1982
* Van Zyl, Wium. ''Van ‘Djokjakarta’ tot ‘Die ballade van die onwaarskynlike seun’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 28 no. 3, Augustus 1990
* Van Zyl, Wium. ''Boerneef en die volkspoësie.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 40, 2003
* Verhage, J.A. ''Izak Wilhelmus van der Merwe Boplaas 11 Mei 1897 – Kaapstad 2 Julie 1967''. Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden 1971-1972.
=== Internet ===
* Die Burger hoofartikel 10 Mei 1997: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1997/05/10/12/10.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1997/11/19/14/15.html
* Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/09/08/DB/2JANNk/02.html
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Geboortes in 1897]]
[[Kategorie:Sterftes in 1967]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Leksikografie]]
2af9l8jx5t3vmfry81nu9yjkek8wjaf
Langstertkoekoek
0
73080
2910729
2864919
2026-06-11T09:21:27Z
Aliwal2012
39067
2910729
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Langstertkoekkoek
| image =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106001213 |title=''Cercococcyx montanus'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Cuculiformes]]
| familia = [[Cuculidae]]
| genus = ''[[Cercococcyx]]''
| species = '''''C. montanus'''''
| binomial = ''Cercococcyx montanus''
| binomial_authority = [[James Chapin|Chapin]], 1928
| synonyms = }}
Die '''langstertkoekoek''' (''Cercococcyx montanus'') is 'n koekoek spesie in die Cuculidae familie. Dit is heelwat kleiner as die [[Afrikaanse koekoek|Afrikaanse]] of [[Europese koekoek]] maar het 'n besondere lang dun stert.
Dit kom voor in [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Kenia]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Rwanda]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]].
Die voël is 'n [[broeiparasiet]] maar die gashere is onbekend.
== Subspesies ==
* ''Cercococcyx montanus montanus''
* ''Cercococcyx montanus patulus''
== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Bron ==
* ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-928-1}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Koekoeke]]
dif20063tq9wyokf1ek5v5fawmnmhwk
Woestynklopkloppie
0
73411
2910717
2291411
2026-06-11T09:06:04Z
Aliwal2012
39067
/* Sien ook */
2910717
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Woestynklopkloppie
| image = Desert Cisticola (Cisticola aridulus).jpg
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106007355 |title=''Cisticola aridulus'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Passeriformes]]
| familia = [[Cisticolidae]]
| genus = ''[[Cisticola]]''
| species = '''''C. aridulus'''''
| binomial = ''Cisticola aridulus''
| binomial_authority = Witherby, 1900
| synonyms = }}
Die '''woestynklopkloppie''' (''Cisticola aridulus'') is 'n [[voël]]spesie in die Cisticolidae familie.
Dit kom in [[Angola]], [[Botswana]], [[Burkina Faso]], [[Eritrea]], [[Ethiopie]], [[Kenia]], [[Lesotho]], [[Mali]], [[Mauritanië]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Senegal]], [[Somalië]] , [[Suid-Afrika]], [[Soedan]], [[eSwatini]], [[Tanzanië]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]] voor.
Sy natuurlike habitat is droë savanne en subtropiese of tropiese droë laeveld grasveld.
== Subspesies ==
* ''Cisticola aridulus aridulus''
* ''Cisticola aridulus lavendulae''
* ''Cisticola aridulus tanganyika''
* ''Cisticola aridulus lobito''
* ''Cisticola aridulus traylori''
* ''Cisticola aridulus eremicus''
* ''Cisticola aridulus perplexus''
* ''Cisticola aridulus kalahari''
* ''Cisticola aridulus caliginus''
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Tinktinkies en verwante spesies]]
sgy8t64lwtidc5qj5envcv6ea8x5je7
Johannes Meintjes
0
73810
2910701
2910075
2026-06-11T07:45:21Z
AFM
21229
/* Prosa, drama */
2910701
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Outeur
| naam = Johannes Meintjes
| bynaam =
| beeld = Johannes Meintjes.jpg
| beeldbeskrywing = Johannes Meintjes in 1947, toe hy sowat 24 jaar oud was.
| onderskrif = Johannes Meintjes
| geboortenaam = Johannes Petrus Meintjes
| geboortedatum = [[19 Mei]] [[1923]]
| geboorteplek = [[Riversdal]]
| dood_datum = {{SDEO|1923|5|19|1980|7|7}}
| sterfteplek = [[Molteno, Oos-Kaap]]
| ouers = Ernest Frederick Meintjes en Valerie Keyter
| titel =
| nasionaliteit = Suid-Afrikaner
| beroep = Kunsskilder en skrywer
| bekend =
| salaris =
| termyn =
| voorganger =
| opvolger =
| eerbewyse =
| genre =
| bekende_werke =
| party =
| godsdiens =
| huweliksmaat = Ronell Rossouw
| kinders = Geen
| webblad = [http://www.johannes-meintjes.co.za/ Johannes Meintjes]
| handtekening = Johannes Meintjes handtekening.jpg
}}
'''Johannes Meintjes''' ([[Riversdal]], [[19 Mei]] [[1923]]<ref>{{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2008/05/18/BG/11/geskied-336.html |title=Verjaardae |publisher=[[Die Burger]] |accessdate=4 Maart 2013 |date=19 Mei 2008 }}</ref> – [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]], [[Suid-Afrika]], [[7 Julie]] [[1980]]) was ’n Suid-Afrikaanse kunsskilder, beeldhouer, amateur-geskiedkundige, skrywer en dramaturg.
Meintjes het reeds voor sy 22ste verjaardag bekend geword. Die aantreklike en aangename, maar intense, broeiende jong kunstenaar het die soort openbare ophemeling of heldeverering geniet wat later jare net die jong ikone van die musiek- of rolprentwêreld beskore sou wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.absolutart.co.za/masters/johannes-petrus-meintjies |title=Meintjes, Johannes Petrus (1923–1980) |publisher=Absolutart.co.za |accessdate=6 Maart 2013 }}</ref> In ’n resensie van John Coetzee se ''The Message'' in 1990 skryf Marina le Roux van Johannes Meintjes hy was “byna die ideale bibliotekaris: kundige vakman, kunstenaar, onvermoeide navorser en onderhoudende skrywer, veral oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis”.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/02/26/9/5.html |title=Meitje, die aantreklike heldin |publisher=[[Die Burger]] |date=26 Februarie 1991 |accessdate=4 Maart 2013 |last=Le Roux |first=Marina |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102170151/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/02/26/9/5.html |url-status=dead }}</ref> Maar dit was by uitstek as kunsskilder dat hy hom vroeg reeds onderskei het toe hy feitlik oornag roem verwerf. Volgens die kunskenner en skrywer [[Esmé Berman]] was so iets ongekend in die Suid-Afrikaanse kultuurgeskiedenis.<ref name="VolksbladSmith">{{af}} {{cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/05/28/11/6.html |title=Johannes Meintjes: Molteno se James Dean |date=28 Mei 2003 |publisher=[[Volksblad]] |last=Smith |first=Charles |access-date= 4 Maart 2013 |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102170236/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/05/28/11/6.html |url-status=dead }}</ref> Vanweë sy voorkoms en sy nonkonformisme word hy soms beskryf as “Molteno se [[James Dean]]”.<ref name="VolksbladSmith" />
Helena Theron, ook in ''[[Die Burger]]'', sê hy was “merkwaardig” as kunstenaar sowel as letterkundige.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/04/13/5/12.html |title=Meintjes bly boei |publisher=[[Die Burger|Die Burger, Oos-Kaap]] |date=13 April 1994 |last=Theron |first=Helena |accessdate=6 Maart 2013 |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102170147/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/04/13/5/12.html |url-status=dead }}</ref> Hoewel hy nie in dieselfde asem as groot Suid-Afrikaanse kunsskilders soos [[Irma Stern|Stern]], [[Maggie Laubser|Laubser]] of [[Pierneef]] genoem word nie, word hy beslis as ’n voorste Suid-Afrikaanse skilder van die 20ste eeu beskou. Die hoogste prys wat ’n skildery van Meintjes tot dusver (middel 2014) op ’n veiling behaal het, was R668 400 vir sy ''Swazi Landscape'' op ’n veiling deur Strauss & Co in die Vineyard-hotel, [[Kaapstad]], vroeg in Oktober 2012.<ref>{{af}}] {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/10/12/SK/4/veilstrauss.html |title=Resessie plaas geensins ’n demper op kunsveiling nie |publisher=Die Burger |date=12 Oktober 2012 |accessdate=4 Maart 2013 |last=Myburgh |first=Adele |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102165957/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/10/12/SK/4/veilstrauss.html |url-status=dead }}</ref>
In sy kort leeftyd van net oor die 57 jaar is meer as 1 400 koerantberigte en tydskrifartikels oor hom geskryf. Hy het sowat 1 340 skilderye geskilder, tientalle beeldhouwerke geskep asook honderde sketse, grafiese werke en waterverfskilderye. Sy gepubliseerde werke tel 35, terwyl hy ook tallose ongepubliseerde manuskripte nagelaat het, waarvan talle verlore geraak het.<ref>{{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/PDFs/JM_CVweb.pdf Art Archives South Africa].</ref>
== Kinderjare ==
[[Lêer:Meintjes kinders.jpg|duimnael|200px|Johannes Meintjes se vader, Ernest, sit op dié foto van 1896 van die Meintjes-kinders van Grootzeekoegat, distrik [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]]. Staande is Katie, Pieter, Johnny, Cornelis en Faan.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes 13 jaar oud 1936.jpg|duimnael|links|190px|Johannes Meintjes as 13-jarige, waarskynlik afgeneem op [[Riversdal]] omdat die gesin eers in 1938 [[Kaapstad|Kaap]] toe verhuis het.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Grootzeekoegat 1955.jpg|duimnael|230px|Die eertydse opstal op die plaas Grootzeekoegat, waarskynlik die oudste in die distrik [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]], waar Meintjes sy eerste vyf lewensjare deurgebring het. Hy het in 1949 hierheen verhuis, dit later laat vergroot en die res van sy lewe merendeels hier deurgebring. Sy vrou het nog enkele jare ná sy dood in 1980 hier gewoon, maar eindelik het dit uit die Meintjes-familie se besit gegaan, algaande verval en teen 2012 is dit gesloop.]]
Johannes Meintjes het reeds op ’n baie vroeë ouderdom begin skets, waarskynlik al tydens die eerste vyf sorgelose jare op die familieplaas, Grootzeekoegat, in die distrik Molteno in Noordoos-Kaapland.<ref>{{en}} [http://goo.gl/maps/iIa9g Die ligging van die eertydse plaasopstal op Google Maps]. URL besoek op 4 Junie 2013.</ref> Hier was sy vader, Ernest Frederick Meintjes (1893–1928), skaapboer. Wanneer hy nie met sy tekeninge besig was nie, het hy saam met sy vader veld toe gegaan, in die skaapkrale gespeel of saam met sy vader op sy perd gery. Sy moeder, Valerie Keyter, spruit uit een van die mees verfynde families van Wes-Kaapland en is ’n nasaat van die bekende ds. [[Meent Borcherds]], aanvanklik van 1785 tot 1786 leraar van die [[NG gemeente Kaapstad]] en vanaf 1786 leraar op [[Stellenbosch]], maar ook 'n skrywer en amateurkomponis wat beskryf is as 'n ontwikkelde en belese man met 'n digterlike gevoel, literêre talent, 'n historiese sin en 'n lewendige gees.<ref>{{af}} [[S.P. Engelbrecht|Engelbrecht, prof. dr. S.P.]] 1952. ''Die Kaapse predikante van die sewentiende en agtiende eeu''. Kaapstad, Pretoria: H.A.U.M.-J.H. de Bussy.</ref>
Van vaderskant bevind Meintjes se voorgeslagte hulle reeds byna drie en ’n half eeue in Suid-Afrika. Meintjes se vader is skielik op 35-jarige leeftyd oorlede. Volgens Pieter Marincowitz is "dit begryplik dat dit vir die seun die verlies was van 'n vader wat in hoofsaak die held was, en as sodanig was dit 'n groot slag".<ref>{{af}} Marincowitz, Pieter in: 1948. ''Liriese Werk / Lyrical Work: Johannes Meintjes.'' Cape Town: The Anreith Press.</ref> Mev. Meintjes het noodgedwonge met haar vier kinders, drie seuns en 'n dogter, na haar tuisdorp, [[Riversdal]], verhuis waar Johannes ook vyf jaar tevore gebore is omdat sy moeder telkens vir ’n bevalling daarheen gegaan het. Hier sou hy tot sy vyftiende jaar in 'n een van die oudste huise op die dorp woon, in latere jare die De Doornkraal Boutique Hotel.<ref>{{en}} [http://www.greenwoodguides.com/south-africa/accommodation.aspx?page=138 Greenwoodguides.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111123145156/http://www.greenwoodguides.com/south-africa/accommodation.aspx?page=138 |date=23 November 2011 }}. URL besoek op 3 Junie 2013.</ref> Op Riversdal het hy hom al hoe meer in teken- en skilderwerk verdiep, veral in studies van mense. Terselfdertyd was skoolgaan vir die jong Meintjes buitengewoon onaangenaam omdat dit inbreuk gemaak het op sy tekenwerk waarin hy merkwaardig bedrewe geword het. Die skool het ook inbreuk gemaak op 'n suiwer verbeeldingswêreld wat sy geloof en vertroue geword het, 'n eensame en private wêreld, maar slegs eensaam weens sy groot skugterheid, as gevolg waarvan hy nie maklik vriende gemaak het nie.
Die bejaarde kunsskilder [[Jan Volschenk]] het toe nog gelewe (hy is in 1936 oorlede) en die jong knaap het dikwels by die oubaas se ateljee ingeloer. Volschenk was toe reeds baie oud, met ’n spierwit kop. Johannes het graag na hom en sy landskappe sit en kyk, maar Volschenk is oorlede toe die seun nog baie jonk was. "My eie werk het ek vir almal gewys wat daarna wou kyk,” het Meintjes in 1963 aan die tydskrif ''Lantern'' vertel. “Tot my verbasing moes ek ontdek dat ek beter as my onderwyseres kon teken. Ek het my werk op die kunsafdeling van die jaarlikse landbouskou begin uitstal en feitlik al die pryse verower, ’n prestasie wat my in staat gestel het om my eerste olieverf te koop.”
In mnr. Viljoen het hy ’n goeie kunsonderwyser gehad van wie hy baie kon leer en wat hom deurgaans aangemoedig het. Toe hy vyftien was, het hy met olieverf begin werk, al sukkelend omdat hy tot in daardie stadium hoofsaaklik met waterverf en potlood gewerk het, en met sy twee jongste sussies as onwillige modelle. Mev. Meintjes het in 1938 besluit om met haar kinders - ’n seun en drie dogters – na [[Kaapstad]] te verhuis. Hier het die jong Johannes se lewe ingrypend verander. Kaapstad sou ook jare daarna sy woonplek bly.
Mnr. H.A. Rust, later Suid-Afrika se ambassadeur in [[Nederland]], was destyds skoolhoof van die [[Hoërskool Jan van Riebeeck]] in [[Tamboerskloof]], en hy het spesiaal gereël dat Meintjes kuns as skoolvak kon neem. Die paar skoliere aan wie dié vergunning gemaak is, het kunsklasse van Florence Zerffi in haar ateljee in [[Wynberg]] ontvang. Sy was ’n kunstenares van naam, weduwee van die briljante impressionis [[Strat Caldecott]], en ’n baie bekwame dog strenge onderwyseres. So het Meintjes se eerste akademiese onderrig op 15-jarige ouderdom begin. Zerffi het sy talent uitgeken, want sy het aangebied om hom kosteloos ekstra klasse te gee wat niks met die skoolwerk te doen sou hê nie. Sy het sy vordering krities gevolg. Van haar het Meintjes later gesê: “Zerffi was ’n ongenadige onderwyseres, maar deeglik soos min en ek het baie van haar geleer. Haar goeie smaak, vurige opvattings, skerp kritiese sin en wye belesenheid sou my blywend beïnvloed, hoewel haar werk my koud gelaat het."
== Invloed van Maggie Laubser ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Young Lovers 1949.jpg|duimnael|links|240px|“Young Lovers”, 1949. Volgens ’n berig op [[26 Julie]] [[1952]] in die ''Evening Post'' (’n destydse middagblad in [[Port Elizabeth]]) het ’n jong paartjie dié werk, wat sommige mense destyds as “pornografies” beskryf het, vir 60 ghienies (een [[ghienie]] was £1 1s.) gekoop.]]
[[Lêer:Maggie Laubser Self Portrait 1928.jpg|duimnael|200px|Selfportret van [[Maggie Laubser]] (1928). Meintjes het gesê sy het hom teruggelei tot die bron van haar werk, die Duitse Ekspressionisme, wat hom gehelp het om sy eie styl te vind.]]
Meintjes vertel in dieselfde onderhoud met ''Lantern'' van sy ontdekking van [[Irma Stern]] en [[Maggie Laubser]]: “Instinktief het ek geweet dat dit die rigting was waarin ek moes werk. Irma Stern se kleurgevoel en Maggie Laubser se komposisie het ’n nuwe wêreld vir my oopgesluit – die Ekspressionisme, waarvan ek toe nog maar min geweet het. Ek het geleer hoe om met olieverf te werk en een na die ander doek voltooi – wild en koorsig. Zerffi het haar bes gedoen om my in toom te hou en te dissiplineer. Aan haar kritiek het ek soveel waarde geheg dat ek elke stuk wat sy goedgekeur het, dadelik geraam het.”
Hy het hom veral aangetrokke tot Maggie Laubser se werk gevoel en was sowat 17 jaar oud toe hy ’n bewonderaarsbrief aan haar geskryf het. Uiteindelik het hulle ontmoet aan die huis van die kunsskilder [[Cecil Higgs]] op [[Stellenbosch]]. Dit was die begin van ’n groot vriendskap. Meintjes het sy hart en siel in die stryd gewerp om erkenning vir Laubser te verkry. Mettertyd het hy baie oor haar geskryf, artikels en ’n boek (toe hy maar 19 was) en radiopraatjies. (Dié boek het die hoogste prys vir 'n werk deur Meintjes behaal toe dit in 2010 op 'n veiling vir R11 200 van die hand gesit is.<ref>{{en}} [http://www.johannes-meintjes.co.za/index.html www.johannes-meintjes.co.za].</ref>)
Meintjes het gesê dit het daartoe gelei dat mense verkeerdelik gedink het sy werk is deur haar beïnvloed, maar dat hy eintlik teruggegaan het na haar bron, die Duitse Ekspressionisme. Dit het hom sy eie styl help vind en sou, volgens ’n skrywer in ''[[Die Burger]]'', hom “in staat stel om ’n persoonlike simboliek te ontwikkel om uiting aan sy psigo-seksuele fantasieë te gee”.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2007/01/12/WB/2/SedoosKuns.html |title=Visuele kunste skitter op fees |publisher=[[Die Burger]] |date=12 Januarie 2007 |accessdate=4 Maart 2013 }}</ref>
== Eerste jare ná skool ==
[[Lêer:Johannes Meintjes selfportret 1951.jpg|duimnael|links|230px|’n Selfportret uit 1951, toe hy 26 of 27 was.]]
Nadat hy die matriek-eksamen afgelê het, was dit ’n probleem om te weet wat om te doen omdat hy eintlik net wou skilder. Destyds was daar min goeie kunsskole en Meintjes se kunstenaarsvriende het hom aangeraai om hom voorlopig liewer aan sy tweede liefde te wy, naamlik die letterkunde. Hy het na die [[Universiteit van Kaapstad]] gegaan met Afrikaans-Nederlands en Engels as hoofvakke en hom as letterkunde-student onderskei.
Tog het hy intensief met sy skilderwerk voortgegaan, in so ’n mate dat hy later sou sê hy weet nie hoe hy ooit sy graad behaal het nie. Tydens sy studie aan die U.K. het hy sy werk vir tallose gesiene kunstenaars in Kaapstad gaan wys, onder wie [[Lippy Lipshitz]], [[Ruth Prowse]], [[Charles Peers]], [[Gregoire Boonzaier]], [[Jean Welz]], Nerine Desmond, [[Freida Lock]] en [[Mary Ellen (May) Hillhouse|May Hillhouse]]. Zerffi se invloed het geleidelik begin afneem, Maggie Laubser s’n het toegeneem, nie wat styl en onderwerp betref nie, maar werkmetode. Nietemin sou hy later sê: “(D)ie een van wie ek die meeste geleer het, was May Hillhouse”. Hillhouse was destyds ere-sekretaresse van die K-klub en Meintjes het gemeen dat hy die jongste lid was wat die klub nog ooit gehad het. Sy was ’n aantreklike, donker vrou met ’n diepgaande tegniese kennis van die skilderkuns. Soos in die geval van Zerffi, het May Hillhouse se werk hom “koud gelaat”, maar hy het geglo hy het die meeste van almal by haar geleer. Sy het jare lank elke skildery gesien wat hy gemaak het en elkeen deeglik gekritiseer.
Daar was ook Cecil Higgs van wie hy baie aangaande verfhantering en tekstuurwaarde geleer het.
== Na Johannesburg ==
Op 20-jarige ouderdom het hy die graad B.A. behaal. Hy was onwillig om sy literêre studie voort te sit, want ’n doktorsgraad in die letterkunde sou maar min betekenis vir ’n kunsskilder hê. Die probleem was om ’n verdienste te vind en tog met skilderwerk voort te gaan. Gerrit Bakker, wat destyds by ’n Kaapstadse boekhandel werksaam was, het besluit om sy eie boekhandel in [[Johannesburg]] te begin en het Meintjes gevra om sy assistent te word. Dit was ’n tydelike uitkoms en vir die eerste keer in sy lewe beland Meintjes in Johannesburg waar hy gou die kunskenners en kunstenaars van die Noorde leer ken het: Anton Hendriks, Elsa Dziomba, [[Alexis Preller]], [[Walter Battiss]] en baie ander. Sommige van hulle het sy vriende geword, veral Preller. Die ou Gainsborough-galery, destyds in die Lennon-gebou in Pritchardstraat, was destyds die bymekaarkomplek van die avant garde. Johannes Meintjes het dié galery bespreek vir sy eerste tentoonstelling in Augustus daardie jaar (1944).
== Eerste treë as beroepskilder ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Maggie Laubser.jpg|duimnael|links|180px|Meintjes het ’n monografie oor Maggie Laubser geskryf toe hy 19 of 20 was. Dit het in 1944 by HAUM verskyn, sy eerste gepubliseerde boek. 'n Eksemplaar daarvan is in 2014 vir R5 550 op [[Bidorbuy|Bidorbuy.co.za]] verkoop.<ref>[http://www.bidorbuy.co.za/item/158202168/Maggie_Laubser_Johannes_Meintjes_1944.html Birdorbuy.co.za]</ref>]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Young man with Jug 1959.jpg|duimnael|200px|“Young man with jug”, 1959.]]
Hy het die boekhandel verlaat en na [[Kaapstad]] teruggekeer om hom op sy tentoonstelling voor te berei, vasbeslote om sy bestaan as beroepskunsskilder te regverdig. Sy familie het hierdie waaghalsige besluit ondersteun, blykbaar met die wete dat daar geen keer meer aan hom was nie. Platsak en met sy hele toekoms op die spel, is hy met sy skilderye terug na Johannesburg vir die opening van die tentoonstelling. Hy was toe een-en-twintig. Die tentoonstelling het groot opspraak verwek en Meintjes oornag feitlik landswye bekendheid besorg.
Artikels oor sy werk het in verskeie tydskrifte en blaaie verskyn en honderde belangstellendes het die uitstalling bygewoon. Gideon Horn het in ''[[Die Transvaler]]'' na hom verwys as “’n jong kunstenaar . . . wat hom aan ’n mens openbaar as moontlik die belowendste onder die jongeres. Van die opvallendste kenmerke van sy werk is sy besondere beheer van kleure, sy tegniese vaardigheid, die selfstandigheid van gees wat daaruit spreek . . .” In die tydskrif ''Forward'', soos aangehaal in die brosjure vir 'n tentoonstelling van Meintjes se skilderye van 29 Mei tot 10 Junie 1945 in die Argus-galery in Burgstraat, Kaapstad, het Ronald Morris verklaar: "Mr. Meintjes has achieved a 'mature expression of immaturity'. He has a dynamic and dramatic sense of colour and composition, combined with a tenderness that is almost feminine, but never effeminate; he is expressionistic but intelligible; versatile because he is sensitive to mood, atmosphere, phantasy and character, and not because he wants to create an impression. In most of his work there is poetry, the loneliness and the longing of youth. Meintjes' métier is not the mask or the puppet, but the vitality of life and the phantasies of the mind and the spirit ...”
Daar was aanvallende kritiek ook, maar dit het Meintjes verwag en in elk geval was dit baie minder en minder neerhalend as wat die skilders wat hy die meeste bewonder het, moes verduur. Gelukkig het hy genoeg werke verkoop om byna ’n jaar lank onafhanklik te kon lewe.
== Eie ateljee in Kaapstad ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Buitengracht ateljee.jpg|duimnael|230px|links|Meintjes in die ateljee in Kaapstad wat hy gehuur het van die latere vrou van [[Gregoire Boonzaier]], Marie Gravett.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes ateljee.png|duimnael|190px|Een van Meintjes se beeldhouwerke in sy ateljee in Kaapstad kort voor 1950.]]
Terug in Kaapstad het hy ’n ateljee gehuur van Marie Gravett, wat later getroud is met die kunstenaar [[Gregoire Boonzaier]], en hom gereedgemaak vir sy eerste tentoonstelling daar. Meintjes het later gesê die Kaapse kritici was meer konserwatief as hul eweknieë in Johannesburg; tog het hulle sy werk goed ontvang.
Prebble Rayner het geskryf (koerant onbekend): “Johannes Meintjes … is an ardent young painter of considerable promise, tackling his fellowman as subject-matter. There is apparent in his work a deep-seated awareness of individual character …” David Gamble (koerant eweneens onbekend): “Mr. Meintjes is a strong and direct painter with a pronounced sense of drama, together with a most interesting feeling for colour and a sensitive appreciation of personality. A strong vein of fantasy is another of his qualities.” Magda Sauer (waarskynlik ''[[Die Burger]]''): “Hy is een van die talentvolste jong skilders. Ten spyte van sy jeug het hy al ’n styl van sy eie ontwikkel. Hy het ’n sterk en dramatiese gevoel vir kleure en ’n goeie en oorspronklike gevoel vir komposisie.”
In ''Trek'' het Prebble Rayner verder verklaar: “I am no Nostradamic sooth-sayer, but I have every faith in the future of Johannes Meintjes.” Geldelik was hierdie tentoonstelling so suksesvol dat Meintjes nou sy groot begeerte kon verwesenlik, naamlik om sy studie oorsee voort te sit.
== Verdere studie oorsee ==
[[Lêer:Johannes Meintjes 1947 uitstalling.jpg|duimnael|230px|Meintjes tydens ’n uitstalling van sy werk in 1947, waarskynlik sy tweede uitstalling in [[Kaapstad]].]]
Die [[Tweede Wêreldoorlog]] het pas ten einde geloop en intussen was hy deeltyds kunsonderwyser aan die [[Hoërskool Jan van Riebeeck]] en [[SACS]]. Ná ’n tweede tentoonstelling in Johannesburg teen die einde van 1945 is hy nog in dieselfde jaar aan boord van die ''Aquitania'', ’n troepeskip met seweduisend mense aan boord, na [[Southampton]]. In [[Londen]] het hy sowat agtien maande studeer en diep gedrink aan die Europese kultuur. Een van sy doelwitte met dié besoek was om regstreeks kennis te maak met die werk wat hy vroeër slegs in afbeeldings kon ken. Op sy soektog deur die galerye het hy Rembrandt, El Greco en die Vlaamse Primitiewe sowel as Henry Moore, Picasso en Graham Sutherland van die grootste betekenis vir hom gevind. Deeltydse radiowerk as omroeper en vertaler die Afrika-diens van die British Broadcasting Corporation (saam met [[Arnold van Wyk]]) het hom aan die lewe gehou.
Intussen het belangstelling in sy werk steeds toegeneem en met sy terugkeer na Suid-Afrika in 1947 het sy tweede tentoonstelling in Kaapstad buitengewone sukses gehad. Almal het groot vordering in Meintjes se werk gesien en het hul dankbaarheid uitgespreek dat hy hom nie te veel deur buitelanders laat beïnvloed het nie. Hy is beskryf as ’n “pionier” en ’n “Voortrekker” in die nuwe tradisie van die Suid-Afrikaanse skilderkuns.
== Terug in die Moederstad ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Kunsklas.jpg|links|220px|duimnael|Johannes Meintjes bied in die jare veertig 'n kunsklas aan die Kaapse Tegniese Kollege aan.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Guitarist on the Beach 1956.jpg|duimnael|230px|“Guitarist on the Beach”, 1956.]]
In Kaapstad het hy ’n ateljee in ’n ou [[Kaaps-Hollandse Styl|Kaaps-Hollandse huis]] gehuur en verskeie tentoonstellings elders gehou. Hy het die tekenklasse van gekleurde studente aan die Kaapse Tegniese Kollege behartig en heelwat uitsaaiwerk gedoen, insluitende die eerste kunsprogram vir die jeug wat ooit in die land uitgesaai is. In hierdie tyd het hy ook drama aan die Kaapse Tegniese Kollege en die [[Worcester]]se Dramaskool doseer. Hy het onder meer vir die Eoan-groep dekorstelle geskilder en kostuums ontwerp.
Intussen het hy ook begin skryf en talle artikels, essays en kortverhale uit sy pen het verskyn. Sy eerste boek, ’n monogram oor Maggie Laubser, geskryf toe hy pas 19 of 20 was, het in 1944 verskyn. Volgens die tydskrif ''Lantern'' was dit een van die besversorgde boeke wat ooit in die land gedruk is en was dit skaars 20 jaar ná publikasie reeds gesogte Africana. In 1947 het ’n bundel kortverhale, ''Kamerade'', deur homself geïllustreer gevolg en waarvan net 500 gedruk is,<ref name="wri">{{en}} [http://www.johannes-meintjes.co.za/writing.html Samevatting van Johannes Meintjes se skryfwerk op Johannes-Meintjes.co.za]. URL besoek op 20 Junie 2013.</ref> en in 1948 ’n boek oor sy liriese skilderye, ''Liriese Werk / Lyrical Work''.
== Na die familieplaas by Molteno ==
[[Lêer:Grootzeekoegat 1955.jpg|links|duimnael|230px|Grootzeekoegat in die jare vyftig, kort nadat Meintjes heeltyds daar gaan woon het.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes 1950.jpg|duimnael|200px|Meintjes, soos hy gelyk het toe hy terug na Grootzeekoegat verhuis het.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Ongetiteld.jpg|duimnael|links|230px|“Ongetiteld” (1954).]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Portret van 'n jong man.jpg|duimnael|200px|"Portret van Chris van den Berg" (1957).]]
In 1949 het Meintjes Kaapstad verlaat en hom op die familieplaas, Grootzeekoegat, gevestig. Hier het hy begin Kaapse koloniale meubels versamel, asook Africana-boeke, porseleinware en koper. In sy versameling het hy kunswerke van [[Thomas Bowler|Bowler]], [[Samuel Daniell]] en Harris gehad, en hy was ook ’n ywerige versamelaar van ou afdrukke, kaarte en etse. Daar het hy vyf jaar in feitlik eensame afsondering deurgebring, hoewel hy glo nooit afgesonder gevoel het nie, en die plaas slegs verlaat om sy werk in verskeie sentra ten toon te stel en ook kort besoeke gebring aan die Staatsargief en die Africana-biblioteke in Johannesburg en Pretoria vir navorsingsdoeleindes tot 1954 of 1955, toe hy weer na Johannesburg teruggekeer het.
In dié tyd het sy boek oor [[Anton Anreith]], Suid-Afrika se eerste beeldhouer, verskyn, asook ’n toneelstuk (in medewerking met [[Uys Krige]]) wat die letterkundige prys van die Nasionale Adviesraad van die destydse Afdeling Volwassene-onderwys verower het. ''Die Blanke Stilte'', 'n toneelstuk in drie bedrywe, was een van die bekroonde stukke in die 300-jarige Van Riebeeck-herdenkingstoneelwedstryd wat deur die Nasionale Adviserende Raad van Onderwys vir Volwassenes gereël is. Erika Terblanche skryf: "Hertzog Venter het geskryf dat daar in hierdie drama nie ’n hoofkarakter in die normale sin van die woord is nie. In die drama word die spanning wat in ’n organies verbonde groep mense voorkom, uitgebeeld: die Vorster-gesin van die plaas Zevenfontijn en enkele vriende.
"Hierdie spanning word deur twee faktore veroorsaak: die neerdrukkende, 'deprimerende' invloed van ’n genie en sterk persoonlikheid op dié wat hom omring, en die stabiliserende uitwerking van die geslagstradisie en familiegrond op die nageslag. Vir Venter is dit ’n 'allesins lesenswaardige drama'; ook met die eise van die toneel is terdeë rekening gehou, maar volgens hom sou dit by opvoering hoë eise aan die regie, die spelers en die gehoor stel vanweë die aard van die dialoog en die dekor.".<ref>{{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Essay oor Johannes Meintjes deur Erika Terblanche op Litnet.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}. URL besoek op 20 Junie 2013</ref>
Vroeg in die jare vyftig het hy ook ’n kunstentoonstelling op ’n lesingstoer deur die [[Vrystaat]] geneem. In 1954, toe hy sy vyf jaar lange afsondering beëindig, keer hy terug na die [[Johannesburg|Goudstad]] en hou uitstallings daar en in [[Pretoria]]. In dié tyd woed ’n openbare debat tussen hom en Laurence van der Post oor die Afrikaner se houding jeens Suid-Afrika se ander bevolkingsgroepe. In 1955 ontmoet hy die Brits-Suid-Afrikaanse skrywer William Plomer, met wie hy lewenslank bevriend sou bly.
Meintjes verdeel nou sy tyd tussen Johannesburg en die plaas naby Molteno, met gereelde tentoonstellings in al die groot stede.
In 1955 het daar nog twee boeke van hom verskyn, een oor sy plaasondervindings, ''Frontier Family'', en ’n roman, ''Storm(s)vlei'', wat die eerste prys in ’n wedstryd wat deur die Stadsraad van [[Pretoria]] gereël is ter viering van die stad se honderdste bestaansjaar, verower het. Daarna verskyn ook sy ''Complex Canvas'', met veertig van sy tekeninge en daarna ''Dagboek 1'', aantekeninge uit sy joernaal (wat Meintjes 20 jaar vantevore begin hou het) wat ’n boeiende prentjie van die kunslewe in Suid-Afrika skets. ''Dagboek 2'' en ''Dagboek 3'' het later gevolg.
Meintjes stal deur die loop van 1956 uit in Kaapstad, Pretoria en Johannesburg. Hy skilder die Britse aktrise dame Sybil Thorndike (1882–1976) op haar versoek en dié skildery ontketen ’n storm in die Suid-Afrikaanse pers. 1957 bring sy gebruiklike uitstallings, nou in Bloemfontein, Johannesburg en op Heidelberg (waarskynlik [[Gauteng]]). Kunskenners beskryf Meintjes in dié jare as die Suid-Afrikaanse Cézanne, Gauguin of Chagall. Die volgende jaar kom uitstallings in Pretoria en Johannesburg weer aan die beurt asook ’n besoek aan Europa waartydens hy studeer in [[Londen]], [[Amsterdam]] en [[Parys]].
== Verdere werk tydens die sestigerjare ==
[[Lêer:Eetkamer Grootzeekoegat 1951.jpg|200px|duimnael|links|Die eetkamer in die ou opstal op Grootzeekoegat in 1951, twee jaar nadat Meintjes hierheen verhuis het.]]
’n Besonderse projek wat Meintjes aangepak het in 1960, was die bewaring van die foto’s van die dorpsfotograaf [[Ambrose Lomax]]. Vyftig jaar nadat Lomax, die apteker, uit Molteno weg is, is sy negatiewe in sy ou apteek gekry. Meintjes het dit laat ontwikkel en ’n besonderse boek met ’n aantal van die foto’s – baie daarvan is voor en tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog|Anglo-Boereoorlog]] geneem – in 1964 uitgegee.<ref name="VolksbladSmith" /><ref>{{af}} [http://www.nmmu.ac.za/onseangeltjie/aucamp04.htm '' 'n Sprekende gelykenis – vir Paul Alberts'' deur Hennie Aucamp].</ref>
In 1963 volg nog uitstalling in [[Pretoria]], [[Johannesburg]] en Kaapstad asook ’n uitstalling van sy werk in die [[Verenigde State van Amerika|VSA]]. Die pers verwys na Meintjes as die “Goue Seun” van die Suid-Afrikaanse kunstoneel. Op letterkundige gebied verskyn sy roman “Gister en vandag” en “Jeugjare”. Die volgende jaar kom uitstallings op [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]], in [[Johannesburg]] en [[Washington]] aan die beurt asook ’n groepsuitstalling saam met onder meer George Boys, Gordon Vorster, Cecily Sash en Dirk Meerkotter op uitnodiging van die Rembrandt-kunsstigting.
In 1964 verskyn nie minder nie as drie boeke uit sy pen: die roman “Mallemeule”, “Manor House” en “Portret van ’n Suid-Afrikaanse Dorp deur [[Ambrose Lomax|A Lomax]]: Molteno 1894 – 1909”, oor die apteker en fotograaf wat op Molteno gewoon het tydens die opbloei wat teweeggebring is deur ontdekking van [[steenkool]] in die Stormbergreeks.
== Heeltydse terugkeer na Grootzeekoegat ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Ronell Meintjes 1961.jpg|duimnael|190px|Mev. Ronell Meintjes, née Rossouw, soos deur haar man in 1961 geskilder.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Straatmusikante.jpg|duimnael|links|200px|“Straatmusikante” (1945) is deel van die permanente uitstalling in die Hester Rupert-kunsmuseum op [[Graaff-Reinet]]. Meintjes was een van die kunstenaars wie se werk uitgestal is tydens die opening van dié museum in 1966 nadat [[Anton Rupert]] die geskiedkundige gebou waarin dit gehuisves word, die jaar vantevore van sloping gered het.]]
In 1965 ontvang Meintjes ’n letterkundeprys van PEN en gaan woon heeltyds op die familieplaas, Zeekoegat, saam met sy vrou, Ronell Rossouw (gebore [[9 Februarie]] [[1932]]), met wie hy op [[25 Maart]] [[1960]] getroud is. Sy is drie jaar vantevore van haar eerste man, Michael Schönberg, geskei en het ’n dogter, Lynn, gehad wat by Ronell se ouers in [[Parow]] gewoon het.<ref name="VolksbladSmith" /> Ronell het by die munisipaliteit op Molteno gewerk in die tyd toe sy en Meintjes getroud is. Nadat Lynn st. 8 geslaag het, het sy in die apteek op Molteno begin werk. Sy het later by haar pa, Schönberg, in Johannesburg gaan woon. Johannes en Ronell het nie kinders gehad nie, al was sy grootste oorweging om met haar te trou omdat hy 'n erfgenaam wou hê wat kon verseker Grootzeekoegat bly in die Meintjes-familie. Ronell was wel swanger, maar het die baba verloor.<ref>{{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Essay oor Johannes Meintjes deur Erika Terblanche op Litnet.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}. URL besoek op 20 Junie 2013</ref>
Hy hou weer uitstallings in [[Kaapstad]] en [[Pretoria]] en publiseer die biografie van [[Olive Schreiner]], ''Olive Schreiner Portrait of a South African Woman''. Die voorsitter van die South African English Academy beskryf dit as die “beste studie tot dusver oor Olive Schreiner”.<ref>{{cite web |url=http://www.johannes-meintjes.co.za/biography.html |title=Johannes Meintjes: opsommende biografie |format=html |publisher=johannes-meintjes.co.za |access-date=3 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102120516/http://www.johannes-meintjes.co.za/biography.html |archive-date= 2 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> ’n Tweede boek, “The Silent Conspiracy” verskyn in 1965. Ook hou hy ’n groepsuitstalling saam met onder meer [[Lukas Sithole]], [[Christo Coetzee]], [[Maggie Laubser]], [[Armando Baldinelli]] en [[Maud Sumner]].
In 1966 volg solo-uitstallings in Johannesburg en op Molteno asook deelname aan die Republiekfees-uitstalling (die Republiek van Suid-Afrika was toe vyf jaar oud) in Pretoria en die opening van die Hester Rupert-kunsmuseum op [[Graaff-Reinet]] in ’n gebou wat [[Anton Rupert]] in 1965 gered het toe dit bekend word dat ’n petroleummaatskappy dit wou sloop vir die oprigting van ’n vulstasie.<ref>{{cite web |url=http://www.rupertartmuseum.co.za/ |title=Die Hester Rupert Kunsmuseum |format=html |access-date=3 Maart 2013 |publisher=ruperartmuseum.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009115510/https://www.rupertartmuseum.co.za/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In dieselfde jaar verskyn die opdrag-biografie oor genl. [[Koos de la Rey]], “De la Rey Lion of the West” (in Engels), wat as ’n vervolgverhaal in ''[[The Star]]'' verskyn.
In 1967 volg die publikasie, ook as ’n vervolgverhaal, van die biografie oor genl. De la Rey in ’n Afrikaanse koerant. Meintjes word nou aangestel as erekurator van die George Vice-gedenkmuseum op Molteno en hou uitstallings in Kaapstad en Johannesburg.
In 1969 volg nog uitstalling in Johannesburg en op Molteno en verskyn sy biografie van genl. [[Gideon Scheepers]], ''Sword in the Sand Gideon Scheepers'', asook ’n Engelse biografie van pres. [[Marthinus Theunis Steyn|M.T. Steyn]], wat in 1970 in Afrikaans sou verskyn as ''Steyn Vader van sy volk'', en ’n boek oor die [[Slag van Stormberg]], ''Stormberg A Lost Opportunity''. Die jaar daarna kom ’n biografie van genl. [[Louis Botha]] aan die beurt, wat gunstig ontvang word, ook deur oorsese media. Die boek oor pres. Steyn word oor die radio uitgesaai en in dieselfde jaar verskyn ''The Round Table in South Africa''.
== Laaste dekade ==
[[Lêer:NG kerk Molteno 2021.jpg|duimnael|255px|Meintjes is op Woensdag 9 Julie 1980 om 14:30 vanuit die [[NG gemeente Molteno|NG kerk op Molteno]] begrawe,<ref>{{en}} [http://www.johannes-meintjes.co.za/archives.html Berig in die Cape Argus]. URL besoek op 4 Junie 2013.</ref> 12 maande voor die gemeente se honderdjarige bestaan waarvoor hy toe reeds 'n gedenkboek geskryf het.]]
[[Lêer:George Vice Biblioteek Molteno.jpg|duimnael|255px|Meintjes was tot sy dood bibliotekaris van die George Vice-biblioteek op Molteno en erekurator van die plaaslike museum.]]
Meintjes se eerste uitstalling van die jare sewentig was in [[Johannesburg]]. Ook in 1971 verskyn nog ’n biografie van ’n held van die [[Anglo-Boereoorlog]], dié keer genl. [[Piet Joubert]]: ''The Commandant General PJ Joubert'' asook ''Sandile – The Fall of the Xhosa Nation'', die eerste groot biografie oor 'n swart leier in Suid-Afrika,<ref>{{en}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf 'n Opstel oor Johannes Meintjes deur Kobus Opperman]. URL besoek op 7 Junie 2013.</ref> en die bundel kortverhale en essays ''Siembamba''. Oor ''Sandile'' het Meintjes self gesê: "This is the first full-length study of a Xhosa prince or chief. The Xhosas are resident in the eastern part of the Cape Province of South Africa, and their history is studded with a galaxy of remarkable men of royal blood. These were the first black people to come into contact with the white man in Southern Africa. Of the chiefs I have chosen Sandile for various reasons. His life-span covers the glory of Xhosa nationhood, the more important wars with the British Colonial Government, the national suicide of the Xhosas and the tragedy of his personal story. Thanks too to the artists Frederick I’Ons and Thomas Baines, we have more portraits of Sandile than of any other chief."
In 1972 hou hy weer ’n uitstalling in [[Kaapstad]] en verskyn die tweede aflewering van sy outobiografie, ''Dagboek 2''. Hy vier in 1973 sy vyftigste verjaardag met ’n uitstalling in Johannesburg en word aangestel as uitvoerende lid van die [[Burgersdorp]]se museum. Die enigste boek uit sy pen in daardie jaar was ''The Voortrekkers'', wat later voorgeskryf is aan die [[Universiteit van Oxford]].
Die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] benoem hom in 1974 as ’n lid. Hy hou uitstallings in Kaapstad en op Molteno en publiseer ’n biografie oor pres. [[Paul Kruger]] asook ’n gedenkboek ter viering van sy tuisdorp se eeufeesviering, ''Dorp van drome: Molteno 1874–1974'', in opdrag van die dorp se munisipaliteit.
In 1975 kom nog ’n opdragwerk, ''Sasol:1950 – 1975'' (wat in Afrikaans sowel as Engels uitgegee is), aan die beurt en publiseer hy ''Dagboek 3'', wat die laaste van die drie dele van sy outobiografie sou wees. Ook in dié jaar stal hy uit in [[Bloemfontein]] en [[Johannesburg]].
Kort op die hake van die boek oor [[Sasol]], volg in 1976 ’n uitstalling van Meintjes se kunswerke op [[Sasolburg]]. Sy ''The Anglo Boer War 1899–1902: A Pictorial History'' verskyn tegelykertyd in Afrikaans en Engels en is later in Duits en Nederlands vertaal. In dieselfde jaar verskyn ook oor die driejarige oorlog ''The Great War: [[Arthur Conan Doyle]] 1''. In 1977 volg nog ’n uitstalling op Molteno, maar ook op [[Stellenbosch]] en in [[Bellville]], en verskyn ''With Bobs and Kruger: Frederic William Unger 2'', die laaste boek van hom wat in sy leeftyd sou verskyn.
’n Solo-uitstalling op [[Lichtenburg]] in 1978 word gevolg deur ’n prestige-groepsuitstalling in die destydse [[Rhodesië]] se vernaamste stede, [[Harare|Salisbury]] en [[Bulawayo]] asook in Johannesburg saam met Geoffrey Armstrong, Armando Baldinelli, Maud Sumner, Gordon Vorster, [[Walter Battiss]] en Rhona Stern.
In sy twee laaste lewensjare, 1979 en 1980, stal hy net by die destydse Universiteit van Natal in [[Pietermaritzburg]], op [[Ficksburg]] en by die [[Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit|Universiteit van Port Elizabeth]] uit. Hy voltooi ook die manuskrip van ’n gedenkbundel oor die 100ste bestaansjaar van die [[NG gemeente Molteno]], ''Eeu van Genade: NG Kerk Molteno 1881–1981'' (wat in 1981 verskyn het), die kerk waaruit hy begrawe is. Sulke opdragwerke was dikwels sy vernaamste inkomste. Sy werkywer het blykbaar nooit afgeneem nie, ten spyte van moeilike omstandighede, want twee dae voor sy dood in die hartjie van die ysige Noordoos-Kaapse winter skryf hy in sy dagboek: “My werkproduksie is baie deur Ronell se siekte gestrem, want ek moes regstaan vir alles. Die koue het ook nie gehelp nie. Ek voel heeltemal lam.” Op [[7 Julie]] [[1980]] skryf sy in haar man se dagboek: “Maandag 7 Julie 1980. Johannes vanoggend oorlede.”
Ronell Meintjes is op [[26 Junie]] [[1996]] in 'n hospitaal in [[Port Elizabeth]] oorlede nadat sy die laaste jare van haar lewe op [[Graaff-Reinet]] gewoon het waar sy 'n tyd lank kuratrise was van die Hester Rupert-kunsmuseum, wat enkele van haar man se werke besit.<ref>{{en}} [http://www.rupertartmuseum.co.za/gallery.htm Galery van die Hester Rupert-kunsmuseum.]</ref> Sy is op [[1 Julie]] langs haar man in die Molteno-begraafplaas ter ruste gelê. Die skilderye, beeldhouwerke en kosbare boeke uit sy omvattende Africana-versameling wat sy ná haar man se afsterwe aan die Hoërskool Molteno geskenk het, word vandag nog in die Meintjies-kamer uitgestal.<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1996/07/02/9/15.html ''Persoonlik''], ''[[Die Burger]]'', [[2 Julie]] [[1996]].</ref><ref>{{af}} [http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ Inleiding tot 'n uitstalling in 2010 van sy werk in die Sasol-kunsmuseum van die Universiteit Stellenbosch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212804/http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ |date= 4 Maart 2016 }}. URL besoek op 8 Junie 2013.</ref>
Van sy manuskripte word in die [[Thomas Pringle]]-versameling van die [[National English Literary Museum]] in [[Grahamstad]] bewaar, terwyl sy vrou ook werke aan die [[Sasol-kunsmuseum]] van die [[Universiteit Stellenbosch]] nagelaat het.<ref>{{af}} [http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ Inleiding tot 'n uitstalling in 2010 van sy werk in die Sasol-kunsmuseum van die Universiteit Stellenbosch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212804/http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ |date= 4 Maart 2016 }}. URL besoek op 8 Junie 2013.</ref>
== Ná sy dood ==
[[Lêer:Grafsteen Johannes Meintjes.jpg|duimnael|190px|Johannes Meintjes en Ronell (née Rossouw) se grafsteen in [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]] se begraafplaas.]]
In 1982 is 'n TV-opname op veral Grootzeekoegat gemaak oor die lewe en werk van Johannes Meintjes. Op 16 Januarie 1983 het 'n artikel deur Madelein van Biljon met kleurfoto's daarby in die ''Sunday Times Magazine'' verskyn oor Grootzeekoegat onder die opskrif "Ashes to Ashes". Van Biljon skryf: "The old house survived pestilence and three Border Wars. But the fear is that the next few months may destroy it." In die artikel het Ronell Meintjes gesê dis onprakties om alleen daar te woon en dat die koste om dit bewoonbaar te hou, voortdurend aan die toeneem was, maar dat sy haar nie daartoe kon bring om dit te verkoop nie. "When I go," sê sy in die artikel, "it will be a ruin within a year or two." Toe reeds het die plafon in die vertrek waarin sy sit en gesels het, begin insak en daar was klammigheid en krake in die mure.
In 1983 het die [[Universiteit van die Vrystaat|Vrystaatse Universiteit]] 'n gedenkuitstalling in [[Bloemfontein]] gehou en in 1986 is die Johannes Meintjes-kamer in die Hoërskool Molteno deur W.A. de Klerk geopen as 'n permanente uitstalling van Meintjes se belangrikste werk. In 1990 volg 'n prestige-gedenkuitstalling (huldetentoonstelling) van 7 Junie tot 6 Julie in [[Johannesburg]] by die destydse Randse Afrikaanse Universiteit. Dit het tien jaar ná sy dood plaasgevind en was die eerste keer sedert 1973 dat Meintjes se olieverfskilderye in Johannesburg vertoon is. Dié uitstalling is geopen deur dr. Hermien McCaul-Dommisse, wat ook Meintjes se eerste uitstalling in Augustus 1944 geopen het.
== Kritiese beskouing van sy skilderkuns ==
=== Menings oor sy skilderkuns tot 1963 ===
[[Lêer:Johannes Meintjes 1955 Broers.jpg|duimnael|links|190px|“Broers” (1955).]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Swazi Landscape.jpg|duimnael|200px|“Swazi Landscape” het die hoogste prys op veiling van enige van Meintjes se skilderye behaal toe dit in Oktober 2012 vir R668 400 verkoop is.<ref>{{cite web |url=http://www.johannes-meintjes.co.za/images/index_strauss_and_company_new_record_johannes_meintjes.jpg |title=Besonderhede by Johannes-meintjes |access-date=4 Maart 2013 |publisher=johannes-meintjes.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20171003223110/http://johannes-meintjes.co.za/images/index_strauss_and_company_new_record_johannes_meintjes.jpg |archive-date=3 Oktober 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sy weduwee, Ronell, het dit in 1990, tien jaar ná sy dood, verkoop en gesê Meintjes wou hê dit moes in ’n museum se besit kom.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.artfact.com/auction-lot/johannes-petrus-meintjes-south-african-1923-1980-550-c-c35d3b13ac |publisher=Artfact.com |accessdate=4 Maart 2013 |title=Lot 550 – Johannes Petrus Meintjes Suid-Afrikaner 1923–1980 }}</ref>]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Koerantverkoper 1955.jpg|duimnael|links|190px|“Koerantverkoper” (1955).]]
Uittreksels wat hy in 1963 aan die tydskrif ''Lantern'' uitgelig het omdat dit vir hom “pertinent” was, is onder meer:
* “The actual product of his brush lives and moves in an inter-realm between the world of fact and fiction. His point of departure, however, is the inner world: an idea rather than external event engenders the spark of his creation.” (''Trek'', 1947.)
* “Mr. Meintjes is essentially an imaginative painter and a colourist. The fact that a great part of his work is done from memory explains the curious sameness of feature and pose.” (''[[Cape Argus]]'', 1947.)
* “Hier is ’n kunstenaar met ’n vonk van eie aard; wat nie alleen weet hoe om te teken nie. maar ook hoe om ’n sterk emosionele aanlokking uit te druk.” (''[[Die Burger]]'', 1948.)
* “Meintjes werk soos ’n liriese digter: in elke werk gee hy net homself, en deur homself die groot, somber wêre1d.” ([[Bartho Smit]], 1949.)
* “There is no doubt that this young artist has genius. Already one can pick out his portrait studies at any exhibition. (They) are as distinctive as Rosetti’s faces.” (I.J.M., Bloemfontein, 1949.)
* “(He) is one of those who . . . have a chosen a pathway through an apparently barren landscape, away from the easy forms and subjects of conventional art expression.” (Ruth Prowse, 1950.)
* “Hier geld die innerlike van die kunstenaar as uitgangspunt van sy uitbeelding. Hiertoe gebruik hy kleur- en vormsimbole, ontleen aan die sigbare werklikheid, maar geheel en al vervorm en verkleur en losgemaak uit hul realiteitsverband. Mens sou dus die werk van Meintjes kan karakteriseer as innerlike selfportretering.” (''[[Die Volksblad]]'', 1950.)
* “Uit hierdie rustelose, dinamiese jong temperament sal nog veel van verrykende waarde en skoonheid vir ons skilderkuns kom. Johannes Meintjes staan met ’n oop en ontvanklike gemoed teenoor die lewe: Hierin lê sy groeikrag en hierdeur gee die lewe hom genoeg aan besieling om met albei hande aan te gryp.” (S. Ignatius Mocke, 1953.)
* “Die man wat diep loer in die werkinge van die siel en oor wie se integriteit daar nooit getwyfel kan word nie – dit is Meintjes. Sy kleur, sy lyn, sy sin vir die mistiese (romanties-ekspressionisties) en sy kennis van die mens se anatomie gee hom ’n hoë plek in die Suid-Afrikaanse kuns.” (''[[Die Transvaler]]''. 1956.)
* “In Meintjes’ work there is always a sense of the mysterious, whether expressed through these sombre, unpopulated landscapes or through the expression of a guitar player, a lonely boy, a lonely bather beneath the sickle moon, or simply through the relaxation of a sleeper in the sun. There is poetry in this painting.” (''[[Pretoria News]]'', 1958.)
* “Die interessantste kwaliteit in Meintjes se werk is dat sy surrealisme ’n onmiskenbare Suid-Afrikaanse atmosfeer weerspieël.” (Anna Vorster, 1959.)
* “Sy skilderye stel ’n fyngevoelige, digterlike en ietwat na binne skouende kunstenaar aan ons voor. Hy is ’n kunstenaar wat sy dromerige wêreld met sielvolle, melankoliese oë bevolk en eindeloos soek na die raaisel van die lewe. Hul rusteloosheid word verhoog deur die leegheid van agtergronde wat deur vreemde samestelling van kleure uitgebeeld is en ’n mistieke atmosfeer – iets byna metafisies – skep. Indien Meintjes daarin kan slaag om deur die ‘plafon’ te breek, kan hy een van Suid-Afrika se leidende kunstenaars op die gebied van ’n besondere, fyn romantiese tradisie word. Hy kan vir ons word wat Chagall vir die Franse geword het.” (''[[Die Transvaler]]'', [[14 Julie]] [[1961]].)
* “Meintjes remains a very interesting painter. A sentimentalist and a romantic he is, and where this has spoiled his work he has been justly criticized. But such criticism often overlooks an important aspect of his work, perhaps the most important, and that is its particular poetical intensity. Now all artists have their dream worIds. Some are exclusive and others can be shared: Meintjes’s dream world, his world of things remembered, is hardly less personal than anyone else’s. But such is the intensity with which it is recalled, such is the frankness of the terms in which it is stated that we are compelled to enter it.” (Neville Dubow, ''[[Cape Argus]]'', [[31 Oktober]] [[1961]].)
* “In die welige skilderkuns van Johannes Meintjes vind ons die voortdurende eienskappe van warm aarde, blou lug, eksotiese vorme, e.s.m. Sy arbeiders, vroue en kinders wat hulle in die wêreld beweeg met ’n soort afgetrokkenheid wat boei – byna soos wesens wat hul moeilike weg deur die lewe baan, maar daardeur ongeskonde bly. ’n Mens word byna gehipnotiseer deur die uitdrukking in daardie wye oë en sprakelose lippe. Min kunstenaars besit die durf en oortuiging van Johannes Meintjes in sy voorstellinge. Met ’n soort bevredigende ongeërgheid skilder hy die sinlik-aardse. Daar is ’n oorheersende van beskutting en beskerming – die aarde wat die eensames nader trek en teen haar boesem druk; die rustende arbeider wat moeg sy arms en bene oor die warm grond uitstrek, of met sy kop op die skoot van ’n vrou rus; die enkelinge of groepe figure wat feitlik deel uitmaak van die landskap wat hulle omhul.” (Carl Büchner, ''[[Die Burger]]'', [[23 Oktober]] [[1962]].)
* “If art is, among other things, a process of revealing the world as seen by one particular man, if it is an interchange of the values of things as they are for the values an artist puts upon them, then Meintjes is one of the most communicative painters we have.” (Neville Dubow, ''[[Cape Argus]]'', [[17 Oktober]] [[1962]].)
=== Menings oor sy skilderkuns in later jare ===
[[Lêer:Johannes Meintjes 1953.jpg|duimnael|210px|Johannes Meintjes, 1953.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Slapende Jong Man 1959.jpg|duimnael|links|210px|"Slapende Jong Man", (1959).]]
* "Meintjies se skilderye het ’n melankolie wat by ’n adolessente verlange aansluit. Sy vroeë werk sluit straattonele in, maar dit is veral sy portrette van jong mans, wat ’n spieëlbeeld vorm van homself, wat die aandag getrek het. Hierdie portrette word gekenmerk deur mans met swaar ooglede wat nie direk na die kyker staan nie, maar wat ’n gevoel gee dat die figure teruggetrek is in ’n private droomwêreld. Slanke, sensitiewe hande is dikwels deel van die studies. In hierdie introspektiewe wêreld van Meintjies het hy later toevoegings van persoonlike simbole gemaak in die vorm van romantiese voëls en blomme. Baie van hierdie metafore bly obskuur en privaat. Daar is ook trekke na die surrealisme, en sy studies van ruiters in die nag op wit perde dra Freudiaanse beelde en ’n flirtasie met die fantasie van die dood. Hoewel Meintjies se werk in die invloed van die Ekspressionisme staan, het hy dit nooit heeltemal sy eie gemaak nie. Hy het nooit heeltemal ontsnap uit die oppervlakkige simbolisme van sy jeugstyl nie." (Amanda Botha, Litnet.co.za<ref>{{af}} [http://www.argief.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&news_id=30839&cause_id=1270 Litnet.co.za]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 2 Junie 2013.</ref>)
* "Johannes Meintjes … is one of the more articulate South Africans of his generation. A prolific painter, he is also a fluent author in both English and Afrikaans. With unresting curiosity about South African national and regional history, he seems blessedly free from political or racial bias, and when he writes of nations or persons in conflict is alert to what is good or bad on both sides." (Sir William Plomer, ''London Sunday Times'', Junie 1970<ref>{{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Litnet.co.za. URL besoek op 3 Junie 2013.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}</ref>)
* "The years have not dimmed the... vibrant approach and outlook. His exotic paintings, even still lifes, are the stuff of dreams. His compositions show his particular timeless territory..." (Richard Cheales, ''[[The Star]]'', 1973<ref>{{en}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf Uit 'n essay oor Meintjes deur Kobus Opperman.]</ref>)
* "For nearly 40 years Johannes Meintjes has enriched the South African art scene with his personalised work which have the inherent quality of good art – the artist's genuine feelings and moods can be felt in each brush or palette stroke ..." (Yvonne Steynberg, ''[[Evening Post]]'', 1980<ref>{{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/PDFs/JM_RAU_exhibitionaddress.pdf Art Archives South Africa]. URL besoek op 3 Junie 2013.</ref>)
* "In 1961 met die Republiekwording, word Meintjes se droomlandskappe ’n refleksie van hierdie tydperk van geïdealiseerde positiwiteit. Meintjes handhaaf egter hierdie gestileerde naïwiteit tot aan die einde van sy loopbaan sodat (veral sy later werke) soms die gevaar loop om in sentimentaliteit te verval. Die jukstaponering van beelde skep ’n droomagtige gevoel van vreemdheid, maar anders as in die werke van die Europese surrealiste, wat deur absurditeit die kapitalistiese wêreld op sy kop wou keer, maak Meintjes van hierdie visuele tegnieke gebruik as ’n vorm van ontvlugting van heersende realiteite. In die sewentigerjare, met geskiedkundige gebeure soos Sharpeville, skep hy helderkleurige fantasieë wat doelbewus nie-konsepsueel of sosiaal-polities is nie." (Laetitia Pople, ''[[Die Burger]]'', 2010<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2010/08/05/SK/8/Meintjes.html ''Droomkuns van Meintjes in Eikestad''.]</ref>)
* "Meintjes word deur sommige kunshistorici as een van Suid-Afrika se groot kunstenaars beskou, terwyl ander dit afkraak as naïewe kuns wat na slordigheid neig. Die talle uitstallings wat al daarvan gehou is en ook die veilingshuise hier en oorsee wat ywerig meeding om sy werk op te veil wanneer dit aangebied word, bewys dat kunsliefhebbers en versamelaars gaande is oor sy werk." (Martiens van Bart, ''[[Die Burger]]'', 2012<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/06/15/SK/1/VEILINGSHOOFBERIG16.html ''Skildery van skaapwagter haal R133 680''.]</ref>)
== Sy kunstenaarsvisie en nalatenskap ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Sebastiaan 1945.jpg|duimnael|190px|links|“Sebastiaan” (ook bekend as “Jong man met lelies”, 1945). In sy dagboekinskrywing van [[17 April]] [[1945]] skryf Meintjes, toe 21 jaar oud, oor dié skildery: “My groot nuwe werk, Sebastiaan, is nou voltooi. Iemand het daarvoor geposeer, maar dit lyk soos 'n selfportret.” Die onderwerp van die skildery se blik is afwaarts en inwaarts, behep met die self en sy sintuie.<ref>{{cite web |url=http://stevenson.info/exhibitions/dec2004/item5.htm |title=Johannes Meintjes (Suid-Afrikaner 1923–1980) |publisher=Stevenson.info |last=Stevenson |first=Michael |access-date=6 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305145657/http://stevenson.info/exhibitions/dec2004/item5.htm |archive-date=5 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Sebastiaan.jpg|duimnael|170px|Die buiteblad van die versverhaal “Sebastiaan” deur Pieter Marincowitz met illustrasies deur Meintjes. Net honderd van dié boekies is gedruk en vandag is dit byna onverkrygbaar.<ref name="wri" />]]
In 1963 het Meintjes self sy credo opgesom toe hy sê: “[[Gertrude Stein]] het eens verklaar dat ’n kunstenaar nie kritiek nie maar waardering nodig het. Dis in ’n groot mate waar. Hy moet deurgaans getrou bly aan sy visie, aan sy eie idioom, al sê wie ook wat, sy integriteit behou, geestelik ontwikkel en werk vanuit sy hart. Dis wat ek nog gedoen het, en hopelik sal doen tot die dag van my dood.” 'n Ander keer het hy gesê: "My visie het sy oorsprong in die bodem van Afrika en ek het daaraan 'n persoonlike stempel gegee wat moontlik eendag in die hart en verbeelding van 'n ander generasie ’n reaksie mag vind."<ref>{{af}} [http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ 'n Inleiding tot die uitstalling van 18 Julie tot 28 Augustus 2010 in die Sasol-kunsmuseum van die Universiteit Stellenbosch.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212804/http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ |date= 4 Maart 2016 }} URL besoek op 8 Junie 2013.</ref>
Skilderwerke van Johannes Meintjes is vroeg reeds deur baie instellings en bekende versamelaars dwarsdeur Suid-Afrika en ook in die buiteland aangeskaf. In 1963 het hy gesê: “Wanneer ek kyk na die massa materiaal wat in die afgelope sestien jaar oor my werk geskryf is, staan mens verbaas dat daar nog soveel uiteenlopende menings daaroor kan bestaan. Die bewonderaars en die vyande wat ek aan die begin gehad het, het ek vandag nog; daar is net meer van hulle.”
Meintjes het in sy leeftyd meer as 1 336 olieverfskilderye gemaak,<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/06/15/SK/1/VEILINGSHOOFBERIG16.html ''Skildery van skaapwagter haal R133 680''.]</ref> tientalle beeldhouwerke geskep asook honderde sketse, temperas, grafiese werke en waterverfskilderye. Uit sy pen het 35 boeke verskyn en ook nog talle ongepubliseerde manuskripte. Tydens sy leeftyd is meer as 1 400 koerantberigte en tydskrifartikels oor hom geskryf. Ná sy dood is sy belangrikste manuskripte, briewe, dagboeke ensovoorts aan die National English Literary Museum in [[Grahamstad]] geskenk waar dit in die Johannes Meintjes-gedenkkamer gehuisves sou word.
Volgens die digter [[Johann de Lange]], in ’n referaat oor “gay bevryding” tydens ’n literatuurseminaar in [[Port Elizabeth]] in 1990, bied Meintjes se skryfwerk van die vroegste voorbeelde in die Afrikaanse letterkunde “van die hantering van die gay tema”, wat “aanvanklik báie verskuild en omsigtig” was. De Lange het gesê: “Op die gebied van die prosa was daar byvoorbeeld heel vroeg reeds die sterk versweë, soms sentimentele hantering daarvan in die romans en verhale van Johannes Meintjes.”<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/03/21/6/6.html |title=Die erotiese terroriste van die letterkunde |publisher=[[Die Burger]] |date=21 Maart 1990 }}</ref> Ook in sy kunswerk kom die homoërotiese vroeg ter sprake (dermate dat hy ná sy dood as 'n "baanbreker gay kunstenaar" beskryf is<ref>[http://www.iart.co.za/all-images-archive/ In 'n bespreking oor 'n skildery van Jan du Toit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101010011133/http://www.iart.co.za/all-images-archive/ |date=10 Oktober 2010 }}.</ref> en 'n werk van hom in 1993 opgeneem is in "The invisible ghetto:
Lesbian and gay writing from South Africa"<ref>{{af}} [http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1993/06/4/1/10.html ''Deurbraak vir SA skrywers''], ''[[Beeld]]'', [[4 Junie]] [[1993]].</ref>) in byvoorbeeld sy sketse vir die versverhaal "Sebastiaan" van Pieter Marincowitz, ’n bundel wat slegs in ’n oplaag van ’n honderd gedruk is en nou byna onverkrygbaar is.<ref>[http://www.johannes-meintjes.co.za/booksforsale.html Boeke te koop by Johannes-Meintjes.co.za].</ref>
Prof. [[John Kannemeyer]] skryf in 1998 in ''[[Die Burger]]'': “Vir sy digterlike waarde hoef ’n mens dié verwarde versverhaal, indien jy dit ’n verhaal sou kan noem, nie te lees nie. Wat ’n mens boei, is die illustrasies van week manlike figure deur Johannes Meintjes en die enkele momente in die gedig waarin vir die eerste keer ná [[I.D. du Plessis]] se “Vreemde liefde” van ’n homoërotiese tendens in Afrikaans sprake is. Dis jammer dat Marincowitz, wat in die sewentigerjare deur [[selfmoord|selfdood]] aan sy einde gekom het, dié tendens nie beter kon verwoord nie.”<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1998/07/01/9/3.html |title=Sekel en simbaal was die hoogtepunt |publisher=[[Die Burger]] |date=1 Julie 1998 |accessdate=4 Maart 2013 |last=Kannemeyer |first=John |authorlink=John Kannemeyer}}</ref>
Tien jaar ná sy dood het die koerantredakteur [[Tertius Myburgh]] van Meintjes gesê: “Johannes was something of a Renaissance man. First of all, artist. Then author, historian, activist and even sort-of farmer. Above all, he was a thoughtful, loving and loveable human being who thought very deeply about the human condition.”<ref>{{af}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf Uit ’n opstel oor Meintjes deur Kobus Opperman]</ref>
In 'n buurt van die Kaapse township [[Mitchells Plain]] waarin strate die name van Suid-Afrikaanse kunstenaars dra, is 'n straat ook na Johannes Meintjes genoem, weliswaar verkeerd gespel as "Meintjies".<ref>{{en}} [http://goo.gl/maps/zm5Gl 'n Naambordjie in die straat op Google Maps].</ref>
== Bibliografie ==
[[Lêer:Johannes Meintjes - Kamerade.jpg|duimnael|160px|Stofomslag van ''Kamerade'', 'n kortverhaalbundel van 1947.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Stormvlei.jpg|duimnael|160px|Sy roman ''Stormvlei'' het in 1955 verskyn.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Dagboek 1 1941 - 1947.jpg|duimnael|160px|In 1961 verskyn die eerste deel van Meintjes se dagboek (1941–1947).]]
[[Lêer:Johannes Meintjes - Liriese Werk.jpg|duimnael|160px|Die buiteblad van ''Liriese Werk / Lyrical Work'', uitgegee in 1948. Dié boek bevat 'n inleiding en 50 afbeeldings van Meintjes se werk, meesal in wit en swart. Die kleurafbeelding voorop die boek is van ''Vleiwesens'' (1945).]]
[[Lêer:Johannes Meintjes - Eeu van Genade.jpg|duimnael|160px|Meintjes se laaste werk, ''Eeu van Genade'' ter viering van die [[NG gemeente Molteno]] se honderdjarige bestaan, het 'n jaar ná sy dood verskyn, hoewel hy reeds in sy sterfjaar die eksemplaar daarvan waarvan die voorblad hier te sien is, aan sy vrou, Ronell, geskenk en haar naam voorin geskryf het met die datum 22 Julie 1981 daarby.]]
[[Lêer:Molteno Dorp van drome.jpg|duimnael|160px|Voorblad van ''Dorp van Drome: Die Geskiedenis van Molteno 1874–1974'', Meintjes se opdragwerk vir die honderdste bestaansjaar van sy tuisdorp.]]
Johannes Meintjes se wye belangstellingsveld het neerslag gevind in die uiteenlopende onderwerpe waaroor hy geskryf het, veral die vaderlandse geskiedenis. Hier is ’n volledige lys van sy gepubliseerde werke:<ref>{{cite web |url=http://www.johannes-meintjes.co.za/booksforsale.html |title=Boeke te koop |access-date=3 Maart 2013 |format=html |publisher=johannes-meintjes.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102091904/http://johannes-meintjes.co.za/booksforsale.html |archive-date= 2 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.esaach.org.za/index.php?title=Johannes_Meintjes&redirect=no |title=Johannes Meintjes |publisher=Esaach.org.za |access-date=6 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160412122324/http://esaach.org.za/index.php?title=Johannes_Meintjes |archive-date=12 April 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
=== Ander ===
# '''Meintjes – Liriese Werk / Lyrical Works'''. Biografie. 1948. 77 pp, Anreith Press, Kaapstad. Teks deur Pieter Marincowitz, illustrasies deur Johannes Meintjes.
# '''Sebastiaan'''. Gedig. 1948. 38 pp. Teks deur Pieter Marincowitz, illustrasies deur Johannes Meintjes. Drukoplaag: 100.
# '''Complex Canvass: A South African Approach'''. Geografies. 1960. 47 pp. Opgedra aan Beyers Botha. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg / Kaapstad.
=== Biografie ===
# '''Maggie Laubser'''. Monografie. 1944. 47 pp. Opgedra aan Gerrit Bakker. HAUM. Kaapstad.
# '''Anton Anreith. Sculptor 1754–1822'''. Monografie. 1951. 62 pp. Opgedra aan: John Rothman. Juta and Co Ltd, Kaapstad / Johannesburg. Drukoplaag: 1 000.
# '''Olive Schreiner: Portrait of a South African Woman'''. Biografie. 1965. 195 pp. Opgedra aan sy suster Ernestine Keyser. Hugh Keartland Publishers, Johannesburg.
# '''De la Rey – Lion of the West'''. Biografie. 1964. 432 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy vader, Ernest Frederick Meintjes (1893–1928). Hugh Keartland Publishers, Johannesburg.
# '''President Steyn: A Biography'''. Biografie. 1969. 272 pp. Nasionale Boekhandel, Kaapstad.
# '''General Louis Botha: A Biography'''. 1970. 332 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van kol. Polly de la Rey-Morkel (1887–1967). Cassel, London.
# '''Vader van Sy Volk: ’n Lewenskets van President MT Steyn'''. Biografie. 1970. 82 pp. Opgedra aan Beyers Botha. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad.
# '''The Commandant-General (The Life and Times of Petrus Jacobus Joubert of the South African Republic: 1831–1900)'''. Biografie. 1971. 220 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy vrou, Ronell Meintjes. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad.
# '''[[Sandile]]: The Fall of the Xhosa Nation'''. Biografie. 1971. 312 pp. Opgedra aan William Plomer. TV Bulpin, Kaapstad.
# '''President Paul Kruger: A Biography'''. Biografie. 1974. 295 pp. Opgedra aan sy moeder, ook gebore op 10 Oktober, ter viering van haar 80ste verjaardag. Cassel, Londen
=== Geskiedenis ===
# '''Portret van ’n Suid-Afrikaanse dorp, deur [[Ambrose Lomax]]: Molteno 1894–1909'''. Geskiedkundig. 1964. 127 pp. Opgedra aan Edmund Walsh. Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 500.
# '''Stormberg: A Lost Opportunity (The Anglo Boer War in the North-Eastern Cape Colony, 1899–1902)'''. Geskiedenis. 1969. 209 pp. Opgedra aan Evan Robertson. Nasionale Boekhandel, Kaapstad.
# '''Sword in the Sand: The Life and Death of [[Gideon Scheepers]]'''. Biografie. 1969. 242 pp. Opgedra aan John McIntosh. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad.
# '''The Voortrekkers: The Story of the Great Trek and the Making of South Africa'''. Geskiedenis. 1973. 287 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy oupa Johannes Petrus Meintjes (1843–1919). Cassel, Londen. (Sagtebanduitgawe deur Corgi in 1975. 333 pp.)
# '''The Great Boer War. By Arthur Conan Doyle (First Edition London 1902)'''. Anglo-Boer War Reprint Library selected and introduced by Johannes Meintjes. Herdruk deur C. Struik. 1976. 769 pp. Drukoplaag: 1 000.
# '''The Anglo-Boer War 1899–1902 A Pictorial History'''. Geskiedenis. 1976. 192 pp. Struik, Kaapstad.
# '''Die Anglo-Boere Oorlog in Beeld 1899–1902'''. Geskiedenis. 1976. Struik, Kaapstad.
# '''With ‘Bobs’ And Kruger – Experiences And Observations Of An American War Correspondent In The Field With Both Armies'''. By Frederic William Unger (First Edition 1901). Anglo-Boer War Reprint Library selected and introduced by Johannes Meintjes. Herdruk deur C. Struik (Pty) Ltd in 1977. 412 pp. Drukoplaag: 1 000.
# '''De Boerenoorlog in Beeld 1899–1902'''. Geskiedenis. 1978. 192. Fibula – Van Dishoeck, Haarlem.
# '''Der Burenkrieg 1899–1902'''. Geskiedenis. 1979. 190 pp. Wells, München. Verlag Wessermühl.
=== Opdragwerke ===
# '''Round Table in South Africa: 1948–1969'''. Opdragwerk. 1970. 184 pp (manuskrip). Opgedra aan David Smith. The National Association of Round Tables in South Africa.
# '''Dorp van Drome: Die Geskiedenis van Molteno 1874–1974'''. Opdragwerk. 1974. 173 pp. Munisipaliteit Molteno.
# '''Sasol: 1950–1975'''. Opdragwerk. 1975. 174 pp. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad. (Afsonderlike uitgawes in Afrikaans en Engels.)
# '''Eeu van Genade: NG Kerk van Molteno: 1881–1981'''. Opdragwerk. 1981. 83 pp. Kerkraad: NG gemeente Molteno.
=== Outobiografie ===
# '''Frontier Family'''. Outobiografies. 1955. 166 pp (verkorte weergawe, oorspronklik 188 pp.). Opgedra aan sy drie susters: Ena, Marie en Ernestine. Central News Agency (Ltd), Johannesburg. Illustrasies deur Johannes Meintjes.
# '''Die Dagboek van Johannes Meintjes – Deel 1'''. Outobiografies. 1961. 192 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy vader, Ernest Frederick Meintjes (1893–1928). Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 1 000.
# (Die) '''Jeugjare''' (van Johannes Meintjes). Outobiografies. 1963. 181 pp. Opgedra aan sy moeder, Valerie Elizabeth Julia Meintjes, gebore Keyter. Bamboesberg-Uitgewers, Molteno.
# '''Die Dagboek van Johannes Meintjes – Deel 2'''. Outobiografie. 1972. 220 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy oupa Johannes Petrus Meintjes (1843–1919). Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 1 000.
# '''Die Dagboek van Johannes Meintjes – Deel 3'''. Outobiografie. 1975. 209 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy ouma Wilhelmina Maria Elizabeth Keyter (1856–1930). Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 1 000.
# '''London Diaries'''
=== Prosa, drama ===
# '''Kamerade. Kortverhale, sketse en essays'''. 1947. 126 pp. Anton Anreith Publishers, Kaapstad. Illustrasies deur Johannes Meintjes. Drukoplaag: 500.
# '''Die Blanke Stilte: ’n Toneelstuk in drie dele'''. 1952. 50 pp. Opgedra aan Hilda Kriseman. Holloway Books (Pty) Ltd, Pretoria.
# '''Storm(s)vlei'''. Roman. 1955. 195 pp. Opgedra aan Michael Tonkin. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg.
# '''Die Soekendes'''. Toneelstuk. 1958. 41 pp. Opgedra aan Norman de la Hunt. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg / Kaapstad.
# '''Die Singende Reën'''. Roman. 1962. 119 pp. Opgedra aan sy vrou, Ronell Meintjes. Bamboesberg-Uitgewers, Molteno.
# '''Gister is Vandag'''. Roman. 1963. 184 pp. Opgedra aan Koos Quinton. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg / Kaapstad.
# '''Mallemeule'''. Roman. 1964. 155 bladsye. Opgedra aan Hannes van Rooij. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg.
# '''Manor House'''. Roman. 1964. 280 pp. Opgedra aan sy vrou, Ronell Meintjes. Delacorte Press, New York.
# '''The Silent Conspiracy'''. Roman. 1964. 269 pp. Opgedra aan sy vrou, Ronell Meintjes. Michael Joseph, London.
# '''Siembamba: ’n Versameling Verhale, Essays en Sketse'''. 1971. 89 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van Ken Swart. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg.
== Bronne ==
* “Johannes Meintjes – Veelsydige kunstenaar” in: Wood, Vivian C. (red.). “Lantern. Tydskrif vir kennis en kultuur.” Jaargang XII, No. 3. Maart 1963. Pretoria: Die S.A. Vereniging vir die Bevordering van Kennis en Kultuur.
* [[S.P. Engelbrecht|Engelbrecht, prof. dr. S.P.]] 1952. ''Die Kaapse predikante van die sewentiende en agtiende eeu.'' Kaapstad, Pretoria: H.A.U.M.-J.H. de Bussy.
* Marincowitz, Pieter. 1948. ''Liriese Werk / Lyrical Work: Johannes Meintjes.'' Cape Town: The Anreith Press.
== Verwysings ==
<div style="font-size:90%;">
{{Verwysings|3}}
</div>
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
* {{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/PDFs/JM_bookdustcovers.pdf 'n Bibliografie met foto's van stofomslae of voorblaaie van al Johannes Meintjes se gepubliseerde skryfwerk]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf ’n Essay oor Meintjes deur Kobus Opperman]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Deeglike biografie oor Meintjes op Litnet deur Erika Terblanche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{af}} [http://www.argief.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&news_id=70727&cause_id=1270 ’n Beskouing op Litnet oor selfportrette, onder meer dié van Johannes Meintjes]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/06/02/DB/6LDN/01.html “Skaars boeke oor verlede nou op CD”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160102170007/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/06/02/DB/6LDN/01.html |date= 2 Januarie 2016 }}, ''[[Die Burger]]'', [[2 Junie]] [[2003]]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://kaganof.com/kagablog/2010/07/19/johannes-meintjes-to-the-end-of-the-night/ ’n Artikel deur dr. Jean-Pierre de la Porte, navorsingsdirekteur van die Instituut vir die Bevordering van Argitektuur en Infrastruktuur, Januarie 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725042104/http://kaganof.com/kagablog/2010/07/19/johannes-meintjes-to-the-end-of-the-night/ |date=25 Julie 2010 }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://blog.antiquarianauctions.co.za/2012/11/antiquarian-auction-23-review_26.html 'n Beskrywing van 'n veiling van seldsame dokumente en boeke uit Meintjes se privaat versameling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724044016/http://blog.antiquarianauctions.co.za/2012/11/antiquarian-auction-23-review_26.html |date=24 Julie 2013 }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.bidorbuy.co.za/item/100768466/LOT_OF_JOHANNES_MEINTJES_PERSONAL_EFFECTS_BOOKS_LETTERS_PHOTOS_MANUSCRIPT_TYPESCRIPT_ETC.html Een van die laaste versamelings van Meintjes se persoonlike besittings verkoop einde Mei 2013 op Bid or Buy vir R10 000]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/Photoalbum_Meintjes/ Album van 50 skilderye van Meintjes in privaat besit]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1752984 'n Foto van Johannes en Ronell Meintjese grafsteen in Molteno se begraafplaas]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.safarinow.com/go/OlivesCottageMolteno#!prettyPhoto Johannes Meintjes se dorpshuis op Molteno is nou die Olive's Cottage-B&O]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.swelco.co.za/Index.cfm?fuseaction=sales.lots&SaleID=2472&Session=5&ItemID=61057 Stephan Welz & Co. verkoop al drie Meintjes se dagboeke teen R7 500]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.straussart.co.za/artists/view/johannes-petrus-meintjes 'n Oorsig van alle Meintjes-werke deur Stepgan Welz & Co. verkoop.] URL besoek op 27 Junie 2013.
* {{en}} [http://artvalue.co.za/meintjes-johannes-petrus/ 'n Opsomming van Meintjes se lewensloop op Artvalue.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120000455/http://artvalue.co.za/meintjes-johannes-petrus/ |date=20 November 2012 }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.stephanwelzandco.co.za/Index.cfm?fuseaction=news.start&ID=1109517 ''R27 million auction, second highest ever in Cape Town''], Stephan Welz verkoop duurste Meintjes-skildery op veiling. URL besoek op 30 September 2013.
* {{en}} [http://www.straussart.co.za/artists/view/johannes-petrus-meintjes Besonderhede oor jongste verkope van Meintjes se werk op Strauss Art se webtuiste]. URL besoek op 20 Maart 2015.
{{Voorbladster}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Meintjes, Johannes}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse skilders]]
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1923]]
[[Kategorie:Sterftes in 1980]]
[[Kategorie:Afrikaners]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse kunstenaars]]
[[Kategorie:Alumni van Hoërskool Jan van Riebeeck]]
57qe0xphm3lqomus3rhxeq8lqfn8m9l
2910702
2910701
2026-06-11T07:47:12Z
AFM
21229
2910702
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Outeur
| naam = Johannes Meintjes
| bynaam =
| beeld = Johannes Meintjes.jpg
| beeldbeskrywing = Johannes Meintjes in 1947, toe hy sowat 24 jaar oud was.
| onderskrif = Johannes Meintjes
| geboortenaam = Johannes Petrus Meintjes
| geboortedatum = [[19 Mei]] [[1923]]
| geboorteplek = [[Riversdal]]
| dood_datum = {{SDEO|1923|5|19|1980|7|7}}
| sterfteplek = [[Molteno, Oos-Kaap]]
| ouers = Ernest Frederick Meintjes en Valerie Keyter
| titel =
| nasionaliteit = Suid-Afrikaner
| beroep = Kunsskilder en skrywer
| bekend =
| salaris =
| termyn =
| voorganger =
| opvolger =
| eerbewyse =
| genre =
| bekende_werke =
| party =
| godsdiens =
| huweliksmaat = Ronell Rossouw
| kinders = Geen
| webblad = [http://www.johannes-meintjes.co.za/ Johannes Meintjes]
| handtekening = Johannes Meintjes handtekening.jpg
}}
'''Johannes Meintjes''' ([[Riversdal]], [[19 Mei]] [[1923]]<ref>{{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2008/05/18/BG/11/geskied-336.html |title=Verjaardae |publisher=[[Die Burger]] |accessdate=4 Maart 2013 |date=19 Mei 2008 }}</ref> – [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]], [[Suid-Afrika]], [[7 Julie]] [[1980]]) was ’n Suid-Afrikaanse kunsskilder, beeldhouer, amateur-geskiedkundige, skrywer en dramaturg.
Meintjes het reeds voor sy 22ste verjaardag bekend geword. Die aantreklike en aangename, maar intense, broeiende jong kunstenaar het die soort openbare ophemeling of heldeverering geniet wat later jare net die jong ikone van die musiek- of rolprentwêreld beskore sou wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.absolutart.co.za/masters/johannes-petrus-meintjies |title=Meintjes, Johannes Petrus (1923–1980) |publisher=Absolutart.co.za |accessdate=6 Maart 2013 }}</ref> In ’n resensie van John Coetzee se ''The Message'' in 1990 skryf Marina le Roux van Johannes Meintjes hy was “byna die ideale bibliotekaris: kundige vakman, kunstenaar, onvermoeide navorser en onderhoudende skrywer, veral oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis”.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/02/26/9/5.html |title=Meitje, die aantreklike heldin |publisher=[[Die Burger]] |date=26 Februarie 1991 |accessdate=4 Maart 2013 |last=Le Roux |first=Marina |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102170151/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/02/26/9/5.html |url-status=dead }}</ref> Maar dit was by uitstek as kunsskilder dat hy hom vroeg reeds onderskei het toe hy feitlik oornag roem verwerf. Volgens die kunskenner en skrywer [[Esmé Berman]] was so iets ongekend in die Suid-Afrikaanse kultuurgeskiedenis.<ref name="VolksbladSmith">{{af}} {{cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/05/28/11/6.html |title=Johannes Meintjes: Molteno se James Dean |date=28 Mei 2003 |publisher=[[Volksblad]] |last=Smith |first=Charles |access-date= 4 Maart 2013 |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102170236/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/05/28/11/6.html |url-status=dead }}</ref> Vanweë sy voorkoms en sy nonkonformisme word hy soms beskryf as “Molteno se [[James Dean]]”.<ref name="VolksbladSmith" />
Helena Theron, ook in ''[[Die Burger]]'', sê hy was “merkwaardig” as kunstenaar sowel as letterkundige.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/04/13/5/12.html |title=Meintjes bly boei |publisher=[[Die Burger|Die Burger, Oos-Kaap]] |date=13 April 1994 |last=Theron |first=Helena |accessdate=6 Maart 2013 |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102170147/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/04/13/5/12.html |url-status=dead }}</ref> Hoewel hy nie in dieselfde asem as groot Suid-Afrikaanse kunsskilders soos [[Irma Stern|Stern]], [[Maggie Laubser|Laubser]] of [[Pierneef]] genoem word nie, word hy beslis as ’n voorste Suid-Afrikaanse skilder van die 20ste eeu beskou. Die hoogste prys wat ’n skildery van Meintjes tot dusver (middel 2014) op ’n veiling behaal het, was R668 400 vir sy ''Swazi Landscape'' op ’n veiling deur Strauss & Co in die Vineyard-hotel, [[Kaapstad]], vroeg in Oktober 2012.<ref>{{af}}] {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/10/12/SK/4/veilstrauss.html |title=Resessie plaas geensins ’n demper op kunsveiling nie |publisher=Die Burger |date=12 Oktober 2012 |accessdate=4 Maart 2013 |last=Myburgh |first=Adele |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102165957/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/10/12/SK/4/veilstrauss.html |url-status=dead }}</ref>
In sy kort leeftyd van net oor die 57 jaar is meer as 1 400 koerantberigte en tydskrifartikels oor hom geskryf. Hy het sowat 1 340 skilderye geskilder, tientalle beeldhouwerke geskep asook honderde sketse, grafiese werke en waterverfskilderye. Sy gepubliseerde werke tel 35, terwyl hy ook tallose ongepubliseerde manuskripte nagelaat het, waarvan talle verlore geraak het.<ref>{{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/PDFs/JM_CVweb.pdf Art Archives South Africa].</ref>
== Kinderjare ==
[[Lêer:Meintjes kinders.jpg|duimnael|200px|Johannes Meintjes se vader, Ernest, sit op dié foto van 1896 van die Meintjes-kinders van Grootzeekoegat, distrik [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]]. Staande is Katie, Pieter, Johnny, Cornelis en Faan.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes 13 jaar oud 1936.jpg|duimnael|links|190px|Johannes Meintjes as 13-jarige, waarskynlik afgeneem op [[Riversdal]] omdat die gesin eers in 1938 [[Kaapstad|Kaap]] toe verhuis het.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Grootzeekoegat 1955.jpg|duimnael|230px|Die eertydse opstal op die plaas Grootzeekoegat, waarskynlik die oudste in die distrik [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]], waar Meintjes sy eerste vyf lewensjare deurgebring het. Hy het in 1949 hierheen verhuis, dit later laat vergroot en die res van sy lewe merendeels hier deurgebring. Sy vrou het nog enkele jare ná sy dood in 1980 hier gewoon, maar eindelik het dit uit die Meintjes-familie se besit gegaan, algaande verval en teen 2012 is dit gesloop.]]
Johannes Meintjes het reeds op ’n baie vroeë ouderdom begin skets, waarskynlik al tydens die eerste vyf sorgelose jare op die familieplaas, Grootzeekoegat, in die distrik Molteno in Noordoos-Kaapland.<ref>{{en}} [http://goo.gl/maps/iIa9g Die ligging van die eertydse plaasopstal op Google Maps]. URL besoek op 4 Junie 2013.</ref> Hier was sy vader, Ernest Frederick Meintjes (1893–1928), skaapboer. Wanneer hy nie met sy tekeninge besig was nie, het hy saam met sy vader veld toe gegaan, in die skaapkrale gespeel of saam met sy vader op sy perd gery. Sy moeder, Valerie Keyter, spruit uit een van die mees verfynde families van Wes-Kaapland en is ’n nasaat van die bekende ds. [[Meent Borcherds]], aanvanklik van 1785 tot 1786 leraar van die [[NG gemeente Kaapstad]] en vanaf 1786 leraar op [[Stellenbosch]], maar ook 'n skrywer en amateurkomponis wat beskryf is as 'n ontwikkelde en belese man met 'n digterlike gevoel, literêre talent, 'n historiese sin en 'n lewendige gees.<ref>{{af}} [[S.P. Engelbrecht|Engelbrecht, prof. dr. S.P.]] 1952. ''Die Kaapse predikante van die sewentiende en agtiende eeu''. Kaapstad, Pretoria: H.A.U.M.-J.H. de Bussy.</ref>
Van vaderskant bevind Meintjes se voorgeslagte hulle reeds byna drie en ’n half eeue in Suid-Afrika. Meintjes se vader is skielik op 35-jarige leeftyd oorlede. Volgens Pieter Marincowitz is "dit begryplik dat dit vir die seun die verlies was van 'n vader wat in hoofsaak die held was, en as sodanig was dit 'n groot slag".<ref>{{af}} Marincowitz, Pieter in: 1948. ''Liriese Werk / Lyrical Work: Johannes Meintjes.'' Cape Town: The Anreith Press.</ref> Mev. Meintjes het noodgedwonge met haar vier kinders, drie seuns en 'n dogter, na haar tuisdorp, [[Riversdal]], verhuis waar Johannes ook vyf jaar tevore gebore is omdat sy moeder telkens vir ’n bevalling daarheen gegaan het. Hier sou hy tot sy vyftiende jaar in 'n een van die oudste huise op die dorp woon, in latere jare die De Doornkraal Boutique Hotel.<ref>{{en}} [http://www.greenwoodguides.com/south-africa/accommodation.aspx?page=138 Greenwoodguides.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111123145156/http://www.greenwoodguides.com/south-africa/accommodation.aspx?page=138 |date=23 November 2011 }}. URL besoek op 3 Junie 2013.</ref> Op Riversdal het hy hom al hoe meer in teken- en skilderwerk verdiep, veral in studies van mense. Terselfdertyd was skoolgaan vir die jong Meintjes buitengewoon onaangenaam omdat dit inbreuk gemaak het op sy tekenwerk waarin hy merkwaardig bedrewe geword het. Die skool het ook inbreuk gemaak op 'n suiwer verbeeldingswêreld wat sy geloof en vertroue geword het, 'n eensame en private wêreld, maar slegs eensaam weens sy groot skugterheid, as gevolg waarvan hy nie maklik vriende gemaak het nie.
Die bejaarde kunsskilder [[Jan Volschenk]] het toe nog gelewe (hy is in 1936 oorlede) en die jong knaap het dikwels by die oubaas se ateljee ingeloer. Volschenk was toe reeds baie oud, met ’n spierwit kop. Johannes het graag na hom en sy landskappe sit en kyk, maar Volschenk is oorlede toe die seun nog baie jonk was. "My eie werk het ek vir almal gewys wat daarna wou kyk,” het Meintjes in 1963 aan die tydskrif ''Lantern'' vertel. “Tot my verbasing moes ek ontdek dat ek beter as my onderwyseres kon teken. Ek het my werk op die kunsafdeling van die jaarlikse landbouskou begin uitstal en feitlik al die pryse verower, ’n prestasie wat my in staat gestel het om my eerste olieverf te koop.”
In mnr. Viljoen het hy ’n goeie kunsonderwyser gehad van wie hy baie kon leer en wat hom deurgaans aangemoedig het. Toe hy vyftien was, het hy met olieverf begin werk, al sukkelend omdat hy tot in daardie stadium hoofsaaklik met waterverf en potlood gewerk het, en met sy twee jongste sussies as onwillige modelle. Mev. Meintjes het in 1938 besluit om met haar kinders - ’n seun en drie dogters – na [[Kaapstad]] te verhuis. Hier het die jong Johannes se lewe ingrypend verander. Kaapstad sou ook jare daarna sy woonplek bly.
Mnr. H.A. Rust, later Suid-Afrika se ambassadeur in [[Nederland]], was destyds skoolhoof van die [[Hoërskool Jan van Riebeeck]] in [[Tamboerskloof]], en hy het spesiaal gereël dat Meintjes kuns as skoolvak kon neem. Die paar skoliere aan wie dié vergunning gemaak is, het kunsklasse van Florence Zerffi in haar ateljee in [[Wynberg]] ontvang. Sy was ’n kunstenares van naam, weduwee van die briljante impressionis [[Strat Caldecott]], en ’n baie bekwame dog strenge onderwyseres. So het Meintjes se eerste akademiese onderrig op 15-jarige ouderdom begin. Zerffi het sy talent uitgeken, want sy het aangebied om hom kosteloos ekstra klasse te gee wat niks met die skoolwerk te doen sou hê nie. Sy het sy vordering krities gevolg. Van haar het Meintjes later gesê: “Zerffi was ’n ongenadige onderwyseres, maar deeglik soos min en ek het baie van haar geleer. Haar goeie smaak, vurige opvattings, skerp kritiese sin en wye belesenheid sou my blywend beïnvloed, hoewel haar werk my koud gelaat het."
== Invloed van Maggie Laubser ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Young Lovers 1949.jpg|duimnael|links|240px|“Young Lovers”, 1949. Volgens ’n berig op [[26 Julie]] [[1952]] in die ''Evening Post'' (’n destydse middagblad in [[Port Elizabeth]]) het ’n jong paartjie dié werk, wat sommige mense destyds as “pornografies” beskryf het, vir 60 ghienies (een [[ghienie]] was £1 1s.) gekoop.]]
[[Lêer:Maggie Laubser Self Portrait 1928.jpg|duimnael|200px|Selfportret van [[Maggie Laubser]] (1928). Meintjes het gesê sy het hom teruggelei tot die bron van haar werk, die Duitse Ekspressionisme, wat hom gehelp het om sy eie styl te vind.]]
Meintjes vertel in dieselfde onderhoud met ''Lantern'' van sy ontdekking van [[Irma Stern]] en [[Maggie Laubser]]: “Instinktief het ek geweet dat dit die rigting was waarin ek moes werk. Irma Stern se kleurgevoel en Maggie Laubser se komposisie het ’n nuwe wêreld vir my oopgesluit – die Ekspressionisme, waarvan ek toe nog maar min geweet het. Ek het geleer hoe om met olieverf te werk en een na die ander doek voltooi – wild en koorsig. Zerffi het haar bes gedoen om my in toom te hou en te dissiplineer. Aan haar kritiek het ek soveel waarde geheg dat ek elke stuk wat sy goedgekeur het, dadelik geraam het.”
Hy het hom veral aangetrokke tot Maggie Laubser se werk gevoel en was sowat 17 jaar oud toe hy ’n bewonderaarsbrief aan haar geskryf het. Uiteindelik het hulle ontmoet aan die huis van die kunsskilder [[Cecil Higgs]] op [[Stellenbosch]]. Dit was die begin van ’n groot vriendskap. Meintjes het sy hart en siel in die stryd gewerp om erkenning vir Laubser te verkry. Mettertyd het hy baie oor haar geskryf, artikels en ’n boek (toe hy maar 19 was) en radiopraatjies. (Dié boek het die hoogste prys vir 'n werk deur Meintjes behaal toe dit in 2010 op 'n veiling vir R11 200 van die hand gesit is.<ref>{{en}} [http://www.johannes-meintjes.co.za/index.html www.johannes-meintjes.co.za].</ref>)
Meintjes het gesê dit het daartoe gelei dat mense verkeerdelik gedink het sy werk is deur haar beïnvloed, maar dat hy eintlik teruggegaan het na haar bron, die Duitse Ekspressionisme. Dit het hom sy eie styl help vind en sou, volgens ’n skrywer in ''[[Die Burger]]'', hom “in staat stel om ’n persoonlike simboliek te ontwikkel om uiting aan sy psigo-seksuele fantasieë te gee”.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2007/01/12/WB/2/SedoosKuns.html |title=Visuele kunste skitter op fees |publisher=[[Die Burger]] |date=12 Januarie 2007 |accessdate=4 Maart 2013 }}</ref>
== Eerste jare ná skool ==
[[Lêer:Johannes Meintjes selfportret 1951.jpg|duimnael|links|230px|’n Selfportret uit 1951, toe hy 26 of 27 was.]]
Nadat hy die matriek-eksamen afgelê het, was dit ’n probleem om te weet wat om te doen omdat hy eintlik net wou skilder. Destyds was daar min goeie kunsskole en Meintjes se kunstenaarsvriende het hom aangeraai om hom voorlopig liewer aan sy tweede liefde te wy, naamlik die letterkunde. Hy het na die [[Universiteit van Kaapstad]] gegaan met Afrikaans-Nederlands en Engels as hoofvakke en hom as letterkunde-student onderskei.
Tog het hy intensief met sy skilderwerk voortgegaan, in so ’n mate dat hy later sou sê hy weet nie hoe hy ooit sy graad behaal het nie. Tydens sy studie aan die U.K. het hy sy werk vir tallose gesiene kunstenaars in Kaapstad gaan wys, onder wie [[Lippy Lipshitz]], [[Ruth Prowse]], [[Charles Peers]], [[Gregoire Boonzaier]], [[Jean Welz]], Nerine Desmond, [[Freida Lock]] en [[Mary Ellen (May) Hillhouse|May Hillhouse]]. Zerffi se invloed het geleidelik begin afneem, Maggie Laubser s’n het toegeneem, nie wat styl en onderwerp betref nie, maar werkmetode. Nietemin sou hy later sê: “(D)ie een van wie ek die meeste geleer het, was May Hillhouse”. Hillhouse was destyds ere-sekretaresse van die K-klub en Meintjes het gemeen dat hy die jongste lid was wat die klub nog ooit gehad het. Sy was ’n aantreklike, donker vrou met ’n diepgaande tegniese kennis van die skilderkuns. Soos in die geval van Zerffi, het May Hillhouse se werk hom “koud gelaat”, maar hy het geglo hy het die meeste van almal by haar geleer. Sy het jare lank elke skildery gesien wat hy gemaak het en elkeen deeglik gekritiseer.
Daar was ook Cecil Higgs van wie hy baie aangaande verfhantering en tekstuurwaarde geleer het.
== Na Johannesburg ==
Op 20-jarige ouderdom het hy die graad B.A. behaal. Hy was onwillig om sy literêre studie voort te sit, want ’n doktorsgraad in die letterkunde sou maar min betekenis vir ’n kunsskilder hê. Die probleem was om ’n verdienste te vind en tog met skilderwerk voort te gaan. Gerrit Bakker, wat destyds by ’n Kaapstadse boekhandel werksaam was, het besluit om sy eie boekhandel in [[Johannesburg]] te begin en het Meintjes gevra om sy assistent te word. Dit was ’n tydelike uitkoms en vir die eerste keer in sy lewe beland Meintjes in Johannesburg waar hy gou die kunskenners en kunstenaars van die Noorde leer ken het: Anton Hendriks, Elsa Dziomba, [[Alexis Preller]], [[Walter Battiss]] en baie ander. Sommige van hulle het sy vriende geword, veral Preller. Die ou Gainsborough-galery, destyds in die Lennon-gebou in Pritchardstraat, was destyds die bymekaarkomplek van die avant garde. Johannes Meintjes het dié galery bespreek vir sy eerste tentoonstelling in Augustus daardie jaar (1944).
== Eerste treë as beroepskilder ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Maggie Laubser.jpg|duimnael|links|180px|Meintjes het ’n monografie oor Maggie Laubser geskryf toe hy 19 of 20 was. Dit het in 1944 by HAUM verskyn, sy eerste gepubliseerde boek. 'n Eksemplaar daarvan is in 2014 vir R5 550 op [[Bidorbuy|Bidorbuy.co.za]] verkoop.<ref>[http://www.bidorbuy.co.za/item/158202168/Maggie_Laubser_Johannes_Meintjes_1944.html Birdorbuy.co.za]</ref>]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Young man with Jug 1959.jpg|duimnael|200px|“Young man with jug”, 1959.]]
Hy het die boekhandel verlaat en na [[Kaapstad]] teruggekeer om hom op sy tentoonstelling voor te berei, vasbeslote om sy bestaan as beroepskunsskilder te regverdig. Sy familie het hierdie waaghalsige besluit ondersteun, blykbaar met die wete dat daar geen keer meer aan hom was nie. Platsak en met sy hele toekoms op die spel, is hy met sy skilderye terug na Johannesburg vir die opening van die tentoonstelling. Hy was toe een-en-twintig. Die tentoonstelling het groot opspraak verwek en Meintjes oornag feitlik landswye bekendheid besorg.
Artikels oor sy werk het in verskeie tydskrifte en blaaie verskyn en honderde belangstellendes het die uitstalling bygewoon. Gideon Horn het in ''[[Die Transvaler]]'' na hom verwys as “’n jong kunstenaar . . . wat hom aan ’n mens openbaar as moontlik die belowendste onder die jongeres. Van die opvallendste kenmerke van sy werk is sy besondere beheer van kleure, sy tegniese vaardigheid, die selfstandigheid van gees wat daaruit spreek . . .” In die tydskrif ''Forward'', soos aangehaal in die brosjure vir 'n tentoonstelling van Meintjes se skilderye van 29 Mei tot 10 Junie 1945 in die Argus-galery in Burgstraat, Kaapstad, het Ronald Morris verklaar: "Mr. Meintjes has achieved a 'mature expression of immaturity'. He has a dynamic and dramatic sense of colour and composition, combined with a tenderness that is almost feminine, but never effeminate; he is expressionistic but intelligible; versatile because he is sensitive to mood, atmosphere, phantasy and character, and not because he wants to create an impression. In most of his work there is poetry, the loneliness and the longing of youth. Meintjes' métier is not the mask or the puppet, but the vitality of life and the phantasies of the mind and the spirit ...”
Daar was aanvallende kritiek ook, maar dit het Meintjes verwag en in elk geval was dit baie minder en minder neerhalend as wat die skilders wat hy die meeste bewonder het, moes verduur. Gelukkig het hy genoeg werke verkoop om byna ’n jaar lank onafhanklik te kon lewe.
== Eie ateljee in Kaapstad ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Buitengracht ateljee.jpg|duimnael|230px|links|Meintjes in die ateljee in Kaapstad wat hy gehuur het van die latere vrou van [[Gregoire Boonzaier]], Marie Gravett.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes ateljee.png|duimnael|190px|Een van Meintjes se beeldhouwerke in sy ateljee in Kaapstad kort voor 1950.]]
Terug in Kaapstad het hy ’n ateljee gehuur van Marie Gravett, wat later getroud is met die kunstenaar [[Gregoire Boonzaier]], en hom gereedgemaak vir sy eerste tentoonstelling daar. Meintjes het later gesê die Kaapse kritici was meer konserwatief as hul eweknieë in Johannesburg; tog het hulle sy werk goed ontvang.
Prebble Rayner het geskryf (koerant onbekend): “Johannes Meintjes … is an ardent young painter of considerable promise, tackling his fellowman as subject-matter. There is apparent in his work a deep-seated awareness of individual character …” David Gamble (koerant eweneens onbekend): “Mr. Meintjes is a strong and direct painter with a pronounced sense of drama, together with a most interesting feeling for colour and a sensitive appreciation of personality. A strong vein of fantasy is another of his qualities.” Magda Sauer (waarskynlik ''[[Die Burger]]''): “Hy is een van die talentvolste jong skilders. Ten spyte van sy jeug het hy al ’n styl van sy eie ontwikkel. Hy het ’n sterk en dramatiese gevoel vir kleure en ’n goeie en oorspronklike gevoel vir komposisie.”
In ''Trek'' het Prebble Rayner verder verklaar: “I am no Nostradamic sooth-sayer, but I have every faith in the future of Johannes Meintjes.” Geldelik was hierdie tentoonstelling so suksesvol dat Meintjes nou sy groot begeerte kon verwesenlik, naamlik om sy studie oorsee voort te sit.
== Verdere studie oorsee ==
[[Lêer:Johannes Meintjes 1947 uitstalling.jpg|duimnael|230px|Meintjes tydens ’n uitstalling van sy werk in 1947, waarskynlik sy tweede uitstalling in [[Kaapstad]].]]
Die [[Tweede Wêreldoorlog]] het pas ten einde geloop en intussen was hy deeltyds kunsonderwyser aan die [[Hoërskool Jan van Riebeeck]] en [[SACS]]. Ná ’n tweede tentoonstelling in Johannesburg teen die einde van 1945 is hy nog in dieselfde jaar aan boord van die ''Aquitania'', ’n troepeskip met seweduisend mense aan boord, na [[Southampton]]. In [[Londen]] het hy sowat agtien maande studeer en diep gedrink aan die Europese kultuur. Een van sy doelwitte met dié besoek was om regstreeks kennis te maak met die werk wat hy vroeër slegs in afbeeldings kon ken. Op sy soektog deur die galerye het hy Rembrandt, El Greco en die Vlaamse Primitiewe sowel as Henry Moore, Picasso en Graham Sutherland van die grootste betekenis vir hom gevind. Deeltydse radiowerk as omroeper en vertaler die Afrika-diens van die British Broadcasting Corporation (saam met [[Arnold van Wyk]]) het hom aan die lewe gehou.
Intussen het belangstelling in sy werk steeds toegeneem en met sy terugkeer na Suid-Afrika in 1947 het sy tweede tentoonstelling in Kaapstad buitengewone sukses gehad. Almal het groot vordering in Meintjes se werk gesien en het hul dankbaarheid uitgespreek dat hy hom nie te veel deur buitelanders laat beïnvloed het nie. Hy is beskryf as ’n “pionier” en ’n “Voortrekker” in die nuwe tradisie van die Suid-Afrikaanse skilderkuns.
== Terug in die Moederstad ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Kunsklas.jpg|links|220px|duimnael|Johannes Meintjes bied in die jare veertig 'n kunsklas aan die Kaapse Tegniese Kollege aan.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Guitarist on the Beach 1956.jpg|duimnael|230px|“Guitarist on the Beach”, 1956.]]
In Kaapstad het hy ’n ateljee in ’n ou [[Kaaps-Hollandse Styl|Kaaps-Hollandse huis]] gehuur en verskeie tentoonstellings elders gehou. Hy het die tekenklasse van gekleurde studente aan die Kaapse Tegniese Kollege behartig en heelwat uitsaaiwerk gedoen, insluitende die eerste kunsprogram vir die jeug wat ooit in die land uitgesaai is. In hierdie tyd het hy ook drama aan die Kaapse Tegniese Kollege en die [[Worcester]]se Dramaskool doseer. Hy het onder meer vir die Eoan-groep dekorstelle geskilder en kostuums ontwerp.
Intussen het hy ook begin skryf en talle artikels, essays en kortverhale uit sy pen het verskyn. Sy eerste boek, ’n monogram oor Maggie Laubser, geskryf toe hy pas 19 of 20 was, het in 1944 verskyn. Volgens die tydskrif ''Lantern'' was dit een van die besversorgde boeke wat ooit in die land gedruk is en was dit skaars 20 jaar ná publikasie reeds gesogte Africana. In 1947 het ’n bundel kortverhale, ''Kamerade'', deur homself geïllustreer gevolg en waarvan net 500 gedruk is,<ref name="wri">{{en}} [http://www.johannes-meintjes.co.za/writing.html Samevatting van Johannes Meintjes se skryfwerk op Johannes-Meintjes.co.za]. URL besoek op 20 Junie 2013.</ref> en in 1948 ’n boek oor sy liriese skilderye, ''Liriese Werk / Lyrical Work''.
== Na die familieplaas by Molteno ==
[[Lêer:Grootzeekoegat 1955.jpg|links|duimnael|230px|Grootzeekoegat in die jare vyftig, kort nadat Meintjes heeltyds daar gaan woon het.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes 1950.jpg|duimnael|200px|Meintjes, soos hy gelyk het toe hy terug na Grootzeekoegat verhuis het.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Ongetiteld.jpg|duimnael|links|230px|“Ongetiteld” (1954).]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Portret van 'n jong man.jpg|duimnael|200px|"Portret van Chris van den Berg" (1957).]]
In 1949 het Meintjes Kaapstad verlaat en hom op die familieplaas, Grootzeekoegat, gevestig. Hier het hy begin Kaapse koloniale meubels versamel, asook Africana-boeke, porseleinware en koper. In sy versameling het hy kunswerke van [[Thomas Bowler|Bowler]], [[Samuel Daniell]] en Harris gehad, en hy was ook ’n ywerige versamelaar van ou afdrukke, kaarte en etse. Daar het hy vyf jaar in feitlik eensame afsondering deurgebring, hoewel hy glo nooit afgesonder gevoel het nie, en die plaas slegs verlaat om sy werk in verskeie sentra ten toon te stel en ook kort besoeke gebring aan die Staatsargief en die Africana-biblioteke in Johannesburg en Pretoria vir navorsingsdoeleindes tot 1954 of 1955, toe hy weer na Johannesburg teruggekeer het.
In dié tyd het sy boek oor [[Anton Anreith]], Suid-Afrika se eerste beeldhouer, verskyn, asook ’n toneelstuk (in medewerking met [[Uys Krige]]) wat die letterkundige prys van die Nasionale Adviesraad van die destydse Afdeling Volwassene-onderwys verower het. ''Die Blanke Stilte'', 'n toneelstuk in drie bedrywe, was een van die bekroonde stukke in die 300-jarige Van Riebeeck-herdenkingstoneelwedstryd wat deur die Nasionale Adviserende Raad van Onderwys vir Volwassenes gereël is. Erika Terblanche skryf: "Hertzog Venter het geskryf dat daar in hierdie drama nie ’n hoofkarakter in die normale sin van die woord is nie. In die drama word die spanning wat in ’n organies verbonde groep mense voorkom, uitgebeeld: die Vorster-gesin van die plaas Zevenfontijn en enkele vriende.
"Hierdie spanning word deur twee faktore veroorsaak: die neerdrukkende, 'deprimerende' invloed van ’n genie en sterk persoonlikheid op dié wat hom omring, en die stabiliserende uitwerking van die geslagstradisie en familiegrond op die nageslag. Vir Venter is dit ’n 'allesins lesenswaardige drama'; ook met die eise van die toneel is terdeë rekening gehou, maar volgens hom sou dit by opvoering hoë eise aan die regie, die spelers en die gehoor stel vanweë die aard van die dialoog en die dekor.".<ref>{{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Essay oor Johannes Meintjes deur Erika Terblanche op Litnet.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}. URL besoek op 20 Junie 2013</ref>
Vroeg in die jare vyftig het hy ook ’n kunstentoonstelling op ’n lesingstoer deur die [[Vrystaat]] geneem. In 1954, toe hy sy vyf jaar lange afsondering beëindig, keer hy terug na die [[Johannesburg|Goudstad]] en hou uitstallings daar en in [[Pretoria]]. In dié tyd woed ’n openbare debat tussen hom en Laurence van der Post oor die Afrikaner se houding jeens Suid-Afrika se ander bevolkingsgroepe. In 1955 ontmoet hy die Brits-Suid-Afrikaanse skrywer William Plomer, met wie hy lewenslank bevriend sou bly.
Meintjes verdeel nou sy tyd tussen Johannesburg en die plaas naby Molteno, met gereelde tentoonstellings in al die groot stede.
In 1955 het daar nog twee boeke van hom verskyn, een oor sy plaasondervindings, ''Frontier Family'', en ’n roman, ''Storm(s)vlei'', wat die eerste prys in ’n wedstryd wat deur die Stadsraad van [[Pretoria]] gereël is ter viering van die stad se honderdste bestaansjaar, verower het. Daarna verskyn ook sy ''Complex Canvas'', met veertig van sy tekeninge en daarna ''Dagboek 1'', aantekeninge uit sy joernaal (wat Meintjes 20 jaar vantevore begin hou het) wat ’n boeiende prentjie van die kunslewe in Suid-Afrika skets. ''Dagboek 2'' en ''Dagboek 3'' het later gevolg.
Meintjes stal deur die loop van 1956 uit in Kaapstad, Pretoria en Johannesburg. Hy skilder die Britse aktrise dame Sybil Thorndike (1882–1976) op haar versoek en dié skildery ontketen ’n storm in die Suid-Afrikaanse pers. 1957 bring sy gebruiklike uitstallings, nou in Bloemfontein, Johannesburg en op Heidelberg (waarskynlik [[Gauteng]]). Kunskenners beskryf Meintjes in dié jare as die Suid-Afrikaanse Cézanne, Gauguin of Chagall. Die volgende jaar kom uitstallings in Pretoria en Johannesburg weer aan die beurt asook ’n besoek aan Europa waartydens hy studeer in [[Londen]], [[Amsterdam]] en [[Parys]].
== Verdere werk tydens die sestigerjare ==
[[Lêer:Eetkamer Grootzeekoegat 1951.jpg|200px|duimnael|links|Die eetkamer in die ou opstal op Grootzeekoegat in 1951, twee jaar nadat Meintjes hierheen verhuis het.]]
’n Besonderse projek wat Meintjes aangepak het in 1960, was die bewaring van die foto’s van die dorpsfotograaf [[Ambrose Lomax]]. Vyftig jaar nadat Lomax, die apteker, uit Molteno weg is, is sy negatiewe in sy ou apteek gekry. Meintjes het dit laat ontwikkel en ’n besonderse boek met ’n aantal van die foto’s – baie daarvan is voor en tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog|Anglo-Boereoorlog]] geneem – in 1964 uitgegee.<ref name="VolksbladSmith" /><ref>{{af}} [http://www.nmmu.ac.za/onseangeltjie/aucamp04.htm '' 'n Sprekende gelykenis – vir Paul Alberts'' deur Hennie Aucamp].</ref>
In 1963 volg nog uitstalling in [[Pretoria]], [[Johannesburg]] en Kaapstad asook ’n uitstalling van sy werk in die [[Verenigde State van Amerika|VSA]]. Die pers verwys na Meintjes as die “Goue Seun” van die Suid-Afrikaanse kunstoneel. Op letterkundige gebied verskyn sy roman “Gister en vandag” en “Jeugjare”. Die volgende jaar kom uitstallings op [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]], in [[Johannesburg]] en [[Washington]] aan die beurt asook ’n groepsuitstalling saam met onder meer George Boys, Gordon Vorster, Cecily Sash en Dirk Meerkotter op uitnodiging van die Rembrandt-kunsstigting.
In 1964 verskyn nie minder nie as drie boeke uit sy pen: die roman “Mallemeule”, “Manor House” en “Portret van ’n Suid-Afrikaanse Dorp deur [[Ambrose Lomax|A Lomax]]: Molteno 1894 – 1909”, oor die apteker en fotograaf wat op Molteno gewoon het tydens die opbloei wat teweeggebring is deur ontdekking van [[steenkool]] in die Stormbergreeks.
== Heeltydse terugkeer na Grootzeekoegat ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Ronell Meintjes 1961.jpg|duimnael|190px|Mev. Ronell Meintjes, née Rossouw, soos deur haar man in 1961 geskilder.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Straatmusikante.jpg|duimnael|links|200px|“Straatmusikante” (1945) is deel van die permanente uitstalling in die [[Hester Rupert-kunsmuseum]] op [[Graaff-Reinet]]. Meintjes was een van die kunstenaars wie se werk uitgestal is tydens die opening van dié museum in 1966 nadat [[Anton Rupert]] die geskiedkundige gebou waarin dit gehuisves word, die jaar vantevore van sloping gered het.]]
In 1965 ontvang Meintjes ’n letterkundeprys van PEN en gaan woon heeltyds op die familieplaas, Zeekoegat, saam met sy vrou, Ronell Rossouw (gebore [[9 Februarie]] [[1932]]), met wie hy op [[25 Maart]] [[1960]] getroud is. Sy is drie jaar vantevore van haar eerste man, Michael Schönberg, geskei en het ’n dogter, Lynn, gehad wat by Ronell se ouers in [[Parow]] gewoon het.<ref name="VolksbladSmith" /> Ronell het by die munisipaliteit op Molteno gewerk in die tyd toe sy en Meintjes getroud is. Nadat Lynn st. 8 geslaag het, het sy in die apteek op Molteno begin werk. Sy het later by haar pa, Schönberg, in Johannesburg gaan woon. Johannes en Ronell het nie kinders gehad nie, al was sy grootste oorweging om met haar te trou omdat hy 'n erfgenaam wou hê wat kon verseker Grootzeekoegat bly in die Meintjes-familie. Ronell was wel swanger, maar het die baba verloor.<ref>{{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Essay oor Johannes Meintjes deur Erika Terblanche op Litnet.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}. URL besoek op 20 Junie 2013</ref>
Hy hou weer uitstallings in [[Kaapstad]] en [[Pretoria]] en publiseer die biografie van [[Olive Schreiner]], ''Olive Schreiner Portrait of a South African Woman''. Die voorsitter van die South African English Academy beskryf dit as die “beste studie tot dusver oor Olive Schreiner”.<ref>{{cite web |url=http://www.johannes-meintjes.co.za/biography.html |title=Johannes Meintjes: opsommende biografie |format=html |publisher=johannes-meintjes.co.za |access-date=3 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102120516/http://www.johannes-meintjes.co.za/biography.html |archive-date= 2 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> ’n Tweede boek, “The Silent Conspiracy” verskyn in 1965. Ook hou hy ’n groepsuitstalling saam met onder meer [[Lukas Sithole]], [[Christo Coetzee]], [[Maggie Laubser]], [[Armando Baldinelli]] en [[Maud Sumner]].
In 1966 volg solo-uitstallings in Johannesburg en op Molteno asook deelname aan die Republiekfees-uitstalling (die Republiek van Suid-Afrika was toe vyf jaar oud) in Pretoria en die opening van die Hester Rupert-kunsmuseum op [[Graaff-Reinet]] in ’n gebou wat [[Anton Rupert]] in 1965 gered het toe dit bekend word dat ’n petroleummaatskappy dit wou sloop vir die oprigting van ’n vulstasie.<ref>{{cite web |url=http://www.rupertartmuseum.co.za/ |title=Die Hester Rupert Kunsmuseum |format=html |access-date=3 Maart 2013 |publisher=ruperartmuseum.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009115510/https://www.rupertartmuseum.co.za/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In dieselfde jaar verskyn die opdrag-biografie oor genl. [[Koos de la Rey]], “De la Rey Lion of the West” (in Engels), wat as ’n vervolgverhaal in ''[[The Star]]'' verskyn.
In 1967 volg die publikasie, ook as ’n vervolgverhaal, van die biografie oor genl. De la Rey in ’n Afrikaanse koerant. Meintjes word nou aangestel as erekurator van die George Vice-gedenkmuseum op Molteno en hou uitstallings in Kaapstad en Johannesburg.
In 1969 volg nog uitstalling in Johannesburg en op Molteno en verskyn sy biografie van genl. [[Gideon Scheepers]], ''Sword in the Sand Gideon Scheepers'', asook ’n Engelse biografie van pres. [[Marthinus Theunis Steyn|M.T. Steyn]], wat in 1970 in Afrikaans sou verskyn as ''Steyn Vader van sy volk'', en ’n boek oor die [[Slag van Stormberg]], ''Stormberg A Lost Opportunity''. Die jaar daarna kom ’n biografie van genl. [[Louis Botha]] aan die beurt, wat gunstig ontvang word, ook deur oorsese media. Die boek oor pres. Steyn word oor die radio uitgesaai en in dieselfde jaar verskyn ''The Round Table in South Africa''.
== Laaste dekade ==
[[Lêer:NG kerk Molteno 2021.jpg|duimnael|255px|Meintjes is op Woensdag 9 Julie 1980 om 14:30 vanuit die [[NG gemeente Molteno|NG kerk op Molteno]] begrawe,<ref>{{en}} [http://www.johannes-meintjes.co.za/archives.html Berig in die Cape Argus]. URL besoek op 4 Junie 2013.</ref> 12 maande voor die gemeente se honderdjarige bestaan waarvoor hy toe reeds 'n gedenkboek geskryf het.]]
[[Lêer:George Vice Biblioteek Molteno.jpg|duimnael|255px|Meintjes was tot sy dood bibliotekaris van die George Vice-biblioteek op Molteno en erekurator van die plaaslike museum.]]
Meintjes se eerste uitstalling van die jare sewentig was in [[Johannesburg]]. Ook in 1971 verskyn nog ’n biografie van ’n held van die [[Anglo-Boereoorlog]], dié keer genl. [[Piet Joubert]]: ''The Commandant General PJ Joubert'' asook ''Sandile – The Fall of the Xhosa Nation'', die eerste groot biografie oor 'n swart leier in Suid-Afrika,<ref>{{en}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf 'n Opstel oor Johannes Meintjes deur Kobus Opperman]. URL besoek op 7 Junie 2013.</ref> en die bundel kortverhale en essays ''Siembamba''. Oor ''Sandile'' het Meintjes self gesê: "This is the first full-length study of a Xhosa prince or chief. The Xhosas are resident in the eastern part of the Cape Province of South Africa, and their history is studded with a galaxy of remarkable men of royal blood. These were the first black people to come into contact with the white man in Southern Africa. Of the chiefs I have chosen Sandile for various reasons. His life-span covers the glory of Xhosa nationhood, the more important wars with the British Colonial Government, the national suicide of the Xhosas and the tragedy of his personal story. Thanks too to the artists Frederick I’Ons and Thomas Baines, we have more portraits of Sandile than of any other chief."
In 1972 hou hy weer ’n uitstalling in [[Kaapstad]] en verskyn die tweede aflewering van sy outobiografie, ''Dagboek 2''. Hy vier in 1973 sy vyftigste verjaardag met ’n uitstalling in Johannesburg en word aangestel as uitvoerende lid van die [[Burgersdorp]]se museum. Die enigste boek uit sy pen in daardie jaar was ''The Voortrekkers'', wat later voorgeskryf is aan die [[Universiteit van Oxford]].
Die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] benoem hom in 1974 as ’n lid. Hy hou uitstallings in Kaapstad en op Molteno en publiseer ’n biografie oor pres. [[Paul Kruger]] asook ’n gedenkboek ter viering van sy tuisdorp se eeufeesviering, ''Dorp van drome: Molteno 1874–1974'', in opdrag van die dorp se munisipaliteit.
In 1975 kom nog ’n opdragwerk, ''Sasol:1950 – 1975'' (wat in Afrikaans sowel as Engels uitgegee is), aan die beurt en publiseer hy ''Dagboek 3'', wat die laaste van die drie dele van sy outobiografie sou wees. Ook in dié jaar stal hy uit in [[Bloemfontein]] en [[Johannesburg]].
Kort op die hake van die boek oor [[Sasol]], volg in 1976 ’n uitstalling van Meintjes se kunswerke op [[Sasolburg]]. Sy ''The Anglo Boer War 1899–1902: A Pictorial History'' verskyn tegelykertyd in Afrikaans en Engels en is later in Duits en Nederlands vertaal. In dieselfde jaar verskyn ook oor die driejarige oorlog ''The Great War: [[Arthur Conan Doyle]] 1''. In 1977 volg nog ’n uitstalling op Molteno, maar ook op [[Stellenbosch]] en in [[Bellville]], en verskyn ''With Bobs and Kruger: Frederic William Unger 2'', die laaste boek van hom wat in sy leeftyd sou verskyn.
’n Solo-uitstalling op [[Lichtenburg]] in 1978 word gevolg deur ’n prestige-groepsuitstalling in die destydse [[Rhodesië]] se vernaamste stede, [[Harare|Salisbury]] en [[Bulawayo]] asook in Johannesburg saam met Geoffrey Armstrong, Armando Baldinelli, Maud Sumner, Gordon Vorster, [[Walter Battiss]] en Rhona Stern.
In sy twee laaste lewensjare, 1979 en 1980, stal hy net by die destydse Universiteit van Natal in [[Pietermaritzburg]], op [[Ficksburg]] en by die [[Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit|Universiteit van Port Elizabeth]] uit. Hy voltooi ook die manuskrip van ’n gedenkbundel oor die 100ste bestaansjaar van die [[NG gemeente Molteno]], ''Eeu van Genade: NG Kerk Molteno 1881–1981'' (wat in 1981 verskyn het), die kerk waaruit hy begrawe is. Sulke opdragwerke was dikwels sy vernaamste inkomste. Sy werkywer het blykbaar nooit afgeneem nie, ten spyte van moeilike omstandighede, want twee dae voor sy dood in die hartjie van die ysige Noordoos-Kaapse winter skryf hy in sy dagboek: “My werkproduksie is baie deur Ronell se siekte gestrem, want ek moes regstaan vir alles. Die koue het ook nie gehelp nie. Ek voel heeltemal lam.” Op [[7 Julie]] [[1980]] skryf sy in haar man se dagboek: “Maandag 7 Julie 1980. Johannes vanoggend oorlede.”
Ronell Meintjes is op [[26 Junie]] [[1996]] in 'n hospitaal in [[Port Elizabeth]] oorlede nadat sy die laaste jare van haar lewe op [[Graaff-Reinet]] gewoon het waar sy 'n tyd lank kuratrise was van die Hester Rupert-kunsmuseum, wat enkele van haar man se werke besit.<ref>{{en}} [http://www.rupertartmuseum.co.za/gallery.htm Galery van die Hester Rupert-kunsmuseum.]</ref> Sy is op [[1 Julie]] langs haar man in die Molteno-begraafplaas ter ruste gelê. Die skilderye, beeldhouwerke en kosbare boeke uit sy omvattende Africana-versameling wat sy ná haar man se afsterwe aan die Hoërskool Molteno geskenk het, word vandag nog in die Meintjies-kamer uitgestal.<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1996/07/02/9/15.html ''Persoonlik''], ''[[Die Burger]]'', [[2 Julie]] [[1996]].</ref><ref>{{af}} [http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ Inleiding tot 'n uitstalling in 2010 van sy werk in die Sasol-kunsmuseum van die Universiteit Stellenbosch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212804/http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ |date= 4 Maart 2016 }}. URL besoek op 8 Junie 2013.</ref>
Van sy manuskripte word in die [[Thomas Pringle]]-versameling van die [[National English Literary Museum]] in [[Grahamstad]] bewaar, terwyl sy vrou ook werke aan die [[Sasol-kunsmuseum]] van die [[Universiteit Stellenbosch]] nagelaat het.<ref>{{af}} [http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ Inleiding tot 'n uitstalling in 2010 van sy werk in die Sasol-kunsmuseum van die Universiteit Stellenbosch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212804/http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ |date= 4 Maart 2016 }}. URL besoek op 8 Junie 2013.</ref>
== Ná sy dood ==
[[Lêer:Grafsteen Johannes Meintjes.jpg|duimnael|190px|Johannes Meintjes en Ronell (née Rossouw) se grafsteen in [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]] se begraafplaas.]]
In 1982 is 'n TV-opname op veral Grootzeekoegat gemaak oor die lewe en werk van Johannes Meintjes. Op 16 Januarie 1983 het 'n artikel deur Madelein van Biljon met kleurfoto's daarby in die ''Sunday Times Magazine'' verskyn oor Grootzeekoegat onder die opskrif "Ashes to Ashes". Van Biljon skryf: "The old house survived pestilence and three Border Wars. But the fear is that the next few months may destroy it." In die artikel het Ronell Meintjes gesê dis onprakties om alleen daar te woon en dat die koste om dit bewoonbaar te hou, voortdurend aan die toeneem was, maar dat sy haar nie daartoe kon bring om dit te verkoop nie. "When I go," sê sy in die artikel, "it will be a ruin within a year or two." Toe reeds het die plafon in die vertrek waarin sy sit en gesels het, begin insak en daar was klammigheid en krake in die mure.
In 1983 het die [[Universiteit van die Vrystaat|Vrystaatse Universiteit]] 'n gedenkuitstalling in [[Bloemfontein]] gehou en in 1986 is die Johannes Meintjes-kamer in die Hoërskool Molteno deur W.A. de Klerk geopen as 'n permanente uitstalling van Meintjes se belangrikste werk. In 1990 volg 'n prestige-gedenkuitstalling (huldetentoonstelling) van 7 Junie tot 6 Julie in [[Johannesburg]] by die destydse Randse Afrikaanse Universiteit. Dit het tien jaar ná sy dood plaasgevind en was die eerste keer sedert 1973 dat Meintjes se olieverfskilderye in Johannesburg vertoon is. Dié uitstalling is geopen deur dr. Hermien McCaul-Dommisse, wat ook Meintjes se eerste uitstalling in Augustus 1944 geopen het.
== Kritiese beskouing van sy skilderkuns ==
=== Menings oor sy skilderkuns tot 1963 ===
[[Lêer:Johannes Meintjes 1955 Broers.jpg|duimnael|links|190px|“Broers” (1955).]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Swazi Landscape.jpg|duimnael|200px|“Swazi Landscape” het die hoogste prys op veiling van enige van Meintjes se skilderye behaal toe dit in Oktober 2012 vir R668 400 verkoop is.<ref>{{cite web |url=http://www.johannes-meintjes.co.za/images/index_strauss_and_company_new_record_johannes_meintjes.jpg |title=Besonderhede by Johannes-meintjes |access-date=4 Maart 2013 |publisher=johannes-meintjes.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20171003223110/http://johannes-meintjes.co.za/images/index_strauss_and_company_new_record_johannes_meintjes.jpg |archive-date=3 Oktober 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sy weduwee, Ronell, het dit in 1990, tien jaar ná sy dood, verkoop en gesê Meintjes wou hê dit moes in ’n museum se besit kom.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.artfact.com/auction-lot/johannes-petrus-meintjes-south-african-1923-1980-550-c-c35d3b13ac |publisher=Artfact.com |accessdate=4 Maart 2013 |title=Lot 550 – Johannes Petrus Meintjes Suid-Afrikaner 1923–1980 }}</ref>]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Koerantverkoper 1955.jpg|duimnael|links|190px|“Koerantverkoper” (1955).]]
Uittreksels wat hy in 1963 aan die tydskrif ''Lantern'' uitgelig het omdat dit vir hom “pertinent” was, is onder meer:
* “The actual product of his brush lives and moves in an inter-realm between the world of fact and fiction. His point of departure, however, is the inner world: an idea rather than external event engenders the spark of his creation.” (''Trek'', 1947.)
* “Mr. Meintjes is essentially an imaginative painter and a colourist. The fact that a great part of his work is done from memory explains the curious sameness of feature and pose.” (''[[Cape Argus]]'', 1947.)
* “Hier is ’n kunstenaar met ’n vonk van eie aard; wat nie alleen weet hoe om te teken nie. maar ook hoe om ’n sterk emosionele aanlokking uit te druk.” (''[[Die Burger]]'', 1948.)
* “Meintjes werk soos ’n liriese digter: in elke werk gee hy net homself, en deur homself die groot, somber wêre1d.” ([[Bartho Smit]], 1949.)
* “There is no doubt that this young artist has genius. Already one can pick out his portrait studies at any exhibition. (They) are as distinctive as Rosetti’s faces.” (I.J.M., Bloemfontein, 1949.)
* “(He) is one of those who . . . have a chosen a pathway through an apparently barren landscape, away from the easy forms and subjects of conventional art expression.” (Ruth Prowse, 1950.)
* “Hier geld die innerlike van die kunstenaar as uitgangspunt van sy uitbeelding. Hiertoe gebruik hy kleur- en vormsimbole, ontleen aan die sigbare werklikheid, maar geheel en al vervorm en verkleur en losgemaak uit hul realiteitsverband. Mens sou dus die werk van Meintjes kan karakteriseer as innerlike selfportretering.” (''[[Die Volksblad]]'', 1950.)
* “Uit hierdie rustelose, dinamiese jong temperament sal nog veel van verrykende waarde en skoonheid vir ons skilderkuns kom. Johannes Meintjes staan met ’n oop en ontvanklike gemoed teenoor die lewe: Hierin lê sy groeikrag en hierdeur gee die lewe hom genoeg aan besieling om met albei hande aan te gryp.” (S. Ignatius Mocke, 1953.)
* “Die man wat diep loer in die werkinge van die siel en oor wie se integriteit daar nooit getwyfel kan word nie – dit is Meintjes. Sy kleur, sy lyn, sy sin vir die mistiese (romanties-ekspressionisties) en sy kennis van die mens se anatomie gee hom ’n hoë plek in die Suid-Afrikaanse kuns.” (''[[Die Transvaler]]''. 1956.)
* “In Meintjes’ work there is always a sense of the mysterious, whether expressed through these sombre, unpopulated landscapes or through the expression of a guitar player, a lonely boy, a lonely bather beneath the sickle moon, or simply through the relaxation of a sleeper in the sun. There is poetry in this painting.” (''[[Pretoria News]]'', 1958.)
* “Die interessantste kwaliteit in Meintjes se werk is dat sy surrealisme ’n onmiskenbare Suid-Afrikaanse atmosfeer weerspieël.” (Anna Vorster, 1959.)
* “Sy skilderye stel ’n fyngevoelige, digterlike en ietwat na binne skouende kunstenaar aan ons voor. Hy is ’n kunstenaar wat sy dromerige wêreld met sielvolle, melankoliese oë bevolk en eindeloos soek na die raaisel van die lewe. Hul rusteloosheid word verhoog deur die leegheid van agtergronde wat deur vreemde samestelling van kleure uitgebeeld is en ’n mistieke atmosfeer – iets byna metafisies – skep. Indien Meintjes daarin kan slaag om deur die ‘plafon’ te breek, kan hy een van Suid-Afrika se leidende kunstenaars op die gebied van ’n besondere, fyn romantiese tradisie word. Hy kan vir ons word wat Chagall vir die Franse geword het.” (''[[Die Transvaler]]'', [[14 Julie]] [[1961]].)
* “Meintjes remains a very interesting painter. A sentimentalist and a romantic he is, and where this has spoiled his work he has been justly criticized. But such criticism often overlooks an important aspect of his work, perhaps the most important, and that is its particular poetical intensity. Now all artists have their dream worIds. Some are exclusive and others can be shared: Meintjes’s dream world, his world of things remembered, is hardly less personal than anyone else’s. But such is the intensity with which it is recalled, such is the frankness of the terms in which it is stated that we are compelled to enter it.” (Neville Dubow, ''[[Cape Argus]]'', [[31 Oktober]] [[1961]].)
* “In die welige skilderkuns van Johannes Meintjes vind ons die voortdurende eienskappe van warm aarde, blou lug, eksotiese vorme, e.s.m. Sy arbeiders, vroue en kinders wat hulle in die wêreld beweeg met ’n soort afgetrokkenheid wat boei – byna soos wesens wat hul moeilike weg deur die lewe baan, maar daardeur ongeskonde bly. ’n Mens word byna gehipnotiseer deur die uitdrukking in daardie wye oë en sprakelose lippe. Min kunstenaars besit die durf en oortuiging van Johannes Meintjes in sy voorstellinge. Met ’n soort bevredigende ongeërgheid skilder hy die sinlik-aardse. Daar is ’n oorheersende van beskutting en beskerming – die aarde wat die eensames nader trek en teen haar boesem druk; die rustende arbeider wat moeg sy arms en bene oor die warm grond uitstrek, of met sy kop op die skoot van ’n vrou rus; die enkelinge of groepe figure wat feitlik deel uitmaak van die landskap wat hulle omhul.” (Carl Büchner, ''[[Die Burger]]'', [[23 Oktober]] [[1962]].)
* “If art is, among other things, a process of revealing the world as seen by one particular man, if it is an interchange of the values of things as they are for the values an artist puts upon them, then Meintjes is one of the most communicative painters we have.” (Neville Dubow, ''[[Cape Argus]]'', [[17 Oktober]] [[1962]].)
=== Menings oor sy skilderkuns in later jare ===
[[Lêer:Johannes Meintjes 1953.jpg|duimnael|210px|Johannes Meintjes, 1953.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Slapende Jong Man 1959.jpg|duimnael|links|210px|"Slapende Jong Man", (1959).]]
* "Meintjies se skilderye het ’n melankolie wat by ’n adolessente verlange aansluit. Sy vroeë werk sluit straattonele in, maar dit is veral sy portrette van jong mans, wat ’n spieëlbeeld vorm van homself, wat die aandag getrek het. Hierdie portrette word gekenmerk deur mans met swaar ooglede wat nie direk na die kyker staan nie, maar wat ’n gevoel gee dat die figure teruggetrek is in ’n private droomwêreld. Slanke, sensitiewe hande is dikwels deel van die studies. In hierdie introspektiewe wêreld van Meintjies het hy later toevoegings van persoonlike simbole gemaak in die vorm van romantiese voëls en blomme. Baie van hierdie metafore bly obskuur en privaat. Daar is ook trekke na die surrealisme, en sy studies van ruiters in die nag op wit perde dra Freudiaanse beelde en ’n flirtasie met die fantasie van die dood. Hoewel Meintjies se werk in die invloed van die Ekspressionisme staan, het hy dit nooit heeltemal sy eie gemaak nie. Hy het nooit heeltemal ontsnap uit die oppervlakkige simbolisme van sy jeugstyl nie." (Amanda Botha, Litnet.co.za<ref>{{af}} [http://www.argief.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&news_id=30839&cause_id=1270 Litnet.co.za]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 2 Junie 2013.</ref>)
* "Johannes Meintjes … is one of the more articulate South Africans of his generation. A prolific painter, he is also a fluent author in both English and Afrikaans. With unresting curiosity about South African national and regional history, he seems blessedly free from political or racial bias, and when he writes of nations or persons in conflict is alert to what is good or bad on both sides." (Sir William Plomer, ''London Sunday Times'', Junie 1970<ref>{{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Litnet.co.za. URL besoek op 3 Junie 2013.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}</ref>)
* "The years have not dimmed the... vibrant approach and outlook. His exotic paintings, even still lifes, are the stuff of dreams. His compositions show his particular timeless territory..." (Richard Cheales, ''[[The Star]]'', 1973<ref>{{en}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf Uit 'n essay oor Meintjes deur Kobus Opperman.]</ref>)
* "For nearly 40 years Johannes Meintjes has enriched the South African art scene with his personalised work which have the inherent quality of good art – the artist's genuine feelings and moods can be felt in each brush or palette stroke ..." (Yvonne Steynberg, ''[[Evening Post]]'', 1980<ref>{{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/PDFs/JM_RAU_exhibitionaddress.pdf Art Archives South Africa]. URL besoek op 3 Junie 2013.</ref>)
* "In 1961 met die Republiekwording, word Meintjes se droomlandskappe ’n refleksie van hierdie tydperk van geïdealiseerde positiwiteit. Meintjes handhaaf egter hierdie gestileerde naïwiteit tot aan die einde van sy loopbaan sodat (veral sy later werke) soms die gevaar loop om in sentimentaliteit te verval. Die jukstaponering van beelde skep ’n droomagtige gevoel van vreemdheid, maar anders as in die werke van die Europese surrealiste, wat deur absurditeit die kapitalistiese wêreld op sy kop wou keer, maak Meintjes van hierdie visuele tegnieke gebruik as ’n vorm van ontvlugting van heersende realiteite. In die sewentigerjare, met geskiedkundige gebeure soos Sharpeville, skep hy helderkleurige fantasieë wat doelbewus nie-konsepsueel of sosiaal-polities is nie." (Laetitia Pople, ''[[Die Burger]]'', 2010<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2010/08/05/SK/8/Meintjes.html ''Droomkuns van Meintjes in Eikestad''.]</ref>)
* "Meintjes word deur sommige kunshistorici as een van Suid-Afrika se groot kunstenaars beskou, terwyl ander dit afkraak as naïewe kuns wat na slordigheid neig. Die talle uitstallings wat al daarvan gehou is en ook die veilingshuise hier en oorsee wat ywerig meeding om sy werk op te veil wanneer dit aangebied word, bewys dat kunsliefhebbers en versamelaars gaande is oor sy werk." (Martiens van Bart, ''[[Die Burger]]'', 2012<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/06/15/SK/1/VEILINGSHOOFBERIG16.html ''Skildery van skaapwagter haal R133 680''.]</ref>)
== Sy kunstenaarsvisie en nalatenskap ==
[[Lêer:Johannes Meintjes Sebastiaan 1945.jpg|duimnael|190px|links|“Sebastiaan” (ook bekend as “Jong man met lelies”, 1945). In sy dagboekinskrywing van [[17 April]] [[1945]] skryf Meintjes, toe 21 jaar oud, oor dié skildery: “My groot nuwe werk, Sebastiaan, is nou voltooi. Iemand het daarvoor geposeer, maar dit lyk soos 'n selfportret.” Die onderwerp van die skildery se blik is afwaarts en inwaarts, behep met die self en sy sintuie.<ref>{{cite web |url=http://stevenson.info/exhibitions/dec2004/item5.htm |title=Johannes Meintjes (Suid-Afrikaner 1923–1980) |publisher=Stevenson.info |last=Stevenson |first=Michael |access-date=6 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305145657/http://stevenson.info/exhibitions/dec2004/item5.htm |archive-date=5 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Sebastiaan.jpg|duimnael|170px|Die buiteblad van die versverhaal “Sebastiaan” deur Pieter Marincowitz met illustrasies deur Meintjes. Net honderd van dié boekies is gedruk en vandag is dit byna onverkrygbaar.<ref name="wri" />]]
In 1963 het Meintjes self sy credo opgesom toe hy sê: “[[Gertrude Stein]] het eens verklaar dat ’n kunstenaar nie kritiek nie maar waardering nodig het. Dis in ’n groot mate waar. Hy moet deurgaans getrou bly aan sy visie, aan sy eie idioom, al sê wie ook wat, sy integriteit behou, geestelik ontwikkel en werk vanuit sy hart. Dis wat ek nog gedoen het, en hopelik sal doen tot die dag van my dood.” 'n Ander keer het hy gesê: "My visie het sy oorsprong in die bodem van Afrika en ek het daaraan 'n persoonlike stempel gegee wat moontlik eendag in die hart en verbeelding van 'n ander generasie ’n reaksie mag vind."<ref>{{af}} [http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ 'n Inleiding tot die uitstalling van 18 Julie tot 28 Augustus 2010 in die Sasol-kunsmuseum van die Universiteit Stellenbosch.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212804/http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ |date= 4 Maart 2016 }} URL besoek op 8 Junie 2013.</ref>
Skilderwerke van Johannes Meintjes is vroeg reeds deur baie instellings en bekende versamelaars dwarsdeur Suid-Afrika en ook in die buiteland aangeskaf. In 1963 het hy gesê: “Wanneer ek kyk na die massa materiaal wat in die afgelope sestien jaar oor my werk geskryf is, staan mens verbaas dat daar nog soveel uiteenlopende menings daaroor kan bestaan. Die bewonderaars en die vyande wat ek aan die begin gehad het, het ek vandag nog; daar is net meer van hulle.”
Meintjes het in sy leeftyd meer as 1 336 olieverfskilderye gemaak,<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/06/15/SK/1/VEILINGSHOOFBERIG16.html ''Skildery van skaapwagter haal R133 680''.]</ref> tientalle beeldhouwerke geskep asook honderde sketse, temperas, grafiese werke en waterverfskilderye. Uit sy pen het 35 boeke verskyn en ook nog talle ongepubliseerde manuskripte. Tydens sy leeftyd is meer as 1 400 koerantberigte en tydskrifartikels oor hom geskryf. Ná sy dood is sy belangrikste manuskripte, briewe, dagboeke ensovoorts aan die National English Literary Museum in [[Grahamstad]] geskenk waar dit in die Johannes Meintjes-gedenkkamer gehuisves sou word.
Volgens die digter [[Johann de Lange]], in ’n referaat oor “gay bevryding” tydens ’n literatuurseminaar in [[Port Elizabeth]] in 1990, bied Meintjes se skryfwerk van die vroegste voorbeelde in die Afrikaanse letterkunde “van die hantering van die gay tema”, wat “aanvanklik báie verskuild en omsigtig” was. De Lange het gesê: “Op die gebied van die prosa was daar byvoorbeeld heel vroeg reeds die sterk versweë, soms sentimentele hantering daarvan in die romans en verhale van Johannes Meintjes.”<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/03/21/6/6.html |title=Die erotiese terroriste van die letterkunde |publisher=[[Die Burger]] |date=21 Maart 1990 }}</ref> Ook in sy kunswerk kom die homoërotiese vroeg ter sprake (dermate dat hy ná sy dood as 'n "baanbreker gay kunstenaar" beskryf is<ref>[http://www.iart.co.za/all-images-archive/ In 'n bespreking oor 'n skildery van Jan du Toit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101010011133/http://www.iart.co.za/all-images-archive/ |date=10 Oktober 2010 }}.</ref> en 'n werk van hom in 1993 opgeneem is in "The invisible ghetto:
Lesbian and gay writing from South Africa"<ref>{{af}} [http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1993/06/4/1/10.html ''Deurbraak vir SA skrywers''], ''[[Beeld]]'', [[4 Junie]] [[1993]].</ref>) in byvoorbeeld sy sketse vir die versverhaal "Sebastiaan" van Pieter Marincowitz, ’n bundel wat slegs in ’n oplaag van ’n honderd gedruk is en nou byna onverkrygbaar is.<ref>[http://www.johannes-meintjes.co.za/booksforsale.html Boeke te koop by Johannes-Meintjes.co.za].</ref>
Prof. [[John Kannemeyer]] skryf in 1998 in ''[[Die Burger]]'': “Vir sy digterlike waarde hoef ’n mens dié verwarde versverhaal, indien jy dit ’n verhaal sou kan noem, nie te lees nie. Wat ’n mens boei, is die illustrasies van week manlike figure deur Johannes Meintjes en die enkele momente in die gedig waarin vir die eerste keer ná [[I.D. du Plessis]] se “Vreemde liefde” van ’n homoërotiese tendens in Afrikaans sprake is. Dis jammer dat Marincowitz, wat in die sewentigerjare deur [[selfmoord|selfdood]] aan sy einde gekom het, dié tendens nie beter kon verwoord nie.”<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1998/07/01/9/3.html |title=Sekel en simbaal was die hoogtepunt |publisher=[[Die Burger]] |date=1 Julie 1998 |accessdate=4 Maart 2013 |last=Kannemeyer |first=John |authorlink=John Kannemeyer}}</ref>
Tien jaar ná sy dood het die koerantredakteur [[Tertius Myburgh]] van Meintjes gesê: “Johannes was something of a Renaissance man. First of all, artist. Then author, historian, activist and even sort-of farmer. Above all, he was a thoughtful, loving and loveable human being who thought very deeply about the human condition.”<ref>{{af}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf Uit ’n opstel oor Meintjes deur Kobus Opperman]</ref>
In 'n buurt van die Kaapse township [[Mitchells Plain]] waarin strate die name van Suid-Afrikaanse kunstenaars dra, is 'n straat ook na Johannes Meintjes genoem, weliswaar verkeerd gespel as "Meintjies".<ref>{{en}} [http://goo.gl/maps/zm5Gl 'n Naambordjie in die straat op Google Maps].</ref>
== Bibliografie ==
[[Lêer:Johannes Meintjes - Kamerade.jpg|duimnael|160px|Stofomslag van ''Kamerade'', 'n kortverhaalbundel van 1947.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Stormvlei.jpg|duimnael|160px|Sy roman ''Stormvlei'' het in 1955 verskyn.]]
[[Lêer:Johannes Meintjes Dagboek 1 1941 - 1947.jpg|duimnael|160px|In 1961 verskyn die eerste deel van Meintjes se dagboek (1941–1947).]]
[[Lêer:Johannes Meintjes - Liriese Werk.jpg|duimnael|160px|Die buiteblad van ''Liriese Werk / Lyrical Work'', uitgegee in 1948. Dié boek bevat 'n inleiding en 50 afbeeldings van Meintjes se werk, meesal in wit en swart. Die kleurafbeelding voorop die boek is van ''Vleiwesens'' (1945).]]
[[Lêer:Johannes Meintjes - Eeu van Genade.jpg|duimnael|160px|Meintjes se laaste werk, ''Eeu van Genade'' ter viering van die [[NG gemeente Molteno]] se honderdjarige bestaan, het 'n jaar ná sy dood verskyn, hoewel hy reeds in sy sterfjaar die eksemplaar daarvan waarvan die voorblad hier te sien is, aan sy vrou, Ronell, geskenk en haar naam voorin geskryf het met die datum 22 Julie 1981 daarby.]]
[[Lêer:Molteno Dorp van drome.jpg|duimnael|160px|Voorblad van ''Dorp van Drome: Die Geskiedenis van Molteno 1874–1974'', Meintjes se opdragwerk vir die honderdste bestaansjaar van sy tuisdorp.]]
Johannes Meintjes se wye belangstellingsveld het neerslag gevind in die uiteenlopende onderwerpe waaroor hy geskryf het, veral die vaderlandse geskiedenis. Hier is ’n volledige lys van sy gepubliseerde werke:<ref>{{cite web |url=http://www.johannes-meintjes.co.za/booksforsale.html |title=Boeke te koop |access-date=3 Maart 2013 |format=html |publisher=johannes-meintjes.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102091904/http://johannes-meintjes.co.za/booksforsale.html |archive-date= 2 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.esaach.org.za/index.php?title=Johannes_Meintjes&redirect=no |title=Johannes Meintjes |publisher=Esaach.org.za |access-date=6 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160412122324/http://esaach.org.za/index.php?title=Johannes_Meintjes |archive-date=12 April 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
=== Ander ===
# '''Meintjes – Liriese Werk / Lyrical Works'''. Biografie. 1948. 77 pp, Anreith Press, Kaapstad. Teks deur Pieter Marincowitz, illustrasies deur Johannes Meintjes.
# '''Sebastiaan'''. Gedig. 1948. 38 pp. Teks deur Pieter Marincowitz, illustrasies deur Johannes Meintjes. Drukoplaag: 100.
# '''Complex Canvass: A South African Approach'''. Geografies. 1960. 47 pp. Opgedra aan Beyers Botha. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg / Kaapstad.
=== Biografie ===
# '''Maggie Laubser'''. Monografie. 1944. 47 pp. Opgedra aan Gerrit Bakker. HAUM. Kaapstad.
# '''Anton Anreith. Sculptor 1754–1822'''. Monografie. 1951. 62 pp. Opgedra aan: John Rothman. Juta and Co Ltd, Kaapstad / Johannesburg. Drukoplaag: 1 000.
# '''Olive Schreiner: Portrait of a South African Woman'''. Biografie. 1965. 195 pp. Opgedra aan sy suster Ernestine Keyser. Hugh Keartland Publishers, Johannesburg.
# '''De la Rey – Lion of the West'''. Biografie. 1964. 432 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy vader, Ernest Frederick Meintjes (1893–1928). Hugh Keartland Publishers, Johannesburg.
# '''President Steyn: A Biography'''. Biografie. 1969. 272 pp. Nasionale Boekhandel, Kaapstad.
# '''General Louis Botha: A Biography'''. 1970. 332 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van kol. Polly de la Rey-Morkel (1887–1967). Cassel, London.
# '''Vader van Sy Volk: ’n Lewenskets van President MT Steyn'''. Biografie. 1970. 82 pp. Opgedra aan Beyers Botha. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad.
# '''The Commandant-General (The Life and Times of Petrus Jacobus Joubert of the South African Republic: 1831–1900)'''. Biografie. 1971. 220 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy vrou, Ronell Meintjes. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad.
# '''[[Sandile]]: The Fall of the Xhosa Nation'''. Biografie. 1971. 312 pp. Opgedra aan William Plomer. TV Bulpin, Kaapstad.
# '''President Paul Kruger: A Biography'''. Biografie. 1974. 295 pp. Opgedra aan sy moeder, ook gebore op 10 Oktober, ter viering van haar 80ste verjaardag. Cassel, Londen
=== Geskiedenis ===
# '''Portret van ’n Suid-Afrikaanse dorp, deur [[Ambrose Lomax]]: Molteno 1894–1909'''. Geskiedkundig. 1964. 127 pp. Opgedra aan Edmund Walsh. Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 500.
# '''Stormberg: A Lost Opportunity (The Anglo Boer War in the North-Eastern Cape Colony, 1899–1902)'''. Geskiedenis. 1969. 209 pp. Opgedra aan Evan Robertson. Nasionale Boekhandel, Kaapstad.
# '''Sword in the Sand: The Life and Death of [[Gideon Scheepers]]'''. Biografie. 1969. 242 pp. Opgedra aan John McIntosh. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad.
# '''The Voortrekkers: The Story of the Great Trek and the Making of South Africa'''. Geskiedenis. 1973. 287 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy oupa Johannes Petrus Meintjes (1843–1919). Cassel, Londen. (Sagtebanduitgawe deur Corgi in 1975. 333 pp.)
# '''The Great Boer War. By Arthur Conan Doyle (First Edition London 1902)'''. Anglo-Boer War Reprint Library selected and introduced by Johannes Meintjes. Herdruk deur C. Struik. 1976. 769 pp. Drukoplaag: 1 000.
# '''The Anglo-Boer War 1899–1902 A Pictorial History'''. Geskiedenis. 1976. 192 pp. Struik, Kaapstad.
# '''Die Anglo-Boere Oorlog in Beeld 1899–1902'''. Geskiedenis. 1976. Struik, Kaapstad.
# '''With ‘Bobs’ And Kruger – Experiences And Observations Of An American War Correspondent In The Field With Both Armies'''. By Frederic William Unger (First Edition 1901). Anglo-Boer War Reprint Library selected and introduced by Johannes Meintjes. Herdruk deur C. Struik (Pty) Ltd in 1977. 412 pp. Drukoplaag: 1 000.
# '''De Boerenoorlog in Beeld 1899–1902'''. Geskiedenis. 1978. 192. Fibula – Van Dishoeck, Haarlem.
# '''Der Burenkrieg 1899–1902'''. Geskiedenis. 1979. 190 pp. Wells, München. Verlag Wessermühl.
=== Opdragwerke ===
# '''Round Table in South Africa: 1948–1969'''. Opdragwerk. 1970. 184 pp (manuskrip). Opgedra aan David Smith. The National Association of Round Tables in South Africa.
# '''Dorp van Drome: Die Geskiedenis van Molteno 1874–1974'''. Opdragwerk. 1974. 173 pp. Munisipaliteit Molteno.
# '''Sasol: 1950–1975'''. Opdragwerk. 1975. 174 pp. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad. (Afsonderlike uitgawes in Afrikaans en Engels.)
# '''Eeu van Genade: NG Kerk van Molteno: 1881–1981'''. Opdragwerk. 1981. 83 pp. Kerkraad: NG gemeente Molteno.
=== Outobiografie ===
# '''Frontier Family'''. Outobiografies. 1955. 166 pp (verkorte weergawe, oorspronklik 188 pp.). Opgedra aan sy drie susters: Ena, Marie en Ernestine. Central News Agency (Ltd), Johannesburg. Illustrasies deur Johannes Meintjes.
# '''Die Dagboek van Johannes Meintjes – Deel 1'''. Outobiografies. 1961. 192 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy vader, Ernest Frederick Meintjes (1893–1928). Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 1 000.
# (Die) '''Jeugjare''' (van Johannes Meintjes). Outobiografies. 1963. 181 pp. Opgedra aan sy moeder, Valerie Elizabeth Julia Meintjes, gebore Keyter. Bamboesberg-Uitgewers, Molteno.
# '''Die Dagboek van Johannes Meintjes – Deel 2'''. Outobiografie. 1972. 220 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy oupa Johannes Petrus Meintjes (1843–1919). Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 1 000.
# '''Die Dagboek van Johannes Meintjes – Deel 3'''. Outobiografie. 1975. 209 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy ouma Wilhelmina Maria Elizabeth Keyter (1856–1930). Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 1 000.
# '''London Diaries'''
=== Prosa, drama ===
# '''Kamerade. Kortverhale, sketse en essays'''. 1947. 126 pp. Anton Anreith Publishers, Kaapstad. Illustrasies deur Johannes Meintjes. Drukoplaag: 500.
# '''Die Blanke Stilte: ’n Toneelstuk in drie dele'''. 1952. 50 pp. Opgedra aan Hilda Kriseman. Holloway Books (Pty) Ltd, Pretoria.
# '''Storm(s)vlei'''. Roman. 1955. 195 pp. Opgedra aan Michael Tonkin. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg.
# '''Die Soekendes'''. Toneelstuk. 1958. 41 pp. Opgedra aan Norman de la Hunt. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg / Kaapstad.
# '''Die Singende Reën'''. Roman. 1962. 119 pp. Opgedra aan sy vrou, Ronell Meintjes. Bamboesberg-Uitgewers, Molteno.
# '''Gister is Vandag'''. Roman. 1963. 184 pp. Opgedra aan Koos Quinton. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg / Kaapstad.
# '''Mallemeule'''. Roman. 1964. 155 bladsye. Opgedra aan Hannes van Rooij. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg.
# '''Manor House'''. Roman. 1964. 280 pp. Opgedra aan sy vrou, Ronell Meintjes. Delacorte Press, New York.
# '''The Silent Conspiracy'''. Roman. 1964. 269 pp. Opgedra aan sy vrou, Ronell Meintjes. Michael Joseph, London.
# '''Siembamba: ’n Versameling Verhale, Essays en Sketse'''. 1971. 89 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van Ken Swart. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg.
== Bronne ==
* “Johannes Meintjes – Veelsydige kunstenaar” in: Wood, Vivian C. (red.). “Lantern. Tydskrif vir kennis en kultuur.” Jaargang XII, No. 3. Maart 1963. Pretoria: Die S.A. Vereniging vir die Bevordering van Kennis en Kultuur.
* [[S.P. Engelbrecht|Engelbrecht, prof. dr. S.P.]] 1952. ''Die Kaapse predikante van die sewentiende en agtiende eeu.'' Kaapstad, Pretoria: H.A.U.M.-J.H. de Bussy.
* Marincowitz, Pieter. 1948. ''Liriese Werk / Lyrical Work: Johannes Meintjes.'' Cape Town: The Anreith Press.
== Verwysings ==
<div style="font-size:90%;">
{{Verwysings|3}}
</div>
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
* {{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/PDFs/JM_bookdustcovers.pdf 'n Bibliografie met foto's van stofomslae of voorblaaie van al Johannes Meintjes se gepubliseerde skryfwerk]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf ’n Essay oor Meintjes deur Kobus Opperman]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Deeglike biografie oor Meintjes op Litnet deur Erika Terblanche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{af}} [http://www.argief.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&news_id=70727&cause_id=1270 ’n Beskouing op Litnet oor selfportrette, onder meer dié van Johannes Meintjes]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/06/02/DB/6LDN/01.html “Skaars boeke oor verlede nou op CD”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160102170007/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/06/02/DB/6LDN/01.html |date= 2 Januarie 2016 }}, ''[[Die Burger]]'', [[2 Junie]] [[2003]]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://kaganof.com/kagablog/2010/07/19/johannes-meintjes-to-the-end-of-the-night/ ’n Artikel deur dr. Jean-Pierre de la Porte, navorsingsdirekteur van die Instituut vir die Bevordering van Argitektuur en Infrastruktuur, Januarie 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725042104/http://kaganof.com/kagablog/2010/07/19/johannes-meintjes-to-the-end-of-the-night/ |date=25 Julie 2010 }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://blog.antiquarianauctions.co.za/2012/11/antiquarian-auction-23-review_26.html 'n Beskrywing van 'n veiling van seldsame dokumente en boeke uit Meintjes se privaat versameling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724044016/http://blog.antiquarianauctions.co.za/2012/11/antiquarian-auction-23-review_26.html |date=24 Julie 2013 }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.bidorbuy.co.za/item/100768466/LOT_OF_JOHANNES_MEINTJES_PERSONAL_EFFECTS_BOOKS_LETTERS_PHOTOS_MANUSCRIPT_TYPESCRIPT_ETC.html Een van die laaste versamelings van Meintjes se persoonlike besittings verkoop einde Mei 2013 op Bid or Buy vir R10 000]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/Photoalbum_Meintjes/ Album van 50 skilderye van Meintjes in privaat besit]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1752984 'n Foto van Johannes en Ronell Meintjese grafsteen in Molteno se begraafplaas]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.safarinow.com/go/OlivesCottageMolteno#!prettyPhoto Johannes Meintjes se dorpshuis op Molteno is nou die Olive's Cottage-B&O]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.swelco.co.za/Index.cfm?fuseaction=sales.lots&SaleID=2472&Session=5&ItemID=61057 Stephan Welz & Co. verkoop al drie Meintjes se dagboeke teen R7 500]. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.straussart.co.za/artists/view/johannes-petrus-meintjes 'n Oorsig van alle Meintjes-werke deur Stepgan Welz & Co. verkoop.] URL besoek op 27 Junie 2013.
* {{en}} [http://artvalue.co.za/meintjes-johannes-petrus/ 'n Opsomming van Meintjes se lewensloop op Artvalue.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120000455/http://artvalue.co.za/meintjes-johannes-petrus/ |date=20 November 2012 }}. URL besoek op 20 Maart 2015.
* {{en}} [http://www.stephanwelzandco.co.za/Index.cfm?fuseaction=news.start&ID=1109517 ''R27 million auction, second highest ever in Cape Town''], Stephan Welz verkoop duurste Meintjes-skildery op veiling. URL besoek op 30 September 2013.
* {{en}} [http://www.straussart.co.za/artists/view/johannes-petrus-meintjes Besonderhede oor jongste verkope van Meintjes se werk op Strauss Art se webtuiste]. URL besoek op 20 Maart 2015.
{{Voorbladster}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Meintjes, Johannes}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse skilders]]
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1923]]
[[Kategorie:Sterftes in 1980]]
[[Kategorie:Afrikaners]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse kunstenaars]]
[[Kategorie:Alumni van Hoërskool Jan van Riebeeck]]
dioqqwbkhz2dv2ir2jfvucku5vc54od
Europese koekoek
0
77962
2910724
2857434
2026-06-11T09:13:36Z
Aliwal2012
39067
/* Sien ook */
2910724
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Europese koekoek
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=IUCN2012>{{IUCN|id=106001205 |title=''Cuculus canorus'' |assessors=''BirdLife International''
| version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| image=Cuculus canorus vogelartinfo chris romeiks CHR0791 cropped.jpg
| image_width=250px
| image2 = Common Cuckoo (Cuculus canorus) (W1CDR0001463 BD1).ogg
| image2_caption =
| regnum=[[Animalia]]
| phylum=[[Chordata]]
| classis=[[Aves]]
| ordo=[[Cuculiformes]]
| familia=[[Cuculidae]]
| genus=''[[Cuculus]]''
| species='''''C. canorus'''''
| binomial=''Cuculus canorus''
| binomial_authority=[[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]
}}
Die '''Europese koekoek''' (''Cuculus canorus'') is 'n skaars tot gelokaliseerde, algemene [[voël|somertrekvoël]] en leef in savanne, rivierwoud en boomveld. Die voël kom voor in [[Zimbabwe]], die oostelike gedeelte van [[Suid-Afrika]] en [[Mosambiek]]. Die voël is 32 – 34 cm lank en 105 - 140 g groot. In Engels staan die voël bekend as die ''Common Cuckoo''.
== Fotogalery ==
<gallery>
Cuculus canorus vogelartinfo.jpg|Europese koekoek in vlug.
Kuckuck maennchen.jpg|Vlerk van 'n Europese koekoek.
Cuckoo Eggs Mimicking Reed Warbler Eggs.JPG|Die een groter eier in elke werpsel is skelm deur 'n Europese koekoek gelê.
Cuculus canorus chick1.JPG|Europese koekoek-kuiken in 'n boomkoester (''Anthus trivialis'') se [[nes]].
Reed warbler cuckoo.jpg|Nog 'n Europese koekoek wat deur 'n ander spesies grootgemaak word.
Cuculus canorus canorus MHNT.ZOO.2010.11.149.48.jpg |''Cuculus canorus canorus'' + ''Acrocephalus arundinaceus'' - Museum specimen
Cuculus canorus bangsi MHNT.ZOO.2010.11.149.13.jpg |''Cuculus canorus bangsi'' + ''Phoenicurus moussieri'' - Museum specimen
</gallery>
== Sien ook ==
{{commons|Cuculus canorus}}
{{wikispecies|Cuculus canorus}}
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
== Bron ==
* ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-926-7}}
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Saadjie}}
{{Normdata}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Koekoeke]]
nsyx2c0dz04mkxxq8cz5m8xsmk6vp91
Afrikaanse koekoek
0
77979
2910718
2846151
2026-06-11T09:09:30Z
Aliwal2012
39067
/* Sien ook */
2910718
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Afrikaanse koekoek
| image = African Cuckoo.jpg
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106001206 |title=''Cuculus gularis'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Cuculiformes]]
| familia = [[Cuculidae]]
| genus = ''[[Cuculus]]''
| species = '''''C. gularis'''''
| binomial = ''Cuculus gularis''
| binomial_authority = [[James Francis Stephens|Stephens]], 1815
| synonyms =
}}
Die '''Afrikaanse koekoek''' (''Cuculus gularis'') is 'n gelokaliseerde, algemene, intra-[[Afrika]] broeiende [[voël|somertrekvoël]] en leef in savanne en boomveld. Die voël kom voor in [[Zimbabwe]], [[Botswana]], oos en sentraal [[Namibië]], die noordelike gedeelte van [[Suid-Afrika]] en [[Mosambiek]]. Die voël is 30 – 32 cm lank en 95 - 112 g groot. In Engels staan die voël bekend as die ''African Cuckoo''.
Die voël is 'n [[broeiparasiet]] en gebruik die [[mikstertbyvanger]] as broeigasheer.
== Sien ook ==
{{Commons|Cuculus gularis}}
{{wikispecies|Cuculus gularis}}
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
== Bron ==
* ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-926-7}}
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Saadjie}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Koekoeke]]
ex4uqrg6y4wl6o4i6y6cxyqqwj4qwp8
2910719
2910718
2026-06-11T09:11:11Z
Aliwal2012
39067
2910719
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Afrikaanse koekoek
| image = African Cuckoo.jpg
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106001206 |title=''Cuculus gularis'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Cuculiformes]]
| familia = [[Cuculidae]]
| genus = ''[[Cuculus]]''
| species = '''''C. gularis'''''
| binomial = ''Cuculus gularis''
| binomial_authority = [[James Francis Stephens|Stephens]], 1815
| synonyms =
}}
Die '''Afrikaanse koekoek''' (''Cuculus gularis'') is 'n gelokaliseerde, algemene, intra-[[Afrika]] broeiende [[trekvoël|somertrekvoël]] en leef in savanne en boomveld. Die voël kom voor in [[Botswana]], oos en sentraal [[Namibië]], die noordelike gedeelte van [[Suid-Afrika]], [[Mosambiek]] en [[Zimbabwe]]. Die voël is 30 – 32 cm lank en 95 - 112 g groot. In Engels staan die voël bekend as die ''African cuckoo''.
Die voël is 'n [[broeiparasiet]] en gebruik die [[mikstertbyvanger]] as broeigasheer.
== Sien ook ==
{{Commons|Cuculus gularis}}
{{wikispecies|Cuculus gularis}}
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
== Bron ==
* ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-926-7}}
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Saadjie}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Koekoeke]]
c9nxz561u2n8egrqmjcczhvxgmk76uk
Kleinkoekoek
0
77981
2910730
2863902
2026-06-11T09:22:41Z
Aliwal2012
39067
2910730
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Kleinkoekoek
| image = Cuculus poliocephalus.jpg
| image2 = Hototogisu 07b8051.ogg
| image2_caption = Roep in Japan
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106001208 |title=''Cuculus poliocephalus'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Cuculiformes]]
| familia = [[Cuculidae]]
| genus = ''[[Cuculus]]''
| species = '''''C. poliocephalus'''''
| binomial = ''Cuculus poliocephalus''
| binomial_authority = [[John Latham (ornithologist)|Latham]], 1790
| synonyms =
}}
Die '''kleinkoekoek''' (''Cuculus poliocephalus'') is 'n seldsame broeiende [[trekvoël|somertrekvoël]] na savanne en rivierwoud. Die voël kom voor in die ooste van [[Zimbabwe]]. Die voël is 26 cm lank en 40 - 58 g groot. In Engels staan die voël bekend as die ''Lesser cuckoo''.
== Sien ook ==
{{Commons|Cuculus poliocephalus}}
{{Wikispecies|Cuculus poliocephalus}}
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Bron ==
* ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-928-1}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Koekoeke]]
bo42bcm18jcy3fgwfdrvp64t5bi2pwl
Madagaskarkoekoek
0
77983
2910728
2865862
2026-06-11T09:19:04Z
Aliwal2012
39067
2910728
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Madagaskarkoekoek
| image = Cuculus rochii rochii 1888.jpg
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106001209 |title=''Cuculus rochii'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Cuculiformes]]
| familia = [[Cuculidae]]
| genus = ''[[Cuculus]]''
| species = '''''C. rochii'''''
| binomial = ''Cuculus rochii''
| binomial_authority = [[Gustav Hartlaub|Hartlaub]], 1863
| synonyms =
}}
Die '''Madagaskarkoekoek''' (''Cuculus rochii'') is 'n nie-broeiende [[voël]] en swerwer uit [[Madagaskar]] na rivierwoud, digte savanne en boomveld. Die [[trekvoël]] is 'n winterbesoeker aan [[Oos-Afrika]] maar opgeteken in die somer in [[Suid-Afrika]]. Die voël is 28 cm lank en 50 - 65 g groot. In Engels staan die voël bekend as die ''Madagascar cuckoo''.
== Sien ook ==
{{Commonskat|Cuculus rochii}}
{{Wikispecies|Cuculus rochii}}
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Bron ==
* ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-928-1}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Koekoeke]]
sewc5uc1vabp7podr74fdefy6b24xk1
Swartkoekoek
0
77987
2910727
2877974
2026-06-11T09:17:17Z
Aliwal2012
39067
/* Sien ook */
2910727
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Swartkoekoek
| image = Black Cuckoo (Cuculus clamosus).jpg
| image_caption = [[Lêer:Black Cuckoo (Cuculus clamosus) (022A-WA03044X0014-0013M0).ogg]]
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106001203 |title=''Cuculus clamosus'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Cuculiformes]]
| familia = [[Cuculidae]]
| genus = ''[[Cuculus]]''
| species = '''''C. clamosus'''''
| binomial = ''Cuculus clamosus''
| binomial_authority = [[John Latham (ornithologist)|Latham]], 1801
| synonyms = }}
Die '''swartkoekoek''' (''Cuculus clamosus'') is 'n algemene, intra-[[Afrika]] broeiende [[voël|somertrekvoël]] na boomveld, woude en tuine. Die voël is 28 – 31 cm lank en 80 – 100 g groot. In Engels staan die voël bekend as die ''Black Cuckoo''.
[[Lêer:Black Cuckoo (8468097929).jpg|duimnael|links|'n Swartkoekoek]]
Die voël is 'n [[broeiparasiet]] en gebruik die [[rooiborslaksman]] en waterfiskale as broeigashere.
== Sien ook ==
{{Commonskat|Cuculus clamosus}}
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
== Bron ==
* ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-928-1}}
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Saadjie}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Koekoeke]]
[[Kategorie:Voëls van die Krugerwildtuin]]
cyedzvvf5qhweokfa3d9rm1hu7fy3po
Dikbekkoekoek
0
77991
2910721
2856419
2026-06-11T09:12:48Z
Aliwal2012
39067
2910721
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Dikbekkoekoek
| image = Pachycoccyx audeberti, Gorongosa, Sofala, Birding Weto, a.jpg
| image_caption = Volwassene in Mosambiek
| image2 = Pachycoccyx_audeberti,_Tanzanië.jpg
| image2_caption = Onvolwassene in Tanzanië
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=IUCN2012>{{IUCN|id=106001196 |title=''Pachycoccyx audeberti'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Cuculiformes]]
| familia = [[Cuculidae]]
| genus = '''''Pachycoccyx'''''
| genus_authority = [[Jean Cabanis|Cabanis]], 1882
| species = '''''P. audeberti'''''
| binomial = ''Pachycoccyx audeberti''
| binomial_authority = ([[Hermann Schlegel|Schlegel]], 1879)
}}
Die '''dikbekkoekoek''' (''Pachycoccyx audeberti'') is 'n skaars [[standvoël]] en intra-Afrika broeiende somertrekvoël in rivierwoud en digte boomveld. Die [[voël]] is 36 cm lank en 92 - 120 g groot. In Engels staan die voël bekend as die ''Thick-billed cuckoo''.
Dit is die enigste [[spesie]] in die [[genus]] ''[[Pachycoccyx]]'' en die spesie is dus [[Monotipiese takson|monotipies]].
Die voël is 'n [[broeiparasiet]] en gebruik hoofsaaklik die [[swarthelmlaksman]] as broeigasheer.
== Sien ook ==
{{Commonskat|Pachycoccyx audeberti}}
{{Wikispecies|Pachycoccyx audeberti}}
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Bron ==
* ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-926-7}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Koekoeke]]
jki4iw7ry9tosy2kx4xcbjiwizspn8w
Gevlekte koekoek
0
77993
2910726
2859297
2026-06-11T09:15:33Z
Aliwal2012
39067
2910726
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks
| name = Gevlekte koekoek
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106001195 |title=''Clamator glandarius'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref>
| image = Clamator glandarius (juvenile).jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Gevlekte koekoek in die [[Etosha Nasionale Park]].
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Cuculiformes]]
| familia = [[Cuculidae]]
| genus = ''[[Clamator]]''
| species = '''''C. glandarius'''''
| binomial = ''Clamator glandarius''
| binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
}}
Die '''gevlekte koekoek''' (''Clamator glandarius'') is 'n algemene intra-Afrika broeiende [[trekvoël|somertrekvoël]] in boomveld en savanne. Die voël is 38 – 42 cm lank en 120 - 165 g groot. In Engels staan die voël bekend as die ''Great spotted cuckoo''.
Die voël is 'n [[broeiparasiet]] en gebruik hoofsaaklik [[kraai]]e en spreeus as broeigashere.
== Fotogalery ==
<gallery>
Clamator glandarius 1838.jpg|Illustrasie, 1838
Clamator glandarius juvenile.jpg|'n Onvolwasse gevlekte koekoek in 'n boom
Clamator glandarius - D8-04-7590.JPG|
Clamator glandarius - D8-06-8539.JPG|
Clamator glandarius MHNT.ZOO.2010.11.152.2.jpg |''Clamator glandarius'' + ''Corvus cornix''
</gallery>
== Sien ook ==
{{Commonskat|Clamator glandarius}}
{{Wikispecies|Clamator glandarius}}
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Bron ==
* ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-926-7}}
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Koekoeke]]
p39jpwys2zbvatm7ves98233wmoux8h
Lugmagbasis Swartkop
0
87242
2910734
2506191
2026-06-11T09:31:35Z
Jcb
223
2910734
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox airport
| box-width = 220px
| name = Lugmagbasis Swartkop
| nativename =
| nativename-a =
| nativename-r =
| image = AFB-Swartkop-001.jpg
| image-width = 200
| caption = Museumopedag by LMB Swartkop
| IATA =
| ICAO = FASK
| FAA =
| LID =
| type = Militêr
| owner-oper =
| owner =
| operator = [[Suid-Afrikaanse Lugmag]]
| city-served =
| location = [[Centurion]], [[Gauteng]]
| built = April 1921
| used = <!-- for military airports -->
| commander = <!-- for military airports -->
| occupants = Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum
| metric-elev =
| elevation-f = 4 780
| elevation-m = 1 457
| coordinates ={{Koördinate|25|48|25|S|28|9|52|E|aansig=inlyn,titel}}
| coordinates_type =
| coordinates_region = ZA-GP
| coordinates_notitle =
| image_map =
| image_mapsize =
| image_map_alt =
| image_map_caption =
| pushpin_map = Gauteng
| pushpin_label_position =
| pushpin_label = FASK
| pushpin_map_alt =
| pushpin_mapsize =
| pushpin_image =
| pushpin_map_caption = <center>Ligging in Gautengprovinsie</center>
| website =
| metric-rwy =
| r1-number = 02/20
| r1-length-f = 6 520
| r1-length-m = 1 987
| r1-surface = Teer
| r2-number = 06/24
| r2-length-f = 6 589
| r2-length-m = 2 008
| r2-surface = Gras
| footnotes =
}}
'''Lugmagbasis Swartkop''' ([[ICAO]]: '''FASK''') is 'n militêre lugmagbasis van die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] geleë in [[Centurion, Gauteng]] aan die suidekant van [[Pretoria]].<ref>{{cite web |url=http://www.worldaerodata.com/wad.cgi?id=SF01539&sch=swartkop |title=World Aeronautical Database |access-date=12 Junie 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190818125247/http://worldaerodata.com/wad.cgi?id=SF01539 |archive-date=18 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Dit is [[Suid-Afrika]] se oudste lugmagbasis en huisves die [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]]. Dit word as 'n deel van [[Lugmagbasis Waterkloof]] bestuur.<ref>{{cite web|url=http://www.af.mil.za/bases/afb_waterkloof/Default.htm|title=LMB Waterkloof|publisher=[[Suid-Afrikaanse Lugmag]]|accessdate=2009-06-12|archive-date=2008-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20080924135038/http://www.af.mil.za/bases/afb_waterkloof/Default.htm|url-status=dead}}</ref>
== Geskiedenis ==
Lugmagstasie Zwartkop is in April 1921 gestig op 'n private plaas met die naam Zwartkop wat deur die Regering in 1920 aangekoop is. Die lugmagstasie is opgegradeer tot 'n lugmagbasis op 1 Februarie 1968.<ref name="saai">http://www.saairforce.co.za/the-airforce/bases/9/zwartkop</ref> Die naam van die basis is terug verander na "Zwartkop" in 2012.
Die SALM beweer Swartkop is die tweede oudste lugstasie in die wêreld en die oudste operasionele lugstasie in die wêreld.<ref>{{cite web|url=http://www.af.mil.za/news/2005/swkp.htm|title=SAAF online news archive 2005|publisher=Suid-Afrikaanse Lugmag|accessdate=2009-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090514004743/http://www.af.mil.za/NEWS/2005/swkp.htm|archivedate=14 Mei 2009|url-status=live}}</ref> Deur die jare was baie onderskeide eskaders gebaseer op Swartkop. Dit sluit 26 Eskader (SALM) in, wat op 24 Augustus 1942 hier gestig is.<ref>{{cite web |url=http://mysite.mweb.co.za/residents/bd000006/ |title=26 Squadron SAAF (WW2) |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191028130402/http://mysite.mweb.co.za/residents/bd000006/ |archive-date=28 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all |access-date=25 Mei 2014 }}</ref>
Die Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum wat verskuif is na LMB Swartkop is in 1993 amptelik geopen deur die Hoof van die Suid-Afrikaanse Lugmag.<ref>{{cite web|url=http://www.af.mil.za/about_us/history.html|title=History of the South African Air Force|publisher=Suid-Afrikaanse Lugmag|accessdate=2009-06-12|archive-date=2012-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505065106/http://www.af.mil.za/about_us/history.html|url-status=dead}}</ref> Die Lugmagbasis keer terug na lugmagstasie-status in 1999. Die besluit is deur die Suid-Afrikaanse Lugmag geneem om die basis te ontruim, maar die Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum daar te laat. Die vliegveld sou as 'n uitbreiding van Lugmagbasis Waterkloof behou word. Die SALM Museum Historiese-vlug het ook na die vliegveld verskuif.
Teen Desember 2013 het die Lugmag nog nie alle operasionele eenhede op die basis ontruim nie. Tans beset die Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum die noordekant van die basis terwyl aktiewe SALM-eenhede steeds op die suidekant van die basis gestasioneer is.
<ref name="saai" />
==Galery==
<gallery mode="packed" heights="115">
Beeld:SAAF Mirage F1CZ at AFB Swartkop.jpg|'n SALM [[Mirage F1]] word vertoon by die [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]].
Beeld:SAAF-Cheetah-001.jpg|'n Cheetah C by die [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]].
Beeld:South_African_Air_Force_Mustang_in_AFB_Swartkop.jpg|SALM [[North American P-51 Mustang]].
Beeld:SAAF_Buccaneer_on_static_display_with_munitions_and_radar.jpg|SALM [[Blackburn Buccaneer]] op statiese vertoon met sy munisievrag en Blue Parrot-radarstelsel
</gallery>
== Suid-Afrikaanse Lugmaggedenkteken ==
[[Lêer:SAAF-Memorial-001.jpg|duimnael|150px|links|SALM-gedenkteken te Swartkop, Pretoria]]
{{Hoofartikel|Suid-Afrikaanse Lugmag-gedenkteken}}
Die Suid-Afrikaanse Lugmaggedenkteken is geleë te LMB Swartkop. Dit huisves 'n ererol van SALM-lede wat gesneuwel het terwyl hulle Suid-Afrika gedien het.
== Eksterne skakels ==
*[http://www.saairforce.co.za/the-airforce/bases/9/swartkop Swartkop Lugmagbasis]
*[http://www.saafmuseum.org/ Swartkop SAAF Museum website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091124013008/http://www.saafmuseum.org/ |date=24 November 2009 }}
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{en-vertaal|Air Force Base Swartkop}}
[[Kategorie:Lughawens in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse Lugmag]]
clmbvnzj7r7zw77wmti09ka0tdsjmv2
Bartho Smit
0
88658
2910693
2845580
2026-06-11T07:14:55Z
Aliwal2012
39067
2910693
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| naam = Bartho Smit
| bynaam =
| beeld =
| beeldbeskrywing =
| onderskrif =
| geboortenaam = Bartholomeus Jacobus Smit
| geboortedatum = [[15 Julie]] [[1924]]
| geboorteplek = Klerkskraal naby [[Ventersdorp]]
| sterfdatum = [[31 Desember]] [[1986]]
| sterfteplek = [[Melville]], [[Johannesburg]]
| ouers =
| titel =
| nasionaliteit = [[Suid-Afrika]]ner
| beroep = Skrywer, dramaturg
| ander =
| bekend =
| salaris =
| termyn =
| voorganger =
| opvolger =
| eerbewyse = Hertzogprys<br />Perskorprys<br />''Encyclopaedia Britannica Award''
| party =
| religie =
| huweliksmaat = Kita Redelinghuys
| kinders =
| webblad =
| handtekening =
}}
'''Bartholomeus Jacobus "Bartho" Smit''' (1924–1986) was 'n [[Afrikaanse skrywer]], [[digter]], [[dramaturg]], regisseur en een van die sogenaamde [[Sestigers]].<ref>[http://www.nb.co.za/Authors/569 Biografiese inligting op nb.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131009092507/http://www.nb.co.za/Authors/569 |date= 9 Oktober 2013 }}, besoek op 15 Julie 2014</ref> Hy is oor sy lewe met 'n [[Hertzogprys]], Perskorprys en 'n ''Encyclopaedia Britannica Award'' bekroon.
Hy het ook onder die skuilnaam '''Herman Smal''' geskryf.
== Lewe en werk ==
=== Vroeë lewe en herkoms ===
Bartholomeus Jacobus Smit is op [[15 Julie]] [[1924]] op Klerkskraal langs die Mooirivier in die distrik [[Potchefstroom]] gebore as seun van ’n polisiesersant.<ref name=":0">Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/Bartho_Smit></ref> Sy ouers is Hermanus Johannes Smit en Gerta Jacoba Christina Smal. Hy is die middelste van drie kinders en het ’n ouer suster Stienie en ’n jonger broer Pieter (Petrus Johannes<ref>My Heritage: https://www.myheritage.com/names/bartholomeus_smit></ref>). As gevolg van die vader se werk verhuis hulle baie. Van Klerkskraal trek hulle [[Delareyville]] toe en daarvandaan na [[Kliprivier (dorp)|Kliprivier]], dan [[Heidelberg, Gauteng|Heidelberg]] en eindelik [[Standerton]] in die Oos-Transvaalse Hoëveld, waar hy sy hoërskooljare deurbring en matrikuleer. In standerd ses doen hy rumatiekkoors op, wat veroorsaak dat hy feitlik ’n hele jaar nie kan skoolgaan nie. As jong seun is sy begeerte om ’n beroepsbokser te word en hy is ook ’n kranige atleet wat die junior Suid-Afrikaanse kampioen is in paalspring en werpskyf.
Sy eerste kortverhale en gedigte word reeds op skool in tydskrifte gepubliseer, terwyl hy reeds in standerd agt ook sy eie toneelvereniging stig, wat sy eie verwerking van ’n roman van [[Jan Hendrik Hofmeyr de Waal|J.H.H. de Waal]] opvoer. Op skool begin hy ook met beeldhouwerk en maak ’n beeld van [[C.J. Langenhoven|Langenhoven]], maar by finale afronding breek ’n stukkie van Langenhoven se snor af, waarna hy die beeld stukkend kap en nie weer beeldhouwerk doen nie.
=== Opleiding en begin van loopbaan ===
Vanaf [[1944]] studeer hy aan die [[Universiteit van Pretoria]]<ref name=":0" /> waar hy in [[1947]] die B.A.-graad verwerf. Op universiteit stig hy ook sy eie toneelvereniging en voer stukke op wat hy self skryf, onder andere ’n vroeë weergawe van “''Moeder Hanna''”, wat op hierdie stadium nog hoofsaaklik gebaseer was op ''Mère sauvage'', ’n kortverhaal van [[Guy de Maupassant]].
Sedert Augustus [[1946]] is hy verbonde aan die redaksie van ''[[Die Vaderland]]'', waar hy om die beurt algemene versalggewer, hofverslaggewer, subredakteur en resensent vir die teater, kuns en musiek is. Hy bly in hierdie tyd vir ’n ruk in Brixton, waar hy vir sowat ses maande ’n kamer met [[Jan Rabie]] deel en ook gereeld kontak het met [[Peter Blum]].
Op [[29 Januarie]] [[1949]] trou hy met Kita Redelinghuys, toe nog onderwyseres maar late baie bekend as toneelspeelster. Hierdie huwelik is kinderloos.<ref name=":0" />
Deur buitemuurse studie verwerf hy die M.A.-graad in [[1951]] aan die Universiteit van Pretoria en skryf hom dan by die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]] in vir ’n doktorsgraad.
=== Na die buiteland ===
Hy besluit om oorsee te gaan navorsing doen vir sy proefskrif oor die krisis in die mens se werklikheidsbeeld soos uitgebeeld in drama en epiek, wat hy uiteindelik nie voltooi nie. Op [[26 Desember]] [[1952]] vertrek hy met die Carnarvon Castle na [[Europa]], waar hy aan die Sorbonne in [[Parys]], [[Frankryk]] verder studeer in die hedendaagse letterkunde en wysbegeerte, maar nie sy doktorale graadkursus voltooi nie.
Binne enkele maande leer hy Frans praat en skryf, wat vir hom ’n wonderlike kultuurwêreld oopsluit. In Parys knoop hy ’n hegte vriendskap aan met Jan Rabie en [[Marjorie Wallace]], wat daardie tyd in Parys woonagtig is. Verskeie Afrikaners besoek in hierdie jare Parys en so ontmoet hy vir [[Uys Krige]], [[Etienne Leroux]], [[Jannie Coetzee]], [[Elsa Joubert]] en [[Anna Neethling-Pohl]]. Hier het hy ook kontak met die Nederlandse Vijftigers, waaronder Lucebert, Gerrit Kouwenaar, Hugo Claus, Simon Vinkenoog en Rudy Kousbroek.
Hy en Kita gaan in Desember [[1954]] vir ’n reis deur [[Groot-Brittanje|Brittanje]]. Voor sy vertrek gee hy sy bruin pak klere vir Jan Rabie sodat dié op [[4 Januarie]] [[1955]] met Marjorie Wallace kan trou. Sy jonger broer Pieter en ses weke later sy pa is beide oorlede terwyl hy in Londen is, maar dit is nie vir hom moontlik om die begrafnisse by te woon nie. Sy moeder is in [[1964]] oorlede.
Vanaf Julie 1955 tot aan die einde van [[1956]] studeer hy in [[München]] in [[Duitsland]]. Hier werk hy onder andere ook as ’n leerlingregisseur by die Kammerspiele. Sy bestaan in Europa verdien hy as buitelandse korrespondent vir ''[[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]] en Sondagnuus''. Daarna bring hy tyd deur in Londen, waar hy verder studeer in die [[filosofie]], voordat hy in Julie [[1957]] terugkeer na Suid-Afrika.
=== Terugkeer na Suid-Afrika ===
Terug in Suid-Afrika is hy kunsredakteur van ''Dagbreek en Sondagnuus'', terwyl hy in sy vakansies regiewerk doen vir opvoerings van die Nasionale Toneelorganisasie. Hy is ook per geleentheid beoordelaar vir die jaarlikse FATSA-toneelkompetisie. Die eerste regie wat hy doen is vroeg in [[1959]] vir die opvoering van ''Moeder Hanna''. Met die samesmelting van Dagbreekpers en die ou Afrikaanse Pers word hy vanaf Julie [[1962]] aangestel as hoof van algemene publikasies by die nuwe maatskappy, Afrikaanse Pers (1962) Beperk (later [[Perskor]]). In hierdie pos is hy ’n belangrike rolspeler wat kontroversiële werke publiseer waarvoor geen ander uitgewer van daardie tyd kans sien nie, soos [[Breyten Breytenbach]] se ''Die ysterkoei moet sweet'', [[Ingrid Jonker]] se ''Rook en oker'', [[Adam Small]] se ''Sê sjibbolet'' en Jan Rabie se ''Mens-alleen''. Hierdie standpunt bring hom in botsing met sy werkgewers, wat hom byvoorbeeld verbied om [[André P. Brink]] se ''Orgie'' uit te gee, nadat die setwerk reeds gedoen is.
=== Mondstuk vir 'n nuwe geslag skrywers ===
Hy is in die vroeë sestigerjare die dryfveer agter die oprig van ’n mondstuk vir die nuwe geslag skrywers en lei die onderhandelings met [[Abel Coetzee]], destyds redakteur van ''Tydskrif vir Letterkunde'', om hierdie tydskrif as mondstuk te gebruik. Bartho is dan ook hulpredakteur van die letterkundige tydskrif ''60'', wat slegs een keer verskyn as ’n vernuwing van ''Tydskrif vir Letterkunde'' en daarna weens politieke druk sneuwel. Daar is dreigemente dat die tydskrif sy subsidie sal verloor as dit nie onmiddellik die vernuwing staak nie en Afrikaanse Pers, wat die tydskrif gedruk het, vernietig alle eksemplare wat nie reeds uitgestuur is nie. Bartho word ook vertroulik ingelig dat sy rol in die publikasie daarvoor gesorg het dat die Veiligheidspolisie ’n lêer vir hom geopen het. Hierna is hy grootliks verantwoordelik vir die stigting van die tydskrif ''Sestiger''. Weens sy werk by die Afrikaanse Pers en die teenkanting van sy konserwatiewe base kan hy nie amptelik op die redaksie van hierdie tydskrif dien nie en is dan die ondergrondse redakteur van die eerste paar uitgawes voor hy die redakteurskap oordra aan André P. Brink. Later is Bartho ook redakteur van ''Kol'' en speel met hierdie bedrywighede ’n belangrike rol in die vestiging van die Sestiger-beweging in ons letterkunde.
In die begin van 1964 word hy bevorder tot Bestuurder van die Algemene Boekhandel van Afrikaanse Pers en hy stel vir [[Chris Barnard (skrywer)|Chris Barnard]] onder hom aan as uitgewer van letterkundige publikasies. Die voortdurende politieke druk waaronder hy moet funksioneer in ’n maatskappy waarvan dr. [[Hendrik Verwoerd]] die voorsitter was, veroorsaak egter dat hy in [[1968]] bedank. Hierna skryf hy voltyds en behartig die Afrikaanse Pers Boekhandel se boekklubs op ’n vryskutbasis. In [[1974]] tree hy weer voltyds in diens van Perskor as uitgewer van letterkundige publikasies en bly in hierdie posisie tot met sy aftrede aan die einde van Julie [[1983]].
Hy speel veral ’n beduidende rol in die tydperk van streng sensuur. In [[1973]] kry hy saam met Chris Barnard, [[Ampie Coetzee]] en [[John Miles]] beheer van die Johannesburgse tak van die Afrikaanse Skrywerskring. Met die verbod op André P. Brink se ''Kennis van die aand'' vroeg in 1974 stig hulle ’n fonds vir die verdediging van die boek en reik sterk bewoorde verklarings oor die aangeleentheid uit. Wanneer die ander lede beswaar aanteken teen hulle standpunte, bedank hulle. Die begeerte van die jonger skrywers om ook ’n meer doelgerigte skrywersliggaam te hê word dan in [[1975]] ’n werklikheid met die stigting van die Afrikaanse Skrywersgilde, met Bartho as die eerste voorsitter.
=== Persoonlike lewe ===
Na hulle terugkeer van oorsee in 1957 bly hy en sy vrou aanvanklik vanaf 1959 vir sowat nege jaar in ’n woonstel in Westcliff en trek daarna vir sowat elf jaar na Kilkennyweg 46 in Parkview. In [[1978]] verhuis hulle na ’n skakelhuis in Melville. Hy tree in Augustus 1983 af. Vroeg in die jare tagtig begin sy gesondheid agteruitgaan en sy sig word sodanig aangetas dat hy operasies aan albei oë moet ondergaan.<ref>Korrespondent “Bartho Smit ernstig siek” “Die Burger” 31 Desember 1986</ref>
Hy is op [[31 Desember]] [[1986]] in sy huis in [[Melville]] weens longkanker oorlede<ref>Korrespondent “Bartho Smit aanstaande week begrawe” “Die Burger” 3 Januarie 1987</ref><ref>Gomes, Lucia “Skrywers in rou oor Smit” “Rapport” 4 Januarie 1987</ref><ref>Barnard, Chris “Die gordyn het gesak…” “Rapport” 4 Januarie 1987</ref> en sy vrou Kita is in [[1994]] aan hartversaking oorlede.
== Skryfwerk ==
=== Poësie ===
Reeds op skool word ’n prosaskets van hom in ''Naweek'' geplaas (''Outa Lukas, die natuurkind'' op [[27 Maart]] [[1941]]) en van sy gedigte word ook gepubliseer, terwyl hy in standerd agt sy eie toneelvereniging stig. In die veertigerjare publiseer hy verhale en gedigte in ''Die Ruiter'', ''[[Die Brandwag]]'' en ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]''.
As digter word van sy gedigte in 1946 deur [[D.J. Opperman]] en [[Fred le Roux]] in die aanmoedigingsbundel ''Stiebeuel'' opgeneem.<ref>Louw, W.E.G. “Van die stiebeuel in die saal” “Standpunte” Jaargang 2, no. 1, 1946</ref><ref>Van Heerden, Ernst “Rekenskap” Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe Tweede druk 1971</ref>
Hierna debuteer hy in 1949 met die digbundel ''Mure'', wat verse bevat wat grootliks in sy hoërskool- en studentedae geskryf is. Die gedigte staan nog sterk onder die invloed van die [[Dertigers]] en skiet veral tekort in die woordkeuse en ooraanbod van woorde soos “stort”, “bleek”, “teer” en “helder”, wat die inhoud verduister eerder as belig. Die hoofmotief van hierdie bundel is die pyn van eensaamheid, waaruit die vrou en die gemeenskap met haar slegs tydelike, maar belangrike, ontsnapping bied. Die mure, soos in die titel, simboliseer die afskeiding en eensaamheid van die mens. Bevryding kom slegs na die dood wanneer die mens God leer ken en een word met alle dinge in die ewigheid. Die bundel bestaan uit ’n voorspel en vier afdelings waarin die “mure”-tema in afdelings een en vier oorheers.<ref>Antonissen, Rob “Standpunte” No. 21, Oktober 1951</ref>
Hoewel hy nie hierna weer ’n digbundel publiseer nie, skryf hy steeds gedigte waarvan sommige in ''Standpunte'', ''Sestiger'' en ''Kol'' gepubliseer is.
Van sy gedigte word ook in versamelbundels opgeneem, insluitende ''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte'', ''Junior verseboek'' en ''Uit ons digkuns''.
=== Drama ===
Bartho Smit was by uitstek die dramaturg wat vernuwing gebring het in die Afrikaanse drama. Hy poog om die moontlikhede van die verhoog optimaal te benut en om die boodskap so aan te bied dat dit op geen ander wyse en ander kunsvorm so effektief sou gewees het nie. Sy dramas spreek ook deurentyd aktuele vraagstukke aan en hy het nie geskroom om omstrede temas aan te roer nie. Sy dramas is derhalwe gereeld getref deur ’n verbod van een of ander aard.
''Don Juan onder die Boere'' is in 1959 gekies deur die Nasionale Toneelorganisasie (NTO) vir die opening van die [[Bloemfonteinse Stadskouburg]], maar is vanweë die verset van die stadsvaders afgestel. Geen redes is verskaf nie, maar die verbod was vermoedelik vanweë die “ontmanningstoneel”. Die studente van die [[Universiteit van Pretoria]], onder leiding van [[Chris Barnard (skrywer)|Chris Barnard]], doen egter daarna in [[1960]] ’n opvoering van die stuk, waarmee hulle ook deur die platteland toer.<ref name=":1">Antonissen, Rob “Standpunte” Nuwe reeks 34, April 1961</ref><ref name=":2">Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref>
In 1959 lê Smit ''Die verminktes'' aan die Nasionale Toneelorganisasie voor en hulle besluit om dit op te voer, maar kry ’n paar maande later koue voete. Wanneer die Royal Court Theatre die Engelse vertaling ''The maimed''”in 1960 in Londen opvoer, wen dit die Britannica Award vir beste buitelandse stuk.<ref name=":3">Antonissen, Rob “Standpunte” Nuwe reeks 34, April 1961</ref><ref name=":4">Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref><ref name=":5">Brink, André P. “Rapport” 23 Januarie 1977</ref><ref name=":6">Brink, André P. “Tweede Voorlopige Rapport” Human & Rousseau Kaapstad Pretoria Johannesburg Eerste uitgawe 1980</ref><ref name=":7">Van der Walt, P.D. “Die Transvaler” 26 Maart 1977</ref>
In [[1961]] word Smit gevra om die manuskrip van ''Putsonderwater'' voor te lê vir die opening van die nuwe Johannesburgse Stadskouburg, maar die teks word afgekeur weens die feit dat die Kleurling Asgat die vader van Maria se kind is. ''Putsonderwater'' se wêreldpremière is dan op [[1 Mei]] [[1968]] in die Volksteater Vertikaal in [[Gent]], [[België]], waar dit in Vlaams opgevoer word. Die teatergangers van hierdie teater word in ’n vraelys gevra watter drama wat daar opgevoer is in die afgelope vier jaar die grootste indruk gemaak het en ''Putsonderwater'' verower hierdie eer. [[Kruik|KRUIK]]-toneel het in [[1970]] beplan om ''Putsonderwater'' op te voer maar die opvoering word deur die Administrateur afgelas en ''Moeder Hanna'' is in die plek daarvan opgevoer.<ref name=":8">Antonissen, Rob “Standpunte” Nuwe reeks 51, Februarie 1964</ref><ref name=":9">Antonissen, Rob “Spitsberaad” Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966</ref><ref name=":10">Botha, Danie “Die Burger” 4 September 1993</ref><ref name=":11">Bruwer, Johan “Rapport” 27 Januarie 1980</ref><ref name=":12">Daniel, Raeford “Rand Daily Mail” 25 Januarie 1980</ref>
''Christine'' is in opdrag van KRUIK vir die opening in [[1971]] van die [[Nico Malan-teater]] in [[Kaapstad]] geskryf en die stel was klaar gefinaliseer, maar die opvoering word deur die Administrateur verbied. In 1973 voer TRUK die stuk op, maar ná die openingsaand gelas die Administrateur van [[Transvaal]] dat die stuk van die woorde “God” en “hoer” gesuiwer moet word, dat die karakter Magda ’n nagrok oor haar broekie en bra moet dra (wat sy toe wel doen, maar ’n deurskynende een) en Paul Harmse ’n sportbroek oor sy onderbroek.<ref name=":13">Antonissen, Rob “Verkenning en kritiek” H.A.U.M. Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 1979</ref><ref name=":14">Brink, André P. “Voorlopige Rapport” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1976</ref><ref name=":15">Du Plessis, Phil “Rapport” 31 Mei 1987</ref><ref name=":16">Kannemeyer, J.C. “Standpunte” Nuwe reeks 102, Augustus 1972</ref><ref name=":17">Kannemeyer, J.C. “Konfrontasies” Academica Pretoria en Kaapstad Eerste uitgawe 1977</ref><ref name=":18">Le Roux, André “Die Burger” 28 Mei 1987</ref><ref name=":19">[[Marianne Thamm|Thamm, Marianne]] “Cape Times” 28 Mei 1987</ref>
Op [[9 April]] [[1975]] is Smit se ''Bacchus in die Boland'', ’n Oude Libertas-opdragstuk wat KRUIK sou opvoer as bydrae tot die Kaapstadse fees, twee dae voor die openingsaand afgestel, kwansuis omdat die stuk moontlik Kleurlinggemoedere sou gaande maak. ''[[Die Beeld]]'' van [[12 April]] [[1975]] skryf hieroor: “Aan Bartho Smit, alle meegevoel. Toe dit by ‘Bacchus in die Boland’ kom, was die Kaapse kruik leeg. ’n Regte Putsonderwater”. Dit het die bruin teatergroep van [[Eersterust|Eersterus]], buite Pretoria, geneem om die stuk in Julie [[1977]] in die [[Markteater]] in [[Johannesburg]] die eerste keer op die planke te laat verskyn.<ref name=":20">Brink, André P. “Rapport” 16 Maart 1975</ref><ref name=":21">Odendaal, L.B. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 16 no. 2, Junie 1976</ref><ref name=":22">Brink, André P. “Voorlopige Rapport” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1976</ref><ref name=":23">Van Zyl, Hannes “Beeld” 14 April 1975</ref>
''Moeder Hanna'' is sy eerste gepubliseerde drama en is reeds in Europa voltooi, in Desember 1955 in ''Standpunte'' gepubliseer, in 1956 in Johannesburg deur JAATS opgevoer en later in 1959 ook met groot sukses deur die Nasionale Toneelorganisasie, laasgenoemde met Bartho self as regisseur. Die drama ontstaan oorspronklik onder invloed van Guy de Maupassant se verhaal ''Mère Sauvage'' (wat as ''Ou Moeder Woestaard'' deur [[Gerrit Dekker]] in Afrikaans vertaal is), waarna Smit sewe variante in Europa skryf voor die finale teks van 1955. Hoewel die [[Anglo-Boereoorlog]] die agtergrond van die drama vorm, is die persoonlikheid van die hoofkarakter en haar onversetlikheid en weiering om ’n ander perspektief op sake te verkry die hooftema. Dit is vir haar absoluut noodsaaklik dat die mens ten alle koste getrou moet bly aan die self en die groter ideaal. Teenoor haar staan Oupa, vir wie die voortgang van die geslag en die naam Bart Harmse van die allergrootste belang is, ’n simpatieker figuur wat sy skoondogter se sienswyse alleen tot ’n bepaalde punt kan steun. Wanneer haar laaste oorlewende seun, Ouboeta, naby die einde van die Anglo-Boereoorlog moedeloos terugkeer huis toe, stuur Moeder Hanna hom uit om weer te gaan veg (en sterf) omdat sy broers reeds gesneuwel het. Sy doen dieselfde met haar man, wanneer hy die tyding van Ouboeta se dood en die vredesluiting bring. Met sy sterfte gaan die familienaam ook tot niet, ’n simbool van die totale uitwissing van die familie en waarvoor hulle gestaan het. Die vernuwing wat Smit hier in vergelyking met die ouer Afrikaanse dramaliteratuur bring, kom met die gebruik van die terugflits in die tweede bedryf as Moeder Hanna weer die besoek van Ouboeta herbeleef, waar die reeds oorlede Ouboeta dan fisies op die toneel verskyn. Dramaties verteenwoordig hierdie toneel haar emosionele ineenstorting, wat sielkundig as herbelewing in haar bewussyn geregverdig word deurdat sy reeds in hierdie stadium ’n vae besef van skuld openbaar. Die drama ondersoek veral die vraag wat na alle mislukte veldslae gevra kan word, naamlik of die oorblywendes die morele reg het om ’n saak gewonne te gee waarvoor ander reeds met hulle lewens betaal het. Bartho Smit skep hier ’n onvergeetlike vrouekarakter wat in haar tragiese integriteit een van die mees onvergeetlike van die Afrikaanse drama is.<ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref><ref>Antonissen, Rob “Standpunte” Nuwe reeks 34, April 1961</ref> Voordat die drama in boekvorm gepubliseer word, verskyn dit in 1956 in sy geheel in ''Standpunte'' (’n rare onderskeiding vir ’n drama) en dit word ook verwerk tot ’n radiodrama en uitgesaai. Hierdie drama word gereeld aan skole en universiteite voorgeskryf. Mathys du Toit vertaal die drama in [[Engels]] en dit word uitgesaai oor die Engelse sender van die SAUK.
''Die verminktes'' word aanvanklik in 1960 gepubliseer, maar Smit verwerk die drama in sy geheel vir ’n hersiene uitgawe in [[1976]]. Senator Bart Harmse se grootmaakkind Frans Harmse kom terug na Suid-Afrika om hier ’n professoraat te aanvaar, nadat hy sewe jaar in Parys was en roem verwerf het as geleerde en skrywer van ’n boek oor die oorsprong van rasse. Frans is onbewus daarvan dat hy die senator se eie kind by ’n bruin vrou is en hy trou in die geheim met die senator se aangenome dogter Elize. Dit is iets wat die senator ten alle koste wou verhoed en hy het juis vir Frans oorsee gestuur sodat hy uit die oog kan wees en bly. Hierdie stuk lewer kommentaar op die problematiek van bloedvermenging binne apartheid Suid-Afrika en is tragies omdat almal ly en almal skuld het. Frans se ras werk verminkend in op die verhoudings tussen die karakters. Vir die senator is Frans goed genoeg as grootmaakkind, maar nie as man vir sy blonde stiefdogter nie. Frans se peetvader draai sy rug op hom en Frans besef ook dat die senator hom net laat leer het uit skuldgevoel. Elize voel versmoor wanneer Frans haar wil soen kort nadat sy uitvind hy is bruin. Moderne tegnieke vir sy tyd, soos stemme op ’n band, simultane tonele en terugflitse, vorm deel van die drama. Besonder sterk is die vierde bedryf, wanneer Frans in ’n terugflits terugkeer na sy sesde jaar toe Harmse hom by sy bruin moeder kom haal het, wat die moment verteenwoordig wat Frans uit sy moeder se huis uitgelei is en ’n nuwe wêreld as witmens vir hom oopgesluit word. Die hede wat die vierde bedryf aanbied, verteenwoordig daarteenoor dié moment wanneer Frans deur Harmse teruggelei word en die wêreld weer vir hom toegesluit word. Frans verwerp dan vol verbittering sy blanke familie en Elize pleeg selfmoord.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Vir die Engelse vertaling (deur Pieter Venter) van ''Die verminktes'' (''The maimed'') wat in die Royal Court Theatre in Londen opgevoer word, ontvang hy in 1960 die Encyclopaedia Britannica Award.
''Putsonderwater'' is ’n maatskaplike allegorie en beeld die geloofskrisis van die Westerse wêreld uit reeds deur die titel. Die mooi en oënskynlik onskuldige Maria is die hoofkarakter en dit is opmerklik dat sy ’n naam het en dus ’n werklike mens is. Die ander karakters, behalwe Asgat, het almal slegs titels en word dus eerder verteenwoordigers of tipes. Maria maak verskillende gevoelens los in die drie mense wat die dorp beheer, die dominee, die dokter en die sersant. Hierdie drie verteenwoordig onderskeidelik die mag van die Kerk, die Wetenskap en die Staat. Vir haar is hulle al drie mense wat sy bewonder: Die dominee met sy belofte van ’n stad van goud wat sy verwar met Johannesburg, die stad van die apostel Johannes; die dokter wat die dood kan keer; en die sersant wat beskerming bied teen die magte van buite. Sy knoop ook ’n vriendskap aan met die bruin Asgat, wat die moontlikheid inhou van medemenslike liefde sonder rassevooroordele. Maria is ’n vermenging van die goeie en die bose. Sy is sowel onskuldige kind as wêreldwyse teef, sowel verleidster as iemand wat deur die ander liggaamlik misbruik word. Wanneer sy ’n kind verwag, is dit onmoontlik om enige blaam te werp, omdat sy by almal geslaap het en elkeen dus die vader van haar ongebore kind kan wees. Daarom weier almal dan ook om enige skuld te aanvaar en plaas hulle die verantwoordelikheid op haar vader Jan Alleman. Die Dominee probeer aan die einde van die eerste bedryf vir Maria op die “wysie” van die Hooglied verkrag, maar sy stamp hom na sy dood in die put. Só word die dominee een met die put en by implikasie word die evangelie wat hy verkondig sonder lafenis. Hierdie skielike, gewelddadige dood skud die gemeenskap, waarna skynheiligheid, angs en skuld die dorp binnegedra word. Maria se skuldgevoel laat haar bieg, maar die karakters (agtereenvolgens die Koster, Jan Alleman, die Sersant, die Seun en die Dokter) weier almal om haar skuld te aanvaar. In ’n wêreld sonder geloof kan ook die belydenis van sonde nie aanvaar word nie. Maria hoop om uit Putsonderwater na die fiktiewe Goudstad te ontsnap, maar telkens word haar hoop verydel en moet sy die werklikheid van haar situasie aanvaar. Sy glo dat sy geboorte gaan skenk aan “dalk die wonderlikste man wat nog ooit op die aarde geloop het”, wat binne die woestyn nuwe lewe sal bring as Putsonderwater ’n Paradys en ’n Goudstad met goue huise word. Wanneer sy aan die einde van die drama ’n wiegeliedjie vir haar ongebore baba sing, word dit ’n metafoor vir die verwagte koms van die Verlosser van die wêreld. Die vraag is egter watter vrug sy gaan dra. Sy het met al die belanghebbendes op die dorp gemeenskap gehad en almal hoop op die vaderskap van haar kind. Dit blyk egter dat die bruin Asgat waarskynlik die vader van die kind is.<ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" /> Anthony Dawes vertaal die drama in Engels as ''Well-without-water, Or, The Virgin and the Vultures'' en dit word in 1970 deur [[Dalro]] gepubliseer.
''Christine'' werk met uitdagende tydsvlakke en realiteitsuitbeelding, waar verlede en hede gelyktydig op die verhoog afgespeel word. Die toneelagtergrond vir die hele duur van die drama is nie net beperk tot Paul Harmse se woonstel met sy verdeling in woonkamer en slaapvertrek (wat ook dien as skildersateljee) nie, maar bestaan wesentlik uit vier ruimtes: die getuiebank by die voorste venster waar Harmse hom telkens tot die onsigbare regter rig, die kloostertonele by die agterste venster waar Paul die jong nonnetjie Christine ontmoet, die woonstel van die pas getroude Paul en Christine in ’n Duitse stad (vermoedelik Berlyn), en die woonstel van Paul jare later in ’n Suid-Afrikaanse stad waar hy saam met die jong verpleegster Magda woon en waar die ouer Christine hom uiteindelik weer opspoor. Die gebeure word aangebied by wyse van terugflitse, vooruitflitse, waarskynlikhede, moontlikhede en werklikhede, maar vind alles plaas binne die raamwerk van die hede van die hofsitting. Baie van die aksie op die verhoog speel inderwaarheid af in die hoofkarakter Paul Harmse se kop, waar hy voor die regter verantwoording doen. Hy roep naamlik die ander karakters op die verhoog as getuies sodat hy sy skuldgevoelens kan verwerk. Christine word in 1933 deur haar Joodse ouers by ’n klooster agtergelaat, waar sy ’n non word en dan deur die Nazi-saamloper Paul Harmse verlei word, wat ewige trou en liefde sweer en met haar trou. Wanneer hy uitvind dat sy van Joodse afkoms is, pleeg hy verraad en lewer haar uit aan die Nazi’s, waarna sy ’n prostituut word in die arbeidskampe. Na die oorlog soek sy Paul op en ontmoet hom weer en trek dan by hom in. Hy het ’n nuwe jong minnares en probeer Christine op drie maniere doodmaak, selfs kruisig, maar sonder sukses. Haar liefde bly staan en sy vergewe hom alles en keer elke keer weer terug na hom. Hierdie aanslae loop uit op Paul se dood (volgens die eerste slot) of sy moontlike aanvaarding van die situasie en die ewige liefde (volgens die alternatiewe einde). In die hof moet hy sy aksies later verdedig, maar sy verhoor word ook en veral ’n verhoor deur sy eie gewete en waardes. Verskillende eindes vir die stuk is moontlik, omdat hierdie aspek oopgelaat word, wat dit aan die gehoor self los om daaroor te besin en so die trefkrag van die stuk verder verhoog. Revolusionêr is die aanwending van tyd in die drama, met die hede en verlede wat terselfdertyd op die verhoog uitgespeel word en mekaar deurentyd relativeer. Die kompleksiteit van die stuk word geïllustreer daarin dat Christine terselfdertyd as twee verskillende persone optree, die ou afgesloofde vrou wat aangedui word as Christine en ook as die jong meisie (non en bruid) wat aangedui word as Die Meisie. In die stuk se hede tree die Meisie op as die verpleegster Magda met wie Paul ’n verhouding het en wie se kind sy verwag. Dit word dan ’n uitdrukking van Paul se pogings om die verlede te laat herleef en die ouderdom te ontken – hy het die verpleegster en die jong Christine lief, wat deur dieselfde personasie voorgestel word, maar die jong Christine is nou die ou Christine van vandag, van wie hy probeer ontslae raak. So is Paul dan gedurig in stryd met homself en sy gevoelens. Die drama word ’n uitbeelding van die mens se stryd om sin aan sy eie lewe te gee, met daarbinne ’n sterk godsdienstige tema, skuldgevoelens oor wat hy gedoen het, vrees vir oud word en die dood en die behoefte aan vergifnis. Christine se karakter gee onkondisionele liefde en word daardeur ’n Christus-figuur, soos ook deur haar naam gesuggereer.<ref name=":13" /><ref name=":14" /><ref name=":15" /><ref name=":16" /><ref name=":17" /><ref name=":18" /><ref name=":19" /> Hierdie drama word deur Tine Balder in Vlaams vertaal, deur Edgar Sievers in [[Duits]] en deur Pieter Venter in Engels. Die [[Hertzogprys]] word in 1978 aan Bartho Smit se dramas toegeken, in die besonder vir ''Moeder Hanna'', ''Die verminktes'', ''Putsonderwater'' en ''Christine''.
''Die keiser'' (in Engels vertaal en gepubliseer as ''The naked emperor'') is ’n hoogtepunt in sy [[oeuvre]]. Hierdie drama is geskryf na aanleiding van die sprokie van Hans Christian Andersen, waar twee skelms vir die keiser ’n wonderkostuum weef wat niemand wat oneerlik is, sal kan sien nie. Dan laat hulle hom kaal in ’n parade verskyn. Niemand wil laat blyk dat hulle oneerlik is nie en dit is slegs die onskuldige seuntjie wat uitroep dat die keiser nie klere aanhet nie. Die res gee juis voor dat hulle wel die veronderstelde wonderkostuum sien. Bartho se drama speel af in die paleis van Ekwator, waar die keiser en keiserin ’n luukse lewe lei en hulle onderdane krepeer van ellende. Saam met hulle leef die hofnar en die kabinetsministers van kultuur, verdediging en buitelandse sake. Die ministers van kultuur en verdediging maak hulle aan magsvergrype skuldig, maar die keiser is skynbaar onbewus daarvan en verkeer onder die indruk dat hy oor die beskaafdste land in die wêreld regeer. Die twee wewers wat die keiser se kostuum moet maak is terselfdertyd leiers van die broeiende rebellie in die land. So laat hulle die keiser by die optog geklee in slegs sy onderbroek oor aan die bespotting van die mense, maar op ironiese wyse herwin die keiser nou aansien omdat hy mens word net soos sy armoedige onderdane. Hierdie wending verwys ook na Adam en Eva, wat ook eers mens geword het toe hulle agterkom hulle is kaal. Die keiser kom nou tot die ontstellende besef dat sy vertroue in sy ministers misplaas was en dat hulle nie die land se skatkis aangewend het vir die opheffing van die mense nie, maar dit verkwis het op die luukse paleislewe en skemas wat die indruk moes wek dat die land die beskaafdste land ter wêreld is. Sy naaktheid simboliseer dan die keiser en sy regering se geestelike kaalheid, terwyl hy die insig kry dat diegene wat hy as vriende en bondgenote geag het inderdaad sy grootste vyande was en dat almal gelieg het tot so ’n mate dat die lewe self ’n leuen is. In die drama neem die hofnar die plek van die seuntjie in en is hy die enigste wat die waarheid praat. Geklee in die aktualiteit van die tydgenootlike Suid-Afrikaanse apartheidswerklikheid word die pertinente vraag gevra of ons nie sien nie omdat ons die leuen glo of sien ons nie omdat ons blind geword het vir die waarheid. Die korrupsie wat mag meebring word uitstekend uitgebeeld teen die agtergrond van die universele leuen as hooftema.<ref>Boekkooi, Paul “Oggendblad” 13 Januarie 1978</ref><ref>De Coning, J.A. “Die Bondgenoot” Oktober 1978</ref><ref>De Villiers, Aart “The Star” 21 Januarie 1978</ref><ref>Horn, Hannes “Die Transvaler” 14 Januarie 1978</ref><ref>Johl, Ronél “Die Volksblad” 10 Mei 1978</ref><ref>Odendaal, L.B. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 19 no. 1, Maart 1979</ref><ref>Olivier, Fanie “Die Burger” 23 Februarie 1978</ref><ref>Potgieter, Tjaart “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 17 no. 2, Mei 1979</ref><ref>Smuts, J.P. “Standpunte” Nuwe reeks 137, Oktober 1978</ref><ref>Brink, André P. “Rapport” 29 Januarie 1978</ref><ref>Brink, André P. “Tweede Voorlopige Rapport” Human & Rousseau Kaapstad Pretoria Johannesburg Eerste uitgawe 1980</ref> ''Die keiser'' verower in 1978 die Perskorprys en word in 1983 deur [[Aart de Villiers]] en Don Lamprecht in Engels vertaal as ''The naked emperor''. Dit word ook verskeie kere aan skole en universiteite voorgeskryf. ''Die keiser'' word in [[2004]] deur die [[Randse Afrikaanse Universiteit]] as ’n tweetalige “visuele skouspel” verwerk, van musiek voorsien en onder die titel ''Die keiser / The emperor'' opgevoer.<ref>Anoniem “Smit se ‘Keiser’ word ’n skouspel” “Beeld” 26 Julie 2004</ref>
''Meisies van vervloë jare,'' ’n eenbedryf wat hy reeds vroeg in die vyftigerjare skryf, word opgeneem in die versamelbundel ''Rooibruin blare en ander eenakters'', onder redaksie van A.J. Coetzee en later word dit ook opgeneem in Smit se eie ''Losgoed''. ’n Groep ou vroutjies sit in die sitkamer van die ouetehuis en wag op die koms van ’n kleinseun. Hulle gesprek loop uit op ’n dans waarin hulle die verlede oproep aan die hand van die bekende liedjie “Dis te ver om te loop, dis te na om te ry; Hoe sal ek maak om die blom te kry”. In hierdie spel vind hulle kortstondig weer die blom, omdat die verlede deur die dans teenwoordig gemaak word. Daarna kom die nuus dat die jongman nie meer kan kom nie. Die ironie is egter dat hulle deur hulle teruggryp na die verlede byvoorbaat afgesonder is van die jongman en die hede en dat sy afwesigheid simbolies is van die skeiding tussen hulle wêrelde. Hulle is immers meisies van vervloë jare.<ref>Eksteen, Louis “Die Huisgenoot” 9 Mei 1975</ref><ref>Minos, Pluis “Beeld” 14 April 1975</ref><ref>Spangenberg, D.F. “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 14 no. 2, Mei 1976</ref><ref>Brink, André P. “Rapport” 16 Februarie 1975</ref>
Bartho skryf ook ligter werk, hoewel al sy werk ’n diepsinnige onderbou het. Die satiriese komedie ''Don Juan onder die Boere'' vind plaas in [[1890]] in ’n plaashuis en toon hoe elke man, selfs Don Juan, ten slotte afgerig word om as eggenoot te dien. ’n Groep vroue sweer saam om ’n einde te maak aan Pierre de Villiers, die Don Juan-figuur, se losbolstreke. By ’n partytjie word hy voor die keuse gestel om óf verloof te raak, óf deur die gaste afgeransel (selfs ontman) te word. Beide opsies het ’n spreekwoordelike dood as gevolg. In hulle optrede is die vroue ’n geestige variant van die Griekse noodlotsfigure of skikgodinne, terwyl die voorstelling van die groep mans wat almal onder die pantoffelregering staan aansluit by die Middeleeuse klugte. Die Don Juan-figuur wat uitgebeeld word as die persoon wat gejag word in stede van jagter te wees, is ’n interessante variasie. Hy probeer allerhande vrugtelose en dikwels amusante maneuvers om uit sy dilemma te ontsnap, maar is elke keer onsuksesvol. So word die partytjie dan sy verlowingspartytjie. Die stuk eindig wanneer Pierre verloof is en boonop moet maak asof hy verheug is daaroor. Hierdie einde (en ook die speel van die Hartseerwals) lewer ook kommentaar op die aard van die komedie, wat veronderstel is om ’n sogenaamde gelukkige einde te hê.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>Louw, Salomi “Koor en illusie in ‘Don Juan onder die boere’” “Standpunte” Nuwe reeks 181, Februarie 1986</ref>
Weens die teenstand wat sy werk kry besluit Smit om ná ''Putsonderwater'' ’n “gewone” stuk te skryf wat iemand sal opvoer en ''Die man met die lyk om sy nek'' (later met verwydering van ’n paar kragwoorde vir skoolgebruik heruitgegee onder die titel ''Die man met die alibi'') is die resultaat. Paul Barnard is ’n joernalis wat sukkel om sy salaris met sy skryfwerk aan te vul en droom van die dag wat hy voltyds kan skryf. Sy vrou, Annette, erf R3000 van ’n skatryk oom en sy en twee vriende (Frans en Kathy) vier dit met ’n aand in die teater waar ’n stuk getitel ''Die man met die lyk om sy nek'' opgevoer word. Hoewel Annette gelukkig is met die erflating, is Paul teleurgesteld omdat die erflating veel groter kon gewees het en maklik R300 000 kon beloop het. Hy besluit om nie saam te gaan nie en eerder by die huis te bly en te skryf. Terwyl Annette weg is, kom Frans terug en Paul kom agter dat die erflating inderdaad R300 000 was en so kry die intrige momentum. Met die hulp van Frans en ’n ou skoolvriend, Bulhond, beraam hulle ’n plan om Annette goed die skrik op die lyf te jaag en haar sodoende te keer voordat sy die geld weggee, soos wat sy klaarblyklik beplan. Frans en Bulhond speel egter hulle eie speletjies in die situasie en voordat Paul hom kan kry, is hy kniediep in ’n penarie waaruit hy homself nie kan losruk nie en trek die strop al stywer om sy nek. Skynbaar realistiese figure, soos die polisiehoof, dokter en vriendin tree hier ook op as verteenwoordigers van magstrukture in die samelewing, wat Paul se fisiese en sielkundige vervolging selfs meer angswekkend maak. Indrukwekkend is die subtiele oorgang van werklikheid na droom, die karakterkontraste en die vinnige tempo waarin die gebeure ontwikkel. Hierdie komedie-riller is vol spanning, maar ook humor. Die stuk word vir die radio en televisie verwerk en in beide media uitgesaai en in [[1969]] deur Anthony Dawes in Engels vertaal as ''The man with a corpse around his neck''.
''Bacchus in die Boland'' is ’n komedie met skerpsinnige kommentaar op die Suid-Afrikaanse politieke bestel in die apartheidstyd. Die drama ondersoek magsverhoudings en die algemene menslike kondisie. Willem Adriaanse (met toespeling op Willem Adriaan van der Stel) regeer sy wynplaas Boland met ’n ystervuis en veral sy bruin arbeiders moet dit ontgeld. Dan verskyn Bacchus, god van wyn en van teater, op die plaas om inspeksie te doen. Bacchus en Willem spook beheer oor die plaas uit in ’n drinkwedstryd, wat deur Bacchus gewen word. Hierdie wedstryd word geestig voorgestel as ’n mengsel van ’n perdewedren en ’n boksgeveg, terwyl die bruin mense se beskrywing van en kommentaar hierop ook vir humor sorg. Rolle word nou omgeruil en Bacchus speel die rol van heerser op die plaas, met Willem Adriaanse in die rol van arbeider. Willem aanvaar sy rol eindelik en wil dan sommer die bruin Joy as vrou vat. Bacchus moet hom daarna weer terugkry na sy vorige rol, sodat hy dit met groter begrip kan vervul. Adriaanse se pogings om sy plaas altruïsties te verdeel misluk egter, ook omdat die karakters uiters wantrouig is teenoor hierdie radikale ommeswaai. Op skerpsinnige wyse lewer die herstel van die ou orde dan kommentaar op die omvergooi daarvan en op die toestand daarvan voordat dit omvergegooi is.<ref name=":20" /><ref name=":21" /><ref name=":22" /><ref name=":23" />
''Die verminktes'', ''Christine,'' ''Putsonderwater'', ''Die keiser'' en ''Die man met ’n lyk om sy nek'' word almal in Engels vertaal. Bartho laat na sy dood verskeie ongepubliseerde dramas agter, soos ''Hagar'', wat hy direk na ''Die keiser'' skryf, ’n drama oor ’n bruin vrou wat haar man se hart na sy dood moes afstaan aan ’n witman. Beide Francois Swart en Chris Barnard beveel egter aan dat dit verdere skaafwerk kort, hoewel W.F. van Rooyen dit baie hoër aanslaan.<ref>Barnard, Chris (samesteller) “Bartho” Perskor-Uitgewery Johannesburg en Kaapstad Eerste uitgawe 1984 bl. 58</ref> Hy is ook besig met ''Die vonnis'', ’n onvoltooide drama gebaseer op sy televisieteks wat die magstryd tussen die Christendom en die Kommunisme aanspreek.
==== Vertalings ====
Hy doen verskeie vertalings van groot dramaturge in die wêreldletterkunde na Afrikaans. Hierdie vertalings sluit in ''Die les'', ''Die renosters'' en ''Die koning sterf'' van Eugene Ionesco, ''Montserrat'' van Emmanuel Roblés, ''Becket of Die eer van God'' van [[Jean Anouilh]], ''Jakkalsstreke van Scapino'' van [[Molière]], ''Dodedans'' en ''Pase'' van [[August Strindberg]], ''Die burgemeester'' van Gert Hofmann, ''Klaagsang om ’n sagmoedige'' van [[Fjodor Dostojefski|Fyodor Dostojefski]] en ''Teenspoed'' en ''Die besoek van die ou dame'' van Friedrich Dürrenmatt. Meeste van hierdie vertalings word eers apart gepubliseer en daarna ook in die vyfdelige ''Bartho Smit-vertalings'', wat in [[1985]] met die Akademieprys vir Vertaalde Werk bekroon word. Sy vertaling van ''Kom terug, Klein Skeba'' van William Inge is nie gepubliseer nie. Reeds in die veertigerjare verwerk hy A.G. Macdonell se ''The fur coat'' as ''Skaakbord van die liefde'' en dit word deur Pikkie Uys se geselskap opgevoer.
=== Prosa ===
Onder die skuilnaam Herman Smal skryf hy die romantiese verhaal ''Martine'', wat in [[1963]] verskyn, terwyl ’n storie wat reeds in die veertigerjare geskryf is, ''Die vreemdeling'', iewers langs die pad verlore raak.<ref>Barnard, Chris (samesteller) “Bartho” Perskor-Uitgewery Johannesburg en Kaapstad Eerste uitgawe 1984 bl. 61</ref>
Van sy kortverhale verskyn in tydskrifte, waarvan die bekendste waarskynlik is ''Ek vat my land'' wat reeds in 1951 in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' gepubliseer word en later deur [[Hennie Aucamp]] in ''Bolder'' opgeneem word. Hierdie verhaal het die emosies en konflik rondom die rassesituasie in die land as tema. Die ek-verteller maak kennis met die swart kunstenaar, Silwane Nxumalo, wat sy kuns op ’n politieke filosofie baseer. Wanneer hy Afrika skilder, vat hy sy land, lê hy as’t ware beslag daarop deur te skilder. Dit is ook die rede waarom hy eerder van honger sal krepeer as om sy skilderye te verkoop, want as hy dit doen sou hy sy land op simboliese wyse weer weggee.
Verskeie van sy verhale en artikels, die eenbedryf ''Meisies van vervloë jare'' en vroeë steekproewe van ''Putsonderwater'' word later saamgebundel in ''Losgoed'', wat ook gedigte bevat waarvan sommige voorheen in ''Standpunte'', ''Sestiger'' en ''Kol'' gepubliseer is. Belangrikste in hierdie bundel is egter die polemiese essays, waarin hy onder andere van Henri Michaux se werk vertaal en dit belig , veral met betrekking tot die interaksie tussen teater en gehoor.
''Die krisis van ons werklikheidsbeeld in drama en epiek'', ’n opstel uit die vyftigerjare na aanleiding van sy studies aan die Sorbonne, beskryf die nuwe siening van die mens in sy anonimiteit, abstraksie en gesigloosheid soos dit ook in die werk van Leroux, Barnard en Smit self voorkom. Die bundel bevat verder die outobiografiese vertelling ''Jeug sonder wêreld'', wat oorspronklik geskryf is vir opname in die versamelbundel ''Herinnering se wei''.
Saam met Charles Malan maak hy ’n keur van referate wat by die jaarlikse beraad van die Afrikaanse Skrywersgilde gelewer is en bundel dit in ''Skrywer en gemeenskap'',<ref>Breytenbach, Kerneels “Die Burger” 8 Augustus 1985</ref> terwyl hy self die outobiografiese skets skryf vir die boek ''Bartho Smit'', wat in die reeks ''Skrywers in beeld en woord'' verskyn.<ref>Brink, André P. “Rapport” 6 April 1986</ref> Charles Malan behartig ’n oorsig oor sy skryfwerk vir hierdie bundel. Sy lewe word hierin toegelig met foto’s. In sy outobiografiese skets behandel hy onder andere sy jeugwêreld, sy verblyf in Europa en die ontstaan van die letterkundige tydskrif ''Sestiger''. Hy verskaf ook insiggewende inligting oor die ontstaan van sy eie dramas.
Hy vertaal ook prosawerke. ''Benoni seun van my smart'' is ’n vertaling van Deryck Humphriss se boek oor die maatskaplike, politieke en ekonomiese geskiedenis van die myndorp [[Benoni]], terwyl hy ook Florence Hayes se verwerking van die bekende ''Heidi'' van Johanna Spyri in Afrikaans vertaal.
== Eerbewyse en toekennings ==
=== Toekennings ===
* ''Encyclopaedia Britannica Award'' (1960) vir sy Engelse vertaling van ''Die verminktes''
* [[Hertzogprys]] vir drama (1978) – vir sy hele [[oeuvre]]
* Perskorprys vir letterkunde (1979) – Die keiser
=== Eerbewyse ===
By geleentheid van sy sestigste verjaarsdag in [[1984]] stel die [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]] die huldigingsbundel ''Spel en spieël'' saam en Perskor vereer hom by dieselfde geleentheid met die huldigingsbundel ''Bartho''.
== Publikasies ==
Werke uit sy pen sluit in:<ref>Google Books: https://www.google.co.za/search?tbo=p&tbm=bks&q=inauthor:%22Bartho+Smit%22&gws_rd=ssl></ref><ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/search?q=au%3ASmit%2C+Bartholomeus+Jacobus.&qt=hot_author></ref>
=== Poësie ===
* Mure: verse, Unie-Boekhandel, 1949
=== Dramas ===
* Moeder Hanna, Afrikaanse Persboekhandel, 1955
* Don Juan onder die boere, Human & Rousseau, 1960
* Die verminktes, Perskor, 1960
* Putsonderwater: ’n toneelstuk in vier dele, Afrikaanse Persboekhandel, 1962
* Die man met die lyk om sy nek: ’n moord-komedie, Afrikaanse Persboekhandel, 1967
* Christine, Tafelberg, 1971
* Die man met die alibi, Afrikaanse Persboekhandel, 1971
* Bacchus in die Boland, Perskor, 1974
* Die keisier: variasies op ’n sprokie van Hans Andersen, Perskor, 1977
=== Sketse ===
* Losgoed, Perskor, 1974
=== Vertalings ===
* Heidi – Johanna Spyri, 1955
* Teenspoed – Friedrich Dürrenmatt, 1961
* Die besoek van ’n ou dame – Friedrich Dürrenmatt, 1962
* Jakkalsstreke van Scapino – [[Molière]], 1962
* Klaagsang om ’n Sagmoedige – [[Fjodor Dostojefski]], 1966
* Benoni seun van my smart – Deryck Humphriss, 1968
* Montserrat – Emmanuel Roblés, 1968
* Die burgemeester – Gert Hofmann, 1969
* Dodedans – August Strindberg. 1969
* Pase – August Strindberg, 1970
* Becket of Die eer van God – [[Jean Anouilh]], 1984
* Bartho Smit-vertalings (1-5), 1984
=== Redakteur ===
* Skrywer en gemeenskap: Tien jaar Afrikaanse Skrywersgilde (saam met Charles Malan), 1885
== Bronne ==
=== Boeke ===
* Antonissen, Rob “Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede” Nasou Beperk Elsiesrivier Derde hersiene uitgawe Tweede druk 1964
* Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963
* Antonissen, Rob “Spitsberaad” Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966
* Antonissen, Rob “Verkenning en kritiek” H.A.U.M. Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 1979
* Aucamp, Hennie “Kort voor lank” Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe, Tweede druk 1980
* Beukes, Gerhard J. en Lategan, F.V. “Skrywers en rigtings” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Eerste uitgawe 1952
* Beukes, W.D. (red.) “Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990” Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992
* Botha, Danie “Voetligte en applous!” Protea Boekhuis Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 2006
* Botha, Tertia “Die keiser” Reuse-Blokboeke 22 Academica Pretoria Kaapstad Eerste uitgawe 1988
* Brink, André P. “Aspekte van die nuwe drama” Academica Pretoria en Kaapstad Tweede hersiene uitgawe 1986
* Buning, Tj. “Uit ons digkuns” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Nuwe omgewerkte druk 1960
* Cloete, T.T. (red.) “Die Afrikaanse literatuur sedert sestig” Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
* Coetzee, A.J. “Rooibruin blare en ander eenakters” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Tweede uitgawe Tweede druk 1979
* Dekker, G. “Afrikaanse Literatuurgeskiedenis” Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
* Grobler, Hilda “Bolder” Blokboeke 57 Academica Pretoria en Kaapstad Eerste uitgawe 1988
* Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
* Hosten, Marc en Visser, J. “Bartho Smit (1924–1986)” in Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999
* Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2” Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
* Kannemeyer, J.C. “Jan Rabie” Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 2004
* Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Lindenberg, E. (red.) “Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde” Academica Pretoria en Kaapstad Vierde uitgawe Eerste druk 1973
* Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. “Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde” Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963
* Nienaber, P.J. et al “Perspektief en Profiel” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969
* Pretorius, Réna “Oog en spel” J.L. van Schaik (Edms,) Bpk. Pretoria Eerste uitgawe 1987
* Rabie, Jan “Hutspot” Protea Boekhuis Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 2004
* Smit, Bartho “Jeug sonder wêreld” in “Herinnering se wei” Perskor-uitgewery Johannesburg Tweede uitgawe Eerste druk 1977
* Smit, Bartho “Sestigers in woord en beeld: Bartho Smit” Perskor-Uitgewery Johannesburg en Kaapstad Eerste uitgawe 1984
* Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998
=== Tydskrifte en koerante ===
* Barnard, Chris “Die ironie van ‘toe maar, jong, oor twintig jaar…’” “Insig” Julie 1989
* Boekkooi, Paul “Bartho Smit praat uiteindelik hardop…” “Insig” Junie 1992
* Breytenbach, Kerneels “Die dramaturg wat nooit bestaan het nie” “Die Burger” 5 Januarie 1987
* Breytenbach, Kerneels “Bartho Smit se woorde lewe weer” “Die Burger” 18 Mei 1989
* Conradie, P.J. “Die hantering van die Tyd in ‘Christine’ van Bartho Smit” “Standpunte” Nuwe reeks 137,Oktober 1978
* F.O. “Bartho Smit tot sy reg as vertaler” “Rapport” 7 April 1985
* Hough, Barrie “Die storie van Nel se skildery in Bartho se drama” “Rapport” 14 Mei 1989
* Le Roux, André “Verlede en hede op een verhoog” “Die Burger” 23 Mei 1987
* Loots, Ronelle “Putsonderwater se Hoop…” “Die Transvaler” 5 Januarie 1980
* Louw, Salomi “Die nar en sy voorkoms in Bartho Smit se dramas” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 22 no. 2, Mei 1984
* Louw Salomi “’Putsonderwater’ se Maria: skisofreen?” “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 25 no. 3, September 1985
* Louw, Salomi “Die ‘goddelike gereg’: Bulhond in ‘Die man met ’n lyk om sy nek’” “Standpunte” Nuwe reeks 179, Oktober 1985
* Louw, Salomi “’Die keiser’ van Bartho Smit” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 25 no. 3, Augustus 1987
* Muller, Martie “’Die keiser’ van Bartho Smit” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 25 no. 2, Mei 1987
* Pieterse, Henning “’Die keiser’ – ’n teksontsluitingstrategie” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 29 no. 2, Mei 1991
* Roux, Adriaan “Oor die funksie van die ‘flits’ in ‘Christine’” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 22 no.2, Mei 1984
* Schutte, H.J. “Intertekstualiteit en betekenis in ‘Moeder Hanna’” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 30 no. 3, Augustus 1992
* Smit, Bartho “60 – Sestiger” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 20 no. 2, Mei 1982
* Smith, M.E. “’Die keiser’ van Bartho Smit” “Tydskrif vir Letterkunde” “Jaargang 26 no. 3, Augustus 1988
* Swart, Francois; Dommisse, Hermien en Erasmus, Nel “’n Baanbreker met ’n visie” “Beeld” 8 Januarie 1987
* Van der Merwe, Catrien “Tema en satire in ‘Die keiser’ van Bartho Smit” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 29 no. 1, Februarie 1991
* Walters, Adèle “Dié kroon rus ongemaklik op Bartho se hoof” “Die Transvaler” 24 Junie 1978
=== Internet ===
* Breytenbach, Kerneels Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1987/01/05/12/1.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}>
* Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1987/01/03/4/3.html>
* {{IMDb naam|1273087}}
== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}
{{Sestigers|state=autocollapse}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Smit, Bartho}}
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Afrikaanse digters]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse dramaturge]]
[[Kategorie:Geboortes in 1924]]
[[Kategorie:Sterftes in 1986]]
[[Kategorie:Afrikaners]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse digters]]
ld81anitkyj52u1oblwjytcvcd5549g
Lewende fossiel
0
92636
2910671
2865250
2026-06-11T05:58:28Z
Jcb
223
2910671
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Latimeria chalumnae01.jpg|duimnael|Die selakant is 'n voorbeeld van 'n lewende fossiel.]]
[[Lêer:WollemiaNobilisPineKiefer.jpg|duimnael|''Wollemia nobilis'']]
'n '''Lewende fossiel''' is 'n dier wat vandag leef waarvan [[fossiel]]e gevind is in [[strata]] wat fossiele van [[dier]]e bevat wat na bewering miljoene jare gelede uitgesterf het.
Seker die bekendste voorbeeld van 'n lewende fossiel is die [[selakant]]: 'n Mens kry fossiele van die selakant in van die vroegste [[strata]], maar nie in latere strata nie. Die ouderdom van selakantfossiele wissel van 380 tot 70 miljoen jaar en daarom is die [[vis]] as uitgesterf beskou.
Bekende voorbeelde is die [[brugakkedis]], die koningkrap en die plant ''[[Ginkgo biloba]]''. In enkele gevalle was die organismes reeds as fossiele bekend voordat daar lewende verteenwoordigers ontdek is. As gevolg van sulke ontdekkings is die inwendige struktuur en die gewoontes van diersoorte waarvan daar vroeër net fossiele beskikbaar was, nou bekend.
'n Paar diersoorte wat duidelik ou vorme is, maar waarvan daar geen fossiele beskikbaar is nie, word as vermiste skakels beskou, met ander woorde as 'n ontbrekende skakel tussen twee groepe waaruit afgelei kan word hoe die een groep uit die ander een ontwikkel het. Dit is egter meer korrek om van die direkte afstammelinge van vermiste skakels as van vermiste skakels alleen te praat.
Lewe, soos ons dit vandag ken het reeds meer as 3 600 miljoen jaar gelede ontstaan. Die eerste vorme was baie eenvoudig, maar mettertyd het al hoe meer komplekse vorme ontwikkel. Deur die proses van natuurlike seleksie bly die vorme wat goed by hul omgewing aangepas is, voortbestaan. Terwyl ander wat nie so goed aangepas is nie, uitsterf. Baie diere wat vroeër uitgesterf het is vandag aan die wetenskap bekend deurdat hulle skelette gefossileer (versteen) het en miljoene jare in sedimentere rotsformasies behoue gebly het.
Dit is as gevolg van hierdie fossiele dat die ontwikkeling van die plante- en diereryk oor miljoene jare in hooftrekke bekend is. In gevalle waar die omgewingstoestande 'n lang ruk dieselfde gebly het, het baie diere (en plante) hulle so by die omgewing aangepas (gespesialiseerd geraak) dat hulle uitgesterf het sodra die toestande verander het. Daar word vermoed dat dit met die groot reptiele ([[Dinosourus|dinosouriërs]], ensovoorts) in die [[Mesosoïkum]] (sowat 150 miljoen jaar gelede) gebeur het.
Twee tipes diere staan vandag as lewende fossiele bekend. Die een tipe (egte lewende fossiele) is diere wat reeds lank as fossiele bekend is en waarvan daar aanvaar is dat hulle uitgesterf het, maar waarvan daar onlangs lewende verteenwoordigers gevind is. Die ander tipe is diere wat reeds lank aan die wetenskap bekend is, maar waarvan alle verwante soorte reeds uitgestert het.
Dit is ou soorte, met ander woorde soorte wat oor 'n tydperk van miljoene jare geen verandering ondergaan het nie. Van die tweede tipe is daar heelwat meer soorte as van die eerste. Die bekendste lewende fossiel is die selakant (''Latimeria chalumnae''). Hierdie vis behoort tot die orde ''Crossopterygii'' ([[fraiingvinvisse]]) van die subklas ''[[Sarcopterygii]]'' (vlesige [[vinvisse]]), 'n orde waarvan daar aangeneem is dat dit ongeveer 70 miljoen jaar gelede al uitgesterf het.
Uit hierdie groep diere het alle landlewende [[vertebrata]] ([[werweldiere]]) deur die amfibieë waarskynlik ontwikkel. Die ontdekking van die selakant in 1938 in die [[Indiese Oseaan]] het dus 'n geweldige opskudding veroorsaak. Daar moet egter beklemtoon word dat die selakant self nie die voorouer van die amfibieë was nie, maar wel ʼn naverwante soort. Die eerste selakant is op 22 Desember 1938 in [[Oos-Londen]] aan wal gebring en deur prof. [[J.L.B. Smith]] van die [[Rhodes-universiteit|Rhodes-Universiteit]] benoem. In 1952 is nog een naby die [[Comore-eilande|Comoro-eilande]] gevang en daarna nog ʼn paar in ander gebiede.
Nog 'n egte lewende fossiel is die manteldier ''Neopilina galatheae'', wat in 1952 deur 'n Deense navorsingskip uit die diepsee gehaal is. Hierdie seeslak is onder die orde ''Monoplacophora'' geklassifiseer, weer eens 'n orde waarvan daar vermoed is dat dit lank reeds uitgesterf het. Fossiele van die ''Monoplacophora'' dateer hoofsaaklik uit die [[Kambrium]] tot die [[Devoon]] (600 tot 400 miljoen jaar gelede). Sedert die ontdekking van hierdie spesie is nog 'n paar spesies in die diepsee ontdek. ''Neopilina'' het, in teenstelling met ander manteldiere, tekens van segmentasie getoon, wat die vermoede versterk het dat die manteldiere uit die Gesegmenteerde Wurms ontwikkel het, of dat die wurms en die manteldiere uit dieselfde voorouer ontwikkel het. [[Seelelies]] (klas ''Crinoidea'') is vroeër ook as egte lewende fossiele beskou omdat die diere net as fossiele uit die [[Paleosoïkum]] (600 tot 250 miljoen jaar gelede) bekend was.
In 1864 is lewende verteenwoordigers egter uit die [[Noord-Atlantiese Oseaan]] gehaal. Die groep is egter tot die diepsee beperk, en met verbeterde tegnieke is later heelwat seelelies gevind. Daar is vandag ongeveer 80 spesies bekend. Die boom ''Metasequoia disticha'' van die familie ''Taxodiaceae'' is ʼn goeie plantaardige voorbeeld van ʼn egte lewende fossiel. Die genus Metasequoia was net as fossiele uit die Mesosoïkum (230 tot 65 miljoen jaar gelede) bekend, maar in 1944 is 'n hele woud van hierdie bome in [[China]] ontdek.
Die ander groep plante en diere wat as lewende fossiele bekend staan, is organismes wat al baie lank bestaan sonder dat hulle noemenswaardige veranderings ondergaan het. Hulle toon meer ooreenkoms met uitgestorwe soorte as met lewendes. Seelelies kan as 'n voorbeeld van hierdie tipe beskou word. Die genus ''Lingula'', wat algemeen langs kuste voorkom. is een van die laaste oorblywende genera van die phylum ''[[Brachiopoda]]''. Ongeveer 30 000 spesies van hierdie phylum is uit die [[Siluur]] (425 tot 400 miljoen jaar gelede) bekend, terwyl daar vandag slegs ongeveer 300 spesies is. Nog 'n voorbeeld is die 600 oorlewende spesies Nautilus van die orde Nautiloidea, naverwant aan die seekat, maar met 'n spiraalvormige skulp.
Aan die einde van die Siluur (ongeveer 400 miljoen jaar gelede), toe die diere ontstaan het, het hulle 'n ongedraaide skulp gehad. Die vorm van die skulp het geleidelik verander totdat dit in die [[Perm (geologie)|Perm]] (230 miljoen jaar gelede), toe die meeste ''Nautiloidea'' uitgesterf het, spiraalvormig was. 'n Baie bekende lewende fossiel is die koningkrap (genus ''Limulus''), wat eintlik geen krap is nie maar nader verwant is aan spinnekoppe. Die dier vertoon eienskappe van ʼn uitgestorwe groep seeskerpioene, maar sy larwe toon 'n ooreenkoms met die Trilobita (baie ou, uitgestorwe [[Geleedpotiges]]), waaraan die koningkrappe egter nie verwant is nie.
Die klas ''Merostomata'', waartoe die koningkrappe behoort, was volop in die [[Paleosoïkum]] (600 tot 225 miljoen jaar gelede). In daardie stadium was hul verspreidingsgebied baie wyer as die huidige tropiese kuswaters van [[Verenigde State van Amerika|Amerika]] en [[Asië]]. Die 6 spesies longvisse vorm die orde Dipnoi, wat tot dieselfde subklas as die selakant, die ''Sarcopterygi''i, behoort. Hulle is dus ook 'n baie ou groep en is interessant omdat hulle aan die een kant aan die selakant verwant is en aan die ander kant met die [[Amfibie|amfibieë]] ooreenkomste toon.
Daar is reeds genoem dat die amfibieë waarskynlik uit die ''Sarcopterygii'' ontstaan het. Nog 'n interessante voorbeeld is die brugakkedis (''Sphenodon punctata'') van [[Nieu-Seeland]], wat in 1831 as nuwe soort beskryf is en later op grond van sy skelet by die orde ''Rhynchocephalia'' ingedeel is. Alle ander verteenwoordigers van hierdie orde het reeds uitgesterf. Die Mesosoïkum is bekend as die bloeitydperk van die reptiele, onder andere die ''Rhynchocephalia''.
Veranderde vorme, die voorouers van die moderne reptiele, het die tydperk oorleef, maar byna al die ander het uitgesterf. Die brugakkedis is een van die min vorme wat vir ongeveer 200 miljoen jaar onveranderd gebly het. Ander soorte wat sedert die [[Mesosoïkum]] ook baie min verander het, is die krokodille en skilpaaie. Voorbeelde van ou vorme in die planteryk wat behoue gebly het, is Ginkgo biloba (familie ''Ginkgoaceae'') en die [[varingpalms]] van die genus ''[[Cycas]]'' (familie ''Cycadaceae'').
Hierdie twee families is al sedert die Karboon (340 miljoen jaar gelede) bekend en het in die [[Jura]] (190 miljoen jaar gelede) hul bloeitydperk bereik. Daarna het hulle begin uitsterf en vandag is nog net 'n paar spesies oor. Behalwe die bogenoemde lewende fossiele is daar nog heelwat organismes wat eintlik baie ou vorme is, maar wat vandag nog steeds in groot getalle voorkom en waarvan alle naverwante nie uitgesterf het nie. 'n Voorbeeld van so 'n groep is die kakkerlakke. Hierdie insekte het 350 miljoen jaar gelede reeds bestaan.
== Vermiste skakels ==
'n Aantal organismes staan tradisioneel bekend as vermiste skakels, met ander woorde oorgangsvorme tussen 2 groepe. Die benaming is nie heeltemal korrek nie, aangesien dit suggereer dat een vorm, deur die "vermiste skakel", direk in 'n ander vorm ontwikkel het. Die evolusieproses is egter veel meer ingewikkeld. In die meeste gevalle sou dit waarskynlik meer korrek gewees het om nie van vermiste skakels nie, maar eerder van afstammelinge van vermiste skakels te praat.
Die lewende fossiele wat reeds genoem is, kan nie vermiste skakels genoem word nie omdat daar reeds fossiele van die soorte bekend was. Diere soos die eierlêende soogdiere (orde ''Monotremata'') is as vermiste skakels bekend omdat hulle ʼn oorgang tussen die reptiele en die soogdiere sou wees. Daar is baie min fossiele gevind wat die oorgang van die reptiele na die soogdiere kan verklaar, en daar word algemeen aanvaar dat die oorgangsvorme monotremaatagtig was omdat die Monotremata eienskappe sowel van die reptiele as van die soogdiere toon.
In die [[Pleistoseen]] (2,4 miljoen jaar gelede) het die soogdiere vinnig begin ontwikkel uit hierdie monotremaatagtige voorouer. Die [[eendbekdier]] (''Ornithorhynchus anatinus'') en die miereters (genera ''Tachyglossus'' en ''Zaglossus'') van [[Australië]], wat saam die orde ''Monotremata'' vorm, het ook uit hierdie gemeenskaplike voorouer ontwikkel. Daar word slegs vermoed dat hierdie diere oor die laaste 150 miljoen jaar min verander het. Nog 'n bekende "vermiste skakel" is die klas ''Onychophora'', waarvan die genus ''Peripatus'' die bekendste verteenwoordiger is.
Hierdie diertjies toon eienskappe van sowel die [[Gesegmenteerde Wurms]] (phylum ''Annelida'') as die Geleedpotiges (phylum ''Arthropoda''). Geen fossiele van oorgangsvorme tussen die Gesegmenteerde Wurms en die Geleedpotiges is gevind nie, maar daar word vermoed dat die oorgangsvorme soortgelyk aan ''Peripatus'' moes wees. Weer eens is die huidige ''Onychophora'' waarskynlik net afstammelinge van die ''Onychophora''-agtige voorouers, wat betreklik min verander het. Die vermeende ''Onychophora''-agtige voorouers was waarskynlik ook die voorlopers van die honderd- en duisendpote (klas ''Myriapoda''), en uit die vroeë [[Myriapoda]] het die insekte waarskynlik ontstaan. Die insekte het reeds 400 miljoen jaar gelede bestaan en ''Onychophora'' moet dus nog heelwat vroeër ontstaan het.
== Ontstaan van lewende fossiele ==
Met die verloop van miljoene jare het omgewingstoestande op die aarde gedurig verander. Deur die proses van evolusie het slegs die organismes wat hulle by die veranderde toestande aangepas het, bly voortbestaan, terwyl die ander uitgesterf het.
Organismes moes dus voortdurend verander, maar die kenmerk van lewende fossiele is juis dat hulle oor 'n baie lang tydperk geen verandering ondergaan het nie. Verskeie verklarings hiervoor is moontlik. Een daarvan is dat die diepsee 'n baie konstante habitat is. Die meeste lewende fossiele kom in die diepsee voor (selakant, seelelies en ''Neopilina''), en dit was vir hierdie diere waarskynlik nooit nodig om te verander nie. Op land word die tropiese woude as die stabielste omgewings beskou, en dit is hier waar die ''Onychophora'', die [[longvisse]] en die kusbewonende koningkrappe voorkom.
Die inheemse woude van [[Suid-Afrika]] is waarskynlik oorblyfsels van groter woude uit 'n vogtiger tydperk, en dit is moontlik om daardie rede dat daar ook 'n verteenwoordiger van die ''Onychophora'', naamlik ''Peripatopsis capensis'', voorkom. Die eierlêende soogdiere en die brugakkedis kon hulself waarskynlik handhaaf as gevolg van die isolasie van [[Australië]]. Nog ander soorte, soos kakkerlakke, is so aanpasbaar dat hulle, sonder om morfologiese veranderings te ondergaan, hulle elke keer by die veranderde omstandighede kon aanpas.
== Ander voorbeelde ==
=== Gaffelbok ===
Die gaffelbok is die enigste oorblywende soort van die [[Familie (biologie)|familie]] ''Antilocapridae,'' wat reeds van voor die [[Ystydperk]] in Amerika voorgekom het. Die horings van die diere is hul interessantste kenmerk in die opsig dat hul jaarliks gewissel word. In teenstelling met die hert, wat sy hele gewei verloor, wissel die gaffelbok slegs die buitenste horinglaag.
=== Okapi ===
Gedurende die [[Plioseen]], die tydperk wat die Ystydperk (Pleistoseen) voorafgegaan het, was daar 'n groot verskeidenheid soogdiere wat tot die familie ''Giraffidae'' behoort het. Die enigste oorblywende geslagte is die [[kameelperd]] (''Giraffa)'' en die okapi (''Okapia).'' Kameelperde kom in die droër boswêreld voor. Hulle is aangepas om die blare van sekere soorte bome 4.5 tot 6 m bo die grond by te kom. Die [[okapi]] lyk baie meer op die algemene tipe van die uitgestorwe ''Giraffidae.'' Dit is 'n seldsame dier en kom slegs in die woude van die [[Kongo]] voor. Dit was onbekend aan wetenskaplikes totdat sir Harry Johnstone dit in 1901 ontdek het.
=== Groot grys kangaroe ===
Die kangaroe is 'n tipiese voorbeeld van die [[Orde (biologie)|orde]] ''Marsupialia'' of buideldiere. Hierdie diere het wêreldwyd voorgekom, maar is vandag beperk tot [[Noord-Amerika|Noord-]] en [[Suid-Amerika]], [[Australië]] en 'n groep eilande noord van Australië. Laasgenoemde land wat deur die see van die [[Antarktika|Antarktiesse]] vasteland afgesny geraak voordat die hoër soogdiere dit bereik het. Buideldiere het dus hier voortbestaan·terwyl hulle op ander plekke deur die hoër soogdiere verdring is.
=== Reptiele ===
[[Lêer:Komodo Dragon 2.jpg|duimnael|Die komodo-draak wat slegs op die eiland Komodo aangetref word.]]
Die grootste akkedisse kom in die familie ''Varanidae'' voor. Dit is 'n baie ou familie waarvan fossiele uit die begin van die Tersiêr (75 miljoen jaar gelede) dateer. Die [[komododraak]] is die grootste lewende akkedis en is maar eers in 1912 op die [[Komodoeiland]] ontdek. Dit word tot 3,6 m lank, met 'n massa van ongeveer 110 kg.
Die tuatara is 'n reptiel wat vandag nog net op 'n paar klein eilandjies aan die noodoostelike kus van die Noord-eiland van [[Nieu-Seeland]] voorkom. Dit is die enigste lewende geslag van 'n orde van reptiele, die ''Rhynchocephalia'', wat sowat 200 miljoen jaar gelede gedurende die [[Trias]] ('n geologiese periode) ontstaan het. Hulle was tydgenote van die twee reptielordes ''Saurischia'' en ''Ornithiscia'' (gesamentlik bekend as dinosourusse). Op een uitsondering na het die ''Rhynchocephalia'' sowat 135 miljoen jaar gelede uitgesterf.
Die tuatara is 'n akkedisagtige reptiel van 50 cm lank wat in gate tussen kolonies seëvoëls lewe. Hulle is veral snags bedrywig, lief vir water en goeie swemmers. Die tuatara lewe veral van [[insekte]], eiers en die kuikens van seevoëls, maar hulle kan maande sonder kos en vars water klaarkom. Die eiers word in die sand begrawe en dit duur meer as 'n jaar voordat hulle uitbroei. Na bewering word dié reptiele baie oud en 100 jaar is nie 'n seldsame ouderdom nie.
Nog voorbeelde van lewendige fossiele is:
* ''Metasequoia glyptostroboides'' ("Dawn redwood"-boom)<ref>Kyk [http://creation.com/patriarchs-of-the-forest Patriarchs of the forest].</ref>
* Tuatara ('n reptiel)<ref>Kyk [http://creation.com/tantalizing-tuatara Tantalizing tuatara].</ref>
* ''Neopilina'' (gesegmenteerde diepsee molluske)<ref name="enigma">Kyk [http://creation.com/living-fossils-enigma ‘Living fossils’ enigma].</ref>
* ''Lingula'' ([[Brachiopoda]] skulpvis)<ref name="enigma" />
* ''Wollemia nobilis'' (Wollemi [[denneboom]]): <ref>Kyk [http://creation.com/dinosaur-tree-behind-bars-afrikaans ‘Dinosourus Boom’ agter tralies].</ref>
* [[Welwitschia]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Bronnelys ==
* [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409583}} band
* KENNIS, Volume 1, 1980, bl. 121-123, {{ISBN|0 7981 0823 1}}
* Kennis, 1980, vol 4, bl. 650-651, {{ISBN|0 7981 0826 6}}
== Eksterne skakels ==
* [http://glodiebybel.co.za/component/content/article/711-lewende-fossiele.html Lewende fossiel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170522200722/http://www.glodiebybel.co.za/component/content/article/711-lewende-fossiele.html |date=22 Mei 2017 }}
* [http://glodiebybel.co.za/index.php/component/content/article/384-fossiele-op-verkeerde-plekke-in-die-geologiese-kolom.html Fossiele op verkeerde plekke in die geologiese kolom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140712054537/http://glodiebybel.co.za/index.php/component/content/article/384-fossiele-op-verkeerde-plekke-in-die-geologiese-kolom.html |date=12 Julie 2014 }}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Organismes]]
luunl00bv6lgdy4ukz8u221llbxb6wt
Louis Krüger
0
93730
2910689
2729644
2026-06-11T06:58:48Z
Jcb
223
2910689
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| naam = Louis Krüger
| bynaam =
| beeld =
| beeldbeskrywing =
| onderskrif =
| geboortenaam =
| geboortedatum = [[25 Oktober]] [[1955]]
| geboorteplek = [[Upington]]
| sterfdatum =
| sterfteplek =
| ouers =
| titel =
| nasionaliteit = [[Suid-Afrika]]
| beroep = Skrywer, predikant
| ander =
| bekend = Romans en kinderboeke
| salaris =
| termyn =
| voorganger =
| opvolger =
| eerbewyse =
| party =
| religie =
| huweliksmaat =
| kinders =
| webblad = http://www.louiskruger.nl/
| handtekening =
}}
'''Louis Krüger''' (1955-) is ’n [[Afrikaans]]e [[skrywer]] van jeugverhale en romans, wat onder meer die [[Eugène Maraisprys|Eugène Marais-prys]] met sy skryfwerk verower het.<ref>Storiewerf: http://www.storiewerf.co.za/cvs/cv_louiskruger.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140913130943/http://www.storiewerf.co.za/cvs/cv_louiskruger.htm |date=13 September 2014 }}</ref>
== Lewe en werk ==
=== Vroeë lewe en herkoms ===
Louis Krüger is op [[25 Oktober]] [[1955]] op [[Upington]] gebore, waar hy grootword, skoolgaan en aan die [[Hoërskool Upington]] matrikuleer.
=== Opleiding en begin van loopbaan ===
Hy behaal sy [[Baccalaureus artium|B.A.-graad]] in Filosofie en Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]] en ondergaan daarna sy opleiding as [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG]] predikant aan die Teologiese [[Teologiese Kweekskool (Stellenbosch)|Kweekskool]] aan die [[Universiteit Stellenbosch]].<ref>Stellenbosch Writers: http://www.stellenboschwriters.com/kruegerl.html</ref> Hier is die bekende teoloog [[Nico Smith]] een van sy dosente. Gedurende sy universiteitsjare is hy saam met [[Etienne van Heerden]] betrokke by die letterkundige tydskrif ''Graffier'' en is hy ook lid van [[D.J. Opperman]] se beroemde Letterkundige Laboratorium. Op Stellenbosch trou hy met Quelene. Hy los in [[1980]] en [[1981]] af by ’n gemeente in [[Karoi]] in [[Zimbabwe]]. Na universiteit doen hy sy twee jaar verpligte militêre diensplig, waar hy dienspligkapelaan in [[Pretoria]] is en in [[1982]] is hy ook kapelaan in Okalongo in die destydse [[Suidwes-Afrika]].
=== Na Nederland ===
Wanneer hy van Nico Smith verneem dat daar ’n tekort aan predikante in [[Nederland]] is, verhuis hy en sy vrou in [[1984]] na die dorp Nieuwlande in die provinsie Drente op die Noord-Hollandse platteland, waar hy in Desember 1984 predikant word van ’n Gereformeerde gemeente. Hulle woon hier in die pastorie waar die bekende versetheld uit die [[Tweede Wêreldoorlog]], Johannes Post, gebly het. Hulle seuns Regardt en Tjade word ook hier gebore. In Junie 1989 begin hy as leraar van die gemeente by [[Sliedrecht]] en vanaf Junie 1994 is hy skipperspredikant aan die Koningskerk Rotterdam-Feyenoord in [[Barendrecht]] in Nederland.<ref>Chroom Digitaal: http://translate.google.co.za/translate?hl=af&sl=nl&u=http://www.chroom.net/kruger/&ei=- SMVS7vFMaWsjAeMm4GFBg&sa=X&oi=translate&ct=result&resnum=2&ved=0CAsQ7gEwAQ&prev=/search%3Fq%3DLouis%2BKr%25C3%25BCger%26hl%3Daf</ref>
=== Sendingwerk ===
Met ’n groep uit sy gemeente besoek hy elke jaar die noordelike deel van [[Suid-Afrika]], [[Botswana]] en Zimbabwe om daar sosiale werk te verrig, soos die bou van ’n hospitaal in die destydse [[Venda (tuisland)|Venda]]. Met sy gesin besoek hy ook verskeie lande van [[Europa]] soos [[Frankryk]] en [[Spanje]] en met die skippers uit sy gemeente vaar hy graag saam op die breë riviere van Wes- en Midde-Europa.<ref>{{Cite web |url=http://louiskruger.nl/index.html |title=argiefkopie |access-date= 9 September 2016 |archive-date= 2 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160402153114/http://www.louiskruger.nl/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.stellenboschwriters.com/kruegerl.html</ref>
== Skryfwerk ==
Louis Krüger is 'n bekroonde [[Afrikaans]]e [[skrywer]]. Krüger se eerste roman, ''Die skerpskutter'' is in 1982 met die [[Eugene Maraisprys]] bekroon. In [[1985]] ontvang hy die Sanlamprys vir jeuglektuur (silwer) vir ''Donkerboskind''.<ref>[http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1992/02/6/5/2.html Skryf is 'n oerkreet, sê Louis Krüger], [[Beeld]], 6 Februarie 1992</ref>
Verskeie van sy boeke is na Nederlands vertaal. Sy roman, ''Wederkoms'' ([[Human en Rousseau|Human & Rousseau]]) is deur die ''Christelijk Literair Overleg'' (CLO) in Nederland as een van die 15 beste Christelike boeke van die afgelope 15 jaar aangewys.<ref>[http://www.media24.com/en/media-centre/featured-news/item/1756.html SA skrywer se roman geniet erkenning oorsee]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, besoek op 25 Oktober 2014</ref> In 1995 was hy een van agt draaiboekskrywers van ’n Nederlandse TV-reeks, ''De laatste carrière''.
=== Prosa vir volwassenes ===
==== Kortverhale en ander skryfwerk ====
Hy begin reeds op skool skryf en in sy voorlaaste skooljaar skryf hy ’n novelle en ook ’n roman oor die [[Anglo-Boereoorlog]]. Op universiteit skryf hy ’n aantal kortverhale, waarvan sommige in letterkundige tydskrifte (insluitende ''Standpunte'' en ''Tydskrif vir Letterkunde'') en ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' gepubliseer word. Van sy kortverhale word in versamelbundels soos ''Blommetjie gedenk aan my'' (onder redaksie van [[Hennie Aucamp]]) en ''Skepping en struktuur'' (onder redaksie van P.J. du Toit) opgeneem. ''’n Huis vir die sterwendes'' word deur Hennie Aucamp in die versamelbundel ''Sewe sondes, nee meer'' opgeneem. Hierdie kortverhaal het oorspronklik in Nederlandse vertaling in die Christelike tydskrif ''Woordwerk'' van Julie [[1987]] verskyn. Die verhaal ''Middagbesoek'' verskyn in [[1993]] in Duitse vertaling onder die titel ''Besuch am Nachmittag''.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.storiewerf.co.za/cvs/cv_louiskruger.htm |title=argiefkopie |access-date= 9 September 2016 |archive-date=13 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140913130943/http://www.storiewerf.co.za/cvs/cv_louiskruger.htm |url-status=dead }}</ref>
Geen ander skrywer in Afrikaans verteenwoordig in dieselfde mate as Louis Krüger sowel die wêreld van Suid-Afrika as die Nederlande nie, hoewel sy romans in die meeste gevalle op Suid-Afrikaanse bodem afspeel of ’n spesifieke Suid-Afrikaanse kleur bevat. Hy het deel van Nederland geword sonder om sy gevoelsmatige en intellektuele bande met Suid-Afrika te verloor. In onderhoude beklemtoon hy dan ook voortdurend sy blywende verbondenheid met Suid-Afrika. Soos [[Elisabeth Eybers]] met haar tussentaal het hy ’n tussenmens geword. In 1993 word hy gekies om te help skryf aan die Nederlandse TV-reeks ''De laatste carrière'' vir die televisie-organisasie Evangelische Omroep. Die reeks handel oor die probleme verbonde aan iemand wat met vervroegde pensioen gaan, of ’n werknemer wat afgedank word.<ref>Keyser, Gawie. ''Nuwe TV-fase vir Louis Krüger''. Die Burger, 6 Maart 1993</ref> Baie van sy boeke word deur Riet de Jong-Goossens in Nederlands vertaal en hy vertaal self ''Herinnering aan Agnes'' in Nederlands, waarna hy ''Wederkomst'' direk in Nederlands skryf en dit eers veel later in Afrikaans vertaal.<ref>{{Cite web |url=http://www.chroom.net/kruger/ |title=argiefkopie |access-date= 9 September 2016 |archive-date= 2 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160802214817/http://www.chroom.net/kruger/ |url-status=dead }}</ref>
==== Romans ====
Die hooftema van sy werk is geweld, wat hy verafsku.<ref>Schoombee, Pieter. ''Geweld-skrywer (dominee!) pak geweld in Kerk.'' Rapport, 17 Maart 1985</ref> In sy eerste boeke gaan dit meer om oorlogsgeweld (soos ''Die skerpskutter'' en ''’n Basis oorkant die grens''), maar in ''Herinnering aan Agnes'' word ook die meer subtiele tema van geweld in gesinsverband betrek. Die verhouding tussen man en vrou, en veral seks, word baie keer gesien as simbolies van geweld en die uitoefening van mag. Kinders speel ook ’n deurslaggewende rol, met geweld teenoor kinders en vroue wat gesien kan word as aanduidend van ’n mensdom wat sy morele kompas verloor het. Baie van die kinderkarakters kry dan ook met onhoudbare pyn en lyding te doen weens die vergrype van die bewindhebbers in die staat of huishouding. Die vernietigingskrag van geweld word telkens geïllustreer deurdat geweld slegs lei tot meer geweld en eindelik die mens en sy siel verwoes, ongeag wat die motivering was wat tot die aanvanklike geweld gelei het. Telkens beeld hy die lewe in sy harde werklikheid uit, wat ver verwyder is van die vooroordeel dat die Christelike boodskap positiewe waardes moet verkondig. Dit is egter juis die lewenskragtige uitbeelding van die realiteit in sy werk wat die voortdurende stryd wat die Christen in die lewe voer, geloofwaardig maak. Sy werk is dus die soeke na egte liefde en sin wat onderliggend is aan die lewe op aarde – en hierdie soeke geskied te midde van swaarkry, boosheid en geweld, soos ook uitgebeeld in baie van die gebeure wat in die Bybel beskryf word.
''Die skerpskutter''<ref name="ReferenceA">Olivier, Gerrit. Standpunte. Nuwe reeks 159, Junie 1982</ref> word geplaas in [[Belfast]] in [[Noord-Ierland]] teen die agtergrond van<ref name="ReferenceB">Smuts, J.P. Burgerband. Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 1985</ref> die [[Ierse Republikeinse Leër]] se terrorismestryd om vryheid, wat hom binne die burgeroorlog tussen [[Protestantisme|Protestantse]] en [[Katolieke]] uitwoed.<ref>Wahl, Gideon. Die Transvaler, 21 Desember 1981</ref> Die wêreld van die spanningsverhaal word hierin versoen met ’n dieper verkenning van die jong hoofkarakter, Malcolm Owens, skerpskutter van die Ierse Republikeinse Leër, wat veg vir vryheid en dan self slagoffer word van geweld. In sy fisiese stryd teen die vyand se magte probeer hy ook om sy persoonlike problematiek te verwerk. Die grimmige en genadelose wêreld waarin hy en die ander mense lewe word met indrukwekkende woordekonomie beskryf. Ander faktore wat bydra om die beklemming wat geweld meebring te aksentueer, is die ongure weersomstandighede, die rampspoedige voorvalle en die uitsigloosheid van persoonlike verhoudings.<ref name="ReferenceA"/><ref name="ReferenceB"/><ref>Wahl, Gideon. Die Transvaler. 21 Desember 1981</ref> Die [[Eugène Maraisprys]] word in 1982 aan ''Die skerpskutter'' toegeken.<ref>Nienaber, C.J.M. ''By oorhandiging van Eugène Marais-prys aan Louis Krüger vir ‘Die skerpskutter’ op 24 Junie 1982.'' Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 20 no. 3, Augustus1982</ref>
''’n Basis oorkant die grens''<ref name="ReferenceC">Brink, André P. Rapport, 25 November 1984</ref> handel oor sewe soldate wat ’n ammunisie-opslagplek oorkant die grens tussen<ref>Smuts, J.P. ''Burgerband.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 1985</ref> [[Rhodesië]] en [[Mosambiek]] moet uitwis. Hulle leier, Stanley, word vroeg reeds geskiet en die oorblywendes besluit nie net om steeds hulle opdrag uit te voer nie, maar ook om Stanley se lyk terug te neem. Hulle dra dan die lyk vir langer as ’n week saam met hulle terug oor die grens. Die ander ses is die vreesbevange radio-operateur Rot, die armoedige Jinx, die tolk N’Tembi, die swygsame Grog, die gelowige Louch wat veg teen ’n groeiende waansin, en Konrad wie se besetenheid met vernietiging gevoed word deur sy diep wrok nadat sy ouers deur swart mense vermoor is. Die spanning word deurentyd goed volgehou, met die hoogtepunt die aanval op die basis. Ongewoon is die gebruik van die reeds gestorwe Stanley as verteller, wat oor sy eie dood en die lotgevalle en emosies van sy makkers verslag doen. Sy reeds gestorwe status plaas sy bestaan in ’n ander dimensie, waardeur hy die kennis en status van die alwetende verteller verkry. Die roman ondersoek veral die onlogiese waansin en wreedheid van oorlog soos weergegee in die gedagtes van die bosvegters. Die sielkundige tol wat die geweld eis is groot. Die veelvuldige betekenisse van die woord grens in die titel word in die roman op verskeie maniere weergegee. Daar is die fisiese grens tussen lande, die grens tussen lewe en dood en ook die grense van beskawing en normaliteit wat aan die bod kom.<ref name="ReferenceC"/><ref>Smuts, J.P. ''Burgerband''. Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 1985</ref> In 1985 is ''’n Basis oorkant die grens'' ’n naaswenner van die [[ATKV-Prosaprys|ATKV-prys]], terwyl dit in [[1986]] weer op die kortlys is vir dieselfde prys. Hierdie boek word ook per geleentheid voorgeskryf vir ’n kursus in Afrikaanse letterkunde aan die Vrije Universiteit van Amsterdam.
''Gevaarlike land''<ref name="johl">Johl, Johann. Rapport, 10 Maart 1991</ref> speel iewers in die toekoms af. Die Nederlander Evert Scheepers is in Suid-Afrika gebore. Hy is nou terug in Suid-Afrika om as sluipskutter vir generaal Frederik Landman, leier van die regse militêre junta, dood te maak. Hierna moet hy ’n nuwe demokratiese blanke nedersetting vestig. Onderweg vind hy egter uit dat die geskiedenis nie maklik veranderbaar is nie en wanneer hy die verlede trotseer raak hy toenemend betrokke in ’n stryd binne homself. Die netwerk van verhoudings waarin hy betrokke is, word ondersoek, met sy pa wat ’n sentrale rol speel. Die psigose van geweld is weereens onderliggend aan hierdie roman, met die boodskap dat geweldenaars slagoffers word van geweld, selfs as hulle dit wil gebruik om groter geweld en boosheid daarmee te beveg. Geweld neem besit van die innerlike van die mens. <ref name="johl" />
''Herinnering aan Agnes''<ref>Glorie, Ingrid. Rapport, 23 Julie 1995</ref> speel in Suid-Afrika af net voor die verkiesing van [[1994]].<ref name="Grové, A.P. Insig, September 1995">Grové, A.P. Insig, September 1995</ref> Die ek-verteller is ’n Suid-Afrikaanse beroepsfotograaf wat vir ’n<ref>Viljoen, Louise “Die Burger” 9 Augustus 1995</ref> Franse nuusagentskap verslag lewer van die stigting van die regse Boerenasieparty.<ref>Wybenga, Gretel “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 35 no. 2, Mei 1997</ref> ’n Vreemde vrou loop toevallig voor sy kamera in en haar beeld op die foto wat hy neem verander sy latere lewe en geluk. Hy volg haar na haar woonplek en daar ontstaan ’n verhouding en later ’n stormagtige huwelik en verwydering. Agnes sien geen toekoms vir die blanke in Suid-Afrika nie en vereenselwig haar met ’n groep militante verregses. Die gebeure lei eindelik tot Agnes se dood. Wanneer die roman begin, is dit alles reeds verby en is die roman dan herinnering, waarin die ek-verteller probeer om sin te maak uit dit wat gebeur het. Sy pogings om Agnes werklik te ken misluk, sodat die foto’s wat hy van haar geneem het ’n groter werklikheid het as sy ervarings. Die feit dat die roman in die verlede afspeel versterk die onafwendbaarheid van alles en die gebrek aan werklikheid. In hierdie roman tree Krüger intertekstueel in gesprek met die mite van Orpheus en Eurydice en ''Klaaglied om Agnes'' van Marnix Gijsen. Met die figuur van Agnes slaag hy daarin om ’n regse vrou met simpatie te teken en in die psigiese geskiedenis van die Afrikaner te delf.<ref name="Grové, A.P. Insig, September 1995"/><ref>Glorie, Ingrid. Rapport, 23 Julie 1995</ref><ref>Viljoen, Louise. Die Burger, 9 Augustus 1995</ref><ref>Wybenga, Gretel. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 2, Mei 1997</ref>
''Wederkoms:'' <ref>Anker, Johan “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 47 no. 1, Herfs 2010</ref>''die lewe en geskiedenis van Jannes Hoop'', beeld die apokaliptiese einde van die wêreld en die <ref name="Human, Thys. Beeld, 18 Mei 2009">Human, Thys. Beeld, 18 Mei 2009</ref> wederkoms van Jesus aan uit die oogpunt en perspektief van Jannes Hoop, ’n eenvoudige man.<ref>Viljoen, Louise. Rapport, 10 Mei 2009</ref> In hierdie roman, wat iewers in die Noordweste afspeel, dreig ’n Derde Wêreldoorlog en ’n groep omgewingsaktiviste, die Tempeliers, het daarin geslaag om ’n aantal groot maatskappye se selfsugtige uitbuiting van die omgewing te stuit. Jannes is een van die geringstes in ’n werkergemeenskap, wie se woonplek sal oorstroom deur die toedoen van ’n maatskappy wat ’n dam wil bou. Wanneer die Tempeliers hulle hierteen verset, sluit Jannes by die verset aan. Sy optrede het ’n groot impak op sy verhouding met sy gemeenskap en sy geliefdes. Die teenwoordigheid van die mistieke word aangedui deur die engele aan die begin en einde van die roman en hoewel die hele roman in hierdie tydsgees geskryf is, word die fisiese wederkoms van Christus nie eksplisiet beskryf nie, wat die verhaal slegs ’n belofte maak van dit wat gaan kom. Só bly die Bybelse interteks deurentyd ondergeskik aan die aardse werklikheid.<ref name="Human, Thys. Beeld, 18 Mei 2009"/><ref>Viljoen, Louise. Rapport, 10 Mei 2009</ref><ref>Anker, Johan. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 47 no. 1, Herfs 2010</ref> ''Wederkoms'' is in [[2010]] op die kortlys vir die toekenning van die M-Net-prys.
=== Jeugromans ===
Sy jeugromans fokus meer op die beskrywing van die omgewing en werklikheid en die belewenis van die kinders daarvan in hulle gedagtewêreld, as in opwindende gebeure. Vier stadskinders (’n wit meisie Janie, twee wit seuns At en Martiens en ’n swart seun Patrick) bou in ''Murasie in die stad'' ’n “murasie” in ’n agterplaas waarheen hulle gereeld gaan om te ontvlug. Elkeen van die vier karakters moet lewensprobleme oorkom, soos swak verhoudings met ouers, armoede, siekte en aanpassing by die omgewing. In hierdie omstandighede droom elkeen sy eie drome, wat dikwels in ’n verwarde wêreld aan skerwe breek. In [[1983]] word ''Murasie in die stad'' met die uitgewersprys in J.P. van der Walt se jeugwedstryd bekroon.<ref name=":0" />
''Donkerboskind''<ref>Steenberg, Elsabe. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 24 no. 1, Februarie 1986</ref> speel af in ’n armoedige bruin woonbuurt digby die middestad van Kaapstad. ’n Groepie kinders vorm onder leiding van Oupie ’n straatorkes om sodoende ’n eie lewe te probeer maak en hulle drome waar te laat word. Rupert en Maja se pa drink en as hy dronk is, slaan hy hulle. Die vyftienjarige Rupert is die hoofkarakter, wat nie net die liedjie van ’n donkerboskind sing nie, maar self in die donker bos lewe, derhalwe die titel van die boek. Hy speel in die straatorkes om geld in te samel vir die versorging van sy sieklike sussie Maja. Dan ondergaan hy ’n slopingsproses en groeiproses wanneer Maja sterf. Vir ’n tyd lank kan hy ook nie in die straatorkes speel nie en wanneer hy na die groot skool gaan, moet hy eindelik alles wat bekend is agterlaat.<ref>Steenberg, Elsabe. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 24 no. 1, Februarie 1986</ref> ''Donkerboskind'' word bekroon met die Sanlamprys Silwer vir Jeuglektuur in 1985. Hierdie boek word ook in Nederlands en Duits vertaal en die Duitse vertaling (''Sing noch einmal, mein Bruder'') word in [[1995]] met die Osterreichischer Kinder- und Jugendbuch-Übersetzungspreis bekroon.
''Son op die water''<ref>Steenberg, Elsabe. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 28 no. 3, Augustus 1990</ref> vertel van alleenkinders wat onskuldige slagoffers van ’n burgeroorlog is. Die hoofkarakter Mannas vlug weg van sy ouerhuis wanneer soldate begin om die woonbuurt te deursoek. Hy vind ’n verlate woonboot, waarmee hy na die see wil wegvaar om daar ’n nuwe lewe te begin. Op pad sluit ander kinders wat deur die oorlog haweloos gelaat is, die seun Gaai en die meisie Fia, by hom aan. Onderweg neem hierdie drie nog twee totaal afhanklike kinders by hulle in, wat hulle versorg. Hulle moet hulle eindbestemming verander wanneer dit onmoontlik word om die see te bereik, maar die bestemming is nie wat hulle dit voorstel nie. Kruger noem hierdie verhaal ’n elegie, en dit staan dan inderdaad in die teken van ’n beskrywing van fisiese en emosionele sterfte, waar die oorlog die lewens van die mense inhoudloos maak.<ref>Steenberg, Elsabe “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 28 no. 3, Augustus 1990</ref>
== Publikasies ==
Werke uit sy pen sluit in:<ref>Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Kruger,_Louis{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
{| class="wikitable"
!Jaar
!Publikasies
|-
|1981
|''Die skerpskutter''
|-
|1984
|''’n Basis oorkant die grens''
|-
|
|''Murasie in die stad''
|-
|1985
|''Donkerboskind''
|-
|1989
|''Son op die water''
|-
|1990
|''Gevaarlike land''
|-
|1995
|''Herinnering aan Agnes''
|-
|2009
|''Wederkoms''
|-
|
|''Bekroonde vrou: vryheid in vrouwees – ’n geestelike reis''
|}
== Bronnelys ==
=== Boeke ===
* Botha, Elize. ''Prosakroniek''. Tafelberg Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe 1987
* Brink, André P. ''Vertelkunde''. Academica Pretoria en Kaapstad Eerste uitgawe 1987
* Ester, Hans. ''Louis Krüger (1955-)'' in Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel 3''. J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 2006
* Francken, Eep en Olf Praamstra ''Geen land voor dromen, geschiedenis van de Zuid-Afrikaanse Nederlandse literatuur.'' Amsterdam University Press 2023.
* Grové, A.P. ''Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans''. Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
* Kannemeyer, J.C. ''Die Afrikaanse literatuur 1652–2004.'' Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I.'' J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998
* Wybenga, Gretel en Snyman, Maritha (reds.) ''Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom''. Lapa-Uitgewers Eerste uitgawe Tweede druk 2005
=== Tydskrifte en koerante ===
* Keyser, Gawie. ''Louis die sagmoedige dominee-skrywer.'' Beeld, 9 Julie 1997
* Le Roux, André. D''eurbraak vir twee jong Afrikaanse skrywers.'' Die Burger, 6 Januarie 1989
* Prinsloo, Koos. ''Skerpskutter van die woord.'' Tydskrif vir Letterkunde Jaargang 21 no. 1, Februarie 1983
* Van de Langenberg, Laura. ''Gerig op die kern van die lewe.'' Die Taalgenoot, Januarie 1997
* Van der Walt, T.B. ''Louis Krüger. Vrystaatse Biblioteke.'' Oktober – Desember 1992
* Van Vuuren, Helize. ''’n Mens moet jou eie waarheid soek''. Die Suid-Afrikaan, Junie 1989
=== Internet ===
* [http://www.louiskruger.nl/ Krüger se amptelike webtuiste]
* {{YouTube|AXX3vn8xrzs|Krüger in gesprek oor Wederkoms}}
* Keyser, Gawie Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1993/02/18/4/13.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Keyser, Gawie Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1993/03/06/4/5.html
* Keyser, Gawie Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1997/07/09/10/1.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Le Roux, André Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/02/17/6/6.html
=== Ongepubliseerde dokumente ===
* ''Krüger, Louis Lewenskets''. [[Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum]] (NALN) Bloemfonteinrsingsentrum (NALN) Bloemfontein
=== Verwysings ===
{{Verwysings}}
{{DEFAULTSORT:Kruger, Louis}}
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]
[[Kategorie:Geboortes in 1955]]
jstgdf7ysgeu7flmueomk365l0uf2xm
UMgungundlovu
0
95114
2910593
2720007
2026-06-10T12:49:10Z
Rooiratel
90342
/* Heuwel van Teregstelling */
2910593
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Herboude iNdlunkulu en iLawu van die swart-isiGodlo, Dingaanstat.jpg|duimnael|regs|270px|Die herboude isigodlo (koninklike kamp) by uMgungundlovu.]]
{{Location map|Suid-Afrika|float=right |width=270 |label=<small>uMgun-gundlovu</small> |lat_deg=28 |lat_min=26 |lat_sec=9 |lat_dir = S |lon_deg = 31 |lon_min = 16 |lon_sec=3 |lon_dir = E |position=bottom |caption = Ligging van Dingaan se kraal, uMgungundlovu}}
'''uMgungundlovu''' (ook bekend as '''Dingaanstat''') was die koninklike hoofstad van [[Zoeloe]]koning [[Dingaan]] (1828–1840) en een van verskeie militêre komplekse (''amakhanda'') wat hy opgebou het. Hy het sy koninklike kraal in 1829 in die eMakhosini-vallei teen Leeukop (''Singonyama''), net suid van die [[Wit-Mfolozirivier]] opgerig.
Die naam ''uMgungundlovu'' is afgelei van die Zoeloe-frase ''"ungungu we ndlovu"'', wat ''"die geheime konklaaf van die olifant"'' beteken. Sommige bronne verwys ook na uMgungundlovu as "''die plek van die olifant''". Die woord ''indlovu'' (olifant) verwys na die koning van die Zoeloes.<ref name="pmb">[http://www.pmbhistory.co.za/portal/witnesshistory/custom_modules/Supplement_PDFs/The_place_of_the_elephants.pdf Adrian Koopman: ''The Place of the Elephants?''; Geskiedenis van Pietermaritzburg op www.pmbhistory.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140219025126/http://www.pmbhistory.co.za/portal/witnesshistory/custom_modules/Supplement_PDFs/The_place_of_the_elephants.pdf |date=19 Februarie 2014 }}, besoek io 21 Desember 2014</ref>
== Beskrywing ==
In 1828 vermoor Dingaan sy halfbroer, [[Shaka]], en word so die koning van die Zoeloes. Hy stig sy koninklike kraal (of hoofstad) in 1829 by uMgungundlovu. Dit was ook een van sy militêre komplekse (amakhanda). Die kraal lê tussen twee strome, die Umkhumbane na die suide en Nzololo na die noorde.
== Heuwel van Teregstelling ==
{{Hoofartikel|Hloma Amabutho}}
[[Lêer:Moordkoppie-monument, inskrif, Dingaanstat.jpg|duimnael|links|Monument wat Retief en sy afvaardiging gedenk]]
KwaMatiwane (die sogenaamde Heuwel van Teregstelling) is die rant noord-oos van Umgungundlovu. Dit is na stamhoof Matiwane vernoem. In 1829 het Dingaan hom en al sy volgelinge tereggestel nadat hy teen sy bewind gedraai het.
Later, op 6 Februarie 1838, was dit ook die plek waar Dingaan opdrag vir die moord op Voortrekkerleier [[Piet Retief]] en sy geselskap gegee het.<ref>[http://www.sahistory.org.za/people/king-dingane-ka-senzangakhona Inligting oor Dingaan op sahistory.org.za], besoek op 22 Desember 2014</ref>
Ná die [[Slag van Bloedrivier]] op 16 Desember 1838 het Dingaan uMgungundlovu afgebrand.
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Koördinate|28|26|9.23|S|31|16|3.35|E|type:landmark|aansig=titel}}
{{Normdata}}
{{DISPLAYTITLE:uMgungundlovu}}
[[Kategorie:KwaZulu-Natal]]
go2mtp1o4u0g529qlcflo60ecsemha2
Kriptogeld
0
100270
2910589
2906895
2026-06-10T12:44:20Z
Jcb
223
2910589
wikitext
text/x-wiki
'''Kriptogeld''' of '''kriptovaluta''' verwys na 'n [[digitaal|digitale]] ruilmiddel en [[Geld|geldeenheid]] wat streng op [[kriptografie]] staatmaak om transaksies te beveilig en om die aantal bestaande eenhede te beheer.<ref name="kriptogeld">{{cite news |url=http://www.forbes.com/forbes/2011/0509/technology-psilocybin-bitcoins-gavin-andresen-crypto-currency.html |title=Crypto Currency |author=Andy Greenberg |publisher=Forbes.com |date=20 April 2011 |access-date=8 Augustus 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200518040629/https://www.forbes.com/forbes/2011/0509/technology-psilocybin-bitcoins-gavin-andresen-crypto-currency.html |archive-date=18 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Kriptogeld vorm dus 'n subversameling van alternatiewe geldeenhede. [[Bitcoin]] het die eerste gedesentraliseerde kriptogeld in 2009 geword.<ref>{{Cite web|url = http://thomsonreuters.com/business-unit/legal/digital-economy/bitcoin-101.pdf|title = Bitcoin 101 white paper|date = |accessdate = |website = |publisher = Thomson Reuters|last = Sagona-Stophel|first = Katherine}}</ref> Sedertdien is talle nuwe kriptogeldeenhede geskep. Die kriptogeld wat na Bitcoin geskep is, word in [[Engels]] dikwels ''altcoins'' genoem, 'n verkorting van ''alternative coin''.
== Agtergrond ==
Kriptogeld is op [[kriptografie]] (versleutelingsstelsels) gebaseer en gaan gepaard met 'n skema wat gebruik word om die geld te genereer, die egheid te kontroleer en om daarmee te handel. In der waarheid ontstaan kriptogeld as gevolg van 'n versleutelde [[grootboek]] waarin alle transaksies gestoor word.
Elke keer wanneer 'n transaksie plaasvind, word dit tesame met ander intydse transaksies in versleutelde vorm in 'n sogenaamde blok gebondel wat aan die vorige, mees onlangse blok aangeheg word.
So word 'n ketting van blokke gevorm, wat begin by die heel eerste transaksie wat gedoen is. Hierdie [[blokketting]] vorm die tegniese daarstelling van die gedesentraliseerde grootboek wat alle transaksies bevat.
Die grootboek word dus aanhoudend met nuwe blokke versleutelde transaksies uitgebrei. Die grootboek (en onderliggende blokketting) word dus konstant groter soos wat mense transaksies doen.
== Werkswyse ==
[[Lêer:Mining Farm of Genesis Mining.jpg|duimnael|'n Rekenaarbedienerplaas waar kriptogeld gemyn word.]]
Kriptogeld gebruik verskillende skemas om gedesentraliseerde konsensus te bereik en 'n tydstempel af te druk, om sodoende op geen vertroude derdeparty hoef staat te maak wanneer transaksies aan die blokketting se grootboek geheg word nie.
=== [[Bewys van arbeid]] ===
In hierdie skema word die voorreg (en gepaardgaande werk en besoldiging) om die blokketting met 'n nuwe blok transaksies uit te brei aan die eerste sogenaamde "mynwerker" toegeken wat 'n baie moeilike wiskundige faktoriseringsprobleem oplos.
Hierdie [[faktorisering]]sprobleem kan slegs met die brute berekeningskrag van 'n [[rekenaar]] gedoen word en kan 'n beduidende hoeveelheid tyd duur. Verskillende myners kompeteer dus met mekaar om te kyk wie hierdie probleem eerste kan oplos. Die myner wat dit eerste oplos, ontvang gewoonlik 'n betaling in die betrokke kriptografiese geldeenheid, of bekom die reg om nuwe kriptogeld te munt.
Die mees wydgebruikte bewys-van-arbeid skemas is op die SHA-256 (''Secure Hash Algorithm'') algoritme gebaseer en is deur Bitcoin en die skript [[algoritme]], wat deur geldeenhede soos Litecoin gebruik word, bekendgestel.<ref name="ars1">[http://arstechnica.com/business/2013/05/wary-of-bitcoin-a-guide-to-some-other-cryptocurrencies/ Wary of Bitcoin? A guide to some other cryptocurrencies], ars technica, 26-05-2013</ref>
=== Bewys van aandeel ===
Die bewys-van-aandeel (''Proof of stake'') metode om 'n kriptogeld en gepaardgaande netwerk te beveilig en om verspreide konsensus te bekom werk deur gebruikers te vra om te bewys dat hulle 'n sekere aandeel van die geldeenheid besit. Dit is dus 'n anders as die bewys-van-werk metode waardeur moeilike faktoriseringsprobleme opgelos word om elektroniese transaksies vas te lê. Hierdie skema is grootliks afhanklik van die kriptogeld se implementasie en daar bestaan tans geen standaardvorm daarvoor nie.
== Kenmerke van kriptogeld ==
Kriptogeld is ’n vorm van digitale bate wat kriptografie en verspreide grootboek-tegnologie gebruik om transaksies veilig te verwerk en nuwe eenhede te beheer <ref name="hard">{{cite journal |last1=Härdle |first1=Wolfgang Karl |last2=Harvey |first2=Campbell R. |last3=Reule |first3=Raphael C. G. |title=Understanding Cryptocurrencies |journal=Journal of Financial Econometrics |volume=18 |issue=2 |pages=181–208 |date=2020 |doi=10.1093/jjfinec/nbz033}}</ref> Anders as tradisionele geldeenhede word dit gewoonlik nie deur ’n sentrale bank of regering uitgereik of beheer nie.<ref>{{cite web |title=What is bitcoin? |url=https://www.ecb.europa.eu/explainers/tell-me/html/what-is-bitcoin.en.html |website=European Central Bank |date=13 Februarie 2018 |access-date=25 Mei 2026}}</ref>
Een van die belangrikste kenmerke van kriptogeld is desentralisasie. Transaksies word deur ’n netwerk van rekenaars bevestig eerder as deur ’n enkele sentrale gesag.<ref>{{cite web |title=Bitcoin |url=https://en.bitcoin.it/wiki/Bitcoin |website=Bitcoin Wiki |access-date=25 Mei 2026}}</ref> Hierdie transaksies word aangeteken op ’n blokketting, ’n digitale grootboek wat openbaar en moeilik veranderbaar is.<ref>{{cite web |title=Bitcoin Whitepaper: Simplified for Everyone |url=https://coinmarketcap.com/academy/article/bitcoin-whitepaper-simplified-for-everyone |website=CoinMarketCap |access-date=25 Mei 2026}}</ref>
Kriptogeldeenhede maak gebruik van [[kriptografie]] om die veiligheid van transaksies te verseker en die sogenaamde “dubbele besteding”-probleem te voorkom.<ref>{{cite web|title=Market Capitalization|url=https://coinmarketcap.com/currencies/bitcoin/|publisher=Coinmarketcap.com|accessdate=10 Januarie 2018}}</ref> Baie stelsels gebruik konsensusmeganismes soos "bewys vir werk" of "bewys van aandeel" om die netwerk te beveilig <ref>{{cite book | last1=Nicolini | first1=Gianni | last2=Intini | first2=Silvia | title=The Cryptocurrency Phenomenon | publisher=Taylor & Francis | publication-place=Abingdon, Oxon New York, NY |url= https://books.google.com/books?id=Y7zHEAAAQBAJ&pg=PT53 | date=16 Augustus 2023 | isbn=978-1-000-92384-1 | page=53|language=en-US}}</ref>
Nog ’n kenmerk is deursigtigheid, aangesien transaksies dikwels publiek op die blokketting sigbaar is. Terselfdertyd bied baie kriptogeldeenhede ’n mate van pseudonimiteit, omdat gebruikers deur digitale adresse eerder as persoonlike name geïdentifiseer word.<ref>{{cite web |title=What is Bitcoin and How Does It Work? |url=https://www.coingecko.com/learn/what-is-bitcoin?locale=en |website=CoinGecko |access-date=25 Mei 2026}}</ref>
Kriptogeld word ook gekenmerk deur wisselvalligheid, aangesien pryse dikwels vinnig kan styg of daal.<ref>{{cite web |title=What is bitcoin? |url=https://www.ecb.europa.eu/explainers/tell-me/html/what-is-bitcoin.en.html |website=European Central Bank |date=13 February 2018 |access-date=25 Mei 2026}}</ref> Verder is transaksies gewoonlik onomkeerbaar sodra dit op die blokketting bevestig is.<ref name="hard" />
Sommige ondersteuners beskou kriptogeld as ’n alternatief vir tradisionele finansiële stelsels, terwyl kritici daarop wys dat dit dikwels vir spekulatiewe beleggings gebruik word en beperkte regulatoriese beskerming bied.<ref>{{cite web |title=Understanding the crypto-asset phenomenon, its risks and measurement issues |url=https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/articles/2019/html/ecb.ebart201905_03~c83aeaa44c.mt.html |website=European Central Bank |access-date=25 Mei 2026}}</ref>
== Sien ook ==
* [[$Libra]]
* [[Kripto Strategiese Reserwe]]
* [[Nieverwisselbare item]]
* [[Gedesentraliseerde finansies]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Bronne ==
* {{cite web|last1=Wilmoth|first1=Josiah|title=What is an Altcoin?|url=https://www.cryptocoinsnews.com/altcoin/|publisher=cryptocoinsnews.com|accessdate=4 Maart 2015}}
* {{cite web | title=Altcoin | publisher=Investopedia | url=http://www.investopedia.com/terms/a/altcoin.asp | accessdate=8 Januarie 2015}}
{{Kriptogeld}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kriptogeld| ]]
rgnyx7dqfdtuqmm3mtwtuv06fai2ceh
Shikishela
0
104713
2910649
1809300
2026-06-10T21:13:03Z
JMK
649
koord details
2910649
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp
| naam = Shikishela
| inheemse_naam =
| ander_naam =
| beeld_stadsilhoeët =
| beeldbyskrif =
| nedersetting_tipe = [[Nedersetting]]
| latd = 28 |latm = 17 |lats = 56
| longd = 32 |longm = 14 |longs = 36
| provinsie = KwaZulu-Natal
| distrik = Umkhanyakude
| munisipaliteit = Mtubatuba
| oppervlak_totaal_km2 =
| hoogte_m =
| bevolking_totaal =
| bevolking_soos_op = 2011
| bevolkingvoetnotas =
| demografie1_voetnotas =
| persent_swart = 99.4%
| persent_kleurling = 0.1%
| persent_wit = 0.1%
| persent_asiër = 0.3%
| persent_ander = 0.1%
<!-- demografie (deel 2) -->
| demografie2_voetnotas =
| demografie2_titel1 = [[Zoeloe]]
| demografie2_info1 = 93.4%
| demografie2_titel2 = [[Suid-Ndebele]]
| demografie2_info2 = 1.9%
| demografie2_titel3 = [[Engels]]
| demografie2_info3 = 1.7%
| demografie2_titel4 = [[Tswana]]
| demografie2_info4 = 1.3%
| demografie2_titel5 = Ander
| demografie2_info5 = 1.8%
| poskode = 3935
| poskode2 =
| skakelkode =
| sensuskode = 586019
| webwerf =
}}
'''Shikishela''' is 'n [[nedersetting]] in die [[Mtubatuba Plaaslike Munisipaliteit]], [[Umkhanyakude-distriksmunisipaliteit]] in noordoostelike [[KwaZulu-Natal]], [[Suid-Afrika]].
== Sien ook ==
* [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{KwaZulu-Natal saadjie}}
{{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC27}}
[[Kategorie:Nedersettings in KwaZulu-Natal]]
djnyf4gmm0cv1hot4gryspb699lqw69
Latynonderrig
0
107745
2910656
2880535
2026-06-10T22:09:01Z
Jcb
223
2910656
wikitext
text/x-wiki
'''Latynonderrig''' geskied in verskeie lande wêreldwyd. In [[Suid-Afrika]] is Latynse skole reeds in 1714 gestig, hoewel die [[Britse Ryk]] eers in 1822 die [[Latyn|Latynse taal]] op eie bodem, saam met Engels, verpligtend gemaak het. Maar Latyn se status as verpligte universiteitstoelatingsvak het teen die middel van die 20ste eeu ten einde geloop.
== Latyn as onderrigtaal ==
Latyn het 'n lang aanloop, opbloei, blinktydperk en ondergang beleef wat oor min of meer 'n paar eeue strek.
=== Latyn as onderrigtaal ===
: 1. Die saad van die Westerse opvoedkunde ontkiem met die [[humanisme]]. Die doel van die opvoeding is om van die kind 'n mens te maak. Iemand wat sy hele lewe bo en al wy aan die opheffing van die mensdom. Kortom, die mens het 'n volmaakte einddoel, en die doel van die mensdom is om hierdie teleologiese mens na te jaag. Omdat die ander moderne en lewende tale nog nie eens na behore ontwikkel is nie, word Latyn gebruik – waar die Westerse beskawing laas opgehou het, asook die taal van die Rooms-Katolieke kerk. Dit is 'n onwaarheid dat Latyn die volstrekte en enigste "skryftaal in die Middeleeue" was. Vir ''letterkundige'' doeleindes is dit slegs vanaf 800 tot ongeveer 1050 in 'n aansienlike mate gebruik. In amptelike stukke is Latyn geleidelik reeds vanaf 1250 en in die 14de eeu reeds byna volkome deur Diets, Frans of Duits (na gelang van die plek) verdring. Alleen as wetenskaplike en kerklike taal het Latyn homself gehandhaaf tot diep in die moderne tyd.<ref>[https://archive.org/stream/onseieboekdriem00unkngoog#page/n348/mode/2up/search/latyn ''Ons eie boek'' – Beskouinge: Bloemlesing uit die gedigte van Guido Gazelle]</ref> In latere jare was daar wel skrywers wat fiksie in Latyn geskryf het, met 'n groter internasionale leserspubliek voor oë. Een sprekende voorbeeld is Ludvig Holberg met sy satire ''Nicolai Klimii iter subterraneum'' (1741), wat later ook in Nederlands uitgegee is, getiteld: ''De onderaardsche reis van Klaas Klim''.
: 2. Die Christen-humanistiese denkrigting gaan tot niet. Latyn word in die werklikheid nou slegs 'n gemeganiseerde vorm van "ons leer taal", "ons leer die tekste en waarhede van die Grieke en Romeinse skrywers." By die meeste skole word die kinders aanvanklik vanaf Dag 1 in Latyn onderrig. Die invalshoek van die leerplanne van die onderskeie lande verskil egter: In Pruise word meer klem gelê op mondelingse kommunikasie in die klaskamer. Die Franse gaan weer die ander weg: kinders moet woordeboeke goed leer gebruik, analise doen en word doodgegooi met grammatikalesse. Die Pruise kon vlot en selfs beter Latyn praat as die Franse, maar hul skryf van verse was weer nie so goed afgerond soos die Franse s'n nie.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.32</ref>
=== Die opkoms van die volkstaal ===
: 3. Twee dinge gebeur skaars 'n paar eeue uit mekaar: die [[drukpers]] veroorsaak dat meer boeke in die volkstaal gedruk word as in Latyn.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.81-88</ref> Vir die intelligentsia kon dit nie veel raak nie. Maar nuwe vakke word ook in die skool toegevoeg, sodat kinders minder tyd kry om blootgestel te word aan Latyn. Hierdie Latyn was aanvanklik die voertaal vandat die seun die skool binnestap (dogters is nog nie onderrig nie). Leerlinge verstaan met verloop van jare al hoe minder Latyn, ook met vernuwende konsepte en wetenskap wat tot volle bloei kom en nuwe begrippe vereis, sodat die dosent, onderwyser en professor later verplig word om sy lesse in die volkstaal aan te bied. Die [[Hervorming]] het verder ook heelwat veranderinge teweeggebring: die klem was nou ook op die volkseie (die universiteite wat vroeër deur die kerk onderhou was word nou deur die staat beheer. Dit is juis wat die Katolieke kerk vroeër probeer verhoed het: skeuring van die kerk deur volke wat nie deur een taal, Latyn, gebind is nie. Latyn was tot in die 1700's die onderrigtaal by Wes-Europese universiteite, en die volkstaal is destyds slegs vir letterkunde gebruik.<ref name="Steyn" /> Die universiteite kon nou 'n nasionale gevoel en karakter kry). Dit is wel interessant dat die Protestante lande, veral die Germaanse volke, juis Latyn langer probeer behou het (hulle het ook meer aandag aan Grieks en Hebreeus gegee as onder die Romaanse volke) – vergeleke met Frankryk wat lankal met Latyn uitgekuier was teen die 1700's – grootliks weens tradisie, die algemene skool wat steeds in Latyn gehou is, die tydsame aanvaarding van Germaanse tale in die akademiese ruim, die uitwisseling van inligting met vakgenote die wêreld oor, en omrede die Kontinentaal-Germaanse tale nog nie "Germaanse" woorde uitgedink het om Latynse begrippe mee uit te druk nie (Engels, die Eiland-Germaanse taal, het eenvoudig net die Latynse en Franse woorde geleen).<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, pp.78, 84, 87, 91</ref>
: Deur die [[Hervorming]] en [[Teenhervorming]] het die geleerdes hul teologiese werke toenemend in die landstaal geskryf om die menigte te bereik. Aan die Duitse universiteite het Latyn in die 18de eeu in onbruik geraak by geleerdes en filosowe; die eerste universiteite wat die onderrigtaal hier vervang het deur die volkstaal was die Universiteit van [[Halle, Sakse-Anhalt|Halle]] en die Universiteit van [[Göttingen]].<ref name="Steyn" />
: Voornemende doktore in die lettere moes in die negentiende eeu in Frankryk naas 'n proefskrif in Frans, 'n tweede in Latyn indien. Dit het met die verloop van jare 'n beslommernis geword en min kandidate kon moderne idees in Latyn uitdruk. Ook die ontvangers van die Latynse teks sou hul spyt uitspreek wanneer 'n goeie werk in Latyn geskryf is.<ref name="Steyn" />
: Naas die onderrigtaal is Latyn ook vir toesprake aan die universiteit gebesig. In 1850 het die rektor van die Universiteit van Groningen vir die eerste keer die openingsrede in Nederlands gedoen uit dankbetuiging vir die burgers vir hul ruime bydrae tot 'n nuwe akademiese gebou.<ref name="Steyn">[http://dx.doi.org/10.1080/10118063.1993.9724498 Steyn, J.C. 1993. DIE VOERTAALVRAAGSTUK AAN DIE SUID-AFRIKAANSE UNIVERSITEITE TOT ONGEVEER 1930, ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Taalkunde'', 11(18): 223-275, (Besoek op 27 September 2014)]</ref>
=== Latyn verloor sy openbare waarde ===
: 4. Met die totstandkoming van die Nuwe Wêreld (Amerika en ander Europese kolonies) begin diegene ook buite Europa (volksplanters, boere, houtkappers, nyweraars, handelaars; diegene wat in latere jare net-net die "stande" kon vryspring (Amerika verleen geen spesiale regte aan die Adel nie), of onafhanklik voel), toenemend die nut van Latyn te bevraagteken. Ook sekere godsdiensgroepe, soos die Quakers, beskuldig Klassieke Grieks en Klassieke Latynopvoeding van heidense gebruike en invloede wat in die kind se kop geprent word.<ref name="waq180">Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.180</ref> Die belangrikste kritiek het gedraai rondom nut:
: 4.1. Jy '''kan''' die hoogste sport sonder Latyn bereik (tegnoloë, uitvinders, boere, ontdekkers, nyweraars, ens.)<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.175</ref>
: 4.2. Dit is onmoontlik om 'n dooie taal aan te leer (vergeleke met moderne tale waar jy altyd die sprekers rondom grammatika, uitdrukkings, nuanse ens. kan raadpleeg). Daar is buitendien geen sekerheid hoe suiwer die taalgebruik van onder andere [[Cicero]], [[Julius Caesar]] en [[Ovidius]] was nie. Uit 'n honderd leerlinge sou slegs onder tien van hulle Latyn vlot kon lees en praat. Die res het hul tyd gemors – kosbare tyd wat aan iets beter geskenk kon word.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.151</ref>
: 4.3. Die meeste leerlinge vergeet wat hulle in Latyn geleer het sodra hulle die skoolbanke vaarwel roep. Die gehalte was in elk geval so power, of so wisselvallig, die toekoms op universiteit (as die leerling se ouers geld gehad het) kon nie veel beter lyk nie.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.181</ref> Meer dikwels het die akademici juis nie in mooiskrywery belanggestel nie: hulle hoofdoel was om die nuwe kennis in eenvoudige, bondige en prontuit taal aan die leser te rig. Hierdie Latyn was nie Klassieke Latyn nie, maar 'n kunsmatige taal, Nieulatyn.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.272</ref>
: 4.4. Latyn maak nie van jou 'n uitstekende skrywer en spreker in die moedertaal nie: die natuurlike taal word eerder geaffekteer deur die verskeie Latinismes en skoolvossery.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.181</ref> Boonop het Latyn juis nie die leerling geleer logies dink nie, maar eerder sy/haar skeppingskrag doodgesmoor met grammatika.
: 4.5. Teoreties gesproke sou 'n Fransman, Italianer, Spanjaard, Nederlander, Duitser, Skot en Rus wat Latyn in mekaar se geselskap gepraat, voorgedra of voorgelees het mekaar goed kon verstaan. In der waarheid was Latyn wat '''uitspraak''' betref glad nie so universeel gangbaar as wat aanvanklik vermoed is nie. Die 'eenheid' wat Latyn dan in die Katolieke Kerk onder sy lidmate regoor die wêreld sou smee, is daarom onwaar. Dit is in die praktyk onmoontlik om presies vas te stel hoe woorde in Latyn oorspronklik nog in die jare voor en na Christus uitgespreek is. Elke land en volk het die alfabet en uitspraak daarom by sy eie taal probeer pasmaak. 'n Naam soos byvoorbeeld ''Cicero'' is dus in Engels uitgespreek /ˈsɪsᵻroʊ/ (si-se-rou), in Duits /tsitsɪro:/ (ˈtsie-tse-rô), Italiaans (ook vandag die amptelike Rooms-Katolieke uitspraak, of Kerklatyn) /'ʧiʧero/ (tsjie-tsjee-rô), en die veel later rekonstrueerde Klassieke Latyn (wat die Afrikaanse skoolhandboeke ook gebruik het) /ˈkɪkɛroː/ (kie-ke-rô). In Frans en Spaans heet die naam weer Cicerón (sie-se-ron), na die Grieks.
: Toe die Klassieke Latyn as nuwe eenvormige taalreël voorgestel is, was die universiteite hiervoor redelik ontvanklik. Die voorstel is egter met luide protes deur onderwysers begroet; in elke land was die subjektiewe, maar irrasionele redes presies dieselfde: "ons manier van uitspraak klink mooier!", "ons is al so gewoond daaraan!", "dit is tradisie!". In een Franse handboek was dit ook nie snaaks om drie uitspraakvorme aan te tref nie. Die eerste is die tradisionele Franse uitspraak van die Latynse woorde, dan volg die kerklike uitspraak (Italiaans) en laastens die Klassieke Latyn. 'n Leerling sou dan ook die een skool verlaat net om 'n nuwe uitspraakleer by die volgende skool en selfs by die universiteit in sy/haar eie land te moet aanleer.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, pp.152-171</ref>
: 4.6. [[Denis Diderot]] het opgemerk die Romeinse en Griekse werke in die Latynse klasse is dwarsdeur die eeue heen '''doodvertaal'''.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.176</ref> Daar was geen afwisseling nie. 'n Skolier kon later slegs 'n boek by die biblioteek gaan uitneem – en daar is sy middaghuiswerk kant en klaar vertaal. Verder was daar altyd iemand anders wat die huiswerk vir die leerling kon doen, soos 'n familielid of boesemvriend. Die Franse elite het dikwels in ekstatiese vervoering lofliedere oor Latyn besing, maar egter self ook Franse vertalings in hul boekerye gehad.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.176</ref> Die kennis en wysheid van die wysgere uit die Oudheid, wat glo slegs in Latyn oorgedra kon word, kon netsowel veel vinniger in die volkstaal oorgedra word.<ref name="waq180" />
: 4.7. Later in Suid-Afrika meld Lubbe (1979) in die voorwoord van die eerste boekdeel van ''Latyn vir regte'': die Klassieke Latyn wat in matriek geleer word is nie beroepsgerig nie. Die leerling of student moet eerder beroepsgerig onderwys word, soos in Kerklatyn (indien hy/sy predikant wil word) of Regslatyn (indien hy/sy 'n regsgeleerde wil word):<ref>Lubbe, W.J.G. 1979. ''Latyn vir Regte''. Deel 1. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika, p.vii</ref>
{{cquote|
Immers, 'n student met die woordeskat en taalreëls van klassieke Latyn toegerus, terwyl sy studierigting hom op die taalveld van Regslatyn of Christelike Latyn gaan vaspen, het 'n ernstige tekort in sy taalmondering en ervaar dit ook spoedig. Juis dan begin sy twyfel oor die waarde van Latyn vir sy studierigting, en sluit hy hom maklik aan by dié wat betoog dat Latyn as voorvereiste ewe goed afgeskaf kan word. As Latyn dan werklik nut het vir die studie van die lettere, regte of teologie, moet ook die student dit kan ervaar terwyl hy besig is om sy Latyn aan te leer.
}}
:4.8. In die voorwoord van die vertaalde handboek ''Menslike osteologie'' noem die vertaler, dr. J.F. van E. Kirsten, die meeste mediese studente ken geen Latyn nie en beland in 'n hopelose verwarring wanneer hulle die verskillende verbuigings-, meervouds- en ander uitgange teëkom. As die stamwoord verafrikaans word, gaan dit wel stukke beter. 'n Voorbeeld is die 12 uitgange van ''maxilla'' (die selfstandige naamwoord) en die 36 uitgange van ''maxillaris'' (die byvoeglike naamwoord) waar in Afrikaans daar 'n duidelike onderskeid is betreffende die selfstandige naamwoord (''maksilla'') en die byvoeglike naamwoord (''maksillêr''); dit is die tegniese naam vir die bokaak.<ref>Drennan, M.R. s.j. (waarskynlik die vroeë 1960's) ''Menslike osteologie''. Vertaal deur J.F. van E. Kirsten. 2de druk. Kaapstad: Maskew Miller Bpk.</ref>
:4.9. Die [[lokatief|lokatiewe]] is allermins eenduidig. [[Frankfurt am Main]] bied die volgende skeppings: Francofurtum ad Moenum, Francanafordi, Francanafordum, Francanavordensis, Francanfordi, Francfordia, Franchonofurtum, Franchonovada, Franckefordia, Franckefortensis, Franckenfordensis, Franckenfordia, Franckfordensis, Franckfordia, Frankfordianus, Francofordia, Francofordiensis, Francofurdum, Francofurtensis, Franconefurde, Franconefurtum, Franconofortum, Franconofurdum, Franconofurtum, Franconovada, Franconovurdum, Francorum vadum, Francorum vadus, Frankenfordia, Frankenfurda, Froncanavordi, Froncannawordi, Fronkenevordi, Helenopolis, Vadum Francorum.<ref>[https://rbms.info/lpn/f/francofurti-ad-moenum/ Rare Books and Manuscripts Section: Francofurti ad Moenum]</ref>
[[Lêer:Errare humanum est.jpg|duimnael|300px|'''Vergissing is menslik'''. Was skoollatyn nog 'n fout?]]
Die ondersteuners van die Klassieke het egter ook teruggekap:<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.183</ref>
* Latyn was noodsaaklik vir party beroepe en sou mense met die tegniese terminologie help.
* Latyn kon help om moderne tale aan te leer, soos Engels.
* Dit leer die leerling hoe om met presiesheid iets te omskryf.
* Dit het die verstand gedissiplineer, die geheue beoefen, denke en oordeel ontwikkel.
* Latyn het smaak ontwikkel en literêre modelle (oermodelle) geleer wat nuttig vir ander tale kan wees.
* Die Klassieke kan die kind sedes leer, soos wat in die tekste gelees word.
* Dit leer die kind patriotisme, staatkunde en burgerskap. (Hierdie punt kan natuurlik deur vertaalde bronne ook aangeleer word, maar by al die voriges moet jy Latyn ken).
Dieselfde redes het min of meer dieselfde gebly in 1924 en 1943 (soos afgelei kan word by die American Classical League).
Die leerling sal glo:<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.183</ref>
* die elemente beter in Engels snap wat met Latyn ooreenstem.
* beter in Engels magtig wees.
* beter vreemde tale kan aanleer.
* kan fokus en die regte gedrag aanleer wat studiemetodes betref.
* beter agtergrond kry wat betref geskiedenis en kultuur.
* leer hoe om die regte houding te kweek teenoor maatskaplike toestande.
* letterkunde leer waardeer.
* die algemene taalstruktuurbeginsels baasraak.
* wat literariteit betref, beter vaar in sy/haar geskrewe Engels.
Op Suid-Afrikaanse bodem voer Gonin min of meer dieselfde standpunte in sy [https://web.archive.org/web/20161125061818/http://casa-kvsa.org.za/Gonin%20Latin%20Course%20%20PartI.pdf ''Latynse grammatika en leesboek: eerste jaargang''], vierde druk van 1956:
* Latyn het etimologiese waarde (vir Nederlands en Afrikaans)
* Latyn is noodsaaklike voorstudie vir die regsgeleerde en predikant (ook dierkundige, skeikundige "maar ook as jy van plan is om later een of ander natuurwetenskappe te bestudeer sal 'n kennis van Latyn jou met terminologie baie help").
* "Verder lewe ons in 'n tweetalige land; die ander taal, Engels, het 'n groot deel van sy woordeskat uit Latyn gekry."
* Latyn sal jou indirek met ander tale en studierigtinge help.
* "Maar die vernaamste voordeel wat jy daaruit kan haal is ''groter helderheid in die gebruik van jou eie taal''. Die twee tale Latyn en Afrikaans is so verskillend van aard, dat jy by so te sê elke sin jou verstand sal moet gebruik, helder sal moet dink en presies sal moet sê wat jy bedoel. Latyn is in baie opsigte meer presies as ons taal en sal jou dwing om sorgvuldig aandag aan die juiste betekenis, nie van die Latyn alleen nie, maar ''veral'' van die Afrikaans te skenk."
* "Laastens sal jy vind dat die inhoud van wat jy lees van waarde is. Die Romeine was in baie opsigte mense net soos ons; het in hul plase, huise en kinders, in eleksies en wedrenne belang gestel net soos ons. Hulle het rusie gemaak en in hofsake beland – almal dinge waarvan ons vandag nog in hul werke lees."
* "Hulle [die Romeine] het ook pragtige verhale opgeteken."
Vir [[T.J. Haarhoff]] is van die vroegste onopgeklaarde lewensuitkyke in die Klassieke steeds aktueel:<ref>Haarhoff, T.J. 1957. Die letterkundige nalatenskap van die Romeine. In: ''Ons klassieke Erfenis V''. Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie. bl. 29-30</ref>
{{cquote|
Dit is interessant om te sien hoe die oortuiging omtrent die siel se onsterflikheid van die vroegste tye die mensdom in twee groepe verdeel. Daar is die materialiste aan die een kant of die mense wat glo in 'n treurige bedrukkende voortbestaan soos ons in Homerus vind; en daar is diegene wat glo dat die aardse lewe nie die einddoel is nie, maar 'n voorbereiding vir iets wat tot 'n hoër stap van geluk kan voer. Tot die tweede groep behoort Vergilius; en ons vind die voortsetting van sy gedagte by Augustinus en die [[Kerkvaders]]. Aan die Christelike Latynse literatuur, wat van enorme omvang en belangrikheid is, word veel te weinig aandag gewy; dit vorm een van die fondamente van ons kultuur.
}}
Boonop is Latyn in wese onsterflik: die taal se grammatika het meer as tweeduisend jaar lank presies dieselfde gebly; iets waartoe die lewende moderne tale nie in staat is nie. Tekste in Latyn uit die Middeleeue is dus net so toeganklik soos Latynse tekste wat vanoggend nog geskryf is.<ref>[https://www.derwesten.de/politik/warum-latein-doch-besser-ist-id6617576.html Meißner, H. 2012. „Warum Latein doch besser ist“. ''Der Westen'', 3 Mai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170318234522/http://www.derwesten.de/politik/warum-latein-doch-besser-ist-id6617576.html |date=18 Maart 2017 }}: ''Und umgekehrt kann heute, wer Latein gelernt hat, mit dieser einen Sprache lesen, was in den letzten 2000 Jahren Persönlichkeiten ganz unterschiedlicher Länder geschrieben haben: der schwedische Naturforscher Linné (um 1750), der tschechische Pädagoge Comenius (um 1650), der französische Philosoph Descartes (um 1640), der deutsche Bildungsreformer Melanchthon (um 1530), der niederländische Humanist Erasmus (um 1520), der englische Staatsmann Morus (um 1520), der italienische Dichter Petrarca (1350), die deutsche Dichterin Roswitha von Gandersheim (um 960), der fränkische Biograph Karls des Großen, Einhard (um 800), der osteuropäische Bibelübersetzer Hieronymus (um 400) – und selbstverständlich die Römer selbst, wie Caesar, Augustus, Ovid, Seneca oder Tacitus, deren Muttersprache Latein war!''</ref>
E. Christian Kopff beskou Latynonderrig as 'n wapen teen wat hy beskou as die afgewaterde opvoeding aan universiteite en op skole. Latynonderrig leer die leerling en student eerstens [[eksegese]]: om uit te vind wat die skrywer oorspronklik bedoel en beoog het, en nié, soos by die [[dekonstruksie]], sielkunde en postmodernisme, om deur [[inlegkunde]] betekenisse aan 'n werk toe te dig wat suiwer op spekulasie gegrond is, wat die ''leser'' van die werk dink en ervaar, en dikwels uit die staanspoor bevooroordeeld teenoor tradisie staan en buite konteks waardeer word nie. Tweedens leer die student ook om 'n hele korpus werke wat vanaf voor Christus strek tot die hede te leer begryp, te deursoek en nuttig by die moderne samelewing in te span – dit is wat in sy oë ''tradisie'' behels: om nie blindelings om te gaan deur die eietydse feite en perspektiewe slegs in isolasie te beskou nie, maar op die ontwikkelingsgang te let.<ref>[https://play.google.com/store/books/details?id=Dl6aAwAAQBAJ Kopff, E. C. 1999. ''The Devil Knows Latin: Why America Needs the Classical Tradition''. Boulder:University of Colorado.]</ref>
Laastens word daar wel na 'n ander godsdienstaal gekyk wat presies dieselfde funksies vervul as Latyn. [[Hebreeus]] was slegs tot die godsdienskring beperk voordat hy in die 20ste eeu tot volwaardige lewende en akademiese taal uitgebou is. Benewens die publiek, sorg die Universiteit van Jerusalem dat die taal voortdurend met nuwe woorde verryk word. Niks keer Rome, studente en akademici om dieselfde te doen nie.<ref>{{Cite web |url=https://www.deutschlandfunkkultur.de/vatikan-praegt-neue-latein-vokabeln-von-e-mail-bis.1278.de.html?dram:article_id=438022 |title=Migge, T. 2019. Vatikan prägt neue Latein-Vokabeln Von E-Mail bis Präservativ. Deutschfunkkultur.de 13 Januar |access-date=26 Junie 2021 |archive-date=26 Junie 2021 |archive-url=https://archive.ph/20210626210139/https://www.deutschlandfunkkultur.de/vatikan-praegt-neue-latein-vokabeln-von-e-mail-bis.1278.de.html?dram:article_id=438022 |url-status=live }}</ref>
=== Latyn as simbool ===
[[Lêer:Illuminated "A", Antidotarium Magni Galeni, 13th C Wellcome M0011867.jpg|duimnael|300px|Latyn word gebruik in 'n aptekersboek of ''Antidotarium'': mediese kennis is nie vir almal beskore nie]]
: 5. Noudat die nut van Latyn teen die 1750's in die werklikheid doodverklaar is,<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.175</ref> vervul Latyn 'n nuwe funksie: as 'n simbool.
: 5.1. Die standpunt was so: iemand wat iets leer wat hy (die student of leerling was hoofsaaklik manlik) in elk geval gaan vergeet, amper soos 'n nuttelose afrondingskool, is iemand wie se geld hom brand. Daardie persoon hoort dus tot die Adel of tot een of ander hoë stand.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.212</ref> In Engeland was Latynse woordjies in sinne 'n teken dat jy 'n ware heer (''gentleman'') was. In Frankryk, selfs na afloop van die Revolusie, was dit weer 'n manier om jou bo ander te verhewe (bo die ander klasse wat nie jou opvoeding kon bekostig nie). Latyn was in wese 'n sjibbolet: behoort jy tot ons stand of nie? Daar was selfs boekies met Latynse sinsnedes uitgegee waarmee vriende, kennisse en voornemende vennote of selfs hoë lui mekaar kon beïndruk, meer spesifiek ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9730166f.texteImage Flore latine des dames et des gens du monde]'' (1861) deur die welbekende Franse woordeboekmaker Pierre Larousse. Dit het gehelp deur so nou en dan te knik vir 'n ou Latynse grappietjie; dit het aan die spreker getoon dat die aanhoorder ook dieselfde opvoeding en geleerdheid as hy gehad het. So, as iemand uit die Adelstand nie die pyp in Latyn kon rook nie en noodgedwonge na die 'Moderne' vakkeuses (wetenskap en wiskunde) moes verander, het die leerling oor sy ouers en sy huis groot skande in Frankryk gebring. Daar was 'n algemene spreekwoord vir hierdie ongelukkige vakverandering: ''descendre en moderne'' ("afsak na moderne"). Die antoniem was weer "monter en classique" (uitstyg na klassiek), wanneer 'n begaafde kind van 'n minder gegoede agtergrond die Latynse rigting ingeslaan het, weg van die moderne vakke af.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.216-217</ref><ref>Waquet, F. 2015. Social status. In: Knight, S. & Tilg, S. ''The Oxford Handbook of Neo-Latin''. Oxford University Press, p. 383: ''The phrase had its counterpart in "monter en classique" (going up to classic) to describe the opposite path that might be taken, albeit rarely, by a child who was gifted but who had been placed in the Latin-less track on account of his social background.''</ref> Baie van die Duitse siviele ingenieurstudente wou ook nie hul vlaggie laat sak nie; hulle het '''geen''' logiese rede gehad om Latyn te leer nie, maar het tog wel, om "status" aan hul beroep te gee.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.227</ref>
: 5.2. Die ondergang van Latyn was terselfdertyd ook die doodskoot vir die hoë aansien van die Latynonderwysers. En hoe meer dogters hierdie vak later in die laat-1800's studeer het – wat in elk geval huisvrouens sou word – en hoe minder die aantal seuns, hoe minder was die opvoedkundige waarde van Latyn klaarblyklik.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.226</ref> Latyn was immers bestem vir die broodwinner en hoof van die huis – die man.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.217</ref>
: 5.3. Latyn was gebruik om inligting van die ongeletterde weg te hou (hetsy medies, regsgeleerdheid of godgeleerdheid), maar dikwels ook uit medelye onder die dokters om tydens hul gesprekke onder mekaar nie die pasiënt op sy sterwensuur attent te maak nie.<ref>Jespersen, O. 1954 (1946). Other Eccentricities of Language. In: ''Mankind, Nation & Individual''. London: George Allen & Unwin. pp. 174-175: ''Apart from the use made of it by the church, Latin serves as a language of concealment. In earlier times even down to Holberg's Per the parish clerk, who would not part with his Latin for a hundred dollars. This use is nowadays best preserved among doctors, for whom it may often be an advantage by a sick-bed to be able to speak of ''mors'' without the patient's perhaps understanding that his own approaching death is in question, and to mention diseases and parts of the body which one is not disposed to mention without their Latin names.''</ref>
:So ook om die ongeletterde teen "literêre pornografie", "eksplisiete seksuele omskrywings", vloekwoorde en skeltaal, asook familieskandes ens. te beskerm. Die onuitspreekbare en banale woorde het in Latyn veel nugter geklink as in die eie volkstaal.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.230-256</ref>
:Een voorbeeld van hierdie versagting van kru woorde in Afrikaanse tekste deur Latyn is [[Gustav Preller]] (1938) se weergawe van ''Die dagboek van Louis Trigardt''. Dit word deur [[Louis Eksteen]] ten eerste toegeskryf aan die Afrikaner wat destyds sterk onder die druk van die openbare gesag, soos destyds verteenwoordig deur die onderwys en die kerk, gestaan het (en selfsensuur sou toepas); Preller [https://archive.org/details/dagboekvanlouist00trig/page/n35 self skryf] dat die dagboek privaat bedoel was (maar hierdie bewoording kon ook direkte afstammelinge en familie in die verleentheid stel), en omdat bronne soos hierdie "buitekant 'n kleine kring van historisi en wetenskaplik bevoegde beoordelaars" belangstelling sou wek, is Latyn aangewend. Tweedens is die onkuise taalgebruik van die voorouers weggelaat, met die gevolg dat die menslikheid van die voorouers verlore gaan (veral onder die moeilike omstandighede van pioniersbestaan) en die geskiedenis dikwels deur hierdie toepleistering geïdealiseerd voorgestel word. Ten derde het vloekwoorde alleen gevoelswaarde in die volkstaal; deur Latyn aan te wend is daar waarskynlik gepoog om 'n neutrale indruk te maak, of die gevoelswaarde te ontkrag, "amper asof dit onskuldige sêgoed is". Hieronder word voorbeelde uit Preller se gesensorde weergawe naas dié van T.H. le Roux (1964) gestel:<ref>Eksteen, Louis. 1969. Louis Trichardt praat Latyn. ''Standpunte,'' Augustus, pp. 41-43</ref>
::...Hanna Schepers ken haar moijegheid ''inserere in anus''.
::...Hanna Schepers ken haar moeijegheid en haar gat steken.
::...die ding die u zeg dat af is, is gloo niet af, ''mingit in extremo pene''.
::...die ding die u zeg dat af is, is gloo niet af; hij pis voor bij de punt.
::En als gij bij oom Jan blijven wil, ken jij het doen, ''ut attendas eius anum'', en als gij braaf voor hem opgepast en gewerkt heb, prubeer dan, houijd u hand oopen en versoek hem daar ''cacare'', tot drie maal toe, zal u wel ''merdas aliquas duras manu tenere''.
::En als geij bij oom Jan blijven wel, ken jij het doen, om zijn gat op te passen. En als gij braaf voor hem opgepast en gewerk heb, prubeer dan: houijd u hand oopen en verso[e]k hem daar te kakken tot drie maal toe; zal U wel een paar harde keutels in u hand hebben.
::Toen zij een kwartier omtrind van de wagens was, zei Carolus ''se velle cacare'',-- zei hij de middag toen hij komd en geen paard gevonden had, - - is de andere zomaar voort gegaan kon hij haar niet weer vinden.
::Toen zij een kwartier omtrind van de wagen was, z(ei) Carolus dat hij kakken wouw (z(ei) hij de middag to[e]n hij komd en geen paard gevonden had). Is de andere zomar voort gegaan; kon hij haar niet weer venden.
::Ik zei dat hij het niet doen zal, dat het wind is, wat hij maakt; dat daar honderde van mans is ''qui possunt nares inserere in anum'', en dat hij met zijn preteurs niet zoo is als hij zegt.
::Ik z(ei) dat hij het niet doen zal; dat het wind is wat hij maakt; dat daar honderde van mans is die zijn neus en zijn gat steeken ken in dat hij met zijn preteurs niet zoo is als hij zegt.
:Selfs in die laat-20ste eeu is in die Hooggeregshof te Bloemfontein eenmaal die kamma-Latynse frase ''excreta tauri astutos frustrantur'' (bullsh*t baffles brains) geuiter sonder dat die spreker daarvan vir minagting van die hof gestraf is.<ref>Bezuidenhout, J. 2017. Gebrek aan Latyn 'n groot gemis. ''Die Burger'', 14 September:16 : ''Toe die regters my weer ná my kollega se repliek op my repliek vra of ek op sy nuwe argument wil antwoord, was ek op die punt om die hof se dekorum aan skerwe te vloek, maar toe kom Latyn tot my redding'' [...] ''My antwoord was kort en bondig: "U Edele, my antwoord is dieselfde as dié wat die beroemde Romeinse orator Cicero in die Forum Romanum op hierdie argument sou gehad het: 'Excreta tauri astutos frustrantur'." ''[...]'' Dis net in Latyn dat 'n mens "bullsh*t baffles brains" in die hoogste hof in die land kan sê sonder om net daar vir minagting van die hof gestraf te word.''</ref>
: 5.4. Latyn is dikwels afgeraai by diegene uit die laer stande wat in elk geval nie genoeg geld gehad het om te gaan studeer nie. Voor die [[Industriële Revolusie|Nywerheidsomwenteling]] moes iemand tog op die plase gaan werk, weens die tekort aan masjinerie. Dit was ook onwenslik dat Jan Alleman Latyn moes leer: gewoonlik sou diegene uit die onderste stand van die samelewing dan nie hul moue wou oprol en handearbeid meer verrig nie; hul Latyn was egter dikwels ook nie so goed om as klerke aangestel te word nie. Daarom sou 'n toeloop van Latynstudente uitloop op 'n groot ronddwalende en werklose groep mense wat slegs 'n las vir die staat word. Dit sluit ook in: slawe, onderklasse en vroue. Op hierdie wyse is die grense tussen die Stande/Klas in Europa veilig in stand gehou.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.208-229</ref>
=== Afsterwe en toekomsverwagtinge ===
[[Lêer:Latin dictionary.jpg|duimnael|300px|[[Françoise Waquet|Waquet]]: Laat diegene Latyn leer wat werklik wil.]] Sedert die 1960's is Latyn by die skole in die meeste Westerse lande nie meer 'n verpligte vak nie. Uiteindelik het Latyn, gelaai met simboliek en weinig pragmatistiese waarde, gesneuwel. Dit is nie die taal se skuld nie. Dit is ook nie noodwendig die doodvertaalde kurrikulum se skuld nie. Die taal het eenvoudig net nie meer vir die algemene samelewing waarde gehad nie.<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.273</ref> Die volkstale het die rol oorgeneem:<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p.272</ref> boompie groot, plantertjie dood. Latyn was die plantertjie. Daar is ook vrugteloos in die laat-19de en 20ste eeu probeer om een of ander vereenvoudigde vorm van Latyn as wêreldtaal of ten minste in Europa as ''lingua franca'' op te hef (as keerwal teen [[Volapük]]).<ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, pp. 258-270</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=gVrt7HqS-HwC&pg=PA9&lpg=PA9&dq=Latino+Viventi&source=bl&ots=pytj_OEmLt&sig=pqVLrnkr6xsP2OJMTRP102QtHow&hl=af&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Latino%20Viventi&f=false Esperanto: Language, Literature and Community]</ref>
Van hierdie vereenvoudigde Latynse kunstale (of kunstale wat grootliks van Latynse woordeskat gebruikmaak) is: <ref>Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, pp.268-269</ref>
* Kosmos ([[Berlyn]], 1888)
* Nuntius latinus internationalis (George Henderson, [[Londen]], 1890–1892)
* Nov Latin ([[Turyn]], 1890)
* Universalia ([[Stuttgart]], 1893)
* Novilatiin ([[Leipzig]], 1895)
* Linguum Islianum (Fred Isly, Parys, 1901)
* Latinesce ([[Londen]], 1901)
* Reform-Latein (Karl Fröhlich, 1902)
* Latino Sine Flessione, ook genoem Latino Sine Flexione (1903)
* Lingua Internacional ([[Warschau]], 1905)
* Weltsprache ([[Berlyn]], 1905)
* Novilatin (1907)
* Perfect (1910)
* Semi-Latin (1910)
* Simplo (1911)
* Novi Latine (1911)
* Latinulus (1919)
* Neo-Latin ([[Hongarye]], 1920)
* Neo-Latina ([[Holland]], 1920)
* [[Interlingua]] (1922)
* Interlingua Systematic (1922)
* Neolatine ([[Bologna]], 1922)
* Unilingue (1923)
* Monario (1925)
* Vereenvoudigde Latyn ([[Neuchâtel]], 1925)
* Latino Viventi ([[Turyn]], 1925)
* Latinesco ([[Birkenhead]], 1925)
* Neolatino ([[Swede]], 1927)
* Latin Sin Flexion (1929)
* Panlingua (1938)
* Neo-Latinus ([[Buenos Aires]], 1939)
* Latini (Albany, New York, 1941)
* Universal Latein (Edward Fransen, [[Wene]], 1947)
* Europa Latin ([[Amsterdam]], 1948)
* Mondi Lingua (1956)
Van hierdie name lyk ook identies.
[[Françoise Waquet|Waquet]] voer aan:<ref>[https://books.google.co.za/books?id=jgeV5UEKWggC&pg=PA274&lpg=PA274&dq=to+have+access+to+those+wellsprings+of+our+own+culture,+the+Fathers+of+the+Church+and+the+Corpus+juris,&source=bl&ots=LPdq7ZJWWI&sig=rc-3QaAPdun4XbGssfaLvZWRx3k&hl=af&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=corpus%20juris&f=false Waquet, F. 2001. ''Latin: or the empire of a sign''. Translated by Howe, J. ''Le latin ou l'empire d'un signe''. New York/London:Verso, p. 274]</ref>
# Laat daar geen dominante ''lingua franca'' wees nie, maar laat elkeen mekaar in sy moedertaal aanspreek en antwoord.
# Laat daar eerder die paar mense wees wat met uitsonderlike begeestering Latyn uitstekend aanleer en van die taal 'n spesialisvakgebied maak, as honderde, duisende, miljoene kinders wêreldwyd wat met soveel wrok teenoor die vak jaar na jaar presies dieselfde doodvertaalde Griekse en Romeinse werke oor en oor swak leer.
# Beweeg 'n slag weg van die Griekse en Romeinse werke, want die eintlike doel moet wees:
{{cquote|
to have access to those wellsprings of our own culture, the Fathers of the Church and the ''Corpus juris'', along with the colossal mass of documents, both manuscript and printed, that contains much of the records of our ancestor's lives and thought through the Middle Ages and into the modern era.
}}
=== Latyn as "lewende taal" ===
[[Beeld:Assimil latin, french and german edition.jpg|duimnael|Latyn sonder sukkel... as lewende taal]]
Om Latyn, net soos die Pruise van ouds gedoen het (sien bo), as "lewende taal" aan te bied, word in die 21ste eeu om agt redes weer oorweeg, bo die "doodvertaling":<ref name="Lewendetaal">[http://akroterion.journals.ac.za/pub/article/download/965/1000 Dircksen, M. 2016. Reassessing Latin Pedagogy: A proposed model for South African Learners. ''Acroterion'' (61): 59-73]</ref>
# Die meeste studente, ongeag hul leermetodes, word hierby ingesluit. Diegene wat op gehoor beter onthou en maar goor vaar met grammatikaontleding, baat dan deur so dikwels Latyn te hoor, te praat en te lees.
# Die studente kan die klank eerstehands ervaar en waardeer. Dit sluit die ritme, jambes, woordpatrone, woordspeling en vertelling in.
# Deur te praat kan ook die lees- en skryfvaardighede aanhelp, en op die koop toe die woordeskat-, sinsbou- en grammatikavaardighede verbeter en uitbrei.
# Nie alleen moet die student op sy voete dink nie, maar omdat mens met boodskappe werk, antwoord, en gedagtes wissel en uitruil, is daar tog 'n geborge gemeenskapsgevoel.
# Die nuwe Generasie X en Y verkies om hul sê te sê en betrek te word. Hulle word gou verveel deur 'n dosent wat bloot voortrammel. Die aktiwiteite moet ook prettig en boeiend wees - soos groepwerk, speletjies, opvoerings en liedjies. (Musiek is trouens vir eeue 'n bestaansdomein op sy eie, en speel juis 'n belangrike rol om die uitgestorwe taal Latyn tans te laat voortbestaan - selfs al het die sangers of luisteraars van die liedere geen dag se Latynonderrig gekry nie.<ref>{{Cite web |url=http://scholar.sun.ac.za/bitstream/handle/10019.1/104135/ludemann_afrikaans_2017.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title=Lüdemann, W. 2017. Afrikaans en Musiek. Kantaantekeninge van iemand wat aan die kant teken. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' 57 (2-2): 584. |access-date=15 November 2018 |archive-date=20 Mei 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520102717/http://scholar.sun.ac.za/bitstream/handle/10019.1/104135/ludemann_afrikaans_2017.pdf?sequence=1&isAllowed=y |url-status=dead }}</ref>)
# Om Latyn te praat en te hoor het vir die studente net meer sin, omdat hulle 'n verband tussen die hede en die verlede kan insien en ervaar.
# Die meeste studente kom rou by die universiteit aan, sonder enige kennis van Latyn. Deur die Lewende Taal-metode word elkeen 'n gelyke kans gegun, ongeag hoe goed of hoe vrot hul hoërskoolopleiding was. Op informele wyse word ook 'n groter publikum besorg.
# Laastens is die gesproke Latyn aansienlik meer gewild onder die studente. Die ou manier, om alles uit die hoof te leer en die grammatikareëls ingehamer te word, vind hulle moeilik, tydrowend en vervelig.
Die nadele is egter ook uit te lig. Benewens die Pruise (soos hierbo genoem) wat nie so afgerond en genuanseerd die verse kon skryf soos die Franse nie [wat wel die grammatika en woordeboekgebruik ingehamer is], word die volgende probleme ook geopper:<ref name="Lewendetaal" />
# Die ''Oxford Latin Course'', wat dikwels vir die eerstejaars gebruik word, plaas minder nadruk op die grammatika, want die hoofdoel is om '''eenvoudige''' Latynse tekste te lees. Dit is daardie ''eenvoud'' wat wel die toegang vir 'n groter gehoor gee, maar nie besonder diepgaande is om wel ingewikkelde akademiese tekste te ontleed nie. Die afgewaterde speel-speel aktiwiteite hou die student eenvoudig in die vlakwater. Die program of kursus is heel goed vir 'n student wat nie Latyn as hoofvak het of wil hê nie, en om die belangstelling van die verbyganger [wat Latyn as stopvak neem] te prikkel. Die ernstige student met veel groter ideale word egter daardeur benadeel of selfs teleurgestel.
# Die hele gedoe om in die klas uit die vuis te praat, kan moeilik geregverdig word, omdat dit ewe moeilik beoordeel en bepunt kan word, juis omdat daar geen "korrekte" uitspraak van Klassieke Latynse tekste bestaan nie.
# Met die uitsondering van die [https://twitter.com/Pontifex_ln Pouslike oudiënsie op Twitter], het Latyn so te sê niks met die hedendaagse leefwêreld uit te waai nie. Waarskynlik het die akademiese politiek en geldtekort op die een of ander wyse die Klassieke Tale genoop om by die metodologie van die moderne tale aan te pas, bloot om meer studente te werf in 'n kwynende departement. Die aantal studente is dus in hierdie opsig belangriker as die gehalte leermetode.
== België ==
Enkele waterskeidingsoomblikke kenmerk die ondergang van Latyn in België tussen 1830 en 1850.
Met die verbrokkeling van die Oostenrykse Ryk en die Franse revolusioniste wat aspirasies onder die Belge gekweek het om hul eie dominansie te vestig, het ook Napoleon bygedra om die nasionale geskiedenis van België in ere te herstel. Die Belgiese nasionale sentiment (en politici) bly egter lojaal aan die Franse Ryk. Hierdie lojaliteit duur voort toe [[Willem I van Nederland|Willem I, Prins van Oranje-Nassau]] die Nederlandssprekendes (alle dialekte) onder hom probeer verenig in die [[Verenigde Koninkryk der Nederlande]] wat vanaf 1814 sal voortduur tot 1830. Al slaag hy gedeeltelik daarin om die Nederlandssprekendes te verenig, span die Katolieke en Liberales in 'n verenigde front saam tot die Belgiese Revolusie uitbreek in 1830.<ref name="Bertiau" />
Al vanaf die Oostenrykse heerskappy het Frans ook tot die Vlaamse bourgeoisie as voorkeurtaal deurgedring, wat verder versterk is onder die daaropvolgende Franse regime. Al was die politici en die ryk self nie gekant teen die Vlaams nie, was hulle voorstanders vir die verspreiding en uitbou van Frans deur hom as taal van openbare instellings in die wet te veranker, en van die Belgiese skrywers voer aan die opgevoede Vlaming en die Waal het albei 'n geweldige hoë agting vir Frans gehad, die taal van die bevryding. Die ''hoi polloi'' hou hulle maar besig met dialekte. Willem van Oranje het, met die totstandkoming van die Verenigde Nederlande in '''1814''', sy volste reg uitgeoefen om Nederlands hier te bevorder. Al het die taalkundige eenwording misluk (die Katolieke Vlaming het hom onderskei van die Protestante Hollander op kulturele en godsdienstige en selfs taalgebied) het hierdie vereniging mettertyd 'n Vlaamse bewussyn laat ontwaak weens die voorreg om Nederlands by instellings onder die Koning van Nederland se bewind te geniet, asook die onderwys wat hy in hierdie streek laat ontwikkel het. Dit is ook Willem I wat Latyn versterk het aan die Vlaamse universiteite. Voorheen met die Franse anneksasie in die tydperk van Napoleon is die Universiteit van Leuven, toe nog die enigste instelling van hoër onderwys in Suid-Nederland, eenvoudig in 1797 deur die Directoire gesluit; in sy plek maak inrigtings van die tersiêre onderwys oop in Luik (wetenskappe) en in Brussel (letterkunde, wetenskap en regswese). Omtrent 'n derde van die dosente was afkomstig uit Frankryk, en dan was daar nog die nie-Franse dosente wat ook hul opleiding (gedeeltelik) in Frankryk gekry het.<ref name="Bertiau" />
Wat by sommige fakulteite opval is hoe goor party studente teen '''1811''' Latyn ken, vernaamlik omdat die voertaal nie meer Latyn was nie. Deur Latyn as voorvereiste te stel by die regsfakulteit, is party dekane besorg oor Latyn wat belangstellende studente sal ontmoedig. Van die toetse en eksamens word vergemaklik en vereenvoudig. Maar nog sal party professore 'n ekstra geldjie moet verdien deur proefskrifte in Latyn namens hul studente te skryf, wie se kennis daarvan, om dit sagkens te stel, bedenklik was. Toe Willem I van Oranje dus op 25 September '''1816''' sy nuwe onderwysbeleid aankondig wat drie universiteite in Leuven, Gent en Luik sal oprig en in 1817 ingehuldig word, was daar een puntjie wat lelik gekrap het - Latyn sal as voertaal heringestel moes word. Daarvoor was baie dosente glad nie te vinde nie, en party beskuldig die koning daarvan dat hy opsetlik met Frankryk wil breek deur hierdie [[anachronisme]] in te voer. Maar ander dosente vind dit heel billik in 'n tweetalige land, veral in 'n land waar die gebruik van Hollands (Nederlands-Nederlands) selfs deur Vlaminge skeef aangekyk word. Na afloop van die Revolusie en onafhanklikheid word Latyn as voertaal in 1834 onmiddellik afgeskaf by die onafhanklike universiteite te Mechelen en Brussel. Dwarsoor België word professore wat in Duitsland gebore en onder Willem I se bewind aangestel is om in Latyn te doseer op 'n streep afgedank. Nietemin gaan die Katolieke instellings voort om Latyn te beoefen tot en met die Tweede Vatikaanse Konsilie (1962-1965).<ref name="Bertiau" />
[[Beeld:19910706_Godfried_van_Bouillon.jpg|duimnael|regs|Die standbeeld ter ere van Godfried van Bouillon waaroor 'n taalherrie losgebars het]]
'n '''Standbeeld''' wat (al op 15 Augustus 1848) ter ere van [[Godfried van Bouillon]] ingewy is, was 'n taal soek: dit moes een wees wat die hele land sou saambind en verenig - dit moet dus verstaanbaar en patrioties wees. Voorstanders van Latyn het uit historiese korrektheid beswaar gemaak en aangevoer Godfried sou beslis nie die moderne Frans en Vlaams op sy standbeeld kon verstaan en waardeer nie, terwyl nog aangevoer het mens sou nie Frans alleen kon uitsonder ten koste van die Vlaams (wat die oorgrote meerderheid van die bevolking uitmaak en met onverskilligheid behandel word) nie - Latyn is sommer twee vlieë met een klap en niemand sal daardeur verbitterd voel nie. 'n Vertaling is 'n verbastering van die waarheid, die oerteks, en boonop neem Frans te veel ruimte in beslag met sy woord- en letteroortolligheid - niks kan so rein en edel van gedagtes, skoonheid, bondigheid, eenvoud en helderheid weergee soos in die ou Latynse inskripsies nie. Ook in Italië is daar 'n monument in die Florentynse kerk van Santa Croce toegewy aan [[Dante]], die beroemde Italiaanse skrywer, wat ironies genoeg nie in Italiaans is nie, maar in Latyn.<ref name="Bertiau" />
'n Italianer kap egter terug dat Italië teen 1850 tog besluit het om voortaan alle nuwe monumente met Italiaans op te luister. Buitendien, die Grieke, Romeine en selfs die Egiptenare het hul monumente in hul eietydse tale uitgedruk - die Belge kan na hartelus maar moderne tale gebruik. 'n Monument is daar om mense mee te voer tot diepe oorpeinsing en besinning, en hierdie doel misluk wanneer 'n taal gebruik word wat Jan Publiek nie verstaan nie.<ref name="Bertiau" />
Die Akademie het op Latyn besluit, maar die Belgiese regering het die besluit geveto en uiteindelik in Desember 1874 is die Franse en Vlaamse inskripsies ingewy, in die guns van die breër publiek wat nie Latiniste was nie. Die plaatjie met Frans ('Godefroid de Bouillon') word onderaan die kopkant van die perd voor aangebring, Vlaams ('Godevaart van Bullioen') agter aan die stertkant: 'n alte duidelike teken van Vlaams se onderwerping en minderwaardigheid teenoor Frans.<ref name="Bertiau" />
Wat aanvanklik 'n alledaagse besluit sou wees in 1847 (die publikasietaal van 'n '''artsenyboek''' vir aptekers binne 'n land) het in 'n polities oorlade onderwerp ontaard wat groot spanning vir die Akademie besorg het: want nou het dit ook gehandel oor die identiteit van die nasionale taal, amptelike publikasies bestem vir Vlaandere en die Vlaminge, tradisie vs. moderniteit, die belang van Latyn in die onderwys en selfs die geheimhouding van die geneeskunde wat slegs vir die ingewydes beskore moet bly.<ref name="Bertiau">{{fr}}[https://web.archive.org/web/20200728145742/https://www.journalbelgianhistory.be/en/system/files/article_pdf/Art_Bertiau_Christophe_2017_1.pdf Bertiau, C. 2017. Latin versus languages modernes en Belgique (1840-1850), ''Journal of Belgian History'' pp. 102-131]</ref>
Van die vraagstukke wat geopper en druk deur die Akademie bespreek is, sluit in:
:1. '''Of hetsy Frans, hetsy Latyn die geskikste medium is om die inligting weer te gee wat betref die woordeskat en duidelikheid (die intrinsieke kapasiteit van die onderskeie tale)'''
Teen die 19de eeu het Frans al hoe meer veld gewen en Latyn in vele vakgebiede uitgestof. Latyn het egter gedeeltelik dié taal van die geneeskunde gebly. Die vraag was dus of Latyn hierdie rol moet bly vervul en of Frans dit ook nou maar moet vervang en klaarkry. Die voorstanders van Frans hou vol dat Latyn 'n dooie taal is wat nie meer die nuwe samelewing kan beskryf soos net 'n lewende kan nie; daardie Latyn in ander farmakopeë is deurspek met barbarismes en byna onverstaanbare terminologieë, 'n soort "Latyn van Molière". Frans versprei al hoe meer oor die res van die wêreld en is nou "die ware akademiese taal" en die "taal van die diplomasie" en [[wetenskapstaal|van die wetenskap]], selfs in nie-Franssprekende lande.
Die verdedigers van Latyn hou egter voet by stuk: die Sweedse skeikundige, Berzelius, kon chemiese nomenklatuur munt; farmakopeë uit Londen, Pruise en Denemarke is steeds in Latyn geskryf - daarom is dit steeds moontlik om 'n farmakopee in Latyn saam te stel. Latyn dien ook steeds as kommunikasiemiddel tussen wetenskaplikes in alle beskaafde lande aan die uithoeke van die wêreld, dis dié "seël", die toonbeeld, van 'n afgeronde, sterk en grondige onderwys, en dit is in hierdie taal waarin die geneeshere die mediese erfenis aan hul opvolgers nagelaat het. Frans is hoegenaamd nie so ryk, kort en bondig soos Latyn nie; terminologie soos ''selenium, silicium, cadmium'', ens. is géén Franse vindingrykheid nie, laasgenoemde moet hierdie woorde maar gedwee uit Latyn leen. Hierdie Franse gewoonte ten spyt, voer die teenstanders van Latyn aan, iemand uit oud-Rome sou beslis geen kop of stert kon uitmaak wat begrippe soos ''morphina, strychina, alcoholatum, chloruretum'' beteken nie.
:2. '''Oor die Latynse vaardighede van aptekers en artse asook watter invloed die taal van die publikasie daarop sou kon hê.'''
Daar is van die standpunt uitgegaan dat die meeste aptekers glad nie goed onderleg is in die Latynse taal nie. Frans is daarenteen "min of meer" by iedereen bekend. 'n Farmakopee moet nie ly onder 'n gebrek aan verstaanbaarheid nie. Die vraag het wel ook ontstaan waarom aptekers in die eerste plek daar moet wees as hulle nie die pyp kan rook nie - deel van hul werk is, soos hul voorgangers, om Latyn goed te ken. Die teenantwoord hierop is die kompleksiteit van die vaaggeskrewe voorskrifte en farmakopeë wat die aptekers hoofbrekens eerder as uitkoms kan besorg. Die kommer bestaan wel ook: sodra die farmakopee nie meer in Latyn geskryf is nie, gaan die aptekers laks word en hul studie van Latyn verwaarloos - en dit sou 'n jammerte wees. Ander voer aan hierdie kommer is ongegrond, ten dele omdat Akademie die vereiste gestel het dat toekomstige aptekers voortaan 'n graad in die Natuurwetenskappe moet behaal, wat Grieks en Latyn vereis, en ten dele omrede daar steeds ander (eietydse en ouer) bronne bestaan wat almal nog in Latyn geskrywe staan en met vrug gelees kan word.
:3. '''Rondom die kwessie of die voorgeskrewe medisyne liefs uit die oë van die leek gehou moet word (wat dus gevaarlik sou wees indien die farmakopee in Frans geskryf sou word)'''
Sodra die geneesheer die diagnose sou maak, kon die publikasie in Frans daartoe lei dat die pasiënt behandeling weier en sommer self sy eie brousel aan mekaar slaan. Met hierdie kennis nou sommer tot iedereen se beskikking, kan die hierdie brousels deur kwakke op ander siekes misbruik word vir eie gewin.
:4. '''Of die taal van die farmakopee tred hou met die onderwys(leerplan)'''
Die een kamp voer aan Frans is die amptelike taal en voertaal aan universiteite; in hierdie taal, deur middel van ''Franse'' boeke, word die student van die aptekerswese opgelei; waarom nou hierdie onnodige beslommernis in die lesgee met Latyn? Die teenvraag is of die farmakopee dan nie 'n leerboek is nie. Die antwoord daarop is nee, dit is 'n naslaanwerk, 'n reëlboek, 'n wetlik bekragtigte kode wat nageleef moet word. Die teenstelling daarop is: as die grammatikas 'n naslaanbron en leerboek is, dan is 'n farmakopee alte sekerlik ook, want albei stel die reëls vir 'n goeie voorbereiding - wat die opleiding van apteekstudente ook insluit.
:5. '''Oor die oogmerk om die farmakopee so wyd en syd moontlik te versprei, sonder om die nasionale sentiment in te boet'''
Latyn was internasionaal bekend, waaronder vele volke kon verenig, terwyl Frans maar 'n nasionale taal was, en ook maar net-net: die Vlaminge sou aanstoot neem as die farmakopee slegs in één enkele nasionale taal, naamlik Frans, uitgegee word. Terselfdertyd is die vraag bespreek of Frans nou werklik dié nasionale taal van België is. Frans is nou wel die taal van die owerheid en gesag en elite, maar nie soseer die taal van die meeste Belgiese burgers nie. Frans is 'n taal wat uit 'n naburige volk geleen is, d.w.s. uit Frankryk. Latyn is volgens sy voorstaanders ook nie onversoenbaar met die nasionale sentiment nie - daarvoor dien Oostenryk en Pruise wat geen afstand van Latyn gedoen het nie as sprekende voorbeeld.
Die voorstanders van Frans voer weer aan die farmakopee is in die eerste plek vir eie benutting (hier te lande in België) bedoel en die aptekers van Vlaandere sal 'n farmakopee in Frans veel beter verstaan as in Latyn "want elkeen ken Frans", terwyl die aantal wat Latyn perfek ken maar min is. Op die argument van farmakopeë in landstale soos Italiaans, Duits, Persies, Grieks en Frans (laasgenoemde in Frankryk self, 'n boek wat sonder moeite maklik ingevoer kon word), spaar Latyn weer tyd omdat vertaling nie nodig is nie - 'n argument wat die voorstanders van Frans eweneens ook gebruik omdat 'n beëdigde vertaling (uit Latyn in Frans) bloot om 'n teks op eie bodem te gebruik, wat in België geskryf is, onsinnig is.
:6. '''Oor die moontlikheid van 'n tweetalige publikasie'''
Selfs 'n tweetalige publikasie (of afsonderlike vertaling) in Latyn en Frans het kritiek uitgelok - van die akademici het aangevoer dit is onsinnig om die onnodige onkoste aan te gaan om 'n teks in Latyn gepubliseer te kry, net sodat die apteker 'n afsonderlike een in Frans ook moet aankoop. Dit bring dus ekstra kostes vir die apteker mee. Boonop is dit 'n implisiete toegewing van die staat sodat Frans bevoordeel kan word, maar Vlaams nie.
:7. '''Die tweespalt tussen tradisie (Latyn) en die behoefte aan vernuwing (Frans)'''
Vir jare is geneeshere van sowel Vlaamse as Waalse provinsies daaraan gewoond om in Latyn te skrywe. As Frans nou ingespan word, verbreek jy die laaste skakel wat hierdie stralend gelukkige Belgiese "mediese familie" bymekaar hou. Ander akademici voer aan die nuwe samelewing se behoeftes het verander en daarby moet eenvoudig aangepas word.
Op die ou end is die farmakopee in twee tale uitgegee om almal tevrede te stel: Latyn én Frans.
== China ==
Die eer van die eerste Westerse taal waarin die teks uit Chinees vertaal is, kom Latyn nie toe nie, maar wel Spaans. Die Dominikaan Juan Cobo vertaal in sy sterftejaar (1592) die Míngxīn bǎojiàn ( 明心寶鑑 , die voorwoord van dié Chinese teks is in 1393 deur Fàn Lìběn 範立本 onderteken), getiteld ''Espejo rico del claro corázón'', in Manilla, op die Spaanse Filippyne. Die manuskrip word in 1595 aan koning [[Filips II van Spanje]] aangebied, waarna die vertaalwerk vir eeue lank stof op die rak bly vergader, totdat dit uiteindelik in 1959 in boekvorm uitgegee is.<ref>{{Cite web |url=http://www.septet-traductologie.com/wp-content/uploads/2013/01/12_article-Landry-deron.pdf |title=Landry-Deron, I. Les premières traductions du chinois en français dans la Description de la Chine de J.-B. Du Halde (1735), bl. 2 |access-date= 7 Desember 2022 |archive-date= 7 Desember 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207051234/http://www.septet-traductologie.com/wp-content/uploads/2013/01/12_article-Landry-deron.pdf |url-status=dead }}</ref>
Die kontak met die Latynse taal is wel véél ouer.
=== [[Yuan-dinastie]] (1271 tot 1368) ===
Hoewel die Christendom in China veel ouer is, is die kontak met die Weste ook wel vroeër as die 1500's, en hier moet die leser in gedagte hou dat China nog onder die [[Yuan-dinastie]] van die [[Mongoolse Ryk]] is, vanaf 1271 tot en met 1368.<ref>''《汉语800字》 Essential Chinese Dictionary.'' 2007. Beijing: Foreign Language Teaching and Research Press, bl. 524</ref>
Die eerste Latynonderrig deur 'n instansie word vermeld in die brief van Broeder Giovanni (of, in Latyn, Iohannes) da Montecorvino, van die Heilige Franciskusorde, wat op 8 Januarie 1305 (of 1306) geskryf is aan die vikaris-generaal van die Krim. Giovanni da Montecorvino word deur Rome in 1289 na Beijing ("civitate Cambaliech") gestuur om hierdie Nestoriaanse Christene terug by die Katolieke Kerk te verenig (lees: in te lyf), en om van die Mongole te bekeer. Moontlik het die Rooms-Katolieke Kerk te hore gekom van [[Marco Polo]] (of ander handelaars) wat Christene in Wes-China teengekom het. Die [[Pous Nicolaas IV]] rig self 'n brief aan die Grootkeiser die [[Koeblai Khan]], waarvan Da Montecorvino as die gesant moet optree.
Dit is nou nadat hy 'n tydjie in Indië deurgebring het. Die Nestoriane stel nie belang om saam te smelt nie, en alle valse gerugte word oor Da Montecorvino versprei aan die Keiser, soos dat hy 'n spioen is. Sy pogings om die Mongoolse elite tot bekering te bring het gemengde welslae. Maar dit keer nie Da Montecorvino om op eie houtjie die eerste Rooms-Katolieke kerk daar te bou in 1299, en in 1305 'n tweede nie. En dit in die 12 jaar waarin Da Montecorvino geen woord van die Vatikaan of die Weste ontvang het nie, omrede daar die berig ontvang is dat Da Montecorvino dood is.
Dieselfde Broeder Da Montecorvino skryf in sy eerste brief hy het veertig 7- tot 11-jarige seuns van heidenouers gekoop (''item emi successive XL pueros, filios paganorum etatis infra VII et XI annorum'') en vir hulle Latyn geleer (''et informavi eos licteris latinis''), dikwels maar uit hoofde. Hy vra dan ook net 'n paar boeke waarmee sy studente dan as kopiiste kan optree. Daardeur wou hy duidelik geestelikes kleintyd al vir die Rooms-Katolieke Kerk werf en oplei om die plaaslike bevolking later te bearbei, om sodoende die Katolisisme verder in die streek te verbrei. Sy doel was skynbaar nie om die Chinese bevolking self te bekeer nie, maar hoofsaaklik net die Nestoriaanse Christene wat daar reeds was (en ander Christengroepe, soos die Armeense Christene). Dit is te sien in die werke wat opgestel is in veral Persies en [[Oeigoers]].<ref>[http://it.alim.unisi.it/dl/resource/251# Afskrif van Da Montecorvino se eerste brief]</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=z8oUAAAAIAAJ&pg=PA136&lpg=PA136&dq=%22Ich,+Bruder+Johannes%22+montecorvino&source=bl&ots=uPiHuuS8vX&sig=ACfU3U0EASDkiSDt3JtVxrAw-o7t3sWH5Q&hl=af&sa=X&ved=2ahUKEwj09NeKkM77AhW0mFwKHZiYDucQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&q=%22Ich%2C%20Bruder%20Johannes%22%20montecorvino&f=false Duitse vertaling deur Richard Hennig in ''Terra incognitae'']</ref><ref>[https://play.google.com/books/reader?id=h8EAAAAAcAAJ&pg=GBS.PA86 Ouer Duitse vertaling in ''Geschichte der Missionsreisen nach der Mongolei während des dreizehnten und vierzehnten Jahrhunderts.'' 1860]</ref><ref>[https://archive.org/details/Dawson1966MissionToAsia/page/n259/mode/2up?q=Montecorvino Engelse vertaling deur Christopher Dawson, in ''Mission to Asia'']</ref>
=== [[Ming-dinastie]] (1368 - 1644) ===
'n Mens moet in gedagte hou dat in hierdie eeu die Keiserlike mag nie toegelaat het dat buitelandse leke permanent in die binneland kon vertoef nie. Hierdie voorreg om die mondelinge en geskrewe taal te bemeester en te beheers, is slegs die godsdiensgroepe toegestaan.
As mens deur die Katholieke Universiteit Leuven [http://heron-net.be/pa_cct/index.php/Search/advanced/ccts se Sinologiese databasis] blaai, is dit dan ook nie verwonderlik dat die heel eerste Latynse geskrifte oor China deur 'n hele paar Jesuïetiese sendelinghande neergepen is nie. In die tyd toe Michele Ruggieri in 1584 die eerste klein kategismus in Chinees uitgegee het (die eerste boek wat deur 'n Europeër in China gedruk is), en Ruggieri, Matteo Ricci & Fernandez omstreeks 1583–88 aan 'n Portugees-Chinese woordeboek gewerk het, is die naam wat in hierdie eeu wat volg sekerlik die meeste opval die Duitse Jesuïetiese sendeling, Athanasius Kircher, se boek, ''China illustrata'', wat in Latyn gepubliseer word in 1667, wat onder andere ook die werk opneem van sy medewerker, 'n Poolse Jesuïetiese sendeling, Michał Piotr Boym. Boym se bydrae lewer [https://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/ECHOdocuView?url=/permanent/library/G3HSSANS/&start=21&pn=23 die vertaling van 'n Chinese teks] (gevind in 1625 op 'n monument), wat as klinkklare bewyse dien dat dat die Nestoriaanse Christendom reeds in die 8ste eeu (781) in China bestaan het. Die eerste Christene het trouens in 635 n.C. in China aangekom. Die Nestoriaanse stele se inskripsie begin met: 景教流行中國碑頌 Jingjiao liuxing Zhongguo song bing xu ("Monument van die stralende godsdiens in China"). Op die monument is die letters uitgekerf in Chinees én Siries, en vertel min of meer die verhaal en etiek van die Christendom.
== Denemarke ==
Aanvanklik speel Latyn in Denemarke 'n groot rol in die kerk, onderwys en tot 'n mindere mate ook in die regswese en administrasie. Platduits was op hierdie tydstip die taal aan die hof, maar ook die taal van die handwerk en die rondreisende toneelgeselskap. Hoogduits het weer sy rol as die diplomatieke taal vervul, totdat hy later vervang is deur Frans (wat 'n hoër status geniet het en afronding en gesofistikeerdheid by die spreker daarvan uitgestraal het).<ref name="mortensen" />
Die eerste Deense universiteit, die Universiteit van Kopenhagen, is gestig in 1479. Die onderwystaal was uit die staanspoor in Latyn. Feitlik eers teen die helfte van die 1700's het Latyn die wind van voor begin kry. Aanvanklik het Duits en Frans vernaamlik die botoon gevoer; van die Deense taal was daar eintlik nog weinig sprake, deels omdat die meeste onderwysers in die 17de en 18de eeu nie 'n woord Deens kon praat nie - hulle is in hul hordes uit Sleeswyk-Holstein en vanuit ander Europese lande ingevoer.<ref name="mortensen" />
Die veranderinge is gelei deur die tydgees (soos opgesom en getabuleer deur Mortensen & Haberland):<ref name="mortensen" />
{| class="wikitable"
|'''Universiteitstipe'''
|'''Tydperk'''
|'''Beginsel'''
|'''Voertaal'''
|-
|Die Middeleeuse Universiteit
|15de tot 16de eeu
|''auctoritas'' (gesag)
|Latyn
|-
|Die Universiteit tydens die Verligting
|17de tot 18de eeu
|''ratio'' (rede)
|Latyn, Europese tale (waaronder ook Deens)
|-
|Die Nasionale Universiteit
|19de tot 20ste eeu
|Die Nasionale staat
|Deens
|-
|Die Postnasionale Universiteit
|20ste tot 21ste eeu
|Markgerigtheid
|Engels en Deens
|}
Die Middeleeuse Universiteit was sterk veranker in die kerkgesag. Die godsdienstige doel van die universiteit was in daardie jare vanselfsprekend, en daarom is dit ook niks snaaks dat Latyn, die kerktaal, die vernaamste universiteitsvoertaal in hierdie tydperk is nie.<ref name="mortensen" />
In die daaropvolgende periode speel die kerk steeds 'n belangrike rol, maar na afloop van die Hervorming speel Latyn 'n mindere rol in die Deense Nasionale Kerk. Teen die einde van die 17de eeu en veral die 18de eeu begin die universiteite al meer wegbeweeg van die kerk [en die geestelike waardes wat met Latyn vereenselwig word] en toenemend fokus op die Verligting en die Rede.<ref name="mortensen" />
Tog was die hoër onderwys in die 1600's in Denemarke nie noodwendig in Latyn nie: Die Sorø Akademi se voertaal was van die begin af Duits, terwyl die Universiteit van Kopenhagen s'n wel Latyn was. Teen die 18de eeu het sake egter verander: Sorø Akademi het oorgeskakel van Duits na Deens, en die Universiteit van Kopenhagen se voertaal het meer op ander tale begin fokus: hoofsaaklik Duits en Frans, maar ook tot op 'n sekere hoogte Deens.<ref name="mortensen" />
In die 19de eeu boer die stand van Latyn al hoe meer by die Universiteit van Kopenhagen agteruit; dit wil voorkom of die dosente die taal nie langer voldoende kon beheers nie. Teen die aanvang van die 20ste eeu is die rol van Latyn so te sê heeltemal uitgedien, behalwe by die plegtige (seremoniële) funksies.<ref name="mortensen" />
Dit is wat betref hoe die voertaal daar uitsien. Wat die ondersoek-/navorsings- en publikasietaal betref, lyk dinge bietjie anders. Latyn word tot in die 1800's nog gebruik as navorsingstaal, maar dit is nie meer die oorheersende taal soos in die onderwys nie. Deens word sedert die 1600's al hoe meer as boeketaal by uitgewers gebruik, net soos te sien by Duits en Frans. Dit kan ook toegeskryf word omdat Latyn nie, soos met die godsdiens en regstaal, tradisioneel gebruik is in die omskrywing van die natuurwetenskap, die digkuns of die Deense of ander moderne tale nie. <ref name="mortensen" />
Die Kongelige Danske Videnskabernes Selskab (''Die Koninklike Deense Akademie vir Wetenskap'') is in 1742 gestig en die publikasietaal was van meet af aan Deens (hoewel die universiteit op daardie tydstip nog Latyn verkies het). Deens was egter nog geen taal met internasionale reikwydte nie.<ref name="mortensen" />
In die 1800's verloor Latyn ook sy status as vooraanstaande navorsings- en publikasietaal.<ref name="mortensen">{{da}}[https://tidsskrift.dk/spr/article/view/102866/151899 Mortensen, J. & Haberland, H. 2010. Sprogvalg på danske universiteter i historisk perspektiv. ''Sprogforum: Tidsskrift for Sprog- og Kulturpædagogik'' 16 (49-50): 155-161]</ref>
== Duitsland ==
Latyn word in Duitsland meestal by gimnasia aangebied; ook by party Gesamtschulen. Latyn kan as eerste, tweede (wat meestal die geval is), derde of by uitsondering vierde vreemde taal gekies word. In die klasse is die hoofuitkomste om te leer hoe om Latynse tekste in Duits te vertaal en nie om Latyn te leer praat nie. Die taalvak word dikwels as basisvak vir party studiegeoriënteerde vakrigtings aan die universiteite beskou sodra die Abitur by die middelbare skole afgehandel is. Die Latinum word hier as toelatingsvereiste deur die Departemente van Kultuur en Onderwys in die sestien Duitse deelstate, Oostenryk en Switserland onderskeidelik ondersteun.
Latyn word in die meeste Duitse gimnasia (middelbare skole vir universitêre voorbereiding) vanaf die 7de klas (Typ Latein II) as keusevak aangebied (vanaf die 6de klas in die verkorte vorm (G8)). Die tweede vreemde taal mag tot die 10de klas nie 'n vakverandering ondergaan nie. Jy moet eers die 9de (of 8ste) klas (Typ Latein III) klaarmaak. Sommige gimnasia bied dikwels uit ou tradisie 'basiese Latyn' vanaf die 5de klas aan (Typ Latein I het 21 800 leerlinge in 2006 gehad). Die Latynonderrig word hier reeds gedeeltelik parallel met Engels aangebied (byvoorbeeld volgens die Biberacher-model in [[Baden-Württemberg]]). Dit verseker die ontwikkelingsgang van die Engels wat reeds op laerskool verwerf is word nie versteur nie. Sulke klasse is in ander deelstate (Berlyn, Mecklenburg-Vorpommere) polities omstrede of verbode, waar Latyn as keusevak reeds in die Oriënteringsfase (Klasse 5 en 6) voorlopig as 'n uitgemaakte saak vir die gimnasia beskou word. In die meeste gevalle moet Latyn tot aan die einde van die Sekondêre Fase I, die 10de klas, gedek word. In Sakse word die Latinum (Typ Latein I) reeds teen die einde van die 9de klas verwerf (minstens Simbool 4, "voldoende").<ref>SOGYA 2012, zu § 66 Anlage 4. Ab Klasse 10 findet dann ''anstatt'' Latein der Unterricht in einer weiteren, meist modernen Fremdsprache statt.</ref>
In die Seniorstanderds kan Latyn selfs verder gedek word indien genoeg leerlinge die vak sou kies. Dit kan dan as 'n Abitureksamenvak op skriftelike of mondelinge wyse afgelê word. Daarvoor het die Kultuurministerkonferensie (KMK) ''Einheitliche Prüfungsanforderungen in der Abiturprüfung Latein''<ref>[http://www.kmk.org/doc/beschl/196-17_EPA%20Latein.pdf ''EPA Latein'' tans die geldige geskrewe stuk van 2005]{{Dooie skakel|date=Maart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> voorgelê. Daar is slegs 'n handjievol leerlinge wat hierdie eksamen aflê. Hierdie eksamen behels langer vertalings en meer huiswerk by die uitleg van Latynse tekste. Sommige skole bied Latyn slegs in die laaste drie skooljare vanaf die 11de (of 10de) klas aan (Typ Latein IV) om deur middel van die aanvullingseksamen (sien onder) nog die Latinum te bereik. Typ Latein I tot IV het elkeen sy eie stel handboeke om by die ouderdomsgroep en taalkennis van die leerling te pas.
=== Latinum ===
In Duitsland word die Latinum as die standaard gestel wat betref die taalvaardigheid om Latynse tekste te vertaal en te verstaan. Indien die Latinum op skool verwerf word, sal dit op die Abituruitslae aangeteken word. Volgens die Ooreenkoms van die Kultuurministerkonferensie, soos vervat in die hersiene uitgawe van 2005,<ref>[http://www.kmk.org/fileadmin/pdf/PresseUndAktuelles/Beschluesse_Veroeffentlichungen/allg_Schulwesen/Latinum_Graecum.pdf ''KMK-Vereinbarung über das Latinum und das Graecum'']</ref> is ten minste vier jaar Latynonderrig nodig om 'n gevorderde vlak te bereik of 'n skriftelike en mondelinge eksamen af te lê. Laasgenoemde eksamen staan in die regstaal bekend as die ''Ergänzungsprüfung'', of "aanvullingseksamen"; dit wil sê, 'n eksamen wat die Abitur aanvul.
Die state vereis gedeeltelik nog langer studietyd sodat die leerlinge 'n gevorderde taalvlak werklik onder die knie kan kry. Die Latinum moet vir enkele studievakke aan sommige tersiêre instellings in die Geesteswetenskappe voorgelê word, soos die departemente Geskiedenis, Teologie en enkele vreemde tale. Dit hang natuurlik af van die betrokke deelstaat en universiteit se bepalings en voorwaardes. Indien die Latinum nie op skool behaal is nie, moet dit aan die universiteit ingehaal word. Wat natuurlik die studiejare kan verleng.
Die poging om in Duitsland 'n eenvormige Latinum daar te stel waar die onderskeid tussen die "klein" en "groot" Latinum verdwyn, lê nog êrens in die verskiet. Na gelang van deelstaat en taalvaardigheid bestaan daar ongeveer drie soorte Latinum: die klein Latinum, die Latinum (KMK-Latinum) en die groot Latinum.
Vir die Latinum moet 'n eenvoudige oerteks (byvoorbeeld 'n geskiedkundige teks deur Caesar) vertaal word. Vir die groot Latinum moet 'n abstrakter oerteks (byvoorbeeld 'n filosofiese teks deur Cicero) vertaal word. Die regsbeginsel word bepaal deur die reedsvermelde Ooreenkoms van die Kultuurministerkonferensie (2005), asook die verdere onderhewige bepalings in die onderskeie deelstate.
Al 16 deelstate ken die Latinum, wat in Berlyn, Brandenburg, Hesse, Noordryn-Wesfale,<ref>{{Cite web |url=http://www.schulministerium.nrw.de/docs/Schulsystem/Unterricht/Lernbereiche-und-Faecher/Fremdsprachen/Latein/index.html |title=Latein in NRW |access-date= 4 April 2017 |archive-date= 4 Januarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180104132358/https://www.schulministerium.nrw.de/docs/Schulsystem/Unterricht/Lernbereiche-und-Faecher/Fremdsprachen/Latein/index.html |url-status=dead }}</ref> Sakse (sien bo) en in Thüringen<ref>{{Cite web |url=http://www.thueringen.de/imperia/md/content/tkm/schulwesen/vorschriften/vvlatinum_2009.pdf |title=Merkblatt Thüringen 2009 |access-date= 4 April 2017 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304052643/http://www.thueringen.de/imperia/md/content/tkm/schulwesen/vorschriften/vvlatinum_2009.pdf |url-status=dead }}</ref> as die enigste vorm erken word.
In Baden-Württemberg, Mecklenburg-Vorpommere,<ref>{{Cite web |url=http://vorschriften.schulwesen-mv.de/?p=449 |title=VO Nachweis von Lateinkenntnissen … Mecklenburg-Vorpommern |access-date= 4 April 2017 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304083200/http://vorschriften.schulwesen-mv.de/?p=449 |url-status=dead }}</ref> Rynland-Palts en Saarland is daar naas die Latinum ook die groot Latinum.
In Beiere<ref>[http://www.schulberatung.bayern.de/imperia/md/content/schulberatung/pdf/latinum__kleines_latinum_und_lateinkenntnisse_e_neu_ii_r.pdf Latina in Bayern seit 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160508220534/http://www.schulberatung.bayern.de/imperia/md/content/schulberatung/pdf/latinum__kleines_latinum_und_lateinkenntnisse_e_neu_ii_r.pdf |date= 8 Mei 2016 }} (PDF; 28 kB)</ref> bestaan daar twee soorte klein Latinum.
In die ander vyf deelstate (Bremen, Hamburg, Nedersakse, Sakse-Anhalt<ref>http://www.verwaltung.uni-halle.de/KANZLER/ZGST/GVBL/MBL-ORD/1995/ERGP_LAT.HTM</ref> en Sleeswyk-Holstein) word al drie soorte Latinum aanvaar.
In der waarheid is Latynkennis onder die Latinumstandaard (soos skoolrapporte en kursussertifikate) dikwels by sommige instellings en vir sekere vakkeuses meer as voldoende.
Die regsbeginsel geld ook vir die Latinumeksamen wat in die studietyd afgelê word.
=== Onderwyspraktyk en vakinhoud ===
Die aanleer van die Latynse taal, sy grammatika en 'n kern- asook uitgebreide woordeskat neem in die reël minstens twee en 'n half jaar in beslag en duur vroeër selfs langer. Die huidige handboeke neem veral die oudheid onder die loep. Die onderrigmetodes het deur die loop van die jare aansienlik verander. So word die vroeë vanselfsprekende vertaaloefeninge in die Latynse taal geensins nog uitgevoer nie. Dit word dikwels selfs as onderrigspolitieke hindernis verbied.
Daarna kan met die oertekste in Latyn met 'n gepaste aanvangsles begin word. Gebruiklike skrywers sluit in Caesar se "De bello Gallico", Cicero se toesprake of briewe, Nepos, Plinius die jongere en verskeie Romeinse digters soos Catullus, Martialis of Ovidius. Onder die moeiliker werke is daar Cicero se filosofiese en retories-teoretiese werke, Horatius, Sallustus, Seneca, Livius, Tacitus of Vergilius. Buiten die Romeinse klassieke werke kom ook Laatantieke (byvoorbeeld Augustinus van Hippo), Middellatynse of Nieulatynse tekste aan bod. Buiten die vreemde taal word ook baie kennis opgedoen rondom die godeleer, geskiedenis, wysbegeerte en letterkunde uit die Romeinse en Griekse oudheid, asook die tydperke wat daarna sou volg.
Die jongste opleidingsvraagstukke behels:
* die vasstelling en eenvormigheid van taalvaardigheid en onderwysstandaarde,
* die versekering om basiskennis in 'n verkorte tydperk op te doen
* die samevoeging van vertaalmetodes
* die insluiting van leerlinge wie se moedertaal nie Duits is nie
* die veranderde leerproses in 'n tydperk van moderne media, asook
* die aandeel kultuurkundige inhoud naas die taalinhoud.
Verskeie institute hou 'n wakende ogie, waaronder die klastydskrifte (''Der Altsprachliche Unterricht'', Friedrich Verlag Seelze), die huidige drie leerstoele in Berlyn, Göttingen en München (Stefan Kipf, Peter Kuhlmann en Markus Janka), asook die tweejaarlikse Bundeskongres (2016 in Berlyn) wat deur die Deutscher Altphilologenverband (DAV) aangebied word. Die voorsitter is tans Prof. Sabine Vogt (Universiteit van Bamberg). Tydens die kongres word die Humanismus-Preis toegeken.
=== Teenstrydigheid rondom die voordele van Latyn vir ander vakke ===
Voorstanders van Latynonderrig voer dikwels die volgende argumente aan:
Eerstens verhelder Latyn die begrip rondom die wortels van die Westerse wêreld. Tweedens kan aansienlike voordele verwag word, omdat Latyn die ontwikkeling van intelligente leer- en argumenteringsstrategieë stimuleer. Derdens strek Latyn die leerling tot voordeel by die aanleer van vreemde tale – deels omdat Latyn die grammatiese begrip begunstig deels omdat baie Europese tale uit Latyn afkomstig is.<ref name=haagstern>[http://www.ifvll.ethz.ch/people/sterne/haag_stern_2003.pdf Ludwig Haag & Elsbeth Stern (2003): In Search of the Benefits of Learning Latin. Journal of Educational Psychology. Vol. 95, Nr. 1, S. 174–178.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304030607/http://www.ifvll.ethz.ch/people/sterne/haag_stern_2003.pdf |date= 4 Maart 2016 }} (PDF; 36 kB)</ref> Laastens moedig die aanleer van Latyn ook meer kreatiwiteit aan met die eie woordeskat en 'n verskeidenheid uitdrukkingsmoontlikhede in die moedertaal.
Hierdie aanname van die groot voordele wat Latyn bied word reeds deur Edward Lee Thorndike (1923) in twyfel getrek. Die punteverskil tussen die Natuurwetenskap- en Wiskundeleerlinge met of sonder Latynkennis vind hy onbeduidend.
In 'n langdurige navorsingstuk (2000) deur Ludwig Haag en Elsbeth Stern kon geen onderskeid by die uitwerking op intelligensie, Wiskundevaardighede tussen twee jaar Latyn en twee jaar Engels vasstel nie. Nog twee jaar later kon daar onder die leerlinge met nul/twee/vier jaar Latynonderrig geen beduidende onderskeid vasgestel word wat betref die induktiewe of deduktiewe begrip (afleidingslogika) asook teksbegrip nie. Die leerlinge met vier jaar Latynonderrig vaar wel beter as hul klasgenote (met twee/nul jaar Latynonderrig) by die opspoor van grammatikafoute in Duitse tekste en die samestelling van langer sinne uit kortes.
Haag en Stern (2003) gaan dan verder om uit te vind hoe maklik Spaans aangeleer kan word met die reedsverworwe Latynkennis. Na afloop van 'n aanvangskursus in Spaans moet 'n Duitse teks in Spaans vertaal word. Twee groepe is met mekaar vergelyk: die een groep het kennis van Frans gehad, terwyl die ander kennis van Latyn gehad het. Die studente met Latyn as tweede vreemdetaal het swakker gevaar as die studente met Frans as tweede vreemdetaal. Die swakplek van die Latyngroep is veral by die gebruik van die voorsetsels en by die vervoeging.<ref name=haagstern />
Die Frankfurtse romanis Horst G. Klein glo byvoorbeeld Frans is aansienlik beter as Latyn om as sogenaamde brugtaal te dien by die aanleer van ander Romaanse tale.<ref name=klein>{{de}}[https://web.archive.org/web/20020322174409/http://www.eurocomresearch.net/lit/bruecke.htm Horst G. Klein. Das Französische: Die optimale Brücke zum Leseverstehen romanischer Sprachen]</ref> Dit kan verklaar word deur die groot ooreenkomste wat taalleer en woordeskat betref tussen Frans en die ander Romaanse tale. Sandra Hutterli sonder onder andere by name Latyn uit as 'n taal wat as brugtaal ongeskik is.<ref name=Hutterli>Hutterli et al.: ''Do you parlez andere lingue?: Fremdsprachen lernen in der Schule'', Zürich 2008, S. 137</ref>
'n Amerikaanse studie onderskraag ook nie die aanname dat Latynkennis die aanleer van mediese terminologie vergemaklik nie.<ref name=pampush>Pampush JD, Petto AJ. (2011): Familiarity with Latin and Greek anatomical terms and course performance in undergraduates. Anat Sci Educ. 2011 Jan-Feb;4(1):9-15. {{DOI|10.1002/ase.189}}. {{PMID|21265031}}.</ref>
=== Geskiedenis van Latynonderrig in die Duitse gebied ===
Die Latynonderrig in die Duitse taalgebied van vandag kan teruggevoer word na die Middeleeue, toe Iers-Skotse monnike sendingwerk onder die Germane doen en die eerste skole stig. In die Middeleeue en die vroeë moderne tyd bly Latyn die taal van die geestelikes en die geleerdes, wat die taal aktief en passief moet beheers, hoe onbeholpe dan ook. In die juniorfase word die kernbegrippe van Latyn geleer en lesse van die klassieke skrywers behandel. In die seniorfase word hoofsaaklik Duitse tekste in Latyn vertaal.
In die 19de eeu voer die humanistiese gimnasium met Latyn en Grieks die botoon. Elkeen wat universiteit toe wil gaan moet albei tale leer. Eers teen 1900 tydens die Pruisiese Skoolkonferensie vind die gelykstelling van die Realgymnasium met die Oberrealschule plaas. Latynonderrig duur egter nog voort by baie gimnasia tot en met die [[Republiek van Weimar]]. Onder die nuwe nasionaalsosialistiese bewind word die ou tale aanvanklik skerp bevraagteken. Die kulturele soewereiniteit (''Kulturhoheit'') van enkele deelstate word afgeskaf en die onderwysstelsel sentraliseer. Daar heers onsekerheid oor die toekoms van middelbare onderwys en die onderrig van die antieke tale tot 1938. Uiteindelik word die (humanistiese) gimnasium (met Latyn en Grieks) as "spesiale soort" (Sonderform) Oberschule (slegs vir seuns) toegelaat. In wese word Latyn egter weer verpligtend in die hoofstroom-Oberschule (vir seuns), en as 't ware as tweede vreemde taal vanaf die 7de skooljaar (naas Engels wat die eerste vreemde taal is).
Na 1945 word in die enkele deelstate in die Wessone hul kulturele soewereniteit terugbesorg. In die oostelike deel wat later die DDR sou word, bly die onderwys steeds sentralisties ingesteld. Terwyl in die Weste daar weer 'n opbloei in die onderrig van die antieke tale plaasvind en die algemeen-vormende karakter (Allgemeinbildender Charakter) van hierdie vakke benadruk word, kwyn dit drasties in die DDR verder weg.
Teen die einde van die 1960's tree 'n nuwe vraagstuk na vore. 'n Boek uit die VSA getiteld ''Bildungsreform als Revision des Curriculum (1967)'' wat in die boek van Saul B. Robinsohn genoem word, bevraagteken die tradisionele onderwysmetodes. Nie alleen die tradisionele Latynse skoollesse nie, maar sommer Latynonderrig in die geheel, en die geskiedenisklas (veral die onderrig van die antieke of Middeleeuse geskiedenis), kom onder skoot. Sedertdien gaan dit nie meer om die eeue-oue leerstof van geslag tot geslag oor te dra nie, maar om watter kwalifikasies (d.w.s. kennis, vermoëns en vaardighede) 'n kind, wat nou skoolgaan, moet beskik om probleme op sy toekomspad as "mondige burger" die hoof te bied. En selfstandig te wees. Sodoende is die nuwe bespreking van pligvakke en die leer- en werkmetodes in 'n beroepsgerigte rigting gestuur. Dit word gedeeltelik deurgevoer in die hervorming van die gimnasiale seniorfase vanaf 1972. Nou kon die gimnasiaste hul vakke in die seniorfase self kies, en hoef nie meer die ou tale te kies nie.
Die Latyndidaktiek in Duitsland (byvoorbeeld Rainer Nickel, Friedrich Maier, Hans-Joachim Glücklich) laat ook nie gras onder hulle voete groei nie. Met heelwat moeite gaan hulle in die 1970's tot die aanval oor om veld terug te wen. In enkele deelstate het ook vandag nog minstens 'n derde, meer dikwels selfs die helfte van alle leerlinge wat by 'n gimnasium skoolgegaan het, êrens in hul skoolloopbaan Latynonderrig gehad. Na die hereniging van Duitsland (1990) word die Latynonderrig ook by die nuwe deelstate weer sterk ingevoer. Omstreeks die jaar 2000 groei die aantal Latynleerlinge selfs sterk aan.
=== Kritiek ===
Die Latynonderrig op skool is keer op keer die onderwerp van hewige kritiek. Die teenstanders van die ou tale herhaal dikwels die volgende standpunte (met hul weerleggings):<ref>Belege und Entkräftung finden sich bei [[Karl-Wilhelm Weeber]]: Mit dem Latein am Ende? Tradition mit Perspektiven, Göttingen 1998, passim {{ISBN|3-525-34003-6}}</ref>
* Die vakke is stand- en klasgebonde (wat sinspeel op 'n vakkeuse slegs bestem vir die elite)
As mens nog in die Duitsland van die 1950's en 1960's vasgevang is, ja. Maar in die moderne tyd is aantreklike leermateriaal en bekostigbare (en gesubsidieerde) ekstra klasse vir iedereen beskikbaar om die leemtes te vul - Mamma en Pappa hoef nie meer tot laataand oor die huiswerk te buk nie.<ref name="Klett" />
Vroeër is ook aangevoer Latyn is 'n seunsvak. Maar meer as die helfte van die klas is dogters. Die inhoud spreek tot die hart van sowel seuns as dogters. Ook waar daar op die verheerliking van slagvelde voortborduur word, ondersoek mens eerder Caesar se oorredingsvermoë wat tussen die reëls verborge lê.<ref name="Klett" />
* Hul inhoud is verouderd, agterhaald en daarom nutteloos
Duitsland het meer Latynleerlinge as in die verlede. Ook in die Gesamtschulen word Latyn as vak aangebied.<ref name="Klett" />
Latyn het weliswaar geen onmiddellike nut in die werksplek nie, veral nie in die vervaardigingsbedryf nie. Maar opvoeding beteken veel meer as bloot opleiding en beroepsvoorbereiding (as om bloot net nog 'n ratjie in die groot geoliede masjien te wees); 'n mens kyk hier na uitbou en vorming van persoonlikheid, beoordelingsvermoë en die kultuur-historiese oordeelkundigheid. Latyn is wel bruikbaar wat die kernbegrippe van die grammatika betref, by die aanleer van vreemde tale, vir die vermoë om Duits te bemeester (by die vertaalwerk), algemene kennis, en die kritiese blik op die samelewing. Latyn kweek ook 'n gesonde houding en vaardighede soos noukeurigheid, grondigheid en oplossingsvermoë. Hierdie vaardighede word ook in ander velde gebruik.<ref name="Klett" />
Hoewel dit waar is dat niemand buiten kenners Latyn aktief besig nie, behoort die tekste steeds tot die Wêreldliteratuur en die inhoud en temas bly steeds topaktueel. Cicero en Ovidius staan Shakespeare of Goethe geen stuk agteruit nie. Verder leef Latyn in baie tale voort, nie alleen in sy dogtertale nie, maar ook in Engels en Duits.<ref name="Klett">{{de}}[https://www.klett.de/inhalt/sixcms/media.php/145/gute_gruende_latein.pdf Klett.de: Viele gute Gründe, Latein zu lernen]</ref>
* Die vakke is te moeilik, te abstrak, te teoreties.
Die struktuur en uitgangsvorme is wel talryk en mens moet verskeie tegnieke gebruik en ontwikkel om die Latynse teks baas te raak. In hierdie opsig kan mens wel van 'n veeleisende vak praat. Die uitspraak en spelling is wel maklik - elkeen wat kan lees, kan Latynse tekste voorlees. Daar is Engels en Frans baie moeiliker.<ref name="Klett" />
Om aan te voer Latyn is 'n "drilvak" ('Paukfach'), beteken dit om "sonder enige sin" te leer, en dit is nie so nie. Dit is soms nodig om op strukturele wyse die uitgangsvorme en woordeskat intensief uit die kop te leer. Juis daarom kan Latyn help hoe om te leer: leer hoe om te leer. Dit kom ander vakke ook heeltemal ten goede. Om te leer is by tye soms moeilik, maar dit is altyd sinvol en berei mens voor vir die toekoms.<ref name="Klett" />
Hoewel die onderwyser en die onderrig droog of interessant kan wees, is die leerplan moderniseer en die tekste en inhoud gekies wat by die leerling pas. Hierdie motiverende prikkels beteken geen kwaliteitsverlies nie, maar is 'n bate om die kwaliteit te verbeter, juis omdat die lesse vir die leerlinge aangenaam is.<ref name="Klett" />
* Hierdie vakke strem (weens die aantal ure) of vernietig (deur die moeilikheidsgraad) die skoolloopbaan van die leerling.
Die aanleer van Latyn gaan dikwels ten koste van 'n moderne vreemdetaal, in die reël Frans. Die Europese Kommissie, wat op die gebied van vreemde tale 'n beleidsfunksie beklee, erken weliswaar die wesentlike belang by die aanleer van ou tale. In die praktyk skep hierdie liggaam egter 'n versperring teen Latynonderrig, omdat twee moderne Europese tale naas die moedertaal by skoolverlaters toenemend ingeprent word (met verwysing na die "Witskrif oor Onderwys en Opleiding" van 1995).<ref>[http://europa.eu/documents/comm/white_papers/pdf/com95_590_de.pdf Text des ''Weißbuchs'' auf der Seite der Kommission, hier S. 59], PDF, abgerufen am 4. November 2015</ref>
As mens die statistiek van al die deelstate van Duitsland se onderwysdepartemente egter van nader bekyk, kies die meeste Latynleerlinge in elk geval vele vreemde tale op skool. Dit is nie soseer omdat die aantal bleeksiele onder die Latynleeringe hoër is nie, maar omdat Latyn 'n grondvak is en die aanleer van vreemde tale aansienlik vergemaklik.<ref name="Klett" />
In van die debatte in die middel-2000's word die vierjarige Latynonderrig se gehalte gekritiseer. In weerwil van die groot steun wat hierdie vak kry, versleg die standaard. Hierdie kritiek val egter gereeld op dowe ore. Daar word skerp gestel: "Nog nooit het so baie leerlinge in Duitsland so sleg Latyn geleer nie".<ref>Artikel in die ''Süddeutschen Zeitung'' op 2 April 2006 deur J. Schloemann: "Für manche von der alten Schule ist das sprachliche Niveau da schon wieder fast zu schülerfreundlich, die Notengebung zu lasch; der Spruch geht um, es hätten noch nie so viele Schüler so schlecht Latein gelernt."</ref>
=== Toekoms van die vak ===
In Duitsland is Latyn 'n vreemde taal wat die derde meeste geleer word. Onder die Europese lande het hierdie rang intussen 'n uitsondering geword, selfs al word Latyn in die meeste Europese lande nog aangebied.
In die afgelope jare het die aantal Duitse leerlinge in die vak Latyn gestyg tot 807 800 (in die skooljaar 2010/2011 by algemeen-vormende skole; dit is 9,2% van die 8,8 miljoen leerlinge landwyd; tussen 11,6% in Beiere en 3,4% in Thüringen). Twee jaar later het die syfer teruggesak: 740 302 leerlinge (= 8,7% van die hele Duitse leerlingbevolking ), die meeste 11,4% in Beiere, die minste 3,2% in Thüringen.<ref>{{Cite web |url=https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BildungForschungKultur/Schulen/BroschuereSchulenBlick0110018149004.pdf?__blob=publicationFile |title=Schulen auf einen Blick, S. 20f: Fremdsprachen in der deutschen Schule für Schuljahr 2012/13 |access-date= 4 April 2017 |archive-date= 9 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180309231516/https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BildungForschungKultur/Schulen/BroschuereSchulenBlick0110018149004.pdf?__blob=publicationFile |url-status=dead }}</ref>
Latynonderwysers met opleiding in die Latynse filologie word tans in die meeste deelstate opgeraap. Skole gooi ook hul deure oop vir persone met akademiese opleiding in die vakgebied, maar wat geen spesiale onderwyskursusse gevolg het nie en ook nie by skole geproef het nie. Tans verlaat daar jaarliks slegs 225-375 leerkragte die Studieseminare met die tweede staatseksamen. Dit is juis hierdie gesogtheid van hierdie vak ter voorbereiding van die hoër onderwys wat hom nog 'n plek gun in 'n wêreld wat deesdae deur moderne vreemde tale oorheers word.
{| class="wikitable"
| colspan="10" |<center>'''Syfers van aantal leerlinge per uitgesoekte tweede en derde vreemde taal in Duitsland'''<ref>[https://www.altphilologenverband.de/forumclassicum/pdf/FC2016-3.pdf Behrendt, A. & Korn, M. 2016. Schülerzahlen im Fach Latein und Entwicklungsperspektiven der Fachdidaktik. ''Forum Classicum'', 59(3): S. 156–157.]</ref></center>
|-
|
|SJ
07/08
|SJ
08/09
|SJ
09/10
|SJ
10/11
|SJ
11/12
|SJ
12/13
|SJ
13/14
|SJ
14/15
|Verandering
vanaf
07/08 tot
14/15
|-
|'''Latyn'''
|'''825 275'''
|'''832 891'''
|'''822 673'''
|'''807 839'''
|'''772 705'''
|'''740 302'''
|'''709 407'''
|'''688 625'''
|'''– 16,6 %'''
|-
|Frans
|1 697 026
|1 700 116
|1 694 173
|1 649 922
|1 632 803
|1 599 073
|1 556 275
|1 535 600
|– 9,5 %
|-
|Spaans
|285 480
|320 599
|337 294
|362 295
|374 664
|384 781
|391 552
|404 183
|<nowiki>+ 41,6 %</nowiki>
|-
|Russies
|99 991
|99 884
|101 377
|104 464
|106 620
|108 391
|107 132
|108 922
|<nowiki>+ 8,9 %</nowiki>
|-
|Leerlinge van algemeen-vormende skole
|9 183 811
|9 023 572
|8 905 800
|8 796 894
|8 678 196
|8 556 879
|8 420 111
|8 366 666
|– 8,9 %
|}
{| class="wikitable"
| colspan="11" |'''Die persentasies uit die totale nasionale leerlingtal volgens uitgesoekte eerste, tweede, derde en vierde vreemde taal in Duitsland.'''<ref>[https://www.altphilologenverband.de/forumclassicum/pdf/FC2016-4.pdf Beyer, A. 2016. Antwort auf Anja Behrendt und Matthias Korn, Schülerzahlen im Fach Latein und Entwicklungsperspektiven der Fachdidaktik (Forum Classicum 3/2016, 156-157). ''Forum Classicum'', 59(4): S. 231–232.]</ref>
|-
|
|SJ
07/08
|SJ
08/09
|SJ
09/10
|SJ
10/11
|SJ
11/12
|SJ
12/13
|SJ
13/14
|SJ
14/15
|Jaarlikse groei
|Groei oor agt jaar
|-
|Engels
|70,80
|70,27
|70,71
|71,26
|71,36
|71,39
|71,51
|71,61
|0,14
|1,14
|-
|Frans
|16,29
|16,34
|16,01
|15,42
|15,43
|15,34
|15,23
|15,12
|<nowiki>-0,93</nowiki>
|<nowiki>-7,75</nowiki>
|-
|'''Latyn'''
|'''7,92'''
|'''8,01'''
|'''7,78'''
|'''7,55'''
|'''7,30'''
|'''7,10'''
|'''6,94'''
|'''6,78'''
|'''-1,93'''
|'''-16,85'''
|-
|Oudgrieks
|0,15
|0,15
|0,14
|0,13
|0,13
|0,12
|0,12
|0,12
|<nowiki>-3,34</nowiki>
|<nowiki>-31,23</nowiki>
|-
|Spaans
|2,74
|3,08
|3,19
|3,39
|3,54
|3,69
|3,83
|3,98
|4,77
|31,13
|-
|Italiaans
|0,50
|0,54
|0,53
|0,55
|0,55
|0,56
|0,52
|0,50
|0,05
|0,41
|-
|Russies
|0,96
|0,96
|0,96
|0,98
|1,01
|1,04
|1,05
|1,07
|1,39
|10,49
|-
|Turks
|0,11
|0,10
|0,10
|0,11
|0,07
|0,12
|0,12
|0,12
|0,73
|5,67
|-
|Ander/Nie vermeld
|0,53
|0,55
|0,58
|0,61
|0,62
|0,64
|0,68
|0,70
|3,70
|25,20
|}
{| class="wikitable"
| colspan="20" |'''Totale aantal Latynstudente per studiejaar aan Duitse tersiêre instellings'''<ref>[https://www-genesis.destatis.de/genesis/online/data;jsessionid=83AD9D54D6BC17E1173E57F7467EEB3C.tomcat_GO_1_2?operation=abruftabelleAbrufen&selectionname=21311-0003&levelindex=1&levelid=1491513183602&index=1 Aanpassing van Tabel 21311-0003 by DeStatis.]</ref>
|-
|
|
|'''1998/<br />1999'''
|'''1999/<br />2000'''
|'''2000/<br />2001'''
|'''2001/<br />2002'''
|'''2002/<br />2003'''
|'''2003/<br />2004'''
|'''2004/<br />2005'''
|'''2005/<br />2006'''
|'''2006/<br />2007'''
|'''2007/<br />2008'''
|'''2008/<br />2009'''
|'''2009/<br />2010'''
|'''2010/<br />2011'''
|'''2011/<br />2012'''
|'''2012/<br />2013'''
|'''2013/<br />2014'''
|'''2014/<br />2015'''
|'''2015/<br />2016'''
|-
| rowspan="3" |'''Duitse studente'''
|Manlik
|1265
|1 145
|1 101
|1 040
|1 065
|1 076
|981
|1 080
|1 207
|1 258
|1 374
|1 410
| 1 463
|1 603
|1 621
| 1 650
|1 618
|1 444
|-
|Vroulik
|1520
|1 395
|1 385
|1 300
|1 406
|1 409
|1 419
|1 657
|1 931
|2 102
|2 282
|2 363
|2 477
|2 561
|2 530
|2 493
|2 306
|1 957
|-
|'''Altesaam'''
|'''2785'''
|'''2 540'''
|'''2 486'''
|'''2 340'''
|'''2 471'''
|'''2 485'''
|'''2 400'''
|'''2 737'''
|'''3 138'''
|'''3 360'''
|'''3 656'''
|'''3 773'''
|'''3 940'''
|'''4 164'''
|'''4 151'''
|'''4 143'''
|'''3 924'''
|'''3 401'''
|-
| rowspan="3" |'''Buitelandse'''
'''studente'''
|Manlik
|44
|54
|47
|46
|49
|52
|33
|39
|38
|34
|39
|43
|43
|49
|50
|43
|33
|33
|-
|Vroulik
|56
|56
|58
|68
|69
|93
|76
|75
|78
|82
|81
|83
|81
|89
|81
|82
|86
|74
|-
|'''Altesaam'''
|'''100'''
|'''110'''
|'''105'''
|'''114'''
|'''118'''
|'''145'''
|'''109'''
|'''114'''
|'''116'''
|'''116'''
|'''120'''
|'''126'''
|'''124'''
|'''138'''
|'''131'''
|'''125'''
|'''119'''
|'''107'''
|-
| rowspan="3" |'''Duitse en buitelandse studente'''
|Manlik
|1 309
|1 199
|1 148
|1 086
|1 114
|1 128
|1 014
|1 119
|1 245
|1 292
|1 413
|1 453
|1 506
|1 652
|1 671
|1 693
|1 651
|1 477
|-
|Vroulik
|1 576
|1 451
|1 443
|1 368
|1 475
|1 502
|1 495
|1 732
|2 009
|2 184
|2 363
|2 446
|2 558
|2 650
|2 611
|2 575
|2 392
|2 031
|-
|'''Altesaam'''
|'''2 885'''
|'''2 650'''
|'''2 591'''
|'''2 454'''
|'''2 589'''
|'''2 630'''
|'''2 509'''
|'''2 851'''
|'''3 254'''
|'''3 476'''
|'''3 776'''
|'''3 899'''
|'''4 064'''
|'''4 302'''
|'''4 282'''
|'''4 268'''
|'''4 043'''
|'''3 508'''
|}
== Frankryk ==
=== Latyn op skool ===
{| class="wikitable"
| colspan="7" |'''Verdeling van leerlinge wat Latyn en Oudgrieks as tweede vreemde taal leer (aanvang van nuwe skooljaar 2015)<ref name=":0" />'''
|-
| rowspan="2" |'''Tipe skool'''
| rowspan="2" |'''Graad'''
| rowspan="2" |'''Totale aantal leerlinge per graad'''
| colspan="2" |'''Latyn'''
| colspan="2" |'''Oudgrieks'''
|-
|'''Leerlinge'''
|'''%'''
|'''Leerlinge'''
|'''%'''
|-
| rowspan="9" |'''Staatskool'''
|Cinquième
|620 177
|115 109
|18,6
|<nowiki>-</nowiki>
|<nowiki>-</nowiki>
|-
|Quatrième
|620 850
|95 756
|15,4
|<nowiki>-</nowiki>
|<nowiki>-</nowiki>
|-
|Troisième
|634 830
|84 887
|13,4
|12 581
|2,0
|-
|'''Totaal cinquième tot troisième'''
|'''1 875 857'''
|'''295 752'''
|'''15,8'''
|'''12 581'''
|'''2,0'''
|-
|Seconde générale et technologique
|448 215
|17 551
|3,9
|5 159
|1,2
|-
|Première générale et technologique
|391 410
|13 826
|3,5
|3 775
|1,0
|-
|Terminale générale et technologique
|383 753
|12 735
|3,3
|3 436
|0,9
|-
|'''Totaal second cycle général et technologique'''
|'''1 223 378'''
|'''44 112'''
|'''3,6'''
|'''12 370'''
|'''1,0'''
|-
|'''Totaal Staatskool'''
|'''3 099 235'''
|'''339 864'''
|'''11,0'''
|'''24 951'''
|'''1,3'''
|-
| rowspan="9" |'''Privaatskool'''
|Cinquième
|172 667
|41 346
|23,9
|<nowiki>-</nowiki>
|<nowiki>-</nowiki>
|-
|Quatrième
|171 810
|33 072
|19,2
|<nowiki>-</nowiki>
|<nowiki>-</nowiki>
|-
|Troisième
|174 357
|30 345
|17,4
|3 161
|1,8
|-
|'''Totaal cinquième tot troisième'''
|'''518 834'''
|'''104 763'''
|'''20,2'''
|'''3 161'''
|'''1,8'''
|-
|Seconde générale et technologique
|117 995
|11 159
|9,5
|2 270
|1,9
|-
|Première générale et technologique
|106 955
|8 893
|8,3
|1 589
|1,5
|-
|Terminale générale et technologique
|102 319
|8 525
|8,3
|1 514
|1,5
|-
|'''Totaal second cycle général et technologique'''
|'''327 269'''
|'''28 577'''
|'''8,7'''
|'''5 373'''
|'''1,6'''
|-
|'''Totaal Privaatskool'''
|'''846 103'''
|'''133 340'''
|'''15,8'''
|'''8 534'''
|'''1,7'''
|-
| rowspan="8" |'''Staatskool en Privaatskool'''
|Cinquième
|792 844
|156 455
|19,7
|<nowiki>-</nowiki>
|<nowiki>-</nowiki>
|-
|Quatrième
|792 660
|128 828
|16,3
|<nowiki>-</nowiki>
|<nowiki>-</nowiki>
|-
|Troisième
|809 187
|115 232
|14,2
|15 742
|1,9
|-
|'''Totaal cinquième tot troisième'''
|'''2 394 691'''
|'''400 515'''
|'''16,7'''
|'''15 742'''
|1,9
|-
|Seconde générale et technologique
|566 210
|28 710
|5,1
|7 429
|1,3
|-
|Première générale et technologique
|498 365
|22 719
|4,6
|5 364
|1,1
|-
|Terminale générale et technologique
|486 072
|21 260
|4,4
|4 950
|1,0
|-
|'''Totaal second cycle général et technologique'''
|'''1 550 647'''
|'''72 689'''
|'''4,7'''
|'''17 743'''
|1,1
|}
=== Latyn steeds "die taal van die Franse bevoorregtes" ===
Die Franse statistiek sit spesiaal 'n tabelletjie opsy om aan te toon uit watter sogenaamde "klas" van die samelewing die meeste leerlinge van Latyn kom. Ten eerste is die leerlinge persentasiegewys nogal 'n rapsie meer in die privaatskole as in die staatskole (''veral'' in die hoër standerds). Ten tweede word 'n klasstelsel (gegrond op die beroepe van die ouers of voogde) bedink waaruit die leerlinge glo vandaan sou kom:
* '''Favorisée A''' (''bevoorregtes, klas A''): hoofuitvoerende beamptes of bestuurders van 'n saak met tien of meer werknemers, hooggeskoolde beroepe, laerskoolonderwysers, hoërskoolonderwysers
* '''Favorisée B''' (''bevoorregtes, klas B'') : vakspesialiste (behalwe onderwysers), afgetredenes van spesialis- of tegniese beroepe.
* '''Moyenne''' (''burgerlik, gemiddeld, middelklas''): boere, ambagslui en handelslui (en ooreenkomstige gepensioneerdes), werknemers.
* '''Défavorisée''' (''minderbedeeld, arm, agtergeblewe''): arbeiders, afgetrede arbeiders en werknemers, werkloses (diegene wat nog nooit gewerk het nie, of tans sonder werk sit)
Die statistiekblad van die Departement van Nasionale Onderwys draai geen doekies om nie:<ref>{{Cite web |url=http://cache.media.education.gouv.fr/file/2016/97/5/depp_rers_2016_614975.pdf |title=REPÈRES & RÉFÉRENCES STATISTIQUES 2016: direction de l'évaluation, de la prospective et de la performance, p. 122 |access-date= 5 April 2017 |archive-date=20 Maart 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320041349/http://cache.media.education.gouv.fr/file/2016/97/5/depp_rers_2016_614975.pdf |url-status=dead }}</ref>
{| border="0"
|-
| valign="top" align="left" | '''Frans'''
| valign="top" align="left" | '''Afrikaans'''
|-
| valign="top" align="left" style="background-color:#EEEEEE" | L’étude du latin demeure fortement liée à l’origine sociale.
| valign="top" align="left" style="background-color:#FFFFFF" | Latynonderrig staan steeds in noue samehang met die maatskaplike herkoms.
|-
| valign="top" align="left" style="background-color:#EEEEEE" | Ainsi, en classe de cinquième, seulement 12,6 % des élèves d’origine sociale défavorisée apprennent le latin,
| valign="top" align="left" style="background-color:#FFFFFF" | Dus, in die ''cinquième'' (7de skooljaar; 12-jariges) leer slegs 12,6% van diegene uit 'n agtergeblewe agtergrond Latyn.
|-
| valign="top" align="left" style="background-color:#EEEEEE" | contre 31,8 % des élèves d’origine très favorisée.
| valign="top" align="left" style="background-color:#FFFFFF" | Daarteenoor leer 31,8% van die leerlinge vanuit 'n gegoede agtergrond Latyn.
|-
| valign="top" align="left" style="background-color:#EEEEEE" | Le constat est le même en classe de troisième :
| valign="top" align="left" style="background-color:#FFFFFF" | In die ''troisième'' (9de skooljaar; 14-jariges) lyk dit nie veel anders nie:
|-
| valign="top" align="left" style="background-color:#EEEEEE" | 9,0 % desélèves de milieu défavorisé étudient le latin, contre 23,2 % des élèves de milieu très favorisé.
| valign="top" align="left" style="background-color:#FFFFFF" | daar is die syfer 9,0% by die agtergeblewenes teenoor 23,2% by diegene uit 'n baie bevoorregte agtergrond.
|}
Hier is die onderstaande tabel:
{| class="wikitable"
| colspan="7" |'''Verdeling van die studente in Latyn op “collège“ volgens maatskaplike afkoms (begin van nuwe skooljaar, 2015)'''<ref name=":0">{{Cite web |url=http://cache.media.education.gouv.fr/file/2016/97/5/depp_rers_2016_614975.pdf |title=REPÈRES & RÉFÉRENCES STATISTIQUES 2016: direction de l'évaluation, de la prospective et de la performance, p. 123 |access-date= 5 April 2017 |archive-date=20 Maart 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320041349/http://cache.media.education.gouv.fr/file/2016/97/5/depp_rers_2016_614975.pdf |url-status=dead }}</ref>
|-
|
|
|'''Favorisée A'''
|'''Favorisée B'''
|'''Moyenne'''
|'''Défavorisée'''
|'''Totaal'''
|-
| rowspan="4" |Aantal Latynleerlinge
|Cinquième
|58 183
|21 491
|38 303
|38 479
|156 455
|-
|Quatrième
|47 938
|18 047
|31 676
|31 167
|128 828
|-
|Troisième
|43 125
|16 502
|28 023
|27 581
|115 232
|-
|'''Totaal cinquième tot troisième'''
|'''149 246'''
|'''56 040'''
|'''98 002'''
|'''97 227'''
|'''400 515'''
|-
| rowspan="4" |Persentasie Latynleerlinge
|Cinquième
|31,8
|21,6
|18,0
|12,6
|19,7
|-
|Quatrième
|26,1
|18,0
|14,8
|10,3
|16,3
|-
|Troisième
|23,2
|16,0
|12,8
|9,0
|14,2
|-
|'''Totaal cinquième tot troisième'''
|'''27,0'''
|'''18,5'''
|'''15,2'''
|'''10,6'''
|'''16,7'''
|}
== Italië ==
In Italië is Oudgrieks en Latyn pligvakke aan die Liceo Classico (Humanistiese Gimnasium). Die lesure is altesaam 5 ure lank per week vir Latyn en 4 uur per week vir Oudgrieks. Die Liceo Classico duur 5 jaar. In 2014/2015 was 6% van die Italiaanse leerlinge skoolgaande by die Liceo Classico (10-11% in 2003/2004). Latyn is egter ook 'n pligvak by die Liceo Scientifico (Wetenskaplike Gimnasium, 15,4% van die Italiaanse leerlinge van 2014/2015) en die Liceo delle scienze umane (Geesteswetenskaplike gimnasium, 7,4%). Altesaam leer 28,8% van die Italiaanse leerlinge Latyn.<ref>http://www.studenti.it/superiori/scuola/iscrizioni-online-2015-scuola-superiore-dati.php</ref>
== Nederland ==
By 39 gimnasia in Nederland in die skooljaar 2022/2023 word die aantal leerlinge geraam op 177 "dubbelvakkers", dit wil sê, leerlinge wat Grieks en Latyn neem. Maar in hierdie skooljaar, uit die 4 531 kandidate wat Nederlands neem, was daar 1 639 leerlinge wat Grieks geneem het, en 3 069 Latyn. As mens die syfers van Grieks en Latyn bymekaar sou tel, is dit 177 meer as vir Nederlands. Wat mens wel moet onthou is dat daar instromelinge is wat vir hul havo-diploma (''Hoger algemeen voortgezet onderwijs'') vrystelling soek vir die ckv (''Culturele en kunstzinnige vorming''). Verdere statistiek sluit in:<ref>[https://www.stilus.nl/examen/index.htm#percentage Stilus.nl: Percentage eindexamenkandidaten met Grieks én Latijn]</ref>
:2021/2022: 39 gimnasia met 4 361 eksamenkandidate Nederlands en 133 dubbelvakkers: 3,0%
:2020/2021: [[Coronavirus]]. Geen sentrale eksamens is afgelê nie.
:2019/2020: 35 gimnasia met 4 186 eksamenkandidaten Nederlands en 130 dubbelvakkers: 3,1%
:2018/2019: 37 gimnasia met 4 278 eksamenkandidaten Nederlands en 185 dubbelvakkers: 4,3%
:2017/2018: 36 gimnasia met 4 143 eksamenkandidaten Nederlands en 127 dubbelvakkers: 3,0%
Sou mens egter na die geheelbeeld kyk, en kyk na die aantal eksamenkandidate oor die algemeen, wat nie noodwendig Nederlands neem nie, in die jaar 2022 vir havo en vwo onderskeidelik, lyk die syfer anders. Dit benadruk onder meer die kosmopolitiese aard van Nederland self. Maar, die ''aantal kandidate'' is gegrond op die aantal eksamens wat deur die skole bestel is. Die aantal kandidate wat in die werklikheid die eksamen aflê, is dikwels 5 tot 10 persent laer, omdat skole soms om veiligheidsredes meer aanvra (soos as 'n vraestel beskadig sou word).<ref>[https://www.stilus.nl/examen/x-0193.pdf College voor Toetsen en Examens. Persmap. Centraal Examen 2022. 12 april 2022.]</ref> Die vwo staan vir ''Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs'', dus, diegene wat universiteit toe wil gaan.
{| class="wikitable"
|+ Aantal eksamenkandidate vir 2022/2023 skooljaar
|-
! Vak !! havo !! vwo
|-
| Engels || 54 966 || 41 374
|-
| Nederlands || 54 956 || 40 890
|-
| Duits || 15 278 || 19 830
|-
| Frans || 10 080 || 15 095
|-
| '''Latyn''' || '''-''' || '''7 001'''
|-
| Spaans || 1 283 || 2 509
|-
| '''Grieks''' || '''-''' || '''3 114'''
|-
| Arabies || 95 || 50
|-
| Fries || 55 || 35
|-
| Turks || 26 || 32
|-
| Russies || 15 || 40
|-
|}
== Oostenryk ==
In Oostenryk is Latyn 'n toelatingsvereiste vir baie vakrigtings en daarom by die gimnasium (maar nie by die Realgymnasium nie) 'n verpligte bestanddeel van die leerplan. Latyn kan by die gimnasium vanaf die 7de skoolvlak (3de graad in die gimnasium) onderrig word. Wanneer daar in die 7de skoolvlak reeds 'n ander vreemde taal gekies kan word, word Latyn vanaf die 9de skoolvlak (5de graad in die gimnasium) verpligtend. Die jongste ontwikkeling toon in die juniorstanderds van die gimnasium word graag 'n tweede, lewende vreemde taal gekies, naas Latyn in die seniorstanderds wat in elk geval verpligtend is.
In die Realgymnasium kan vanaf die 9de skoolvlak (5de graad in die gimnasium) nog 'n vreemde taal gekies word. Dit is meestal Latyn of Frans, maar dikwels is Spaans of Italiaans ook 'n beskikbare vak. Ook by handelskole word Latyn dikwels as keusevak aangebied.
Universiteite vereis minstens 10 lesure Latyn vanaf die 9de skoolvlak, waarby elkeen van die reedsvermelde vorme erken word. Andersins word die Latinum vereis. Latyn het daarom 'n stewige vastrapplek in Oostenryk.
=== Geskiedenis ===
In die Latynskole van die Middeleeue is oorwegend Latyn geleer. Met tot drie ure Latyn per dag kon 'n skoolverlater die taal byna praat, en in ieder geval vlot lees, sodat (Nieu-)latynse tekste geen hindernis gestel het nie. In die 19de eeu was Latyn steeds die kenmerkende leervak van die gimnasium en word vanaf die 5de skoolvlak (1ste graad in die gimnasium) onderrig. In die latere Realgymnasium was Latyn vanaf die 7de skoolvlak (3de graad Realgymnasium) vir ses jaar lank verpligtend. Die verskil tussen die gimnasium van die ander tipes skole soos die Realschule (wat nie met die Realgymnasium verwar moet word nie, hoewel hierdie skool na die Realgymnasium toe ontwikkel het), was die handelstale soos Frans en later Engels wat die voorgrond betree het. 'n Eerste hervorming vind in 1927 plaas toe Latyn ook in die hoofstroomskole as keusevak ingestel is om die oorgang na die Realgimnasium te vergemaklik. Die geringe aanbod word egter nie aangeneem nie. Latyn was tot in die 1960's vanaf die 5de skoolvlak (1ste graad gimnasium) 'n verpligte vak. Na die hervormings ingevolge die skoolwet is Latyn gewoonlik eers vanaf die 7de skoolvlak (3de graad gimnasium) verpligtend, terwyl vanaf die 5de skoolvlak Engels aangebied word.<ref>{{Cite web |url=http://flv.at/Fm021/latein.htm |title=argiefkopie |access-date= 9 April 2017 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304030209/http://flv.at/Fm021/latein.htm |url-status=dead }}</ref>
== Pole ==
Volgens ''[https://play.google.com/books/reader?id=RGgqAAAAYAAJ&hl=de&pg=GBS.PA1| Historya języka Łacińskiego w Polsce]'' (1833) deur Karol Mecherzyński loop die paadjie van Latyn in Pole soos volg:
Latyn is volgens die Romeinse ritus in 965 saam met die Christendom in Pole ingevoer. Die eerste priesters is vernaamlik uit Duitsland en Italië gestuur om die Pole te bekeer en te bearbei. Toe die barbaarse Franke, Lombarde, Gote en Slawe ensomeer nog nie in hul eie taal kon skryf nie, word wet en orde in Latyn geskrywe en gehandhaaf.
Om die Christendom (en uitlegging) verstaanbaar onder die Pole te maak, skyn dit of daar tog aanvanklik oorweeg is om die nasionale taal uit te bou, maar hierdie besluit val op dowe ore en die Poolse moedertaal bly sodoende agterweë. Die geestelikes gestuur uit die buiteland het nie die volkstaal van die kerkgangers geken nie en hul nog minder die moeite getroos om Pools aan te leer. Hul apostolaat begin en eindig gewoon by die liturgie, en dit was nou maar eenmaal in Latyn. En basta.
Die Tsjeggiese priesters was veel meer toegeneë om in Tsjeggies te preek, juis omdat hierdie Slawiese taal op daardie tydstip nog veel nader op die sustertaal, Pools, gelyk het. Maar die taalinvloed op Pools was skynbaar nul. Kennis is mag, en die uitlandse geestelikes het oor al die wysheid en pag beskik, soos net verwoord kon word in Latyn. Hierdie Latyn was dié internasionale simbool van beskawing, terwyl Pools (en alles wat daarmee vereenselwig word) beskou is alles wat onbeskaafd en agterlik is: wild, barbaars, en bowenal, vatbaar vir die heidendom. 'n Suiwer [[dichotomie]] is daargestel om Latyn as die verhewe taal van die inligting (kerklik, wêreldlik en wetenskaplik) die volk te probeer oorhaal deur die aanloklike voordele van Latyn soos glinsterende sierade aan te bied; iets wat die volkstaal natuurlik nog nie kon nie. Op hierdie wyse het Latyn 'n noodsaaklike en onmisbare behoefte in Pole geword, die taal van vooruitgang. Maar vir 'n lang tyd kon geen landgenoot as priester of amptenaar dien of kroniek uitgee nie; diegene wat opgang wou maak, of hulself bo die gepeupel wou laat uitstyg, moes Latyn ken.
Daar was reeds Latynse skole met die invoer van die Christendom vanaf 950 tot 1100, nog lank voor die eerste kloosters opgerig is. Deur Pole se betrekking met Italië word heelwat leesstof ingevoer. Tussen 983 en 1005 sorg Urban, die tweede Biskop van Wrocław, dat kinders en jongmense in Latyn geletterd sou word; en daarvoor sou 'n skool in Smogorzów gebou word. Kloosters en abdye het egter apart van hierdie skole gebly, hoewel eersgenoemdes oor die algemeen die gewildste vorm was om Latyn aan die leek oor te dra. In hierdie eeu het die Italianers en Duitsers onder die bewind van Mieszko I die grondslag van die Poolse opvoeding gelê; talryke manuskripte is vanuit Italië na Pole ingevoer.
Maar Pole is nie in een dag bekeer nie, en die aanleer van Latyn groei maar stadig saam met die Christendom. Eers onder Kazimierz I is die Christendom gevestig en konstant aanwesig in die land; die gebruik van die Latynse taal word sodoende verder uitgebrei. Eers toe Latyn op skool en aan die hof nou ongetwyfeld gevestig was, ontwikkel die nasionale taal baie stadig deur die vertaling uit Latyn.
In 2009 leer sowat 35 000 leerlinge Latyn. Daar was sprake van om Latyn by die seniorstanderds by die Lyzeums uit te brei.<ref>Renata Czeladko, Łacina powraca do szkół, Rzeczpospolita, 21. März 2008</ref>
== Rusland ==
In die jare voor [[Pieter I van Rusland|tsaar Pieter die Grote]] het Latyn maar 'n skrale bydrae tot die diplomasie, geneeskunde en onderrig onder die hoëlui gelewer. Bewerings dat die Russiese diplomate gedurende die 16de tot 17de eeu in hul amp op die ambassades in Wes-Europa Latyn op die een of ander wyse aangeleer het, bly in onsekerheid gehul. Lesmateriaal en onderwysverwante tekste is wel uit Latyn in Russies vertaal, net soos daar ook uit Duits en Frans in Russies vertaal is. Russies was ook die voertaal waarmee Latyn aangeleer is; tekste is oor en weer uit Russies in Latyn en ''vica versa'' vertaal. As voertaal is elke Russiese universiteit ''carte blanche'' gegee: party kursusse was in Latyn aangebied, ander kursusse het weer slegs Russies as voertaal gehad, en ander het parallelmedium in sowel Latyn as Russies gevolg. Net soos party kursusse of lesmateriaal ook in Duits en Frans aangebied is. Onder die bewind van [[Katharina II van Rusland|Katharina die Grote]] is Latyn nog verder na die kantlyn geskuif: Rusland het meer volksbewus geword, Frans het as prestigetaal onder die hoogadellikes en die diplomasie geskitter [dikwels omrede die uitspraak van Latyn as lingua franca onverstaanbaar geword het, omrede elke volk Latyn anders leer uitspreek het], die reaksionêre groep wat hul betoë en pleidooie in Latyn gelewer het was al hoe meer slegs in Wes-Europa gesentreer - al hierdie faktore [maar ook die Verligting] het die moedertaal as onderrigtaal in Rusland geregverdig.
Rusland was geen uitsondering op die reël nie; menige Europese lande het dieselfde hervormingspaadjie geloop. Toe Josef II in 1784 Duits die uitsluitlike amptelike taal in Oostenryk-Hongarye gemaak het en Latyn verban het, het Russies in dieselfde dekade nuwe status begin kry.
Hierdie agteruitgang van Latyn is nie noodwendig toe te skryf aan die afwesigheid van die eeue-oue tradisie van Latyn as leertaal soos in Wes- en Sentraal-Europa die geval was nie. Teen die 18de eeu was Latyn tog geen nuutjie in Rusland meer nie. Nog minder was die debat rondom Latyn wat in Wes-Europa gewoed het (en in Rusland aangehoor is), wat later ook teen die laaste helfte van die agttiende eeu onder die hoogadel 'n besprekingpuntjie sou word en die toekomstige taalbeleid sou skaaf. In die koningshuis self het die onderwyser (Frédéric-César de La Harpe) van die kleinkinders ([[Aleksander I van Rusland|Aleksander I]] en Konstantyn Pawlowitsj) van Katharina II aangevoer Latyn is oorbodig - die tsarin het hom gelyk gegee.
Nietemin het van die adel hul kinders in Duitsland en Frankryk laat leer - en hierdie instansies het dikwels steeds Latyn as pligvak gestel, of as voertaal laat dien. Selfs al het Frans ook baie van die oorspronklike funksies van Latyn oorgeneem, het heelwat Franse handboeke die leser aangeraai om Latyn as byvak te neem om die geskiedenis van Frans ten volle te begryp en waardeer. Dit het Latyn opnuut onder die aandag van die adel gebring.<ref>{{Cite web |url=https://vivliofika.library.duke.edu/article/download/16036/7094 |title=Ржеуцкий, B. 2017. О латыни в России, и не только. ''Вивлioѳика: E-Journal of Eighteenth-Century Russian Studies'' (5): 143-148. |access-date=31 Julie 2018 |archive-date=22 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180422052634/http://vivliofika.library.duke.edu/article/download/16036/7094 |url-status=dead }}</ref>
== Suid-Afrika ==
In Suid-Afrika was Latyn aanvanklik een van die verpligte [[matriek]]vakke.
Goewerneur De Chavonnes het in 1714 gepoog om die skoolstelsel te verbeter en die eerste Latynse skool is gestig. Daar is ook voorts bepaal dat alle onderwysers, ook dié wat van plaas tot plaas getrek het, getoets moes word. Die Latynse skool in die Kaap het egter nie lank bestaan nie, omdat welgestelde ouers hul kinders vir verdere opleiding na Europa gestuur het. Hierdie Latynskool, onder leiding van Ds. Slicken, bestaan vanaf 1714 tot 1728. Eers teen 1793 maak 'n Latynskool weer sy deure oop.<ref>{{Cite web |url=http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/63726 |title=Du Toit, P S 1937. ''Onderwys aan die Kaap onder die Kompanjie, 1652–1795''. Kaapstad en Johannesburg: Juta en Kie. |access-date=11 Maart 2016 |archive-date=20 Mei 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520102610/http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/63726 |url-status=dead }}</ref> Tog was daar privaat-Latynonderwysers wat gereeld gekom en gegaan het. Een voorbeeld is [[Otto Mentzel]] (geskool te Joachimsthal Gimnasium in Berlyn) wat in 1733 in die Kaap aangekom en die kroos van Paul Keyser, die seun van eks-Goewerneur Jan de la Fontaine asook die kinders van Luitenant Rudolph Siegfried Alleman onderrig het. Predikante kon ook Latynonderrig gee, waar nodig. Van die eerste Latynse tekste in en oor Suid-Afrika uit Suid-Afrika self sluit in dié van Willem ten Rhyne ([https://play.google.com/store/books/details?id=uXdVAAAAcAAJ&rdid=book-uXdVAAAAcAAJ&rdot=1 ''Schediasma de Promontorio Bonae Spei''], 1686), Johannes Guilihelmus De Grevenbrouk ('n privaatversameling van 81 boeke in Latyn, asook sy eie briewe geskrewe in "woordeboeklatyn"), en Gijsbert Hemmy (''Oratio Latina de Promontorio Bonae Spei'', 1767). Meestal handel hierdie werke oor die KhoiKhoin, maar ook die klimaat, omgewing, plante- en dierelewe.<ref>[http://akroterion.journals.ac.za/pub/article/download/102/114 Van Stekelenburg, A.V. 2003. The Cape in Latin and Latin in the Cape in the 17th and 18th Centuries. Arranged and edited by J M Claassen. ''Akroterion'' 48:89-109.]</ref>
Op 5 Julie 1822 het lord Charles Somerset 'n proklamasie uitgevaardig dat Engels die enigste amptelike taal in die Kaapkolonie is. Engels en Latyn was die enigste tale wat in die staatskole onderrig kon word.<ref>[https://ujdigispace.uj.ac.za/bitstream/handle/10210/1849/bHOOFSTUK1en2en3.pdf?sequence=2&isAllowed=y Van Zyl, R. 2002. 'n Ondersoek na taalhoudings en persepsies van graad 12 leerders in drie Afrikaanse hoërskole in Johannesburg. Ongepubliseerde proefskrif, Randse Afrikaanse Universiteit.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} bl. 31-33</ref>
Vroeër jare is Latyn as vak aangebied in omtrent elke skool. [[T.J. Haarhoff]] het reeds in ''[[Die Klassieke in Suid-Afrika (T.J. Haarhoff)|Die Klassieke in Suid-Afrika]]'' (1931) gewaarsku teen die verswakking van die posisie van die derde taal op skool en dat dit nie in die eerste plek die Engelse skole is wat Latyn uitskakel nie, maar "ons eie Afrikaanse skole, en dit is die Afrikaner-kind wat sal ly". Skaars 40 jaar later (1971) sou die plattelandse prokureurs en ouers wat hul kinders in die regsberoep wou sien, Latyn as 'n struikelblok beskou.<ref>[https://journals.co.za/docserver/fulltext/akro/16/4/56.pdf?expires=1569611278&id=id&accname=guest&checksum=378D136D7298260F6EA3E43B417A22B5 Smuts, F. 1971. In Piam Memoriam Theodori J. Haarhoff 30.IV.1892 - 30.VIII.1971 ''Akroterion'' 16 (4), bl. 30]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> In die 1940's het belangstelling in Latyn as 'n matriekvak verder begin daal, veral by Afrikaanse skole (wat later deur Duits Derde Taal vervang sou word as universiteitstoelatingsvak tot in die vroeë 1970's; lees [[Duits as vreemde taal#Suid-Afrika|Duits as vreemde taal]]), wat daarop dui dat Latyn moontlik nie meer 'n verpligte toelatingsvak tot universiteit was nie. In die Staatskoerant van 22 April 1955 word Latyn slegs as 'n keusevak gelys wat toelating kan gee tot die matrikulasiesertifikaat en moontlike universiteitstoelating.<ref>Aangehaal:<br />
<br />
„REGULASIES VIR DIE SKOOLEIND-EN MATRIKULASIESERTIFIKAAT.<br />
<br />
[L.W. - Kandidate wat van voorneme is om hul studie aan 'n Suid-Afrikaanse Universiteit voort te sit wanneer hulle in die eksamen slaag, moet by die keuse van hul vakke spesiale aandag gee aan die vereistes van die betrokke universiteit (kyk Afdeling F van hierdie Handboek).]
M1.<br />
''Die lys van goedgekeurde vakke is soos volg'': -
AFDELING A.<br />
1. Afrikaans (Hoër of Laer Graad) (mag nie met Nederlands geneem word nie).<br />
2. Engels (Hoër of Laer Graad).<br />
3. Nederlands (Hoër of Laer Graad).*<br />
4. Duits (Hoër of Laer Graad).<br />
5. Alle Bantoetale (Hoër Graad) waarin die Raad eksamen afneem.<br />
6. Latyn.<br />
7. Grieks.<br />
8. Frans.<br />
9. Hebreeus.<br />
10.Portugees.<br />
11.Matesis.†<br />
12.Natuur- en Skeikunde †(mag nie met Natuurkunde of Skeikunde geneem word nie).<br />
13.Natuurkunde † (mag nie met Meganika geneem word nie).<br />
14.Skeikunde. †<br />
15.Biologie † (mag nie met Plantkunde of Dierkunde geneem word nie).<br />
16.Plantkunde. †<br />
17.Dierkunde.†<br />
18.Geologie. †<br />
19.Aardrykskunde.<br />
20.Geskiedenis.
AFDELING B.<br />
21. Alle Bantoetale (Laer Graad) waarin die Raad eksamen afneem.<br />
22. Landbou.<br />
23. Huisvlyt en Gesondheidsleer.<br />
24. Boekhou en Handelsrekene.<br />
25. Meetkundige Tekene.<br />
26. Handel.<br />
27. Snel-en Tikskrif.<br />
28. Addisionele Matesis (mag nie sonder Matesis geneem word nie).<br />
29. Meganika (mag nie met Natuurkunde of sonder Matesis geneem word nie).<br />
30. Kuns.<br />
31. Musiek. <br />
<br />
[L.W.-In die geval van Frans en Duits moet kandidate op hul inskrywingsvorm vermeld waar hulle hul mondelinge onderrig in die vak ontvang het; en in die geval van natuurwetenskapvakke moet kandidate op hul inskrywingsvorms vermeld waar hulle hul praktiese (proefondervindelike) onderrig in die vak ontvang het. Vakke erken as natuurwetenskapvakke word met 'n kruisie † aangedui.]<br />
<nowiki>*</nowiki> Eksamens in die hoër en laer grade in Nederlands sal nie meer na Maart 1957 afgeneem word nie. Vanaf November 1957 sal Nederlands saam met Frans, Duits, ens., gegroepeer. word.
1. SKOOLEINDSERTIFIKAAT.<br />
(a)<br />
'n Skooleindsertifikaat sal uitgereik word aan 'n kandidaat wat nie minder as ses en nie meer as sewe vakke, gekies uit Afdeling A en B, by een en dieselfde eksamen geneem het nie, en wat in ten minste vyf vakke geslaag het, waarvan twee tale moet wees, die een Engels of Afrikaans in die Hoër Graad, of tot en met Maart 1957, Nederlands in die Hoër Graad.
…
II. MATRIKULASIESERTIFIKAAT.<br />
<br />
(a) 'n Matrikulasiesertifikaat sal uitgereik word aan 'n kandidaat wat voldoen het aan die vereistes van die Skooleindsertifikaat, asook-<br />
<br />
1) 'n Minimum van 40 persent behaal het in elk van vier vakke gekies uit Afdeling A, soos volg: -<br />
<br />
(i) Engels (Hoër Graad) of Afrikaans (Hoër Graad) of tot en met Maart 1957, Nederlands (Hoër Graad).<br />
<br />
(ii) Engels of Afrikaans of Nederlands (Hoër of Laer Graad) of Latyn of Grieks of Frans of Duits of Xhosa (Hoër Graad) of Zoeloe (Hoër Graad) of Noord-Sotho (Hoër Graad) of Suid-Sotho (Hoër Graad) of Tswana (Hoër Graad) of Tsonga (Hoër Graad) of Venda (Hoër Graad).<br />
<br />
(iii) 'n Wetenskapvak uit Afdeling A (nl. Natuur en Skeikunde, Natuurkunde, Skeikunde, Biologie, Plantkunde, Dierkunde, Geologie) of Matesis.<br />
<br />
(iv) 'n Vak gekies uit (ii) (wat nie reeds genoem is nie), of Hebreeus of Portugees of Matesis [indien nie onder (iii) genoem nie] of Geskiedenis of Aardrykskunde.<br />
<br />
2)<br />
óf<br />
<br />
(i) By die vier vakke minstens een van die vakke Matesis, Latyn, Grieks, Frans of Duits (of tot en met Maart 1960, enigeen van die volgende vakke, Hoër of Laer Graad: Xhosa, Zoeloe, Tswana, Noord-Sotho, Suid-Sotho, Tsonga, Venda) ingesluit het;<br />
<br />
óf<br />
(ii) as 'n vyfde vak, ten minste een van die vakke Matesis, Latyn, Grieks, Frans of Duits (of tot en met Maart 1960, enigeen van die volgende vakke, Hoër of Laer Graad: Xhosa, Zoeloe, Tswana, Noord-Sotho, Suid-Sotho, Tsonga, Venda) geneem het, en nie minder as 33 1/3 persent van die totale aantal punte daarin behaal het nie.<br />
<br />
...”</ref>
[[C.M. van den Heever]] merk die tanende belangstelling reeds teen 1935 op:<ref>[https://wikisource.org/wiki/Die_Afrikaanse_gedagte/Kwasstrepe#Waarde_van_die_Klassieke. Van den Heever, C.M. 1935. ''Die Afrikaanse gedagte'']</ref>
{{cquote|
Daar heers 'n koppige misverstand in sekere sleg ingeligte kringe dat die Klassieke „dood” is. Meer as een, wat hom graag daarop beroem dat hy in alle opsigte „modern” is, kyk vreemd op as hy die naam van 'n mitologiese god hoor, hy gebruik miskien dit soms selfs verkeerd by wyse van geleerdheidsuitstalling wanneer hy 'n artikel moet skrywe en beeldspraak as 'n noodsaaklike euwel gevoel word, of hy voel dalk weersin in hom opstyg as daar gepraat word oor Grieks en Latyn, oor deegliker onderwys in hierdie vakke, oor hul humanistiese waarde, oor hul algemeen vormende draagkrag, oor hul onmisbaarheid vir taal- en letterkundige kennis. Hy voel dat dit „dooi” vakke is wat sy lewe stelselmatig verpes het op skool en later miskien 'n rukkie ook nog aan die universiteit … Sommige het al begin wanhoop aan die „herstel” van die Klassieke...
}}
Ten spyte van die tanende belangstelling kon Latyn nou vir die eerste keer volgens die Suid-Afrikaanse Staatskoerant van 21 Junie 1951 aan Suid-Afrikaanse universiteite tot op meestersgraadvlak bestudeer word, soos bepaal op bl. 34:
{{cquote|
Onder die sub-titel: "REGULASIES VIR DIE GRAAD MAGISTER IN LETTERE EN WYSBEGEERTE":<br />
… <br />
In paragraaf 2: "Vakke waarin die graad M.A. toegeken word", voeg die woord „Latyn” na die woord "Geskiedenis" in.
}}
Nietemin was die medium van onderrig op Afrikaanse skole in hierdie vak hoofsaaklik in Engels, weens 'n gebrek aan Afrikaanse handboeke, en verder het dit moeiliker geword om bevoegde onderwysers vir die vak te kry (terwyl onderwysers uit Nederland en België voor die erkenning van Afrikaans hierdie leemte maklik sou kon vul). Die hulp van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] is ingeroep om praktiese wenke aan die hand te doen wat betref die onderrig van Latyn op skool. 'n Memorandum is opgestel wat by voltooiing in 1961 aan die verskillende onderwysdepartemente en belangstellendes gestuur is, wat op hul beurt weer ernstige aandag aan die saak gegee het.<ref>{{af}} [[P.J. Nienaber|Nienaber, P.J.]] 1968. Die onderrig van Latyn op skool. In: ''Wat doen die Akademie?''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel. pp. 41-42.</ref> Die afwesigheid van Latynhandboeke in Afrikaans, maar ook sy nou fakultatiewe aard as universiteitstoelatingvak, is maar enkele van die redes wat daartoe gelei het dat meer Engelstalige as Afrikanerskoolverlaters in Suid-Afrika 'n beter en konserwatiewer vakkeuse in die vroeë 1960's kon uitoefen om eindelik geneeshere, ingenieurs, regsgeleerdes en soortgelyke professionele werkers deur tersiêre instellings te word.<ref>Van Wyk, S. 1968. ''Die Afrikaner in die beroepslewe van die stad''. Kaapstad: Academica, bl. 231-232: ''Vergelykende statistiek van die Departement van Onderwys, Kuns en Wetenskap bring aan die lig dat die Afrikaanse hoërskoolleerling 'n verontrustende agterstand in vergelyking met sy Engelstalige eweknie het. In die Transvaal het byvoorbeeld slegs 53 persent van die Afrikaanse matrikulante in 1962 wiskunde geneem teenoor 82 persent van die Engelstalige matriekleerlinge. In die Kaapprovinsie was die verhouding 44 persent teenoor 65 persent, in Natal 66 persent teenoor 87 persent en in die Oranje-Vrystaat 47 teenoor 64 persent onderskeidelik. Ook wat Latyn betref, was die bevinding dat die Engelstalige die vak baie meer neem as Afrikaanstalige leerlinge. Dit was onder andere aan die '' verkeerde vakkeuse '' van Afrikaanse kinders te wyte dat daar 'n wanverhouding in die getalle Afrikaans- en Engelstalige geneeshere, ingenieurs, regsgeleerdes en verwante professionele werkers bestaan het wat deur die universiteite gelewer is. So was van die studente wat by die mediese fakulteite van al die universiteite in 1963 ingeskryf was, slegs 27 persent Afrikaanssprekend. Van die ingenieurstudente was slegs 34 persent Afrikaanssprekend en in die regsfakulteite, waar kennis van Latyn 'n voorvereiste was, was slegs ongeveer 42 persent Afrikaanssprekend.''</ref><br />Skoolhoofde het self ook tot die agteruitgang van Latyn bygedra. In 'n huldeblyk ter viering van Henri Gonin se 70ste verjaarsdag, skryf Piet Meiring op 2 Desember 1976 in ''Die Beeld'' hoe skoolhoofde Latyn afkeur (ten gunste van 'n vak soos kriminologie) bloot omdat dit die eksamenprestasies van die skool laat daal.<ref>Meiring, P. 1976. Latyn het Henri Gonin jonk gehou. ''Die Beeld'', 2 Desember.</ref>
In 1980 het daar nog slegs 18,1% skole in Suid-Afrika Latyn aangebied, en slegs 1,6% leerlinge het Latyn as een van hulle vakke gehad.<ref>Fick, P.H. Die Klassieke vandag - Klassiek of Modern? In: ''Gedenkskrif ter nagedagtenis aan Willem Nicolaas Coetzee (1910-1980).'' p. 49; ook [https://literator.org.za/index.php/literator/article/view/933/1105 ''Literator'']. 1985. Jaargang 6, Nommer 4, p. 49</ref>
Vanaf 1983 tot einde 1988 het die getal Latynmatrikulante in Transvaal van 305 tot 252 gedaal. In 1988 was daar in die Kaapprovinsie 260 Latynmatrikulante, Oranje-Vrystaat 38, Natal 64, Gemeenskaplike Matrikulasieraad 35 en Onderwys en Opleiding 25. Na raming het daar jaarliks nie meer as omtrent 10 universiteitstudente in die Vakdidaktiek Latyn klaargemaak nie. Die Universiteit van Pretoria het toe kragte saamgespan met Unisa en ander vrywilligers om elementêre Latynklasse vir standerd 4 en 5 leerlinge op vrywillige basis aan te bied.<ref>[http://akroterion.journals.ac.za/pub/article/download/566/629 Schumann, C. 1989. Latinae Linguae Hereditas Gentium – strategieë uit die V.S.A. vir 'n renaissance in Latyn. ''Akroterion'', p. 136-137]</ref>
Vanaf 1994 het die Suid-Afrikaanse prokureursorde egter verklaar dat dit nie meer nodig is om Latyn op sekondêre of universiteitsvlak te neem nie. Afrikaans gebruik Latyn nog grootliks in die vaktaal van die wetenskap. Benewens formele skool- en universiteitsopleiding bestaan daar wel die ''Schola Scripta''-kursus wat deur afstandonderrig geskied. Meer as 700 studente uit alle ouderdomme, vanaf Graad 6, van regoor Suid-Afrika heen het die kursus tussen 2000–2010 voltooi.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2010/02/15/B1/6/tarlatyn.html |title=Rademeyer, Alet. 2010. Citius, altius, fortius vir kursus in Latyn aan UP. ''Beeld'', 16 Februarie:6 |access-date=11 September 2014 |archive-date=11 September 2014 |archive-url=https://archive.ph/20140911111831/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2010/02/15/B1/6/tarlatyn.html |url-status=dead }}</ref> Ouderdom is egter 'n relatiewe begrip: omstreeks 2021 was die oudste student wat op daardie stadium by die [[Afrikaanse Protestantse Akademie]] besig was om kursusvlak III [uit IV] te voltooi 82 jaar oud.<ref>[https://web.archive.org/web/20240304014558/https://kragdag-gemeenskap.co.za/die-apa-en-die-wyse-weste/ Swanepoel, A. 2021. Die APA en die wyse Weste. Kragdag-gemeenskap: 6 Oktober.]</ref>
Volgens 'n lesersbrief van 'n privaatskool-Latynonderwyser gerig aan ''Volksblad'', het 2015 waarskynlik slegs een matrikulant in Suid-Afrika opgelewer wat Latyn geneem het. Die leerling het die vak met 'n onderskeiding geslaag.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/01/23/VB/StoryHz_33_0_515386685.html |title=Fourie, J. 2016. Hoekom leer kinders nie meer Latyn op skool nie? ''Volksblad'': 23 Januarie |access-date= 7 Maart 2016 |archive-date= 7 Maart 2016 |archive-url=https://archive.ph/20160307220418/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/01/23/VB/StoryHz_33_0_515386685.html |url-status=live }}</ref> Tussen 23 Januarie en 25 Februarie 2016 het die ''Volksblad'' heelwat opinies gekry omtrent die waarde van Latyn as skoolvak.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/02/25/BL/bmboekelatyn_25_0_68796051.html |title=''Volksblad''. 2016. Lesersbriewe: Was Latyn as vak Grieks? 25 Februarie |access-date= 7 Maart 2016 |archive-date= 7 Maart 2016 |archive-url=https://archive.ph/20160307220409/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/02/25/BL/bmboekelatyn_25_0_68796051.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/02/24/VB/vbbrief5feb24_33_0_717488968.html |title=Fourie. J. 2016. Baie mediese terme ook uit Latyn afkomstig. ''Volksblad'':24 Februarie |access-date= 7 Maart 2016 |archive-date= 7 Maart 2016 |archive-url=https://archive.ph/20160307220409/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/02/24/VB/vbbrief5feb24_33_0_717488968.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/02/04/VB/vbbrief5feb4_33_0_585885721.html |title=Cilliers, L. 2016. Beskawing op pad terug na die Middeleeue? ''Volksblad'':4 Februarie |access-date= 7 Maart 2016 |archive-date= 7 Maart 2016 |archive-url=https://archive.ph/20160307220409/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/02/04/VB/vbbrief5feb4_33_0_585885721.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/02/01/VB/vbbrief5feb1-015_33_0_560877212.html |title=Botha, J. 2016. Dit is ‘Onse Vader wat in die hemel is’, mense! ''Volksblad'':1 Februarie |access-date= 7 Maart 2016 |archive-date= 7 Maart 2016 |archive-url=https://archive.ph/20160307220418/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/02/01/VB/vbbrief5feb1-015_33_0_560877212.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/01/28/VB/vbbrief5jan28_33_0_542216918.html |title=Pistorius, G. 2016. Latyn sleutel tot beter begrip van ‘Anglo-tale’ |access-date= 7 Maart 2016 |archive-date= 7 Maart 2016 |archive-url=https://archive.ph/20160307220408/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/01/28/VB/vbbrief5jan28_33_0_542216918.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/01/23/VB/zaza23jan_33_0_498608948.html |title=Pieterse, Z. 2016. Vergete is die wonder van goeie ou taalwerk. ''Volksblad'':23 Januarie |access-date= 7 Maart 2016 |archive-date= 7 Maart 2016 |archive-url=https://archive.ph/20160307220410/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2016/01/23/VB/zaza23jan_33_0_498608948.html |url-status=live }}</ref> In 2016 het net twee leerlinge in die [[Wes-Kaap]] Latyn as tweede addisionele taal geneem en wel in matriek aan die [[Rynse Hoër Meisieskool]] op [[Stellenbosch]] en in gr. 11 aan die Privaat Skool Curro op [[Langebaan]].<ref>{{en}} [http://wcedemis.pgwc.gov.za/wced/findaschool.html Find a School van die WKOD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160414055823/http://wcedemis.pgwc.gov.za/wced/findaschool.html |date=14 April 2016 }}. URL besoek op 26 Julie 2016.</ref>
=== Stand van Latyn in Suid-Afrikaanse regsopleiding ===
In Duitsland is Latyn derde op die ranglys van vreemdetaalkeusevakke by die skole van algemene onderwys (naas Engels en Frans), hoewel sewende by die ambagskole.<ref>{{Cite web |url=https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/GesellschaftStaat/BildungForschungKultur/Schulen/Tabellen/AllgemeinBildendeBeruflicheSchulenFremdsprachUnterricht.html |title=Statistisches Bundesamt: Allgemeinbildende und berufliche Schulen, Schüler/innen mit fremdsprachlichem Unterricht |access-date=21 Februarie 2016 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305012244/https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/GesellschaftStaat/BildungForschungKultur/Schulen/Tabellen/AllgemeinBildendeBeruflicheSchulenFremdsprachUnterricht.html |url-status=dead }}</ref> Terwyl Europese lande, soos Duitsland, grootliks nog Latyn doseer omrede Latyn jare lank die beskawings-, regs- en godsdienstaal was (en daarom ook in die oudste geskrifte gevind kan word as die voertaal), sien Suid-Afrika anders daaruit. 'n Hewige debat of Latyn in die kurrikulum van voornemende regsgeleerdes behoue moes bly, het teen die middel van die 20ste eeu ook sy beslag gekry en met elke dekade verder in sy felheid toegeneem, tot en met die afskaffing daarvan in 1994.
Volgens twee Suid-Afrikaanse beroepsgidse van 1937<ref>Jansen van Rensburg, Jurgens Anthonie. 1937. ''Wat gaan jy word? 'n Boek oor beroepe.'' Kaapstad: Nasionale Pers, bl. 93.</ref> en 1962<ref>Swanepoel, Frank & De Villiers, Johannes Frederik van Koppe. 1962. ''Beroepe vir die Suid-Afrikaanse jeug: 'n alfabetiese gids''. Nasionale boekhandel, bl. 4 & 196.</ref> (voor en ná die republiekwording van Suid-Afrika) was die matrikulasievrystelling met Latyn 'n voorvereiste vir die advokaat sowel as prokureur; indien Latyn nie op skool tot Standerd 10 geneem is nie, moes dit op universiteit begin word.
'''1950's'''<br>
In 1956 het 'n komitee onder die voorsitterskap van advokaat A.A. Roberts bevind Latyn is nie in belang van die prokureursberoep nie.<ref name="Mellet" />
En in 1957 is daar ook gepoog om Latyn as vereiste by prokureurs af te skaf. Die rede wat die Minister van Justisie en die Gemeenskaplike Komitee vir Professionele Eksamens hiervoor aangevoer het, is: daar is te min geleentheid op die platteland vir skoliere om dosering in Latyn te ontvang, omrede daar 'n gebrek aan bevoegde onderwysers is om hierdie vak aan te bied, met dien gevolge dat die stedelike leerling in hierdie opsig onregverdige voorkeur sou kry.<ref>''De Rebus Procuriis''. 1956. Latin. November (3):7</ref><ref name="DeRebus1957.11" /> Kansgelykheid was daarmee die oogmerk.
'n Wetsontwerp is sodoende ingedien en voorgelê om hierdie wetgewing te bekragtig. Maar die wetsontwerp het hewige teenkanting gekry, en 'n konferensie van universiteitsdosente in die regte, het op 24 Julie 1957 vergader en hierdie spesifieke bepaling in die wetsontwerp eenparig teengestaan.<ref name="Mellet">Mellet, H.F. 1973. Latyn - 'n oorsig. ''De Rebus, Procuratoriis'', Maart (63): 89-91</ref>
Van die redes sluit in:
:1. Latyn is noodsaaklik aangesien die regsgeleerde tradisioneel die klassieke bestudeer het as voorspel tot die regsopleiding.<ref name="Mellet" />
:2. Latyn was die taal van die Romeins-Hollandse skrywers en 'n tegniese hulpmiddel vir die beroep, "net soos wiskunde vir die ingenieur en fisikus" is.<ref name="Mellet" />
:3. Destyds was die akademiese peil van die prokureursopleiding maar laag, en daarom moes Latyn behou word.<ref name="Mellet" /> Die Raad van die Transvaalse Wetsgenootskap het in Junie aangevoer: indien Latyn afgeskaf sou word, dan moes hierdie verlaging van standaard ongetwyfeld verbeter word deur gevorderde eksamens in sowel Afrikaans en Engels in te voer: die tweetaligheid van die meerderheid matrikulante wat in die regte wou studeer was "baie swak".<ref name="DeRebus1957.11" />
Die ongelukkigheid het onder andere ook geheers omdat die regering besluit het om Latyn as 'n vereiste vir die Prokureurstoelatingseksamen te skrap, sonder dat die Prokureursorde hieroor geraadpleeg is, moontlik omdat die Vereniging van Wetsgenootskappe op meer as een geleentheid die afskaffing afgekeur het. Dit was egter sterk te betwyfel of enige universiteit, in sy eie hoedanigheid, vir sy eie diploma- of graadkursus Latyn sou uitskakel, want geen universiteit by die betrokke konferensie was daarvoor te vinde nie.<ref name="DeRebus1957.11">''De Rebus Procuratoriis''. 1957. Afskaffing van Latyn. Junie, 2 (10):11</ref>
Die Minister van Justisie het die wetsontwerp teruggetrek, en geen haan het vir die volgende 10 jaar daarna gekraai nie, maar "op versoek van die Departement van Justisie het verskeie universiteite egter in die sestigerjare grade in die regte (B. Iuris) sonder Latyn ingestel."<ref name="Mellet" />
'''1960's'''<br>
In 1968 dreig die wending weer teen Latyn, toe die Sekretaris van Justisie in sy jaarverslag van 1967 'n pleidooi lewer om Latyn af te skaf - wat ook die LL.B.-graad insluit. Maar die Algemene Balieraad, Vereniging van Wetsgenootskappe en die pers was sterk gekant teen die afskaffing daarvan, en het eerder vir sy behoud gestry. In die daaropvolgende jaarverslag van 1968 wys die Sekretaris van Justisie daarop dat "moontlik 80% van alle regspraak in die Republiek in die landdroshowe verrig word, vir die behartiging waarvan geen Latyn van die regsprekendes vir daardie howe vereis word nie." En kom tot die slotsom dat daar nou finaliteit oor hierdie saak bereik moet word wat Latyn se plek in die regsopleiding is.<ref name="Mellet" /><ref name="Mellet" />
Dit het weer 'n hewige reaksie uitgelok, en hierdie maal het die vaktydskrif ''De Rebus'' 'n meningsopname van stapel gestuur onder prokureurs en leerklerke. Die vraag is gestel:<ref name="DeRebus1969">''De Rebus Procuratoriis''. 1969. Latin. Oktober (22), pp. 398-401</ref>
"Is u ten gunste van Latyn as voorvereiste vir prokureurs wat
::1) afgeskaf word
::2) behou word op die voorgeskrewe matriekstandaard soos op hede
::3) strenger word, soos tot op universiteitsvlak?"
Die eerste 800 vraelyste wat teen Augustus 1969 terugontvang is, lyk so: '''614''' is beantwoord deur '''prokureurs''' en '''186''' deur '''leerklerke/kandidaatprokureurs'''. Omrede die Republiek van Suid-Afrika op daardie stadium byna 3 700 prokureurs gehad het en omtrent 1 000 leerklerke, is dit 'n steekproef van om en by 16% van die teikengroep.<ref name="DeRebus1969" />
:'''32,5%''' (260) het gestem ten gunste van die afskaffing van Latyn<ref name="DeRebus1969" />
:'''44,5%''' (356) het gestem ten gunste van die huidige matriekstandaard<ref name="DeRebus1969" />
:'''23%''' (184) het gestem ten gunste van 'n strenger Latynstandaard op universiteitsvlak.<ref name="DeRebus1969" />
Uit die '''prokureurs''' was daar<ref name="DeRebus1969" />
:'''30,0%''' (184) ten gunste van die afskaffing
:'''46,2%''' (284) ten gunste van die behoud van die matriekstandaard
:'''23,8%''' (146) ten gunste van 'n strenger standaard, dus, op universiteitsvlak.
Onder die '''leerklerke''' was daar<ref name="DeRebus1969" />
:'''40,8%''' (76) ten gunste van die afskaffing van Latyn as voorvereiste om prokureur te word
:'''38,6%''' (72) ten gunste van die behoud van die matriekstandaard
:'''20,6%''' (38) ten gunste van 'n strenger standaard, dus, op universiteitsvlak.
Verdere statistiek word na gekyk, onder andere op grond van die kwalifikasie van die respondente, maar wat jaartal betref onder prokureurs is dit duidelik:<ref name="DeRebus1969" />
Die '''prokureurs''' wat hul opleiding '''voor 1939''' gekry het...<ref name="DeRebus1969" />
:'''32,2%''' (38) was ten gunste van die afskaffing van Latyn
:'''47,4%''' (56) was ten gunste van die huidige matriekstandaard
:'''20,4%''' (24) was ten gunste van 'n strenger universiteitstandaard
Die '''prokureurs''' wat hul opleiding tussen '''1940 en 1959''' gekry het...<ref name="DeRebus1969" />
:'''33,8%''' (86) was ten gunste van die afskaffing van Latyn
:'''44,0%''' (112) was ten gunste van die huidige matriekstandaard
:'''22,2%''' (56) was ten gunste van 'n strenger universiteitstandaard
Die prokureurs wat hul opleiding '''ná 1960''' gekry het...<ref name="DeRebus1969" />
:'''24,9%''' (60) was ten gunste van die afskaffing van Latyn
:'''48,0%''' (116) was ten gunste van die huidige matriekstandaard
:'''27,1%''' (66) was ten gunste van 'n strenger universiteitstandaard
'''De Rebus''' maak die volgende opmerkings:<ref name="DeRebus1969" />
* 'n Mens kan nie sommer die aanname wil maak dat die ouer garde die meeste vir die behoud van Latyn sal stry nie, net so min dat die huidige leerklerke, wat die "prokureurs van môre is", Latyn afgeskaf wil sien.<ref name="DeRebus1969" />
* Dit is wel duidelik dat diegene met 'n LL.B.-graad die meeste ten gunste van die behoud van Latyn is of selfs 'n strenger voorvereiste bepleit. Hoe hoër die opleiding van die prokureur, hoe meer sal die geneigdheid daar wees om Latyn te behou. Maar, aan die ander kant word aangevoer as die minimumstandaarde by die opleiding van die regslui verskerp word, sal Latyn nie meer nodig wees om die koring van die kaf te skei nie.<ref name="DeRebus1969" />
* Dit is opvallend hoeveel regslui in Johannesburg ten gunste van die afskaffing van Latyn was; en daarteenoor hoe min Pretoriaanse regslui Latyn afgeskaf wou sien. Dit is juis Pretoria waar die meerderheid juis verskerpte standaarde in Latynonderrig wil sien - op universiteitsvlak. Oor die algemeen het die prokureurs op die platteland geen probleem met Latyn gehad nie, maar wél dié regslui op die platteland van die Oranje-Vrystaat.<ref name="DeRebus1969" />
{| class="wikitable"
| rowspan="2" |Plek
| rowspan="2" |Aantal respondente
| colspan="2" |Ten gunste van afskaffing
| colspan="2" |Ten gunste van Matrieklatyn
| colspan="3" |Ten gunste van Universiteitslatyn
|-
|Aantal
|%
|Aantal
|%
|Aantal
| colspan="2" |%
|-
|Johannesburg
|142
|60
|42,2
|50
|35,2
|32
| colspan="2" |22,6
|-
|Pretoria
|100
|19
|19,0
|40
|40,0
|41
| colspan="2" |41,0
|-
|Transvaalse platteland
|164
|42
|25,6
|82
|50,0
|40
| colspan="2" |24,4
|-
|'''Totaal vir Transvaal'''
|'''406'''
|'''121'''
|'''29,8'''
|'''172'''
|'''42,3'''
|'''113'''
| colspan="2" |'''27,9'''
|-
| colspan="9" |
|-
|Bloemfontein
|29
|6
|20,7
|16
|55,1
| colspan="2" |7
|24,2
|-
|Vrystaatse platteland
|47
|24
|51,0
|18
|38,3
| colspan="2" |5
|10,7
|-
|'''Totaal vir die Oranje-Vrystaat'''
|'''76'''
|'''30'''
|'''39,4'''
|'''34'''
|'''44,7'''
| colspan="2" |'''12'''
|'''15,9'''
|-
| colspan="9" |
|-
|Kaapstad en Port-Elizabeth
|92
|30
|32,6
|44
|47,8
| colspan="2" |18
|19,6
|-
|Kaaplandse platteland
|106
|40
|37,7
|52
|49,0
| colspan="2" |14
|13,3
|-
|'''Totaal vir Kaapprovinsie'''
|'''198'''
|'''70'''
|'''35,3'''
|'''96'''
|'''48,4'''
| colspan="2" |'''32'''
|'''16,3'''
|-
| colspan="9" |
|-
|Durban en Pietermaritzburg
|84
|28
|33,3
|34
|40,9
| colspan="2" |22
|25,8
|-
|Natalse platteland
|27
|11
|40,7
|12
|44,4
| colspan="2" |4
|14,9
|-
|'''Totaal vir Natal'''
|'''111'''
|'''39'''
|'''35,1'''
|'''46'''
|'''41,4'''
| colspan="2" |'''26'''
|'''23,5'''
|-
| colspan="9" |
|-
|'''Suidwes-Afrika en Rhodesië'''
|'''9'''
|'''-'''
|'''-'''
|'''8'''
|'''88,8'''
| colspan="2" |'''1'''
|'''11,2'''
|-
| colspan="9" |
|-
|'''Totaal'''
|'''800'''
|'''260'''
|'''32,5%'''
|'''356'''
|'''44,5%'''
| colspan="2" |'''184'''
|'''23%'''
|}
'''1970's'''<br/>
Dit wou voorkom of daar 'n ommeswaai begin plaasvind het teen 1973. Want nie alleen van die akademici nie, maar ook uit die geledere van die georganiseerde prokureursberoep het nou die Latynvereiste vir die toelating as prokureur sterk bevraagteken. Die Transvaalse én Kaaplandse Prokureursordes het albei in hul jaarverslae aangedui "dat komitees aangestel is om die noodsaaklikheid van Latyn as verpligte vak by die opleiding van prokureurs te ondersoek". En nie alleen verskyn daar 'n hoofartikel in Januarie 1973 in ''De Rebus Procuratoriis'' wat die vraag opper of die Latynvereiste die beroep in sy geheel benadeel nie, maar volgens 'n berig in ''[[Hoofstad (dagblad)|Hoofstad]]'' (17 Januarie 1973) "was die oorgrote meerderheid van prokureurs wat gevra is om 'n mening uit te spreek, asook 'n regsakademikus, prof. M. L. Benade, nie ten gunste van die behoud van Latyn nie."<ref name="Mellet" />
==== Retensioniste ====
Die sogenaamde "retensioniste", wat vir die behoud van Latyn stry, voer die volgende argumente aan:
[[Lêer:Latynse leerboeke.JPG|300px|duimnael|regs|Regslatynboeke: binnekort by toonaangewende museums naby jou?]]
* Net omdat Latyn nie op skool aangebied word nie, is dit geen rede waarom dit nie aan universiteite kan geskied nie - spesiale of voorbereidende kursusse kan aangebied word. 'n Taal soos Frans en Portugees word nie by elke staatskool aangebied nie, maar dit keer nie die studente om hierdie vakke aan die universiteite te studeer nie.<ref name="Mellet" />
* Die Engelse vertalings uit Latynse regsbronne is interpretasies vir die Britse en Amerikaanse reg en nie geskik vir die Suid-Afrikaanse milieu nie.<ref name="Dircksen" />
* Sekere regsbegrippe soos ''peculium'', ''fideicommissum'', ''actiones utiles'' en ''litis contestatio'' is moeilik om juis te vertaal en moet binne konteks begryp word. Enige vertaling kan subjektief wees (en dus onvolmaakte vertalings) en die kennis van Latyn kan die regstudent help om krities die gebruik daarvan te beoordeel. Op sy beurt kan eerstens die regskenner dan nie 'n rat voor die oë gedraai word nie en tweedens kan 'n beskuldigde op hierdie fyn, kritiese interpretasie loskom of aan die pen gery word.<ref name="Dircksen" />
* Dit is onbillik om voortdurend terug na vorige hofbeslissings of gevallestudies te gryp. Eerstens misken dit die grondliggende regsbron, die Romeins-Hollandse reg (die kern van die Suid-Afrikaanse regswese), tweedens maak dit alle belangrike historiese navorsing ongedaan en irrelevant, en derdens skeer so 'n benadering maklik beskuldigdes oor dieselfde kam. Deur elke saak egter op eie meriete te beskou, word ook verhoed dat die regter onbillik "voorbeelde" van beskuldigdes probeer maak (en dienooreenkomstig vonnis) as 'n soort "verwysing" vir toekomstige vonnisse.<ref name="Dircksen" />
* Latyn leer die student om gedissiplineerd te wees (selfs by iets so eenvoudig soos spelreëls), en probleme stelselmatig te ontleed en op te los. Die ''gehalte'' van studente kry voorkeur bo die ''hoeveelheid'' van studente wat slaag.<ref name="Dircksen" /> Die studie van Latyn bevorder 'n ordelike en logiese denkwyse, algemene taalkennis en begrip van die Romeinse reg.<ref name="Mellet" />
* "Latyn sou ook as "siftingsproses" dien en die luiaards en passasiers uit die regsberoep hou".<ref name="Dircksen" /> Die studente wat nie bereid is om Latyn te studeer nie, is nie 'n verlies vir die beroep nie.<ref name="Mellet" />
* Latyn is 'n nugtere taal, met sy eie kultuur, wat die student kan help om sonder emosionele en persoonlike vooroordeel te kan praat oor omstrede sake.<ref name="Dircksen" />
==== Abolisioniste ====
Die sogenaamde "abolisioniste", wat vir die afskaffing van Latyn stry, het op die volgende argumente gesteun:
* In 'n koerant het een briefskrywer 'n Afrikaanstalige universiteit daarvan beskuldig dat die streng Latynvereistes nie genoeg Afrikaanse prokureurs lewer nie.<ref name="Mellet" />
* Wat betref die leer van Latyn is die kool die sous nie werd nie: dit is te moeilik, te duur (weens langer studiejare), die gebruik van vertalings is goed genoeg vir die gemenereg en Latynse regsbronne is moeilik bekombaar.<ref name="Dircksen" /> (Laasgenoemde is vandag natuurlik 'n drogredenasie: [https://archive.org/details/corpusjuriscivil00krueuoft ''Corpus Iuris Civilis''], Gaius se [http://latin.packhum.org/loc/1251/1/0#0 ''Institutiones''] en Justinianus se [http://droitromain.upmf-grenoble.fr/Corpus/iust_institut.html ''Institutiones''] is vryelik toeganklik op die Internet. [https://archive.org/details/ned-kbn-all-00004464-001 Ou] [https://archive.org/details/van-wageningen-4e-1929 Latyn-Nederlandse] [https://archive.org/details/axters-scholastiek-lexicon-1937 woordeboeke] kan ook gratis afgelaai word.)
* Die Romeins-Hollandse reg koolstofdateer uit 'n tydperk voor "versekering" en "standaardkontrakte" bestaan het. Deur terug te delwe in die ou stelsel, word nie tred gehou met moderne ontwikkeling nie en word gesag uitgeoefen met verstokte denke. So byvoorbeeld is dit in die 21ste-eeuse Suid-Afrika ondenkbaar dat 'n buite-egtelike kind vir die buite-egtelike geboorte gestraf moet word deur as volwassene van die meeste openbare ampte uitgesluit te word, soos dit wel in die 17de-eeuse Europa was. Ook het die vader destyds 'n onderhoudsplig teenoor hierdie buite-egtelike kind gehad, maar geen regsband (en dus, ouerlike gesag of 'n toegangsreg tot die kind) nie – d.w.s. sou die ouers nie in staat wees om vir die kind te sorg nie, moes die grootouers aan moederskant verantwoordelikheid vir die onderhoud aanvaar.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/06/17/SA/20/01.html |title=Van Wyk, Andreas. 2004. Mag Suid-Afrikaanse howe ook reg skep? ''Die Burger'', 17 Junie:20 |access-date=17 Oktober 2014 |archive-date=17 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141017204438/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/06/17/SA/20/01.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Dircksen" />
* Hoe ideaal dit ook al klink dat regslui die Latynse bronne uit hoofde sal ken, regter V.G. Hiemstra stel in 1968 vas dat Latyn feitlik nooit in die regspleging gebruik is nie:<ref name="Mellet" />
{{cquote|
In elf jaar (1957-1967) is 'n Romeinsregtelike teks ''net twee keer'' woordeliks in Latyn aangehaal. Romeins-Hollandse bronne is ses keer in Latyn aangehaal. In 'n verdere tien uitsprake word verwys na die ''Corpus Iuris'' of ander ou skrywers in Latyn, maar die teks word nie aangehaal nie. Dit is egter duidelik dat 'n leeskennis van Latyn daarby te pas gekom het. Daar was altesame 762
gerapporteerde appèlsake en daar kan dus gesê word dat die regters in 2,5% daarvan 'n leeskennis van Latyn aangewend het. Van hulle het een-derde, dit wil sê 0,8% 'n ondersoek van die Romeinse reg geverg. Die ander het net Romeins-Hollandse bronne vermeld.<br/>
Prof. Lee het uitsluitend na Romeinse reg gekyk en in tien jaar 37 sake gevind wat die teks in die oorspronklike aanhaal. Ek vind in elf jaar 18 sake waarby Latyn gelees is, Romeins plus Romeins-Hollands, en in net 8 daarvan word Latynse teks in die oorspronklike aangehaal. In die laaste vyf jaar was daar net ses uitsprake waarin Latyn hoegenaamd gelees is... Van die 18 uitsprake waarby 'n leeskennis van Latyn ingespan is, was 14 afkomstig van een besondere regter, 'n voortreflike kenner van die ou bronne. As dié een daar dus toevallig nie was nie, kon ons moontlik 'n toestand gehad het dat uit 762 uitsprake, gelewer
oor elf jaar, in slegs vier gevalle 'n leeskennis van Latyn ingespan is!
}}
* In 'n ontwikkelende land soos Suid-Afrika is dit onbillik om elitisties die getal regspraktisyns te beperk. Swart studente, so is in 1982 aangevoer, sou dus drie tale moes leer: die twee amptelike tale, Afrikaans en Engels, asook Latyn. Dus, drie tale van vreemde kulture.<ref name="Dircksen" />
* Omrede baie van die ou tradisionele inheemse regte, wat vroeër deel was van die tuislande se eie afsonderlike regstelsels, by die post-Apartheid regstelsel ingelyf is, sou kennis van 'n Afrikataal eerder meer waardevol wees.<ref name="Dircksen" />
* Die regsgebied is eenvoudig te groot – Latyn sal moet plek maak vir ander vakke soos Europese tale, belasting- en patentereg, regsteorie, arbeidsreg, menseregte en die inheemse reg. Hierdie vakke het nie eens bestaan in die tyd toe Latyn verpligtend was nie.<ref name="Dircksen" /> Prof. W.A. Joubert, wat tevore aan Unisa se regsfakulteit dekaan was, het reeds in Mei 1968 aangevoer dat die leeskennis wat by Latyn in die regstudie vereis word, 'n fiksie geword het. Hy stel voor dat regstudente liewer hul tyd beter bestee deur in plaas van Latyn te leer en tog nie daarin te slaag nie, binne een jaar 'n praktiese leeskennis van Frans of Duits probeer op te doen, of "in gepaste gevalle, 'n Bantoetaal op te doen".<ref name="Dircksen" />
:'n LL.B.-graad sonder Latyn kon in 1973 juis die ruimte laat vir ander verpligte eksamenafleggings in byvoorbeeld praktiese kursusse, soos aktebesorging en notariaatreg. 'n LL.B.-graad kan sonder Latyn steeds toegang verleen tot ander vertakkinge. Daar bestaan reeds drie groepe wat elkeen sy eie funksie in die regswêreld het, soos justisie-amptenare (regsdiplomas sonder Latyn), prokureurs (B. Proc. met Matrieklatyn asook LL.B.) en advokate (LL.B. met Universiteitslatyn). Slegs 'n klein persentasie van die LL.B.-gegradueerdes praktiseer dus as advokate, en net hulle het eintlik Latyn nodig. Die voorstel is dat almal eers LL.B. sonder Latyn moet klaarmaak, en as die balierade die vereiste stel dat die voornemende advokate opleiding in Latyn moet hê, dan kon die taal altyd ná die verkryging van die LL.B. "bygewerk" word.<ref name="Mellet" />
* Die regstelsel moet gebruikersvriendelik wees – die regstelsel moet daarom verstaanbaar wees vir die gewone burger. Die gereelde gebruik van volksvreemde regsterme maak die regstelsel ''[[casus belli]]''.<ref name="Dircksen" />
* Dit is nie slegs Latyn wat algemeen-vormende waarde soos "ordelike en logiese denke" bied nie: ander tale en vakke kan dit ook doen. Die vraag moet eerder gestel word hoe relevant die taal nog is, aangesien sekere staatsamptenare Romeinse regskursusse reeds slaag sonder Latyn.<ref name="Mellet" />
* Om Latyn, dus 'n "nie-regsvak", as "sif" te wil gebruik om die koring van die kaf te skei, toon dat die regstudie of kursus nie op peil is om sélf as sif te dien nie. Latyn het dus eerder 'n simbool geword. Die prokureursberoep moet ander metodes gebruik, net soos die mediese skole van die begin af streng keuringsvereistes stel.<ref name="Mellet" />
* Die kansongelykheid duur steeds voort op universiteit, want vyf jaar hoërskoolkennis moet ingehaal word binne 'n jaar, wat 'n agterstand meebring.
:Juris Hennopsmeer skryf in 1991 aan ''Beeld'' se briewerubriek dat daar op die Vrystaatse platteland slegs vier skole oor is wat Latyn as matriekvak aanbied weens die vernouing van die vakkeuses aan skole. "Dit is onder meer gewyt aan dalende getalle, ontvolking (ontblanking) van die platteland en ekonomiese faktore wat mekaar in 'n bose kringloop met wisselwerking stimuleer." Leerlinge, soos hy, wat in die verlede sonder Matrieklatyn gematrikuleer het, moes binne één akademiese jaar (ongeveer sewe en 'n half kalendermaande) Latyn gelykstaande aan matrikulasiestandaard (d.w.s. vyf skooljare) slaag. Hierdie spesiale Latynkursus is egter nie as erkende akademiese eerstejaarskursus aanvaar nie. Die student moes nog, benewens die spesiale Latynkursus, ook die volle spektrum van die ander eerstejaarsvakke slaag. Hierdie "papegaai-Latyn" het die student so besig gehou soos twee of meer ander gewone eerstejaarsvakke. Dit het veroorsaak dat die ander regsvakke en "stopvakke" afgeskeep word:
{{quote|
Gevolglik skeep hy sy regsvakke en ander ''stopvakke'' af en word van die eerste klastoets of eksamen af geëtiketteer, gebrandmerk en getakseer as 'n ''vyftig-persenter''. Slaag hy die spesiale Latyn, wonder bo wonder in sy eerste akademiese jaar, moet hy Latyn I in sy tweede jaar as vak neem. En weer eens is dit 'n herhaling van die eerstejaar se geskiedenis. Die regsvakke, wat nou al die pitkos-stadium bereik, word steeds afgeskeep en die regsdosent se eerste indrukke van die student se vermoë uit die eerstejaar word herbevestig, en siedaar! ons ''Latynlose matrikulant'' van weleer het finaal sy lot verseël met die ''vyftigpersenter-etiket'' aan sy baadjie.
}}
:Indien die student in sy tweede akademiese jaar Latyn I wel slaag, gaan hy drie jaar lank sukkel om die etiket af te skud. Hierdie ''Latynlose matrikulant'' word dus onherroeplik benadeel en sy klasmaat met matrieklatyn slaag die eksamens sonder probleme. Volgens hom is die verpligte "Latyn" slegs 'n egoïstiese manier van die prokureursorde om hul ''porsie van die professionele koek'' te beskerm en ''skuil agter 'n deursigtige rookskerm van hebsug, egosentrisiteit en selfvoldaanheid.''<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1991/10/24/999/15.html |title=JURIS, Hennopsmeer. 1991. Besin oor regs-Latyn in die 'nuwe SA' . ''Beeld'', 24 Oktober:15 |access-date=22 Julie 2015 |archive-date=22 Julie 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150722145534/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1991/10/24/999/15.html |url-status=dead }}</ref>
==== Wetsvereistes ====
Volgens die ''Amptelike Jaarboek van die Republiek van Suid-Afrika'' (1986) word die onderskeid en (voor)vereistes wat betref die onderwys en opleiding van advokate en prokureurs onderskeidelik, só uiteengesit:<ref>Buro vir Inligting. 1986. ''Amptelike Jaarboek van die Republiek van Suid-Afrika''. Pretoria: Staatsdrukker, bl. 291.</ref>
{| class="wikitable"
|'''Advokaat'''
|'''Prokureur'''
|-
|Die toelating van 'n advokaat word deur die ''Wet op die Toelating van Advokate'', 1964 (Wet 74 van 1974) beheer. Die aansoeker moet ouer as 21 jaar wees en geskik en bevoeg om toegelaat te word. Hy moet 'n Suid-Afrikaanse burger wees of wettiglik vaste verblyf in Suid-Afrika verkry het, en hy moet bowendien normaalweg in die land woon. Hy moet in besit wees van die voorgeskrewe akademiese bevoegdhede - die graad LL.B. van 'n Suid-Afrikaanse universiteit wat behaal is ná 'n studiekursus van nie minder nie as vyf jaar, '''en wat nie minder nie as een kursus in elk van die volgende tale insluit: Afrikaans, Engels en Latyn'''.
|Die toelating van 'n prokureur word deur die ''Wet op Prokureurs'', 1979 (Wet 53 van 1979) beheer. Die kandidaat moet ouer as 21 jaar wees, en geskik en bevoeg om toegelaat te word. Hy moet 'n Suid-Afrikaanse burger wees of wettiglik permanent in die land kan woon, en moet bowendien normaalweg in die land woon. Hy moet die voorgeskrewe eksamens met goeie gevolg aflê en aan die bepalings van sy leerkontrak voldoen. Die vereiste akademiese bevoegdheid vir toelating as prokureur is die graad ''baccalaureus legum'' of ''baccalaureus procurationis'' van enige Suid-Afrikaanse universiteit. '''Daarbenewens moet die kandidaat voorgeskrewe eksamens in Afrikaans en Engels aflê''', asook 'n praktiese eksamen in die prokureurspraktyk. Die voorgeskrewe tydperk van die leerkontrak is minstens twee jaar. Die prokureur moet voorgeskrewe praktiese eksamens aflê voordat hy as notaris en aktebesorger kan praktiseer.
|}
Die [[Universiteit van Kaapstad]] het in 1986 appèl aangeteken nadat die Kaapse Hooggeregshof bevind het dat die intensiewe kursusse in Afrikaans en Latyn van die betrokke universiteit niks hoër as matriekvlak is nie. Die appèl het misluk: die Appèlhof het beslis dat Afrikaans en Latyn op tersiêre vlak 'n vereiste tot die toelating van advokate tot die balie is – die UK se kursusse was substandaard.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/03/05/3/2.html |title=''Die Burger''. 1986. Taalkursusse aan UK-regstudente onvoldoende: hof. 05 Maart:3 |access-date=11 Oktober 2014 |archive-date=11 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141011211031/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/03/05/3/2.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/03/06/19/7.html |title=''Die Burger''. 1986. Ikeys sukkel nie met toelating tot Balie'. 06 Maart:19 |access-date=11 Oktober 2014 |archive-date=11 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141011211031/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/03/06/19/7.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/03/07/13/10.html |title=''Die Burger''. 1986. Uitspraak was hieroor. 07 Maart:13 |access-date=11 Oktober 2014 |archive-date=11 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141011211033/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/03/07/13/10.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/03/11/13/11.html |title=''Die Burger''. 1986. UK na Appèlhof oor regstudente se taalkursusse. 11 Maart:13 |access-date=11 Oktober 2014 |archive-date=11 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141011211022/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/03/11/13/11.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/09/05/3/4.html |title=''Die Burger''. 1986. UK se appèl misluk oor regsvakke. 5 September:3 |access-date= 5 Oktober 2014 |archive-date= 5 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141005202421/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1986/09/05/3/4.html |url-status=live }}</ref>
Volgens De Villiers (in 1988) verskil die prokureurs se siening van Latyn noodwendig van advokate s'n, omrede die prokureur nie oor dieselfde kennis van Latyn hoef te beskik as 'n advokaat nie. "'n Advokaat moet bevoeg wees om aan so 'n debat [in die Appèlhof] te kan deelneem en sy deel by te dra. As hy nie daartoe in staat is nie, sal sy opponent hom die loef kan afsteek".<ref>{{Cite web |url=http://www.sabar.co.za/law-journals/1988/october/1988-october-vol001-no2-pp05-06.pdf |title=De Villiers, I.W.B. 1988. Die standpunt vir die behoud van Latyn. ''Consultus'', Oktober:5-6. |access-date=21 Februarie 2016 |archive-date=19 Mei 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170519184614/http://www.sabar.co.za/law-journals/1988/october/1988-october-vol001-no2-pp05-06.pdf |url-status=dead }}</ref> In 1988 het die Minister van Justisie daarop gewys dat Latyn in wese slegs van belang is indien die betrokke persoon 'n advokaat wil word. Reeds in 1988 het die Algemene Balieraad van Suid-Afrika al besluit om hierdie Latynvereiste te skrap. In 1988 het sowat 75 persent van Suid-Afrika se advokate gestem vir die afskaffing van Latyn as 'n voorvereiste vir toelating tot die Balie of as advokaat: "'n Belangrike rede vir dié verandering in die Balie se houding is dat Latyn as voorvereiste 'n groot struikelblok is vir swartmense wat tot die Balie toegelaat wil word"<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/07/25/15/9.html |title=''Die Burger''. 1988. Balieraad wil Latyn nie as vereiste hê. 25 Julie:15 |access-date=11 Oktober 2014 |archive-date=11 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141011211030/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/07/25/15/9.html |url-status=live }}</ref> Dit beteken dat die skrapping van die genoemde vereiste bloot die ''status quo ante'' sou teweegbring, dus, voor 1964. Die verordening van artikel 3(2) van Wet 74 van 1964 het die Latynvereiste vir die eerste keer op die wetboek geplaas, wat die outonomie van die universiteite se leerplanne beïnvloed het. Nietemin is geglo dat die universiteite steeds Latyn sal behou as vereiste ter verwerwing van die LLB-graad, selfs al sou die wet geskrap word.<ref>{{Cite web |url=http://www.sabar.co.za/law-journals/1988/october/1988-october-vol001-no2-pp02-03.pdf |title=''Consultus''. 1988. Redaksioneel: Latynvereiste ter ruste? Oktober:2-3 |access-date=21 Februarie 2016 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304203153/http://www.sabar.co.za/law-journals/1988/october/1988-october-vol001-no2-pp02-03.pdf |url-status=dead }}</ref> Die Balies van Bloemfontein, Kimberley en Pretoria het egter teen die mosie gestem. Sowat die helfte van die Kaapse advokate het in die plaaslike stemming teen die afskaffing van Latyn gestem.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/07/26/6/7.html |title=''Die Burger''. 1988. Latyn vir advokate: regslui verskil. 26 Julie:6 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194303/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/07/26/6/7.html |url-status=dead }}</ref> Regstudente van die Universiteit van die Noorde het ook beswaar gemaak teen die motivering van die Algemene Balieraad, omdat dit die indruk geskep het dat swart studente nie Latyn onder die knie kan kry nie; uit die statistiek is bewys dat die swart studente nie meer met Latyn sukkel as hul blanke medestudente nie, selfs al het die meeste swart hoërskole nie Latyn aangebied nie.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/07/28/9/4.html |title=''Die Burger''. 1988. Studente verskil met Balieraad oor Latyn. 28 Julie:9 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194314/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/07/28/9/4.html |url-status=live }}</ref> Verskeie lesersbriewe aan ''Die Burger'' het hierdie voorgestelde afskaffing beskou as paternalisties, kortsigtig, 'n afskaling van standaarde, 'n leerplan wat die pad van die minste weerstand volg, asook 'n bedekte innuendo dat swartmense nie skrander genoeg is om Latyn baas te raak nie; buitendien was Latyn vir die studente van vroeër geen struikelblok nie – dit sou so goed wees om ander vakke af te skiet, soos die wetenskap vir 'n voornemende ingenieur.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/08/02/10/4.html |title=Potgieter, F. Du T. 1988. Afskaffing van Latyn verkeerde oplossing. ''Die Burger'', 02 Augustus:10 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194314/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/08/02/10/4.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/08/08/6/16.html |title=Du Toit, J.T. 1988. Afskaffing van Latyn paternalisties. ''Die Burger'', 08 Augustus:6 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194319/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/08/08/6/16.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/12/27/10/6.html |title=Van Stekelenburg, A.V. 1988. Afskaffing van Latyn is 'kortsigtig'. ''Die Burger'', 27 Desember:10 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194257/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/12/27/10/6.html |url-status=live }}</ref>
==== Afskaling sedert 1990's ====
In 1989 het die Minister van Justisie, Kobie Coetsee, aangekondig dat Latyn nie afgeskaf kan word as toelatingsvereiste vir advokate nie. Coetsee het ook gesê die bewering dat Latyn vir swart studente moeilik is, "smaak na paternalisme", omrede Latyn ook vir baie Afrikaans- en Engelssprekendes moeilik is.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/04/29/5/3.html |title=''Die Burger''. 1989. Tekens is dat Latyn moet bly. 29 April:5 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194308/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/04/29/5/3.html |url-status=live }}</ref> In 1990 het die minister die volgende voorwaardes vir voornemende advokate as wetsontwerp tydens 'n Parlementsitting ingedien:
* Matrikulasie-Latyn op die hoër graad soos deur die Gemeenskaplike Matrikulasieraad vereis; of
* 'n Spesiale universiteitskursus in Latyn wat van 'n hoër standaard is as dié wat vir die matrikulasie-eksamen in die standaard-graad vereis word. Hierdie kursus moes algemene grammatikale beginsels, regsfrases en -uitdrukkings, en 'n Romeinse regs- en kulturele oorsig bevat.
Wat dus nou gebeur het is dat dit nie meer nodig was vir die voornemende advokaat om Latyn op ná-matrikulasievlak te slaag nie – voorbereidende Latyn was nou as voldoende beskou vir toelating tot die Balie.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/01/19/7/6.html |title=''Die Burger''. 1990. Latyn as regsvak: wysigings kom. 19 Januarie:7 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194329/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/01/19/7/6.html |url-status=live }}</ref>
Hierdie wetgewing wat ingestel is het nie die teenstanders of voorstanders van die afskaffing van Latyn as vereiste vak tevrede gestel nie. Die Raad van die Vereniging van Prokureursordes het saam met die Balierade die siening gedeel dat Latyn heeltemal geskrap moet word as 'n vereiste tot die toelating van advokate.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/02/01/17/16.html |title=''Die Burger''. 1990. Raad steun skrap van Latyn. 01 Februarie:17 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194341/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/02/01/17/16.html |url-status=dead }}</ref>
Die dekaan van die regsfakulteit aan die Universiteit van Stellenbosch het in Februarie 1990 gesê dat die wegdoen van Latyn beslis 'n leemte in die regsopvoeding sal laat. In die fakulteit self het die meerderheid van twee derdes die vorige jaar ten gunste van die behoud van die vak gestem, selfs al sou wetgewing verander.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/02/08/4/39.html |title=''Die Burger''. 1990. Wegdoen met Latyn sal 'leemte laat'. 08 Februarie:4 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194307/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/02/08/4/39.html |url-status=dead }}</ref> In dieselfde maand nog was al die Afrikaanse universiteite (met die uitsondering van die Universiteit van Wes-Kaapland) feitlik die enigstes in die land oor wat besluit het om Latyn I nog as voorvereiste vir die regsgraad LL.B. te behou. Die Universiteit van Zoeloeland was die eerste Suid-Afrikaanse universiteit wat Latyn as voorvereiste vak afgeskiet het. Die Afrikaanse universiteite wat die behoud van die regsvak voorgestaan het was die Universiteite van Stellenbosch, Pretoria en Potchefstroom, die Randse Afrikaanse Universiteit en die Universiteit van die Oranje-Vrystaat.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/02/21/7/2.html |title=''Die Burger''. 1990. LL.B: Latyn net nodig by Afrikaanse universiteite. 21 Februarie:7 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194312/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/02/21/7/2.html |url-status=dead }}</ref>
In April 1990 het die staat besluit om die taalvereistewet nie te skrap nie, maar te verslap. Die sekere minimum standaarde is ingestel as oorgangswet wat "onder die bestaande bedeling afgehandel moet word".<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/04/27/6/4.html |title=''Die Burger''. 1990. Latyn vir regte: Wet dalk verslap. 27 April:6 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194308/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/04/27/6/4.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/05/25/5/1.html |title=''Die Burger''. 1990. Vraetyd. 25 Mei:5 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194312/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/05/25/5/1.html |url-status=live }}</ref>
Binne 'n bestek van vyf maande het die Afrikaanse regsfakulteite 'n ander deuntjie begin sing: daar was nou geen regverdiging meer vir die verpligte studie van Latyn deur regstudente nie – die mosie is unaniem aanvaar op 'n konferensie van die Vereniging van Universiteitsdosente. Die rede: die statutêre vereiste dat studente Latyn moet slaag, het ingedruis teen die selfstandigheid van regsfakulteite se besluit oor watter vakke studente moes slaag.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/07/17/3/1.html |title=''Die Burger''. 1990. Dekane besluit teen Latyn. 17 Julie:3 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194320/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/07/17/3/1.html |url-status=live }}</ref> Nietemin het die staat in Mei 1991 volgehou dat Latyn moet bly.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/05/18/7/8.html |title=''Die Burger''. 1991. Latyn bly vereiste vir advokate. 18 Mei:7 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194309/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/05/18/7/8.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/07/10/8/16.html |title=''Die Burger''. 1991. Tersiêre Latyn vir regslui nie meer nodig. 10 Julie:8 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194320/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/07/10/8/16.html |url-status=dead }}</ref> In 1991 het die Wet no. 106 van 1991, wat oor die toelating van advokate tot die Balie handel, vereis dat die aansoeker, benewens universiteitskursusse in Afrikaans en Engels (destyds die twee amptelike landstale), óf in matrieklatyn, óf in 'n spesiale universiteitskursus in Latyn moes geslaag het ten einde toegelaat te word tot die Balie.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1991/08/26/8/5.html |title=Kriel, D.M. 1991. Latyn op skool vir dié leerlinge 'n voordeel. ''Beeld'', 26 Augustus:8 |access-date=11 September 2014 |archive-date=11 September 2014 |archive-url=https://archive.ph/20140911111825/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1991/08/26/8/5.html |url-status=dead }}</ref>
In Augustus 1994 het die Minister van Justisie, [[Dullah Omar]], bevestig dat wetgewing ingedien gaan word om Latyn as voorvereiste vir regspraktisyns af te skaf.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/08/3/2/18.html |title=Kruger, Peet. 1994. Reaksie gemeng op Dullah Omar se voorstel. ''Beeld'', 3 Augustus:2 |access-date=11 September 2014 |archive-date=11 September 2014 |archive-url=https://archive.ph/20140911111830/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/08/3/2/18.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/08/03/9/2.html |title=''Die Burger''. 1994. Minister sê prokureurs kan binnekort in Hooggeregshof verskyn. 03 Augustus:9 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194318/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/08/03/9/2.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/11/14/2/19.html |title=''Beeld''. 1994. Politieke redaksie. 14 November:2 |access-date=11 September 2014 |archive-date=11 September 2014 |archive-url=https://archive.ph/20140911111814/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/11/14/2/19.html |url-status=dead }}</ref> In vroeg-Augustus 1994 het die Universiteit van Kaapstad dit reeds oorweeg om Latyn vir LL.B. af te skaf. Agt ander universiteite het Latyn reeds opsioneel verklaar, maar het die studente gewaarsku dat die wet steeds geld dat hulle nie sonder Latyn mag praktiseer nie.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/08/04/6/2.html |title=''Die Burger''. 1994. Afskaffing van Latyn vir LL.B. aan UK voorgestel. 04 Augustus:6 |access-date=11 September 2014 |archive-date=11 September 2014 |archive-url=https://archive.ph/20140911111825/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/08/04/6/2.html |url-status=live }}</ref> Teen laat-Augustus 1994 was Omar besig om wetgewing op te stel om die verskyningsbevoegdheid aan prokureurs in die Hooggeregshof te verleen en om Latyn as toelatingsvereiste vir regspraktisyns af te skaf.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/08/27/11/3.html |title=''Die Burger''. 1994. Leke-landdroste vir SA oorweeg. 27 Augustus:11 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194301/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/08/27/11/3.html |url-status=dead }}</ref>
Tydens die tweejaarlikse dinee van die Bloemfonteinse Prokureursvereniging, in September 1994, het die oudpresident [[Nelson Mandela]] gesê dat die voorvereiste van Latyn, "wat so baie jong swart regstudente kniehalter", heroorweeg moet word.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/09/19/4/2.html |title=''Beeld''. 1994. Regstelsel moet oop vir almal wees, sê Mandela. 19 September:4 |access-date=11 September 2014 |archive-date=11 September 2014 |archive-url=https://archive.ph/20140911111814/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/09/19/4/2.html |url-status=live }}</ref>
In die middel van November 1994 is die wetsontwerp, wat voorsiening daarvoor maak dat Latyn nie meer in Suid-Afrika 'n vereiste vir die toelating van prokureurs en advokate nie, deur die Senaat aanvaar.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/11/16/2/12.html |title=''Die Burger''. 1994. Latyn-wetsontwerp deur Senaat aanvaar. 16 November:2 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023194319/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/11/16/2/12.html |url-status=dead }}</ref>
Op 23 November 1994 teken Mandela as president die Engelse teks van Wet No. 55 van 1994, wat op 2 Desember 1994 in werking tree. Die [http://www.gov.za/sites/www.gov.za/files/Act55of1994.pdf Wysigingswet op die Toelating van Advokate]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} lui:
''To amend the Admission of Advocates Act, 1964, so as to abolish the requirement that must be complied with by persons in respect of the Latin language in order to be admitted to practise as advocates;''
Die reëls wat geskrap is dui uit die [http://www.gov.za/sites/www.gov.za/files/a106_1991.pdf vorige Wysigingswet op die Toelating van Advokate, No. 106 van 1991] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160221175025/http://www.gov.za/sites/www.gov.za/files/a106_1991.pdf |date=21 Februarie 2016 }} dat die voornemende advokaat vroeër in sy matriekjaar Latyn HG moes geslaag het of op naskoolse vlak minstens een kursus in Latyn wat van 'n gelykstaande of hoër standaard was.
Teen 1996 het die nuwe Suid-Afrikaanse skoolwet van die Minister van Onderwys, prof. Sibusiso Bengu, voorgestel die leerling/onderwyser-verhouding moet landwyd 40 tot 1 vir laerskole en 35 tot 1 vir hoërskole wees. Oortollige onderwysers kon kies om af te tree, of na 'n ander provinsie verplaas te word. Op daardie tydstip was die Wes-Kaapse leerling/onderwyser-verhouding 26 leerlinge per onderwyser. ''Rapport'' van 28 Mei 1996 stel die volgende probleem:<ref>''Rapport''. 1996. Waarom onderwysers nou genoeg gehad het. 26 Mei:11</ref>
{{cquote|
Een van die noodwendige gevolge is dat van die keusevakke aan hoërskole sal wegval. Die toekoms van vakkeuses soos kuns en musiek is in gedrang. So ook derde tale, soos Duits, Latyn en inheemse swart tale.
}}
Die afskaling van Latyn en die klassieke erfenis aan staatsinstansies word onder andere ook deur party as die doelbewuste aftakeling van die Westerse waardestelsel beskou, ten gunste van die Afrikaniseringsbeleid, wat vervreemding veroorsaak.<ref>Maninger, S. 1997. Botsende waardes: Afrikaners pas nie in nuwe Suid-Afrika. ''Afrikaner'' Maart:16</ref> 'n Senior politieke joernalis van ''Rapport'' skryf in 1999 eksplisiet in sy boek rondom Afrikaneridentiteit: "Die Afrikaner, gedra deur 'n nuwe Afrikaner-nasionalisme, is die produk van sy volledige Europese geskiedenis. Dit behels sy erfenis van die klassieke beskawings, onder meer die Romeinse reg, die Griekse filosofie en [[rasionalisme]], Latyn en die Christendom en die Renaissance."<ref>Du Toit, Z.B. 1999. ''Die nuwe toekoms: 'n Perspektief op die Afrikaner by die eeuwisseling''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 363</ref>
Luidens die Kwalifikasieraamwerk vir Hoër Onderwys, soos gewysig op Januarie 2013 (maar reeds aangedui in die Staatskoerant van 5 Oktober 2007<ref>[http://www.education.gov.za/Portals/0/Documents/Legislation/Call%20for%20Comments/HEQF%20DOCUMENT.pdf?ver=2008-03-05-111834-000 ''Staatkoerant'',5 Oktober 2007]</ref>), word Latyn op die sertifikate van Suid-Afrikaanse instansies ook nie deur die Staat aangemoedig nie:<ref>[http://www.unisa.ac.za/static/corporate_web/Content/Colleges/CGS/documents/ANNEXURE-2-HEQSF.pdf The Higher Education Qualifications Sub-Framework as revised January 2013]</ref>
{{cquote|
The use of Latin in certificates and transcripts has been practised by some South
African institutions as an historical legacy. Its continued use for this purpose is not encouraged but is left to the discretion of individual institutions. A certificate in Latin must also be in English in addition to any other official language.
}}
In Junie 2003 het die [[Vryheidsfront]] in die parlement voorgestel Latyn moet deur [[Pansat]] bevorder word. Die Grondwet stipuleer spesifiek die tale Arabies, Hebreeus en Sanskrit, asook "other languages used for religious purposes in South Africa", maar nie Latyn nie.<ref>Grobler, C. 2003. VF wil hê Pansat moet Latyn ook bevorder. ''Die Burger'', 11 Junie: 14</ref> Die aansoek is verwerp.
==== Hersiening van gehalte van gegradueerdes ====
Omdat Matrieklatyn sedert 1965 binne 'n jaar se tyd aangeleer moes word (as die student nie met Latyn gematrikuleer het nie), het die [[Universiteit van Stellenbosch]] die '''Consensus'''-rekenaarprogram ontwikkel wat aanvanklik ontwerp is vir die gebruik van Afrikaanssprekende studente. Later is die program ook uitgebrei na drietaligheid (Afrikaans, Engels en Xhosa). Die programmatuur was in Turbo Pascal geskryf en die antwoorde het geen uitsondering toegelaat nie – selfs 'n spasiebalk wat per ongeluk ingetik is, sou as 'n fout geregistreer word. Die voordeel was weer om die student bewus te maak van die noodsaaklikheid om presies en absoluut akkuraat te werk.
Die program het gefokus op woordeskat (gegrond op die ''Lexis Latina''-kernwoordelys deur Van Stekelenburg (1985), wat uit omtrent 1 500 inskrywings bestaan), vervoeging, veelkeuse morfologie, woorduitgange, sinsbou en uitbou van die selfstandige naamwoord (verbuigings). Hoewel van die studente nie ewe konsekwent gewerk het nie, het uit 480 eerstejaars (in die jaar 1991) 141 nie van die programmatuur gebruik gemaak nie. Uit 313 het slegs 43 die vereiste totale tyd ingesit (30 minute per week) of selfs meer. Die verskille tussen die gemiddelde prestasies van studente wat glad nie die programmatuur gebruik het en diegene wat langer as die vereiste minimum gewerk het, was 11,5%. Waar meer as 28% van die eerste groep uitgesak het, het geen van die "ywerige" werkers gesak nie. Diegene wat baie meer as die vereiste tyd ingesit het, het in November gemiddeld 64% behaal, geeneen het gesak nie, 17,4% het met lof geslaag. Wat toon: gemiddelde prestasie het tred gehou met toewyding. In 1992, 1993 en 1994 het die patroon hom naastenby herhaal. In 1994 is 'n wortel voor sommige studente se neus gehou om deelname aan te spoor; hier het die toewyding voor die rekenaar veel groter vrugte afgewerp.
Selfs met die onmiddellike daling van Latynstudente in 1995, het Claasen en Brand gehoop op beter kwaliteit bo kwantiteit in die toekoms.<ref>[http://akroterion.journals.ac.za/pub/article/download/498/564 Claasen, J-M. & Brand, N. 1995. Rekenaar-onderrigprogramme vir Latyn vir Regstudente: teorie en praktyk. ''Akroterion''(XL):163-177]</ref>
In 2010 uiter Dircksen haar kommer oor die kwyning van Latyn by die Suid-Afrikaanse regsopleiding.<ref name="Dircksen">[http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/11237/2010Latynindieopleiding_De%20Jure_2010_v.43%281%29_117-128.pdf?sequence=2 Dircksen, Marianne. 2010. Latyn en die opleiding van regstudente in Suid-Afrika: 'n Nuwe relevansie. ''De Jure'', 43(1):117-128]</ref> Op 29 Mei 2013 is 'n spoedberaad gehou deur die Wetgenootskap van Suid-Afrika (LSSA), die Algemene Balieraad (ABR) en regsdekane en -dosente. Die swakker gehalte van die LLB-graad wat die land uitlewer aan swakker opgeleide regslui is bespreek. Eerstens is bevind dat daar gebreke in die regsgegradueerdes se geletterdheid en syfervaardighede bestaan. Tweedens was almal by die beraad dit eens dat die huidige LLB onvoldoende is. Prof. [[Marinus Wiechers]], voormalige regsdosent en rektor aan Unisa, het tydens 'n onderhoud aan ''Beeld'' sy kommer uitgespreek oor die regters van die toekoms wat met geen behoorlike regsopleiding die bewakers van die reg gaan wees. Hy noem onder meer dat regstudente vroeër eers 'n ander B-graad moes behaal het, soos BA Regte of BCom Regte, voordat die LL.B. aangepak is. Dit is tydens laasgenoemde dat ook Latyn en Romeinse reg as vereistes gestel is: "As ’n mens nie Latyn ken nie, kan jy ook nie die Romeinse reg bestudeer nie. Jy kan dus nooit ’n begrip vorm van die regsreëls waarop ons huidige reg gegrond is nie." Die uiteinde hiervan is dat jong advokate en prokureurs pleitstukke in die howe indien wat "amper kinderagtig naïef is".<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2013/05/29/B1/15/gvflip.html |title=De Bruin, Philip. 2013. Nuwe LLB kan reg kelder. ''Beeld'', 29 Mei:15 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023202647/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2013/05/29/B1/15/gvflip.html |url-status=dead }}</ref>
Sowel Dircksen<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2013/06/06/B1/17/pdllbee.html |title=Dircksen, Marianne. 2013. Latyn help studente op talle maniere. ''Beeld'', 06 Junie:17 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023202643/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2013/06/06/B1/17/pdllbee.html |url-status=live }}</ref> as Schumann <ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2013/06/07/B1/10/pdrelelb.html |title=Schumann, Corrie. 2013. Latyn grondig nodig vir regsbegrip. ''Beeld'', 07 Junie:10 |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=23 Oktober 2014 |archive-url=https://archive.ph/20141023202718/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2013/06/07/B1/10/pdrelelb.html |url-status=dead }}</ref> beaam in hul briewe dat die waarde van Latyn in die regswese beslis nie onderskat moet word nie.
=== (Voorgestelde) vertalings van Afrikaanse romans in Latyn ===
In navolging van [[:la:Libri_Latine_redditi|veral die Europese tale]] wat hul uiters gewilde romans en blitsverkopers in Neolatyn onsterflik maak, ten einde die aanleer van Latyn sowel te vergemaklik en ook prettig te maak vir die Afrikaanse leerling, is daar ook al aan die hand gedoen dat [[C.J. Langenhoven]] se wetenskapsfiksieroman, ''Loeloeraai'' uit Afrikaans in Latyn vertaal moet word.<ref name="Suidpunt10Julie2021">[https://web.archive.org/web/20210710140832/http://praag.co.za/?p=47837 Suidpunt. 2021. Waarom Loeloeraai in Latyn vertaal moet word. ''PRAAG''. 09 Julie.]</ref>
Vermoedelik is ''Elegans et accurata gentis Africanae circa Promontorium Capitis Bonae Spei vulgo Hottentotten nuncupata Descriptio epistolaris'' deur De Grevenbroek (1695) die eerste werk uit Latyn wat in Kaaps-Hollands vertaal is ([https://www.dbnl.org/tekst/gode006reiz04_01/gode006reiz04_01_0010.php gepubliseer Januarie/Februarie 1886]); maar die 19de en 20ste eeu het geen noemenswaardige werke ''uit Afrikaans'' in Latyn opgelewer nie.<ref name="Suidpunt10Julie2021" /> Die grootste werk in Afrikaans ''uit Latyn'' is die sesdelige ''Voorlesinge oor die hedendaagse reg na aanleiding van De Groot se 'Inleiding tot de Hollandse Rechtsgeleerdheyd''' van professor D. G. van der Keessel se ''Praelectiones Iuris Hodierni ad Hugonis Grotii Introductionem ad Iurisprudentiam Hollandicam'' - 'n projek wat in 1939 begin het by die sameroeping van 'n komitee. Die eerste boekdeel is in 1961 uitgegee, gevolg deur die tweede (1963), derde (1964), vierde (1966) en vyfde (1967), met die sesde en laaste deel eers in 1975.
Van die redes wat aangevoer word dat juis ''Loeloeraai'' die eerste geskikte vertaalde werk in Latyn moet wees, is omrede die vertaling in Latyn ook 'n pluimpie vir Afrikaans sal wees, omrede die Latiniste op sowel die bronteks as die vertaling sal fokus. Voorts bly die temas wat in die roman aangeroer word 'n eeu later steeds aktueel, van universele aard en humanisties. Die boek is meermale herdruk en vir sowel matrikulante as tweedejaarstudente voorgeskryf, en is in 'n proefskrif ondersoek. Die boek is sowel toeganklik vir die gewone mens as vir die akademici. Enkele Afrikaanse woorde in die roman is reeds verouderd, maar Latyn kan 'n makliker verklaring en standhoudende vertaling bied. ''Loeloeraai'' is ook deurspek van Latynse begrippe in vertaalde vorm. Die boek word veral in 2021 as relevant beskou in die tydperk wat Langenhoven sou beïnvloed het toe die boek geskryf is 'n eeu tevore - die Groot Griep het juis Oudtshoorn in daardie dekade getref. Boonop was Langenhoven self versot op Latyn.<ref name="Suidpunt10Julie2021" />
== Literatuur ==
* Friedrich August Eckstein: ''Lateinischer Unterricht. Geschichte und Methode''. 2. Auflage, Beffer, Gotha 1880 (Separatabdruck aus ''Schmid's Encyklopädie des gesamten Erziehungs- und Unterrichtswesens'', [http://www.bbf.dipf.de/cgi-opac/catalog.pl?t_allegro=x&f_PPN=101689071 Artikel digitalisiert] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050322041524/http://www.bbf.dipf.de/cgi-opac/catalog.pl?t_allegro=x&f_PPN=101689071 |date=22 Maart 2005 }}).
* Friedrich August Eckstein: ''Lateinischer und griechischer Unterricht''. Fues, Leipzig 1887.
* Nils Wilsing: ''Die Praxis des Lateinunterrichts'', Tübingen 1951; erw.: 2 Teile, Stuttgart 1964
* Max Krüger/Georg Hornig: ''Methodik des altsprachlichen Unterrichts'', Frankfurt/M. 1959
* Hans-Joachim Glücklich: ''Lateinunterricht, Didaktik und Methodik'', 2. Aufl., Göttingen 1993. {{ISBN|3-525-33592-X}}
* Friedrich Maier: ''Lateinunterricht zwischen Tradition und Fortschritt'', 3 Bände, 3. Aufl., Bamberg 1993ff. {{ISBN|3-7661-5653-5}}
* Rainer Nickel: ''Lexikon zum Lateinunterricht'', Bamberg 2001. {{ISBN|3-7661-5691-8}}
* Manfred Fuhrmann: ''Latein und Europa, Die fremdgewordenen Fundamente unserer Bildung, Geschichte des gelehrten Unterrichts in Deutschland von Karl dem Großen bis Wilhelm II.'', 2. Aufl., Köln 2001. {{ISBN|3-8321-7948-8}}
* Stefan Kipf: ''Altsprachlicher Unterricht in der Bundesrepublik Deutschland. Historische Entwicklung, didaktische Konzepte und methodische Grundfragen von der Nachkriegszeit bis zum Ende des 20. Jahrhunderts'', Bamberg 2006. {{ISBN|978-3-7661-5678-5}}
* Wilfried Stroh: ''Latein ist tot, es lebe Latein! Kleine Geschichte einer großen Sprache'', Berlin 2007. {{ISBN|978-3-471-78829-5}}
* Peter Kuhlmann: ''Fachdidaktik Latein kompakt'', Göttingen 2009 {{ISBN|978-3-525-25759-3}}
* Magnus Frisch (Hrsg.): ''Alte Sprachen – neuer Unterricht'' (= ''Ars Didactica.'' Bd. 1). Kartoffeldruck-Verlag, Speyer 2015, {{ISBN|978-3-939526-24-7}}.
== Verwysing ==
{{Verwysings|3}}
== Eksterne skakels ==
* [http://www.altphilologenverband.de/ www.altphilologenverband.de] – Deutscher Altphilologenverband
* [http://www.forum-classicum.de/ www.forum-classicum.de] – Forum Classicum, Vaktydskrif vir die vakke Latyn en Grieks
* [http://latein.eduhi.at/ Lateinunterricht in Österreich]
* [http://philologia.ch/fasz/medien/docs/nzzas_2.pdf Theo Wirth am 16. Dezember 2007 in der NZZ über Lateinunterricht in der Schweiz] (pdf-Datei; 46 kB)
* [http://www.pegasus-onlinezeitschrift.de/ Pegasus online] – Fachdidaktische Zeitschrift online
* [http://www.circe.be/content/view/47/279/lang,de/ Circe – Übersicht über alte Sprachen in Europa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529231852/http://www.circe.be/content/view/47/279/lang,de/ |date=29 Mei 2016 }}
* {{en}} [https://lithub.com/look-latin-is-not-useless-neither-is-it-dead/ Uittreksels van'' Long Live Latin: The Pleasures of a Useless Language'' deur Nicola Gardini.]
{{Normdata}}
[[Kategorie:Latyn| ]]
di6yeguy7wxutptfq7ncq7iun14qun6
Kubaans-Amerikaanse betrekkinge
0
109248
2910603
2776467
2026-06-10T15:02:00Z
Jcb
223
2910603
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Embassy of the Republic of Cuba in Washington, D.C.jpg|duimnael|245x245px|Die Kubaanse ambassade in Washington DC.]]
'''Kuba en die Verenigde State van Amerika''' herstel op 20 Julie 2015 diplomatieke betrekkinge, wat gedurende die [[Koue Oorlog]] in 1961 verbreek is. Die Amerikaanse diplomatieke verteenwoordiging in [[Kuba]] word deur die ambassade in [[Havana]] behartig, en daar is 'n soortgelyke Kubaanse ambassade in [[Washington, D.C.|Washington, D.C]][[Washington, D.C.|.]]. Die [[Verenigde State van Amerika]], het egter aangegaan om sy handels-, ekonomiese-, en finansiële verbod op Kuba te handhaaf. Dit maak dit onwettig vir Amerikaanse sakeondernemings om sake met Kuba te bedryf. Hoewel die Amerikaanse president, [[Barack Obama]], 'n voorstaander is vir die opheffing van die embargo, bepaal die Amerikaanse reg dat dit net met die goedkeuring van die Kongres kan geskied. Op 22 Maart 2016 lui Obama 'n nuwe era in [[internasionale betrekkinge]] in toe hy die eerste Amerikaanse president, sedert 1959, geword het om Kuba te besoek. "Ek het hierheen gekom om die laaste oorblyfsels van die Koue Oorlog in die Amerikas te kom begrawe," was sy boodskap in Havana.
Namate die [[Spaanse Ryk]] in die 1820's sy houvas op sy gebiede in die Amerikas verloor het, het daar uiteindelik net twee lande, Kuba en [[Puerto Rico]], onder sy beheer oorgebly. Dit het ook in 1898 met die [[Spaans-Amerikaanse Oorlog]] tot 'n einde gekom, met Kuba wat 'n protektoraat van Amerika geword het. Dit het Amerika die geleentheid gebied om ekonomiese en politieke oorheersing oor Kuba te kry. Hoewel Kuba in 1902 onafhanklikheid gekry het, het die Amerikaanse houvas voortgeduur.
Die Kubaanse Revolusie van 1959 het die bilaterale betrekkinge tussen die twee lande begin versuur. In 1961 verbreek Amerika diplomatieke bande en begin met koverte operasies om die Kommunistiese regime omver te werp.<ref>[http://www.cfr.org/cuba/us-cuba-relations/p11113 Introduction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150511123927/http://www.cfr.org/cuba/us-cuba-relations/p11113 |date=11 Mei 2015 }} Council on Foreign Relations.</ref> Amerika stel verdere strafmaatreëls in nadat Kuba Amerikaanse eiendom in die land nasionaliseer. Intussen begin verskeie organisasies, wat die VN se Algemene Vergadering insluit, met 'n beroep vir opskorting van Amerika se uitgerekte ekonomiese-, handels-, en finansiële embargo teen Kuba.<ref name="un.org">{{cite web |title=General Assembly Demands End to Cuba Blockade for Twenty-Second Year As Speakers Voice Concern over Impact on Third Countries |url=http://www.un.org/News/Press/docs/2013/ga11445.doc.htm |publisher=United Nations General Assembly, Department of Public Information, News and Media Division, New York |access-date=1 Julie 2014 |date=29 Oktober 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811065324/http://www.un.org/News/Press/docs/2013/ga11445.doc.htm |archive-date=11 Augustus 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Op 7 Desember 2014 kondig pres. [[Barack Obama]] en pres. [[Raúl Castro]] die begin aan van 'n proses om die betrekkinge tussen die twee lande te normaliseer. Die media het dit die "Kubaanse Ontdooiing" gedoop. Die deurbraak het gekom na maandelange geheime samesprekings in [[Kanada]] en in die [[Vatikaanstad]]<ref>{{cite web |url=http://www.thedailybeast.com/articles/2014/12/17/the-pope-s-diplomatic-miracle-ending-the-u-s-cuba-cold-war.html |title=The Pope's Diplomatic Miracle: Ending the U.S.-Cuba Cold War |publisher=The Daily Beast |date=17 Desember 2014 |access-date=18 Desember 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170319091427/http://www.thedailybeast.com/articles/2014/12/17/the-pope-s-diplomatic-miracle-ending-the-u-s-cuba-cold-war.html |archive-date=19 Maart 2017 |url-status=live|df=dmy-all}}</ref> met die hulp en ondersteuning van [[Pous Franciskus]]. Sommige van die Amerikaanse reisbeperkings is opgehef, minder beperkings op geldoorplasings, en die Amerikaanse banke kry toegang tot die Kubaanse finansiële instellings.<ref>{{Cite web|url=http://www.pwc.com/en_US/us/financial-services/regulatory-services/publications/assets/2014-cuba-sanctions.pdf|title=First take: Key points from the President’s announcement on Cuba Sanctions|publisher=PwC Financial Services Regulatory Practice, Desember 2014}}</ref> Die ambassades, wat in 1961 met Kuba se noue bande met die Sowjetunie opgeskort is, is weer in Washingtion DC en in Havana geopen.<ref>{{cite web |title=Cuba’s Half Century of Isolation to End |url=http://www.bloomberg.com/news/2014-12-17/obama-to-announce-u-s-cuba-relations-shift-as-gross-is-released.html |publisher=Bloombergh.com |access-date=21 Desember 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150127075443/http://www.bloomberg.com/news/2014-12-17/obama-to-announce-u-s-cuba-relations-shift-as-gross-is-released.html |archive-date=27 Januarie 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news |last1=Baker |first1=Peter |title=Obama Announces U.S. and Cuba Will Resume Relations |url=http://www.nytimes.com/2014/12/18/world/americas/us-cuba-relations.html |access-date=18 Desember 2014 |publisher=New York Times |date=18 Desember 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517102754/https://www.nytimes.com/2014/12/18/world/americas/us-cuba-relations.html |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/americas/cuba/article27862504.html|title=United States and Cuba reestablish diplomatic relations|first=Mimi|last=Whitefield|work=The Miami Herald|date=20 Julie 2015|accessdate=19 Julie 2015}}</ref>
Teen 1877 het Amerika reeds 83% van alle Kubaanse uitvoerprodukte gekoop.<ref>Bakewell, Peter.</ref> Dit was in dié tyd dat die Engelse reisiger, Anthony Trollope opgemerk het dat "indien die land se handel in buitelanders se hande val, sal Havana binnekort so Amerikaans soos New Orleans wees".<ref>{{cite web |last=Perez, Jr |first=Louis A |authorlink= |date=6 Maart 2001 |url=http://www.harpercollins.com/global_scripts/product_catalog/book_xml.asp?isbn=&tc=cx |title=On Becoming Cuban |format= |work= |pages= |publisher=HarperCollins |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20051208132044/http://harpercollins.com/global_scripts/product_catalog/book_xml.asp?isbn= |archive-date= 8 Desember 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Noord-Amerikaners het hulle ook al hoe meer op die eiland gevestig, en die noordelike strande het 'n meer Amerikaanse karakter as die van die ou Spaanse setlaars gehad. Bowenal het dié betrokkenheid die Kubaanse ekonomie by die Amerikaanse stelsel geïntegreer en sodoende Kuba se bande met Spanje verswak.
Teen 1926 het Amerikaners 60% van die Kubaanse suikerindustrie besit en 95% van die Kubaanse opbrengste uit suikerrietplantasies is na Amerika uitgevoer.<ref name="hugh">Hugh Thomas.</ref><ref name="Franklin">[http://janefranklin.info/Cuba.htm Cuba and the United States : A chronological History] Jane Franklin.</ref><ref>{{cite web |url=http://www.historyofcuba.com/history/time/timetbl3.htm |title=History of Cuba: 1929 thru 1955 |publisher=Historyofcuba.com |access-date=21 Desember 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115034239/http://www.historyofcuba.com/history/time/timetbl3.htm |archive-date=15 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref>
Generaal Fulgencio Batista se opgang in die 1930's en sy twee termyne as Kubaanse president (1940–44 en 1952–59) was 'n era van noue samewerking tussen die regering van Kuba en Amerika. Batista se tweede termyn was met 'n [[staatsgreep]] in Florida beplan en Amerika se president [[Harry S. Truman]] was vinnig om Batista se terugkeer met militêre en ekonomiese hulp te verwelkom.<ref name="Franklin">[http://janefranklin.info/Cuba.htm Cuba and the United States : A chronological History] Jane Franklin.</ref> Die Batista-era was gekenmerk deur die totale oorheersing van Amerika oor die Kubaanse ekonomie. [[Korrupsie]] het floreer en Kuba het later 'n veilige hawe vir Amerika se georganiseerde misdaadbase geword.
Namate die gewapende konflik tussen die rebelle onder leiding van [[Fidel Castro]] en die Batista-regering ontwikkel het, is daar druk deur die aangewese nuwe president, Manuel Urrutia Lleó, op Amerika geplaas om sy wapenverkope aan Batista te staak. In Maart 1958 neem Washington die kritieke besluit om Batista se wapenvoorsiening op te skort. Dit het die stryd onomkeerbaar ten gunste van die rebelle gedraai. Ambassadeur Earl T Smith het hewig beswaar uit Havana gemaak en William Wieland, 'n adviseur van die Amerikaanse departement van buitelandse sake het dievolgende te sê gehad: "Ek weet Batista word deur baie as 'n 'son of a bitch' beskou... maar die Amerikaanse belange kom eerste... hy was minstens ons eie 'son of a bitch' gewees."<ref name="hugh" />
== Betrekkinge na die revolusie ==
Die Amerikaanse president [[Dwight D. Eisenhower]] bied amptelike erkenning aan Kuba na die 1959 [[Kubaanse Revolusie]] wat vir Batista onttroon, maar die betrekkinge tussen die twee lande het vinnig agteruitgegaan. Die Amerikaanse regering was besorgd oor die landbouhervormings en die nasionalisering van nywerhede wat aan Amerkaanse burgers behoort het. Tussen 15 en 26 April 1959 besoek [[Fidel Castro]] en 'n afvaardiging verteenwoordigers Amerika as gaste van die Persklub. Baie het die besoek as 'n "sjarme-offensief" van Castro en sy pas gestigte regering beskou, en sy besoek het onder meer 'n kranslegging by die Lincoln gedenkteken ingesluit. Na 'n vergadering tussen Castro en adjunk-president [[Richard Nixon]], waar Castro sy hervormingsplanne vir Kuba verduidelik het,<ref name="BBCrelations">{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/3182150.stm |title=BBC News – Timeline: US-Cuba relations |work=BBC News |access-date=21 Desember 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090125094703/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/3182150.stm |archive-date=25 Januarie 2009 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> het die Amerikaanse regering stelselmatig begin om beperkinge teen die eiland te implementeer. Op 4 September 1959 ontmoet ambassadeur Bonsal die Kubaanse premier Fidel Castro om sy "ernstige kommer oor die hantering van Amerikaners se privaateiendom" uit te spreek.<ref>{{cite web |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/bayofpigs/chron.html |title=Bay of Pigs Chronology |publisher=Gwu.edu |access-date=21 Desember 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150322153854/http://www2.gwu.edu/~nsarchiv/bayofpigs/chron.html |archive-date=22 Maart 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Namate staatsinmenging en die oorname van sakeondernemings in privaatbesit oorgeneem word, het die handelsbeperkinge teen Kuba toegeneem. Amerika het opgehou om Kubaanse suiker te koop en geweier om sy voormalige handelsvennoot van broodnodige olie te voorsien. Dit het 'n verpeltterende uitwerking op die eilland se ekonomie gehad en Kuba het hom na sy nuutgevonde handelsvennoot, die Sowjetunie, gewend vir petroleum. Die spanning is verhoog toe die vragskip ''La Coubre'' in die hawe van Havana ontplof en 75 mense sterf. Fidel Castro beskuldig Amerika vir die voorval, maar gee tog toe dat daar geen bewyse vir die beskuldigings is nie.<ref>Fursenko and Naftali, The Cuban Missile Crisis. p40-47</ref> Dieselfde maand gee president Eisenhower stilweg vir die [[Central Intelligence Agency]] (CIA) toestemming om Kubaanse vlugtelinge toe te rus en op te lei as 'n gevegsmag om Castro se bewind omver te werp.<ref>{{cite web |url=http://www.globalsecurity.org/intell/ops/bay-of-pigs.htm |title=Cuba |author=John Pike |publisher=Globalsecurity.org |access-date=21 Desember 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009124103/https://www.globalsecurity.org/intell/ops/bay-of-pigs.htm |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
In 1961 slaag Kuba daarin om 'n gewapende inval deur sowat 1500 Kubaanse vlugtelinge, wat deur die CIA opgelei is, by die [[Bay of Pigs]], af te weer.<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/4925262.stm |title=BBC NEWS – Americas – Castro marks Bay of Pigs victory |publisher=News.bbc.co.uk |access-date=21 Desember 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20060423071159/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/4925262.stm |archive-date=23 April 2006 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Amerika begin hierna om nuwe planne te formuleer om die Kubaanse regering te destabiliseer. Die kollektiewe naam vir al hierdie bedrywighede was die "Kubaanse Projek", maar het ook as "Operasie Mongoose" bekend gestaan. Dit was 'n gekoördineerde program van politieke, sielkundige en militêre sabotasie, waarby intelligensie-operasies sowel as sluipmoordaanslae op politieke sleutelfigure deel van die projek was.
'n Verslag van 'n Amerikaanse senaatskomitee oor intelligensie-aangeleenthede het later bevestig dat daar tussen 1960 en 1965 agt pogings was om Castro te vermoor.
== Na die Koue Oorlog ==
Met die [[ontbinding van die Sowjetunie]] in die laat 1980's en vroeë 1990's het die [[Koue Oorlog]] tot 'n einde gekom en vir Kuba sonder sy internasionale borge gelaat. Die jare hierna was vir Kuba ekonomies baie swaar. Amerika het vir 'n gedeelte van hierdie tyd private humanitêre hulp aan die land toegelaat. Die Amerikaanse embargo is egter in Oktober 1992 heringestel.
In Januarie 1999 verslap president [[Bill Clinton]] die reisbeperkings na Kuba in 'n poging om kulturele uitruiling tussen die twee lande aan te moedig.<ref>{{Cite news|author=David Ginsburg|agency=Associated Press|url=http://articles.latimes.com/1999/may/02/sports/sp-33359|title=Angelos 'Dominant' Force Behind Cuba-Orioles Series|work=[[Los Angeles Times]]|date=2 Mei 1999|accessdate=15 Maart 2013}}</ref><ref>{{cite news |author=Murray Chass |url=http://www.nytimes.com/1999/03/07/sports/baseball-deal-is-finally-worked-out-for-orioles-cuba-exhibition.html |title=BASEBALL; Deal Is Finally Worked Out For Orioles-Cuba Exhibition |work=[[The New York Times]] |date=7 Maart 1999 |access-date=15 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009124112/https://www.nytimes.com/1999/03/07/sports/baseball-deal-is-finally-worked-out-for-orioles-cuba-exhibition.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Met [[Fidel Castro]] se aankondiging in 2008 dat hy gaan uittree, was die adjunk-minister van buitelandse sake, John Negroponte, vinnig om te sê Amerika is nie van plan om die embargo op te hef nie.<ref name="resignation">{{cite web |url=http://edition.cnn.com/2008/POLITICS/02/19/us.castro/index.html |title=Castro's resignation won't change U.S. policy, official says |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009124100/http://edition.cnn.com/2008/POLITICS/02/19/us.castro/index.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
== Kontemporêre betrekkinge ==
Die betrekkinge tussen Amerika en Kuba het vaag gebly, maar sedert Castro se uittrede as amptelike leier van Kuba en met [[Barack Obama]] wat president geword het, het die betrekkinge verbeter.<ref>Jonathan C. Poling, Akin Gump, http://www.akingump.com/en/news-insights/obama-administration-loosens-restrictions-on-cuba-travel-and.html</ref>
[[Lêer:Capitolio havana.jpg|duimnael|250x250px|Die Capitolio Nacional in Havana, is in 1929 gebou en is blykbaar geskoei op die Capitol in Washington DC.]]
In April 2009 begin Obama, wat byna die helfte van die Kubaans-Amerikaanse stemme in die 2008 presidensiële verkiesing gekry het,<ref>{{Cite web|title=Pew research|url=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2014/06/24/after-decades-of-gop-support-cubans-shifting-toward-the-democratic-party/}}</ref> om 'n minder streng beleid teenoor Kuba te implementeer. Hy verklaar ook dat hy oop is vir dialoog met Kuba, maar sal net die embargo lig as Kuba politieke veranderinge teweegbring. Tydens die Vyfde Spitsberaad van die Amerikas in 2009, sê Obama daar is 'n nuwe begin vir Kuba.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8004798.stm |title=Obama offers Cuba 'new beginning' |date=18 April 2009 |publisher=BBC News |access-date=16 Junie 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009124057/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8004798.stm |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Die nuwe Kubaanse president, [[Raúl Castro]], het in 'n mate positief gereageer en op 27 Julie 2012 aangedui dat die Kubaanse regering bereid is om met Amerika "oor enigiets" samesprekings te voer.<ref name="YahooNews">{{cite news |title=Raul Castro: Cuba willing to sit down with US |url=http://news.yahoo.com/raul-castro-cuba-willing-sit-down-us-132320715.html |access-date=26 Oktober 2012 |newspaper=Associated Press via Yahoo News |date=27 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009124114/https://news.yahoo.com/raul-castro-cuba-willing-sit-down-us-132320715.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op 10 Desember 2013 met die [[Nelson Mandela#Afsterwe|staatsgedenkdiens van Nelson Mandela]] in Suid-Afrika, het Barack Obama en Raúl Castro hande geskud,<ref>{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/2013/12/10/us-mandela-obama-castro-idUSBRE9B90E220131210 |work=Reuters |first=Pascal |last=Fletcher |title=Obama shakes hand of Cuba's Raul Castro at Mandela memorial |date=10 Desember 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191604/http://www.reuters.com/article/2013/12/10/us-mandela-obama-castro-idUSBRE9B90E220131210 |archive-date=24 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> met Castro wat in Engels gesê het: "Mnr President, ek is Castro." <ref>{{cite web |url=http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304014504579249904073347112 |title=Obama-Castro Handshake Shows Thaw in Relations With Cuba |author=Carol E. Lee and Jared A. Favole |date=10 Desember 2013 |work=WSJ |access-date=21 Desember 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140223064539/http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304014504579249904073347112 |archive-date=23 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref>
Hoëvlakdiplomate van Amerika en Kuba beraadslaag in Januarie 2015 in Havana. Die samesprekings het nie juis enige beduidende deurbrake opgelewer nie, maar albei kante het dit as "produktief" beskryf. 'n Kubaanse amptenaar van buitelandse sake, Josefina Vidal, het gesê verdere samesprekings sal geskeduleer word.<ref>{{Cite news|url=http://www.washingtonpost.com/world/the_americas/us-cuba-begin-talks-aimed-at-ending-decades-long-estrangement/2015/01/22/cda610b6-a1ba-11e4-91fc-7dff95a14458_story.html|agency=The Washington Post|title=U.S., Cuba find ‘profound differences’ in first round of talks|date=22 Januarie 2015|accessdate=22 Januarie 2015}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings|colwidth=30em}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Kuba]]
rh50blz2oe6lmbkyc7tetcuyvf8gq2d
Lawrence Venuti
0
109645
2910664
2445881
2026-06-11T05:45:45Z
Jcb
223
2910664
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Lawrence Venuti.jpeg|duimnael|Lawrence Venuti, 2014.]]
'''Lawrence Venuti''' (gebore 1953) is ’n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[Vertaalstudies|vertaalteoretikus]], [[Vertaling|vertaalgeskiedkundige]] en ’n vertaler uit [[Italiaans]], [[Frans]] en [[Katalaans]].
== Loopbaan ==
Venuti is in [[Philadelphia]] gebore en het aan die [[Temple Universiteit]] gegradueer. Hy woon al lank in die stad [[New York Stad|New York]]. In 1980 het hy sy doktorsgraad in Engels behaal aan die Columbia-universiteit, waar hy saam met geskiedenisgeoriënteerde studente van literatuur soos Joseph Mazzeo en Edward Tayler sowel as teoreties gegronde en maatskaplike kritici soos [[Edward Said]] en Sylvere Lotringer gestudeer het. Daardie jaar het hy die Renato Poggioli-toekenning vir Italiaanse vertaling ontvang vir sy vertaling van Barbara Alberti se roman ''Delirium''.<ref name="alberti">[http://books.google.com.uy/books?id=t7WVhymRPZEC&pg=PA273&lpg=PA273&dq=%2Blawrence+%2Bvenuti+%2Bphiladelphia&source=bl&ots=3FBuk0PbZW&sig=i9ZCyxgBXk8A2mn5A-mN1ggJ_j8&hl=es&ei=nse9TKrjN8Gclgeb_NTnBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CCAQ6AEwAjge Barbara Alberti vertaal deur Venuti]</ref>
Venuti is tans [[professor]] in Engels by die Temple-universiteit. Hy het ook as besoekende professor klas gegee by die Universiteit van Pennsylvanië, die Princeton-universiteit, Columbia-universiteit, die Universiteit van Trento, die Universiteit van Mainz, die Barnard-kollege en die Queen's-universiteit in Belfast.
Hy is ’n lid van die redaksionele en advieskomitees van ''Reformation: The Journal of the Tyndale Society,'' ''The Translator: Studies in Intercultural Communication,'' ''TTR: Traduction, Terminologie, Redaction,'' ''Translation Studies,'' ''Target: An International Journal of Translation Studies'' en ''Palimpsestes.'' Hy was die redakteur van spesiale vaktydskrifnommers wat gewy is aan vertaling en minderhede (''The Translator'' in 1998) en digkuns en vertaling (''Translation Studies'' in 2011). Sy vertaalprojekte het toekennings en befondsing gekry van die PEN American Center (1980), die Italiaanse regering (1983), die nasionale begifting vir die kunste (1983, 1999) en die nasionale begifting vir die geesteswetenskappe (1989). In 1999 het hy ’n Fulbright- senior lektorskap in vertaalstudies aan die Universiteit van Vic (Spanje) beklee.<ref>{{Cite web |url=http://www.temple.edu/english/People/VenutiL.asp |title=Lawrence Venuti by Temple-universiteit |access-date= 8 April 2016 |archive-date= 6 Junie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100606030325/http://www.temple.edu/english/People/VenutiL.asp |url-status=dead }}</ref>
In 2007 is ’n Guggenheim Fellowship aan hom toegeken vir sy vertaling van Giovanni Pascoli se digkuns en prosa.<ref>{{Cite web |url=http://www.gf.org/fellows/results?query=venuti&lower_bound=1925&upper_bound=2010&competition=ALL&fellowship_category=ALL&x=13&y=7 |title=Guggenheim Fellowship aan Lawrence Venuti toegeken |access-date= 8 April 2016 |archive-date=22 Junie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110622022714/http://www.gf.org/fellows/results?query=venuti&lower_bound=1925&upper_bound=2010&competition=ALL&fellowship_category=ALL&x=13&y=7 |url-status=dead }}</ref>
In 2008 het sy vertaling van Ernest Farrés se ''Edward Hopper: Poems'' die Robert Fagles-vertaalprys gewen.
== Denke en invloed ==
Venuti het hom toegespits op die teorie en praktyk van vertaling. Hy word beskou as een van die mees intense figure in die hedendaagse vertaalteorie, en huldig dikwels menings wat noemenswaardig verskil van dié van hoofstroomteoretici. Hy kritiseer die feit dat die vertaler alte dikwels ’n onsigbare figuur is. Hy is vandat hy begin vertaal het, gemoeid met [[vertaalkritiek]].<ref>{{Cite web |url=http://www.despalabro.com/pdf/espectros/V.pdf |title=Lawrence Venuti deur Javier Ortiz (in Spaans) |access-date= 8 April 2016 |archive-date= 9 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709014904/http://www.despalabro.com/pdf/espectros/V.pdf |url-status=dead }}</ref>
Sy invloedryke werk, ''The Translator's Invisibility: A History of Translation'', is sedert die publikasie daarvan die oorsaak van heelwat debat. Daarin sit hy sy teorie uiteen dat sogenaamde "domestikerende gebruike" wat in die samelewing werksaam is, daartoe bydra dat die vertaler onsigbaar is in vertalings. Hy beweer dat wetlike en kulturele beperkings veroorsaak dat "'getroue vertaling' gedeeltelik gedefinieer word deur die illusie van deursigtigheid", sodat vervreemding of eksperimentele tipes vertaling "waarskynlik teenstand sal kry van uitgewers en groot dele van Engelstalige lesers wat onmiddellike verstaanbaarheid verwag wanneer hulle lees".<ref name="v08">Venuti, Lawrence (2008).</ref> Dit lei tot ’n klimaat waarin "vlotheid" die belangrikste eienskap vir ’n vertaling is en alle spore van vreemdheid of andersheid gewoonlik doelbewus verwyder word in ’n blyk van etnosentriese geweld.<ref name="v08" /> As ’n oplossing vir hierdie probleem stel Venuti die strategie voor van vervreemding, wat daarop gemik is om "die leser op ’n reis te stuur" eerder as om "die skrywer huis toe te bring", soos die geval is wanneer ’n vertaling gedomestikeer word.<ref name="v08" />
Die deskundige op die gebied van die [[vergelykende literatuurstudie]] [[Susan Bassnett]] verwys na Venuti se nadruk op ’n vertalergesentreerde vertaling en sy aandrang daarop dat die vertaler hom/haar sigbaar in die teks moet inskryf.<ref>[http://books.google.com.uy/books?id=9v_uEf9k280C&pg=PA25&lpg=PA25&dq=%22susan+bassnett%22+venuti&source=bl&ots=fLPdmP8Wvp&sig=v1whCmbRcb6VDzOw_pIboy_QNXU&hl=es&ei=DUTsTLmVBIm4sAP1tPm1Dw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CCQQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22susan%20bassnett%22%20venuti&f=false ''Constructing Cultures: Essays on Literary Translation'' deur Susan Bassnett en André Lefevere]</ref>
== Werke ==
* ''Our Halcyon Dayes: English Prerevolutionary Texts and Postmodern Culture'' (1989)
* ''Rethinking Translation: Discourse, Subjectivity, Ideology'' (anthology of essays, editor) (1992)
* ''The Translator's Invisibility: A History of Translation'' (1995; 2de uit. 2008)
* ''The Scandals of Translation: Towards an Ethics of Difference'' (1998) ([http://www.complete-review.com/reviews/venutil/scandals.htm lees ’n resensie hier {{en}}]).
* ''Encyclopedia of Translation Studies'' (1998) (bydraer)
* ''Oxford Guide to Literature in English Translation'' (2000) (bydraer)
* ''The Translation Studies Reader'' (2000; 2e uitg. 2004; 3e uitg. 2012) (’n oorsig van vertaalteorie van die oudheid tot die hede; red.)<ref>[http://www.routledge.com/books/details/9780415613484/ "The Translation Studies Reader"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150607015610/http://www.routledge.com/books/details/9780415613484/ |date= 7 Junie 2015 }}.</ref>
* ''Translation Changes Everything: Theory and Practice'' (2013)<ref>[http://www.routledge.com/books/details/9780415696296/ "Translation Changes Everything"].</ref>
== Vertalings ==
* Barbara Alberti se roman ''Delirium'' (1980)<ref name="alberti" />
* Aldo Rossi se ''A Scientific Autobiography'' (1981)
* ''Restless Nights: Selected Stories of Dino Buzzati'' (1983)
* Francesco Alberoni se ''Falling in Love'' (1983)
* ''The Siren: A Selection from Dino Buzzati'' (1984)
* Iginio Ugo Tarchetti's ''Fantastic Tales'' (1992, herdruk in 2013)
* Iginio Ugo Tarchetti's novel ''Passion'' (1994, herdruk as ''Fosca'' in 2009)
* ''Finite Intuition: Selected Poetry and Prose of Milo De Angelis'' (1995)
* Juan Rodolfo Wilcock se versameling van werklike en denkbeeldige biografieë, ''The Temple of Iconoclasts'' (2000, herdruk in 2014)
* Antonia Pozzi se ''Breath: Poems and Letters'' (2002)
* ''Italy: A Traveler’s Literary Companion'' (2003)
* Melissa P. se geromantiseerde memoire, ''100 Strokes of the Brush before Bed'' (2004)
* Massimo Carlotto se roman ''The Goodbye Kiss'' (2006)
* Massimo Carlotto se roman ''Death's Dark Abyss'' (2006)
* Ernest Farrés se ''Edward Hopper: Poems'' (2009)
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Venuti, Lawrence}}
[[Kategorie:Amerikaanse vertalers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1953]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
cpea56ozz66scq6zlntx3np7t1u1ai5
Louis Thibault
0
110759
2910690
2750285
2026-06-11T06:59:49Z
Jcb
223
2910690
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| naam = Louis Michel Thibault
| bynaam =
| beeld = Louis Michel Thibault01.jpg
| beeldbeskrywing =
| onderskrif = Portret van Louis Michel Thibault deur lady [[Anne Barnard]]
| geboortenaam =
| geboortedatum = {{Geboortedatum|1750|9|29}}
| geboorteplek = Picquigny, naby [[Amiens]], [[Pikardië]] [[Frankryk]]
| dood_datum = {{Sterfdatum en ouderdom|1750|9|29|1815|11|15}}
| sterfteplek = [[Kaapstad]], [[Kaapkolonie]]
| ouers =
| titel =
| nasionaliteit = Frans-Suid-Afrikaans
| beroep = Argitek en ingenieur
| ander =
| bekend =
| salaris =
| termyn =
| voorganger =
| opvolger =
| eerbewyse =
| party =
| godsdiens =
| huweliksmaat =
| kinders =
| webblad =
| handtekening = Louis Michel Thibault06.png
}}
'''Louis Michel Thibault''' (Picquigny, naby [[Amiens]], [[Frankryk]], [[28 September|28]] of [[29 September]] [[1750]] – [[Kaapstad]], [[3 November|3]], [[4 November|4]] of [[15 November]] [[1815]]) was ’n ingenieur en die eerste opgeleide argitek aan die Kaap wat meestal geboue in die Suidwes-Kaap ontwerp en ’n kenmerkende neo-klassisisme uit sy geboorteland met hom saamgebring het.
== Jeug en opleiding ==
[[Lêer:Polisiekantoor, Kaapstad, JC Poortermans.jpg|duimnael|links|260px|Die ou polisiekantoor in [[Waalstraat]], omstreeks 1840 geskilder deur [[Johannes Poortermans]]. Thibault het omstreeks 1786 in dié huis kom woon nadat dit voorheen aan die Brand-familie behoort het. Dis in die eerste helfte van die 1980's gesloop.]]
[[Lêer:Politie Kantoor, Waalstraat.jpg|duimnael|regs|260px|Die ou polisiekantoor in Waalstraat is voor 1840 opgerig en omstreeks 1983 gesloop. Thibault het dit omstreeks 1786 betrek, waarna [[Anton Anreith]] waarskynlik die reliëfwerk aan die pediment by die dakkamer aangebring het. Dis verwyder lank voor die gebou afgebreek is.]]
[[Lêer:De Papenboom, woning van DG van Reenen, Nuweland, uit Thompson's Travels and Adventures.jpg|duimnael|links|280px|''De Papenboom'', Dirk van Reenen se woning in [[Nuweland]] gegrond op Petit Trianon by [[Versailles]], was een van Thibault se eerste ontwerpe aan die Kaap. Dit het in die 1830's afgebrand.]]
[[Lêer:Rust en Vreugd.jpg|duimnael|270px|regs|[[Rust-en-Vreugd]] (opgerig in 1778) is, volgens Desirée Picton-Seymour, ’n toonbeeld van die indrukwekkende vooruitgang in Kaapse argitektuur danksy Thibault se koms hierheen "’n ruk vantevore",<ref name="picton">{{en}} Picton-Seymour, Désirée. 1989. ''Historical buildings in South Africa''. Cape Town: Struikhof Publishers.</ref> maar in werklikheid het Thibault eers in 1783 na die Kaap gekom. Jose Burman meen [[Anton Anreith]] was heel moontlik verantwoordelik vir die dekoratiewe boligte, wat sy reken later bygevoeg is, maar noem nie Thibault se naam in verband met die huis nie.<ref>{{en}} Burman, Jose in Potgieter, D.J. 1975. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd.</ref>]]
[[Lêer:0000-Uitkyk-Stellenbosch-s.jpg|duimnael|260px|links|Die opstal Uitkyk by [[Stellenbosch]] is in 1788 ombou tot 'n verdiepingwoning, moontlik met die samewerking van Thibault sowel as Anreith.]]
[[Lêer:Kat balkon Kasteel van Goede Hoop Kaapstad.JPG|duimnael|regs|260px|Die dwarsmuur in die middel van die [[Kasteel die Goeie Hoop]] is in die 1690’s gebou om die Kasteel inwendig te versterk. Dit is van 1786 tot 1790 in sy huidige vorm herbou toe Thibault die plan geteken het vir die De Kat-balkon en Anreith vir die reliëf- en beeldhouwerk verantwoordelik was.]]
[[Lêer:Uitkyk, Stellenbosch, ontwerp deur Louis Thibault, gemeet deur BW Middleton en oorgeteken deur John Fassler.jpg|duimnael|links|260px|Uitkyk, Stellenbosch, opgemeet deur B.W. Middleton en oorgeteken deur John Fassler vir prof. Geoffrey Pearse se boek ''Eighteenth Century Architecture in South Africa''.]]
[[Lêer:Ou Saasveld, Kaapstad.jpg|duimnael|regs|200px|Die ou Saasveld-woning (1791) in Kloofstraat bo die Kaapse middestad. Thibault was bes moontlik die argitek met versierings deur Anreith.<ref>{{en}} [http://www.hugenoot.org.za/huge3.htm Beskrywing van die gedenkmuseum op die Hugenotevereniging van Suid-Afrika se webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160520135357/http://www.hugenoot.org.za/huge3.htm |date=20 Mei 2016 }}. URL besoek op 14 Mei 2016.</ref>]]
[[Lêer:Koopmans-de Wet House Nov 2011.jpg|duimnael|links|260px|[[Koopmans-de Wet-huis]], Kaapstad, is in 1701 opgerig, maar het sy statige voorkoms eers in 1795 gekry toe, volgens sommige kenners, die bekende Louis Thibault en Anton Anreith die front daarvan in sy huidige vorm gebou het,<ref name="picton" /> hoewel geen bron dit kan bevestig nie.<ref>{{en}} Richardson, Deirdré. 2001. ''Historic sites of South Africa''. Cape Town: Struik.</ref>]]
[[Lêer:Louis Michel Thibault04.jpg|duimnael|regs|260px|Die waghuis by 'n ingang na die [[Kompanjiestuin]] in Kaapstad is omstreeks 1791 volgens Thibault se plan opgerig, maar intussen gesloop.]]
[[Lêer:Hurling-swaaipomp, Kaapstad.jpg|duimnael|links|200px|Die Hurling-swaaipomp (wat nog bestaan), moontlik ontwerp deur Thibault met versierings deur Anreith, is in die 1790's op die plaas Zorgvliet van J.F. Hurling opgerig.<ref>{{af}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=12225 Besonderhede van die swaaipomp op die webtuiste Artefacts.co.za]. URl besoek op 16 Mei 2016.</ref>]]
[[Lêer:Ou Drostdy, Graaff-Reinet, Louis Thibault.jpg|duimnael|260px|links|Die Drostdy op [[Graaff-Reinet]] is van 1801–'1806 volgens Thibault se plan opgerig. Dis in ’n H-vorm ontwerp. Tot 1847 het dit as Drostdy gedien, maar van 1876 is dit byna onafgebroke ’n hotel. Dis laat in die 20ste eeu grondig gerestoureer en weer omstreeks 2013, toe dié foto geneem is.<ref>{{en}} Richardson, Deirdré. 2001. ''Historic sites of South Africa''. Cape Town: Struik.</ref>]]
[[Lêer:Riebeeckplein met die skouburg, Kaapstad, deur HC de Meillon.jpg|duimnael|regs|270px|Die skouburg op Hottentotplein (nou die [[NG gemeente St. Stephen's|NG kerk St. Stephen's]] op [[Riebeeckplein]]) toon beliste Thibault-kenmerke, hoewel dit onseker is of hy wel die argitek was. H.C. de Meillon het dié waterverfskildery omstreeks 1830 gemaak.]]
[[Lêer:Cape of Good Hope Lodge and Hall - 1875 - Cape Town.jpg|duimnael|links|260px|Drie prominente Kaapse Vrymesselaars het gewerk aan die Losie De Goede Hoop (1803): Thibault as argitek, Schutte as bouaannemer en Anreith as beeldhouer. Dié foto is in 1875 geneem. Anreith se vier standbeeld binne-in die tempel het verlore gegaan toe 'n brand die gebou in 1892 in puin lê, maar drie ander is wel gered. Die losie is herstel.<ref name="picton" />]]
[[Lêer:Vredenhof, Paarl, foto deur Arthur Elliott, ontwerp deur Louis Thibault.jpg|duimnael|regs|260px|Die landhuis Vredenhof, [[Paarl]], wat Thibault moontlik ontwerp het omstreeks 1800. [[Arthur Elliott]] het dié foto sowat 110 jaar later geneem.]]
[[Lêer:Louis Thibault se oorspronklike ontwerpskets vir die Drostdy op Graaff-Reinet.jpg|duimnael|270px|regs|Thibault se ontwerpskets van die Drostdy op [[Graaff-Reinet]].]]
[[Lêer:Thibault se skets vir die Vrymesselaarslosie De Goede Hoop, 1803.jpg|duimnael|links|270px|Thibault se skets vir die Vrymesselaarslosie De Goede Hoop, 1803.]]
[[Lêer:Leeuwyfiepoort, Goewermentslaan, Kompanjiestuin, Kaapstad, Morné van Rooyen, 17 Junie.jpg|duimnael|260px|regs|Die [[Leeuepoort, Kaapstad|Leeuepoort]] in Goewermentslaan, Kaapstad, is in 1803 opgerig volgens Thibault se plan en met beeldhouwerk deur Anreith.]]
[[Lêer:Het Oude Weeshuis, Lange Straat, Kaapstad.jpg|duimnael|260px|links|Die [[Suid-Afrikaanse Weeshuis, Langstraat|ou weeshuis]] in Langstraat waarin die [[Suid-Afrikaanse Kollege]] begin is. Die SA Kinderhuis het in 1923 na die voorstad Tuine verhuis.<ref>{{en}} [http://www.sakinderhuis.org/about/ Geskiedenis van die SA Kinderhuis]. URL besoek op 8 Mei 2016.</ref> Mettertyd is die gebou so ingrypend verander dat net fragmente van die oorspronklike oorgebly het. Ná vergeefse pogings om selfs net die fasade te herbou, is alle bousels op die perseel in November 1981 gesloop.<ref>{{en}} [http://www.vassa.org.za/wp-content/uploads/2010/09/VASSA-Journal-5-June-2001.pdf "The South African Orphan House, lost but not forgotten", deur David van den Heever, in ''Vassa Journal'', 5 Junie 2001]. URL besoek op 14 Mei 2016.</ref>]]
[[Lêer:Slawelosie en later hoggeregshof, Adderleystraat, Kaapstad, omstreeks 1925.jpg|duimnael|regs|260px|Die Ou Slawelosie in [[Adderleystraat]], Kaapstad, was later die hooggeregshof en is nou die Kultuurhistoriese Museum. Dié foto, van die fasade aan [[Adderleystraat]] se kant, is omstreeks 1925 geneem, voor 13 m aan dié kant van die gebou in 1926 afgebreek is om die straat te verbreed.]]
[[Lêer:Drostdy op Tulbagh, litografie deur Burchell, ontwerp deur Louis Thibault.jpg|duimnael|regs|260px|Thibault het drie drosdye ontwerp, onder meer dié een op [[Tulbagh]]. Dié litografie is deur Burchell.]]
[[Lêer:Ballotina, Tulbagh.jpg|duimnael|260px|regs|[[Ballotina, Tulbagh|Ballotina]], geleë by Kerkstraat 43, [[Tulbagh]], is omstreeks 1815 gebou vir die weduwee van ds. [[Hendrik Willem Ballot|H.W. Ballot]]. Sy was verwant aan Thibault; daarom is dit moontlik dat hy die argitek was.<ref>{{af}} Jordaan, Rosette en Theron, Suzanne. 1993. ''N.G. Gemeente Tulbagh 1743–1993''. Tulbagh: NG kerkraad.</ref>]]
[[Lêer:Louis Michel Thibault05.jpg|duimnael|regs|260px|Thibault se skets vir die graanskuur in Kaapstad (1814), een van sy laaste ontwerpe.]]
[[Lêer:Louis Michel Thibault02.jpg|duimnael|regs|200px|Thinault het hom ook as [[kartograaf]] onderskei. Dié kaart van die Kaap het hy in 1791 geteken.]]
Min is oor sy jeugjare bekend, maar hy was in 1775, en waarskynlik reeds in 1774, student aan die Academie Royale d'Architecture in [[Parys]]. Van hierdie beroemde instelling was Ange-Jacques Gabriel, die grootste Franse argitek van sy tyd, tot 1775 die direkteur. In dié jaar word hy opgevolg deur Richard Migne. Thibault moes een van die akademie se briljantste studente gewees het, volgens sy eie mededeling selfs die beste. In Januarie 1775, en weer in Maart, wen hy die akademie se prysvraag vir ontwerp. Op [[21 September]] [[1776]] het hom die eer te beurt geval om 'n terracotta-model van 'n "Franse orde van argitektuur", drie Korinthiese suile op 'n driehoekige grondplan deur hom in 1774 saam met 'n onbekende kollega ontwerp, aan koning [[Lodewyk XVI van Frankryk|Lodewyk XVI]] aan te bied.
== Vroeë loopbaan ==
Thibault het waarskynlik nooit in Frankryk as argitek gepraktiseer nie, en is ná sy studie as genie-offisier opgelei. L.M.J.O. Degrandpré skryf van hom dat hy in die Corps des Ponts et Chaussées de France opgelei is; in 1781 bestudeer hy die militêre ingenieurswese op koste van kol. Charles Daniel de Meuron, bevelvoerder van 'n regiment [[Switserland|Switserse]] huursoldate uit [[Neuchâtel]], en nog dieselfde jaar sluit hy as luitenant by dié regiment aan. In 1782 was De Meuron se regiment een van die baie groepe huursoldate wat deur die [[VOC]] vir die verdediging van die Kaap gehuur is.
== Na die Kaap ==
Thibault kom in 1783 aan in die land wat hy nooit weer sou verlaat nie. Die belowende jong argitek was 'n [[Vrymesselaar]]. Die Vrymesselaarsbeweging is in die Frankryk van Lodewyk XVI sterk afgekeur en moontlik was dit die rede vir sy vertrek uit die land waar 'n suksesvolle loopbaan vir hom verseker sou gewees het. Reeds in 1785 verlaat hy De Meuron se regiment om as luitenant-ingenieur in Kompanjies-diens te tree, waar hy in 1788 tot kaptein-luitenant-ingenieur bevorder word. Hierdie stap staan waarskynlik in verband met sy huwelik op [[2 April]] [[1786]] met Elisabeth van Schoor ([[25 Februarie]] [[1753]] – [[11 Junie]] [[1820]]), 'n dogter van Evert van Schoor, lid van die burgerraad, en 'n niggie van [[Adriaan van Schoor]], landdros van Stellenbosch van 1748 tot 1763.
== Opgang in Kaapstad ==
Die Switserse regiment vertrek in 1788 sonder Thibault na [[Ceylon]]. In 1786 word aan hom en kaptein-ingenieur Sebastiaan Willem van de Graaff, seun van die goewerneur [[Cornelis Jacob van de Graaff|C. Jacob van de Graaff]], as hoogste genie-offisiere die toesig oor die Kompanjies-geboue toevertrou. Dit is bekend dat hy byvoorbeeld die provoostronk ontwerp het. In 1787 word aan hom deur die goewerneur die leiding van die militêre akademie vir artilleriekadette in Kaapstad opgedra. Toe die VOC in 1795 sy onroerende goed aan die Britse owerheid oorgee, verskyn bokant die handtekening van Thibault dié van die majoor van die [[artillerie]], Georg Conrad Küchler, wat later die [[NG gemeente Paarl|Paarlse kerk]] sou ontwerp.
Dit is betekenisvol dat Thibault in hierdie tyd reeds 'n florerende private praktyk as argitek opgebou het, terwyl beroepsargitekte voorheen vrywel onbekend was aan die Kaap. In Nederland is bowendien van sy hand 'n ontwerptekening (c. 1788) vir uitbreidings aan die goewerneurswoning gevind, asook 'n pragtige tekening (1791) van die bo-ent van die Heerengracht en die ingang tot die [[Kompanjiestuin]]. Die tekening van die Heerengracht is deur hom aan sy "vriend" Sebastiaan Willem van de Graaff opgedra en vertoon ook 'n waghuisie wat hy gebou het en twee bouwerke wat volgens die styl ook sy werk kon gewees het. Blykbaar was Thibault dus die vernaamste argitek was van die boulustige goewerneur Van de Graaff, wat, nes sy seun, kennis van die boukuns gehad het.
== Eerste Britse besetting ==
Nadat Van de Graaff in 1791 teruggeroep is, kom die VOC se boubedrywighede byna tot stilstand. As gevolg van die eerste Britse besetting in 1795 verloor Thibault sy amp, maar hy wen goewerneur J. H. Craig se guns deur aan hom sy versameling landkaarte beskikbaar te stel. Hy wys die aanbod van die pos koninklike aardrykskundige ingenieur aan die Kaap van die hand aangesien dit op daardie tydstip 'n "inbreuk op die goeie maniere" sou wees. Ook met die waarnemende goewerneur, [[Francis Dundas]], handhaaf Thibault 'n goeie verstandhouding. Dundas beskou hom as 'n middelmatige militêre ingenieur, maar 'n nuttige, kunssinnige argitek, en bied aan hom in 1799 die leiding van en toesig oor herstelwerksaamhede aan die geboue van die garnisoen. Hierdie keer aanvaar hy die aanbod van sy nuwe meesters, volgens hom omdat hy ondanks sy belangrike dienste vyf jaar lank vir promosie oor die hoof gesien is, en hy daarna weens die verlies van sy betrekking aansienlike skade sou gely het.
Met sir [[George Yonge]] wat in 1799 aankom, kom hy minder goed klaar. Yonge lê beslag op party van sy landkaarte en die tussenkoms van Dundas is nodig om hulle aan Thibault terug te besorg. In 1801 word hierdie ongeliefde goewerneur teruggeroep; tot die teruggawe van die Kaap aan die Bataafse republiek in 1803 neem Dundas weer as goewerneur waar en lewe Thibault in vrede met die owerheid.
== Bataafse bewind ==
Ná die oordrag verloor hy weer outomaties sy pos, sonder om egter in onguns te val. Kommissaris-generaal [[Jacob Abraham de Mist|J.A. de Mist]], self 'n Vrymesselaar, neem in 1803 die opening waar van die Vrymesselaarslosie De Goede Hoop, waarvan Thibault die ere-argitek was. Bowendien kry hy, ook nog in 1803, eindelik die erkenning waarop hy al so lank gewag het, toe De Mist hom aanstel as inspekteur-generaal van burgerlike en militêre geboue. Voortaan sou hy feitlik elke belangrike regeringsgebou aan die Kaap ontwerp.
== Tweede Britse besetting ==
By die tweede Britse besetting aan die Kaap in Januarie 1806 verloor Thibault, wat genl. [[Jan Willem Janssens|J.W. Janssens]] in die veldtog teen die Britte vergesel het, weer tydelik sy amp. Hy word selfs as krygsgevangene byna gedeporteer. Maar reeds in April 1806 word hy deur genl. sir [[David Baird]] in sy amp as inspekteur van openbare geboue herstel. Ook word hy in 1807 as beëdigde landmeter erken, terwyl hy in 1811 staatslandmeter word. In 1813 tree hy as raadgewer op by die voorbereiding van die Vrymesselaars se tegniese en kunskollege, wat in 1815 geopen word met die beeldhouer [[Anton Anreith]], wat in so baie van Thibault se projekte saamwerk, as die hoof.
Die laaste paar jare van sy lewe hou Thibault hom meer met die landmetery besig as met die boukuns, veral na die koms van lord [[Charles Somerset]], wie se "gesellige" smaak geheel en al verskil van die klassisisme van Thibault. Gevolglik kry hy geen amptelike opdragte meer nie en Somerset veronagsaam hom selfs as inspekteur. So moet hy die weg van Kaapstad na Simonstad opmeet, wat hom soms maande van sy huis af weghou. Volgens die register van sterfgevalle is hy op [[4 November]] [[1815]] oorlede, maar volgens sy grafskrif en die NG Kerkargief op [[3 November]]. Hy laat 'n wedudwee en twee ongetroude dogters brandarm agter in hul huis in die Keizersgracht (Darlingstraat). Die derde dogter trou in 1814 met die Ierse luit. John Humphreys, terwyl Thibault se enigste seun vroeg sterf. In 'n versoekskrif aan Somerset om geldelike bystand wyt die weduwee haar man se dood aan die maande lange landmetery in dikwels ongunstige omstandighede. Thibault is bygelê in 'n eenvoudige Vrymesselaars-grafkelder, waarskynlik deur homself ontwerp, in die Somersetweg-kerkhof. Die grafkelder is later gesloop en Thibault se stoflike oorskot kan nie opgespoor word nie. Ook die grafplaat met opskrif het verdwyn.
== Sy argitektoniese bydra ==
Toe Thibault in die Kaap aankom, tref hy 'n boustyl aan met 'n baie besonderse karakter, geskep deur naamlose bouers; vandag word dit die [[Kaaps-Hollandse boustyl]] genoem. Sy boustyl het uiteraard baie min daarby aangesluit omdat hy opgelei is in die Franse neo-klassisisme van die laat [[18de eeu]], van die tydperk van [[Lodewyk XVI van Frankryk|Lodewyk XVI]], waarvan sy leermeester, Gabriel, die groot vertolker was. Hierdie klassisisme was 'n sterk reaksie op die [[barok]] en sy uitloper, die [[rococo]]. En dit was nou juis die barok, sterker in [[Nederland]] en [[Duitsland]] as wat dit ooit in [[Frankryk]] was, wat ook die agttiende-eeuse boukuns aan die Kaap oorheers het, hoewel klassisistiese invloede daar reeds lank voor Thibault se aankoms merkbaar was.
In gevalle waar Thibault wel probeer aansluit by die plaaslike volkstyl, dwing hy dan ook sy klassieke vormgewing daarop af. Die volgende is 'n opgawe van die bouwerke wat met redelike sekerheid aan hom toegeskryf kan word:
* Die veelgeroemde landhuis '''Papenboom''' in [[Nuweland]], in die 1830's deur brand verwoes, is voor 1786 op die model van Gabriel se Petit Trianon by [[Versailles]] ontwerp.
* '''Uitkyk''' by Stellenbosch is in 1788 tot 'n verdiepinghuis met 'n klassieke fasade omgebou, moontlik deur Thibault. Dit is waarskynlik dat [[Anton Anreith|Anreith]] minstens saamgewerk het, byvoorbeeld met die deur.
* Die landhuis '''Saasveld''', wat in Kaapstad afgebreek maar weer op [[Franschhoek]] in 1966 opgerig is, is in 1791 vir 'n familielid van Thibault se vrou gebou. Dit is 'n goeie voorbeeld van sy uiters persoonlike, enigsins gemaniëreerde klassisisme met sy gegroefde pleisterwerk en sy gebruik van geometriese vorme, hier nog gedissiplineerd. Anreith het hom waarskynlik weer bygestaan. Saasveld is in 1954 baksteen vir baksteen op [[Franschhoek]] oorgebou nadat die NG Kerk ondanks alle pogings om die gebou te behou, besluit het om dit te sloop. Dit dien nou as die [[Hugenote-gedenkmuseum]], maar Desirée Picton-Seymour sê in sy nuwe omgewing het die gebou, wat anderhalf eeu aan Kloofstraat gestaan het, "sy karakter sowel as sy betekenis verloor".<ref name="picton" />
* Die '''wynkelder''' van '''[[Groot Constantia]]''' dateer van 1791. Sy suiwere, eenvoudige klassisisme het kenners laat aanneem dat die toeskrywing aan Thibault onjuis is en dat die gebou die werk is van Anreith, die skepper van die sublieme fronton-reliëf, eweas die Kaapstadse huis Breestraat 131, uit omstreeks 1790, en ook met beeldhouwerk van Anreith in die fronton. Albei geboue kan egter van Thibault wees.
* Die verbouing van die '''plaashuis''' '''[[Groot Constantia]]''' self dateer waarskynlik uit die jare 1791–' 93. Volgens die argitek F.K. Kendall bestaan bewyse dat Thibault die argitek was, maar dit is twyfelagtig. Die gewel is in elk geval 'n geslaagde aanpassing van dié van die ou woning Nuweland, wat nie sy werk is nie. M.H. Cook (in ''Old Houses of the Cape'', 1965) beskou egter die vase as Thibault se "kunstenaarshandtekening".
* Die gewel van '''[[Stellenberg]]''' (omstreeks 1795) is ook 'n aanpassing van dié van Nuweland. Hierdie en ander veranderings aan die huis word ook aan hom toegeskryf. As hy wel die boumeester is van hierdie halsgewels, dan laat hy dié styl daarna vaar. *
* Die pragtige herehuis '''Tokai''' (omstreeks 1795–'96) het 'n breedgeskouerde, streng klassieke gewel wat, net soos die gedraaide trappe, die meester se kenmerke vertoon, hoewel die huis andersins suiwer Kaaps-Hollands is.
* '''Vredenhof''', [[Paarl]], is omstreeks 1806 tot verdiepinghuis omgebou, maar daar is geen oortuigende bewys dat Thibault die argitek was nie; Anreith het miskien die deur gemaak.
* Rustenburg in [[Rondebosch]] is heel moontlik tussen 1803 en 1812 deur Thibault van sy suilegang voorsien; daar was hier ook twee waghuisies wat sy onmiskenbare kenmerke toon. Een bestaan nog.
* Verdiepingwoonhuise wat ook soms aan Thibault toegeskryf word, waarskynlik verkeerdelik, is die '''[[Koopmans-de Wet-huis]]''' in [[Kaapstad]] en die '''De Wet-huis''' in Kerkstraat, [[Tulbagh]], asook '''Nooitgedacht''' in die Tuine, wat onherkenbaar verander is. '''[[Ballotina, Tulbagh]]''', kan ook nie met sekerheid aan hom toegeskryf word nie.
* Thibault se planne vir veranderings aan '''Klapmuts''' (1799) en '''Nuweland''' (1806) is nooit uitgevoer nie.
* Oor sy openbare geboue is daar heelwat minder gissinge, behalwe oor dié uit die Kompanjiestyd. Tekeninge van hom is gevind vir werk aan die '''goewerneurswoning''' (omstreeks 1788), maar presies wat hy ontwerp het, is onbekend.
* Die '''Katbalkon''' in die [[Kasteel die Goeie Hoop]], gebou tussen 1785 en 1791, word aan hom toegeskryf, met beeldhouwerk van Anreith. Die vorm is egter barok en nie klassiek nie, en Anreith is moontlik die ontwerper.
* Die '''waghuisie''' by die Tuine-ingang, deur Thibault in of voor 1791 gebou, bestaan nie meer nie, ewemin as die ingangspoort, wat hoogs waarskynlik ook deur hom gebou is.
* Die '''losie De Goede Hoop''', in 1800 of 1802 ontwerp en in 1803 voltooi, is sy belangrikste werk tot op dié datum; ook hier laat hy Anreith die beeldhouwerk uitvoer. Die fasade, nog onverander ondanks brand, vertoon tekens van Thibault se toenemende maniërisme. Ook die ingangspoort met sy mooi verhoudings is sy werk.
* Soortgelyke poorte bou hy in 1804 in die laan van die Kompanjiestuin, met Anreith-leeus en –leeuwyfies (die '''[[Leeuepoort, Kaapstad|Leeuepoort]]'''), wat toegang gegee het tot die voël-en-bokpark en tot die roofdierpark. Op die perseel waartoe dié poort toegang bied, is in 1841 die [[Egiptiese Gebou]] opgerig wat die [[Suid-Afrikaanse Kollege]] gehuisves het en wat vandag nog aan die [[Universiteit van Kaapstad]] behoort. Ook die leeuhok, die poort aan die bo-einde van die laan en 'n waghuis daarby – al drie later gesloop – is deur Thibault ontwerp.
* Die historiese '''skouburg''' (1801) op die Hottentotplein ([[Van Riebeeckplein|Riebeeckplein]]) vertoon in sy oorspronklike vorm (met portiek) besliste Thibault-kenmerke. Dit is nou die tuiste van die [[NG gemeente St. Stephen's]].
* In 1804 laat De Mist op drie dorpe '''drosdye''' bou; dié op [[Tulbagh]] is waarskynlik en dié op Graaff-Reinet ongetwyfeld deur Thibault. Vir hierdie landelike omgewings probeer hy hom by die landstyl aanpas, hoewel sy geometriese vorms tog daarmee bots. Die plaaslike bouers wyk gelukkig egter van sy ontwerpe af. Daar is geen rede om aan te neem dat die derde drosdy, dié op [[Uitenhage]], nie ook Thibault se werk is nie, maar dis onbekend hoe dit oorspronklik gelyk het.
* In 1804 begin hy werk aan 'n '''fontein''' op die Parade, Kaapstad, waarvan die gedeelte wat voltooi word, ná 'n lang gesloer in 1814 gesloop is.
* Die '''Hurling-swaaipomp''' in Prinsstraat staan nog, en is waarskynlik van Thibault en Anreith.
* Die '''doeanegebou''' aan die Buitenkant<!-- Buitenkantstraat? -->, teenoor [[Caledonplein]], Kaapstad, is tussen 1807 en 1814 gebou, ook met beeldhouwerk van Anreith. Dit vertoon nog 'n verbasend suiwer klassieke fasade, hoewel dit as gevolg van Thibault se afwesigheid as landmeter miskien nie presies volgens sy planne uitgevoer is nie.
* Die ombouing (1809–'15) van die '''[[Slawelosie]]''' aan die bopunt van die destydse Heerengracht (later die hooggeregshofgebou en vandag 'n kultuurhistoriese museum) toon hoe gemaniëreerd en eksentries Thibault se klassisisme in sy laaste lewensjare geword het as gevolg van die verlies van kontak met Frankryk. Tog is die agterkant met die werk van Anreith nog eenvoudig en waardig, die voorkant knap gekomponeer en die binnekant van die raadsaal pragtig ontwerp. Thibault, Anreith en [[Hermann Schütte]] was verantwoordelik vir die ombouing van die gebou van 1809–'15 sodat dit as hooggeregshof kon dien. Die argitek F.M. Glennie het 'n redelik getroue replika van die fasade geteken voor 13 m aan die voorkant in 1926 gesloop is om Adderleystraat te verbreed, maar sommige kenmerke het in die slag gebly met die herbouing van die voorkant.<ref>{{en}} [https://www.flickr.com/photos/myskygarden/6202728263/in/pool-memorybane/ Stewart Harris op Flickr.com]. URL besoek op 14 Mei 2016.</ref>
* Die '''markgebou''' (1812) en die '''[[Suid-Afrikaanse Weeshuis, Langstraat|SA Weeshuis]]''' in Langstraat (1814), albei reeds gesloop, was sy laaste werke.
== Sy geaardheid ==
Hans Fransen, indertyd kurator van die Stellenbosse Museum, skryf in die ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'': "Van voorkoms sowel as temperament was Thibault 'n tipiese Fransman: klein van postuur, met skerp, intelligente gelaatstrekke, opvlieënd en aggressief van geaardheid, soos ook uit sy briewe blyk. Hoewel geen owerheid vir hom heilig was nie, het sy onmiskenbare talente, sy intelligensie en sy werkywer hom gewoonlik van onguns gered. Tog is dit moeilik om aan te neem dat hy, naas sy taktloosheid, nie ook 'n groot persoonlike sjarme gehad het nie. As kunstenaar was hy die teenoorgestelde van Anton Anreith, sy getroue medewerker: altyd intellektueel, hoewel soms met 'n sekere speelsheid; die akademikus-kunstenaar, teenoor Anreith, die aardse ambagsman-kunstenaar. Dat hierdie twee se werke mekaar tog so treffend aanvul, is een van die wondere van die Suid-Afrikaanse kunsgeskiedenis."
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Louis-Michel Thibault}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Thibault, Louis}}
[[Kategorie:Franse argitekte]]
[[Kategorie:Franse ingenieurs]]
[[Kategorie:Franse Vrymesselaars]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse argitekte]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse immigrante uit Frankryk]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse ingenieurs]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse Vrymesselaars]]
[[Kategorie:Geboortes in 1750]]
[[Kategorie:Sterftes in 1815]]
sngygfdbnlb1oua0fyg5zs568zlwuup
Larry (kat)
0
113657
2910653
2878144
2026-06-10T22:03:53Z
Jcb
223
2910653
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam = Larry
| beeld = Larry Chief Mouser.jpg
| beeldonderskrif =
| orde = Hoofmuisvanger van die Kabinetskantoor<br /><small>saam met Freya (2012–2014)</small>
| termynaanvang = [[15 Februarie]] [[2011]]
| termyneinde =
| eersteminister = [[David Cameron]] <small>(''2010''–2016)</small><br />[[Theresa May]] <small>(2016–2019)</small><br />[[Boris Johnson]] <small>(2019–''hede'')</small>
| voorganger = Sybil
| opvolger =
| geboortedatum = Januarie 2007
| geboortejaar =
| geboortemaand =
| geboortedag =
| geboorteplek =
| sterftedatum =
| sterfteplek =
| party =
| eggenoot =
| kinders =
| alma_mater =
| religie =
| handtekening =
| militer =
| lojaliteit =
| tak =
| diensjare =
| rang =
| eenheid =
| oorloe =
| toekennings = Blou gedenkplaat by Battersea se honde- en kattehuis, 2012
}}
'''Larry''' is die [[kat]] van Downingstraat 10 en hoofmuisvanger van die Kabinetskantoor. Larry is 'n bont bruin-en-witkat, wat glo op 3 Januarie 2007 gebore is. Teen Julie 2016, toe Theresa May Eerste Minister geword het, het Larry reeds 'n reputasie as "geweldadig" in sy interaksie met ander plaaslike muisvangers opgebou. Een van die ander katte in die omgewing is die veel jonger [[Palmerston]], die kat van die Kantoor van Buitelandse Sake.<ref name="Horton">Horton, H. (13 Julie 2016).</ref>
== Amptelike pligte ==
Die Downingstraatwebwerf beskryf Larry se pligte as "die verwelkoming van gaste by die huis, inspeksie van veiligheidsbeskerming en die uittoets van antieke meubels vir slaapgehalte". Daar word ook grappenderwys genoem dat Larry "'n oplossing vir die muisbesetting van die huis oorweeg" en dat hy aan Downingstraat gesê het dat so 'n oplossing nog in die "taktiese beplanningsfase" is.<ref name="Gov.UK">[https://www.gov.uk/government/history/10-downing-street#larry-chief-mouser "History: 10 Downing Street"].</ref>
== Eerste jaar in Downingstraat ==
[[Lêer:10 Downing Street. MOD 45155532.jpg|duimnael|Downingstraat 10, Larry se amptelike woon- en werksplek ]]
Larry is 'n rondloperkat wat by die Battersea Honde- en Kattehuis 'n skuiling gevind het. Die personeel van Downingstraat het hom daar gaan uitkies.<ref name="Oglaza">Glen Oglaza [http://blogs.news.sky.com/boultonandco/Post:6c7eb93e-a658-435a-bf26-6550243195fb "The Cat's Whiskers"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110218210023/http://blogs.news.sky.com/boultonandco/Post%3A6c7eb93e-a658-435a-bf26-6550243195fb |date=18 Februarie 2011 }}, Sky News, 15 Februarie 2011.</ref> Hy het die vorige Downingstraatkat, Sybil, wat in 2009 dood is, vervang. Die media het oor die moontlikheid van 'n nuwe kat vir Downingstraat begin spekuleer, nadat rotte by twee geleenthede agter televisienuusverslaggewers se direkte uitsendings waargeneem is. 'n Downingstraat "pro-katfaksie" het blykbaar die argument gewen. Die kat was ook bedoel as 'n troeteldier vir die kinders van [[David Cameron|David]] en Samantha Cameron.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1357213/Downing-Street-cat-unveiled-Larry-Battersea.html "Larry the No 10 cat drafted in as official rat catcher of Downing Street"], ''Daily Mail'' (webwerf), 15 Februarie 2011.</ref> Nadat hy by Downingstraat ingetrek het, het Larry, terwyl daar van hom verwag was om vir 'n nuusitem te poseer, die ITV-nuusverslaggewer Lucy Manning 'n veeghou gegee.<ref name="McConnell">McConnell, Mary (28 Desember 2011).</ref>
Hy word deur bronne in Downingstraat as 'n "goeie rottevanger" beskryf en dat hy "'n goeie jaag- en jaginstink" het.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-12460596 "Larry the cat to join David Cameron in Downing Street"].</ref> Kort nadat hy by Downingstraat aangekom het, is daar in 'n persberig beweer dat Larry 'n kat is wat weggeraak het, en dat sy oorspronklike eienaar met 'n veldtog begin het om hom terug te kry.<ref>Nissim, Mayer (23 Februarie 2011).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120111004156/http://www.dailymail.co.uk/news/article-1359635/Margaret-Sutcliffe-Larry-cat-Number-10-Facebook-campaign-claim.html "But that's my auntisurrey universitye's cat: Man's claim on 'stray' No 10 ratcatcher (… and there's a Facebook campaign to get him back)"].</ref> Dit het egter later aan die lig gekom dat die berig 'n poets is, en dat geen sodanige eienaar of veldtog bestaan nie. <ref>Lewis, Paul (23 Februarie 2011).</ref> Volgens David Cameron is Larry 'n "bietjie senuweeagtig" in die geselskap van mans, en hy het bespiegel dat aangesien Larry 'n kat is wat gered is, dit die gevolg mag wees van negatiewe ervarings uit sy verlede. Cameron het egter genoem dat die Amerikaanse President [[Barack Obama]] oënskynlik 'n uitsondering is met betrekking tot hierdie vrees. Volgens Cameron het Larry "snaaks genoeg van Obama gehou. Obama het hom gestreel en hy het hom dit laat welgeval."<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-13845025 "Number 10 cat Larry catches three mice"].</ref>
In teenstelling met sy voorgangers sedert 1929, word Larry se versorging nie deur die belastingbetaler befonds nie, maar deur die personeel van Downingstraat 10.<ref>Prince, Rosa (15 Februarie 2011).</ref> Fondsinsamelingspogings om vir sy kos te betaal het blykbaar 'n vasvrae-aand vir Downingstraatpersoneel, wat in die staatskantore gehou is, ingesluit.<ref>Maev Kennedy (7 September 2011).</ref> Larry se wedervaringe en waarnemings oor sy lewe by Nommer 10 het die onderwerp van 'n weeklikse spotprent in ''The Sunday Express'', geteken deur die spotprenttekenaar Ted Harrison, geword.
Teen die einde van Februarie 2011 is daar berig dat anonieme bronne negatiewe inligting oor Larry versprei het deur te beweer: "dat hy 'n duidelike gebrek aan 'n doodmaakinstink toon."<ref name="dt">Prince, Rosa (28 Februarie 2011).</ref> 'n Senior Downingstraatwoordvoerder het egter gesê dat dit te vroeg is om 'n oordeel te fel, en dat Larry nog nie na sy belangrikste werksarea geneem is nie, ingeval hy dalk wegloop.<ref name="dt">Prince, Rosa (28 Februarie 2011).</ref> Op 22 April 2011 het Larry uiteindelik sy eerste muis gevang en doodgemaak.<ref>Stratton, Allegra (24 April 2011).</ref>
Op 9 September 2011, is Larry raakgesien toe hy 'n veeg na 'n muis, met die naam "Mandy", gegee het, wat toe onder 'n bos ontsnap het.<ref>Harris, Paul (9 September 2011).</ref> Op 14 November 2011 het dit aan die lig gekom dat Larry meer tyd aan slaap en die opsoek van die geselskap van 'n wyfiekat, Maisie,<ref name="bbc.co.uk">[http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-15733365 "Downing Street cat Larry caught napping"].</ref> as werklike jag van muise, bestee. Dit het geblyk dat die Eerste Minister tydens 'n kabinetsete maar self 'n vurk na 'n muis moes gooi.<ref name="bbc.co.uk"/> Toe hy gevra is of Larry moet bedank, het die Eerste Minister se woordvoerder gesê dat "Larry baie plesier vir baie mense gee".<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-15717341 "Downing Street cat Larry backed despite No 10 mice"].</ref>
Op 16 November 2011 het Larry verdere omstredenheid veroorsaak deur vir verskeie ure te slaap terwyl die hele Kabinet vir 'n vergadering by Downingstraat in-en-uitgesluip het.<ref name="bbc.co.uk"/> Larry se oënskynlike luiheid is daarna positief vergelyk met sy mededinger Freya se entoesiasme vir top geheime plekke, soos die opdragsentrum tydens 'n militêre oefening, wat tot waarskynlik tong-in-die-kies bewerings van "lafhartige buitelandse spioenasie" gelei het.<ref name="haley">Dixon, Hayley (10 Junie 2013).</ref> Op 27 November 2011 is daar berig dat Larry uit die Eerste Minister se kwartiere in Downingstraat 10 verban is omdat sy hare die Eerste Minister se skoon pakke ruïneer.<ref name="McConnell">McConnell, Mary (28 Desember 2011).</ref>
== Tweede jaar in Downingstraat ==
[[Lêer:Larry the Cat - May 2011.jpg|duimnael|Larry saam met [[David Cameron]], voormalige [[Eerste minister van die Verenigde Koninkryk|Eerste Minister van die Verenigde Koninkryk]], en [[Barack Obama]], [[President van die Verenigde State van Amerika]].]]
Op 15 Februarie 2012 is 'n partytjie tot Larry se eer, om sy eerste jaar in die Hoofmuisvangerskantoor te vier, gehou.<ref>[http://www.huffingtonpost.co.uk/2012/02/15/larry-the-cat-celebrates-one-year-in-downing-street_n_1278221.html?ref=uk "Larry The Downing Street Cat Celebrates One Year As 'Chief Mouser'"].</ref> Hy het die harte van die Britse publiek gewen, en mediaspanne het dikwels buite die voordeur gekamp. Op hul beurt stuur die volk elke dag vir hom geskenke en lekkernye."<ref>[https://www.gov.uk/government/history/10-downing-street#larry-chief-mouser "Larry, Chief Mouser to the Cabinet Office"].</ref> Op dieselfde tyd as Larry se eerste herdenking, het die Battersea Honde- en Kattehuis aangekondig dat Larry se gewildheid daartoe bygedra het dat 15% meer mense katte aangeneem het.<ref name="google.com">[http://www.google.com/hostednews/ukpress/article/ALeqM5hj70wJDyyVu8aNbhVS_T-VWN0nLg?docId=A2083911329383301A00]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Op 24 April 2012 was Larry weer in die nuus as gevolg van sy mannewales terwyl hy gewag het om by Downingstraat 10 ingelaat te word,<ref>Enoch, Nick (24 April 2012).</ref> en gedurende die somer het die koerante by meer as een geleentheid foto's van waar hy lê en slaap gepubliseer.<ref>Sims, Paul (24 Mei 2012).</ref><ref>Garland, Ian; Roberts, Hannah (26 Junie 2012).</ref> Larry het hom heelhartig in die feesvierings van Elizabeth II se Diamantherdenkingsjaar gegooi,<ref>Wilkes, David (1 Junie 2012).</ref> en het veral baie belang gestel in die vlaggies wat gebruik is om Downingstraat 10 te versier. Op 24 Junie is George Osborne herenig met sy lank verlore kat Freya,<ref name="Walters">Walters, Simon (23 Junie 2012).</ref><ref>Bond, Anthony (11 Julie 2012).</ref> wat by Downingstraat 11 ingetrek het. Volgens berigte het Freya en Larry gou 'n hartlike verhouding opgebou.<ref name="Walters">Walters, Simon (23 Junie 2012).</ref>
Op 28 Augustus 2012 het Larry sy eerste muis in die openbaar doodgemaak; hy het die dooie muis op die grasperk voor nommer 10 neergegooi.<ref>[http://www.itv.com/news/2012-08-28/larry-the-downing-street-cat-finally-kills-first-rodent/ "Larry the Downing Street cat finally kills first rodent"].</ref> Tydens die September 2012 kabinetskommeling is berig dat Larry sy posisie as Hoofmuisvanger van die Kabinetskantoor behou het.<ref>Warner, Gerald (9 September 2012).</ref> Die grasie was egter van korte duur omdat daar berig is dat Larry afgedank is en deur Freya vervang is.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-2204009/Larry-Downing-Street-cat-sacked-Number-10s-chief-mouse-catcher-chillaxing-job.html "Larry the Downing Street cat sacked as Number 10's chief mouse catcher after chillaxing too much on the job"].</ref> Ten spyte daarvan het Larry op 26 September by die ingang van Downingstraat 10 teen die herfsstorms skuiling gesoek.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/picturegalleries/uknews/9565094/Autumn-weather-torrential-rain-causes-flooding-in-parts-of-Britain.html?frame=2349267 "Autumn weather: torrential rain causes flooding in parts of Britain"].</ref>
Die konfrontasie met Freya oor die gesogte posisie as Hoofmuisvanger het in Oktober tot 'n uitbarsting gekom toe die twee katte in 'n gewelddadige stryd, wat deur die polisie opgebreek moes word, betrokke was.<ref>Prince, Rosa (16 Oktober 2012).</ref> Daar is berig dat Freya die meer dominante kat en meer effektiewe Muisvanger is omdat haar lewe as 'n rondloperkat haar gehard gemaak het.<ref name="park">Parkinson, Justin (16 Oktober 2012).</ref> Die Eerste Minister se woordvoerder het egter volgehou dat die twee katte wel daartoe in staat is om "saam te leef".<ref name="park" />
== Derde jaar in Downingstraat ==
Op 15 Februarie 2013 is Larry se verjaarsdag gevier. Daar is ook aangekondig dat Larry die Londense Dieretuin se Sumatraanse tierbewaringsveldtog ondersteun, met foto's van Larry saam met 'n speelgoed tier en 'n verjaarsdagkaartjie van die Londense Dieretuin.<ref>Number 10 (15 Februarie 2013).</ref> 'n Week later is 'n katbestande versperring opgerig om te verhoed dat Larry en buurkat Freya uit die Kantoor van Buitelandse Sake ontsnap;<ref name="dailymail.co.uk">Evans, Becky (21 Februarie 2013).</ref> openbare druk het William Hague egter gedwing om die versperring te verwyder.<ref name="dailymail.co.uk">Evans, Becky (21 Februarie 2013).</ref>
In Junie 2013 is berig dat Larry dit oorweeg om homself as burgemeesterskandidaat vir [[Londen]] beskikbaar te stel.<ref>[http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2013/jun/20/cat-running-mayor-mexico "I hear some hip cat's running for mayor in Mexico.]</ref> In Julie 2013 het Larry in die strate rondgesluip, en omdat hy huiwerig was om saam met David Cameron by Downingstraat 10 in te gaan, moes hy binnegelok word.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-2365752/David-Cameron-finds-time-daughter-dolly-scoot-nursery.html "Busy day at the office, Prime Minister?]</ref>
In September 2013 het die spanning tussen Cameron en Larry na bewering opgebou.<ref name="purr">Chorley, Matt (28 September 2013).</ref> Daar is berig dat Cameron beswaar gemaak het teen kathare op sy pak, en dat die reuk van katkos met lugverfrisser verbloem moes word wanneer daar besoekers by Downingstraat gekom het. Daar is beweer dat die Camerons nie van Larry hou nie, en dat die kat bloot gebruik is om openbare betrekkings 'n hupstoot te gee. Cameron het op [[Twitter]] getweet dat hy en Larry "purr-fectly" goed oor die weg kom.<ref name="purr">Chorley, Matt (28 September 2013).</ref> Die beroepswedders Ladbrokes het Cameron as die gunsteling beskou om Downingstraat eerste te verlaat, met 'n wenkans van (1/2), terwyl Larry op 'n wenkans van 6/4 as die buitestaander beskou is. Teen Oktober 2013 is daar berig dat die regering se beeldpoetsers 'n veldtog teen Larry voer, en dat Larry in werklikheid binne twee weke vier muise gevang het, en dat een van die personeellede 'n muis uit Larry se kloue gered het.<ref>McSmith, Andy (18 Oktober 2013).</ref>
== Vierde jaar in Downingstraat ==
Op 15 Februarie 2014 is Larry se verjaarsdag gevier. Daar is aangekondig dat buurman George Osborne, in 'n nuwe magsstryd in Downingstraat, 'n troetelhond, Lola, gekry het. Personeel het aangekondig dat Lola goed met Larry en Freya oor die weg kom, maar standpunt teen Larry ingeneem deur sê dat Freya "net 'n bietjie meer doeltreffend as Larry is wanneer dit by muisvang kom".<ref>Abraham, Tamara; Barrow, Becky (3 Februarie 2014).</ref> In Maart 2014 moes die Eerste Minister 'n noodvergadering oor die Oekraïnekrisis bywoon; gevolglik het Larry sy plek volgestaan en as gasheer vir die KM Groep se redaksionele vakleerling Dan Wright in Downingstraat opgetree.<ref name="dan">[http://www.kentonline.co.uk/kentonline/news/david-cameron-13824/ "KM Group editorial apprentice Dan Wright misses out on date with Prime Minister David Cameron at National Apprenticeship Week event in Downing Street"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140312224643/http://www.kentonline.co.uk/kentonline/news/david-cameron-13824/ |date=12 Maart 2014 }}.</ref> Daar is ook berig dat Larry in gereelde gevegte met Freya betrokke was. Na Larry se vorige sukses as gasheer, is hy die taak opgelê om teenstanders van Lincolnshire se Distriksraad se besluit om die biblioteekdiens op te hef, te verwelkom.<ref>Seymour, David (8 April 2014).</ref>
In Mei 2014 het Larry voortgegaan om verantwoordelikheid vir die onthaal van gaste te neem. Dit het geblyk dat Larry 'n gewilder gasheer as David Cameron was toe 'n groep van King's School van Mannamead besoek afgelê het.<ref>Herald, Plymouth (3 April 2014).</ref> Later in Mei is daar berig dat Larry homself weer as die top kat van Downingstraat gevestig. Hy het Freya gedwing om tydelik te vlug en haar by die geledere van die haweloses aan te sluit.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-27601264 "George Osborne's cat rescued by homelessness worker"].</ref> Freya is die volgende dag deur 'n personeellid van Osborne deur 'n chauffeur huistoe gebring, met die versoek aan die Kanselier om nie verder dienste aan haweloses te besnoei nie.<ref>Prynne, Miranda (27 Mei 2014).</ref> Tydens die kabinetskommeling van Julie 2014 het Larry sy posisie as Hoofmuisvanger behou.<ref>[http://londonist.com/2014/07/camerons-cabinet-reshuffle-whos-in-and-whos-out.php "Cameron's Cabinet Reshuffle: Who's In And Who's Out"].</ref> Later daardie week is Larry afgeneem waar hy, tydens 'n hittegolf, in die son lê en onstpan.<ref>[http://www.google.com/hostednews/getty/article/ALeqM5g2loxoyMPk9g3pzrCEjKMINX1fFw?docId=452225966 "Getty Images: Temperatures Soar To Highest Of The Year"]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> Die Downingstraat wrywing tussen Larry en Freya het in Augustus kookpunt bereik: nadat Freya deur 'n motor getref en beseer is, is gerapporteer dat Larry "nie gepla gelyk het nie".<ref>Culzac, Natasha (8 Augustus 2014).</ref> In November 2014 is Freya permanent uit Downingstraat verban, wat Larry met die uitsluitlike muisvangverantwoordelikheid gelaat het. <ref>Lizzie Dearden (9 November 2014).</ref> In Desember 2014 het Larry gasheer gespeel vir pasiënte van die Great Ormond Street Hospitaal.<ref>Great Ormond Street Hospital Childrens Charity.</ref> Om die einde van 2014 te gedenk, is 'n reeks foto's van Larry se loopbaan by Downingstraat gepubliseer.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/picturegalleries/uknews/9612986/In-pictures-David-Camerons-cat-Larry-Chief-Mouser-of-Downing-Street.html?frame=2370652 "In pictures: David Cameron's cat – Larry, Chief Mouser of Downing Street"].</ref> In Februarie 2015 Larry het sy modelleringsdebuut gemaak toe hy op 'n kunswerk, wat op die deur van Downingstraat 10 geïnstalleer is, verskyn het.<ref>Lynda Relph Knight.</ref><ref>[http://www.jasonbruges.com/projects/international-projects/digital-double "Jason Bruges Studio – Projects"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160423223629/http://www.jasonbruges.com/projects/international-projects/digital-double |date=23 April 2016 }}. Bestudeer ???</ref>
== Vyfde jaar in Downingstraat ==
Larry se verjaarsdag is op 15 Februarie 2015 gevier. Die volgende dag was Larry terug by die werk om as gasheer vir 'n tafelronde van die Caremakers op te tree.<ref>[http://www.ljmu.ac.uk/NewsUpdate/viewarticle/1974/ "Error – Liverpool John Moores University"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150322084108/http://www.ljmu.ac.uk/newsupdate/viewarticle/1974/ |date=22 Maart 2015 }}. Bestudeer 15 Maart</ref> Na die moord van 'n hond in Maart by Crufts, het David Cameron veiligheidsmaatreëls rondom Larry verdubbel.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-2988075/Cameron-pledges-double-security-Larry-Downing-Street-cat-unbelievably-awful-murder-Crufts.html "I'm increasing security around Larry the Downing Street cat, Cameron jokes in wake of 'murder at Crufts'"].</ref> Later die maand het Samantha Cameron ten bate van Comic Relief (Komiese Verligting) haar gesig geverf om soos Larry s'n te lyk.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-2994156/Purr-fect-Nancy-Cameron-adds-finishing-touches-Sam-Cam-s-Larry-Cat-face-Comic-Relief.html "Purr-fect: Nancy Cameron adds finishing touches to Sam Cam's Larry the Cat face for Comic Relief"].</ref> Op die eerste dag van die Algemene Verkiesingsveldtog, het Larry Downingstraat teen 'n polisie snuffelhond, Bailey, verdedig.<ref>Nicholas Cecil, Sebastian Mann (30 Maart 2015).</ref> Met die Algemene Verkiesing aan die gang, het Larry addisionele pligte onderneem. Hy was byvoorbeeld by buitelandse betrekkinge, soos om vir President Obama se hond, Bo, 'n kouspeelding te stuur, betrokke.<ref>[http://www.poughkeepsiejournal.com/story/news/local/2015/04/22/franklin-roosevelt-presidential-library-museum-exhibit-hyde-park/26196681/ "'Spirit of the Gift' exhibit opens at Roosevelt site"].</ref> Daar is ook berig dat David Cameron se dogter, Florence, vir Larry in die huis rondjaag.<ref>Contributor.</ref> Tydens die Algemene Verkiesingsveldtog, het die Arbeidersparty bevestig dat indien Ed Miliband die volgende Eerste Minister sou word, Larry sy posisie as Hoofmuisvanger sal behou.<ref>[http://www.newstatesman.com/politics/2015/05/commons-confidential-endangered-cats-rebellious-scots-and-battle-edstone "Commons Confidential: endangered cats, rebellious Scots and the battle for the Edstone"]. Bestudeer ???</ref>
[[Lêer:Fox study 6.jpg|regs|duimnael|361x361px|Europese rooijakkals (''Vulpes vulpes'') – een van Larry se territoriale teenstanders.]]
Op die dag van die algemene verkiesing is daar aangekondig dat Larry se posisie in die Kabinet veilig is.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/blogs-the-papers-32633698 "Newspaper headlines: Election reaction after polls close"].</ref> In die afwesigheid van 'n Eerste Minister is Larry gedwing om Downingstraat van 'n afstand dop te hou.<ref>[http://www.scoopnest.com/user/chrisshipitv/596418872414208002 "In downing st we await the exit poll which will be on itv at 10. meanwhile, larry the cat & a fox having a face off"].</ref> Hierna moes Larry geduldig wag vir die ander uitslae van die algemene verkiesing om aangekondig te word.<ref>[http://www.demotix.com/news/7545985/larry-downing-street-cat-leaves-number-10#media-7545968 "Stock Photos, Royalty-Free Images & Illustrations – Corbis Images"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924010502/http://www.demotix.com/news/7545985/larry-downing-street-cat-leaves-number-10#media-7545968 |date=24 September 2015 }}. Bestudeer ???</ref> Larry moes, vir die eerste Kabinetsvergadering van die nuwe Konserwatiewe regering, deur 'n polisieoffisier na Nommer 10 teruggesleep word.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/politics/david-cameron/11598798/David-Cameron-Cabinet-reshuffle-continues-live.html "David Cameron addresses his Cabinet with pledge to implement Conservative manifesto in full – as it happened"].</ref> Op 28 Mei is Larry gekritiseer omdat hy misluk het om die Eerste Minister se woning teen 'n indringende reier te beskerm.<ref>[http://www.buzzfeed.com/jamieross/a-great-big-bloody-heron-has-broken-into-10-downing-street "A Bloody Great Big Heron Has Broken into 10 Downing Street"].</ref> Op 29 Mei is daar berig dat 'n lid van die publiek vir Larry 'n gehekelde kombers gegee het. In sy dankie-sê brief het Larry 'n foto van homself waar hy buite Downingstraat 10 op die kombers ontspan, aangeheg.<ref>Helen Johnson (29 Mei 2015).</ref>
Op 4 Julie het 'n muis oor 'n sofa in die Kanselier van die Skatkis se kantoor gehardloop, wat een van die amptenare skreeuend uit die vertrek laat hardloop het. Die Kanselier van die Skatkis, George Osborne en die Minister van die Kabinetskantoor, Matthew Hancock het uiteindelik die muis vasgekeer en hom in 'n bruin toebroodjie papiersak gevang. Die voorval het druk op Larry se posisie as Hoofmuisvanger geplaas, met gerugte dat die posisie van Hoofmuisvanger deur die Kanselier van die Skatkis oorgeneem gaan word.<ref>[http://www.dnaindia.com/world/report-2-senior-uk-ministers-hunt-down-rat-during-budget-meeting-2101968 "2 senior UK ministers hunt down rat during budget meeting"]. ''dna''. 5 Julie 2015. Bestudeer ???</ref> Slegs vier dae later het Larry as gewilde gasheer van die besoekers van Our Lady Queen of Heaven Catholic Primary School. teruggebons.<ref>[http://www.crawleyobserver.co.uk/news/local/children-as-happy-as-larry-after-downing-street-visit-1-6839769 "Children as happy as Larry after Downing Street visit"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304053107/http://www.crawleyobserver.co.uk/news/local/children-as-happy-as-larry-after-downing-street-visit-1-6839769 |date= 4 Maart 2016 }}. Bestudeer ???</ref> In Augustus het Larry egter weer onder die soeklig gekom toe 'n personeellid Larry as "'n regte oorlas" beskryf het.<ref>Susannah Butter (4 Augustus 2015).</ref> Larry het die Israeliese Eerste Minister [[Benjamin Netanyahu]] by die ingang van Nommer 10 geblokkeer, met die gevolg dat 'n polisieman hom uit die ingang moes wegskop.<ref>[https://www.rt.com/in-motion/315042-cop-kicks-cameron-cat/ "Cameron's cat back home after cop-kicking"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160714151824/https://www.rt.com/in-motion/315042-cop-kicks-cameron-cat/ |date=14 Julie 2016 }}.</ref> In November het Larry weer teruggebons deur Sylvia Barry na Downingstraat te nooi om haar te bedank dat sy 'n geskenkkombers aan hom gehekel het.<ref>Helen Johnson (4 November 2015).</ref>
Op 1 Desember 2015 het Larry, met die hulp van Phillip Schofield, die "Teks Santa oproep", van stapel gestuur <ref>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-3341200/Phillip-Schofield-poses-Downing-Street-charity-appeal.html "Phillip Schofield poses at Downing Street as he appears on every ITV programme in a day"].</ref> Na die uitsonderlike [[Saterdag]] Kabinetsvergadering om die resultate van die EU se heronderhandelings te bespreek, is Larry opgemerk waar hy 'n middagstappie neem ten einde te besin oor sy amptelike posisie rakende die EU lidmaatskap.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/live/uk-politics-35601369 "EU referendum latest – BBC News"]. Bestudeer ???</ref> Laat in Desember het die voormalige Minister van Binnelandse Sake, David Blunkett, voorgestel dat Larry gevra moet word om sy verantwoordelikhede na die Westminsterpaleis, wat op daardie stadium van knaagdiere gewemel het, uit te brei.<ref>PoliticsHome.com (24 Desember 2015).</ref>
== Sesde jaar in Downingstraat ==
Larry se verjaarsdag is op 15 Februarie 2016 gevier. 'n Maand later is Larry se belangrikheid vir die Verenigde Koninkryk gunstig vergelyk met 'n span dolfyne wat deur die Russiese Vloot afgerig word.<ref>[http://thenewdaily.com.au/news/2016/03/14/military-dolphins-working-animals-with-jobs/ "Russia's military dolphins and other animals with important jobs"].</ref> In April het Larry se swak muisvangprestasie weer onder die soeklig gekom, en 'n nuwe kat buurman, Palmerston, het op 13 April 2016 by die Kantoor van Buitelandse Sake ingetrek.<ref>Helena Horton (13 April 2016).</ref> Skaars 'n week later het Palmerston sy eerste muis doodgemaak, wat verdere druk op Larry se posisie as Hoofmuisvanger geplaas het.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-3571739/Palmerston-cat-makes-catch-just-weeks-recruited-chief-mouser-Foreign-Office-tackle-building-s-rodent-problem.html "Palmerston the cat makes first catch after being recruited as 'chief mouser' at Foreign Office – Daily Mail Online"].</ref> Tydens President Obama se besoek aan die Verenigde Koninkryk in April, het Larry daarin geslaag om heelwat Amerikaanse mediadekking te kry.<ref>[http://www.irishexaminer.com/examviral/animal-life/larry-the-cat-stole-centre-stage-with-the-us-media-following-barack-obamas-visit-394561.html "Larry the Cat stole centre stage with the US media following Barack Obama's visit"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160927100656/http://www.irishexaminer.com/examviral/animal-life/larry-the-cat-stole-centre-stage-with-the-us-media-following-barack-obamas-visit-394561.html |date=27 September 2016 }}. Bestudeer 1 Mei</ref>
''The Daily Telegraph'' het gesuggereer dat Cameron nooit werklik van katte gehou het nie, maar dat die beeldpoetsers van mening was dat Larry die Eerste Minister vriendeliker sal laat oorkom.<ref>James Kirkup (12 Julie 2016).</ref> Tydens David Cameron se finale ''Eerste Minister se Vrae'' op 13 Julie 2016, het hy die parlement verseker dat, ten spyte daarvan dat die Eerste Minister verander, Larry se posisie as Hoofmuisvanger veilig is. Cameron het verduidelik dat Larry 'n staatsdiensamptenaar is en nie persoonlike eiendom nie.<ref name="UKT160809">David Millward (9 Augustus 2016).</ref> Cameron het ook 'n foto, waar Larry op sy skoot sit oorhandig,<ref name="Mitsui2016">Template:Ref news</ref> om as bewys te dien dat hy lief is vir Larry, en daarop gewys dat hy "hartseer" is dat hy Larry nie saam met hom kan neem nie.<ref>Steven Swinford (13 Julie 2016).</ref><ref>Heather Saul (13 Julie 2016).</ref>
Na die nuus dat Theresa May vir David Cameron vanaf Julie 2016 as Eerste Minister sal opvolg, het die personeel van die Kabinetskantoor bevestig dat Larry sal voortgaan om by Downingstraat 10 te woon en dat hy onder die nuwe Eerste Minister steeds die Hoofmuisvanger sal wees.<ref>Press Association (11 Julie 2016).</ref>
Tydens May se kabinetskommeling het Larry se posisie as Hoofmuisvanger onmiddellik onder die soeklig gekom omdat hy by verskeie geleenthede in gevegte met Palmerston, Muisvanger van die Kantoor van Buitelandse Sake, betrokke was.<ref>http://www.dailymail.co.uk/news/article-3689942/Whitehall-s-cats-Larry-Palmerston-head-head.html</ref><ref>http://www.telegraph.co.uk/news/2016/07/25/larry-the-cat-makes-whitehall-comeback-after-vet-repairs-his-bat/</ref> Larry se groot openbare aanhang het in Julie tot veiligheidspaniek gelei toe 'n pensionaris vir hom 'n ruiker blomme gestuur het op dieselfde dag as wat May veronderstel was om by Downingstraat 10 in te trek. Sekuriteitspersoneel het aanvanklik geweier om die geskenk in ontvangs te neem, maar het ingegee toe hulle hulself daarvan vergewis het dat die geskenk eg is.<ref name="Southern">[http://www.dailyecho.co.uk/news/14617176.Pensioner_sends_flowers_to_Downing_Street_cat__sparks_security_alert/ "Pensioner's gift of flowers for Larry the Downing Street cat sparks security fears"].</ref>
'n Parlementslid, Ann Clwyd, het in Julie 2016 kommer oor Larry se welstand uitgespreek. Clwyd het gese dat Larry "in 'n baie slegte toestand is" en dat hy mank loop, met sy regter voorpoot in die lug.<ref>http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-politics-36856616</ref> Ander waarnemers het opgemerk dat Larry se halsband weg is.<ref>https://www.thesun.co.uk/news/1475611/could-resident-no10-cat-also-be-chased-out-of-downing-street-by-foreign-office-rival/</ref> Die Leier van die Parlement, David Lidington het Clwyd verseker dat Theresa May se bedoelings teenoor Larry goed is. Daar is aan die hand gedoen dat Larry die hink tydens 'n geveg met Palmerston, wat in die skermutseling hare verloor het, opgedoen het.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/2016/07/28/shocking-photograph-shows-palmerston-with-missing-fur---is-this/</ref> 'n Woordvoerder van Downingstraat kon egter nie bevestig hoe Larry die besering opgedoen het nie. Die Leier van die Parlement het verklaar dat hy hoop dat Palmerston en Larry 'n "modus vivendi" sal kan bewerkstellig.<ref>{{Cite web |url=http://home.bt.com/news/odd-news/limping-larry-the-cat-treated-by-vet-amid-fracas-with-rival-palmerston-11364074846880 |title=argiefkopie |access-date= 7 September 2016 |archive-date=25 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825112946/http://home.bt.com/news/odd-news/limping-larry-the-cat-treated-by-vet-amid-fracas-with-rival-palmerston-11364074846880 |url-status=dead }}</ref> Larry het later veeartsenykundige behandeling vir die besering ontvang. Die Downingstraatpersoneel het daarvoor betaal, en die verwagting is gestel dat hy ten volle sal herstel.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/2016/07/21/larry-the-cat-treated-by-vet-amid-turf-war-fracas-with-rival-pal/</ref> Na 'n paar dae se bedrus, het Larry sy plig om Downingstraat te patrolleer hervat.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/2016/07/25/larry-the-cat-makes-whitehall-comeback-after-vet-repairs-his-bat/</ref> Daar was egter kommer dat Larry vir Cameron mis en stress ervaar as gevolg van die May-gesin se intrek by Downingstraat.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/2016/07/25/larry-the-cat-makes-whitehall-comeback-after-vet-repairs-his-bat/</ref> Ten spyte van hierdie struikelblokke, is daar voorspel dat Larry langer as May by Downingstraat sal bly.<ref>{{Cite web |url=http://www.dailystar.co.uk/news/latest-news/531870/Larry-the-Cat-Fight-Palmerston-Downing-Street-Battle-Boris-Johnson-Prime-Minister-May |title=argiefkopie |access-date= 7 September 2016 |archive-date=30 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160830090904/http://www.dailystar.co.uk/news/latest-news/531870/Larry-the-Cat-Fight-Palmerston-Downing-Street-Battle-Boris-Johnson-Prime-Minister-May |url-status=dead }}</ref> Palmerston het op 26 Julie onwettig by Nommer 10 ingegaan, en moes met geweld deur die veiligheidspersoneel verwyder word.<ref name="Hornton2016">Hornton, H. (3 Augustus 2016).</ref>
Op 29 Julie 2016 het druk op Larry aansienlik toegeneem toe 'n nuwe Hoofmuisvanger, Gladstone (voorheen bekend as "Timmy"), by die Tesourie aangestel is om met die muisprobleem in Downingstraat te help.<ref>[http://www.itv.com/news/2016-07-29/meet-gladstone-the-new-treasury-cat/ "Gladstone named Treasury's chief mouser amid cat spat"].</ref> Die werksverhouding tussen Larry en Gladstone het onmiddellik versuur met Gladstone wat na berig word die stelling "die mense moes my in hierdie hok hou vir ingeval ek in die straat afhardloop en 'n ander Muisvanger, genaamd Larry, aanrand", gemaak het.<ref>http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-36924449</ref>
Volgens die politieke fotograaf, mnr. Beck, het Larry op 1 Augustus 2016 sy "mees brutale geveg nog", met Palmerston op die trappe van Nommer 10 gehad.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/2016/08/01/larry-loses-collar-in-most-brutal-fight-yet-with-palmerston/</ref> Tydens die geveg het Larry sy halsband verloor, terwyl Palmerston se oor sleg geskeur is en hy verskeie diep krapmerke opgedoen het.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/2016/08/01/larry-loses-collar-in-most-brutal-fight-yet-with-palmerston/</ref> Waarnemers het opgemerk dat Larry tydens die geveg op sy rug gegooi is, en tot die gevolgtrekking gekom dat Palmerston die skermutseling gewen het.<ref>http://www.dailymail.co.uk/news/article-3717938/It-s-real-cat-fight-Larry-Palmerston-square-Downing-Street-bitter-feud-leads-scrap.html</ref> Die geveg moes deur die gewapende polisie gestop word.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/2016/08/01/larry-loses-collar-in-most-brutal-fight-yet-with-palmerston/</ref> Op dieselfde dag is daar berig dat mense woedend gereageer het toe daar nie erkenning verleen is aan Larry op Cameron se Onderskeidingslys nie. Meneer Alistair Graham, voormalige voorsitter van die Komitee: Standaarde in die Openbare Lewe het in die besonder opgemerk dat "baie Eerste Ministers al ontbindingserkennings toegeken het om na hulle vriende te kyk, maar dat mnr. Cameron heeltemal oorboord gegaan het...ek is verbaas dat Larry die kat nie een gekry het nie".<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/2016/08/01/people-are-outraged-larry-the-cat-isnt-on-david-camerons-honours/</ref> Aggressiewe interaksies tussen Larry en Palmerston het in gereeldheid en erns van geweld toegeneem. Omstanders is beseer tydens pogings om hulle uit mekaar te kry. Onafhanklike advies van gedragskenners is ingewin in 'n poging om die intensiteit van die konflik te verminder.<ref name="Hornton2016b">Hornton, H. (3 Augustus 2016).</ref> Die katwelsynspesialis by Battersea Honde- en Kattehuis het voorgestel dat Larry en Palmerston se buitenshuise toegang tydelik beperk moet word, om die risiko dat hulle mekaar raakloop te verminder. Die volgende oggend, op 3 Augustus, is Larry gesien waar hy Downingstraat patrolleer, met geen sig van Palmerston nie. Die middag het Larry sy rondtes binne Downingstraat 10 gedoen, terwyl Palmerston buite in die straat wag gehou het.
Aan die begin van Augustus, te midde van berigte van voortgesette venynige skermutselings tussen Larry en Palmerston, het dit aan die lig gekom dat die Kabinetskantoor dit oorweeg om nog 'n Hoofmuisvanger aan te stel om die muisprobleem te hanteer. Die hoofsweep, Gavin Williamson, het gesê dat die kat Cromwell genoem sal word.
== Toekennings en erkennings ==
In Oktober 2012 is Larry by die Battersea Honde- en Kattehuis met 'n blou muurplaat vereer. <ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/british-volunteer-awards/9606760/The-home-where-the-only-pay-is-happiness.html "The home where the only pay is happiness"].</ref>
== Populêre kultuur ==
'n Boek, met Larry as die karakter, ''Larry Diaries: Downing Street – the First 100 Days'' deur voormalige ''Guardian'' joernalis James Robinson, is in 2011 gepubliseer.<ref name="google.com"/> 'n Fotogallery om Larry se eerste twee jaar in sy amp te vier, is deur ''The Daily Telegraph ''vervaardig.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/picturegalleries/uknews/9612986/In-pictures-David-Camerons-cat-Larry-Chief-Mouser-of-Downing-Street.html#?frame=2370652 "In pictures: David Cameron's cat – Larry, Chief Mouser of Downing Street"].</ref>
In 2012 was 'n slapende Larry by die voordeur van Nommer 10 se Google Street View sigbaar.<ref>Whittaker, Zack (30 Julie 2012).</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Larry (cat)}}
* [http://www.cbc.ca/news/trending/larry-the-10-downing-street-cat-is-staying-1.3677276 Video van miaauwedstryd tussen Larry en Palmerston, die kat van die Kantoor van Buitelandse Sake]
[[Kategorie:Dierekarakters]]
[[Kategorie:Katte]]
lbh0foiqwrp62w5bg0g0nthayz9dskp
Len Anthony
0
114395
2910668
2887312
2026-06-11T05:54:59Z
Jcb
223
2910668
wikitext
text/x-wiki
'''Len Anthony''' is een van [[Derick Jacobs]] se vele [[skuilnaam|skuilname]].
[[Derick Jacobs]] (*[[31 Desember]] [[1944]], [[Upington]] -) is ’n [[Afrikaans]]e [[skrywer]] wat onder sy eie naam, en verskeie skuilname ontspanningslektuur skryf. Jacobs se skuilname (behalwe Len Anthony) sluit in: Stefan Radlof, Rena de Kock, Henriette Fouché, Susan Maree.<ref name="esaach">http://www.esaach.org.za/index.php?title=Jacobs,_Derick{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Biografie ==
Derick Jacobs is op 31 Desember 1944 op Upington gebore. Hy word groot op [[Windhoek]] in die ou [[Suidwes-Afrika]] (vandag Namibië).
Na skool werk hy in die mediabedryf, onder meer as nuuskrywer by die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] (SAUK).<ref name="esaach" />
Hy is getroud met die skrywer [[Christene-Ray Knox]] wat self boeke en verskeie kortverhale en vervolgverhale vir tydskrifte geskryf het.
== Publikasies as Len Anthony<ref>{{Cite web |url=http://www.springbokboeke.co.za/html/len_anthony.html |title=argiefkopie |access-date=29 September 2016 |archive-date=10 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810201525/http://www.springbokboeke.co.za/html/len_anthony.html |url-status=dead }}</ref> ==
{| class="wikitable"
|'''Jaar'''
|'''Titel van publikasie'''
|-
|1972
|Onder blink sterre
|-
|1973
|Blink soos diamante
Skaduwee oor La Bohéme
|-
|1975
|Blink soos druppels dou
Sending noord na moord
|-
|1976
|Skat van die Namib
Platform 15
|-
|1978
|Die sluiper
|-
|1979
|Huis teen die berghang
Terwyl branders ruis (Len Anthony en Dewald Brink)
Die jagter (Len Anthony en Willie van Rensburg)
Alles net vir Monica (Len Anthony en Dewald Brink)
|-
|1980
|Soveel blink beloftes (herdruk van “Onder blink sterre”)
Vrees het ’n weerklank
|-
|1981
|Die mooiste droom (herdruk van Skaduwee oor La Bohéme)
Die ure agter ons
|-
|1983
|Ver lê die môre
|-
|1988
|Nag van die duiwel
|}
== Sien ook ==
* [[Derick Jacobs]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{DEFAULTSORT:Anthony, Len}}
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1944]]
gpoq1fi976ixs95j3dwuzvg82j35wxf
Daniel Hugo
0
115443
2910643
2909037
2026-06-10T20:06:55Z
HermanvanAswegen988
200973
/* Publikasies */ Verbeter
2910643
wikitext
text/x-wiki
'''Daniel Hugo''' (gebore 26 Februarie 1955 in [[Stellenbosch]]) is ’n [[Afrikaans]]e [[digter]], dosent in Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die [[Universiteit van die Vrystaat]], radio-omroeper en vertaler van veral [[Nederlands]]e werke in Afrikaans.
== Lewe en werk ==
Daniel Johannes Hugo is op 26 Februarie 1955 as die oudste van sewe kinders van George Euvrard en Margaretha Hugo op [[Stellenbosch]] gebore. Sy vader, ’n NG predikant, is voor sy geboorte (1953) beroep na die [[NG gemeente Warmbad]] in [[Suidwes-Afrika]] en in 1958 na [[Greyton]] in die [[Overberg]]. In 'n beskouing tot die bloemlesing ''Land van sonlig en van sterre: Namibië en sy digters'' stateer Hugo dat hy sy eerste lewensjare tot ongeveer die ouderdom van drie, in Namibië deurgebring het. <ref>https://oulitnet.co.za/poesie/hugo_namibie.asp</ref> Sy moeder was ’n bibliotekaresse. Daniel het in 1961 begin skoolgaan op [[Greyton]]. Op sewejarige ouderdom is sy vader beroep na die NG sendinggemeente Khomasdal in [[Windhoek]] waar hy sy verdere skoolloopbaan ondergaan en in 1972 aan die Hoërskool Jan Möhr gematrikuleer het. Vanaf 1973 studeer hy verder aan die [[Universiteit van Stellenbosch]], eers in die Teologie. In 1975 behaal hy sy B.A. Admissie-graad met Grieks, Hebreeus en Afrikaans-Nederlands as hoofvakke. Hy verander dan van studierigting en konsentreer op die letterkunde, waarna hy in 1976 ’n B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands verwerf. Aan hierdie universiteit is hy lid van [[D.J. Opperman]] se letterkundige laboratorium en in 1976 is hy ’n akademiese assistent in die Departement Afrikaans en Nederlands. In 1977 en 1978 doen hy sy militêre diensplig in Pretoria en terwyl hy hier is, skryf hy ook by die [[Universiteit van Pretoria]] in vir sy M.A.-graad onder promotorskap van [[A.P. Grové]]. In 1979 verwerf hy hierdie graad met ’n verhandeling oor “''Brandaan van D.J. Opperman'' ''as verwerking van ’n Middelnederlandse teks''”. Aan die einde van 1978 tree hy in die huwelik met Christelle Pretorius en hulle het ’n seun, George. In 1979 hou hy ’n jaar lank skool aan die Senior Sekondêre Skool Ella du Plessis te Khomasdal in Windhoek. Vanaf 1980 tot 1988 is hy ’n lektor in die Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die [[Universiteit van die Vrystaat|Universiteit van die Oranje-Vrystaat]], maar onderbreek hierdie betrekking in 1983 vir verdere studie aan die Katholieke Universiteit Leuven in [[België]]. In 1986 sekondeer die Universiteit van die Oranje-Vrystaat hom vir ses maande terug na Windhoek, waar hy Afrikaans doseer aan die Akademie vir Tersiêre Onderwys in die plek van George Weideman terwyl dié op verlof is. In 1989 word ’n D.Litt.-graad onder promotorskap van J.C. Kannemeyer by die Universiteit van die Oranje-Vrystaat aan hom toegeken vir ’n proefskrif oor “''Die digter en sy middele: ’n Ondersoek na die vernufpoësie in Afrikaans''”.
Na sy egskeiding sluit hy hom in 1988 by die [[SAUK]] aan as omroeper in [[Kaapstad]], waar hy die Afrikaanse letterkunde en kultuur bevorder deur sy gereelde programme ''Vers en klank'', ''Leeskring'', ''Die tale wat ons praat'', ''Skrywers en boeke'' en ''Kuns''. Hy maak ook gereeld dokumentêre programme oor Afrikaanse skrywers. Een van die hoogtepunte van sy loopbaan as omroeper is ’n besoek in 1994 aan [[Israel]] waar hy ’n dokumentêre program oor die digteres [[Olga Kirsch]] maak. Vanaf 1981 is hy 'n bestuurslid van die Afrikaanse Skrywersgilde, maar bedank in 1989 uit protes teen die blatante politieke rigting wat die gilde inslaan. Hy dien vanaf 1989 tot 1996 op die redaksie van ''New Contrast'' waar hy verantwoordelik is vir die keuring van Afrikaanse bydraes. Vanaf 1995 tot 2005 is hy sameroeper van die Ingrid Jonker-Prysfonds, en van 1999 tot 2001 dien hy op die [[Klein Karoo Nasionale Kunstefees]] se Kunstekabinet. Sedert 2002 is hy lid van die Nederlandse Maatschappij der Letteren in Leiden in Nederland en ook die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. In Maart 2008 bedank hy by die SAUK se [[Radio Sonder Grense]] en sluit hom vanaf April 2008 as uitvoerende direkteur by die [[Huis der Nederlanden]] in Kaapstad aan.
Hy het in die vroeë negentigerjare ’n besondere vriendskap met die skryfster [[Riana Scheepers]] en trou dan in 2001 met die jeugboekskryfster [[Carina Diedericks-Hugo]], waarna die egpaar hulle op Stellenbosch vestig. Hierdie huwelik ly egter in 2012 skipbreuk. Hy is weer getroud - met die joernalis en uitgewer Marlene Malan - en woon tot 2023 op [[Prins Albert]] in die Karoo.<ref>https://www.knysnaplettherald.com/Entertainment/Article/daniel-hugo-n-woordsmid-by-uitstek-202005070320 Opgespoor en besoek op 16 Oktober 2020</ref> Sedertdien woon hy in Stellenberg (Durbanville). Hy tree gereeld in die openbaar op, waar hy van sy gedigte voorlees by geleenthede soos [[Woordfees]] en Versindaba op Stellenbosch. Verder lewer hy verskeie belangrike lesings. Tydens die Nasionale Leeskringseminaar in [[Welkom]] in 1992 lewer hy die lesing “''Kan die Afrikaanse poësie lag?''”; in November 1997 tree hy by die Boekenbeurs voor Vlaandere in [[Antwerpen]] in België op waar Suid-Afrika die hooftema was; in 2007 lewer hy by die [[Oliewenhuis]] Kunsmuseum in Bloemfontein die lesing oor die Afrikaanse taal “''Ek is ’n arme boerenôi''” en in 2008 lewer hy die jaarlikse D.F. Malherbe-gedenklesing by die Universiteit van die Oranje-Vrystaat. Die titel hiervoor was “''Die geheime werking van literêre invloed: D.J. Opperman en D.F. Malherbe''”.
== Skryfwerk ==
=== Poësie ===
Op skool begin hy reeds gedigte skryf en een van sy eerste gedigte is oor reën, wat in Windhoek ’n opspraakwekkende gebeurtenis was. Hy publiseer gedigte in letterkundige tydskrifte soos ''Standpunte'', ''Tydskrif vir Letterkunde'' en ''Ensovoort'' en debuteer saam met [[Etienne van Heerden]], [[Koos Kombuis]] (destyds nog onder die naam André le Roux du Toit) en [[Peter Snyders]] in die bundel<ref name="apbrink">Brink, André P.: “Standpunte” Nuwe reeks 161, Oktober 1982</ref> “''Brekfis met vier''”. “<ref>Hill, George “Insig” Julie 2005</ref>''Ambag''” (later ook opgeneem in “''Die klein aambeeld''”) is ’n lang gedig met vierreëlige strofes wat reeds sy tegniese vaardighede tentoonstel.<ref>John, Philip “Beeld” 6 Junie 2005</ref> Hierin word die digkuns as ambag gesien, met die digter die ambagsman, die taal die materiaal waaruit die gedig geplooi word om die erotiese ervarings (die vorm) te verwoord. Die gedig gee ook ’n beknopte familiegeskiedenis van die digter. Die bundel erotiese gedigte “''Saad uit die septer''” publiseer hy onder die skuilnaam Daan van der Merwe. Die meestal kort gedigte (kwatryne of tersines) het ’n speelse inslag met soms vernuftige woordspel om die erotiese toespelings en dubbel betekenisse te kommunikeer. Deur die struktuur en speelse opset is dit ook ’n parodie op D.J. Opperman se “''Komas uit ’n bamboesstok''”, met hierdie bundel wat ook ’n proloog en epiloog bevat, maar slegs vyf “boeke” teenoor Opperman se sewe “rolle”.
Hy sluit inderdaad aan by die tradisie van Opperman met sy versvorme, rymskemas, strukture en simbole, hoewel sy digwerk geen regstreekse invloede verraai nie.<ref name="apbrink"/>“''Korte mette''”<ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 21 no. 3, Augustus 1983</ref> (opgedra aan sy eerste vrou) is sy eerste digbundel onder sy eie naam.<ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 23 no. 4, Desember 1983</ref> Soos die titel aandui, bevat die bundel hoofsaaklik kort verse waarin temas soos die liefde, die poësie, die religie, die huis en ander private dinge behandel word.<ref>Le Roux, André “Die Burger” 29 September 1982</ref> Dit is oor die algemeen goed afgewerkte verse wat bedrieglik eenvoudig is en selfs fyn versteekte sosiale kommentaar lewer.
Gedigte wat uitstaan is onder andere “''Kluisdief''” (met sy konsekwente beelding wat die oplossing vir die ongemaklike stiltes wat tussen die eggenotes kom vergelyk met die oopsluit van ’n kluis met die regte kombinasie), en “''Grond''” (in die siklus “''Vier elemente en ’n epiloog''”) waarin die lewensreis se swoeg en sweet in kompakte vorm weergegee word as eindigende by ’n gat in die grond. Daar is ook verse waarin die beminde aangespreek word (“''korte mette''” en “''sonnet''”) en verse waarin die liefdespel in die huwelik die tema is (“''nokturne''” en “''hitte hitte perdjie''”). “''Eerste liefde''” is ’n treffende vers oor die kortstondigheid van liefde, waarin die kat se spel met die muis as metafoor gebruik word. Die kat is verder ook die tema van die verse in die “''katstrofes''” siklus, met die titel se slim woordspeling op katastrofes. Die duif is ook ’n terugkerende simbool in die bundel en beide die kat en die duif word as metafoor gebruik in die slotgedig “''vir die kritici''”, waar die kritikus (die kat) die duif (die digter) as prooi het.<ref>Brink, André P. “Rapport” 24 Julie 1983</ref>“''Die klein aambeeld''” <ref>Britz, E.C. “Die Burger” 25 Augustus 1983</ref>(opgedra aan D.J. Opperman) bevat weer hoofsaaklik korter verse, waarin sy statuur as taalvirtuoos en bedrewe digter bevestig word.<ref name="cloete22">Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 22 no. 4, November 1984</ref> Benewens ’n aantal nuwe verse word die oorgrote meerderheid<ref>Nienaber-Luitingh, M. “Standpunte” Nuwe reeks 169, Februarie 1984</ref> van die verse wat reeds in “''Brekfis met vier''” verskyn het, weer hierin opgeneem. Die titel van die bundel dui die instrument van die digter aan, wat in hierdie bundel ’n voorliefde toon vir die Persiese kwatryn (rymskema ''aaba''). Die bundel word in twee afdelings verdeel. Die eerste afdeling bevat verse oor die woord in die digkuns, die liefde en die dood. Hier is dit veral die huldigingsgedig aan “''D.J. Opperman''”, “''Ambag''” en “''Vir ’n bot meisie''” wat die aandag trek. Die eerste van die “''Twee kwatryne''”, “''Meetkunde''”, vang die siklus van die mens se bestaan mooi vas in die beeld van ’n sirkel wat deur ’n passer getrek word, met die middelpunt die geboorte en die omtrek dan die dood, die afstand waarvan as “doodver” verwoord word. “''Donkerkamer-alchemis''” word opgedra aan die Nederlandse digter [[Gerrit Achterberg]]. Hierin word Achterberg beskryf as ’n fotograaf wat moeisaam met beperkte middele die volmaakte beeld van die vrou in die foto herskep, metafoor vir die beperkte middele wat ’n digter het om die “volmaakte” gelykenis van sy onderwerp in gedigvorm te laat gestalte kry. Die alchemis van die titel (wat gepoog het om goud uit ander elemente te produseer) word op magiese wyse gerealiseer deur die goue haar wat in die bak agterbly. Die tweede afdeling bevat aangrypende rougedigte in die siklus (“''George Euvrard Hugo 1957–1977''”) gerig aan sy oorlede broer wat op twintigjarige leeftyd te sterwe kom.<ref>Brink, André P. “Rapport” 15 Januarie 1984</ref>
“''Buitekamerklanke''”<ref name="cloete22" /> bevat ’n sterk outobiografiese element,<ref>Nienaber-Luitingh, M. “Standpunte” Nuwe reeks 176, April 1985</ref> telkens vermeng met ’n historiese blik op Suid-Afrika, waardeur die persoonlike dieper inhoud verkry deur die perspektief wat die historiese gebeurtenisse op aktuele kwessies bied. Die titel suggereer afsondering, soos ’n buitekamer van ’n huis deel is van die erf maar afgesonderd is van die huis, waar ’n mens dan kan drome droom. Die buitekamer kan egter ook gesien word as minderwaardig teenoor die woonhuis. “''Buitekamer''” is ’n reeks van ses gedigte, met “''republiek van duisend jaar''” wat uitstaan. Hierin word die Afrikaner se drome van ’n eie republiek uitgebeeld terwyl hulle in die buitekamers droom, maar na die koms van die republiek en die Afrikaner se verhuising na die woonhuis, is daar ander inwoners in die buitekamers wat hulle eie drome droom. So word die politieke aspirasies van ander rasse subtiel uitgebeeld. “''Ontmoeting''” beeld die verloop van driehonderd jaar in Suid-Afrika se uitwerking op sy inwoners uit, met die bruin man en wit man wat ’n gemeenskaplike afkoms het. Die dubbelsinnige slotreël “só het in hierdie land die bloed gevloei”, omvat beide die bloedlyn of stamboom en die bloed wat gestort is vir vryheid. “''Rondo''” beeld die digter se stryd met die digkuns op knap manier uit deur ’n vergelyking met ’n ongelyke geveg in die bokskryt.<ref>Brink, André P. “Die Burger” 7 Oktober 1984</ref> “''Breekware vir die revolusie''”<ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 24 no. 4, November 1986</ref> ontstaan tydens die digter se studieverblyf in België in die tagtigerjare,<ref>Le Roux, André “Die Burger” 8 November 1984</ref> waar hy onderwerp word aan die antagonisme wat in daardie tyd in die buiteland teen Suid-Afrika ’n hoogtepunt bereik het. Die eerste afdeling (“''Breekware vir die revolusie''”) is ’n gedigsiklus van verset, met die titel wat in die gedig “''My vrou kies die fynste porseleinservies''” verwys na die stuur van ’n kis vol fyn porseleinware terug na Suid-Afrika waarop die titel aangebring is. Die digter toets hoe sterk (en breekbaar) die geweld van die woord is. “''Vir jou, my adamskind, is die wêreld ongerep''” spreek na aanleiding van die jong baba wat nog nie praat nie, sy noodwendige einde uit met volgehoue taalbeelde. Die soortgelyke “''In ’n meelkis het my stamvader uit Frankryk''” neem vanaf die stamvader die nageslag tot met sy eie kind, met die versugting dat daar vir hom teen die dreigende politieke revolusie geen toevlugsoord meer is nie, omdat die taal wat sy bestaan verwoord sterwend is. “''Ek is die afskuwelike albino van Afrika''” gee uiting aan die digter se skuldgevoel oor onregte in sy land. Die openingsgedig, “''In vreemde biblioteke lees ek oor my land''”, is tiperend van die digter se taal- en rymvernuf, met byvoorbeeld die reël “my visie word versskerp deur die afstand” wat die gedig se boodskap, om te dig teen die onreg, op innoverende wyse aan die bod bring met die dubbele betekenis van “verskerp”. Die tweede gedeelte, “''Woordeboek''”, is gedigte oor die woord waar die inhoud saamhang met die oorkoepelende bundeltema. Ten spyte van die bundeltitel is die verse nie versetverse nie maar eerder verse oor verset.
“''Die boek Daniel''” het soos die titel aandui ’n sterk outobiografiese inslag, met die digkuns en die skep van poësie wat steeds ’n vesting bied teen onsekerheid en ontstemming. Die bundel open met die self-spottende “''Selfportret''”, waar knap gebruik gemaak word van die deurlopende metafoor van die vis, kenteken van die Christenskap. Hierdie teken is dan ook op die omslag aangebring en etlike verse het die teologiese studie en worsteling met die geloof as tema, soos “''Herinnering''”, “''Toe die wêreld nog jonk was''” en “''Outobiograaf''”. “''Onomastyk''” is ’n hoogtepunt in woordvernuf. Hier word die studie van naamgewing (onomastiek) in die titel omvorm deur mastiek met die volkse mistyk (fout) te vervang, met die implikasie dat die naam ’n fout is. Die gedig handel dan oor die Bybelse Daniël, met die digter wat tot die slotsom kom dat hy en die Bybelfiguur glad nie gepas is as naamgenote nie. Die dig-ambag is ’n verdere belangrike tema in die bundel. “''Op pad na die Gilde''” lewer vernuftig, maar sonder enige diepgang, kommentaar op verskeie bekende skrywersfigure. “''Vers-ikone''” is parodieë op versvorme, met “''Huisdig''” in hierdie siklus wat ’n parodie op die vorm van die sonnet is, en die titel wat aandui dat dit ’n gedig oor ’n huis is wat ook soos ’n gedig lyk. Die spreker betree die tuin deur die tuinhekkie, loop in by die voordeur, bekyk die huis van binne en gaan dan by die agterdeur uit, maar terselfdertyd het elkeen van hierdie aksies ’n besondere funksie binne die gedig, soos die vorm van die oktaaf en sekstet van ’n sonnet, met die tegnieke van die enjambement en koeplet wat ook belig word. Die slotgedig, “''Kolofon''”, verwys in die subtitel na Psalm 137:2, waar die Israeliete in Babel nie meer kon sing nie en hulle siters opgehang het. Hierdie gedig handel oor die proses van die skryf van poësie, waar beelde moeisaam met klank verbind word. Die “liggelowiges” van die slotreël kan verwys na diegene wat oor die spreker se digvermoë twyfel.
In “''Vuurdoring''” word die skryfdaad teenoor die doodstema gestel as die mens se nietige poging om algehele uitwissing te voorkom en iets na te laat. Die oorspronklike beeldspraak, vermoë om disparate kwessies met mekaar in verband te bring en fyn woordgebruik imponeer. Die losstaande openingsgedig, “''Die letters in ’n gedig is''”, gee ’n beskrywing van hoe die gedig slegs betekenis kan suggereer, terwyl die leser self sy eie unieke betekenis daaruit haal. Die meerderheid gedigte is in die eerste afdeling, wat veral besin oor die digkuns en die woord. “''Bladwit''” beskryf die komplekse skryfhandeling en die wyse waarop swart woorde op wit papier die kleurvolle spektrum van die natuur probeer weergee. “''Dialoog''” verbeeld die polarisasie van teenstellings en die ongemak wat meervoudige betekenisse bring. “''’n Leeu van keel''” beskryf die stad Johannesburg as ’n dreigende leeu, met die mynhope, nagligte, oggendverkeer en donderweer wat alles knap binne die sentrale metafoor gehuisves word. Ook die politieke aktualiteit van die dag kry aandag. “''I had a dream''” (met suggestie van Martin Luther King se beroemde toespraak), droom van wat sou gebeur as apartheidswette en die onreg daaraan verbonde afgeskaf sou word, terwyl “''Rundfunk''” die verskrikking van die politieke onrus in die tagtigerjare en die grubeelde daarvan op televisie beskryf. Die kort afdeling “''Persoonlike korrespondensie''” se hekeling van eietydse digters en literatore is vernuftig en die speelsheid daarvan bekoor. In hierdie afdeling is “''Berig aan Opperman''” ’n tweegesprek met die ontslape digter, waarin op spottende wyse berig gedoen word van die digters en die poësie van die tagtigerjare. Die laaste kort afdeling het primêr die dood as tema, met die versugting om iets betekenisvol in die lewe te skep wat veral in “''Moenie gelate gaan''” en “''Klagstaat''” mooi bewoord word.<ref name="kan">Kannemeyer, J.C.: “Op weg na 2000”. [[Tafelberg-Uitgewers]]. Eerste uitgawe. 1998</ref>
“''Verse van die ongeloof''”<ref>Van Zyl, Wium “Die Burger” 28 September 1989</ref> se oorhoofse tema is geloof en ongeloof, veral beleef deur outobiografiese gedigte en veral gedigte oor ontrouheid in die huwelik en die verbode liefde vir ’n vrou buite huweliksverband, waardeur die liefde voorgestel word as die geloof van ’n heiden. Die liefde word ook gekoppel aan die literatuur en verskeie verwysings na ander digters kom voor. Soos in sy ander bundels bekoor Hugo met sy fyn woordspel, maar vul dit aan met ’n hegter eenheid in die bundel deur die manier waarop afsonderlike gedigte op mekaar inspeel. “''Oggendskof''” is die insetgedig wat met sy belofte van die dag wat kom en sy gebruik van rymwoorde wat die drukkersbedryf in die geestesoog oproep, reeds die toonaard van die bundel vestig. In “''Mutatio Christi''” wys die spreker die Christelike dogma af wat die vleeslike mens wil dwing tot kuisheid en neem hy eerder die kruis van ongeloof op. Na ’n aantal verse oor die ongeloof (en die impak daarvan op gelowiges) beeld “''Grafskrif''” ’n meer outobiografiese belydenis van seksualiteit uit, terwyl uit “''Credo I''” die spreker se begeerte blyk om hom los te maak van die tradisionele geloof en sentiment. Die digkuns is die onderwerp van verskeie gedigte, met “''Hand sonder hawe''” wat vernuftig die skryfkuns, die seksuele en skeepvaart deur beelding aanmekaar heg. Die verbode liefde kom aan die bod in verse soos “''Acta academica''” en “''Ge-bed''”, laasgenoemde met sy dubbelsinnige titel en toespeling op die Onse Vader, terwyl “''Semiotiek''” dieselfde tema behandel met toespeling op Totius se “''Vergewe en vergeet''”. “''Liggewig''” verwys na [[Milan Kundera]] se “''The unbearable lightness of being''”, terwyl “''Lyfmistiek''” geloof en die seksuele met mekaar gelykstel, maar beide wentel eindelik rondom die geliefde as swaartepunt van die verteller se bestaan. Die sterk gedig “''Doksologie''” vind die waarheid in die paradoks en verkondig hoe die mens argitek van sy eie ongeluk is.
Met “''Dooiemansdeur''”<ref>Grové, A.P. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 32 no. 3, September 1992</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Die Burger” 29 Oktober 1991</ref> bereik Hugo ’n nuwe hoogtepunt, waar hy aan die hand van ’n motto uit die Nederlandse digter J.C. Bloem se gedig <ref name="kan"/> “''Insomnia''” die dominante motiewe van dood (ook van ’n liefdesverhouding) en slaaploosheid behandel.<ref>Scholtz, Merwe “Insig” Maart 1992</ref> Die gedigte behandel verskeie perspektiewe van hierdie en newe-motiewe, soos ’n willoosheid en moedeloosheid vir die lewe, ’n vrees vir die onbekendheid van die dood, die vergelyking van die kortstondigheid van die menselewe teenoor die groter standhoudendheid van die natuur, die afsterwe van verhoudings en die verlede, die onafgehandeldheid van die hede, die voortdurende verval met die verloop van tyd, skuld en leed. Die geestige “''Engele en duiwels''” siklus vergelyk die wêreld van die hiernamaalse op die geslagtelike verhouding op ’n ongewone wyse. “''Nabokov in die hemel''” vind dat in die boeklose hemel se boomryke paradys niks meer benoem kan word nie, maar later in die bundel verkondig “''Wat nie geskryf is nie''” juis dat die ongeletterde die bome van die aarde bewaar van verpulping. “''ABA''” beskryf hoe geleerdes die sterfte van die taal verkondig, terwyl die gewone mense op straat steeds die taal van liefde praat. “''Second thoughts''” en “''Dooiemansvrou''” koppel die hoofmotiewe van dood en slaap. “''Rondeel''” vergelyk die seisoene se kringloop met die liefde, wat ten spyte van die kortstondigheid tog kan dy en bot. “''Die kelders''” reeks verwoord liefdesgeluk met doeltreffende konsekwente deurtrek van die kelderbeeld. ’n Aantal gedigte het die afkoeling van ’n verhouding as tema (byvoorbeeld “''Afrekening''”, “''Truseisoen''” en “''Verlede tyd''”) waarna daar dan die verwydering kom. Die drie “''Dooiemansdeur''”-gedigte wat op strategiese plekke in die bundel geplaas is en elke keer ’n ander aspek belig, dien terselfdertyd as aankondiger van ’n ander klem op die gedigte wat volg en vervul die funksie van verdeling van verse wat tussendeur steeds op mekaar inspeel.<ref>Hambidge, Joan “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 33 no. 4, November 1995</ref>
“''Monnikewerk''” <ref name="kan" /> se gedigte vind hulle oorsprong in die kloosterwêreld van die Middeleeue.<ref name="kan" /> Die titel se woordeboekverklaring is werk wat baie geduld vereis,<ref>Weideman George “Rapport” 25 Junie 1995</ref> maar van weinig nut is en die bundel lewer dan ook kommentaar oor die absurditeit van menslike gedrag. Temas wat ontgin word, is uiteraard die mens se soeke na die religieuse, maar ook die erotiese en die liefde, met veral ’n versereeks oor die geskiedenis van die beroemde minnaars Abelard en Heloise wat beïndruk. Die verse word met heelwat humor ingeklee. Bewyse van Hugo se besondere woordvernuf word onder andere gevind in die openingsgedig “''Die digter op veertig''” (’n ouderdom wat hom in die Middeleeue reeds baie oud en sieklik sou gemaak het maar in die twintigste eeu is dit ’n ander storie), “''Grotwater''” (opgedra aan Ina Rousseau en met toespeling op haar gelyknamige digbundel, waar die grotwater letterlik opgeneem word as die maker van die indrukwekkende stalaktiete en stalagmiete) en “''Taalles''” (wat vernuftig die betekenis van woorde laai met die emosie van ’n tragiese gebeurtenis en die sondeval). Verse oor die erotiek word gekenmerk deur slim woordspelings (“''Latyn van die liefde''”, “''Omgangstaal''” en “''’n Lucifer in die lende''”). Literêre satire vind ons in “''Kos vir die kenner''” en “''Villanelle''”, met ’n hoogtepunt in “''Die hemelse hek''”, waarin die verteller die draak steek met die apartheidspolitici en die digters wat hulle ondersteun. “''Ontvlugting''” verwys na Ingrid Jonker se debuutbundel se titel en lewer kommentaar op haar dood. Beide die gedigte “''Tweeluik 2: Bybels''” en “''Die gifappel 2''” het geliefdes se jaloerse drang om alles te weet van die ander se vorige verhoudings as tema.
Die motto voor in <ref>Grové, A.P. “Beeld” 29 Junie 1998</ref>“''Skeurkalender''” wys die leser daarop dat gedigte skryf is soos om daaglikse ervarings uit die geheue se kalender te skeur en te konkretiseer,<ref>Malan, Lucas “Insig” September 1998</ref> wat dan ook die bundel se titel verklaar.<ref>Olivier, Fanie “Rapport” 2 Augustus 1998</ref> Die bundel behandel belangrike momente uit die lewe van die digter en word ’n soort outobiografiese reis. Die bundel bevat twee afdelings. In die eerste word algemene ervarings met die leser gedeel. “''Die digter met vakansie''” is ’n siklus van ses gedigte, waarmee die bundel open. Hierin word die see uitgebeeld in knap beelde wat die digproses weergee. “''Tafelbaai I''” vergelyk die see met ’n skeerspieël wat die Skepper se gesig weerkaats, met die branders se skuim wat lyk soos die skeerskuim op die rand van die spreker se gesig. Die ervaring van “''Kabelkarrit, Kaapstad''” word só weergegee dat dit selfs iets van die mistieke suggereer. “''Ou man langs die see''” gee op treffende wyse die ou man se weerloosheid teenoor die ouderdom weer, waar selfs ’n wandeling op die strand sy laaste aktiwiteit kan wees. “''Die dal van doodskaduwee''” (opgedra aan Olga Kirsch) beskryf ’n besoek aan die Holocaust-museum in Jerusalem, waar die spreker die traumatiese geskiedenis persoonlik ervaar asof hy as Germaanse afstammeling ook daaraan deel gehad het. Die digter se woordvernuf vind weereens uiting in sommige mooi beelde (“''Oggendvlyt''”, waarin insekbeelde die werksaamhede op die plaas weergee) en vernuftige woordspel (“''Diagnose''”), maar te veel gedigte maak gebruik van banale woordkeuse (“''Aars poetica''”, “''Tweeling''”). Die tweede afdeling is “''Almanak''”, waarin outobiografiese herinneringe beskryf word. Sommige van hierdie hoofsaaklik satiriese gedigte se boustof is óf te persoonlik (en dus moeilik begrypbaar vir die leser) óf te gering om vir ander waarde te hê. “''Eatonweg, Tuine – 1990''”, waarin F.W. de Klerk se geskiedkundige toespraak op 2 Februarie 1990 onthou word, is ’n uitsondering.
In<ref>Olivier, Fanie “Beeld” 24 Februarie 2003</ref> “''Die twaalfde letter''”<ref>Pieterse, H.J. “Insig” Maart 2003</ref> (opgedra aan die digter se vrou, die skrywer Carina Diedericks-Hugo) verwys die titel na die twaalfde letter van die alfabet, naamlik “L”, wat die begin letter van die woord “liefde” is. Die eerste afdeling van die bundel bevat verse rondom die skrywerskap, die dood en ’n aantal jeugherinneringe. “''Pro Deo''” word opgedra aan die digter Johann Lodewyk Marais (bekend vir sy fokus op die ekologie en die natuur), met die boodskap dat as daar ’n God as Skepper is, hy kopiereg op sy skepping het wat dus erken moet word in gedigte, foto’s en beelde. “''Dubbelsinnig''” kombineer die digproses en die liefdespel, waar die dubbelbetekenis van woorde vernuftig benut word. “''Dat pyn bestaan, is nodig''” verwoord die einde van ’n liefdesverhouding en die impak daarvan op die digter. In “''Die reuk van boeke II''” word die letterkundige kritici vergelyk met vismotte wat hulle onuitwisbare merk op ’n skepping maak en dit sodoende permanent beskadig. “''Verbete skribent''” en “''Alkoholiese aktrise''” spreek die sug na erkenning van die kunstenaar aan. Die tweede afdeling handel grootliks oor die liefde en die geliefde. Hierdie verse raak benewens die erotiek ook die dieper emosionele verhouding tussen geliefdes aan. “''Nog ’n liefdesgedig''” beskryf die verteller se onvermoë om vir die nuwe geliefde ’n unieke vers te skryf en soek die uniekheid eerder in die digter wat oor sy liefde swyg. Die oorgrote meerderheid van gedigte in hierdie afdeling doen egter yl aan.<ref>Crous, Marius “Beeld” 27 Julie 2009</ref>
“''Die panorama in my truspieël''” munt uit met satire en woordspel in tematiek wat reeds bekend is uit sy vorige bundels, naamlik die liefde, plekke, die digkuns en diere. Die titel verwys na die sekerheid van die dinge wat agter is en altyd deel sal wees van die persoonlike ervaringsveld, terwyl die pad vorentoe nog onbekend is.<ref>Du Plooy, Heilna “Tydskrif vir Letterkunde” Vierde reeks 50 (2) Lente 2013</ref>
“''Hanekraai''” se titel verwys enersyds na een van die oudste beskawingsgeluide wat saam met die aarde aan die uitsterwe is en andersyds na verraad en ontwaking, met sinspeling op Petrus van die Bybel daarin opgesluit. Die ontwaking dui nie net op letterlik wakker word nie, maar ook na bewuswording en ontwaking op byvoorbeeld seksuele gebied. Die gedigte ondersoek evolusie, die mens se verhouding met sy omgewing en die natuur, die dood, digterskap, godsdiens en die erotiek. Die openingsgedig is “''Kantekleer''”, waarin die hanekraai die einde van donkerte aankondig, maar hierdie fase is kortstondig en word deur die son bedreig en verdryf. Die begrip van “''Evolusie''” as ontwikkelingsgang word beskryf met die slotsom dat dit nie ’n eensydig gunstige proses is nie. Hoewel die mens homself en die huisdiere getem het en sy bestaan veiliger gemaak het, is die mens self meer vernietigend as die oergevare wat hy mak gemaak het. Verskeie motiewe loop regdeur die bundel, insluitende voëls, katte, water en musiek, maar die sterkste motief is die spieëlbeeld. In “''Weg''” word die mens se gewelddadige vernietiging van die aarde in die vooruitsig gestel, waarna nuwe waterpoele sal ontwikkel, maar sonder dat iets daarin weerspieël sal word. Die bundel sluit af met ’n aantal speelse erotiese verse, waarin die oggenduur en die hanekraai weer figureer om so weer met die begin te harmoniseer. Hoewel die bundel nie in aparte afdelings gestruktureer is nie, word verdeling tog geïmpliseer.<ref>Hambidge, Joan “Rapport” 1 Maart 2015</ref>
“''Takelwerk''” <ref>Viljoen, Louise “Beeld” 16 Maart 2015</ref>se titel verwys na D.J. Opperman se gedig “''Digter''”, waar die digkuns gelyk gestel word aan die bou van ’n skippie in ’n bottel, met die takelwerk wat die konstruksie van ’n gedig en ook van die bundel simboliseer. Verder is die skip ook die vaartuig waarmee uit die gevangenskap van die bottel ontsnap kan word, soos wat die poësie die lewe kan beredder. Die takelwerk verwys ook na die ineengeweefde takke van ’n boom wat in die gedigtereeks “''Stellenberg se eik''” beskryf word, ’n boom wat die digter tydens ’n lang siekbed uit sy kamervenster dopgehou het. So word die aftakeling van siekte en die heling deur die skryf van ’n gedig gejukstaponeer. Kenmerkend van sy digterskap is die afgewerktheid wat sy verse kenmerk, met veral ’n fyn aanvoeling vir die regte woord. Temas wat in die bundel aangeraak word, is die liefde en veral godsdiens en die soeke na geluk en vervulling, digterskap, taal, die Afrikaanse literatuur, die liefde, siekte en dood, die oerknal, en verskillende landskappe, met bome wat gereeld as simbool gebruik word. Daar is ook lykdigte, onder andere aan J.C. Kannemeyer en aan die digter se broer George. Die kort reeks gedigte “''Hospitale''” is opgedra aan Eugène Marais en skep ’n beklemmende atmosfeer van siekte en bedwelming in weergawe van wat Marais die “donker stroom” genoem het. Opperman se siektebundel, “''Komas uit ’n bamboesstok''”, vind ook hier weerklank, met treffende gebruik van metafore oor byvoorbeeld die drupstelsels waaraan pasiënte gekoppel word en gebede vir die siekes. In die reeks Karoo-gedigte is veral “''Die huisslang''” noemenswaardig, met die eerste deel wat die slang met ’n volsin vergelyk. Nadat die digter die slang uit vrees in stukke kap, beskryf die tweede deel van die gedig hoe die digter met die kronkelende sintaksis van ’n gedig vir hierdie daad versoening probeer vind. Hierdie gedig gebruik ook die metafoor van die slang vir ’n digterlike weergawe van die skepping en sondeval, hierdie keer in ’n paradyslike Karootuin. Die siklus “''Stellenberg se eik''” bevat 38 gedigte, met die gedigte wat intertekstueel met die werk van N.P. van Wyk Louw in gesprek tree. Hierdie siklus beskou die natuur binne die groter kosmos, met die boom wat gesien word as draer en simbool van die lewe. Die eik oorleef talle opeenvolgende mense-eienaars en huisves ’n hele ekosisteem van voëls, eekhorings, muise en insekte soos spinnekoppe in sy takke en wortels, wat alles aan die gang gesit is deur die oerknal.
Sy gedigte word opgeneem in verskeie versamelbundels oor die Afrikaanse poësie, insluitende “''Groot verseboek''”, “''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte''”, “''Digters en digkuns''”, “''Nuwe verset''”, “''Die dye trek die dye aan''”, “''Miskien sal ek die wingerd prys''”, “''Goudaar''”, “''Kraaines''” en “''Groen''”. Hy is in 2002 die eerste digter wat al sy werke op CD-ROM (“''Versalbum''”) beskikbaar stel. Hierdie CD bevat benewens sy gedigte en biografiese inligting ook lesings wat hy deur die jare gelewer het en opnames waar hy self heelwat van sy gedigte voorlees. ’n Keuse uit sy gedigte vanaf 1982 tot 1998 word in Nederlands vertaal deur Jacqueline Caenberghs en saamgebundel in “''Planetarium''”, wat beide die Afrikaanse en Nederlandse weergawes van die gedigte bevat.
=== Prosa ===
“''Halala Afrikaans''” <ref>Le Cordeur, Michael “Rapport” 29 November 2009</ref>is ’n “biografie” van Afrikaans, wat die taal se herkoms,<ref>Saal, Elvis “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 47 no. 1, Herfs 2010</ref> geskiedenis, dialekte en gebeurtenisse wat die taal se ontwikkeling aangehelp of gestrem het, breedvoerig beskryf. Hy skryf ook twee boeke in die Blokboeke-reeks, waarin hy “''Sy kom met die sekelmaan''” van [[Hettie Smit]] en “''Na die geliefde land''” van [[Karel Schoeman]] bespreek.
=== Vertaler, samesteller en redakteur ===
As vertaler maak hy ’n baie groot bydrae, veral uit Nederlands en Vlaams maar ook uit Engels. Hy is daarvoor verantwoordelik dat skrywers en digters soos Tom Lanoye (“''Kartondose''”, “''’n Slagterseun met ’n brilletjie''”, “''Sprakeloos''”), Herman de Coninck (“''Liefde, miskien''” en “''Die lenige liefde''”), Karel Glastra van Loon (“''Passievrug''”), Herman van Veen (“''Verhale''” en “''Op pad huis toe''”), Harry Mulisch (“''Die aanslag''”), Jan Terlouw (“''Koning van Katoren''”), Peter Slingsby (“''Die skakel''”) en Gerrit Komrij <ref name="naude">Naudé, Charl-Pierre – “Rapport” 1 Mei 2005</ref>(“''Die elektries gelaaide hand''”) <ref name="viljoen">Viljoen, Hein “Beeld” 13 Junie 2005</ref> in Afrikaans gelees kan word. Ander werke wat hy vertaal is onder andere David van Reybrouck (“''Die plaag''”, oor [[Eugène N. Marais]]), Adam Small se drama “''The orange earth''” as “''Goreé''” en die kinderboeke “''Griekse gode en godinne uit die mitologie''” en “''Fantastiese verhale uit die Griekse mitologie''”. Ook [[Desmond Tutu]] se “''God se kinders – verhale uit die Bybel''” en ’n rymende woordeboek vir kleuters, “''My eerste HAT''”, is vertalings van hom, terwyl hy verder die sewende Afrikaanse vertaling van Omar Khajjam se “''Roebaijat''” behartig. Hy word drie kere genomineer vir die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut se vertaalprys, naamlik vir sy vertalings van “''Die elektries gelaaide hand''” van Gerrit Komrij, “''Die aanslag''” van Harry Mulisch en “''Tikkop''” van Adriaan van Dis. In 2014 verower hy die Akademieprys vir Vertaalde Werk vir sy vertaling van “''Sprakeloos''” van Tom Lanoye. ’n Meer volledige lys van sy vertalings word hieronder uiteengesit.
As samesteller en redakteur versorg hy onder andere die kortverhaalbundels <ref name="viljoen"/><ref>Coetser, Johan “Beeld” 14 Januarie 2002</ref>“''Tydskrif 1''” en “''Tydskrif 2''”,<ref>Wybenga, Gretel “Beeld” 30 Desember 2002</ref> waar hy kortverhale uit ou tydskrifte aan die vergetelheid ontruk. Hy versorg keuses uit die werk van verskeie individuele skrywers. Hierdie keuses sluit in die versamelbundel uit Olga Kirsch se poësie onder die titel “''Nou spreek ek weer bekendes aan''”; “''Storie-konsertina''” (’n keur uit die humorverhale van [[A.A.J. van Niekerk]]), “''[[P.J. Philander]]: ’n Keur uit sy gedigte''” en “''Die stil middelpunt''” (’n keur uit die werk van [[Ina Rousseau]]). “''Lyflied''” is ’n keur uit die liedtekste van [[Hennie Aucamp]]. Al hierdie versamelings word voorafgegaan met ’n insiggewende inleiding tot die skrywer se werk. Ander samestellings sluit in “''Speelse verse''” (voorafgegaan deur ’n deeglike inleiding waarin hy die behoefte aan ’n versameling van hierdie aard motiveer), “''Miskien sal ek die wingerd prys''” (gedigte oor drank in samewerking met Etienne van Heerden), “''Land van sonlig en sterre''” (wat gedigte oor Namibië bevat) en “''Liefde, natuurlik: ’n bundel liefdesverhale''” wat hy saam met sy vrou Carina Diedericks-Hugo saamstel. In samewerking met [[Leon Rousseau]] en Phil du Plessis stel hy ook die bloemlesing <ref>Cloete, T.T. “Beeld” 20 November 2000</ref>“''Nuwe verset''” saam, waarin digters uitgenooi is om kommentaar te lewer oor die nuwe politieke bedeling en aspekte daarvan waarteen hulle beswaar het.
== Eerbewyse ==
Sy radiowerk word meermale met die ATKV-radioprys bekroon, waaronder in 1992 vir die hoorbeelde “''Audrey Blignault''” en “''Sestig is dertig''”, in 1993 vir “''So is die lewe vir een pond sewe''” oor die lewe en werk van R.K. Belcher (wat ook ’n Radio Artes-toekenning verwerf in dieselfde jaar), in 1995 vir “''Versalbum – die verskeidenheid van Afrikaans''” en ook “''So is ons gebek''”, in 1996 vir ’n hoorbeeld oor P.J. Philander, in 1998 vir “''Troebadoer van die woord''”, ’n dokumentêre program oor [[Uys Krige]], in 1999 vir “''Die verste reis''” oor [[Elsa Joubert]], in 2002 vir sy program oor “''Jan Rabie 80''”, in 2003 (met [[Hermann Giliomee]]) en 2004 vir die beste onderhoud in “''Leeskring''” en in 2005 vir sy hoorbeeld “''Tien jaar van demokrasie en die letterkunde''”. Hy ontvang ook twee Artes-pryse vir sy radiowerk en in 1998 die Akademie se Erepenning vir Afrikaanse Radiohoorbeelde vir “''Troebadoer van die woord''”. In 2004 maak Via<ref name="naude" /> Afrika aan hom die toekenning as Boekjoernalis van die Jaar op grond van sy “gesaghebbende, vermaaklike, welbelese en invloedryke stem in die boekjoernalistiek”. In 2015 word hy vereer met die [[Van Ewijck-stigting]] se prestasiebeurs in erkenning van sy bevordering van kulturele betrekkinge tussen Nederland en Suid-Afrika deur sy vertaling van verskeie Nederlandse skrywers in Afrikaans.
== Publikasies ==
{| class="wikitable"
!Jaar
!Publikasies
|-
|1981
|Brekfis met vier (saam met [[André le Roux du Toit]], [[Etienne van Heerden]] en [[Peter Snyders]])
|-
|
|Saad uit die septer (onder die pseudoniem Daan van der Merwe)
|-
|
|Sy kom met die sekelmaan van Hettie Smit
|-
|
|Na die geliefde land van [[Karel Schoeman]]
|-
|1982
|Korte mette
|-
|1983
|Die klein aambeeld
|-
|
|Buitekamerklanke
|-
|1984
|Breekware vir die revolusie
|-
|1986
|Die boek Daniël
|-
|1987
|Vuurdoring
|-
|1989
|Verse van die ongeloof
|-
|1991
|Dooiemansdeur
|-
|1995
|Monnikewerk
|-
|1998
|Skeurkalender
|-
|2001
|Versalbum (CD)
|-
|2002
|Die twaalfde letter
|-
|2009
|Die panorama in my truspieël
|-
|
|Halala Afrikaans
|-
|2012
|Hanekraai
|-
|2014
|Takelwerk
|-
|2018
|Openbare domein
|-
|
|Vers en kapittel - Artikels, rubrieke en naskrifte oor die digkuns (gebundelde tekste)
|-
|2021
|Klinkklaar
|-
|2024
|Vers en kapittel II - Artikels, rubrieke, resensies en onderhoude oor die digkuns (gebundelde tekste)
|-
|2025
|Kategismus (poësie)
|-
!Vertalings
|-
|1996
|Kartondose – [[Tom Lanoye]]
|-
|
|Liefde, miskien – [[Herman de Coninck]]
|-
|
|Op pad huis toe – [[Herman van Veen]]
|-
|1997
|’n Teer gevoel – [[Herman van Veen]] (liedtekste op CD)
|-
|1999
|Die aanslag – [[Harry Mulisch]]
|-
|2000
|Verhale – Herman van Veen
|-
|2002
|Passievrug – Karel Glastra van Loon
|-
|2003
|Die plaag – David van Reybrouck
|-
|2004
|Griekse gode en godinne uit die Mitologie – Pat Posner
|-
|2005
|Die blommefeetjies – Cicely Mary Barker
|-
|
|Die elektries gelaaide hand – [[Gerrit Komrij]]
|-
|2008
|’n Slagterseun met 'n brilletjie – Tom Lanoye
|-
|2009
|Die lenige liefde – Herman de Coninck
|-
|
|My eerste HAT – Liesbet Schlichting, Betty Sluyzer en Marja Verburg
|-
|2010
|Kinders van God: Verhale uit die Bybel – Desmond Tutu
|-
|
|Koning van Katoren – [[Jan Terlouw]]
|-
|
|Die vierkant van die wraak – Pieter Aspe
|-
|2011
|Jonkvrou – Jean-Claude van Rijckeghem en Pat van Beirs
|-
|
|Onder die appelboom – [[Rutger Kopland]]
|-
|
|Sprakeloos – Tom Lanoye
|-
|2012
|Die arkvaarders – [[Anne Provoost]]
|-
|2013
|Die aandete – [[Herman Koch]]
|-
|
|Bo is dit stil – Gerbrand Bakker
|-
|
|Die hemel van Helvisj – Benny Lindelau
|-
|
|Kom in, dit vries daar buite – [[Alfred Schaffer]]
|-
|
|Nege oop arms – Benny Lindelau
|-
|
|Goree – [[Adam Small]]
|-
|2014
|Die Roebaijat – [[Omar Khayyám|Omar Khajjam]]
|-
|
|[[Van den vos Reynaerde|Reinaard die vos]]: Die wrede een met die rooi baard – Henri van Daele
|-
|
|Ek is my brein – Dick Swaab
|-
|
|Die bewaker – Marguerite Poland
|-
|
|Die hormoonfabriek – [[Saskia Goldschmidt]]
|-
|2015
|’n Digter in Antwerpen – [[Leonard Nolens]]
|-
|
|En toe kom Tom – Edward van de Vendel
|-
|
|Gelukkige slawe – Tom Lanoye
|-
|
|Vakansiehuis met swembad – Herman Koch
|-
|
|Fielies se nuwe huisie – Sven Nordqvist
|-
|
|Een minuut vir die haan – Sven Nordqvist
|-
|2016
|Oorlog en terpentyn – [[Stefan Hertmans]]
|-
|
|Ware mense – [[Bart de Graaff (skrywer)|Bart de Graaff]]
|-
|2018
|Ek kom terug – [[Adriaan van Dis]]
|-
|2019
|Die trouservies – [[Benno Barnard]]
|-
|
|Barend Barends - Die vergete kaptein van Daniëlskuil – Bart de Graaff
|-
|2020
|Die verdriet van België – [[Hugo Claus]]
|-
|
|Die singende wêreld – [[Marc Tritsmans]]
|-
|
|Kameleon – [[Charlotte van den Broeck]]
|-
|2021
|Liedjies – Nachoem M. Wijnberg
|-
|
|Na die wette van Afskeid en Herfs (keuseverse) – [[Eddy van Vliet]]
|-
|2025
|Windvogel en Cupido: Die herkoms en betekenis van Nederlandsklinkende Khoisan-vanne in Afrikaans – [[Bart de Graaff (skrywer)|Bart de Graaf]]
|-
|
!Samesteller
|-
|1988
|Speelse verse
|-
|1989
|Miskien sal ek die wingerd prys (saam met [[Etienne van Heerden]])
|-
|1993
|Storie-konsertina – [[A.A.J. van Niekerk]]
|-
|1994
|Nou spreek ek weer bekendes aan – [[Olga Kirsch]]
|-
|1996
|’n Keur uit sy gedigte – [[P.J. Philander]]
|-
|1999
|Lyflied – [[Hennie Aucamp]]
|-
|2000
|Lyflied – Hennie Aucamp
|-
|2001
|Tydskrif 1
|-
|2002
|Tydskrif 2
|-
|2003
|Die stil middelpunt – Ina Rousseau
|-
|2004
|Land van sonlig en van sterre
|-
|
|Liefde, natuurlik (saam met Carina Diedericks-Hugo)
|}
== Bronnelys ==
=== Boeke ===
* Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
* Kannemeyer, J.C. (red.) “Kraaines” Human & Rousseau Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe 1988
* Kannemeyer, J.C. “Verse vir die vraestel” Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998
* Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Malan, Lucas “Daniel Hugo (1955-)” in Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 3” Van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 2006
* Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) “Digters en digkuns” Perskor-Uitgewers. Kaapstad Vyfde uitgawe Sewende druk 2007
* Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999
* Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 3” Van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 2006
=== Tydskrifte en koerante ===
* De Vries, Willem “Hugo herbou ou brûe met boeke” “Beeld” 29 Desember 2010
* Erasmus, Elfra “Daniel Hugo verkies radio omdat ‘dit so rustig is’” “Beeld” 25 Februarie 1994
* Grütter, Wilhelm “Die Daniel Hugo agter die boek en mikrofoon” “Die Burger” 6 Februarie 1993
* Hambidge, Joan “Hugo is Scheepers se eie ‘lyfkritikus’” “Rapport” 25 Junie 1995
* Horn, Andreij “Daniel Hugo skryf skaars meer” “Die Burger” 17 Maart 1990
* Hugo, Daniel “Eet en drink – môre sterf ons” “Rapport” 11 Mei 2014
* Liebenberg, Jacques “’n Einde en nuwe begin vir Hugo” “Beeld” 25 Maart 2008
* Malan, Marlene “Daniel Hugo” “Plus 50” April/Mei 2011
* Rust, Riette “Daniel woon in sy gedigte” “Rapport” 2 September 2012
=== Internet ===
* De Vries, Willem Netwerk24: http://www.netwerk24.com/Vermaak/Boeke/daniel-hugo-vereer-vir-sy-vertalings-uit-nederlands-20160106
* Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Hugo,_Daniel_J
* Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/Daniel_Hugo
* Hambidge, Joan Oulitnet: http://www.oulitnet.co.za/poesie/dhugo.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170919095317/http://www.oulitnet.co.za/poesie/dhugo.asp |date=19 September 2017 }}
* LitNet ATKV-Skrywersalbum 26. Augustus 2008: www.litnet.co.za
* NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/authors/1364 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160819121901/http://nb.co.za/authors/1364 |date=19 Augustus 2016 }}
* Republikein: http://www.republikein.com.na/vermaak/takelwerk-deur-daniel-hugo.249955
* Sarie: http://www.sarie.com/bekendes/ons-praat-met-bekendes/skrywer-maak-hart-oop-as-groot-liefde-uitbrand/
* Stellenbosch Writers: http://www.stellenboschwriters.com/hugod.html
* Versindaba: http://versindaba.co.za/gedigte/daniel-hugo/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013053027/http://versindaba.co.za/gedigte/daniel-hugo/ |date=13 Oktober 2016 }}
== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Hugo, Daniel}}
[[Kategorie:Afrikaanse digters]]
[[Kategorie:Geboortes in 1955]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]]
99zg3wcidpsurpl8en41bbtq9mnlsuj
Lien Roux-de Jager
0
116201
2910682
2870574
2026-06-11T06:51:58Z
Jcb
223
2910682
wikitext
text/x-wiki
'''Lien Roux-de Jager''' (1940-) is ’n [[Afrikaans]]e [[skrywer]] van jeugverhale, wetenskapfiksie, spanningsverhale en liefdesverhale. Sy skryf ook onder die name '''Heléne Roux''' en '''Joléne de Koningh'''.<ref>Protea Boekhuis: http://www.proteaboekhuis.com/site.php/protea-outeurs-authors-lie-rouxdejager {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161031155159/http://www.proteaboekhuis.com/site.php/protea-outeurs-authors-lie-rouxdejager |date=31 Oktober 2016 }}</ref>
== Lewe en werk ==
Helena Roux is op [[22 Augustus]] [[1940]] in [[Pretoria]] gebore as die enigste kind van haar ouers. Sy matrikuleer in [[1957]] aan die [[Afrikaanse Hoër Meisieskool]] in Pretoria en behaal dan later deur deeltydse studie ’n B.A.-graad aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]].<ref name=":0">Storiewerf: http://www.storiewerf.co.za/cv's/cvheleneroux.htm</ref> Na skool sluit sy aan by die Weerburo en werk daarna by verskillende staatsdepartemente. In ’n lang loopbaan doen sy verskeie vreemde dinge, soos [[fossiel]]e onder ’n [[mikroskoop]] voorberei vir navorsing, poppeteater en die skryf van draaiboeke.<ref name=":1">Springbokboeke: http://www.springbokboeke.co.za/html/lien_roux-de_jager.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803094853/http://www.springbokboeke.co.za/html/lien_roux-de_jager.html |date= 3 Augustus 2017 }}</ref>
Oorwegend is sy egter vanaf [[1981]] werksaam as ’n bedryfsredakteur vir verskeie korporatiewe nuusblaaie en tydskrifte, waaronder die kindertydskrif van die Departement van Omgewingsake, ''Skipper RSA'', ''Focus'' (in-huis nuusbrief van die [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]]), ''Forum'' (nuusbrief van die Transvaalse Provinsiale Administrasie), ''Bulletin'' (nuusbrief vir die [[Sielkundevereniging van Suid-Afrika|Sielkunde-vereniging van Suid-Afrika]]), ''Monitor'' (nuusbrief vir die Suid-Afrikaanse Mediese en Tandheelkundige Raad), ''Interface'' (nuusbrief vir die maatskappy Technicare) en ''Kruin Koerier'' (’n gemeenteblad).<ref name=":0" />
Sy is eers getroud met Kobus, wat in [[1994]] oorlede is, en trou dan in [[1996]] met die digter dr. [[Johann de Jager]].<ref name=":1" /> Sy het twee dogters uit haar eerste huwelik<ref name=":0" /> en woon eers in Pretoria, waarna sy na [[Mahikeng|Mafikeng]] verhuis wanneer haar man daar ’n pos aanvaar as lektor aan die [[Noordwes-Universiteit]] se Mafikeng-kampus.
== Skryfwerk ==
Sy begin skryf onder die naam Heléne Roux en skryf aanvanklik verhale wat op die ''Siembamba''-program van Radio Suid-Afrika uitgesaai word. Daarna volg heelwat radiowerk vir kinders oor onderwerpe soos padveiligheid en natuur- en omgewingsbewaring. Verder skryf sy ’n verskeidenheid draaiboeke vir dokumentêre video’s, poppeteater en ’n aantal artikels vir tydskrifte oor hoofsaaklik toerisme en natuurbewaring. Eers in die tagtigerjare begin sy ernstig om fiksie te skryf en haar eerste manuskrip word in [[1982]] vir publikasie aanvaar.
=== Jeugliteratuur ===
Aanvanklik spits sy haar toe op jeugliteratuur. ''Kamp F51'' is ’n avontuurverhaal oor ’n groep seuns wat spannende avonture beleef tydens ’n avontuurkamp langs die Limpoporivier.
''Anderkant die berge'' (in [[Engels]] vertaal deur Irene Cornelissen as ''Beyond the mountains'') is ’n historiese verhaal wat tydens die [[Groot Trek]] afspeel. Dit is gebaseer op die ware verhaal van ’n seuntjie wat tydens die trek na die Noorde wegraak en deur ’n swart stam gered en opgepas word.
''Eendag was daar ’n oorlog'' is in [[1990]] ’n finalis vir die Sanlamprys vir Jeuglektuur. Die verhaal speel af teen die agtergrond van die [[beleg van Mafeking]] tydens die [[Anglo-Boereoorlog]]. Die hoofkarakter is die sestienjarige Jan Louw, wat sy weduweemoeder en vriendin agterlaat om saam met meester Wierema by die kommando’s aan te sluit. Tydens die beleg van Mafeking moet hy tolk tussen Boer en Brit en leer gou dat menseverhoudings binne ’n oorlogsituasie met groot omsigtigheid vertolk moet word.<ref>Le Roux, Marina “Die Burger” 16 Julie 1991</ref>
In ''Fred se storie'' is Fred ’n sestienjarige verstandelik gestremde, swaksiende seun wat by sy ouma en oupa bly. Sy pa het die gesin gelos en sy ma en haar nuwe man verkondig die Woord van die Here regdeur die land – ’n voorbeeld van die ironie van liefdeloosheid in die vorm van godsdiens. Fred voel nutteloos en ongeliefd. Sy ouma verlaat boonop die huis om in [[Johannesburg]] in ’n haarkappersalon te gaan werk. Fred kry dan ’n brief van sy pa en hy loop weg en reis na die Kaap om hom te gaan soek. Op hierdie reis maak sy ervarings en die mense wat hy ontmoet van hom ’n ander mens.<ref>Cilliers, Cecile “Rapport” 26 Julie 2009</ref>
Vir jonger kinders is ''Oupa Olivier weet van niks''. Stian se ouer broer en suster giggel vir Oupa wat so maklik vergeet, maar vir Stian is daar niemand slimmer ter wêreld nie. Oupa is ’n filatelis wat die wonderlikste stories aan Stian kan vertel en saam gaan hulle dan op ’n lekker avontuur.<ref>Davis, Ingrid “Beeld” 3 Februarie 2014</ref> Die boek is mooi geïllustreer deur Mindi Flemming.
==== Toekomsfiksie ====
''Monsterduiwe'', ''Die doemprofeet'' en ''Woestynvuur'' is ’n reeks toekomsfiksie-verhale.
In ''Monsterduiwe'' is Len in ’n ruimtestasie gebore en keer terug aarde toe om kontak te maak met mense. Hy vind egter dat die aarde deur swerms moorddadige kransduiwe oorgeneem is en moet noodgedwonge saam met ’n groepie oorlewendes van die aarde vlug as hulle verder wil oorleef.<ref name="bester">Bester, Magdaleen “Beeld” 19 Junie 2006</ref>
In ''Die doemprofeet'' land hulle op ’n ysplaneet met skrikwekkende bewoners, die dolons, wat onder beheer staan van die doemprofeet, wat ook ’n eertydse aardbewoner is. Hulle enigste bondgenoot is ’n reptielagtige kleurkuller met wie hulle telepaties kan kommunikeer.<ref name="bester" />
''Woestynvuur'' sit hulle soektog na ’n plek om te bly voort. Planeet A2 het ’n atmosfeer baie na aan die van die aarde, maar in hierdie woestynwêreld is kokkerotte wat so groot is soos katte, hoogs ontwikkelde rasse en twee stamme wat gedurig teen mekaar oorlog maak.<ref name="bester" />
=== Volwasse fiksie ===
==== Liefdesverhale ====
Vir volwasse lesers skryf sy hoofsaaklik liefdesverhale.
''Emma se oorlog'' speel af net voor die Anglo-Boereoorlog en is die verhaal van Emma Liebenberg, wat in haar eie oorlog betrokke raak omdat sy tussen twee mans moet kies. Die mans verteenwoordig teenpole, ’n Afrikaanse prokureur (Christiaan) en ’n Engelse joernalis (Fitzroy). Hoewel sy meer aangetrokke is tot die Engelse Fitzroy, kompliseer die naderende oorlog die situasie. Sy trou egter met hom, vestig haar in Londen waar sy swanger raak en hy keer kort na die huwelik terug na [[Suid-Afrika]] om teen die Boere te veg, waar hy sneuwel. Emma keer terug na Suid-Afrika en loop weer vir Christiaan raak.<ref>Liebenberg, Danila “Beeld” 8 Junie 2009</ref>
Sy skryf ook verskeie liefdesverhale onder die skuilnaam Joléne de Koningh, insluitende ''Katrien van Kammaberg'', ''Die professor en die krulkop'', ''’n Aandeel in my hart'', ''Bosveldsigeuner'', ''Die onwillige verloofde'', ''Die liefde kan sien'', ''Onweersman'', ''Eenkantman'', ''Kaalvoet ballerina'' en ''Kortpad na haar hart''.
==== Spanningsverhale ====
Sy skryf ook spanningsverhale.
In ''Donker leuens'' werk die forensiese psigofisioloog Kalli Krynauw saam met die polisiekaptein Joe Willemse in ’n ondersoek na ’n vermiste persoon. Haar werk is om te probeer vasstel of getuies die waarheid praat. Joe se baas, kolonel Mothlala, stel egter ’n sogenaamde konsultant aan wat hulle albei ontsenu.<ref>Richards, Moira “Rapport” 4 Maart 2012</ref>
Kalli Krynauw is weer die hoofkarakter in ''Gekoopte leuens''. Sy word deur haar suster, die model en voormalige dwelmslaaf Madeleine, genooi na ’n luukse vakansieoord naby Pelgrimsrus. Madeleine verteenwoordig die skoonheidsreeks Papillon, wat op dié oord vervaardig word. Na ’n rowwe partytjie word Kalli in ’n dwelmwaas wakker en besef iemand het haar drankie gedokter. Madeleine is skoonveld en Kalli word aanvanklik van die verdwyning verdink en in hegtenis geneem. Wanneer sy vrygelaat word, keer sy terug na die oord om agter die kap van die byl te probeer kom. Sy en De Waal Brink ontdek twee lyke en dan begin ’n verhaal vol raaisels en noue ontkomings wat selfs ’n draai in Dubai gaan maak.<ref>Grobler, Riaan “Beeld” 16 September 2013</ref><ref>Roberts, Maryke LitNet: http://www.litnet.co.za/gekoopte-leuens-n-resensie/</ref>
Kalli Krynauw is weer die hoofkarakter in ''Slim leuens''. Hierdie keer ondersoek sy ’n reeksmoordenaar se gru-moorde op skoolseuns, waarin die slagoffers gruwelik vermink word, so erg dat sommige onherkenbaar is. Boonop hoor sy dat ’n skisofreen wat haar vroeër wou vermoor, uit ’n psigiatriese hospitaal ontslaan is.<ref>De Beer, Erika “Beeld” 8 September 2014</ref><ref>Roux, J.B. “Rapport” 28 September 2014</ref><ref>Van Rooyen, Nanette LitNet: http://www.litnet.co.za/biebouw-resensie-slim-leuens-deur-lien-roux-de-jager/</ref> ''Slim leuens'' is in [[2014]] op die kortlys vir die Lekkerlit-prys van Lapa-Uitgewers.
Die reeks word voortgesit met ''Onverwagte leuens'', waarin Kalli te doene kry met dwelmhandelaars en moordenaars. Kalli is reeds veertien weke swanger en sy werk slegs deeltyds, maar in stede van minder word haar werklading net meer. Dwelms word in outentieke artefakte uit Egipte en Afrika na Amerika gesmokkel en dwelmhandelaars word met selfoonbomme vermoor of vermink. Kolonel Mothlala, Kalli se hoof, se pa raak weg terwyl hy met sy honde gaan stap en dae later kry hulle sy lyk in ’n park. Die moord is egter definitief nie daar gepleeg nie en hulle kry nie ’n motief nie, want die ou man was geliefd en sonder enige vyande.<ref>De Beer, Erika “Beeld” 24 Augustus 2015</ref>
=== Kortverhale en gedigte ===
Haar kortverhaal ''Die testament'' word opgeneem in die versamelbundel ''Boereoorlogstories 2'' saamgestel deur [[Jeanette Ferreira]]. Van haar gedigte word opgeneem in die versamelbundels ''Skeur'' en ''Honderd jaar later''.
== Publikasies ==
=== Lien Roux-de Jager<ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-no2003044286/</ref> ===
{| class="wikitable"
!Jaar
!Naam van publikasie
|-
|2001
|''Monsterduiwe''
|-
|2006
|''Die Doemprofeet''
''Woestynvuur''
|-
|2009
|''Emma se oorlog''
''Fred se storie''
|-
|2012
|''Donker leuens''
|-
|2013
|''Gekoopte leuens''
''Oupa Olivier weet van niks''
|-
|2014
|''Slim leuens''
|-
|2015
|''Onverwagte leuens''
|}
=== Heléne Roux ===
{| class="wikitable"
!Jaar
!Naam van publikasie
|-
|1983
|''Kamp F51''
|-
|1984
|''Salakwanda die towenaar''
|-
|1989
|''Anderkant die berge''
|-
|1990
|''Eendag was daar ’n oorlog''
|}
=== Joléne de Koningh ===
{| class="wikitable"
!Jaar
!Naam van publikasie
|-
|2005
|''Katrien van Kammaberg''
''Die Professor en die Krulkop''
|-
|2006
|''’n Aandeel in my hart''
''Bosveldsigeuner''
''Die onwillige verloofde''
|-
|2007
|''Die liefde kan sien''
''Onweersman''
|-
|2009
|''Eenkantman''
|-
|2014
|''Kaalvoet ballerina''
|-
|2016
|''Kortpad na haar hart'' (saam met Carel-Piet de Jager)
|}
== Verwysings ==
=== Boeke ===
* Wybenga, Gretel en Snyman, Maritha (reds.) “Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom” Lapa-Uitgewers Eerste uitgawe Tweede druk 2005
=== Ander verwysings ===
{{Verwysings}}
{{DEFAULTSORT:Roux-de Jager, Lien}}
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1940]]
[[Kategorie:Afrikaners]]
ta3d0xei70ytnqvdk8lmthkfxh9x57r
Louise van Niekerk
0
116729
2910691
2740102
2026-06-11T07:00:52Z
Jcb
223
2910691
wikitext
text/x-wiki
'''Louise van Niekerk''' is ’n [[Afrikaanse skrywers|Afrikaanse skrywer]] van jeugverhale, ’n televisieregisseur en ’n dramadosent.
== Lewe en werk ==
Louise van Niekerk is in [[Parys]] in die [[Vrystaat]] gebore. Haar pa is ’n ingenieur en die gesin trek baie rond vir sy werk, wat meebring dat sy in twaalf laerskole is. Plekke waar sy skoolgaan sluit in [[Ulco]], [[Welkom-Gimnasium|Welkom]], [[Bethulie]], [[Kroonstad]] en [[Krugersdorp]].<ref name="onderhoud">Louise Ferreira se onderhoud met Louise van Niekerk op die Storiewerf-webwerf: http://www.storiewerf.co.za/onderhoude/oh_louisevanniekerk.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150403184427/http://storiewerf.co.za/onderhoude/oh_louisevanniekerk.htm |date= 3 April 2015 }}</ref> Haar ma word matrone by die Transoranje Skool vir Dowes, waar sy vir die eerste keer eerstehands met die wêreld van die dowes kennis maak. Ná skool studeer sy deeltyds verder aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]], terwyl sy voltyds werk om vir haar studies te kan betaal.<ref name="onderhoud" /> Sy ontvang haar opleiding in [[Sielkunde]] en Drama. Vir baie jare werk sy met kinders met minimale breindisfunksies. Sy gee ook klas vir studente van die [[Universiteit van die Witwatersrand]] en die Johannesburg College of Education. Hierbenewens het sy haar eie dramaskool en lei verskeie bekende akteurs en aktrises op.
Deurgaans skryf sy ook op vryskutbasis vir radio, tydskrifte en die [[televisie]] en het ’n aandeel in televisiereekse soos “''Teater-Teater''”, “''Mazondi's Shop''”, “''Thingaling family''” en “''Bart Bakoor''”. Sy is televisievervaardiger wat die televisieprogram “''Dtv''” (Deaf TV) vir [[SABC3]] vervaardig. Dit is ’n baanbrekersprojek wat in 1996 begin is om ’n eie televisieprogram vir dowes te vervaardig en sy lei onder andere dowe persone as regisseurs op. Sy is getroud en het twee seuns. Die gesin bly in [[Blairgowrie]] in [[Randburg]] in Gauteng.
== Skryfwerk ==
Sy skryf veral jeuglektuur. Sy is oorhoofs verantwoordelik vir die skepping van die “''Reënboogrant''”-reeks, wat as ’n soort “boeksepie” beskryf kan word. Die reeks word vir drie ouderdomsgroepe uitgegee, naamlik ’n “''Maats''”-reeks vir jonger dogters (laerskool), ’n “''Tiener''”-reeks vir ouer dogters (hoërskool) en ’n “''Studente''”-reeks vir jong volwassenes. Dit volg die lewens van die hoofkarakters (Shani en Sunette Brink) en hulle gesin in die verskillende stadia van grootword naamlik laerskool, hoërskool en as studente. Louise van Niekerk is hoofsaaklik verantwoordelik vir die boeke in die “''Tiener''”-reeks, maar help ook met die skryf van boeke in die ander reekse, terwyl die “''Maats''”-reeks en “''Studente''”-reeks hoofsaaklik deur ander skrywers geskryf word en sy verantwoordelik is vir die skepping.
In die “''Maats''”-reeks is die dogters nog op laerskool en handel die avonture meer oor die dinge wat hier gebeur en minder oor die eerste liefdesverhoudings. In “''Die balletkonsert''” (wat sy saam met Maritha Snyman skryf) sit Liz en Shani vas oor ballet en moderne danse, want Liz dink ballet is nie cool genoeg nie. Shani wil nes sy die styfpassende klere dra, maar haar ma sit haar voet neer. Die aand van die balletkonsert reën dit en Rachelle het haar rave pakkie aan en sy het besluit om vir Shani ’n les te leer. In “''Die ontvoering''” (wat sy saam met Loraine Hattingh skryf) is almal dol oor die blinknuwe gimnasium. Shani se partytjie lê voor en sy wil ’n beroemde model word en baie mooi lyk en wil daarom aansluit. Toe gebeur daar egter ’n verskriklike ding wat die dorp skud. In “''Die huismoles''” (wat sy saam met Ansonet Kruger skryf) is Rachelle nie daaraan gewoon om verneder te word nie en sy sweer wraak omdat almal gelag het toe sy met Shani se partytjie in die swembad geval het. Shani is te besig om haar vir ’n oudisie voor te berei om agter te kom dat Rachelle se skielike vriendelikheid eintlik groot moeilikheid voorspel.
In die “''Tiener''”-reeks is die verhale gemik op ouer dogters, met seuns wat ’n al hoe groter rol speel. In “''Hunks en hamburgers''” is Sunette baie ongelukkig omdat Pierre Rachelle se rug gekrap het toe sy hom gevra het. Daarna het hy haar kamtig in die saal kom soek. Ná hulle bakleiery weet sy nie of hy haar ooit weer sal uitvra nie. In “''Raves en rugstekers''” het Shani gevra of sy by Liz kan gaan slaap, maar sy het nie gesê van die rave nie, want haar pa sal dan te veel vrae vra. Daar sal mos in elk geval niks verkeerds gaan nie en as dit nie goed is nie, sal sy mos nie weer gaan nie. Shani wil in “''Drome en dramas''” die gesig van die negentigs wees, want die tydskrif vertel hoe baie pryse jy kan wen. Dis egter nie so maklik om uit te vind presies wat hulle soek vir die gesig van die negentigs nie. In “''Anderkant die reënboog''” is daar ’n nuwe held in die hoërskool en toe kom die nuwe meisie van die Kaap, Monique, ook nog daar aan. Al die ouens swerm om haar en Shani en Sunette raak deeglik moeg hiervan. Dan word Monique se geheim bekend gemaak. In “''Sandkastele''” is Shani baie ingenome met haar vakansie op Hermanus, weg van al die dramas op Reënboogrant. Hier het sy ’n vakansieromanse met ’n student van Stellenbosch en dit lyk nie of enigiets haar geluk kan bederf nie. Dan gebeur die een nagmerrie op die ander. Sunette is in “''Tiener tantrums''” weer verlief. Sy kan haar nie altyd oor Pierre verknies nie en Jaco is in elk geval die wonderlikste ou wat sy nog ooit ontmoet het. Shani probeer haar bes om Dolf te kry om oor Monique se dood te kom, maar hy wil nie huil en van sy gevoelens ontslae raak nie. In stede daarvan vergryp hy hom aan sy pa se whisky.
Die “''Studente''”-reeks is gemik op jong volwassenes. Slegs ’n beperkte aantal boeke word in hierdie reeks geskryf, wanneer die skrywers tot die slotsom kom dat lesers in hierdie teikenmark nie meer soseer reeksboeke lees nie en reeds oorgeskakel het na meer volwasse literatuur. In “''Eerstejaar blues''” is Sunette en Shani op universiteit. Sunette word die teiken van “Die sluiper”, wat haar saans laat bel en Shani beland telkens in die moeilikheid oor haar rebelse streep. As die joolvlot afbrand, ontmoet sy haar droom-ou.
Die probleme wat oorkom moes word om ’n televisieprogram vir dowes te vervaardig word beskryf in haar outobiografiese boek<ref>Du Plessis, Lydia “Rapport” 30 Januarie 2005</ref> “''In die land van Eenoor''”, waarin sy ook die wêreld van dowes en hulle kultuur beskryf.<ref>Nel, Adéle “Beeld” 13 Desember 2004</ref> Daar is talryke komiese situasies in die kommunikasiegaping wat tussen dowes en horendes kan ontstaan. Baie ernstiger gevolge word ook beskryf, soos die dood van ’n aanbieder aan wat almal gedink het net ’n verkoue was en die onvermoë van gekaapte dowes om hulle dilemma aan omstanders te kommunikeer. Sy beskryf ook die suksesse wat behaal is en drome wat waar geword het, soos die “''Dtv''”- dramareeks “''Eve’s Cradle''”, wat die derde plek in die Amerikaanse rolprent- en videofees verower het en aanbieders wat persoonlike loopbaansukses hier en oorsee behaal het. Die titel verwys na haar eie toestand, waar sy as eenoor iewers tussen die wêrelde van klank en stilte vasgevang is.
In 1989 wen sy die ATKV se C.R. Swart-prys vir jeugdrama met “''Die onderstevoor, deurmekruis, agterstebo-dag''”, waarin die generasiegaping op ’n vars manier benader word. “''Daar’s ’n brein in die [[drinkwater]]''” word in 1994 deur Linden Hoërskool by die ATKV-toneelkompetisie opgevoer en in 1995 word “''Hello, my naam is Nina''” by hierdie kompetisie opgevoer. Beide hierdie dramas wen die kompetisie.<ref name="onderhoud" /> Die drama “''Ouma wys angel''”, waarin die lot van ’n ouma bekla word, debuteer in 2011 by die Aardklop Kunstefees. Haar kortverhaal “''Die laaste maaltyd''” word opgeneem in die versamelbundel “''Sweef en ander verhale''”.
Onder die skuilnaam Louis van Niekerk skryf sy ook verskeie boeke in die “''Monstermaan''”-reeks. “''Wat borrel in die pot?''”, verower in 1996 die ATKV Kinderboektoekenning vir ouderdomsgroep 8-9 jaar.
== Publikasies ==
{| class="wikitable"
!Jaar
!Publikasies
|-
|
!Louise van Niekerk
|-
|
!Nie-reeks boeke
|-
|1994
|Die diep boek vir tieners
|-
|1995
|Maskerade
|-
|2004
|In die land van Eenoor
|-
|
!Die Reënboogrant Maats-reeks:
|-
|1995
|Skelmstreke en kattekwaad (no. 1) (saam met Maritha Snyman)
|-
|1996
|Alleen tuis (No. 2) (saam met Maritha Snyman)
|-
|
|Die balletkonsert (no. 3) (saam met Maritha Snyman)
|-
|
|Die balletkonsert (no. 3) (saam met Maritha Snyman)
|-
|1997
|Die hanswors (no. 5) (saam met Maritha Snyman)
|-
|
|Teddie se geheim (no. 6) (saam met Louise Hattingh en Maritha Snyman)
|-
|1998
|Die ontvoering (no. 7) (saam met Loraine Hattingh)
|-
|
|Huismoles (no. 8) (saam met Ansonet Kruger)
|-
|
|Die ponieprinses (no. 9) (saam met Ansonet Kruger)
|-
|1999
|Shani en die sokkie (no. 10) (saam met Ansonet Kruger)
|-
|2000
|Ans se geheim (no. 11) (saam met J.C. Smit)
|-
|2007
|Sterrenag (no. 12) (saam met Lize Roux)
|-
|
!Die Reënboogrant Tieners-reeks:
|-
|1995
|Partytjies en penaries (no. 1)
|-
|1996
|Hunks en hamburgers (no. 2)
|-
|
|Raves en rugstekers (no. 3)
|-
|
|Drome en dramas (no. 4)
|-
|1997
|Hartebreker (no. 5)
|-
|
|Anderkant die reënboog (no. 6)
|-
|1998
|Sandkastele (no. 7)
|-
|
|Tiener tantrums (no. 8)
|-
|
|Sake van die hart (no. 9)
|-
|1999
|Liefde in Londen (no. 10)
|-
|2000
|Paaie van die hart (no. 11)
|-
|
|Doodloopstrate (no. 12)
|-
|
!Die Reënboogrant Studente-reeks:
|-
|1995
|Eerstejaar blues (no. 1) (saam met Heila Fourie)
|-
|1996
|Joolliefde (no. 2) (saam met Heila Fourie)
|-
|
|As die kat weg is (no. 3) (saam met Heila Fourie)
|-
|
|Waar ’n rokie trek (no. 4) (saam met Heila Fourie)
|-
|1997
|Wolf, wolf, hoe laat is dit (no. 5) (saam met Heila Fourie)
|-
|
|Klop-klop wie’s daar? (no.6) (saam met Heila Fourie)
|-
|
!Louis van Niekerk
|-
|
!Die Monstermaan-reeks
|-
|1995
|Wat borrel in die pot? (no. 1)
|-
|1996
|Klou van die Ninja (no. 2)
|-
|
|Die poppemeester (no. 3) (saam met A. Kruger)
|-
|
|Die mensvreters (no. 4)
|-
|1997
|Die haas is uit die hoed (no. 5) (saam met Henning Paulsen)
|-
|
|Monstermuseum (no. 6)
|-
|1998
|Die blou gevaar (no. 7) (saam met A. Kruger)
|-
|
|Die mummie (no. 8)
|-
|
|Vampier (no. 9) (saam met A. Kruger)
|-
|2000
|Speurder Niël (no. 11) (saam met Elmarie Botes)
|}
== Bronnelys ==
=== Tydskrifte en koerante ===
* Anoniem “Prys vir eenakter” “Die Burger” 11 Julie 1990
* Floris, Jo-Ann “Lag met die Eenoor” “Beeld” 8 Januarie 2005
* Van Rensburg, Chrisna “Louise van Niekerk: In die land van die dowes” “Kakkerlak” Uitgawe 3, 2005
=== Internet ===
* Ferreira, Louise Storiewerf: http://www.storiewerf.co.za/onderhoude/oh_louisevanniekerk.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150403184427/http://storiewerf.co.za/onderhoude/oh_louisevanniekerk.htm |date= 3 April 2015 }}
* Springbokboeke: http://www.springbokboeke.co.za/html/reenboogrant.html
* Worldcat: http://worldcat.org/identities/lccn-n97089572/
* Worldcat: http://www.worldcat.org/search?q=au%3AVan+Niekerk%2C+Louise%2C&qt=hot_author
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Van Niekerk, Louise}}
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Afrikaners]]
oio2mqk1wdlcny6fh85bwacvkj3v25i
David Botha
0
119702
2910699
2905514
2026-06-11T07:43:01Z
AFM
21229
/* Versamelings */
2910699
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| naam = David Botha
| bynaam =
| beeld =
| beeldbeskrywing =
| onderskrif =
| geboortenaam = David Johannes Botha
| geboortedatum = Desember [[1921]]
| geboorteplek = [[Graaff-Reinet]]
| sterfdatum = [[8 Augustus]] [[1995]]
| sterfteplek = [[Paarl]]
| ouers =
| titel =
| nasionaliteit = [[Suid-Afrika]]
| alma_mater =
| beroep = Skilder
| ander =
| bekend = Landskappe
| salaris =
| termyn =
| voorganger =
| opvolger =
| eerbewyse =
| party =
| religie =
| huweliksmaat =
| kinders =
| webblad =
| handtekening =
}}
'''David Botha''' (1921–1995) was ’n [[Suid-Afrika]]anse [[skilder|landskapskilder]] en grafiese kunstenaar in die tradisie van die realistiese [[impressionisme]]. Hy is veral bekend vir sy olieskilderye van die nat Kaapse strate. Sy [[Boland]]se landskappe, hoofsaaklik van die [[Paarl]] en [[Stellenbosch]], is stemmingsvolle uitbeeldings van veral wintertonele.<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref>
== Lewensloop ==
David Johannes Botha is in Desember 1921 in [[Graaff-Reinet]] in die [[Oos-Kaap]] gebore. In 1941 kwalifiseer hy as kunsonderwyser aan die Kaapstadse Onderwyskollege.<ref>[http://www.johansborman.co.za/artist-biographies/botha-david/ Biografie op johansborman.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170425041013/http://www.johansborman.co.za/artist-biographies/botha-david/ |date=25 April 2017 }}, besoek op 12 Maart 2017</ref>
Botha het sy eerste (van vyftig) solo-uitstalling in 1944 in [[Kaapstad]] gehou. Tydens sy leeftyd het hy aan meer as 100 groepuitstallings in Suid-Afrika en in die buiteland deelgeneem.
Van 1946 tot 1979 het hy kuns by verskeie hoërskole in die Paarl aangebied. Van 1950 tot 1952 studeer Botha aan die Camberwell School of Art in [[Londen]]. Hy reis ook na [[Frankryk]], [[Italië]] en [[Spanje]] gedurende hierdie tyd om sy kunsopvoeding te verryk. Hy het weer in 1967 na [[Europa]] en die [[Midde-Ooste]] gereis.
Botha was beide 'n skilder en grafiese kunstenaar. Hy het landskappe en seetonele, asook [[stillewe]]-komposisies geskep. Hy het verskeie media, insluitende olie, waterverf, ink, potlood, houtskool en verskillende grafiese media hieroor gebruik.
Hy is op [[8 Augustus]] [[1995]] in die [[Paarl]] oorlede. Hy was 73 jaar oud.
== Versamelings ==
Van sy werke is in die volgende versamelings opgeneem:
* [[Hester Rupert-kunsmuseum]], [[Graaff-Reinet]], Suid-Afrika
* Nasionale Museum, Bloemfontein, Suid-Afrika<!-- waarskynlik die [[Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum]] -->
* [[Pretoriase Kunsmuseum]], Suid-Afrika
* [[Randse Afrikaanse Universiteit]], Suid-Afrika
* Suid-Afrikaanse Kultuurhistoriese Museum, Kaapstad, Suid-Afrika
* [[Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum]], Kaapstad, Suid-Afrika
* [[Universiteit Stellenbosch]], Suid-Afrika<!-- Waarskynlik die [[Sasol-kunsmuseum]] -->
* Willem Annandale Kunsgalery, Lichtenburg
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Botha, David}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse kunstenaars]]
[[Kategorie:Geboortes in 1921]]
[[Kategorie:Sterftes in 1995]]
2f5gj5palriegckgz3ykfoz8kh0qi4a
LitNet Akademies
0
121404
2910684
2840539
2026-06-11T06:53:40Z
Jcb
223
2910684
wikitext
text/x-wiki
{{TITELAANSIG|''LitNet Akademies''}}
{{Inligtingskas tydskrif
|titel = LitNet Akademies
|beeld_leêr =
|beeld_grootte =
|beeld_byskrif =
|redakteur_titel =
|redakteur = Prof. [[Etienne van Heerden]]
|redaksielid = Menán van Heerden, Naomi Meyer, Izak de Vries, Melt Myburgh, Liné Loff, Bennie Linde, Francis Galloway, Pieter G.R. de Villiers, Estelle Kruger, Johann Neethling<ref name="litnet akademies 19-1">{{webaanhaling |url=https://www.litnet.co.za/wp-content/uploads/2022/04/LitNet-Akademies-19-1.pdf |titel=LitNet Akademies Jaargang 19, uitgawe 1 |toegangsdatum=2022-05-18 |formaat=PDF |werk= }}</ref>
|kategorie = Ekonomiese en Bestuurswetenskappe, Geesteswetenskappe, Godsdienswetenskappe, Natuurwetenskappe, Opvoedkunde, Regte<ref name="litnet akademies archives">{{webaanhaling |url=https://www.litnet.co.za/category/litnet-akademies/ |titel=LitNet Akademies |toegangsdatum=2022-05-18 |formaat=Webartikel |werk= }}</ref>
|frekwensie = Viermaandeliks<ref name="sabinet">{{cite web |url=https://journals.co.za/content/journal/litnet |title=Litnet Akademies : 'n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe |access-date=21 Mei 2017 |work=Sabinet |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180707193922/http://journals.co.za/content/journal/litnet |archive-date= 7 Julie 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref>
|oplaag =
|uitgewer =
|betaalde_oplaag =
|onbetaalde_oplaag =
|totale_oplaag =
|gestig =
|eerstedatum = Julie 2007
|finaledatum =
|finalenommer =
|maatskappy =
|land = [[Suid-Afrika]]
|taal = [[Afrikaans]]<ref name="litnet akademies archives">{{webaanhaling |url=https://www.litnet.co.za/category/litnet-akademies/ |titel=LitNet Akademies |toegangsdatum=2022-05-18 |formaat=Webartikel |werk= }}</ref>
|webwerf= [http://www.litnet.co.za/category/litnet-akademies/ www.litnet.co.za]
|issn=1995-5928
}}
'''''LitNet Akademies''''' is 'n [[Afrikaans]]talige [[kollegiale toetsing|portuurbeoordeelde]], aanlyn akademiese [[tydskrif]] wat op die [[LitNet]]-webwerf gepubliseer word. Die tydskrif publiseer navorsingsartikels in ses onderafdelings, nl. Ekonomiese en Bestuurswetenskappe, Geesteswetenskappe, Godsdienswetenskappe, [[Natuurwetenskap]]pe, [[Opvoedkunde]], en Regte.<ref name="litnet akademies archives">{{webaanhaling |url=https://www.litnet.co.za/category/litnet-akademies/ |titel=LitNet Akademies |toegangsdatum=2022-05-18 |formaat=Webartikel |werk= }}</ref> Die tydskrif is geakkrediteer deur die Department van Hoër Onderwys en Opleiding van [[Suid-Afrika]].<ref name="sabinet" />
== Geskiedenis ==
''LitNet Akademies'' is in 2007 geloods as deel van die [[LitNet]]-hiperteksomgewing en was die eerste Afrikaanse aanlyn akademiese joernaal wat deur die Suid-Afrikaanse Departement van Hoër Onderwys en Opleiding op die lys van geakkrediteerde vaktydskrifte geplaas is.<ref>{{cite web |url=https://www.news.uct.ac.za/publications/mondaymonthly/archive/-edition/2008-02-18-edition-01/-article/2008-02-18-journal-cred-for-academic-website |title=Journal cred for academic website |website=University of Cape Town News |publisher=University of Cape Town |date=18 Februarie 2008 |access-date=1 Oktober 2025}}</ref> Die joernaal is oorspronklik onder die redakteurskap van prof. [[Etienne van Heerden]] ontwikkel en het vinnig uitgebrei na verskeie dissiplinêre afdelings.<ref name="sabinet" />
== Publikasiebeleid ==
Artikels word in Afrikaans gepubliseer en elke bydrae word voorsien van ’n Engelse abstrak om internasionale toeganklikheid te bevorder.<ref>{{cite web |url=https://etiennevanheerden.co.za/litnet-akademies/ |title=LitNet Akademies |publisher=Etienne van Heerden |access-date=1 Oktober 2025}}</ref> Die joernaal volg ’n ooptoegang-model en vra geen bladgelde van outeurs nie, terwyl kopiereg by die outeurs self bly.<ref name="litnet akademies archives" /> Alle bydraes ondergaan ’n proses van dubbele portuurbeoordeling om akademiese gehalte te verseker.<ref name="sabinet" />
== Struktuur en bestuur ==
Die redaksie van ''LitNet Akademies'' bestaan uit vakspesifieke redakteurs vir die verskillende onderafdelings, waaronder Geesteswetenskappe, Regte, Opvoedkunde, Natuurwetenskappe, Ekonomiese en Bestuurswetenskappe, en Godsdienswetenskappe.<ref name="litnet akademies 19-1" /> Die direksie van LitNet Akademies sluit Etienne van Heerden, Jos Floor en Martin Geldenhuys in.<ref>{{cite web |url=https://etiennevanheerden.co.za/litnet-akademies/ |title=LitNet Akademies bestuur |publisher=Etienne van Heerden |access-date=1 Oktober 2025}}</ref>
''LitNet Akademies'' se hoofredakteur is prof. [[Etienne van Heerden]].<ref name="litnet akademies 19-1">{{webaanhaling |url=https://www.litnet.co.za/wp-content/uploads/2022/04/LitNet-Akademies-19-1.pdf |titel=LitNet Akademies Jaargang 19, uitgawe 1 |toegangsdatum=2022-05-18 |formaat=PDF |werk= }}</ref> Die tydskrif word finansieel ondersteun deur die Trust vir Afrikaanse Onderwys.<ref name="litnet akademies archives">{{webaanhaling |url=https://www.litnet.co.za/category/litnet-akademies/ |titel=LitNet Akademies |toegangsdatum=2022-05-18 |formaat=Webartikel |werk= }}</ref>
== Statistiek en impak ==
In 2020 is 91 geakkrediteerde navorsingsartikels in Afrikaans deur ''LitNet Akademies'' gepubliseer, wat saam 2 470 bladsye beslaan het.<ref name="litnet">{{cite web |url=https://www.litnet.co.za/wie-is-ons/ |title=Wie is ons |publisher=LitNet |access-date=1 Oktober 2025}}</ref> Die LitNet-webwerf, wat die tydskrif huisves, het gemiddeld meer as 180 000 unieke besoekers per maand ontvang, wat dit een van die mees geleesde Afrikaanse akademiese publikasieplatforms maak.<ref name="litnet" />
== Samewerkings ==
In vennootskap met die Nasionale Afrikaanse Letterkunde Museum en Navorsingsentrum (NALN) onderhou ''LitNet Akademies'' ’n katalogus van meer as 38 000 dokumente wat die Afrikaanse letterkunde en verwante dissiplines dek.<ref>{{cite web |url=https://esat.sun.ac.za/index.php/LitNet_Akademies-NALN_Katalogus |title=LitNet Akademies-NALN Katalogus |publisher=ESAT |access-date=1 Oktober 2025}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Eksterne skakels ==
* {{af}} [http://www.litnet.co.za/category/litnet-akademies/ Amptelike webwerf]
{{Saadjie}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse tydskrifte]]
65l49km4pljpg7cwigedqhodwfnwybr
Rugbywêreldbeker 2023
0
126075
2910648
2909851
2026-06-10T21:00:11Z
SpesBona
2720
Jammer!
2910648
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Rugbywêreldbeker
| kenteken = Rugbywêreldbeker 2023.svg
| kentekengrootte =
| gasheer = {{vlagland|Frankryk}}
| datums = 8 September – 28 Oktober
| nasies = 20 (34 kwalifiseer)
| kampioen = {{RSAru}}
| naaswenner = {{NZLru}}
| derdeplek = {{ENGru}}
| wedstryde = 48
| bywoning = 2437208
| drieë = 325
| toppuntebehaler = {{vlagikoon|Engeland}} [[Owen Farrell]] (75)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/stats/players?metric=points |title=Rugby World Cup 2023: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| meeste drieë = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (8)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/stats/players?metric=tries |title=Rugby World Cup 2023: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
| vorige = [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
| volgende = [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]]
}}
Die '''Rugbywêreldbeker 2023''' ([[Frans]]: ''Coupe du monde de rugby à XV 2023'') is van 8 September tot 28 Oktober 2023, die 200ste herdenking van [[rugby]] se “uitvinding” deur [[William Webb Ellis]],<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/webb-ellis.html |title=Webb-Ellis, William |publisher=Rugby Football History |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://rwcupdates.com/ |title=How to watch Rugby World Cup 2023: TV channel, RWC live stream info, schedule, result and updates |publisher=RWC Updates |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> in [[Frankryk]] beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rwcglobally.com/fixtures/ |title=Rugby World Cup 2023 Fixtures & Results |publisher=RWCGlobally |accessdate=12 Oktober 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241012004613/https://rwcglobally.com/fixtures/ |archive-date=12 Oktober 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Dit was die tiende [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur [[Wêreldrugby]] aangebied word en die sesde in die [[Noordelike Halfrond]]. Verder was dit ná die toernooie in [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] ([[Engeland]]) en [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] ([[Japan]]) die derde agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooi wat in ’n land van die Noordelike Halfrond aangebied is. Frankryk het voorheen tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1999]] as medegasheer opgetree; albei toernooie is saam met die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] [[Engeland]], [[Ierland]], [[Skotland]] en [[Wallis]] aangebied; en later die [[Rugbywêreldbeker 2007]] – met enkele wedstryde in [[Cardiff]] en [[Edinburg]] van die [[Verenigde Koninkryk]] – gehuisves; altesaam het Frankryk tydens vier rugbywêreldbekertoernooie as gasheer opgetree, meer as enige ander land. Dit was egter die eerste toernooi wat geheel en al in Frankryk aangebied is. In Julie 2017 is dié land deur Wêreldrugby as gasheer aangewys, ander kandidaatlande was Ierland en [[Suid-Afrika]].
[[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]]
Die toernooi se formaat van 2003, 2007, 2011, 2015 en 2019 het onveranderd gebly en 20 nasionale rugbyspanne het aan die Rugbywêreldbeker 2023 deelgeneem: die twaalf regstreekse kwalifiseerders van die 2019-toernooi ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Springbokke|Suid-Afrika]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die agt beste spanne van die kwalifisering ([[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]], [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]], [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]], [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]]). Chili het vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem, terwyl [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] sy eerste toernooi misgeloop het. Daarmee was dit die eerste rugbywêreldbekertoernooi waaraan drie [[Suid-Amerika]]anse spanne deelgeneem het en ná die 1999-toernooi die tweede met drie [[Spaans]]talige lande. Nadat die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] in die uitspeelrondte ook uitgeskakel is, het vir die eerste keer geen [[Noord-Amerika]]anse span deelgeneem nie.
Tydens die Rugbywêreldbeker 2023 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 40 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die toernooi het op 8 September met die openingswedstryd tussen die gasheer Frankryk en Nieu-Seeland op die [[Stade de France]] in [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] afgeskop. Die spanne is in vier groepe van vyf elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna gekwalifiseer vir die uitklopfase, terwyl die drie beste spanne van elke groep – altesaam twaalf spanne – regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2027]] in [[Australië]] gekwalifiseer het. Dit was die laaste toernooi met die aantal van 20 nasionale rugbyspanne; vir die volgende Rugbywêreldbeker 2027 in Australië is die aantal tot 24 verhoog.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/885620/rugby-world-cup-2027-expanded-to-24-teams |title=Rugby World Cup 2027 expanded to 24 teams |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=24 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2023 is Nieu-Seeland, Frankryk, Suid-Afrika en Ierland as gunstelinge op die titel beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/38194420/rugby-world-cup-2023-schedule-teams-venues-how-watch |title=Rugby World Cup 2023: Schedule, teams, venues, how to watch |publisher=ESPNscrum |date=21 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Beide Frankryk en Ierland kon hulle groepwedstryde teen onderskeidelik Nieu-Seeland en Suid-Afrika wen, maar in die kwarteindrondte het albei Europese spanne naelskraap teen die twee latere finaliste verloor. Fidji het met hulle 22–17-oorwinning oor die tweemalige wêreldkampioen Australië die eerste groot verrassing besorg. Nadat die Wallabies ook teen Wallis met 6–40 swak verloor het, is hulle vir die eerste keer in die groepfase uitgeskakel. Daarna het Portugal met sy 24–23-oorwinning oor Fidji nog ’n verrassing besorg, hulle eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit. Die verdedigende kampioen Suid-Afrika het die eindstryd op die Stade de France in Saint-Denis teen Nieu-Seeland met 12–11 gewen en sodoende die eerste span geword wat die [[Webb Ellis-beker]] vir ’n vierde keer ingepalm het en ná Nieu-Seeland in 2015 die tweede span wat dit kon verdedig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67252413 |title=New Zealand 11–12 South Africa: Springboks win record fourth Rugby World Cup in dramatic final |publisher=[[BBC]] |author=Mike Henson |date=28 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarbenewens is dit ná 1995 hulle tweede eindstrydoorwinning oor Nieu-Seeland, ná 2007 hulle tweede eindstrydoorwinning op Franse bodem en hulle het ook die eerste span geword wat agtereenvolgende titels oorsee kon wen.<ref name="NZLvRSA">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/africa/67262293 |title=Rugby World Cup 2023: Why does victory mean more to South Africa? |publisher=[[BBC]] |author=Ben Miller |date=30 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die telling is behaal met vier strafskoppe deur [[Handré Pollard]], teenoor ’n [[Drie (sport)|drie]] deur Nieu-Seeland se [[Beauden Barrett]] en twee strafdoele deur [[Richie Mo’unga]]. Die Stade de France het ná [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]] en [[Twickenham-stadion|Twickenham]] in [[Londen]] die derde rugbystadion geword wat die rugbywêreldbekereindwedstryd vir meer as een keer – ná die 2007-toernooi – gehuisves het. Engeland het in die derde en Argentinië in die vierde plek geëindig, nadat hulle ná die groepfase in die bronseindstryd vir ’n tweede keer ontmoet het. Namibië is ná vier nederlae reeds in die groepfase uitgeskakel.
Met sowat 1,33 miljard televisiekykers wêreldwyd was die Rugbywêreldbeker 2023 die in dié tyd mees gesiene rugbywêreldbekertoernooi. Altesaam is daar sowat 2,4 miljoen kaartjies vir die 48 wedstryde verkoop, waarmee elke wedstryd gemiddeld 50 775 toeskouers gelok het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/rugby-world-cup/history/rwc-2023/ |title=2023 Rugby World Cup in Review |publisher=Rugby Pass |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref name="Impak">{{en}} {{cite web |url=https://resources.worldrugby-rims.pulselive.com/worldrugby/document/2024/05/22/af4914cd-06d8-4a80-b0cb-a8abb8914d20/RWC2023-Impact-Report-EN-.pdf |title=Economic, Social and Environmental Impact Study of Rugby World Cup 2023 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=Mei 2024 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Saam met die [[Olimpiese Somerspele 2024]] in [[Parys]] was die Rugbywêreldbeker 2023 een van twee groot sportkompetisies in Frankryk binne een jaar; albei behoort tot die mees gesiene sportgeleenthede ter wêreld. Tydens die Olimpiese Somerspele 2024 is [[sewesrugby]]wedstryde gehou, waarmee Frankryk twee van die rugbywêreld se belangrikste toernooie binne een jaar gehuisves het.
== Toewysing ==
[[Lêer:Rwc23 submission of interest.png|duimnael|400px|Kaart van die kandidaatlande vir die Rugbywêreldbeker 2023]]
[[Lêer:Rugbywêreldbeker 2023-FR.svg|duimnael|Amptelike kenteken van die Rugbywêreldbeker 2023 in Frans]]
Ná die begin van die amptelike bodtydperk in Mei 2015 het die belangstellende beheerliggame tot op 1 Junie 2017 tyd gehad om hulle bod in te dien.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/252669 |title=Candidate unions submit RWC 2023 bid files as hosting race ramps-up |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=1 Junie 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref> [[Suid-Afrika]], [[Ierland]] en [[Frankryk]] was kandidate vir die aanbied van die Rugbywêreldbeker 2023,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/195278 |title=RWC 2023 host selection process builds momentum |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=4 Oktober 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref> nadat [[Italië]], wat ’n tyd lank ook ’n kandidaat was, sy aansoek teruggetrek het.
Frankryk het die Rugbywêreldbeker 2007 aangebied, asook tydens die 1991- en 1999-toernooie as medegasheer opgetree. Die [[Franse Rugbyfederasie]] (FFR) het sy bod vir die Rugbywêreldbeker 2023 op 9 Februarie 2017 amptelik ingedien; dit het 19 moontlike speelstede en ’n omgewingsvriendelike vervoerkonsep bevat.<ref name="Franse-bod">{{en}} {{cite web |url=https://www.straitstimes.com/sport/rugby-france-launch-2023-world-cup-bid |title=Rugby: France launch 2023 World Cup bid |publisher=The Straits Times |date=10 Februarie 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die aantal speelstede is aanvanklik tot twaalf en later tot nege verminder.
Suid-Afrika, wat die [[Rugbywêreldbeker 1995|Rugbywêreldbeker laas in 1995]] aangebied het, is as gunsteling beskou, nadat sy kandidature vir die toernooie van 2011, 2015 en 2019 misluk het. In April 2016 is die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] (SARU) deur die regering verbied om sy bod verder te neem, omdat die integrasie van “swart” spelers in die nasionale span volgens bewerings nie aan die regering se vereistes voldoen het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/Sport/sa-rugby-responds-to-mbalulas-bombshell-20160425 |title=SA Rugby responds to Mbalula’s bombshell |publisher=[[Nuus24]] |date=25 April 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> SARU kon vir [[Fikile Mbalula]], die destydse Minister van Sport en Ontspanning, egter die teendeel bewys, waarvolgens hy die verbod teruggetrek het. Suid-Afrika se bod wat op 9 Mei 2017 amptelik ingedien is, het die volgende agt speelstede bevat: [[Bloemfontein]], [[Durban]], [[Johannesburg]], [[Kaapstad]], [[Nelspruit]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Pretoria]] en [[Soweto]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/Sport/sa-focus-rwc-2023-bid-on-8-stadiums-20170717 |title=SA focus RWC 2023 bid on 8 stadiums |publisher=[[Nuus24]] |author=Mark Keohane |date=17 Julie 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die regerings van die [[Republiek Ierland]] en [[Noord-Ierland]] het saam met die [[Ierse Rugbyvoetbalunie]] (IRFU) reeds op 5 Desember 2014 hulle belangstelling in die Rugbywêreldbeker 2023 bekend gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2014/1205/664798-ireland-to-bid-for-2023-rugby-world-cup/ |title=Ireland confirms bid for 2023 Rugby World Cup |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=6 Desember 2014 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Volgens die eie verwagtinge het hulle bod oor goeie kanse beskik, aangesien Ierland nog nooit as ’n gasheer op sy eie opgetree het nie en hulle ’n ooreenkoms bereik het, waarvolgens sommige stadions van die Gaeliese Atletiekvereniging (waaronder [[Crokepark]]) gebruik kon word. hulle bod het twaalf stadions in nege stede bevat: [[Belfast]], [[Castlebar]], [[Cork]], [[Derry]], [[Dublin]], [[Galway]], [[Killarney]], [[Kilkenny]] en [[Limerick]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irishrugby.ie/ireland2023/ |title=A tournament like no other |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=2016 |accessdate=24 Januarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180124182240/http://www.irishrugby.ie/ireland2023/ |archive-date=24 Januarie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
Italië het ook in die Rugbywêreldbeker 2023 belanggestel en die [[Italiaanse Rugbyfederasie]] (FIR) het in Maart 2015 sy bod aangekondig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby-world-cup-2019/2015/0305/684811-italy-to-run-against-ireland-in-world-cup-bid/ |title=Italy to run against Ireland in World Cup bid |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=5 Maart 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Italië is net soos Argentinië die enigste van die elf vlak-een-rugbylande wat nog nie ’n wedstryd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi gehuisves het nie. Die Italiaanse bod het die stede [[Rome]], [[Bari]], [[Bologna]], [[Florence]], [[Genua]], [[Milaan]], [[Napels]], [[Padua]], [[Palermo]], [[Turyn]] en [[Udine]] bevat.<ref>{{it}} {{cite web |url=https://www.federugby.it/index.php?option=com_content&view=article&id=9766:rugby-world-cup-2023-identificati-gli-stadi-per-la-candidatura-italiana&catid=252:slide&Itemid=811&lang=it&jjj=1471025369302&jjj=1566302733569 |title=Rugby World Cup 2023, identificati gli stadi per la candidatura italiana |publisher=[[Italiaanse Rugbyfederasie]] |date=12 Augustus 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Op 28 September 2016 het die FIR sy bod egter teruggeneem, nadat die [[Rome|Roomse]] burgemeester [[Virginia Raggi]] aangekondig het dat ’n bod vir die [[Olimpiese Somerspele 2024]] nie ondersteun word nie, waarvolgens haar ondersteuning vir ’n bod vir die Rugbywêreldbeker 2023 ook bevraagteken is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/194439 |title=FIR withdraws from RWC 2023 hosting process |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=28 September 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-37432928 |title=Rome 2024 Olympic bid collapses in acrimony |publisher=[[BBC]] |date=21 September 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die drie oorblywende beheerliggame het op 25 September 2017 hulle botte aan [[Wêreldrugby]] se afgevaardigdes verduidelik. Tot op 31 Oktober het ’n neutrale deskundige kommissie die beskikbare dokumente volgens vyf kriteria geëvalueer. Hulle het die Suid-Afrikaanse bod bo dié van Frankryk en Ierland geplaas.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/rugby/article/2017/10/31/rugby-l-afrique-du-sud-se-place-devant-la-france-pour-l-organisation-de-la-coupe-du-monde-2023_5208306_1616937.html |title=La Coupe du monde de rugby 2023 devrait échapper à la France |publisher=[[Le Monde]] |date=31 Oktober 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Wêreldrugby se afgevaardigdes het op 15 November 2017 in [[Londen]] vergader. Ondanks die aanbeveling van die deskundige kommissie het hulle Frankryk bo Suid-Afrika verkies, wat in die tweede stemming 24 van 39 stemme ontvang het.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/sport/article/2017/11/15/la-france-organisera-la-coupe-du-monde-de-rugby-en-2023_5215326_3242.html |title=Rugby : la France déjoue les pronostics et organisera la Coupe du monde en 2023 |publisher=[[Le Monde]] |date=15 November 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/41995220 |title=2023 Rugby World Cup: France beat South Africa and Ireland to host competition |publisher=[[BBC]] |date=15 November 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarmee is dit ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika, die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië, die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland en die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan die vyfde rugbywêreldbekertoernooi wat geheel en al in een land aangebied word.
{| class="wikitable centre" style=text-align:center
|+Uitslag van die gasheerstemming
|-
!scope=col| Kandidaatlande
!scope=col| Tevredenheidsgradering na bestudering van die lêer
!scope=col| 1ste rondte
!scope=col| 2de rondte
|-
| align=left| {{vlagland|Frankryk}} || 75,88% || 18 || '''24'''
|-
| align=left| {{vlagland|Suid-Afrika}} || 78,97% || 13 || 15
|-
| align=left| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Republiek Ierland]] en [[Noord-Ierland]] || 72,25% || 8 || bgcolor="#EFEFEF"| —
|-class="sortbottom"
| colspan=2 |'''Totale stemme uitgebring''' || '''39''' || '''39'''
|}
== Reëlingskomitee ==
[[Lêer:Coupe William Webb Ellis.jpg|duimnael|Die Webb Ellis-beker tydens die perskonferensie vir die Rugbywêreldbeker 2023]]
In 2018 is ’n openbare belangegroep gestig om die toernooi in Frankryk voor te berei. Jacques Rivoal, voormalige president van Volkswagen Frankryk, is as president van die reëlingskomitee aangestel, terwyl Claude Atcher, direkteur van die bodkomitee, as direkteur van die reëlingskomitee benoem is.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rugbyrama.fr/rugby/coupe-du-monde/2023/mondial-2023-rivoal-nomme-president-atcher-directeur_sto6756845/story.shtml |title=Mondial 2023 : Rivoal nommé président, Atcher directeur |publisher=Rugbyrama |date=16 Mei 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Claude Atcher is op 2 September 2022 geskors. Hy is vervang deur sy adjunk Julien Collette tot aan die einde van ’n dissiplinêre prosedure wat ingestel is na ’n ondersoek deur die Arbeidsinspektoraat na ’n “diep sosiale malaise” binne die GIP,<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Article/France-2023-un-climat-de-travail-particulierement-degrade-et-un-malaise-social-profond-dans-les-bureaux/1339742 |title=Enquête sur le climat de « terreur » dans les bureaux de France 2023 |publisher=L’Équipe |author=Frédéric Bernès |date=30 Augustus 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> hy is in Oktober 2022 permanent uit sy pos ontslaan.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.ladepeche.fr/2022/10/11/claude-atcher-revoque-de-sa-nomination-a-sa-chute-les-grandes-dates-de-laffaire-10728830.php |title=Claude Atcher révoqué : de sa nomination à sa chute, les grandes dates de l'affaire |publisher=La Dépêche du Midi |date=11 Oktober 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Die Franse Rugbyfederasie het 62% aan die regte en verpligtinge van die openbare belangegroep besit (37% het aan die Franse staat behoort en 1% aan die CNOSF). In Januarie 2023, agt maande voor die toernooi, het die FFR-president, Bernard Laporte, afstand gedoen van sy pos om te voldoen aan die versoek van die Franse Rugby-etiekkomitee en die Ministerie van Sport ná sy skuldigbevinding deur die Paryse Strafhof in eerste instansie vir “passiewe korrupsie”, “omkopery”, “onwettige renteneming”, “wegsteek van misbruik van korporatiewe bates” en “misbruik van korporatiewe bates”.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.ffr.fr/actualites/federation/bureau-federal-patrick-buisson-designe-president-delegue |title=Bureau Fédéral : Patrick Buisson désigné Président-Délégué |publisher=[[Franse Rugbyfederasie]] |author=Sylvain Muzeau |date=6 Januarie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Sébastien Chabal was as voorsitter van die spelerskomitee verantwoordelik vir beide die spelers en spanne se beter huisvesting tydens die toernooi.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rugbyrama.fr/rugby/coupe-du-monde/2023/coupe-du-monde-chabal-president-du-comite-des-joueurs-pour-2023_sto6822737/story.shtml |title=Chabal président du comité des joueurs pour 2023 |publisher=Rugbyrama |date=26 Junie 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Sy ambassadeurstatus het hom toegelaat om sowat honderd kaartjies vir toernooiwedstryde te koop, terwyl die werknemers van die reëlingskomitee tot agt kaarte kon koop.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Actualites/Sebastien-chabal-dement-tout-trafic-de-billets-pour-la-coupe-du-monde-2023/1373325 |title=Sébastien Chabal dément tout trafic de billets pour la Coupe du monde 2023 |publisher=L’Équipe |date=7 Januarie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Hy is in die media verdink van kaartjiehandel en het beweer dat hy hierdie plekke aan diegene rondom hom versprei het sonder om wins te maak.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.liberation.fr/sports/rugby/mondial-2023-soupconne-dun-trafic-de-places-sebastien-chabal-dement-toute-irregularite-20230108_72D3LN2GOBA2BA3DAZVYFNWXW4/ |title=Mondial 2023 : soupçonné d’un trafic de places, Sébastien Chabal dément toute irrégularité |publisher=Libération |author=Romain Métairie |date=8 Januarie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
== Deelnemers ==
=== Kwalifisering ===
[[Lêer:RWC 2023 Qualifier.svg|duimnael|Grafiek van die kwalifiseringsproses vir die Rugbywêreldbeker 2023]]
[[Wêreldrugby]] het in Junie 2020 die kwalifiseringsproses gespesifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/29283955/world_rugby_unveils_qualification_format_2023_world_cup |title=World Rugby unveils qualification format for 2023 World Cup |publisher=ESPNscrum |date=8 Junie 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Vervolgens is van 2021 af agt van die 20 plekke van die toernooi tydens die kwalifisering uitgespeel. Die kwalifiseringstoernooi was in vyf streeksgroepe verdeel: [[Rugby Afrika|Afrika]], [[Rugby Amerikas Noord|Noord-Amerika]] saam met [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]], [[Asië Rugby|Asië]], [[Rugby Europa|Europa]] en [[Oseanië Rugby|Oseanië]]. Twee plekke elk was vir die nasionale spanne van die Amerikas en Europa gereserveer en een elk vir Afrika en Oseanië. Die twee oorblywende plekke is tydens ’n interkontinentale kwalifiseringsrondte (uitspeel tussen Asië en Oseanië) en ’n uitspeelwedstryd (''Repechage'') tussen al die vastelande in November 2022 beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/570193/qualification-process-set-for-rugby-world-cup-2023 |title=Qualification process set for Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=8 Junie 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> As die regstreekse klassifiseerders getel word, het 34 spanne in aanmerking gekom vir kwalifisering vir die finale toernooi in Frankryk.
Naas die gasheer Frankryk, wat ook deur sy deelname aan die kwarteindrondte van die Rugbywêreldbeker 2019 gekwalifiseer het, het ook die ander sewe deelnemers aan die kwarteindrondte en die vier derdeplek-spanne van die 2019-groepfase vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer. Die volgende twaalf spanne het regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer: Suid-Afrika as verdedigende kampioen, Engeland as naaswenner, Nieu-Seeland as derde plek, Wallis as halfeindrondtespan, die spanne van die kwarteindrondte Australië, Frankryk, Ierland en Japan, asook die derde plekke van die groepfase Argentinië, Fidji, Italië en Skotland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/qualifiers |title=All you need to know about the RWC 2023 Qualification pathway |publisher=rugbyworldcup.com |date=2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die kwalifiseringsproses het tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]] op 6 Maart 2021 afgeskop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/621284/everything-you-need-to-know-about-rugby-europe-championship-2021 |title=Everything you need to know about the Rugby Europe Championship 2021 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=3 November 2021 |accessdate=15 Desember 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211215160544/https://www.world.rugby/news/621284/everything-you-need-to-know-about-rugby-europe-championship-2021 |archive-date=15 Desember 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 17 Julie 2021 het met [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] as Oseanië 1 die eerste nasionale span vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/international/125759713/manu-samoa-down-tonga-again-secure-rugby-world-cup-2023-qualification |title=Manu Samoa down Tonga again, secure Rugby World Cup 2023 qualification |publisher=Stuff |author=Aaron Goile |date=17 Julie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Nadat [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] tydens die kwalifisering vir die eerste keer [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] verslaan het, was die Rugbywêreldbeker 2023 die eerste toernooi wat laasgenoemde span misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cbc.ca/sports/rugby/canada-world-cup-qualifiers-1.6206498 |title=Canada fails to qualify for Rugby World Cup for 1st time ever |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |date=9 Oktober 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Op 9 Oktober 2021 het [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] gekwalifiseer as Amerikas 1,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1114029/uruguay-qualify-2023-rugby-world-cup |title=Uruguay qualify for third successive Rugby World Cup by beating US, while Canada miss out for first time |publisher=Inside the Games |author=Patrick Burke |date=9 Oktober 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> op 12 Maart 2022 [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] as Europa 1<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/georgias-rugby-world-cup-pool-locked-in-but-more-european-qualifiers-to-be-determined/ |title=Georgia's Rugby World Cup pool locked in but more European qualifiers to be determined |publisher=Rugbypass |date=13 Maart 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> en op 10 Julie 2022 [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] as Afrika 1.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/731445/qualifier-africa-one-rugby-world-cup-france-2023 |title=Namibia win Rugby Africa Cup to secure place at Rugby World Cup 2023 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=10 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Nadat Chili op 16 Julie 2022 ook die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] geklop het, het hulle as Amerikas 2 vir die eerste keer ooit vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/733127/rugby-world-cup-2023-americas-2-play-off-recap |title=Chile secure Rugby World Cup debut with dramatic defeat of the USA |publisher=rugbyworldcup.com |date=16 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Op 23 Julie 2022 het [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] as wenner van die uitspeelwedstryd tussen Asië en Oseanië gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/733294/tonga-v-hong-kong-rugby-world-cup-2023-asia-pacific-qualifier |title=Tonga qualify for Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=23 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Weens die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne in 2022]] is [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] deur beide Wêreldrugby en Rugby Europa geskors en al dié span se oorblywende wedstryde tydens die Europese kwalifisering as nederlae geag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/60692972 |title=Russia banned from Rugby World Cup qualification, Georgia advance |publisher=[[BBC]] |date=10 Maart 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Aanvanklik het [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] glo as Europa 2 gekwalifiseer, maar nadat dié span tydens die kwalifisering ’n uitgeslote speler ingespan het, is hulle vir elke wedstryd met hierdie speler met puntaftrekking beboet, waarvolgens [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] vir Spanje as Europa 2 se kwalifiseerder vervang en [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] Roemenië se plek in die uitspeeltoernooi ingeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/728050 |title=Independent Appeal Committee decision regarding Spain player eligibility |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=27 Junie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref> Die 20ste en laaste plek is in November 2022 tydens die uitspeelrondte tussen [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]], [[Keniaanse nasionale rugbyspan|Kenia]], Portugal en die Verenigde State beslis, waartydens Portugal met ’n 16–16-gelykop in die laaste wedstryd teen die Verenigde State vir die tweede keer vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/777606/rugby-world-cup-2023-final-qualification-tournament-match-day-three-recap |title=Samuel Marques kicks Portugal to Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 November 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende 20 spanne het vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer. Dit was die eerste toernooi waaraan Chili deelgeneem en wat Kanada misgeloop het. Dit was ook die tweede toernooi wat die Verenigde State misgeloop en die eerste waaraan geen Noord-Amerikaanse span deelgeneem het nie, terwyl vir die eerste keer drie Suid-Amerikaanse spanne verskyn het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2022/11/19/rwc-2023-to-be-the-first-mens-rugby-world-cup-without-north-americans/ |title=RWC 2023 to be the first Men's Rugby World Cup without North Americans |publisher=Americas Rugby News |author=Paul Tait |date=19 November 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarmee het Suid-Amerika ná Europa en Oseanië die derde vasteland geword wat deur meer as twee spanne verteenwoordig is. Vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis het tien spanne van die [[Suidelike Halfrond]] gekwalifiseer, waarmee beide die Noordelike en Suidelike Halfrond vir die eerste keer deur ewe veel spanne verteenwoordig is.
[[Lêer:World Map 2023 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 34 spanne het deelgeneem.
{{columns-list|2|
{{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}}
{{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}}
{{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}}
{{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}}
{{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
[[Lêer:2023 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#f00|Gasheer}}
{{sleutel|#07f|Twaalf beste spanne van die 2019-toernooi}}
{{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}}
{{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}}
{{sleutel|#000000|Span het homself onttrek of is geskors}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
!Groep
|-
|{{FRAru}}
|'''Gasheer'''
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small>
|A
|-
|{{ARGru}}
|rowspan="11"|'''Regstreeks'''
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|D
|-
|{{AUSru}}
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small>
|C
|-
|{{ENGru}}
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small>
|D
|-
|{{FIJru}}
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|C
|-
|{{IRLru}}
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small>
|B
|-
|{{ITAru}}
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small>
|A
|-
|{{JPNru}}
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small>
|D
|-
|{{NZLru}}
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|A
|-
|{{SCOru}}
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small>
|B
|-
|{{RSAru}}
|Agtste
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small>
|B
|-
|{{WALru}}
|Tiende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small>
|C
|-
|{{CHIru}}
|Amerikas 2
|Eerste
| –
|Debuut
|D
|-
|{{GEOru}}
|Europa 1
|Sesde
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small>
|C
|-
|{{NAMru}}
|Afrika 1
|Sewende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small>
|A
|-
|{{PORru}}
|Uitspeelwedstrydwenner
|Tweede
|[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small>
|C
|-
|{{ROMru}}
|Europa 2
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small>
|B
|-
|{{SAMru}}
|Oseanië 1
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small>
|D
|-
|{{TGAru}}
|Asië/Pasifiek 1
|Negende
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small>
|B
|-
|{{URUru}}
|Amerikas 1
|Vyfde
|[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]
|Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small>
|A
|}
== Stadions ==
Die [[Franse Rugbyfederasie]] (FFR) se bod is deur Wêreldrugby op 15 November 2017 bo die aansoeke van die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] en die [[Ierse Rugbyvoetbalunie]] gekies. Frankryk het sy bod op 9 Februarie 2017 ingedien.<ref name="Franse-bod" /> Die FFR se bestuur het op 17 Maart 2017 twaalf stede as moontlike gasheerstede voorgestel.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.ffr.fr/actualites/federation/france2023-douze-villes-hotes-retenues |title=#France2023 : Douze villes hôtes retenues |publisher=[[Franse Rugbyfederasie]] |date=17 Maart 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Dié lys is later tot nege stede verminder (sonder [[Parys]], [[Montpellier]] en [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]]).<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Actualites/Coupe-du-monde-de-rugby-2023-paris-lens-et-montpellier-ecartees-de-la-candidature-francaise/806051 |title=Coupe du monde de rugby 2023 : Paris, Lens et Montpellier écartées de la candidature française |publisher=L’Équipe |date=31 Mei 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]<br /><small>([[Parys]])</small>
! [[Marseille]]
! [[Décines-Charpieu]]<br /><small>([[Lyon]])</small>
! [[Villeneuve-d'Ascq]]<br /><small>([[Lille]])</small>
|-
| [[Stade de France]]
| [[Stade Vélodrome]]
| [[Parc Olympique Lyonnais]]
| [[Stade Pierre-Mauroy]]
|-
| <small>{{Koördinate|48|55|28|N|2|21|36|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade de France}}</small>
| <small>{{Koördinate|43|16|11|N|5|23|45|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Vélodrome}}</small>
| <small>{{Koördinate|45|45|56|N|4|58|52|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|name=Parc Olympique Lyonnais}}</small>
| <small>{{Koördinate|50|36|43|N|3|07|50|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Pierre-Mauroy}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''80 023'''<ref name="Kapasiteit">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/venues |title=Host Venues |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=13 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913174424/https://www.rugbyworldcup.com/2023/venues |archive-date=13 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
| Kapasiteit: '''67 847'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''58 883'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''50 096'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Germany vs Poland 0-0 (27103531294).jpg|200px]]
| [[Lêer:Stade Vélodrome (20150405).jpg|200px]]
| [[Lêer:Parc OL.jpg|200px]]
| [[Lêer:Russia v Slovakia (2016-06-15) 18.jpg|200px]]
|-
! [[Bordeaux]]
! colspan="3" rowspan="5" |{{Location map+|Frankryk|float=center|width=400|caption=|places=
{{Location map~|Frankryk|lat=48.924473|long=2.360150|label=[[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]|position=bottom}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.269722|long=5.395833|label=[[Marseille]]|position=bottom}}
{{Location map~|Frankryk|lat=45.765278|long=4.981944|label=[[Décines-Charpieu]]|position=right}}
{{Location map~|Frankryk|lat=50.611883|long=3.130428|label=[[Villeneuve-d'Ascq]]|position=bottom}}
{{Location map~|Frankryk|lat=47.21840 |long=-1.5536 |label=[[Nantes]]|position=right}}
{{Location map~|Frankryk|lat=44.897222|long=-0.56167|label=[[Bordeaux]]|position=right}}
{{Location map~|Frankryk|lat=45.460833|long=4.390278|label=[[Saint-Étienne]]|position=bottom}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.705139|long=7.192583|label=[[Nice]]|position=left}}
{{Location map~|Frankryk|lat=43.583056|long=1.434167|label=[[Toulouse]]|position=right}}}}
|-
| [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]]
|-
| <small>{{Koördinate|44|53|50|N|0|33|42|W|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Nouveau Stade de Bordeaux}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''42 060'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Bordeaux Larnaca Nouveau Stade 4.jpg|200px]]
|-
! [[Saint-Étienne]]
! [[Nice]]
! [[Nantes]]
! [[Toulouse]]
|-
| [[Stade Geoffroy-Guichard]]
| [[Allianz Riviera|Stade de Nice]]
| [[Stade de la Beaujoire]]
| [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]]
|-
| <small>{{Koördinate|45|27|39|N|4|23|25|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Stade Geoffroy-Guichard}}</small>
| <small>{{Koördinate|43|42|18|N|7|11|33|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Allianz Riviera}}</small>
| <small>{{Koördinate|47|15|20|N|1|31|31|W|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Stade de la Beaujoire}}</small>
| <small>{{Koördinate|43|34|59|N|1|26|3|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Stadium Municipal}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''41 965'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''35 983'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''35 520'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''33 103'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:AS Saint-Étienne v Olympique Lyonnais, 10 November 2013.jpg|200px]]
| [[Lêer:Allianzcoupdenvoi.jpg|200px]]
| [[Lêer:Stade de la Beaujoire.jpg|200px]]
| [[Lêer:6m lillois tiré par Mike Maignan, Toulouse, 6 mai 2018 (TFC - LOSC).jpg|200px]]
|}</center>
== Formaat ==
[[Lêer:Ballon RWC 2023.jpg|duimnael|Die amptelike rugbybal van die Rugbywêreldbeker 2023]]
Die Rugbywêreldbeker 2023 is oor 51 dae tussen 20 verskillende spanne oor 48 wedstryde beslis. Dit het op 8 September op die Stade de France in Saint-Denis naby Parys met die openingswedstryd tussen die gasheer Frankryk en Nieu-Seeland afgeskop. Die toernooi het op dieselfde stadion op 28 Oktober geëindig met die eindstryd tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika, waartydens die Springbokke die [[Webb Ellis-beker]] verdedig het.
=== Kalender ===
Op 22 Februarie 2021 het Wêreldrugby verskeie maatreëls aangekondig wat verband hou met die fisieke integriteit van spelers:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/619345/increased-rest-days-confirmed-for-rugby-world-cup-2023 |title=Increased rest days confirmed for Rugby World Cup 2023 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=22 Februarie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* die aantal rusdae tussen twee wedstryde is verhoog. Vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis kon spanne voor die volgende wedstryd minstens vyf dae voorberei en herstel;
* die groepfase is met een week verleng (van 8 September);
* die aantal spelers is van 31 na nou 33 spelers verhoog om die spanbestuur te vergemaklik;
* reistye en frekwensies is aansienlik verminder;
* oefenlading is verlaag om ernstige beserings (insluitend harsingskudding) te voorkom.
Die wedstrydskedule is op 26 Februarie 2021 deur Wêreldrugby bekendgemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/matches |title=Matches |publisher=rugbyworldcup.com |date=26 Februarie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 2023 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{|
|
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />September/Oktober
! scope=col |Vr<br />8
! scope=col |Sa<br />9
! scope=col |So<br />10
! scope=col |Ma<br />11
! scope=col |Di<br />12
! scope=col |Wo<br />13
! scope=col |Do<br />14
! scope=col |Vr<br />15
! scope=col |Sa<br />16
! scope=col |So<br />17
! scope=col |Ma<br />18
! scope=col |Di<br />19
! scope=col |Wo<br />20
! scope=col |Do<br />21
! scope=col |Vr<br />22
! scope=col |Sa<br />23
! scope=col |So<br />24
! scope=col |Ma<br />25
! scope=col |Di<br />26
! scope=col |Wo<br />27
! scope=col |Do<br />28
! scope=col |Vr<br />29
! scope=col |Sa<br />30
! scope=col |So<br />1
! scope=col |Ma<br />2
! scope=col |Di<br />3
! scope=col |Wo<br />4
! scope=col |Do<br />5
! scope=col |Vr<br />6
! scope=col |Sa<br />7
! scope=col |So<br />8
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 8 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
|- align=center
| align=left|Groep A
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 30 -->|
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->|
<!-- 8 -->|
|- align=center
|align=left|Groep B
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep C
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->|
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|- align=center
|align=left|Groep D
<!-- 8 -->|
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 29 -->|
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->|
<!-- 2 -->|
<!-- 3 -->|
<!-- 4 -->|
<!-- 5 -->|
<!-- 6 -->|
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />Oktober
! scope=col |Ma<br />9
! scope=col |Di<br />10
! scope=col |Wo<br />11
! scope=col |Do<br />12
! scope=col |Vr<br />13
! scope=col |Sa<br />14
! scope=col |So<br />15
! scope=col |Ma<br />16
! scope=col |Di<br />17
! scope=col |Wo<br />18
! scope=col |Do<br />19
! scope=col |Vr<br />20
! scope=col |Sa<br />21
! scope=col |So<br />22
! scope=col |Ma<br />23
! scope=col |Di<br />24
! scope=col |Wo<br />25
! scope=col |Do<br />26
! scope=col |Vr<br />27
! scope=col |Sa<br />28
|- align=center
|align=left|Seremonies
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->|
<!-- 21 -->|
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->|
<!-- 28 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 9 -->|
<!-- 10 -->|
<!-- 11 -->|
<!-- 12 -->|
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 15 -->| bgcolor=#00cc33| 2
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->|
<!-- 20 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 21 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 22 -->|
<!-- 23 -->|
<!-- 24 -->|
<!-- 25 -->|
<!-- 26 -->|
<!-- 27 -->| bgcolor=#3399ff| '''1'''
<!-- 28 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style="margin:0.5em auto" wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepfase}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}
=== Groepe ===
[[Lêer:Palais Brongniart Paris.jpg|duimnael|Die loting vir die Rugbywêreldbeker 2023 het op 14 Desember 2020 in die Paryse Palais Brongniart plaasgevind]]
Die eerste rondte, of die groepfase, het 20 spanne bevat wat in vier groepe van vyf spanne verdeel is met dieselfde formaat as wat in 2003, 2007, 2011, 2015 en 2019 gebruik is. Die loting vir die groepfase, waar die twaalf regstreekse kwalifiseerders in drie groepe verdeel is na aanleiding van hulle posisie op die Wêreldrugby-ranglys (soos op 1 Januarie 2020), het op 14 Desember 2020 in die Paryse Palais Brongniart plaasgevind.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/590670/stage-set-for-rugby-world-cup-2023-draw |title=Stage set for Rugby World Cup 2023 Draw |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 Oktober 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Actualites/Coupe-du-monde-2023-le-tirage-au-sort-decale-au-14-decembre/1169120 |title=Coupe du monde 2023 : le tirage au sort décalé au 14 décembre |publisher=L’Équipe |date=7 September 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die oorspronklike datum vir die loting was 30 November 2020, die tradisionele plek ná die eindjaarrugbytoetsreeks gedurende die Novembermaand ná die vorige Rugbywêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/555584 |title=World Ranking race begins for RWC 2023 pool draw |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 Januarie 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref>
Die lootstelsel van vorige rugbywêreldbekertoernooie is behou met die twaalf regstreekse kwalifiseerders uit 2019 wat op die lotingsdag aan hulle onderskeie groepe toegewys is, gebaseer op hulle plek op die Wêreldrugby-ranglys op 1 Januarie 2020:
* '''Groep 1:''' Die vier beste gekeurde spanne
* '''Groep 2:''' Die vier naasbeste gekeurde spanne
* '''Groep 3:''' Die vier laagste regstreekse kwalifiseerders
Die oorblywende twee groepe het bestaan uit die agt bykomende spanne, met die toewysing in elke groep gebaseer op die vorige Rugbywêreldbekertoernooi:
* '''Groep 4:''' Oseanië 1, Europa 1, Amerikas 1, Uitspeelwenner
* '''Groep 5:''' Afrika 1, Europa 2, Amerikas 2, Uitspeelwedstrydwenner
Dit beteken dat die 20 deelnemende spanne, gekwalifiseerde en kwalifiserende, soos volg gekeur is (volgens hulle plek op die wêreldranglys op 1 Januarie 2020):
{|
|- style="text-align:left"
!style="width:10em"|Groep 1
!style="width:10em"|Groep 2
!style="width:10em"|Groep 3
!style="width:14em"|Groep 4
!style="width:12em"|Groep 5
|- style="vertical-align:top"
|{{plainlist|
* {{RSAru}} <small>(1)</small>
* {{NZLru}} <small>(2)</small>
* {{ENGru}} <small>(3)</small>
* {{WALru}} <small>(4)</small>
}}
|{{plainlist|
* {{IRLru}} <small>(5)</small>
* {{AUSru}} <small>(6)</small>
* {{FRAru}} <small>(7)</small>
* {{JPNru}} <small>(8)</small>
}}
|{{plainlist|
* {{SCOru}} <small>(9)</small>
* {{ARGru}} <small>(10)</small>
* {{FIJru}} <small>(11)</small>
* {{ITAru}} <small>(12)</small>
}}
|{{plainlist|
* Oseanië 1 ({{SAMru}})
* Europa 1 ({{GEOru}})
* Amerikas 1 ({{URUru}})
* Asië/Pasifiek 1 ({{TGAru}})
}}
|{{plainlist|
* Afrika 1 ({{NAMru}})
* Europa 2 ({{ROMru}})
* Amerikas 2 ({{CHIru}})
* Uitspeelwedstrydwenner ({{PORru}})
}}
|}
Ná die loting op 14 Desember 2020 het die groepe soos volg gelyk:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/pool-draw |title=Re-live the Rugby World Cup 2023 Draw |publisher=rugbyworldcup.com |date=14 Desember 2020 |accessdate=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410090041/https://www.rugbyworldcup.com/2023/pool-draw |archive-date=10 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:98%;"
!width=25%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=25%|[[#Groep B|Groep B]]
!width=25%|[[#Groep C|Groep C]]
!width=25%|[[#Groep D|Groep D]]
|-
|
{{NZLru}}<ref group="n" name="auto">Regstreekse kwalifiseerder (derde in hulle groep in [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]).</ref><br />
{{FRAru}}<ref group="n" name="auto" /><ref group="n">Benewens regstreekse kwalifisering as gevolg van sy prestasie in 2019 was Frankryk die gasheer en sou die land op grond daarvan ook gekwalifiseer het.</ref><br />
{{ITAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{URUru}}<br />
{{NAMru}}
|
{{RSAru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{IRLru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{SCOru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{TGAru}}<br />
{{ROMru}}
|
{{WALru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{AUSru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{FIJru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{GEOru}}<br />
{{PORru}}
|
{{ENGru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{JPNru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{ARGru}}<ref group="n" name="auto" /><br />
{{SAMru}}<br />
{{CHIru}}
|}
Die vroeë loting (amper drie jaar voor die afskop van die toernooi) is gekritiseer. Sedertdien het die wêreldranglys aansienlike veranderinge ondergaan, waarvolgens Groep B drie van die vyf beste spanne bevat het (Ierland <small>(1)</small>, Suid-Afrika <small>(2)</small> en Skotland <small>(5)</small>), met Frankryk <small>(3)</small> en Nieu-Seeland <small>(4)</small> in Groep A. Groep C se hoogste geplaaste span was Fidji <small>(7)</small> met vier van die twaalf beste spanne in dieselfde groep.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby/2023/08/22/rugby-world-cup-most-lopsided-draw-in-history-makes-for-the-most-competitive-tournament-yet/ |title=World Rugby’s clunkiness creates ridiculously lopsided Rugby World Cup draw |publisher=The Irish Times |author=Gerry Thornley |date=22 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://inews.co.uk/sport/rugby-union/rugby-world-cup-2023-draw-england-ireland-changes-2187310 |title=Rugby World Cup 2023: Lopsided draw has benefited England, hinders Ireland and prompts changes for 2027 |publisher=inews.co.uk |author=Hugh Godwin |date=3 Maart 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Ná die kritiek het Wêreldrugby se [[hoof- uitvoerende beampte]] Alan Gilpin belowe dat die loting vir toekomstige rugbywêreldbekertoernooie beter gebalanseerd sou wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rugby365.com/latest-news/rugby-chief-vows-to-end-lopsided-world-cup-draws/ |title=Rugby chief vows to end lopsided World Cup draws |publisher=Rugby365 |date=26 April 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Vir die vierde keer in vyf agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooie is Australië, Fidji en Wallis in dieselfde groep geloot (met uitsondering van die 2011-toernooi, waar Fidji en Wallis wel in dieselfde groep was). Die rede agter die vroeë loting was om ondersteuners meer tyd vir hulle reisbeplanning te gun.
=== Groepfase ===
[[Lêer:Toulouse - Grand rond - Fontaine.jpg|duimnael|Die ''Grand Rond'' se fontein in Toulouse versier met metaalplate vir al die 20 deelnemende spanne]]
[[Lêer:RWC 2023 Opening.jpg|duimnael|Toneel tydens die openingseremonie van die Rugbywêreldbeker 2023]]
Soos in die rugbywêreldbekertoernooie van 2003, 2007, 2011, 2015 en 2019 is die 20 spanne wat vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer het in vier groepe verdeel. Die groepe is verdeel van Groep A tot Groep D en elke groep het bestaan uit vyf spanne. Elke groep het een semifinalis en een kwarteindfinalis (regstreekse kwalifiseerders) van die Rugbywêreldbeker 2019 bevat, met die ander drie plekke wat deur die kwalifiseringstelsel aangevul is. Elke land het een keer teen elke ander span in sy groep gespeel: elke land het dus vier wedstryde tydens die groepfase gespeel.
Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel:
* vier wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* twee vir ’n gelykopuitslag;
* geen vir ’n nederlaag;
* Een bonuspunt vir die druk van vier of meer [[Drie (sport)|drieë]], of ’n nederlaag met sewe punte of minder.<ref name=rules>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/35290 |title=Tournament Rules |publisher=rugbyworldcup.com |date=1 Augustus 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref>
Bonuspunte wat bydra tot spanne se versamelde wedstrydpuntetelling is toegeken in elkeen van die volgende omstandighede (een wedstrydpunt vir elke geval):
* ’n span druk vier of meer drieë (ongeag van die wedstryduitslag);
* ’n span verloor met sewe punte (’n verdoelde drie) of minder.<ref name="rules" />
Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vyfde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee of meer spanne ewe veel punte behaal het, is ’n kriteriastelsel gebruik om te bepaal watter span ’n hoër rang gehad het. Die kriteriastelsel het berus op ’n gedetailleerde analise van die wedstryde waaraan die spanne deelgeneem het. As geen uitslag met die stelsel bereik kon word nie, is die span wat die hoër rang op die amptelike ranglys van Wêreldrugby gehad het die hoër rang toegeken.<ref name="rules" />
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.
Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep A het teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers in óf die klein finale óf die eindstryd kon herontmoet het.
Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.<ref name="rules" />
=== 2023-effek op 2027-kwalifisering ===
Soos tydens die rugbywêreldbekertoernooie van 2007, 2011, 2015 en 2019 het die beste drie spanne in elke groep regstreeks gekwalifiseer vir die volgende Rugbywêreldbeker 2027 in Australië. Hulle was Argentinië, Australië, Engeland, Fidji, Frankryk, Ierland, Italië, Japan, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis.
== Kaartjies en borgskappe ==
Altesaam 2,6 miljoen kaartjies vir die Rugbywêreldbeker 2023 is in drie fases verkoop; die meeste kaartjies in dié tyd vir ’n rugbywêreldbekertoernooi. Die eerste-fase-kaartjies is van Maart 2021 af vrygestel en die laaste-fase-kaartjies in 2022.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/621306/rugby-world-cup-france-2023-tickets-go-on-sale |title=Rugby World Cup France 2023 tickets go on sale |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Maart 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Op 24 Januarie 2023 is ’n amptelike herverkoopplatform vir private kopers op die organiseerder se webwerf ingestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://oneway.rugbyworldcup.com/preopen/index.html |title=Coupe du Monde Rugby France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=24 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230124131329/https://oneway.rugbyworldcup.com/preopen/index.html |archive-date=24 Januarie 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 31 Mei 2023, presies 100 dae voor dié toernooi se afskop, het Wêreldrugby aangekondig, dat reeds sowat 2,5 miljoen kaartjies verkoop is, wat die vorige rekord van die 2015-toernooi oortref.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/814645/france-ready-to-welcome-the-world-as-rugby-world-cup-2023-celebrates-100-days-to-go-in-style |title=France ready to welcome the world as Rugby World Cup 2023 celebrates 100 days to go in style |publisher=rugbyworldcup.com |date=31 Mei 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Tydens die groepfase het die wedstrydbywoning die mylpaal van 1,7 miljoen oorskry en die vorige rekord van die 2019-toernooi oortref.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/876932/rugby-world-cup-2023-excites-fans-in-record-numbers-as-thrilling-pool-phase-captures-the-imagination |title=Rugby World Cup 2023 excites fans in record numbers as thrilling pool phase captures the imagination |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=10 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Altesaam is daar byna 2,4 miljoen kaartjies verkoop, waarmee die toernooi die vorige vlak van die 2015-toernooi se 2,5 miljoen bereik en die 2019-toernooi se 1,7 miljoen oorskry het.<ref name="Impak" />
{| class="wikitable center"
|+ Rugbywêreldbeker 2023-vennote en -verskaffers
! scope=row| Wêreldwye vennote
| Asahi,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/633736/asahi-breweries-joins-rugby-world-cup-2023-as-worldwide-partner |title=Asahi Breweries joins Rugby World Cup 2023 as Worldwide Partner |publisher=rugbyworldcup.com |date=28 April 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Capgemini]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/660603/world-rugby-and-capgemini-announce-transformational-rugby-world-cup-2023-worldwide-partnership |title=World Rugby and Capgemini announce transformational Rugby World Cup 2023 worldwide Partnership |publisher=rugbyworldcup.com |date=6 September 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Emirates]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.emirates.com/media-centre/emirates-and-world-rugby-to-fly-better-at-rugby-world-cup-2023-and-2027/ |title=Emirates and World Rugby to ‘Fly Better’ at Rugby World Cup 2023 and 2027 |publisher=[[Emirates]] |date=27 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Land Rover]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sportspromedia.com/news/rugby-world-cup-2023-france-land-rover-sponsorship-gmf-deal/?zephr_sso_ott=CrzhLE |title=World Rugby partners with Land Rover ahead of 2023 World Cup |publisher=Sportspromedia |author=Rory Jones |date=18 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Mastercard<ref>{{en}} {{cite web |url=https://insidersport.com/2021/02/26/rugby-world-cup-teams-up-with-mastercard-for-2023-tournament/ |title=Rugby World Cup teams up with Mastercard for 2023 tournament |publisher=Insider Sport |author=Holly Hunt |date=26 Februarie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> en [[Société Générale]].<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://sportbusiness.club/news/rugby-societe-generale-partenaire-de-france-2023/ |title=Rugby. Société Générale partenaire de France 2023 |publisher=SportBusiness |date=6 Oktober 2020 |accessdate=9 Desember 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209013759/https://sportbusiness.club/news/rugby-societe-generale-partenaire-de-france-2023/ |archive-date=9 Desember 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
|-
! scope=row| Amptelike vennote
| GL events,<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.gl-events.com/fr/le-groupe-gl-events-sponsor-officiel-de-la-coupe-du-monde-de-rugby-france-2023 |title=Le groupe GL events Sponsor Officiel de la Coupe du Monde de Rugby France 2023 |publisher=GL events |date=17 Maart 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> GMF,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/670987/gmf-becomes-official-sponsor-and-official-insurer-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=GMF becomes Official Sponsor and Official Insurer of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=17 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Loxam]],<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.loxam.fr/news/loxam-sponsor-officiel-de-la-coupe-du-monde-de-rugby-france-2023/CP_rugby_2023 |title=Loxam, "Sponsor Officiel" de la Coupe du Monde de Rugby France 2023 |publisher=Loxam |date=15 September 2020 |accessdate=3 Desember 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203144837/https://www.loxam.fr/news/loxam-sponsor-officiel-de-la-coupe-du-monde-de-rugby-france-2023/CP_rugby_2023 |archive-date=3 Desember 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Orange (firma)|Orange]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/608940/ |title=Orange becomes Rugby World Cup 2023 Official Sponsor |publisher=rugbyworldcup.com |date=13 Desember 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> PROMAN,<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://sportbusiness.club/rugby-proman-nouveau-selectionneur-de-france-2023/ |title=Rugby: Proman, nouveau sélectionneur de France 2023 |publisher=SportBusiness |date=6 November 2020 |accessdate=26 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126215932/https://sportbusiness.club/rugby-proman-nouveau-selectionneur-de-france-2023/ |archive-date=26 November 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[SNCF]],<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.sncf.com/fr/engagements/sncf-sponsor-officiel-coupe-du-monde-rugby-France-2023 |title=La SNCF sponsor officiel de la prochaine Coupe du monde de rugby |publisher=[[SNCF]] |date=9 September 2020 |accessdate=9 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409074847/https://www.sncf.com/fr/engagements/sncf-sponsor-officiel-coupe-du-monde-rugby-France-2023 |archive-date=9 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Total|TotalEnergies]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/647177/total-energies-rwc-2023-release |title=TotalEnergies becomes Official Sponsor of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=25 Junie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> en [[Vivendi]].<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://sportbusiness.club/news/rugby-vivendi-sponsor-officiel-de-france-2023/ |title=Rugby. Vivendi sponsor officiel de France 2023 |publisher=SportBusiness |date=30 Oktober 2020 |accessdate=4 Desember 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204083318/https://sportbusiness.club/news/rugby-vivendi-sponsor-officiel-de-france-2023/ |archive-date=4 Desember 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
|-
! scope=row| Amptelike verskaffers
| Andros (voedsel),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/662440/andros-rugby-world-cup-france-2023-official-supplier |title=Andros becomes Rugby World Cup France 2023 Official Supplier |publisher=rugbyworldcup.com |date=15 September 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> BKT Bpk. (bande),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/669181/a-new-adventure-begins-for-bkt-and-rugby-world-cup-2023-in-france |title=A new adventure begins for BKT and Rugby World Cup 2023 in France |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Canon]] (kameras),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/726672/canon-joins-the-rugby-world-cup-commercial-family-for-new-zealand-2021-and-france-2023 |title=Canon joins the Rugby World Cup commercial family for New Zealand 2021 and France 2023 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=27 Junie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Eden Park (klere),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/651724/eden-park-becomes-elegance-supplier-for-rugby-world-cup-2023-and-confirms-its-commitment-to-the-campus-2023-programme |title=Eden Park becomes Elegance Supplier for Rugby World Cup 2023 and confirms its commitment to the Campus 2023 programme |publisher=rugbyworldcup.com |date=8 Julie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> EF Education First AG (taalonderrig),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/642116/ef-education-first-selected-as-official-language-training-services-supplier-for-rugby-world-cup-france-2023 |title=EF Education First selected as official language training services supplier for Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 Junie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Facebook]] (sosiale media),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/661536/facebook-official-social-media-services-supplier |title=Facebook becomes official social media services supplier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=7 September 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Geodis (logistiek),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/718429/geodis-becomes-official-freight-carrier-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=GEODIS becomes Official Freight Carrier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=23 Mei 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Gilbert (rugbyballe),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.gilbertrugby.com/blogs/gilbert-rugby-history/rugby-world-cup-lives-on-france-2023-see-you-there |title=Rugby World Cup lives on. France 2023, see you there! |publisher=Gilbert Rugby |date=4 Desember 2019 |accessdate=11 Desember 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211032102/https://www.gilbertrugby.com/blogs/gilbert-rugby-history/rugby-world-cup-lives-on-france-2023-see-you-there |archive-date=11 Desember 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[HP Inc.|Hewlett-Packard]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/644086/hp-official-supplier-of-rugby-world-cup-france-2023-and-engaged-in-the-campus-2023-programme |title=HP becomes official supplier of Rugby World Cup France 2023, confirms commitment to the Campus 2023 Programme |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 Junie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Invivo (fynkos),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/665759/invivo-becomes-official-fine-food-supplier-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=InVivo becomes Official Fine Food Supplier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 September 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Macron (maatskappy)|Macron]] (sportuitrusting),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/681354/world-rugby-appoints-macron-as-match-officials-kit-supplier-in-three-year-deal |title=World Rugby appoints Macron as match officials kit supplier in three-year deal |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=20 Januarie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Mitsubishi Electric]] (nywerheidselektroniek),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/670045/mitsubishi-electric-becomes-official-supplier-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=Mitsubishi Electric becomes Official Supplier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Taisho Pharmaceutical<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/645951/taisho-pharmceutical-fournisseur-officiel-de-la-coupe-du-monde-to-rugby-france-2023 |title=Taisho Pharmaceutical appointed Official Supplier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=24 Junie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> en Tudor (horlosies).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/u20/news/296716 |title=Born To Dare – World Rugby and TUDOR announce long-term partnership |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=26 November 2017 |accessdate=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410090041/https://www.world.rugby/u20/news/296716 |archive-date=10 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
|-
! scope=row| Amptelike ondersteuners
| Accor,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/802374/all-accor-live-limitless-announced-as-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=ALL – Accor Live Limitless announced as Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=11 April 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Aramis Rugby,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/723422/aramis-rugby-announced-as-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=Aramis Rugby announced as Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=13 Junie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> France Pare-brise,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/702552/france-pare-brise-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=France Pare-Brise becomes official supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=30 Maart 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Groupe Casino]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/788023/casino-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=Casino becomes Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 Maart 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Koezio,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/708448/koesio-and-its-sustainableteam-become-official-supporters-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=Koesio and its #SustainableTeam become Official Supporters of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=20 April 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> PPA Business School,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/702988/ppa-business-school-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=PPA Business School becomes Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 April 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[RATP]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/815696/ratp-group-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-2023 |title=RATP Group becomes Official Supporter of Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=17 Junie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Sage (maatskappy)|Sage]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/693521/sage-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-2023 |title=Sage becomes Official Supporter of Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Maart 2022 |accessdate=28 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328072352/https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/693521/sage-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-2023 |archive-date=28 Maart 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en Volvic.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/785156/volvic-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023-and-unveils-a-special-film-depicting-the-power-of-nature |title=Volvic becomes Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 and unveils a special film depicting the power of nature |publisher=rugbyworldcup.com |date=8 Februarie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
|}
== Betrokkenes ==
=== Wedstrydbeamptes ===
Wêreldrugby het die volgende twaalf skeidsregters, sewe lynregters en vir die eerste keer ’n uitgebreide televisieskeidsregtersspan van sewe vir die 48 wedstryde benoem. Onder die span was [[Wayne Barnes]], wat die eerste skeidsregter was wat vir sy vyfde rugbywêreldbekertoernooi geblaas het, terwyl Nika Amasjoekeli die eerste Georgiese skeidsregter tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi en sedert die professionele tydperk die eerste vlak twee-skeidsregter was. Matthew Carley, Karl Dickson en Andrew Brace het hulle debuut as skeidsregters gemaak en Joy Neville was die eerste vrou wat wedstryde tydens ’n mansrugbywêreldbekertoernooi hanteer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/808667/everyones-team-world-rugby-announces-emirates-match-official-team-selected-for-rugby-world-cup-2023-in-france |title=Everyone’s team – World Rugby announces Emirates match official team selected for Rugby World Cup 2023 in France |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=10 Mei 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
{{col-begin}}
{{col-2}}
; Skeidsregters
* {{vlagikoon|Australië}} [[Nic Berry]] <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} [[Angus Gardner]] <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Wayne Barnes]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Matthew Carley]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Karl Dickson]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} [[Luke Pearce]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} [[Mathieu Raynal]] <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Georgië}} [[Nika Amasjoekeli]] <small>([[Georgiese Rugbyunie|Georgië]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Andrew Brace]] <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Ben O’Keeffe]] <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Paul Williams]] <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jaco Peyper]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
{{col-2}}
; Lynregters
* {{vlagikoon|Australië}} Jordan Way <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Christophe Ridley <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Frankryk}} Pierre Brousset <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Chris Busby <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Italië}} Andrea Piardi <small>([[Italiaanse Rugbyfederasie|Italië]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} James Doleman <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Craig Evans <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
; Televisieskeidsregters
* {{vlagikoon|Australië}} Brett Cronan <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Tom Foley <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Brian MacNeice <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Joy Neville <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Brendon Pickerill <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Marius Jonker]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wallis}} Ben Whitehouse <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small>
{{col-end}}
=== Spanne ===
Elke land kon 33 spelers vir die toernooi kies. Die spanne moes teen 28 Augustus 2023 aan Wêreldrugby voorgelê word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theroar.com.au/rugby-union/rugby-world-cup/rugby-world-cup-teams-squads/ |title=Rugby World Cup 2023 teams and squads |publisher=The Roar |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Ten einde van ’n beter beskerming van die spelers se gesondheid het Wêreldrugby aangekondig om die aantal spelers per span vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis van 31 na 33 te verhoog,<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rugbyrama.fr/rugby/coupe-du-monde/2023/coupe-du-monde-les-groupes-pour-la-coupe-du-monde-passent-de-31-a-33-joueurs_sto8144635/story.shtml |title=Les groupes pour la Coupe du monde passent de 31 à 33 joueurs |publisher=Rugbyrama |author=Romain Lafon |date=22 Februarie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> waarvolgens altesaam 660 spelers aan die toernooi deelgeneem het.
Volgens statistieke was Nieu-Seeland die span met die hoogste aantal gemiddelde toetswedstryde per speler met ’n gemiddelde 46,<ref name=":0">{{fr}} {{cite web |url=https://www.rugbyrama.fr/2023/08/30/coupe-du-monde-de-rugby-2023-toutes-les-statistiques-a-connaitre-avant-le-debut-de-la-coupe-du-monde-11422314.php |title=Coupe du monde de rugby 2023 – Toutes les statistiques à connaître avant le début de la Coupe du monde |publisher=Rugbyrama |author=Raphaël Plancheron-Hérault, Gaspard Lasmartres |date=30 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> waaronder die speler met die meeste toetswedstryde [[Sam Whitelock]] (146).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/profile.asp?ABID=1104 |title=Samuel Whitelock #1104 |publisher=[[All Blacks]] |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
Wat ouderdom betref was die oudste span dié van Suid-Afrika met ’n gemiddelde ouderdom van 29,8 jaar, terwyl Australië die jongste span gehad het met ’n gemiddelde van 25,8 jaar per speler, waaronder die jongste speler in die toernooi: [[Max Jorgensen]] wat op 2 September sy 19de verjaarsdag gevier het, ses dae voor die afskop van die toernooi. Die oudste speler was die Namibiër [[Pieter-Jan van Lill]] op 39 jaar wat in sy vierde rugbywêreldbekertoernooi gespeel het.<ref name=":0" />
Die Chileense klub [[Selknam]] het 30 Chileense spelers beskikbaar gestel, wat dit die professionele klub met die meeste spelers by die toernooi gemaak het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/08/27/chile-confirm-final-three-names-for-inaugural-rugby-world-cup/ |title=Chile Confirm Final Three Names for Inaugural Rugby World Cup |publisher=Americas Rugby News |date=27 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die klub met die naasmeeste spelers was [[Moana Pasifika]] met 19 gekeurde spelers: tien Samoane en nege Tongane. Daarop het drie klubs met 18 spelers gevolg: [[Benetton Rugby Treviso]], [[Leinster Rugby|Leinster]] en [[Peñarol Rugby]]. [[Stade Toulousain]] was die Franse klub met die meeste spelers by die toernooi, naamlik 17.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://news.italy24.press/sports/823213.html |title=The clubs with the most players at the 2023 Rugby World Cup: there is also Benetton |publisher=News Italy24 |date=30 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
161 spelers wat vir die rugbywêreldbekertoernooi gekeur was, is buite die land gebore waarvoor hulle gekeur is, 17 meer as tydens die 2019-toernooi; slegs Argentinië, Namibië en Suid-Afrika het geen speler opgeroep wat in die buiteland gebore is nie. Spelers wat in die buiteland gebore is, kon gekies word op grond van hulle ouers of grootouers se herkoms, maar ook na ’n ononderbroke verblyftydperk van vyf jaar in die betrokke land.<ref name=":1">{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/08/30/foreign-born-produced-homegrown-players-at-rwc-2023/ |title=Foreign-Born / Produced / Homegrown Players at Rugby World Cup 2023 |publisher=Americas Rugby News |author=Paul Tait |date=30 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarbenewens het Wêreldrugby in November 2021 die moontlikheid geïmplementeer vir spelers om van hulle nasionale span te verander nadat hulle vir drie jaar nie vir hulle oorspronklike nasionale span gekies is nie. Om vir ’n ander span te verskyn moes hulle egter in die land gebore wees of ’n ouer of grootouer hê wat in die betrokke land gebore is.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Actualites/World-rugby-autorise-le-changement-de-selection/1300926 |title=World Rugby autorise le changement de sélection |publisher=L’Équipe |date=24 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> By hierdie nuwe beleid het veral Samoa en Tonga gebaat met eersgenoemde wat [[Charlie Faumuina]] en [[Christian Lealiifano]] en laasgenoemde wat [[Adam Coleman]] en [[Malakai Fekitoa]] kon oproep, spelers wat voorheen al vir ander nasionale spanne by rugbywêreldbekertoernooie verskyn het.<ref name=":1" />
== Wedstryde ==
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2027]].
|-
| style="background:#ffc;"|Uit die toernooi geskakel, maar kwalifiseer regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2027.
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2027 mis.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
20 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring, terwyl die drie beste spanne regstreeks vir die volgende toernooi gekwalifiseer het.
==== Groep A ====
[[Lêer:Nouvelle-Zélande - Uruguay - 2.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Nieu-Seeland en Uruguay op 5 Oktober]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{FRAru}}
|4||4||0||0||210||32||+178||27||2||'''18'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{NZLru}}
|4||3||0||1||253||47||+206||38||3||'''15'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;"|{{ITAru}}
|4||2||0||2||114||181||–67||15||2||'''10'''
|-
|style="text-align:left;"|{{URUru}}
|4||1||0||3||65||164||–99||9||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;"|{{NAMru}}
|4||0||0||4||37||255||–218||3||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 8 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 27–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28766 Verslag]
| weg = {{NZLru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian Penaud]], [[Melvyn Jaminet]]<br />'''Doelskop:''' [[Thomas Ramos]]<br />'''Strafdoele:''' [[Thomas Ramos]] (5)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Mark Telea]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Richie Mo’unga]]<br />'''Kaart:''' [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] {{Geelkaart|58|68}}
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 78 680
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Gregory Alldritt]] (Fra)
| notas = [[Antoine Dupont]] (Fra) en [[Nepo Laulala]] (NZL) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-union/2023/09/07/antoine-dupont-rugby-world-cup-france-big-star-jonah-lomu/ |title=Antoine Dupont could be rugby's biggest star since Jonah Lomu – he can light up the World Cup |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Gavin Mairs |date=7 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Mark Telea]] (NZL) druk ná 91 sekondes die vinnigste drie in dié tyd tydens ’n openingswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/watch-all-blacks-stun-the-stade-de-france-with-record-breaking-try-in-rugby-world-cup-opener-against-france |title=WATCH: All Blacks stun the Stade de France with record-breaking try |publisher=Planet Rugby |author=Colin Newboult |date=8 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Nieu-Seeland se eerste nederlaag tydens die groepfase.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/france-hand-the-all-blacks-their-first-ever-rugby-world-cup-pool-stage-defeat |title=France hand the All Blacks their first-ever Rugby World Cup pool stage defeat |publisher=Planet Rugby |date=8 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Nieu-Seeland se ergste rugbywêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/all-blacks-suffer-first-rugby-world-cup-pool-match-loss-in-history-as-france-start-with-a-bang-20230909-p5e3az.html |title=All Blacks claim they can still lift trophy after suffering heaviest World Cup defeat |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Tom Decent |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Vir die eerste keer in ’n rugbywêreldbekerwedstryd kon Nieu-Seeland geen wedstrydpunte behaal nie.''
* ''Tot en met hierdie nederlaag was Nieu-Seeland die laaste span wat nie ’n groepwedstryd verloor het nie.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 September 2023
| tyd = 13:00 (MEST)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 52–8
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28767 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Lorenzo Cannone]], [[Paolo Garbisi]], [[Dino Lamb]], [[Ange Capuozzo]], [[Hame Faiva]], [[Manuel Zuliani]], [[Paolo Odogwu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]] (7)<br />'''Strafdoel:''' [[Tommaso Allan]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Gerswin Mouton]]<br />'''Strafdoel:''' [[Tiaan Swanepoel]]<br />'''Kaart:''' [[Torsten van Jaarsveld]] {{Geelkaart|10|20}}
| stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]]
| bywoning = 35 515
| skeidsregter = [[Andrew Brace]] ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|IRL]])
| speler van die wedstryd = [[Lorenzo Cannone]] (Ita)
| notas = Dit is Italië se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/857311/italy-defeat-namibia-52-8-in-pool-a |title=Italy defeat Namibia 52–8 in Pool A |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is ook Italië se grootste oorwinning oor Namibië in dié tyd.<ref>{{it}} {{cite web |url=https://sport.virgilio.it/italia-namibia-mondiali-rugby-2023-833557 |title=Mondiali Rugby, Italia-Namibia è una vittoria da record per gli Azzurri. Ma c'è chi storce il naso |publisher=Virgilio |author=Roberto Barbacci |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 14 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 27–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28774 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Antoine Hastoy]], [[Peato Mauvaka]], [[Louis Bielle-Biarrey]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Melvyn Jaminet]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Melvyn Jaminet]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Romain Taofifenua]] {{Geelkaart|27|37}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Nicolas Freitas]], [[Baltazar Amaya]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Etcheverry]]
| stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]]
| bywoning = 48 821
| skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Maxime Lucu]] (Fra)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/848960/rugby-world-cup-2023-france-uruguay-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: France v Uruguay |publisher=rugbyworldcup.com |date=13 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 15 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 71–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28775 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Cam Roigard]] (2), [[Damian McKenzie]] (2), [[Leicester Fainga’anuku]], [[Anton Lienert-Brown]], [[Ethan de Groot]], [[Dalton Papali’i]], [[David Havili]], [[Caleb Clarke]], [[Rieko Ioane]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Damian McKenzie]] (8)<br />'''Kaart:''' [[Ethan de Groot]] {{Rooikaart|0|72}}
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Tiaan Swanepoel]]
| stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]]
| bywoning = 31 996
| skeidsregter = [[Luke Pearce]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Cam Roigard]] (NZL)
| notas = [[Sam Whitelock]] word ná [[Richie McCaw]] die tweede Nieu-Seelandse rugbyspeler wat in sy 148ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66797354 |title=New Zealand v Namibia team news: Sam Whitelock to join Richie McCaw as most-capped All Black |publisher=[[BBC]] |date=13 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Ethan de Groot]] (NZL) ontvang in die 72ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Namibiër [[Adriaan Booysen]] uitgevoer het. Daarmee word hy die eerste Nieu-Seelandse speler wat ’n rooikaart in ’n rugbywêreldbekerwedstryd ontvang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66826612 |title=New Zealand 71–3 Namibia: All Blacks run in 11 tries but Ethan de Groot sent off |publisher=[[BBC]] |author=Joe Rindl |date=15 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 20 September 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{ITAru-r}}
| telling = 38–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28782 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Lorenzo Pani]], [[Michele Lamaro]], [[Montanna Ioane]], [[Lorenzo Cannone]], [[Ignacio Brex]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]] (5)<br />'''Strafdoel:''' [[Paolo Garbisi]]<br />'''Kaarte:''' [[Niccolo Cannone]] {{Geelkaart|25|35}}, [[Danilo Fischetti]], {{Geelkaart|27|37}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Nicolás Freitas]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Etcheverry]]<br />'''Skepdoel:''' [[Felipe Etcheverry]]<br />'''Kaart:''' [[Andres Vilaseca]] {{Geelkaart|43|53}}
| stadion = [[Allianz Riviera|Stade de Nice]], [[Nice]]
| bywoning = 28 627
| skeidsregter = [[Angus Gardner]] ([[Rugby Australia|AUS]])
| speler van die wedstryd = [[Michele Lamaro]] (Ita)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849322/rugby-world-cup-2023-italy-uruguay-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Italy v Uruguay |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Sebastian Negri]] (Ita) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/italys-negri-wary-dangerous-uruguay-2023-09-17/ |title=Italy's Negri wary of dangerous Uruguay |publisher=[[Reuters]] |date=17 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 21 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 96–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28783 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian Penaud]] (3), [[Jonathan Danty]] (2), [[Charles Ollivon]] (2), [[Thibaud Flament]], [[Antoine Dupont]], [[Louis Bielle-Biarrey]] (2), [[Baptiste Couilloud]], [[Melvyn Jaminet]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Thomas Ramos]] (12)
| wegpunte = '''Kaarte:''' [[Johan Deysel]] {{Rooikaart|0|45}}, [[Jason Benade]] {{Geelkaart|80|80+}}
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 63 486
| skeidsregter = [[Matthew Carley]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Damian Penaud]] (Fra)
| notas = [[Oela Blaauw]] (Nam) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/namibia-rotate-squad-world-cup-clash-with-hosts-france-2023-09-19/ |title=Namibia rotate squad for World Cup clash with hosts France |publisher=[[Reuters]] |author=Nick Said |date=19 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Damian Penaud]] (Fra) teken ’n driekuns aan.''
* ''[[Johan Deysel]] (Nam) ontvang in die 45ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Fransman [[Antoine Dupont]] uitgevoer het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/france-v-namibia-five-takeaways-from-rugby-world-cup-clash-as-records-tumble-but-at-what-cost |title=France v Namibia: Five takeaways from Rugby World Cup clash as records tumble but at what cost |publisher=Planet Rugby |author=James While |date=21 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Frankryk se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/en/sports/article/2023/09/22/rugby-world-cup-2023-france-s-record-breaking-night-against-namibia_6138444_9.html |title=Rugby World Cup 2023: France's record-breaking night against Namibia |publisher=[[Le Monde]] |author=Martin Untersinger |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Namibië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66884634 |title=France 96–0 Namibia: Antoine Dupont injured as hosts score 14 tries in Marseille |publisher=[[BBC]] |author=Mantej Mann |date=21 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 27 September 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{URUru-r}}
| telling = 36–26
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28790 Verslag]
| weg = {{NAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Baltazar Amaya]] (2), [[German Kessler]], [[Santiago Arata]], [[Bautista Basso]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Felipe Etcheverry]] (3), [[Felipe Berchesi]]<br />'''Strafdoel:''' [[Felipe Berchesi]]<br />'''Kaart:''' [[Eric Dosantos]] {{Geelkaart|76|80+}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Gerswin Mouton]], [[JC Greyling]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tiaan Swanepoel]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Tiaan Swanepoel]] (4)<br />'''Kaarte:''' [[Johan Coetzee (rugbyspeler)|Johan Coetzee]] {{Geelkaart|48|58}}, [[Tjiuee Uanivi]] {{Geelkaart|61|71}}, [[Desiderius Sethie]] {{Rooikaart|0|63}}
| stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]]
| bywoning = 49 342
| skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]])
| speler van die wedstryd = [[Santiago Arata]] (Uru)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862456/rugby-world-cup-2023-uruguay-namibia-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Uruguay v Namibia |publisher=rugbyworldcup.com |date=26 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Namibië se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref name="URUvNAM">{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/uruguay-namibia-rugby-world-cup-d835e32dd8c3eb543ce203434ae1c50f |title=Uruguay wins at Rugby World Cup after 3 yellow cards for Namibia |publisher=Associated Press |date=27 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is ook Uruguay se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref name="URUvNAM" />
* ''[[Desiderius Sethie]] (Nam) ontvang in die 63ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Uruguaan [[Bautista Basso]] uitgevoer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby-world-cup-2023/300978894/rugby-world-cup-red-and-yellow-cards-cost-namibia-during-defeat-to-uruguay |title=Rugby World Cup: Red and yellow cards cost Namibia during defeat to Uruguay |publisher=Stuff |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 29 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 96–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28792 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (2), [[Aaron Smith]] (3), [[Mark Telea]], [[Ardie Savea]] (2), [[Brodie Retallick]], [[Dalton Papali’i]], [[Dane Coles]] (2), [[Damian McKenzie]], [[Anton Lienert-Brown]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (9), [[Damian McKenzie]] (4)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Ange Capuozzo]], [[Montanna Ioane]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]], [[Paolo Garbisi]]<br />'''Strafdoel:''' [[Tommaso Allan]]
| stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]]
| bywoning = 57 672
| skeidsregter = [[Matthew Carley]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Ardie Savea]] (NZL)
| notas = [[Sam Whitelock]] word die eerste Nieu-Seelandse rugbyspeler wat in sy 149ste toetswedstryd speel. Dit is ook die naasmeeste in dié tyd ná die Wallieser [[Alun Wyn Jones]] (158 vir Wallis en twaalf vir die [[Britse en Ierse Leeus]]).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/news/sam-whitelock-breaks-all-blacks-appearance-record-against-italy-160318 |title=Sam Whitelock breaks All Blacks appearance record against Italy |publisher=Rugby World |author=Josh Graham |date=29 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Aaron Smith]] (NZL) teken ’n driekuns aan.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 5 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 73–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28798 Verslag]
| weg = {{URUru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian McKenzie]] (2), [[Richie Mo’unga]], [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (2), [[Cam Roigard]], [[Fletcher Newell]], [[Leicester Fainga’anuku]] (3), [[Tamaiti Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (5), [[Damian McKenzie]] (2), [[Beauden Barrett]] (2)
| wegpunte =
| stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]]
| bywoning = 57 083
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Damian McKenzie]] (NZL)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862923/rugby-world-cup-2023-new-zealand-uruguay-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: New Zealand v Uruguay |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Sam Whitelock]] (NZL) word slegs die tweede rugbyspeler wat in sy 150ste toetswedstryd speel en die eerste wat in 23 rugbywêreldbekerwedstryde verskyn.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/873651/new-zealand-announce-squad-to-play-uruguay |title=Whitelock to break RWC record – New Zealand name team to play Uruguay |publisher=rugbyworldcup.com |date=5 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Leicester Fainga’anuku]] (NZL) teken ’n driekuns aan.''
* ''Nadat Uruguay geen punte kon aanteken nie, word dit die eerste rugbywêreldbekertoernooi waartydens vyf spanne geen punte kon aanteken nie.''
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67021820 |title=New Zealand 73–0 Uruguay: All Blacks reach Rugby World Cup quarter-finals with 11-try win |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=5 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 6 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 60–7
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28799 Verslag]
| weg = {{ITAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian Penaud]] (2), [[Louis Bielle-Biarrey]], [[Thomas Ramos]], [[Matthieu Jalibert]], [[Peato Mauvaka]], [[Yoram Moefana]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Thomas Ramos]] (6), [[Melvyn Jaminet]]<br />'''Strafdoele:''' [[Thomas Ramos]], [[Melvyn Jaminet]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Manuel Zuliani]]<br />'''Doelskop:''' [[Tommaso Allan]]
| stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]]
| bywoning = 58 102
| skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Gregory Alldritt]] (Fra)
| notas = [[Simone Ferrari]] en [[Luca Morisi]] (albei Ita) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/873770/italy-announce-squad-to-play-france |title=New front row, reshuffled backline – Italy name team to play France |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Frankryk se grootste oorwinning oor Italië in dié tyd.''
* <span style="color:green">''Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67032236 |title=France 60–7 Italy: Hosts earn crushing win to reach World Cup quarter-finals |publisher=[[BBC]] |author=Emma Smith |date=6 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/oct/06/rugby-world-cup-damien-penaud-leads-rout-of-italy-as-france-confirm-progress-in-style |title=Damien Penaud leads eight-try rout of Italy as France confirm progress in style |publisher=[[The Guardian]] |author=Luke McLaughlin |date=6 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep B ====
[[Lêer:Match Écosse - Afrique du Sud au Vélodrome de Marseille, 10 septembre 2023 19.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Suid-Afrika en Skotland op 10 September]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{IRLru}}
|4||4||0||0||190||46||+144||27||3||'''19'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{RSAru}}
|4||3||0||1||151||34||+117||22||3||'''15'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;"|{{SCOru}}
|4||2||0||2||146||71||+75||21||2||'''10'''
|-
|style="text-align:left;"|{{TGAru}}
|4||1||0||3||96||177||–81||13||1||'''5'''
|-
|style="text-align:left;"|{{ROMru}}
|4||0||0||4||32||287||–255||4||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 September 2023
| tyd = 15:30 (MEST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 82–8
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28768 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Jamison Gibson-Park]], [[Hugo Keenan]], [[Tadhg Beirne]] (2), [[Bundee Aki]] (2), [[Johnny Sexton]] (2), [[Rob Herring]], [[Peter O’Mahony]] (2), [[Joe McCarthy]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (7), [[Jack Crowley]] (4)
| wegpunte = '''Drie:''' [[Gabriel Rupanu]]<br />'''Strafdoel:''' [[Gabriel Rupanu]]<br />'''Kaart:''' [[Marius Simionescu]] {{Geelkaart|31|41}}
| stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]]
| bywoning = 41 170
| skeidsregter = [[Nika Amasjoekeli]] ([[Georgiese Rugbyunie|GEO]])
| speler van die wedstryd = [[Peter O’Mahony]] (Irl)
| notas = Dit is Ierland se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66754098 |title=Rugby World Cup: Ireland 82–8 Romania – Johnny Sexton stars as Irish score 12 tries |publisher=[[BBC]] |author=Matt Gault |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is ook Ierland se grootste oorwinning oor Roemenië in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/ireland-romania-rugby-world-cup-match-report |title=Sexton shines as Ireland start Rugby World Cup with 12-try rout of Romania |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Aylwin |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 September 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 18–3
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28772 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Pieter-Steph du Toit]], [[Kurt-Lee Arendse]]<br />'''Doelskop:''' [[Faf de Klerk]]<br />'''Strafdoele:''' [[Manie Libbok]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Finn Russell]]
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 63 586
| skeidsregter = [[Angus Gardner]] ([[Rugby Australia|AUS]])
| speler van die wedstryd = [[Manie Libbok]] (RSA)
| notas = [[Faf de Klerk]] (RSA) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/sport/rugby/rugby-world-cup-2023/faf-de-klerk-hits-50-cap-milestone-for-springboks-against-scotland/ |title=Faf de Klerk hits 50-cap milestone for Springboks against Scotland |publisher=The South African |author=Luke Menezies |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 16 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 59–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28778 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Tadhg Beirne]], [[Caelan Doris]], [[Mack Hansen]], [[Johnny Sexton]], [[James Lowe]], [[Bundee Aki]] (2), [[Rob Herring]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (4), [[Ross Byrne]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Johnny Sexton]]<br />'''Kaart:''' [[Peter O’Mahony]] {{Geelkaart|43|53}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Vaea Fifita]]<br />'''Doelskop:''' [[William Havili]]<br />'''Strafdoele:''' [[William Havili]] (3)
| stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]]
| bywoning = 31 673
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Bundee Aki]] (Irl)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd tussen Ierland en Tonga sedert die heel eerste 1987-toernooi, toe hulle mekaar in die groepfase ontmoet het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849109/rugby-world-cup-2023-ireland-tonga-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Ireland v Tonga |publisher=rugbyworldcup.com |date=15 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Johnny Sexton oortref [[Ronan O’Gara]] se vorige rekord van 1083 punte en word Ierland se beste puntemaker.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/johnny-sexton-ronan-ogara-ireland-points-record-b2412862.html |title=Johnny Sexton passes Ronan O’Gara as all-time leading Irish points scorer |publisher=The Independent |author=Harry Latham-Coyle |date=16 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 17 September 2023
| tyd = 15:00 (MEST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 76–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28779 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Cobus Reinach]] (3), [[Makazole Mapimpi]] (3), [[Damian Willemse]], [[Deon Fourie]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Grant Williams]] (2), [[Willie le Roux]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Damian Willemse]] (5), [[Faf de Klerk]] (2)
| wegpunte =
| stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]]
| bywoning = 38 789
| skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]])
| speler van die wedstryd = [[Makazole Mapimpi]] (RSA)
| notas = [[Cobus Reinach]] en [[Makazole Mapimpi]] (albei RSA) teken ’n driekuns aan.''
* ''Suid-Afrika behaal die vinnigste offensiewe bonuspunt in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd, toe hulle die vierde drie ná elf minuut en 13 sekondes ná die afskop kon druk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ultimaterugby.com/news/south-africa%27s-break-record-for-fastest-ever-try-bonus-point%21-%7C-rugby-world-cup-2023/652235 |title=South Africa's break record for FASTEST ever try bonus point! – Rugby World Cup 2023 |publisher=Ultimate Rugby |date=19 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 8–13
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28787 Verslag]
| weg = {{IRLru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Cheslin Kolbe]]<br />'''Strafskop:''' [[Manie Libbok]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Mack Hansen]]<br />'''Doelskop:''' [[Johnny Sexton]]<br />'''Strafdoele:''' [[Johnny Sexton]], [[Jack Crowley]]
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 78 542
| skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Bundee Aki]] (Irl)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne, asook die eerste toetswedstryd op ’n neutrale plek.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/23/south-africa-ireland-rugby-world-cup-match-report |title=Sexton steers Ireland to victory as South Africa pay penalty for poor kicking |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=23 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Peter O’Mahony]] speel in sy 100ste toetswedstryd (99 vir Ierland en een vir die [[Britse en Ierse Leeus]]).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/866861/ireland-announce-squad-to-play-south-africa |title=O'Mahony and Aki set for landmark caps – Ireland name team to play South Africa |publisher=rugbyworldcup.com |date=21 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Bundee Aki]] (Irl) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/gallery/bundee-aki-set-for-50th-cap/ |title=Bundee Aki Set For 50th Cap |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=21 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 24 September 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 45–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28788 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[George Turner]], [[Duhan van der Merwe]], [[Kyle Steyn]], [[Rory Darge]], [[George Horne]], [[Blair Kinghorn]], [[Darcy Graham]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Finn Russell]] (5)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Solomone Kata]], [[Ben Tameifuna]]<br />'''Doelskoppe:''' [[William Havili]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[William Havili]]<br />'''Kaarte:''' [[Afusipa Taumoepeau]] {{Geelkaart|34|44}}, [[Vaea Fifita]] {{Rooikaart|0|77}}
| stadion = [[Allianz Riviera|Stade de Nice]], [[Nice]]
| bywoning = 33 189
| skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Duhan van der Merwe]] (Sko)
| notas = [[Patrick Pellegrini]] (Tga) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-union/2023/09/24/from-level-5-club-rugby-tonga-fly-half-scotland-pellegrini/ |title=The incredible journey of Pat Pellegrini: From level 5 club rugby to playing for Tonga at World Cup |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Daniel Schofield |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Adam Coleman]] het sy debuut vir Tonga gemaak, nadat hy voorheen tussen 2016 en 2019 in 36 toetswedstryde vir Australië uitgedraf en sy laaste toetswedstryd vir die Wallabies tydens die 2019-toernooi gemaak het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/former-wallaby-coleman-set-make-tonga-debut-against-scotland-2023-09-22/ |title=Former Wallaby Coleman set to make Tonga debut against Scotland |publisher=[[Reuters]] |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Vaea Fifita]] (Tga) ontvang in die 77ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Skot [[Finn Russel]] uitgevoer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby-world-cup-2023/300976912/rugby-world-cup-exall-black-vaea-fifita-red-carded-during-tongas-loss-to-scotland |title=Rugby World Cup: Ex-All Black Vaea Fifita red carded during Tonga's loss to Scotland |publisher=Stuff |date=25 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 30 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{SCOru-r}}
| telling = 84–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28795 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Hamish Watson]], [[Ali Price]], [[Darcy Graham]] (4), [[Matt Fagerson]], [[Chris Harris]], [[Ollie Smith]], [[Ben Healy]], [[Johnny Matthews]], [[Rory Darge]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ben Healy]] (11), [[George Horne]]
| wegpunte = '''Kaarte:''' [[Robert Irimescu]] {{Geelkaart|29|39}}, [[Florian Rosu]] {{Geelkaart|31|41}}, [[Marius Simionescu]] {{Geelkaart|38|48}}
| stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]]
| bywoning = 46 516
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Darcy Graham]] (Sko)
| notas = [[Johnny Matthews]] (Sko) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://glasgowwarriors.org/matthews-in-line-for-scotland-debut/ |title=Matthews in line for Scotland debut |publisher=Glasgow Warriors |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Darcy Graham]] teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.''
* ''Dit is Skotland se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://scottishrugby.org/fixtures-and-results/internationals/2023-24/2023-rugby-world-cup/scotland-v-romania/ |title=Scotland v Romania |publisher=[[Skotse Rugbyunie]] |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is ook Skotland se grootste oorwinning oor Roemenië in dié tyd.''
* ''Skotland word die eerste span wat daarin slaag om vir die sesde keer in ’n rugbywêreldbekerwedstryd geen punte af te staan nie.''
* <span style="color:red">''Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66974102 |title=Scotland 84–0 Romania: Darcy Graham scores four tries as Scots set up Ireland decider |publisher=[[BBC]] |author=Tom English |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 1 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{RSAru-r}}
| telling = 49–18
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28797 Verslag]
| weg = {{TGAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Cobus Reinach]], [[Canan Moodie]], [[Deon Fourie]], [[Jesse Kriel]], [[Willie le Roux]], [[Marco van Staden]], [[Kwagga Smith]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]] (4), [[Manie Libbok]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Ben Tameifuna]], [[Fine Inisi]], [[Patrick Pellegrini]]<br />'''Strafdoel:''' [[William Havili]]
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 60 387
| skeidsregter = [[Luke Pearce]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Deon Fourie]] (RSA)
| notas = <span style="color:red">Tonga is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66977394 |title=South Africa 49–18 Tonga: World champions edge towards quarter-finals with bonus-point win |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=1 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 7 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 36–14
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28802 Verslag]
| weg = {{SCOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[James Lowe]], [[Hugo Keenan]] (2), [[Iain Henderson]], [[Dan Sheehan]], [[Garry Ringrose]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Ewan Ashman]], [[Ali Price]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Finn Russell]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Ollie Smith]] {{Geelkaart|42|52}}
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 78 459
| skeidsregter = [[Nic Berry]] ([[Rugby Australia|AUS]])
| speler van die wedstryd = [[Jamison Gibson-Park]] (Irl)
| notas = [[Blair Kinghorn]] (Sko) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://scottishrugby.org/kinghorn-reaches-half-century-as-scotland-team-named-for-final-pool-b-encounter/ |title=Kinghorn reaches half-century as Scotland team named for final Pool B encounter |publisher=[[Skotse Rugbyunie]] |date=5 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Peter O’Mahony]] word die tiende Ierse rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/ireland-peter-o-mahony-munster-john-hayes-irish-rugby-b2425045.html |title=Peter O’Mahony targets more Ireland milestones as he reaches 100 caps |publisher=The Independent |author=Ed Elliot |date=5 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Ierland en Suid-Afrika vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/oct/07/ireland-scotland-rugby-world-cup-match-report |title=Hugo Keenan’s double helps Ireland march on and knock out Scotland |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Skotland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67043564 |title=Rugby World Cup: Ireland 36–14 Scotland –x Imperious Irish crush Scots to reach quarter-finals |publisher=[[BBC]] |author=Tom English |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 8 Oktober 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{TGAru-r}}
| telling = 45–24
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28804 Verslag]
| weg = {{ROMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Solomone Kata]] (2), [[George Moala]], [[Afusipa Taumoepeau]], [[Sione Vailanu]], [[Pita Ahki]], [[Kyren Taumoefolau]]<br />'''Doelskoppe:''' [[William Havili]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Halaleva Fifita]] {{Geelkaart|32|42}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Cristi Boboc]], [[Florin Surugiu]], [[Marius Simionescu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Alin Conache]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Alin Conache]]<br />'''Kaart:''' [[Alin Conache]] {{Geelkaart|69|79}}
| stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]]
| bywoning = 45 042
| skeidsregter = [[Angus Gardner]] ([[Rugby Australia|AUS]])
| speler van die wedstryd = [[George Moala]] (Tga)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/870766/rugby-world-cup-2023-tonga-romania-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Tonga v Romania |publisher=rugbyworldcup.com |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Tonga se meeste punte in ’n rugbywêreldbekerwedstryd in dié tyd, asook hulle grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/tonga-claim-their-biggest-ever-rugby-world-cup-win-over-gutsy-but-winless-romania |title=Tonga claim their biggest-ever Rugby World Cup victory over gutsy but winless Romania |publisher=Planet Rugby |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Roemenië staan met 287 punte en 43 drieë die meeste deur enige span in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi af.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/tonga-romania-rugby-world-cup-15c4d0089cd7536a2164cc259b809944 |title=Tonga ends Rugby World Cup with win against Romania |publisher=AP News |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep C ====
[[Lêer:Matmut Atlantique Wales vs Fiji.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Wallis en Fidji op 10 September]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{WALru}}
|4||4||0||0||143||59||+84||17||3||'''19'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{FIJru}}
|4||2||0||2||88||83||+5||9||3||'''11'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;"|{{AUSru}}
|4||2||0||2||90||91||–1||11||3||'''11'''
|-
|style="text-align:left;"|{{PORru}}
|4||1||1||2||64||103||–39||8||0||'''6'''
|-
|style="text-align:left;"|{{GEOru}}
|4||0||1||3||64||113||–49||7||1||'''3'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 September 2023
| tyd = 18:00 (MEST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 35–15
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28769 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Jordan Petaia]], [[Mark Nawaqanitawase]], [[Ben Donaldson]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Ben Donaldson]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Ben Donaldson]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Loeka Iwanisjwili]], [[Beka Gigasjwili]]<br />'''Doelskop:''' [[Tedo Abzhandadse]]<br />'''Strafdoel:''' [[Loeka Matkawa]]<br />'''Kaart:''' [[Miriani Modebadse]] {{Geelkaart|42|52}}
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 75 770
| skeidsregter = [[Luke Pearce]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Ben Donaldson]] (Aus)
| notas = [[Taniela Tupou]] (Aus) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849628/australia-announcement-squad-to-play-georgia |title=Tupou wins 50th cap – Australia name team to play Georgia |publisher=rugbyworldcup.com |date=7 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 32–26
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28773 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Josh Adams]], [[George North]], [[Louis Rees-Zammit]], [[Elliot Dee]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Biggar]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Corey Domachowski]] {{Geelkaart|68|78}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Waisea Nayacalevu]], [[Lekima Tagitagivalu]], [[Josua Tuisova]], [[Mesake Doge]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frank Lomani]] (2), [[Teti Tela]]<br />'''Kaart:''' [[Lekima Tagitagivalu]] {{Geelkaart|64|74}}
| stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]]
| bywoning = 41 274
| skeidsregter = [[Matthew Carley]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Dan Biggar]] (Wal)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 16 September 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 28–8
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28777 Verslag]
| weg = {{PORru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Louis Rees-Zammit]], [[Dewi Lake]], [[Jac Morgan]], [[Taulupe Faletau]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Leigh Halfpenny]] (3), [[Sam Costelow]]<br />'''Kaart:''' [[Johnny Williams]] {{Geelkaart|26|36}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Nicolas Martins]]<br />'''Strafdoel:''' [[Samuel Marques]]<br />'''Kaart:''' [[Vincent Pinto]] {{Rooikaart|0|77}}
| stadion = [[Allianz Riviera|Stade de Nice]], [[Nice]]
| bywoning = 28 700
| skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Jac Morgan]] (Wal)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne, hoewel hulle vroeër in ’n rugbywêreldbekerkwalifiseringswedstryd ontmoet het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66778036 |title=Rugby World Cup: When Wales' class of 1994 put 100 points on Portugal |publisher=[[BBC]] |author=Gareth Griffiths |date=14 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Tomos Williams]] (Wal) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cardiffrugby.wales/news/tomos-williams-set-to-win-50th-wales-cap-against-portugal |title=Tomos Williams set to win 50th Wales cap against Portugal |publisher=[[Cardiff Blues]] |date=13 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Vincent Pinto]] (Por) ontvang in die 77ste minuut ’n rooikaart omdat hy tydens ’n vangpoging die Wallieser [[Josh Adams]] met sy voet in die gesig getref het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/portugal-star-banned-after-controversial-red-card-for-flying-kick |title=Portugal star banned after controversial red card for flying kick |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=19 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 17 September 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 15–22
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28780 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Mark Nawaqanitawase]], [[Suli Vunivalu]]<br />'''Doelskop:''' [[Ben Donaldson]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ben Donaldson]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Josua Tuisova]]<br />'''Doelskop:''' [[Simione Kuruvoli]]<br />'''Strafdoele:''' [[Simione Kuruvoli]] (4), [[Frank Lomani]]
| stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]]
| bywoning = 41 294
| skeidsregter = [[Andrew Brace]] ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|IRL]])
| speler van die wedstryd = [[Josua Tuisova]] (Fij)
| notas = Dit is Fidji se eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit oor Australië en hulle eerste sedert die 18–16-wegoorwinning in 1954.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66839029 |title=Australia 15–22 Fiji: Flying Fijians beat the Wallabies for the first time at Rugby World Cup |publisher=[[BBC]] |author=Joe Rindl |date=17 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is ook Fidji se grootste oorwinning oor Australië in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/17/australia-fiji-rugby-world-cup-match-report |title=Simione Kuruvoli inspires Fiji to landmark World Cup win over Australia |publisher=[[The Guardian]] |author=Andy Bull |date=17 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis ly al die vier [[Die Rugbykampioenskap|Rugbykampioenskapspanne]] ’n nederlaag in ’n groepwedstryd.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2023
| tyd = 14:00 (MEST)
| tuis = {{GEOru-r}}
| telling = 18–18
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28785 Verslag]
| weg = {{PORru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Akaki Taboetsadse]], [[Tengizi Zamtaradse]]<br />'''Doelskop:''' [[Tedo Abzhandadse]]<br />'''Strafdoele:''' [[Tedo Abzhandadse]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Raffaele Storti]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[Samuel Marques]]<br />'''Strafdoele:''' [[Samuel Marques]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Francisco Fernandes]] {{Geelkaart|37|47}}
| stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]]
| bywoning = 31 889
| skeidsregter = [[Paul Williams]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Jerónimo Portela]] (Por)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref name="GEOvPOR">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849473/rugby-world-cup-2023-georgia-portugal-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Georgia v Portugal |publisher=rugbyworldcup.com |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Giorgi Kweseladse]] en [[Nodar Tcheisjwili]] (albei Geo) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''<ref name="GEOvPOR" />
* ''Dit is die vierde rugbywêreldbekerwedstryd wat gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/georgia-bemoan-second-half-collapse-against-portugal-2023-09-23/ |title=Georgia bemoan second-half collapse against Portugal |publisher=[[Reuters]] |date=23 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 24 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 40–6
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28789 Verslag]
| weg = {{AUSru}}
| tuispunte = '''Driee:''' [[Gareth Davies]], [[Nick Tompkins]], [[Jac Morgan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]], [[Gareth Anscombe]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gareth Anscombe]] (6)<br />'''Skepdoel:''' [[Gareth Anscombe]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Ben Donaldson]] (2)
| stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]]
| bywoning = 55 296
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Gareth Anscombe]] (Wal)
| notas = [[Adam Beard]] (Wal) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/wales-name-side-to-face-wallabies-team-beard-2023922 |title=Lock Beard to win 50th cap as Wales name side to face Wallabies |publisher=[[Rugby Australia]] |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Wallis se grootste oorwinning oor Australië in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.itv.com/news/wales/2023-09-24/wales-v-australia-live-updates-as-gatlands-men-take-on-the-wallabies |title=Wales 40–6 Australia: Record win sends Warren Gatland's side through to the World Cup knockouts |publisher=ITV News |author=Matt Southcombe |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is ook Australië se grootste rugbywêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/24/wales-australia-rugby-world-cup-match-report |title=Gareth Anscombe helps Wales sail into quarter-finals after easy Australia win |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Vir die eerste keer ly Australië agtereenvolgende rugbywêreldbekernederlae.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.standard.co.uk/sport/rugby/wales-vs-australia-rugby-world-cup-result-2023-b1109123.html |title=Wales 40–6 Australia: Wallabies fall to record-breaking Rugby World Cup defeat on dream night for the Welsh |publisher=Evening Standard |author=Andrew Baldock |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''As gevolg van hierdie nederlaag val Australië op die tiende plek van [[Wêreldrugby]] se wêreldranglys, hulle laagste plek in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/870011/australia-fall-to-new-low-in-world-rugby-mens-rankings-powered-by-capgemini |title=Australia fall to new low in World Rugby Men’s Rankings powered by Capgemini |publisher=rugbyworldcup.com |date=25 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Wallis vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66905617 |title=Wales 40–6 Australia: Warren Gatland's side hammer Wallabies to seal World Cup quarter-final spot |publisher=[[BBC]] |author=Gareth Griffiths |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 30 September 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{FIJru-r}}
| telling = 17–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28794 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Waisea Nayacalevu]], [[Vinaya Habosi]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frank Lomani]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Frank Lomani]]<br />'''Kaarte:''' [[Semi Radradra]] {{Geelkaart|41|51}}, [[Josua Tuisova]] {{Geelkaart|79|80+}}
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Loeka Matkawa]] (2), [[Dawit Niniasjwili]] (2)
| stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]]
| bywoning = 39 862
| skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Levani Botia]] (Fij)
| notas = [[Irakli Aptsiauri]] (Geo) het sy toetsdebuut gemaak.''
* <span style="color:red">''Georgië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66972971 |title=Fiji 17–12 Georgia: Below-par Pacific Islanders close in on World Cup quarter-finals |publisher=[[BBC]] |author=Mantej Mann |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 1 Oktober 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{AUSru-r}}
| telling = 34–14
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28796 Verslag]
| weg = {{PORru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Richard Arnold ]], [[David Porecki]], [[Angus Bell]], [[Fraser McReight]], [[Marika Koroibete]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ben Donaldson]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Ben Donaldson]]<br />'''Kaarte:''' [[Matt Faessler]] {{Geelkaart|59|69}}, [[Samu Kerevi]] {{Geelkaart|61|71}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Pedro Bettencourt]], [[Rafael Simões]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Samuel Marques]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Pedro Bettencourt]] {{Geelkaart|15|25}}
| stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]]
| bywoning = 41 342
| skeidsregter = [[Nika Amasjoekeli]] ([[Georgiese Rugbyunie|GEO]])
| speler van die wedstryd = [[Rob Valetini]] (Aus)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862921/rugby-world-cup-2023-australia-portugal-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Australia v Portugal |publisher=rugbyworldcup.com |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Portugal is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66978581 |title=Australia 34–14 Portugal: Wallabies keep slim Rugby World Cup knockout hopes alive with win |publisher=[[BBC]] |author=Joe Rindl |date=1 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 7 Oktober 2023
| tyd = 15:00 (MEST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 43–19
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28800 Verslag]
| weg = {{GEOru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Tomas Francis]], [[Liam Williams]], [[Louis Rees-Zammit]] (3), [[George North]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Sam Costelow]] (5)<br />'''Strafdoel:''' [[Sam Costelow]]<br />'''Kaart:''' [[Taine Basham]] {{Geelkaart|71|80+}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Merab Sjarikadse]], [[Vano Karkadse]], [[Dawit Niniasjwili]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Loeka Matkawa]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Dawit Niniasjwili]] {{Geelkaart|71|80+}}
| stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]]
| bywoning = 33 580
| skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]])
| speler van die wedstryd = [[Tommy Reffell]] (Wal)
| notas = [[Louis Rees-Zammit]] teken ’n driekuns aan.''
* ''Wallis beëindig die groepfase vir die tweede agtereenvolgende keer as groepwenner, die eerste keer wat hulle daarin kon slaag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.itv.com/news/wales/2023-10-08/rugby-world-cup-what-next-for-wales |title=Rugby World Cup: What next for Wales after topping pool? |publisher=ITV |author=Will Hardy |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 8 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FIJru-r}}
| telling = 23–24
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28805 Verslag]
| weg = {{PORru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Levani Botia]], [[Mesake Doge]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frank Lomani]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Frank Lomani]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Levani Botia]] {{Geelkaart|50|60}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Raffaele Storti]], [[Francisco Fernandes]], [[Rodrigo Marta]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Samuel Marques]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Samuel Marques]]
| stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]]
| bywoning = 32 223
| skeidsregter = [[Luke Pearce]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Nicolas Martins]] (Por)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/870771/rugby-world-cup-2023-fiji-portugal-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Fiji v Portugal |publisher=rugbyworldcup.com |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is Portugal se meeste punte en drieë in ’n rugbywêreldbekerwedstryd in dié tyd.''
* ''Dit is Portugal se eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit en ook hulle eerste oorwinning oor ’n Stille Oseaan-[[eilandstaat]].''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/oct/08/fiji-portugal-rugby-world-cup-match-report |title=Fiji squeeze into quarter-final against England despite defeat by Portugal |publisher=[[The Guardian]] |author=Gerard Meagher |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Fidji vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66994397 |title=Fiji 23–24 Portugal: England to face Fiji in Rugby World Cup quarter-final |publisher=[[BBC]] |author=Phil Cartwright |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Fidji vorder vir die eerste keer sedert die 2007-toernooi en vir die derde keer in hulle geskiedenis tot die uitklopfase.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/england-v-fiji-live-updates-rugby-world-cup-2023-quarter-final-kickoff-time-how-to-watch-in-new-zealand/5KFYZRV44NHRDIX3IT7DFKTIUE/ |title=England v Fiji result, Rugby World Cup 2023 quarter-final: England deny Fiji comeback to book semifinal spot |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=15 Oktober 2023 |accessdate=23 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240223045813/https://www.nzherald.co.nz/sport/england-v-fiji-live-updates-rugby-world-cup-2023-quarter-final-kickoff-time-how-to-watch-in-new-zealand/5KFYZRV44NHRDIX3IT7DFKTIUE/ |archive-date=23 Februarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''Met hierdie nederlaag word Fidji ná Frankryk tydens die 2011-toernooi die tweede span wat ten spyte van twee nederlae die uitklopfase gehaal het.''
* <span style="color:red">''Australië is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/fiji-advance-despite-loss-portugal-australia-out-2023-10-08/ |title=Fiji advance despite loss to Portugal, Australia out |publisher=[[Reuters]] |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Australië versuim vir die eerste keer om die uitklopfase van ’n rugbywêreldbekertoernooi te haal en word ná Engeland in 2015 die tweede voormalige kampioen wat nie tot die uitklopfase kon vorder nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/rugby-union/fiji-vs-portugal/106099 |title=Fiji 23–24 Portugal: England quarter-final and Australia elimination confirmed despite shock Rugby World Cup result |publisher=[[Sky News]] |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Groep D ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=165|Span
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P v|Punte vir}}
!width=25|{{Afkorting|P t|Punte teen}}
!width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}}
!width=25|{{Afkorting|D v|Drieë vir}}
!width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{ENGru}}
|4||4||0||0||150||39||+111||17||2||'''18'''
|- style="background:#cfc"
|style="text-align:left;"|{{ARGru}}
|4||3||0||1||127||69||+58||15||2||'''14'''
|- style="background:#ffc"
|style="text-align:left;"|{{JPNru}}
|4||2||0||2||109||107||+2||12||1||'''9'''
|-
|style="text-align:left;"|{{SAMru}}
|4||1||0||3||92||75||+17||11||3||'''7'''
|-
|style="text-align:left;"|{{CHIru}}
|4||0||0||4||27||215||–188||4||0||'''0'''
|}
{{rugbywedstryd
| datum = 9 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 27–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28770 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[George Ford]] (6)<br />'''Skepdoele:''' [[George Ford]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Tom Curry]] {{Rooikaart|0|3}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Rodrigo Bruni]]<br />'''Doelskop:''' [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Strafoel:''' [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Kaart:''' [[Santiago Carreras]] {{Geelkaart|9|19}}
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 63 118
| skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]])
| speler van die wedstryd = [[George Ford]] (Eng)
| notas = [[Tom Curry]] ontvang in die derde minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Argentyn [[Juan Cruz Mallía]] uitgevoer het. Daarmee word hy die eerste Engelse speler wat ’n rooikaart in ’n rugbywêreldbekerwedstryd ontvang.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66765685 |title=Tom Curry: England flanker sent off against Argentina following 'bunker' review |publisher=[[BBC]] |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit is ook die vinnigste rooikaart in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd en die eerste ooit wat in die toernooigeskiedenis gewys is ná die gebruik van Wêreldrugby se vuilspelhersieningsproses.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/englands-tom-curry-red-carded-2-minutes-into-world-cup-opener/ |title=England's Tom Curry red carded 2 minutes into World Cup Pool D opener |publisher=Rugbypass |author=Ian Cameron |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[George Ford]] word ná [[Jonny Wilkinson]] tydens die 2003-toernooi teen Frankryk die tweede Engelse rugbyspeler wat drie skepdoele tydens ’n toetswedstryd aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/watch-george-ford-rockets-over-three-drop-goals-in-world-cup-opener |title=WATCH: George Ford rockets over THREE drop goals in World Cup opener |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 10 September 2023
| tyd = 13:00 (MEST)
| tuis = {{JPNru-r}}
| telling = 42–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28771 Verslag]
| weg = {{CHIru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Amato Fakatava]] (2), [[Jone Naikabula]], [[Michael Leitch]], [[Ryoto Nakamura]], [[Warner Dearns]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rikiya Matsuda]] (6)<br />'''Kaart:''' [[Dylan Riley]] {{Geelkaart|46|56}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Rodrigo Fernandez]], [[Alfonso Escobar]]<br />'''Doelskop:''' [[Santiago Videla]]<br />'''Kaarte:''' [[Matías Dittus]] {{Geelkaart|24|34}}, [[Martín Sigren]] {{Geelkaart|37|47}}
| stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]]
| bywoning = 30 187
| skeidsregter = [[Nic Berry]] ([[Rugby Australia|AUS]])
| speler van die wedstryd = [[Amato Fakatava]] (Jpn)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/848956/rugby-world-cup-2023-japan-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Japan v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Dit was ook Chili se eerste rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/chile-rugby-world-cup-torrealba-2897d8530015d9806bd2f30accf811ba |title=Chile savoring every moment of Rugby World Cup debut. Even a big defeat. |publisher=AP News |author=Steve Douglas |date=12 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Keita Inagaki]] (Jpn) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyasia247.com/japan-vs-chile-preview-rwc-2023-pool-d-pool-match/ |title=Japan vs Chile Preview – RWC 2023 Pool D Pool Match |publisher=Rugby Asia 24/7 |date=10 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 16 September 2023
| tyd = 15:00 (MEST)
| tuis = {{SAMru-r}}
| telling = 43–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28776 Verslag]
| weg = {{CHIru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Duncan Paia’aua]], [[Jonathan Taumateine]], [[Fritz Lee]], [[Sama Malolo]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Christian Leali’ifano]] (2), [[Lima Sopoaga]]<br />'''Strafdoele:''' [[Christian Leali’ifano]] (4)<br />'''Kaarte:''' [[Ulupano Junior Seuteni]] {{Geelkaart|5|15}}, [[Ereatara Enari]] {{Geelkaart|63|73}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Matías Dittus]]<br />'''Doelskop:''' [[Santiago Videla]]<br />'''Strafdoel:''' [[Matias Garafulic]]<br />'''Kaarte:''' [[Alfonso Escobar]] {{Geelkaart|62|72}}, [[Esteban Inostroza]] {{Geelkaart|71|80+}}
| stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]]
| bywoning = 39 291
| skeidsregter = [[Paul Williams]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Theo McFarland]] (Sam)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/samoa-v-chile-preview-pacific-islanders-to-win-compelling-world-cup-clash |title=Samoa v Chile preview: Pacific Islanders to win compelling World Cup clash |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=15 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Benjamín Videla]] (Chi) het sy toetsdebuut gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/underdogs-chile-make-four-changes-samoa-game-2023-09-14/ |title=Underdogs Chile make four changes for Samoa game |publisher=[[Reuters]] |author=Lawrence White |date=14 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 17 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 34–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28781 Verslag]
| weg = {{JPNru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Lewis Ludlam]], [[Courtney Lawes]], [[Freddie Steward]], [[Joe Marchant]]<br />'''Doelskoppe:''' [[George Ford]] (4)<br />'''Strafddoele:''' [[George Ford]] (2)
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Rikiya Matsuda]] (4)
| stadion = [[Allianz Riviera|Stade de Nice]], [[Nice]]
| bywoning = 30 500
| skeidsregter = [[Nika Amasjoekeli]] ([[Georgiese Rugbyunie|GEO]])
| speler van die wedstryd = [[George Ford]] (Eng)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd tussen Engeland en Japan sedert die heel eerste 1987-toernooi, toe hulle mekaar in die groepfase ontmoet het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849164/rugby-world-cup-2023-england-japan-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: England v Japan |publisher=rugbyworldcup.com |date=16 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 22 September 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 19–10
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28784 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Doelskop:''' [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]] (3), [[Nicolás Sánchez]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[Sama Malolo]]<br />'''Doelskop:''' [[D’Angelo Leuila]]<br />'''Strafdoel:''' [[Christian Leali’ifano]]<br />'''Kaart:''' [[Duncan Paia’aua]] {{Geelkaart|1|11}}
| stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]]
| bywoning = 38 358
| skeidsregter = [[Nic Berry]] ([[Rugby Australia|AUS]])
| speler van die wedstryd = [[Emiliano Boffelli]] (Arg)
| notas = [[Ben Lam]] (Sam) het sy toetsdebuut gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/samoa-hand-ben-lam-a-start-in-tweaked-side-for-crucial-rugby-world-cup-clash-with-argentina |title=Samoa hand Ben Lam a start in tweaked side for crucial Rugby World Cup clash with Argentina |publisher=Planet Rugby |author=Adam Kyriacou |date=20 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 23 September 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 71–0
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28786 Verslag]
| weg = {{CHIru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Henry Arundell]] (5), [[Theo Dan]] (2), [[Bevan Rodd]], [[Marcus Smith]] (2), [[Jack Willis]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Owen Farrell]] (8)
| wegpunte = '''Kaart:''' [[Matías Dittus]] {{Geelkaart|44|54}}
| stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]]
| bywoning = 44 315
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Henry Arundell]] (Eng)
| notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862452/rugby-world-cup-2023-england-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: England v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Henry Arundell]] (Eng) teken ’n driekuns aan en druk vyf drieë.''
* ''Henry Arundell se vyf drieë is saam met [[Chris Latham]] (Aus) en [[Josh Lewsey]] (Eng) tydens die 2003-toernooi (teen onderskeidelik Namibië en Uruguay) die naasmeeste deur ’n enkele speler in ’n rugbywêreldbekerwedstryd ná [[Marc Ellis]] (NZL) se ses drieë teen Japan tydens die 1995-toernooi.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-union/2023/09/23/england-v-chile-rugby-world-cup-2023-live-score-updates/ |title=Henry Arundell equals England record with five tries against Chile |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Charlie Morgan |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Henry Arundell word ná [[Douglas Lambert]], Josh Lewsey en [[Rory Underwood]] ook die vierde Engelse rugbyspeler wat vyf drieë in ’n toetswedstryd druk''.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.standard.co.uk/sport/rugby/england-chile-rugby-world-cup-henry-arundell-b1109024.html |title=England 71–0 Chile: Henry Arundell equals record with five-try haul in huge Rugby World Cup win |publisher=Evening Standard |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Engeland staan vir die eerste keer in ’n rugbywêreldbekerwedstryd geen punte af nie.''
* <span style="color:red">''Chili is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66902826 |title=England 71–0 Chile: Henry Arundell scores five tries in Rugby World Cup pool game |publisher=[[BBC]] |author=Mike Henson |date=23 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 28 September 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{JPNru-r}}
| telling = 28–22
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28791 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Pieter Labuschagne]], [[Michael Leitch]], [[Kazuki Himeno]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rikiya Matsuda]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Rikiya Matsuda]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Shota Horie]] {{Geelkaart|36|46}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Seilala Lam]], [[Duncan Paia’aua]], [[Christian Leali’ifano]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Christian Leali’ifano]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Alai D’Angelo Leuila]]<br />'''Kaarte:''' [[Jonathan Taumateine]] {{Geelkaart|32|42}}, [[Ben Lam]] {{Rooikaart|0|47}}
| stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]]
| bywoning = 30 187
| skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Lomano Lemeki]] (Jpn)
| notas = [[Kenta Fukuda]] (Jpn) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2023/09/22/more-sports/rugby-world-cup-preparation/ |title=Japan players give insight into Rugby World Cup preparation |publisher=The Japan Times |author=Rich Freeman |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Ben Lam]] (Sam) ontvang in die 47ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Japanner [[Pieter Labuschagne]] uitgevoer het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/28/japan-hold-off-samoa-comeback-to-seal-englands-passage-into-quarter-finals |title=Japan hold off Samoa comeback to seal England’s passage into quarter-finals |publisher=[[The Guardian]] |author=Gerard Meagher |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:green">''Engeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66952630 |title=Japan 28–22 Samoa: Brave Blossoms' win puts England into Rugby World Cup quarter-finals |publisher=[[BBC]] |author=Emma Smith |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 30 September 2023
| tyd = 15:00 (MEST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 59–5
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28793 Verslag]
| weg = {{CHIru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Nicolás Sánchez]], [[Juan Martin Gonzalez]] (2), [[Agustín Creevy]], [[Martín Bogado]], [[Rodrigo Isgro]], [[Ignacio Ruiz]], [[Santiago Carreras]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicolás Sánchez]] (6), [[Santiago Carreras]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Kaart:''' [[Rodrigo Isgro]] {{Geelkaart|26|36}}
| wegpunte = '''Drie:''' [[Tomas Dussaillant]]
| stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]]
| bywoning = 33 963
| skeidsregter = [[Paul Williams]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Nicolás Sánchez]] (Arg)
| notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne en die eerste ontmoeting tussen twee Suid-Amerikaanse spanne in ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862914/rugby-world-cup-2023-argentina-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Argentina v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/los-pumas-power-past-neighbours-chile-in-first-all-south-american-rugby-world-cup-test |title=Los Pumas power past neighbours Chile in first all-South American Rugby World Cup Test |publisher=Planet Rugby |author=Dylan Coetzee |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Nicolás Sánchez]] word ná [[Agustín Creevy]] die tweede Argentynse rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/09/28/nicolas-sanchez-reaches-100-test-caps-for-argentina/ |title=Nicolas Sánchez Reaches 100 Test Caps for Argentina |publisher=Americas Rugby News |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 7 Oktober 2023
| tyd = 17:45 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 18–17
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28801 Verslag]
| weg = {{SAMru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Ollie Chessum]], [[Danny Care]]<br />'''Doelskop:''' [[Owen Farrell]]<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (2)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Nigel Ah-Wong]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Lima Sopoaga]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Lima Sopoaga]]<br />'''Kaart:''' [[Tumua Manu]] {{Geelkaart|66|76}}
| stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]]
| bywoning = 47 891
| skeidsregter = [[Andrew Brace]] ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|IRL]])
| speler van die wedstryd = [[Lima Sopoaga]] (Sam)
| notas = [[Owen Farrell]] oortref [[Jonny Wilkinson]] se vorige rekord van 1179 punte en word Engeland se beste puntemaker.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/owen-farrell-england-points-record-jonny-wilkinson-b2417247.html |title=Owen Farrell breaks Jonny Wilkinson’s long-standing England record |publisher=The Independent |author=Harry Latham-Coyle |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Samoa is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67041879 |title=Rugby World Cup: England 18–17 Samoa – England sneak narrow win in final pool game |publisher=[[BBC]] |author=Mike Henson |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Vir die enigste keer tydens die 2023-toernooi word die speler van die wedstryd van die verloorspan gekies.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ultimaterugby.com/news/eng-18-17-sam%3A-samoa-reaction-%28sopoaga%29/652652 |title=ENG 18–17 SAM: Samoa reaction (Sopoaga) |publisher=Ultimate Rugby |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 8 Oktober 2023
| tyd = 13:00 (MEST)
| tuis = {{JPNru-r}}
| telling = 27–39
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28803 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Amato Fakatava]], [[Naoto Saito]], [[Jone Naikabula]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rikiya Matsuda]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Rikiya Matsuda]]<br />'''Skepdoel:''' [[Lomano Lemeki]]<br />'''Kaart:''' [[Pieter Labuschagne]] {{Geelkaart|23|33}}
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Santiago Chocobares]], [[Mateo Carreras]] (3), [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Emiliano Boffelli]] (3), [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]], [[Nicolás Sánchez]]
| stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]]
| bywoning = 31 794
| skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Mateo Carreras]] (Arg)
| notas = [[Mateo Carreras]] (Arg) teken ’n driekuns aan.''
* <span style="color:green">''Argentinië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67046362 |title=Japan 27–39 Argentina: Pumas set up Wales quarter-final with thrilling win |publisher=[[BBC]] |author=Emma Smith |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* <span style="color:red">''Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-union/2023/10/08/japan-v-argentina-rugby-world-cup-2023-live-score-updates/ |title=Mateo Carreras hat-trick sets up Argentina v Wales Rugby World Cup quarter-final |publisher=[[Daily Telegraph]] |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
=== Uitklopfase ===
[[Lêer:2023 Rugby World Cup Argentina vs New Zealand 01.jpg|duimnael|Halfeindstryd tussen Argentinië en Nieu-Seeland op 20 Oktober]]
{{Wedstrydskema laatste 8
| RD1 = Kwarteindrondte
| RD2 = Halfeindrondte
| RD3 = Eindrondte
| RD1-header01 = 14 Oktober – Marseille
| RD1-team01 = {{WALru}}
| RD1-score01 = 17
| RD1-team02 = '''{{ARGru}}'''
| RD1-score02 = '''29'''
| RD1-header02 = 14 Oktober – Saint-Denis
| RD1-team03 = {{IRLru}}
| RD1-score03 = 24
| RD1-team04 = '''{{NZLru}}'''
| RD1-score04 = '''28'''
| RD1-header03 = 15 Oktober – Marseille
| RD1-team05 = '''{{ENGru}}'''
| RD1-score05 = '''30'''
| RD1-team06 = {{FIJru}}
| RD1-score06 = 24
| RD1-header04 = 15 Oktober – Saint-Denis
| RD1-team07 = {{FRAru}}
| RD1-score07 = 28
| RD1-team08 = '''{{RSAru}}'''
| RD1-score08 = '''29'''
| RD2-header01 = 20 Oktober – Saint-Denis
| RD2-team01 = {{ARGru}}
| RD2-score01 = 6
| RD2-team02 = '''{{NZLru}}'''
| RD2-score02 = '''44'''
| RD2-header02 = 21 Oktober – Saint-Denis
| RD2-team03 = {{ENGru}}
| RD2-score03 = 15
| RD2-team04 = '''{{RSAru}}'''
| RD2-score04 = '''16'''
| RD3-header01 = 28 Oktober – Saint-Denis
| RD3-team01 = {{NZLru}}
| RD3-score01 = 11
| RD3-team02 = '''{{RSAru}}'''
| RD3-score02 = '''12'''
| RD3-header02 = 27 Oktober – Saint-Denis
| RD3-team03 = {{ARGru}}
| RD3-score03 = 23
| RD3-team04 = '''{{ENGru}}'''
| RD3-score04 = '''26'''
}}
==== Kwarteindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 14 Oktober 2023
| tyd = 17:00 (MEST)
| tuis = {{WALru-r}}
| telling = 17–29
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28806 Verslag]
| weg = {{ARGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Dan Biggar]], [[Tomos Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Dan Biggar]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Joel Sclavi]], [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Emiliano Boffelli]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]] (4), [[Nicolás Sánchez]]
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 62 576
| skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) <small>vir [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])</small>
| speler van die wedstryd = [[Emiliano Boffelli]] (Arg)
| notas = Dit was Argentinië se eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit oor Wallis.
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 14 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{IRLru-r}}
| telling = 24–28
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28807 Verslag]
| weg = {{NZLru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Bundee Aki]], [[Jamison Gibson-Park]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Johnny Sexton]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Leicester Fainga’anuku]], [[Ardie Savea]], [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]], [[Jordie Barrett]]<br />'''Strafdoele:''' [[Richie Mo’unga]], [[Jordie Barrett]] (2)<br />'''Kaarte:''' [[Aaron Smith]] {{Geelkaart|37|47}}, [[Codie Taylor]] {{Geelkaart|64|74}}
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 78 845
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Ardie Savea]] (NZL)
| notas = [[Johnny Sexton]] (Irl) speel in sy laaste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby/2023/10/14/these-guys-will-go-on-and-achieve-great-things-emotional-johnny-sexton-bows-out/ |title=‘These guys will go on and achieve great things’ - Emotional Johnny Sexton bows out |publisher=The Irish Times |author=Gerry Thornley |date=14 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 15 Oktober 2023
| tyd = 17:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 30–24
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28808 Verslag]
| weg = {{FIJru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Manu Tuilagi]], [[Joe Marchant]]<br />'''Doelskop:''' [[Owen Farrell]]<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]]<br />'''Skepdoel:''' [[Owen Farrell]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Viliame Mata]], [[Peni Ravai]], [[Vilimoni Botitu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frank Lomani]], [[Simione Kuruvoli]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Frank Lomani]]
| stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]]
| bywoning = 61 863
| skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]])
| speler van die wedstryd = [[Owen Farrell]] (Eng)
| notas =
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 15 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{FRAru-r}}
| telling = 28–29
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28809 Verslag]
| weg = {{RSAru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Cyril Baille]] (2), [[Peato Mauvaka]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Thomas Ramos]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Thomas Ramos]] (3)
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Kurt-Lee Arendse]], [[Damian de Allende]], [[Cheslin Kolbe]], [[Eben Etzebeth]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Manie Libbok]] (2), [[Handré Pollard]]<br />'''Strafdoel:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Kaart:''' [[Eben Etzebeth]] {{Geelkaart|40|50}}
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 79 486
| skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Bongi Mbonambi]] (RSA)
| notas =
}}
==== Halfeindrondte ====
{{rugbywedstryd
| datum = 20 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 6–44
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28810 Verslag]
| weg = {{NZLru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]] (2)
| wegpunte = '''Driee:''' [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (3), [[Jordie Barrett]], [[Shannon Frizell]] (2), [[Aaron Smith]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Richie Mo’unga]]<br />'''Kaart:''' {{Geelkaart|65|75}} [[Scott Barrett]]
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 77 653
| skeidsregter = [[Angus Gardner]] ([[Rugby Australia|AUS]])
| speler van die wedstryd = [[Jordie Barrett]] (NZL)
| notas = [[Facundo Isa]] (Arg) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/rugby/rugby-world-cup/news/747d2eb5-64e6-4bfe-80e3-cd688a0fe46d/isa-set-for-50th-pumas-cap-in-world-cup-showdown-with-new-zealand |title=Isa set for 50th Pumas cap in World Cup showdown with New Zealand |publisher=[[SuperSport]] |date=18 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (NZL) teken ’n driekuns aan.''
* ''Will Jordan word ná [[Julian Savea]] en [[Jonah Lomu]] (almal NZL), asook [[Bryan Habana]] (RSA) die vierde rugbyspeler wat agt drieë tydens ’n enkele rugbywêreldbekertoernooi druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/will-jordan-rugby-world-cup-try-record-b2433470.html |title=Will Jordan makes Rugby World Cup history with semi-final hat-trick |publisher=The Independent |author=Jamie Braidwood |date=20 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Nadat hy in die 66ste minuut ’n geelkaart ontvang het, het [[Scott Barrett]] nie na die wedstryd teruggekeer nie, hoewel ná sy geelkaart steeds vier minuut se speeltyd oor was. Vervolgens het Nieu-Seeland die wedstryd met 14 spelers beëindig.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/all-blacks-alpha-move-in-the-latter-stages-of-world-cup-win-over-argentina |title=All Blacks ‘alpha move’ in the latter stages of World Cup win over Argentina |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=21 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Nieu-Seeland word die eerste span wat vyf eindstryde haal, nadat hulle in die 1987-, 1995-, 2011- en 2015-eindstryde verskyn het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67177704 |title=Argentina 6–44 New Zealand: All Blacks cruise into record fifth final |publisher=[[BBC]] |author=Mantej Mann |date=20 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
{{rugbywedstryd
| datum = 21 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ENGru-r}}
| telling = 15–16
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28811 Verslag]
| weg = {{RSAru}}
| tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Owen Farrell]]
| wegpunte = '''Drie:''' [[RG Snyman]]<br />'''Doelskop:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Strafdoele:''' [[Manie Libbok]], [[Handré Pollard]] (2)
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 78 098
| skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]])
| speler van die wedstryd = [[Handré Pollard]] (RSA)
| notas = Vir die eerste keer in 25 jaar het albei lande se nasionale spanne in krieket en [[rugby]] mekaar op dieselfde dag ontmoet en vir die eerste keer in rugbywêreldbekertoernooie ooit, aangesien [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] en [[Proteas|Suid-Afrika]] tydens die [[Krieketwêreldbeker 2023]] se groepfase in [[Indië]] ontmoet het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-south-africa-20th-match-1384411/match-preview |title=Both teams on the ropes ahead of heavyweight contest |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=20 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Owen Farrell]] oortref [[Jonny Wilkinson]] se vorige rekord van 1246 punte en word die naasbeste puntemaker in toetsrugby (vir beide Engeland en die [[Britse en Ierse Leeus]]) ná [[Dan Carter]] met 1598 punte.''
* ''Ná beide Australië en Nieu-Seeland in 2015, asook Engeland in 2019 word Suid-Afrika die vierde span wat vier eindstryde haal, nadat hulle in die 1995-, 2007- en 2019-eindstryde verskyn het.''
* ''Ná Australië in 2003, Engeland in 2007 en Nieu-Seeland in 2015 word Suid-Afrika ook die vierde verdedigende kampioen wat die eindstryd haal.
}}
==== Bronseindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 27 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{ARGru-r}}
| telling = 23–26
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28812 Verslag]
| weg = {{ENGru}}
| tuispunte = '''Drieë:''' [[Tomás Cubelli]], [[Santiago Carreras]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Emiliano Boffelli]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]] (2), [[Nicolás Sánchez]]
| wegpunte = '''Drieë:''' [[Ben Earl]], [[Theo Dan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Owen Farrell]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (4)
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 77 674
| skeidsregter = [[Nic Berry]] ([[Rugby Australia|AUS]])
| speler van die wedstryd = [[Sam Underhill]] (Eng)
| notas = Ná die 2007- en 2011-toernooie was dit die vierde keer tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi wat twee spanne mekaar herontmoet nadat hulle voorheen in die groepfase ook teen mekaar gespeel het.''
* ''[[Tom Curry]] (Eng) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/england-make-wholesale-changes-for-argentina-as-tom-curry-hits-50 |title=England make wholesale changes for Argentina as Tom Curry hits 50 |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=25 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Engeland wen vir die eerste keer die bronsmedalje tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67242541 |title=Argentina 23–26 England: England overcome Pumas to win Rugby World Cup bronze-medal match |publisher=[[BBC]] |author=Mike Henson |date=27 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
==== Eindstryd ====
{{rugbywedstryd
| datum = 28 Oktober 2023
| tyd = 21:00 (MEST)
| tuis = {{NZLru-r}}
| telling = 11–12
| rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28813 Verslag]
| weg = {{RSAru}}
| tuispunte = '''Drie:''' [[Beauden Barrett]]<br />'''Strafdoele:''' [[Richie Mo’unga]] (2)<br />'''Kaarte:''' {{Geelkaart|2|12}} [[Shannon Frizell]], {{Rooikaart|0|27}} [[Sam Cane]]
| wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (4)<br />'''Kaarte:''' {{Geelkaart|65|75}} [[Siya Kolisi]], {{Geelkaart|73|80+}} [[Cheslin Kolbe]]
| stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
| bywoning = 80 065
| skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]])
| speler van die wedstryd = [[Pieter-Steph du Toit]] (RSA)
| notas = Sedert die 1995-eindstryd tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika en die 2015-eindstryd tussen Australië en Nieu-Seeland is dit die derde wat tussen twee spanne van die Suidelike Halfrond beslis is.''
* ''Beide Nieu-Seeland en Suid-Afrika het die kans gehad om hulle vierde titel in te palm, ’n nuwe rekord. Albei spanne verskyn ook in die eindstryd nadat hulle ’n wedstryd tydens die groepfase verloor het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/rugby-world-cup-south-africa-pollard-c8b7cc8ceb68862d5852749a5ebd405b |title=Springboks defending Rugby World Cup title against All Blacks in rare final showdown |publisher=Associated Press |author=Jerome Pugmire |date=27 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Nieu-Seeland en Suid-Afrika word die vierde paartjie van spanne – ná Engeland en Australië (in 1991 en 2003), Frankryk en Nieu-Seeland (in 1987 en 2011), asook Engeland en Suid-Afrika (in 2007 en 2019) – wat in twee eindstryde teen mekaar te staan kom, nadat hulle ook die 1995-eindstryd beslis het.''
* ''Ná Australië in 2003 en Nieu-Seeland in 2015 word Suid-Afrika die derde verdedigende kampioen wat die eindstryd haal.''
* ''Suid-Afrika betree die wedstryd as enigste span wat voorheen nooit ’n eindstryd verloor het nie – wat ook die geval sou bly.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20231027-boks-expect-grind-against-all-black-rivals-in-world-cup-final |title=Boks expect 'grind' against All Black rivals in World Cup final |publisher=France24 |date=27 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Vir die eerste keer is ’n eindstryd deur ’n skeidsregterspan van dieselfde beheerliggaam hanteer ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]]).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/rugby-world-cup-final-referee-and-match-officials-confirmed |title=Rugby World Cup final referee and match officials confirmed |publisher=Planet Rugby |author=Colin Newboult |date=23 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Die broers [[Beauden Barrett]], [[Jordie Barrett]] en [[Scott Barrett]] het almal vir Nieu-Seeland begin, die eerste keer wat drie broers in ’n eindstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67233312 |title=Rugby World Cup 2023 final: New Zealand v South Africa – the incredible Barrett brothers |publisher=[[BBC]] |author=Mantej Mann |date=27 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''[[Sam Cane]] (NZL) ontvang in die 27ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Suid-Afrikaner [[Jesse Kriel]] uitgevoer het. Daarmee word hy die eerste speler wat ’n rooikaart in ’n eindstryd ontvang.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/all-blacks-captain-sam-cane-becomes-first-ever-player-to-be-red-carded-in-rugby-world-cup-final |title=All Blacks captain Sam Cane becomes first ever player to be red carded in Rugby World Cup final |publisher=Planet Rugby |author=Colin Newboult |date=28 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Die vier kaarte (een rooikaart en drie geelkaarte) is die meeste in dié tyd tydens ’n eindstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/rugby/rugby-world-cup/rugby-world-cup-2023-final-south-africa-beat-new-zealand-yellow-cards-history-news-reaction-sam-cane-red-card/news-story/ce3561c1132f739aac942b0299b2cf53 |title=‘Honestly fed up’: Ex-All Blacks rage at refs after card frenzy turns RWC final ‘boring as hell’ |publisher=Fox Sports |date=29 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Sam Cane se rooikaart is die agtste tydens die Rugbywêreldbeker 2023 en oortref die vorige rekord van die 2019-toernooi.''
* ''Suid-Afrika wen die eindstryd sonder om ’n drie te druk, ’n prestasie wat hulle ook tydens die 1995- en 2007-eindstryde behaal het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/new-zealand-south-africa-world-cup-final-result-b2437778.html |title=South Africa become kings of rugby with dramatic World Cup win over greatest rivals |publisher=The Independent |author=Luke Baker |date=29 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Die punteverskil is die gesamentlik minste in ’n eindstryd, saam met die 8–7-uitslag tydens die 2011-eindstryd.''
* ''Suid-Afrika word die eerste land wat die eindstryd vir ’n vierde keer kon wen en twee agtereenvolgende oorsese eindstryde. Siya Kolisi word ná die Nieu-Seelander [[Richie McCaw]] in 2015 die tweede kaptein van twee rugbywêreldbekerwenners.''<ref name="NZLvRSA" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/the-legendary-list-of-two-time-rugby-world-cup-winners |title=The LEGENDARY list of two-time Rugby World Cup winners |publisher=Planet Rugby |author=Dylan Coetzee |date=14 November 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
* ''Ná Nieu-Seeland in 2015 word Suid-Afrika ook die tweede span wat die rugbywêreldbekertitel suksesvol kon verdedig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/oct/28/south-africa-beat-new-zealand-to-win-mens-rugby-world-cup-final |title=South Africa beat New Zealand to win men’s Rugby World Cup final |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=28 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref>
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Rugbywêreldkampioen 2023
|-
|align=center|'''{{RSAru}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 20 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 2023.
[[Lêer:2023 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 2023:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#880|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Derde plek}}
{{sleutel|#07f|Vierde plek}}
{{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}}
{{sleutel|#f55|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=25|Drieë
!width=25|Doelskoppe
!width=25|Strafdoele
!width=25|Skepdoele
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{RSAru}} || B || 7 || 6 || 0 || 1 || 208 || 27 || 19 || 11 || 0
|- style="background:#880;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || A || 7 || 5 || 0 || 2 || 336 || 49 || 37 || 7 || 0
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || D || 7 || 6 || 0 || 1 || 221 || 21 || 16 || 23 || 5
|- style="background:#07f;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || D || 7 || 4 || 0 || 3 || 185 || 19 || 18 || 18 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#0d0"
| 5 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || B || 5 || 4 || 0 || 1 || 214 || 30 || 25 || 4 || 0
|- style="background:#0d0"
| 6 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || C || 5 || 4 || 0 || 1 || 160 || 19 || 16 || 10 || 1
|- style="background:#0d0"
| 7 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || A || 5 || 4 || 0 || 1 || 238 || 30 || 25 || 12 || 0
|- style="background:#0d0"
| 8 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || C || 5 || 2 || 0 || 3 || 112 || 12 || 11 || 11 || 0
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#f55"
| 9 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || C || 4 || 2 || 0 || 2 || 90 || 11 || 7 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 10 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || B || 4 || 2 || 0 || 2 || 146 || 21 || 19 || 1 || 0
|- style="background:#f55"
| 11 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || A || 4 || 2 || 0 || 2 || 114 || 15 || 15 || 3 || 0
|- style="background:#f55"
| 12 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || D || 4 || 2 || 0 || 2 || 109 || 12 || 11 || 8 || 1
|- style="background:#f55"
| 13 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || D || 4 || 1 || 0 || 3 || 92 || 11 || 8 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 14 || style="text-align:left;"|{{PORru}} || C || 4 || 1 || 1 || 2 || 64 || 8 || 6 || 4 || 0
|- style="background:#f55"
| 15 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || B || 4 || 1 || 0 || 3 || 96 || 13 || 8 || 5 || 0
|- style="background:#f55"
| 16 || style="text-align:left;"|{{URUru}} || A || 4 || 1 || 0 || 3 || 65 || 9 || 6 || 1 || 1
|- style="background:#f55"
| 17 || style="text-align:left;"|{{GEOru}} || C || 4 || 0 || 1 || 3 || 64 || 7 || 4 || 7 || 0
|- style="background:#f55"
| 18 || style="text-align:left;"|{{CHIru}} || D || 4 || 0 || 0 || 4 || 27 || 4 || 2 || 1 || 0
|- style="background:#f55"
| 19 || style="text-align:left;"|{{NAMru}} || A || 4 || 0 || 0 || 4 || 37 || 3 || 2 || 6 || 0
|- style="background:#f55"
| 20 || style="text-align:left;"|{{ROMru}} || B || 4 || 0 || 0 || 4 || 32 || 4 || 3 || 2 || 0
|- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;"
| || style="text-align:left;"|Algeheel || || 48 || || || || 2587 || 324 || 241 || 122 || 8
|}
=== Meeste punte en drieë ===
{| class="toptextcells"
| Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Punte
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Owen Farrell]]
| 75
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Thomas Ramos]]
| 74
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Emiliano Boffelli]]
| 67
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Johnny Sexton]]
| 58
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Richie Mo’unga]]
| 56
|-
| 6
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Damian McKenzie]]
| 53
|-
| 7
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[Rikiya Matsuda]]
| 46
|-
| 8
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Ben Donaldson]]
| 45
|-
| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[George Ford]]
| 41
|-
| 10
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]]
| 40
|}
| Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Drieë
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]]
| 8
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Damian Penaud]]
| 6
|-
|rowspan="6"| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Henry Arundell]]
|rowspan="6"| 5
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Bundee Aki]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Leicester Fainga’anuku]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Damian McKenzie]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Darcy Graham]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Louis Rees-Zammit]]
|-
|rowspan="3"| 9
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Louis Bielle-Biarrey]]
|rowspan="3"| 4
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Aaron Smith]]
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Cobus Reinach]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Krieketwêreldbeker 2023]]
== Notas ==
<references group="n" />
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|2023 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 2023}}
* {{en}} {{es}} {{fr}} {{ja}} [https://www.rugbyworldcup.com/2023 Amptelike webwerf van die Rugbywêreldbeker 2023]
* {{en}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20171220041202/http://france2023.ffr.fr:80/ Geargiveerde Franse kandidatuurswebwerf]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20180124182240/http://www.irishrugby.ie/ireland2023/ Geargiveerde Ierse kandidatuurswebwerf]
* {{en}} {{IMDb-titel|28656867|2023 Rugby World Cup}}
{{Rugbywêreldbekerstadions 2023}}
{{Springbokke (2023 Rugbywêreldbeker)}}
{{Navigasie Rugbywêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 2023}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Frankryk]]
[[Kategorie:Rugbykompetisies in Frankryk]]
[[Kategorie:Rugbywêreldbeker|2023]]
[[Kategorie:Sport in 2023]]
gjpiv6ujf63bxnd8rsrl7841yl63s2d
Krieketwêreldbeker 2023
0
129401
2910580
2901529
2026-06-10T12:26:58Z
Jcb
223
2910580
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Krieketwêreldbeker
| naam = Krieketwêreldbeker 2023
| beeld = Krieketwêreldbeker 2023.svg
| beeldgrote = 250px
| onderskrif = Kenteken van die Krieketwêreldbeker 2023
| vanafdatum = 5 Oktober
| totdatum = 19 November
| bestuurder = [[Internasionale Krieketraad]] (IKR)
| krieketformaat = [[Internasionale eendagwedstryd|Internasionale eendagkrieket]] (EDI)
| toernooiformaat = Groep- en uitklopfase
| gashere = {{vlagland|Indië}}
| kampioen = {{Cr-AU}}
| naaswenner = {{Cr-IN}}
| getal = 6
| deelnemers = 10 (32 kwalifiseer)
| wedstryde gespeel = 48
| bywoning = 1250307
| speler van die reeks = {{vlagikoon|Indië}} [[Virat Kohli]]
| meeste lopies = {{vlagikoon|Indië}} [[Virat Kohli]] (765)<ref name="Most_Runs">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-career/icc-cricket-world-cup-2023-24-15338 |title=Records in ICC Cricket World Cup, 2023/24 – Most runs |publisher=ESPNcricinfo |date=19 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| meeste paaltjies = {{vlagikoon|Indië}} [[Mohammed Shami]] (24)<ref name="Most_Wickets">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-most-wickets-career/icc-cricket-world-cup-2023-24-15338 |title=Records in ICC Cricket World Cup, 2023/24 – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo |date=19 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| vorige jaar = 2019
| vorige toernooi = Krieketwêreldbeker 2019
| volgende jaar = 2027
| volgende toernooi = Krieketwêreldbeker 2027
}}
Die '''Krieketwêreldbeker 2023''' ([[Engels]]: ''2023 Cricket World Cup''; [[Hindi]]: २०२३ क्रिकेट विश्व कप) is van 5 Oktober tot 19 November 2023 in [[Indië]] beslis.<ref name="Kortlys">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-cup-2023-likely-to-start-on-october-5-end-on-november-19-1364707 |title=World Cup 2023 likely to start on October 5 and end on November 19 |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=21 Maart 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die oorspronklike datums vir dié toernooi was tussen 9 Februarie tot 26 Maart 2023,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-awarded-2019-world-cup-245814 |title=England awarded 2019 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=30 April 2006 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/178260 |title=Outcomes from ICC Annual Conference week in London |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=13 Junie 2013 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-now-has-window-in-icc-future-tours-programme-1129304 |title=IPL now has window in ICC Future Tours Programme |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=12 Desember 2017 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> maar in Julie 2020 is dit na Oktober en November 2023 herskeduleer, nadat die kwalifisering weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] vertraag is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733341 |title=Men's T20 World Cup postponement FAQs |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=20 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-postpones-t20-world-cup-due-to-covid-19-pandemic-1227275 |title=ICC postpones T20 World Cup due to Covid-19 pandemic |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=20 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/2023-world-cup-india-delayed-october-november-icc-qualification-fair-1702626-2020-07-20 |title=ICC moves 2023 World Cup in India to October-November to allow longer qualification period |publisher=India Today |date=20 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Dit was die 13de [[krieketwêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse krieketwêreldkampioenskap in [[Internasionale eendagwedstryd|internasionale eendagkrieket]] (EDI) wat deur die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangebied word en die vierde in Indië. Dié land het voorheen as medegasheer van die toernooie in [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] (saam met [[Pakistan]]), [[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] (saam met Pakistan en [[Sri Lanka]]) en [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] (saam met [[Bangladesj]] en Sri Lanka) opgetree; slegs [[Engeland]] het meer toernooie gehuisves. Dit was die eerste toernooi wat geheel en al in Indië aangebied is<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.forbes.com/sites/tristanlavalette/2019/02/04/india-set-to-retain-hosting-2023-cricket-world-cup-despite-squabble-with-icc-over-23-million/ |title=India Set To Retain Hosting 2023 Cricket World Cup Despite Squabble With ICC Over $23 Million |publisher=[[Forbes]] |author=Tristan Lavalette |date=4 Februarie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> en slegs die derde wat deur een gasheerland gehou is; die eerste twee toernooie in [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] en [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] is deur Engeland op sy eie gehuisves.
[[Lêer:Icc cricket world cup trophy.jpg|duimnael|links|upright|Die Krieketwêreldbekertrofee waarom meegeding is]]
Die toernooi se formaat van 2019 het onveranderd gebly en tien nasionale [[krieket]]spanne het aan die Krieketwêreldbeker 2023 deelgeneem: Die gasheer [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]], die sewe beste spanne van die Superliga 2020–2023 ([[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]], [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]], [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]], [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]], [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]], [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] en [[Proteas|Suid-Afrika]]), saam met die twee beste spanne van die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 ([[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] en [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]]).
Tydens die Krieketwêreldbeker 2023 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 45 tydens die groepfase en drie in die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die toernooi het op 5 Oktober met die openingswedstryd tussen die twee finaliste van die [[Krieketwêreldbeker 2019|2019-toernooi]] Engeland en Nieu-Seeland op die [[Narendra Modi-stadion]] in [[Ahmedabad]] begin. Al die spanne het in een groep 45 wedstryde beslis, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne van die groep gespeel het. Die vier beste spanne het hierna vir die halfeindrondte gekwalifiseer en die eindstryd is op 19 November op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad gehou, terwyl die sewe beste spanne saam met die gasheer Pakistan regstreeks vir die [[Kampioenetrofee 2025]] gekwalifiseer het. Engeland was die verdedigende kampioen nadat hulle die vorige Krieketwêreldbeker 2019, teen Nieu-Seeland in die nouste eindstryd in dié tyd (’n amptelike gelykop), tuis gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-smallest-margins/world-cup-12 |title=Records in World Cup – By runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Australië, Indië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika het vir die halfeindrondte gekwalifiseer. Indië het Nieu-Seeland geklop en Australië vir Suid-Afrika, voordat Australië die eindstryd op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad teen die gasheer Indië met ses paaltjies gewen en sodoende sy sesde titel ingepalm het. Ná die [[Krieketwêreldbeker 2003|2003-toernooi]] in [[Suid-Afrika]], [[Zimbabwe]] en [[Kenia]] was dit die tweede ontmoeting tussen dié twee lande in ’n eindstryd wat ook deur Australië gewen is. Die verdedigende kampioen Engeland is reeds in die groepfase uitgeskakel.
Die Internasionale Krieketraad het voor die Krieketwêreldbeker 2015 aangekondig dat slegs tien van die vernaamste krieketlande aan die volgende toernooie van 2019 en 2023 sal kan deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-news-full-members-opposed-10-team-world-cup-says-haroon-lorgat-541846 |title=Full Members opposed 10-team World Cup – Lorgat |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=24 November 2011 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Dit het groot kritiek uitgelok, omdat veral die assosiaatlede van die IKR gevrees het dat die afstand in kwaliteit tussen hulle en die voorste [[toetskrieket]]lande groter sou word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/mar/26/icc-dave-richardson-2019-cricket-world-cup-associate-nations |title=ICC will still cut 2019 World Cup to 10 teams, says chief executive |publisher=[[The Guardian]] |date=26 Maart 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/anger-as-10-team-world-cup-not-up-for-debate-892955 |title=Anger as 10-team World Cup not up for debate |publisher=ESPNcricinfo |author=Tim Wigmore |date=1 Julie 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-05/cricket-world-cup-minnows-where-have-they-gone/11176128 |title=The Cricket World Cup 2019 has shrunk to exclude the minnows, but why? And how come it's still so long? |publisher=ABC News |author=Simon Smale |date=4 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die IKR se redenasie vir hierdie stap was egter ’n beter bemarkingsmoontlikheid van die kompetisie, want al die spanne sou dan mededingend gewees het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/does-a-ten-team-world-cup-make-financial-sense-world-cup-2015-russell-degnan-843807 |title=Does a ten-team World Cup make financial sense? |publisher=ESPNcricinfo |author=Russell Degnan |date=6 Maart 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die tweemalige wêreldkampioen [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] kon vir die eerste keer nie vir ’n krieketwêreldbekertoernooi kwalifiseer nie, vervolgens het vir die eerste keer in die toernooi se geskiedenis geen span van die [[Amerikas]] deelgeneem nie.
Die Krieketwêreldbeker 2023 was die eerste sedert die [[Krieketwêreldbeker 1992|1992-toernooi]] waartydens elk van die spanne ten minste een oorwinning in die groepfase kon aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3735909 |title=One Day Evolution: All the records as they break at the Cricket World Cup 2023 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |author=Daniel Beswick |date=12 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/cricket/icc-world-cup/explained-australias-complicated-path-to-wc-glory-and-how-they-can-put-poms-out-of-their-misery/news-story/1a1dfdcda0aa1fa2d34aead916d596a9 |title=Explained: Australia’s complicated path to WC glory... and how they can put Poms out of their misery |publisher=Fox Cricket |author=Nic Savage |date=23 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Altesaam het 1 250 307 toeskouers die 48 wedstryde bygewoon, die meeste in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2023-odi-world-cup-shatters-viewership-records-1410361 |title=2023 ODI World Cup shatters viewership records |publisher=ESPNcricinfo |date=24 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
== Toewysing ==
Tydens ’n spesiale vergadering van die Internasionale Krieketraad in Junie 2013 in [[Londen]] is die Krieketwêreldbeker 2023 aan Indië toegewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sports.ndtv.com/cricket/2023-world-cup-will-be-played-only-in-india-n-srinivasan-1514687 |title=2023 World Cup Will be Played Only in India |publisher=NDTV Sports |author=Narayanaswami Srinivasan |date=14 Julie 2009 |accessdate=30 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190530212151/https://sports.ndtv.com/cricket/2023-world-cup-will-be-played-only-in-india-n-srinivasan-1514687 |archive-date=30 Mei 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
== Deelnemers ==
=== Kwalifisering ===
[[Lêer:Qualification Pathway for 2023 ICC Cricket World Cup.png|duimnael|Grafiek van die kwalifiseringsproses vir die Krieketwêreldbeker 2023]]
Soos tydens die Krieketwêreldbeker 2019 kon tien krieketspanne aan die Krieketwêreldbeker 2023 deelneem. Die hoofroete tot kwalifisering was die nuwe Superliga, wat die EDI-kampioenskap vervang het. Aan die Superliga, wat tussen Julie 2020 en Mei 2023 beslis is, het die twaalf [[Toetskrieket|toetslande]] (insluitende die gasheer Indië) en [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-v-ireland-to-kick-off-world-cup-super-league-on-july-30-1227834 |title=England v Ireland to kick off World Cup Super League on July 30 |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Die gasheer Indië en die sewe beste spanne van die dertien deelnemers in die Superliga het regstreeks vir die hooftoernooi gekwalifiseer. Die vyf spanne van die Superliga, wat nie daarin kon slaag om regstreeks vir die toernooi te kwalifiseer nie, het aan die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 deelgeneem, waarna twee spanne na die hooftoernooi deurgedring het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/radical-schedule-shake-up-proposed-at-icc-meeting-1080769 |title=Radical schedule shake-up proposed at ICC meeting |publisher=ESPNcricinfo |date=3 Februarie 2017 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-road-to-world-cup-2023-how-teams-can-secure-qualification-from-rank-no-1-to-32-1197379 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=14 Augustus 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Aan die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 het, naas die vyf onderste spanne van die Superliga, ook die drie beste spanne van die vir die eerste keer besliste Krieketwêreldbekerliga 2 2019–2022 (gehou tussen Augustus 2019 en Maart 2023) deelgeneem. Die oorblywende twee plekke vir die kwalifisering is deur ’n uitspeeltoernooi tussen die Krieketwêreldbekerliga 2 se niekwalifiserende spanne en die Krieketwêreldbekeruitdagingsliga 2019–2021 se twee beste spanne bepaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/associates-pathway-to-2023-world-cup-undergoes-major-revamp-1162819 |title=Associates pathway to 2023 World Cup undergoes major revamp |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=20 Oktober 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Aan die Krieketwêreldbekerliga het die oorblywende sewe lande met ’n tydelike EDI-status deelgeneem (Nederland het aan die Superliga deelgeneem).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/explainer-men-s-odi-world-cup-super-league-1227833 |title=Explainer: Men's ODI World Cup Super League |publisher=ESPNcricinfo |author=Sreshth Shah |date=27 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
32 nasionale krieketspanne het om die twee oorblywende plekke by die Krieketwêreldbeker 2023 meegeding, waarvan die finale tien aan die uiteindelike kwalifiserende rondte in [[Zimbabwe]] deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup-league-two/about |title=ICC Men’s T20 World Cup Europe Qualifier gets underway in Scotland |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Sri Lanka het die eerste kwalifiserende span geword nadat hulle [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] met nege paaltjies geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-qualifier-2023-1377745/zimbabwe-vs-sri-lanka-24th-match-super-six-1377770/match-report |title=Theekshana, Nissanka hand Sri Lanka ODI World Cup ticket |publisher=ESPNcricinfo |author=S Sudarshanan |date=2 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Nadat [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] met sewe paaltjies verslaan het, kon die tweemalige wêreldkampioen vir die eerste keer nie vir ’n krieketwêreldbekertoernooi kwalifiseer nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-cup-2023-west-indies-crash-out-of-qualification-race-1385192 |title=West Indies fail to qualify for 2023 ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=1 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/66076860 |title=World Cup qualifier: Scotland knock out West Indies at World Cup Qualifier with seven-wicket win |publisher=[[BBC]] |date=1 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Nadat Skotland ook Zimbabwe met 31 lopies verslaan het, het Zimbabwe sy tweede agtereenvolgende krieketwêreldbekertoernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-qualifier-2023-1377745/zimbabwe-vs-scotland-26th-match-super-six-1377773/match-report |title=Scotland's Sole-stirring bowling display knocks Zimbabwe out of World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Madushka Balasuriya |date=4 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Vir die eerste keer kon drie lande met toetskrieketstatus – [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]], Wes-Indië en Zimbabwe – nie vir ’n krieketwêreldbeker kwalifiseer nie, terwyl twee assosiaatlede – Nederland en Skotland – daarin kon slaag om dié drie volle lede in die kwalifisering verby te steek en die laaste plek onder mekaar beslis het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/spotlight-on-bulawayo-as-netherlands-scotland-battle-for-world-cup-jackpot-1385949 |title=Spotlight on Bulawayo as Netherlands, Scotland battle for World Cup jackpot |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=5 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Nederland het die laaste en tiende plek bespreek nadat hulle Skotland met vier paaltjies verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-qualifier-2023-1377745/netherlands-vs-scotland-28th-match-super-six-1377776/match-report |title=Bas de Leede's five-for and 92-ball 123 take Netherlands to the ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Hemant Brar |date=6 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Nadat die [[Raad vir Beheer van Krieket in Indië]] geweier het om ’n span vir die Asiatiese Beker 2023 na Pakistan te stuur, het die [[Pakistanse Krieketraad]] gedreig om die Krieketwêreldbeker 2023 in Indië te boikot.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12724526/pakistan-could-boycott-2023-50-over-world-cup-over-indias-asia-cup-stance |title=Pakistan could boycott 2023 50-over World Cup over India's Asia Cup stance |publisher=[[Sky]] |date=19 Oktober 2022 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Sports/India-Pakistan-spat-threatens-Cricket-World-Cup |title=India-Pakistan spat threatens Cricket World Cup |publisher=Nikkei Asia |author=Adnan Aamir |date=11 April 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> In Junie 2023 is dié geskil opgelos met die [[Asiatiese Krieketraad]] se aangekondig om die Asiatiese Bekertoernooi volgens ’n hibriede model, soos voorgestel deur die Pakistanse beheerliggaam, te hou, waarvolgens nege van die 13 wedstryde in Sri Lanka gehou is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2023-asia-cup-likely-in-pakistan-and-one-other-overseas-venue-for-ind-vs-pak-1365046 |title=2023 Asia Cup likely in Pakistan and one other overseas venue for India games |publisher=ESPNcricinfo |date=23 Maart 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/asia-cup-2023-to-be-played-in-pakistan-and-sri-lanka-as-acc-accepts-hybrid-model-101686826326531.html |title=Asia Cup 2023 to be played in Pakistan and Sri Lanka as ACC accepts hybrid model |publisher=[[Hindustan Times]] |date=15 Junie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende tien spanne het vir die Krieketwêreldbeker 2023 gekwalifiseer. Nederland, wat Wes-Indië vervang het, is die enigste verandering in die tien-span-lys van die Krieketwêreldbeker 2019. Dit was die eerste toernooi wat Wes-Indië misgeloop het.
[[Lêer:2023 Cricket World Cup participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering; altesaam 32 spanne het deelgeneem.
{{sleutel|#003|Gekwalifiseer as gasheer}}
{{sleutel|#00f|Gekwalifiseer tydens die IKR Superliga}}
{{sleutel|#0c0|Gekwalifiseer tydens die Krieketwêreldbekerkwalifisering}}
{{sleutel|#fc0|Nie gekwalifiseer nie}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
|-
|{{Cr-IN}}
|'''Gasheer'''
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1983|1983]], [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]])</small>
|-
|{{Cr-AF}}
| rowspan="7" |IKR Superliga 2020–2023
|Derde
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 2015|2015]], [[Krieketwêreldbeker 2019|2019]])</small>
|-
|{{Cr-AU}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small>
|-
|{{Cr-BD}}
|Sewende
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|Kwarteindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small>
|-
|{{Cr-EN}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 2019|2019]])</small>
|-
|{{Cr-NZ}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|Naaswenner <small>([[Krieketwêreldbeker 2015|2015]], [[Krieketwêreldbeker 2019|2019]])</small>
|-
|{{Cr-PK}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small>
|-
|{{Cr-ZA}}
|Negende
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small>
|-
|{{Cr-NL}}
| rowspan="2" |Krieketwêreldbekerkwalifisering
|Vyfde
|[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]])</small>
|-
|{{Cr-LK}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]])</small>
|}
== Stadions ==
Op 21 Maart 2023 het die [[Raad vir Beheer van Krieket in Indië]] twaalf Indiese stadions op die kortlys vir die Krieketwêreldbeker 2023 geplaas.<ref name="Kortlys" /> Op 27 Junie 2023 het die Internasionale Krieketraad die wedstrydskedule aangekondig, waarby [[Indore]], [[Guwahati]] en [[Rajkot]] van die lys verwyder is, terwyl [[Pune]] bygevoeg is. Die [[Narendra Modi-stadion]] in [[Ahmedabad]] met ’n kapasiteit van 132 000 het vir die eerste keer ’n krieketwêreldbekereindstryd huisves. Die twee halfeindstryde is onderskeidelik op [[Wankhedestadion]] in [[Mumbai]] en [[Eden Gardens]] in [[Kolkata]] gespeel, terwyl die eindstryd op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad beslis is.<ref name="Wedstrydskedule">{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3558110 |title=Match schedule announced for ICC Men’s Cricket World Cup 2023 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=27 Junie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Die BCCI het befondsing verskaf vir opknappings by stadions. Die [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion]] is voorsien van ’n nuwe grasoppvervlak, dreineringsstelsel, sitplekke en gasvryheidskassies. Die Wankhedestadion se buiteveld, spreiligte, korporatiewe bokse en toilette is opgeknap. Die [[M. A. Chidambaram-stadion]] het nuwe spreiligte geïnstalleer en twee paaltjies herlê.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/cricket-world-cup-venues-to-get-an-upgrade-imported-grass-new-outfields-better-floodlights-8693468/ |title=Cricket World Cup venues to get an upgrade: Imported grass, new outfields, better floodlights |publisher=The Indian Express |author=Devendra Pandey |date=30 Junie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Aangesien die Krieketwêreldbeker 2023 gedurende [[herfs]] beslis is, het die IKR protokolle ingestel om die impak van vog — insluitende [[dou]] en [[reën]] — op bladtoestande te verminder, sodat die span wat tweede gekolf het nie bevoordeel is nie (soos onlangs gebeur tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]]). Dit het ingesluit die gebruik van ’n spesifieke benattingsmiddel, en die grenslyn was sowat 70 m van die blad af, met meer gras daarop wat naatboulwerk bo draaiboulwerk bevoordeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/odi-world-cup-more-grass-bigger-boundaries-to-tackle-dew-factor/articleshow/103795737.cms?from=mdr |title=ODI World Cup: More grass, bigger boundaries to tackle dew factor |publisher=[[The Times of India]] |date=20 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! [[Ahmedabad]]
! [[Bangalore]]
! [[Chennai]]
! [[Nieu-Delhi]]
|-
| [[Narendra Modi-stadion]]
| [[M. Chinnaswamy-stadion]]
| [[M. A. Chidambaram-stadion]]
| [[Feroz Shah Kotla Ground]]
|-
| <small>{{Koördinate|23|5|31.2|N|72|35|49.2|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Narendra Modi-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|12|58|43.7|N|77|35|58.4|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=M. Chinnaswamy-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|13|03|46|N|80|16|46|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=M. A. Chidambaram-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|28|38|16|N|77|14|35|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Feroz Shah Kotla Ground}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''132 000'''<ref name="Kapasiteit">{{en}} {{cite web |url=https://www.aljazeera.com/sports/2023/9/28/what-you-need-to-know-about-the-icc-cricket-world-cup-2023-stadiums |title=What you need to know about the ICC Cricket World Cup 2023 stadiums |publisher=[[Al Jazeera]] |date=28 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| Kapasiteit: '''40 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''38 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''55 000'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Motera Stadium Ahmedabad Panorama.jpg|200px]]
| [[Lêer:India vs Australia Test Match at Bengaluru (13 March 2017).jpg|200px]]
| [[Lêer:MA Chidambaram Stadium In the Night during a CSK Game.jpg|200px]]
| [[Lêer:Arun Jaitley Stadium during India vs Australia 2019 ODI.jpg|200px]]
|-
!colspan=3 rowspan=10|{{Location map+|Indië|float=center|width=450|places=
{{Location map~ |Indië |lat=18.975 |long=72.825833 |label_size=100 |label=[[Mumbai]] |position=left}}
{{Location map~ |Indië |lat=32.2190 |long=76.3234 |label_size=100 |label=[[Dharamshala]] |position=top}}
{{Location map~ |Indië |lat=26.8467 |long=80.9462 |label_size=100 |label=[[Lucknow]] |position=bottom}}
{{Location map~ |Indië |lat=22.569722 |long=88.369722 |label_size=100 |label=[[Kolkata]] |position=left}}
{{Location map~ |Indië |lat=28.61 |long=77.23 |label_size=100 |label=[[Nieu-Delhi]] |position=bottom}}
{{Location map~ |Indië |lat=17.40 |long=78.45 |label_size=100 |label=[[Hyderabad, Indië|Hyderabad]] |position=right}}
{{Location map~ |Indië |lat=13.083888 |long=80.27 |label_size=100 |label=[[Chennai]] |position=right}}
{{Location map~ |Indië |lat=12.966666 |long=77.566666 |label_size=100 |label=[[Bangalore]] |position=left}}
{{Location map~ |Indië |lat=18.520278 |long=73.856667 |label_size=100 |label=[[Pune]] |position=right}}
{{Location map~ |Indië |lat=23.03 |long=72.58 |label_size=100 |label=[[Ahmedabad]] |position=top}}
}}
! [[Dharamshala]]
|-
| [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|32|11|51.62|N|76|19|33.59|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=HPCA-stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''23 000'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Dharamshala Cricket Stadium.jpg|200px]]
|-
! [[Hyderabad, Indië|Hyderabad]]
|-
| [[Rajiv Gandhi Internasionale Krieketstadion|Rajiv Gandhi-stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|17|24|23|N|78|33|1|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Rajiv Gandhi-stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''39 200'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Panorama of rajiv gandhi stadium.jpg|200px]]
|-
! [[Kolkata]]
! [[Lucknow]]
! [[Mumbai]]
! [[Pune]]
|-
| [[Eden Gardens]]
| [[BRSABV Ekana-krieketstadion]]
| [[Wankhedestadion]]
| [[Maharashtra-krieketverenigingstadion|MCA-stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|22|33|52.16|N|88|20|35.09|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Eden Gardens}}</small>
| <small>{{Koördinate|26|48|40|N|81|1|1|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=BRSABV Ekana-krieketstadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|18|56|20.1|N|72|49|32.6|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Wankhedestadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|18|40|28|N|73|42|23|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=MCA-stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''68 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''50 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''33 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''37 000'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Eden Gardens, Kolkata (05).jpg|200px]]
| [[Lêer:Ekana cricket stadium .jpg|200px]]
| [[Lêer:Wankhede Stadium (86312941).jpeg|200px]]
| [[Lêer:Sahara Stadium Pune 4.jpg|200px]]
|}</center>
== Formaat ==
Die Krieketwêreldbeker 2023 is oor 46 dae tussen tien verskillende spanne oor 48 wedstryde beslis. Dit het op 5 Oktober 2023 op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad met die openingswedstryd tussen Engeland en Nieu-Seeland begin. Die toernooi het geëindig op 19 November met die eindstryd tussen Australië en Indië op dieselfde stadion, waartydens Australië die Krieketwêreldbekertrofee ingepalm het. ’n Soortgelyke formaat is voorheen tydens die [[Krieketwêreldbeker 1992]] gebruik, maar destyds het nege in plaas van tien nasionale krieketspanne deelgeneem; dieselfde formaat is tydens die [[Krieketwêreldbeker 2019]] gebruik, insluitende dieselfde aantal deelnemende lande (tien).
=== Kalender ===
Die Internasionale Krieketraad het die wedstrydskedule op 27 Junie 2023, presies 100 dae voor dié toernooi se begin, bekendgestel.<ref name="Wedstrydskedule" /> Op 9 Augustus 2023 is nege wedstryde, insluitende dié tussen Indië en Pakistan, deur die IKR herskeduleer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/date-changes-for-india-vs-pakistan-and-eight-other-world-cup-games-1390573 |title=Date changes for India-Pakistan and eight other World Cup games |publisher=ESPNcricinfo |date=9 Augustus 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die openingseremonie sou op 4 Oktober in die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad gehou word, maar dit is deur die reëlingskomitee met ’n perskonferensie met die tien spankapteins vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/icc-world-cup-opening-ceremony-2023-b2424359.html |title=Will there be an opening ceremony for the ICC Cricket World Cup 2023? |publisher=[[The Independent]] |author=Sakshi Gupta |date=4 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die volgende tabel dui die Krieketwêreldbeker 2023 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op die sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />Oktober/November
! scope=col |Do<br />5
! scope=col |Vr<br />6
! scope=col |Sa<br />7
! scope=col |So<br />8
! scope=col |Ma<br />9
! scope=col |Di<br />10
! scope=col |Wo<br />11
! scope=col |Do<br />12
! scope=col |Vr<br />13
! scope=col |Sa<br />14
! scope=col |So<br />15
! scope=col |Ma<br />16
! scope=col |Di<br />17
! scope=col |Wo<br />18
! scope=col |Do<br />19
! scope=col |Vr<br />20
! scope=col |Sa<br />21
! scope=col |So<br />22
! scope=col |Ma<br />23
! scope=col |Di<br />24
! scope=col |Wo<br />25
! scope=col |Do<br />26
! scope=col |Vr<br />27
! scope=col |Sa<br />28
! scope=col |So<br />29
! scope=col |Ma<br />30
! scope=col |Di<br />31
! scope=col |Wo<br />1
! scope=col |Do<br />2
! scope=col |Vr<br />3
! scope=col |Sa<br />4
! scope=col |So<br />5
! scope=col |Ma<br />6
! scope=col |Di<br />7
! scope=col |Wo<br />8
! scope=col |Do<br />9
! scope=col |Vr<br />10
! scope=col |Sa<br />11
! scope=col |So<br />12
|- align=center
| align=left|Groepfase
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />November
! scope=col |Ma<br />13
! scope=col |Di<br />14
! scope=col |Wo<br />15
! scope=col |Do<br />16
! scope=col |Vr<br />17
! scope=col |Sa<br />18
! scope=col |So<br />19
|- align=center
|align=left|Seremonie
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
{|
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Sluitingseremonie}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
=== Groepfase ===
Die Krieketwêreldbeker 2023 is deur tien nasionale krieketspanne beslis. Vir die groepfase is die tien deelnemende spanne in een enkele groep geplaas met dieselfde formaat as wat in 2019 gebruik is; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span nege wedstryde in die groepfase gespeel. Twee punte is vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop of onbesliste wedstryd en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens lopietempo, dan boultempo en dan die uitslag van die direkte ontmoeting gerangskik. Die vier beste spanne het na die uitklopfase deurgedring.
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit drie wedstryde bestaan het: twee halfeindstryde en die eindstryd. Die vier beste spanne van die groep het na die uitklopfase deurgedring. Die eerste span het teen die vierde span en die tweede span teen die derde span in die halfeindstryde gespeel. Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná albei kolfbeurte ’n gelykopuitslag was, is die wedstryd deur ’n Superboulbeurt beslis.
=== Effek op Kampioenetrofee 2025-kwalifisering ===
Die beste sewe spanne het saam met die gasheer Pakistan regstreeks gekwalifiseer vir die Kampioenetrofee 2025. Hulle was Afghanistan, Australië, Bangladesj, Engeland, Indië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika.
== Betrokkenes ==
=== Skeidsregters en wedstrydbeamptes ===
’n Paneel van 16 skeidsregters en vier wedstrydbeamptes is vir die toernooi gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3676407 |title=Match officials for the ICC Men’s Cricket World Cup 2023 named |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=8 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
==== Skeidsregters ====
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Australië}} Paul Reiffel <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Rod Tucker <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Paul Wilson <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Bangladesj}} Sharfuddoula <small>([[Bengaalse Krieketraad|Bangladesj]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Michael Gough <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Richard Illingworth <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Richard Kettleborough <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Alex Wharf <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
||
* {{vlagikoon|Indië}} Nitin Menon <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Chris Gaffaney <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Chris Brown <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Pakistan}} Ahsan Raza <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small>
* {{vlagikoon|Sri Lanka}} Kumar Dharmasena <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Marais Erasmus <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Adrian Holdstock <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wes-Indië}} Joel Wilson <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small>
|}
==== Wedstrydbeamptes ====
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Indië}} Javagal Srinath <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Jeff Crowe <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small>
||
* {{vlagikoon|Wes-Indië}} Richie Richardson <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small>
* {{vlagikoon|Zimbabwe}} Andy Pycroft <small>([[Zimbabwe Krieket|Zimbabwe]])</small>
|}
=== Spanne ===
[[Lêer:2023 World Cup Total Number of ODI Caps per Team.svg|duimnael|Aantal EDI-wedstryde van al die spanne van die Krieketwêreldbeker teen toernooibegin op 5 Oktober 2023 rakende die spelers van die oorspronklike spanlys wat op 28 September 2023 aan die IKR voorgelê is.]]
Elke land kon 15 spelers vir die toernooi kies. Die spanne moes teen 28 September 2023 aan die Internasionale Krieketraad voorgelê word. Enige latere verandering het die goedkeuring deur die IKR vereis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3619358 |title=All the squads for ICC Men's Cricket World Cup 2023 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=22 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Teen 26 September is al die spanne bekendgemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3619358?sf182238836=1 |title=All the squads for ICC Men's Cricket World Cup 2023 |publisher=cricketworldcup.com |date=26 September 2023 |accessdate=4 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004085421/https://www.cricketworldcup.com/news/3619358?sf182238836=1 |archive-date=4 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die oudste speler was die Nederlander [[Wesley Barresi]] op 39 jaar, terwyl die jongste speler die Afghaan [[Noor Ahmad]] op 18 jaar was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/youngest-oldest-player-team-average-age-odi-world-cup-2023-noor-ahmad-barresi-england-afghanistan-india-sri-lanka/article67377522.ece |title=ICC World Cup 2023: Youngest and oldest squads and players in the tournament |publisher=The Hindu |date=4 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
== Wedstryde ==
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase én regstreeks vir die [[Kampioenetrofee 2025]].
|-
| style="background:#ffc;"|Uit die toernooi geskakel, maar kwalifiseer regstreeks vir die [[Kampioenetrofee 2025]].
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Kampioenetrofee 2025 mis.
|}
[[Lêer:Cricketwedstrijd.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Australië en Nederland op 25 Oktober]]
Tien spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die groepfase het op 5 Oktober op die [[Narendra Modi-stadion]] in [[Ahmedabad]] met die openingswedstryd tussen die twee finaliste van die [[Krieketwêreldbeker 2019|2019-toernooi]] Engeland en Nieu-Seeland begin. Die vier beste spanne in die groep het na die uitklopfase deurgedring. Vir wedstryde tydens die groepfase is geen reserwedae in die geval van slegte weer opsy gesit nie.<ref name="Wedstrydskedule" /> Die sewe beste spanne het saam met die gasheer Pakistan vir die [[Kampioenetrofee 2025]] gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2025-champions-trophy-qualification-at-stake-during-odi-world-cup-1406055 |title=2025 Champions Trophy qualification at stake during ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi, Matt Roller |date=29 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!width=175|Span
!width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|LD|Lopieverskil}}
!width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=20|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-IN}}
|9||9||0||0||0||0||+2.570||'''18'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}}
|9||7||2||0||0||0||+1.261||'''14'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-AU}}
|9||7||2||0||0||0||+0.841||'''14'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}}
|9||5||4||0||0||0||+0.743||'''10'''
|- style="background:#ffc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-PK}}
|9||4||5||0||0||0||–0.199||'''8'''
|- style="background:#ffc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-AF}}
|9||4||5||0||0||0||–0.336||'''8'''
|- style="background:#ffc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-EN}}
|9||3||6||0||0||0||–0.572||'''6'''
|- style="background:#ffc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-BD}}
|9||2||7||0||0||0||–1.087||'''4'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-LK}}
|9||2||7||0||0||0||–1.419||'''4'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-NL}}
|9||2||7||0||0||0||–1.825||'''4'''
|}
{{Krieketwedstryd
| datum = 5 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 282/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 283/1 (36.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Joe Root]] 77 (86)
| paaltjies1 = [[Matt Henry]] 3/48 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Devon Conway]] 152* (121)
| paaltjies2 = [[Sam Curran]] 1/47 (6 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met nege paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-new-zealand-1st-match-1384392/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]<br />Bywoning: 47 518<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/05/england-vs-new-zealand-ahmedabad-attendance-47518-2023-cricket-world-cup-first-match-crowd-motera/ |title=England vs New Zealand Ahmedabad Attendance 47,518 2023 Cricket World Cup First Match Crowd Motera |publisher=The Cricket Blog |date=5 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Rachin Ravindra]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Al die elf Engelse kolwers teken dubbelsyfers aan, die eerste keer in die EDI-geskiedenis wat dit gebeur.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.geo.tv/latest/513184-england-set-unique-odi-batting-record-in-world-cup-opener |title=England set unique ODI batting record in World Cup 2023 opener |publisher=Geo News |date=5 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Rachin Ravindra]] (NZ) teken sy eerste EDI-honderdtal aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2023/story/england-vs-new-zealand-rachin-ravindra-hundred-world-cup-debut-ahmedabad-2445116-2023-10-05 |title=ENG v NZ: 23-year-old Rachin Ravindra hits hundred in spectacular World Cup debut |publisher=India Today |date=5 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[Devon Conway]] en Rachin Ravindra (albei NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;runsmin1=100;runsval1=runs;template=results;type=batting;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Batting Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Devon Conway en Rachin Ravindra teken met 273 lopies om die tweede paaltjie beide die hoogste Nieu-Seelandse paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd en die hoogste Nieu-Seelandse tweede EDI-paaltjievennootskap in dié tyd aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/england-vs-new-zealand-devon-conway-rachin-ravindra-273-partnership-world-cup-batting-records-ahmedabad/article67385329.ece |title=ENG vs NZ: Conway-Ravindra record fourth-highest World Cup partnership with 273-run stand |publisher=The Hindu |date=5 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Partnership">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/fow-highest-partnerships-for-any-wicket/world-cup-12 |title=Highest partnerships for World Cup – Highest partnerships by runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 6 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 286 (49 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 205 (41 boulbeurte)
| lopies1 = [[Saud Shakeel]] 68 (52)
| paaltjies1 = [[Bas de Leede]] 4/62 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Bas de Leede]] 67 (68)
| paaltjies2 = [[Haris Rauf]] 3/43 (9 boulbeurte)
| uitslag = Pakistan wen met 81 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/netherlands-vs-pakistan-2nd-match-1384393/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rajiv Gandhi Internasionale Krieketstadion|Rajiv Gandhi-stadion]], [[Hyderabad, Indië|Hyderabad]]<br />Bywoning: 9 470<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/06/pakistan-vs-netherlands-hyderabad-9470-attendance-2023-cricket-world-cup-match-report-2023/ |title=Pakistan vs Netherlands Hyderabad 9470 Attendance 2023 Cricket World Cup Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=6 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Saud Shakeel]] (Pak)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 7 Oktober 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 156 (37.2 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 158/4 (34.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rahmanullah Gurbaz]] 47 (62)
| paaltjies1 = [[Mehidy Hasan]] 3/25 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Nazmul Hossain Shanto]] 59* (83)
| paaltjies2 = [[Azmatullah Omarzai]] 1/9 (2 boulbeurte)
| uitslag = Bangladesj wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-bangladesh-3rd-match-1384394/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Mehidy Hasan]] (Ban)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Rahmanullah Gurbaz]] word die vinnigste Afghaanse kolwer in dié tyd wat sy 1 000ste EDI-lopie aanteken (in 27 kolfbeurte).''<ref name="BANvAFG">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-bangladesh-3rd-match-1384394/match-report |title=Mehidy, with a little help from Shakib and Shanto, takes Bangladesh past Afghanistan |publisher=ESPNcricinfo |author=Hemant Brar |date=7 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Bangladesj teken hul grootste krieketwêreldbekeroorwinning in dié tyd volgens oorblywende aflewerings aan (92).<ref name="BANvAFG" /><ref name="Largest">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-largest-margins/world-cup-12 |title=Largest margins by Innings, runs & wickets for World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 7 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 428/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 326 (44.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rassie van der Dussen]] 108 (110)
| paaltjies1 = [[Dilshan Madushanka]] 2/86 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Charith Asalanka]] 79 (65)
| paaltjies2 = [[Gerald Coetzee]] 3/68 (9 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 102 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/south-africa-vs-sri-lanka-4th-match-1384395/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]<br />Bywoning: 15 496<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/08/south-africa-vs-sri-lanka-delhi-attendance-15496-cricket-world-cup-2023-kotla/ |title=South Africa vs Sri Lanka Delhi Attendance 15,496 Cricket World Cup 2023 Kotla |publisher=The Cricket Blog |date=8 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]])
| speler van die wedstryd =
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Quinton de Kock]], [[Rassie van der Dussen]] en [[Aiden Markram]] (almal RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Suid-Afrika teken die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/highest-team-totals-scores-australia-south-africa-india-icc-odi-world-cup-batting-records/article67392625.ece/ |title=Highest ODI World Cup totals: South Africa hits 428/5, breaks record for highest score in SA vs SL WC 2023 match |publisher=The Hindu |date=7 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Aiden Markram]] (RSA) teken die vinnigste krieketwêreldbekerhondertal in dié tyd aan (in 49 aflewerings).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/fastest-hundreds-world-cup-batting-records-aiden-markram-49-ball-centrury-sa-vs-sl-full-list-record-news/article67392751.ece |title=Fastest ODI World Cup hundreds: Markram breaks record with 49-ball century in SA vs SL WC 2023 match |publisher=The Hindu |date=7 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Fastest_Hundreds">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/cricket-world-cup-fastest-hundreds-1401412 |title=Cricket World Cup – Fastest Hundreds in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Die 754 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/most-runs-in-a-world-cup-match-highest-aggregate-south-africa-vs-sri-lanka-records-broken-delhi/article67393854.ece |title=SA vs SL: South Africa-Sri Lanka records highest aggregate in a World Cup match with 754 runs in Delhi |publisher=The Hindu |date=7 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 8 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 199 (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 201/4 (41.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Steve Smith]] 46 (71)
| paaltjies1 = [[Ravindra Jadeja]] 3/28 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[KL Rahul]] 97* (115)
| paaltjies2 = [[Josh Hazlewood]] 3/38 (9 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-5th-match-1384396/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 33 190<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/08/india-vs-australia-chepauk-attendance-33190-world-cup-2023-ma-chidambaram-chennai/ |title=India vs Australia Chepauk Attendance 33,190 World Cup 2023 MA Chidambaram Chennai |publisher=The Cricket Blog |date=8 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[KL Rahul]] (Ind)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[David Warner]] (Aus) word die vinnigste kolwer in dié tyd wat sy 1 000ste krieketwêreldbekerlopie aanteken (in 19 kolfbeurte).''<ref name="AUSvIND">{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3731495 |title=By the numbers: Records broken as Starc, Warner and Kohli hit new heights |publisher=cricketworldcup.com |date=9 Oktober 2023 |accessdate=12 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231012043108/https://www.cricketworldcup.com/news/3731495 |archive-date=12 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''[[Mitchell Starc]] (Aus) word die vinnigste bouler in dié tyd wat sy 50ste EDI-paaltjie neem (in 19 boulbeurte).''<ref name="AUSvIND" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/mitchell-starc-fastest-to-50-wickets-odi-world-cups-19-innings-record-india-vs-australia-chennai/article67396369.ece |title=IND vs AUS: Mitchell Starc becomes the fastest to 50 wickets in ODI World Cups |publisher=The Hindu |date=8 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Ravichandran Ashwin]] (Ind) speel in sy laaste EDI-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.olympics.com/en/news/ravichandran-ashwin-retires-interantional-indian-cricket-team |title=Ravichandran Ashwin, India’s spin bowling legend, retires from international cricket |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |author=Ali Asgar Nalwala |date=18 Desember 2024 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 9 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 322/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 223 (46.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Will Young (krieketspeler)|Will Young]] 70 (80)
| paaltjies1 = [[Roelof van der Merwe]] 2/56 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Colin Ackermann]] 69 (73)
| paaltjies2 = [[Mitchell Santner]] 5/59 (10 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met 99 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/netherlands-vs-new-zealand-6th-match-1384397/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rajiv Gandhi Internasionale Krieketstadion|Rajiv Gandhi-stadion]], [[Hyderabad, Indië|Hyderabad]]
| skeidsregters = Paul Reiffel en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd =
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Sybrand Engelbrecht]] (Ned) het sy EDI-debuut gemaak.''
* ''[[Mitchell Santner]] (NZ) neem ’n vyf-paaltjie-oes.<ref name="Bowling">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;qualmin1=5;qualval1=wickets;size=100;template=results;type=bowling;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Bowling Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 10 Oktober 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 364/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 227 (48.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Dawid Malan]] 140 (107)
| paaltjies1 = [[Mahedi Hasan]] 4/71 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Liton Das]] 76 (66)
| paaltjies2 = [[Reece Topley]] 4/43 (10 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met 137 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-england-7th-match-1384398/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]<br />Bywoning: 12 478
| skeidsregters = Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Dawid Malan]] (Eng)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Jonny Bairstow]] (Eng) speel in sy 100ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-jonny-bairstow-100th-odi-theres-been-a-few-ups-and-downs-1402154 |title=Bairstow, England cricket's 'great servant' who always comes back very strong |publisher=ESPNcricinfo |author=Matt Roller |date=9 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Dawid Malan]] (Eng) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Joe Root]] oortref [[Graham Gooch]] se vorige rekord van 897 lopies en word Engeland se beste krieketwêreldbekerlopiemaker in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/england-vs-bangladesh-joe-root-highest-scorer-odi-world-cup-most-runs-graham-gooch-record/article67402968.ece/ |title=ENG vs BAN: Joe Root becomes England's highest run-scorer in ODI World Cup, surpasses Graham Gooch |publisher=The Hindu |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 10 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 344/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 345/4 (48.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kusal Mendis]] 122 (77)
| paaltjies1 = [[Hasan Ali]] 4/71 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mohammad Rizwan]] 131* (121)
| paaltjies2 = [[Dilshan Madushanka]] 2/60 (9.2 boulbeurte)
| uitslag = Pakistan wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/pakistan-vs-sri-lanka-8th-match-1384399/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rajiv Gandhi Internasionale Krieketstadion|Rajiv Gandhi-stadion]], [[Hyderabad, Indië|Hyderabad]]<br />Bywoning: 23 177<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/10/pakistan-vs-sri-lanka-hyderabad-attendance-23177-cricket-world-cup-2023-match-report/ |title=Pakistan vs Sri Lanka Hyderabad Attendance 23,177 Cricket World Cup 2023 Match Report |publisher=The Cricket Blog |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Alex Wharf ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammad Rizwan]] (Pak)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[Sadeera Samarawickrama]] (SL) en [[Abdullah Shafique]] (Pak) teken hul eerste EDI-honderdtal aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/sl-vs-pak-sadeera-samarawickrama-hits-his-maiden-world-cup-hundred-to-deflate-pakistan-2447080-2023-10-10 |title=SL vs PAK: Sadeera Samarawickrama hits his maiden World Cup hundred to deflate Pakistan |publisher=India Today |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/abdullah-shafique-hits-hundred-on-world-cup-debut-against-sri-lanka-2447193-2023-10-10 |title=SL vs PAK: Abdullah Shafique shines on World Cup debut, hits maiden ODI hundred in high pressure chase |publisher=India Today |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Kusal Mendis]] en Sadeera Samarawickrama (albei SL), asook Abdullah Shafique en [[Mohammad Rizwan]] (albei Pak) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Vir die derde keer ná Australië teen Pakistan in 1998 en Australië teen Indië in 2013 word in een enkele EDI-wedstryd vier honderdtalle aangeteken;<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/most-hundreds-in-an-innings-283070 |title=Most hundreds in an innings |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> dit is ook die eerste keer in ’n krieketwêreldbekerwedstryd.''<ref name="SLvPAK">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-pakistan-record-the-highest-successful-chase-at-the-world-cup-1402403 |title=Pakistan record the highest successful chase at the World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/67071645 |title=Cricket World Cup 2023: Pakistan complete record World Cup chase to beat Sri Lanka |publisher=[[BBC]] |author=Callum Matthews |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Kusal Mendis teken die vinnigste krieketwêreldbekerhonderdtal in dié tyd vir Sri Lanka aan (in 65 aflewerings).''<ref name="SLvPAK" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/odi-world-cup-kusal-mendis-sadeera-samarawickrama-tons-power-sri-lanka-to-344/9-against-pakistan/articleshow/104319424.cms |title=ODI World Cup: Kusal Mendis, Sadeera Samarawickrama tons power Sri Lanka to 344/9 against Pakistan |publisher=The Times of India |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Imam-ul-Haq]] (Pak) teken sy 3 000ste EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/imam-ul-haq-fastest-to-score-3000-runs-record-babar-azam-icc-odi-world-cup-2023-pak-v-sl-stats/article67404223.ece |title=PAK vs SL, ODI World Cup: Imam-ul-Haq surpasses Babar Azam’s record to reach 3000 runs |publisher=The Hindu |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is die hoogste suksesvolle krieketwêreldbekerlopiejaagtog in dié tyd.''<ref name="SLvPAK" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/pakistan-vs-sri-lanka-highest-run-chase-in-odi-world-cup-history-record-hyderabad/article67405177.ece |title=ODI World Cup 2023: Pakistan completes highest run chase in WC history |publisher=The Hindu |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Oorheersing">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;innings_number=2;orderby=target;result=1;template=results;trophy=12;type=team;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Team records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is ook die hoogste suksesvolle lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n EDI-toernooi.''<ref name="Oorheersing" />
* ''Dit is Pakistan se agtste krieketwêreldbekeroorwinning oor Sri Lanka wat dit die grootste oorheersing in dié tyd maak.<ref name="SLvPAK" /><ref name="Oorheersing">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=won;qualmax1=0;qualval1=lost;template=results;trophy=12;type=team;view=opposition |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Team records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 11 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 272/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 273/2 (35 boulbeurte)
| lopies1 = [[Hashmatullah Shahidi]] 80 (88)
| paaltjies1 = [[Jasprit Bumrah]] 4/39 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rohit Sharma]] 131 (84)
| paaltjies2 = [[Rashid Khan]] 2/57 (8 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-afghanistan-8th-match-1384400/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]<br />Bywoning: 34 800<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/11/india-vs-afghanistan-delhi-attendance-34800-cricket-world-cup-2023-kotla/ |title=India vs Afghanistan Delhi Attendance 34,800 Cricket World Cup 2023 Kotla |publisher=The Cricket Blog |date=11 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Michael Gough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Rohit Sharma]] (Ind)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Rohit Sharma]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Rohit Sharma teken die meeste sesse in dié tyd in internasionale krieket aan (554).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/rohit-sharma-most-international-sixes-breaks-chris-gayle-record-full-list-india-vs-afghanistan-odi-world-cup/article67407987.ece |title=Rohit Sharma breaks Chris Gayle’s record for most sixes in international cricket with 554th maximum |publisher=The Hindu |date=11 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Rohit Sharma word ook die eerste kolwer wat sy sewende krieketwêreldbekerhonderdtal aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.business-standard.com/cricket/world-cup/rohit-sharma-breaks-sachin-s-record-for-most-centuries-in-world-cup-history-123101101151_1.html |title=Rohit Sharma breaks Sachin's record for most centuries in World Cup history |publisher=The Business Standard |date=11 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Rohit Sharma teken die vinnigste krieketwêreldbekerhonderdtal in dié tyd vir Indië aan (in 63 aflewerings).<ref name="INDvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/rohit-sharma-smashes-fastest-world-cup-century-in-ind-vs-afg-clash-sachin-tendulkars-legendary-record-shattered-101697033251118.html |title=Rohit Sharma smashes India's fastest World Cup century in IND vs AFG tie, Sachin Tendulkar's legendary record shattered |publisher=[[Hindustan Times]] |date=11 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 12 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 311/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 177 (40.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Quinton de Kock]] 109 (106)
| paaltjies1 = [[Glenn Maxwell]] 2/34 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Marnus Labuschagne]] 46 (74)
| paaltjies2 = [[Kagiso Rabada]] 3/33 (8 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 134 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-south-africa-10th-match-1384401/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]
| skeidsregters = Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Quinton de Kock]] (RSA)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Lungi Ngidi]] (RSA) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/sport/cricket/world-cup/of-batting-bunnies-and-renewed-pace-ngidi-in-fine-fettle-exemplifies-surge-in-proteas-attack-20231014 |title=Of batting 'bunnies' and renewed pace: Ngidi in fine fettle exemplifies surge in Proteas attack |publisher=[[Nuus24]] |author=Heinz Schenk |date=14 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Quinton de Kock]] (RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Dit is Australië se ergste krieketwêreldbekernederlaag in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/67093331 |title=Cricket World Cup 2023: Australia suffer heaviest World Cup defeat in South Africa trouncing |publisher=[[BBC]] |author=Callum Matthews |date=12 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 13 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 245/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 248/2 (42.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mushfiqur Rahim]] 66 (75)
| paaltjies1 = [[Lockie Ferguson]] 3/49 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Daryl Mitchell]] 89* (67)
| paaltjies2 = [[Mustafizur Rahman]] 1/36 (8 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-new-zealand-11th-match-1384402/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 14 369<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/13/new-zealand-vs-bangladesh-attendance-14369-2023-world-cup-chennai-ma-chidambaram-chepauk/ |title=New Zealand vs Bangladesh Attendance 14,369 2023 World Cup Chennai MA Chidambaram Chepauk |publisher=The Cricket Blog |date=13 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Lockie Ferguson]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Trent Boult]] word die vinnigste – en die derde – Nieu-Seelandse bouler in dié tyd wat sy 200ste EDI-paaltjie neem (in 107 wedstryde).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/new-zealand-vs-bangladesh-trent-boult-milestone-chennai-fastest-200-wickets-2448570-2023-10-13 |title=World Cup 2023: Trent Boult becomes the 3rd fastest bowler to complete 200 ODI wickets |publisher=India Today |date=13 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 14 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 191 (42.5 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 192/3 (30.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Babar Azam]] 50 (58)
| paaltjies1 = [[Jasprit Bumrah]] 2/19 (7 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rohit Sharma]] 86 (63)
| paaltjies2 = [[Shaheen Afridi]] 2/36 (6 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-pakistan-12th-match-1384403/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Jasprit Bumrah]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Dit is Indië se agtste krieketwêreldbekeroorwinning oor Pakistan wat dit die gesamentlik grootste oorheersing in dié tyd maak.<ref name="Oorheersing" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 15 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 284 (49.5 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 215 (40.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rahmanullah Gurbaz]] 80 (57)
| paaltjies1 = [[Adil Rashid]] 3/42 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Harry Brook]] 66 (61)
| paaltjies2 = [[Rashid Khan]] 3/37 (9.3 boulbeurte)
| uitslag = Afghanistan wen met 69 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-england-13th-match-1384404/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]<br />Bywoning: 26 440<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/15/england-vs-afghanistan-attendance-26440-world-cup-2023-kotla-delhi-arun-jaitley-stadium/ |title=England vs Afghanistan Attendance 26,440 World Cup 2023 Kotla Delhi Arun Jaitley Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=15 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Mujeeb Ur Rahman]] (Afg)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Rahmat Shah]] en [[Mohammad Nabi]] (albei Afg) speel in hul 100ste en 150ste EDI-wedstryd onderskeidelik.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/cricket-stats-mania/odi-world-cup-2023-match-13-eng-vs-afg-stats-review-gurbazs-power-hitting-rashids-brilliance-and-other-stats/ |title=ODI World Cup 2023, Match 13, ENG vs AFG Stats Review: Gurbaz's power-hitting, Rashid's brilliance and other stats |publisher=Crictracker |date=15 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Afghanistan se eerste oorwinning oor Engeland in enige krieket ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/aghanistan-produce-1st-upset-of-world-cup-2023-beat-defending-champions-england-2449368-2023-10-15 |title=ENG vs AFG: Aghanistan produce biggest upset of World Cup 2023 with 69-run win over defending champions England |publisher=India Today |date=15 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 16 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 209 (43.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 215/5 (35.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kusal Perera]] 78 (82)
| paaltjies1 = [[Adam Zampa]] 4/47 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Josh Inglis]] 58 (59)
| paaltjies2 = [[Dilshan Madushanka]] 3/38 (9 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-sri-lanka-14th-match-1384405/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) <small>vir [[Alex Wharf]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|ENG]])</small>
| speler van die wedstryd = [[Adam Zampa]] (Aus)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 17 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NL}}
| telling1 = 245/8 (43 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 207 (42.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Scott Edwards]] 78* (69)
| paaltjies1 = [[Marco Jansen]] 2/27 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[David Miller]] 43 (52)
| paaltjies2 = [[Logan van Beek]] 3/60 (8.5 boulbeurte)
| uitslag = Nederland wen met 38 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/netherlands-vs-south-africa-15th-match-1384406/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]<br />Bywoning: 11 224<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/18/south-africa-vs-netherlands-dharamshala-2023-attendance-11224-cricket-world-cup-17-october/ |title=South Africa vs Netherlands Dharamshala 2023 Attendance 11,224 Cricket World Cup 17 October |publisher=The Cricket Blog |date=18 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Michael Gough en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Scott Edwards]] (Ned)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Wedstryd verkort weens reën tot 43 boulbeurte per span.
| notas = [[Kagiso Rabada]] (RSA) neem sy 150ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.business-standard.com/cricket/world-cup/world-cup-2023-south-africa-s-kagiso-rabada-completes-150-odi-wickets-123101701381_1.html |title=World Cup 2023: South Africa's Kagiso Rabada completes 150 ODI wickets |publisher=The Business Standard |date=18 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Ná die [[T20I-wêreldbeker 2022]] is dit Nederland se tweede oorwinning oor Suid-Afrika in enige krieket.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-ned-vs-sa-south-africa-spooked-as-dutch-do-the-world-cup-double-1403888 |title=South Africa spooked as Dutch do the World Cup double |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=17 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Suid-Afrika se eerste EDI-nederlaag teen ’n assosiaatlid ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-ned-vs-sa-stats-netherlands-record-breaking-rearguard-blitz-1403885 |title=Stats – Netherlands' record-breaking rearguard blitz |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=17 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 18 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 288/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AF}}
| telling2 = 139 (34.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Glenn Phillips]] 71 (80)
| paaltjies1 = [[Naveen-ul-Haq]] 2/48 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rahmat Shah]] 36 (62)
| paaltjies2 = [[Lockie Ferguson]] 3/19 (7 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met 149 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-afghanistan-16th-match-1384407/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 15 525<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/18/new-zealand-vs-afghanistan-chennai-2023-attendance-15525-cricket-world-cup-18-october/ |title=New Zealand vs Afghanistan Chennai 2023 Attendance 15,525 Cricket World Cup 18 October |publisher=The Cricket Blog |date=18 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Glenn Phillips]] (NZ)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Mitchell Santner]] (NZ) neem sy 100ste EDI-paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/new-zealand-vs-afghanistan-live-score-icc-15th-odi-world-cup-2023-today-17-october-nz-vs-afg-match-in-chennai-101697604716604.html |title=New Zealand vs Afghanistan highlights, World Cup 2023: Santner and Phillips guide NZ to massive 149-run win over AFG |publisher=[[Hindustan Times]] |date=18 Oktober 2023 |accessdate= 19 Oktober 2023}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 19 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 256/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 261/3 (41.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Liton Das]] 66 (82)
| paaltjies1 = [[Ravindra Jadeja]] 2/38 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Virat Kohli]] 103* (97)
| paaltjies2 = [[Mehidy Hasan]] 2/47 (10 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-bangladesh-17th-match-1384408/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]<br />Bywoning: 33 610<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/19/india-vs-bangladesh-pune-2023-attendance-33610-cricket-world-cup-19-october/ |title=India vs Bangladesh Pune 2023 Attendance 33,610 Cricket World Cup 19 October |publisher=The Cricket Blog |date=19 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Virat Kohli]] (Ind)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Dit is Bangladesj se eerste EDI-wedstryd teen Indië in Indië sedert 1998.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-bangladesh-17th-match-1384408/match-preview |title=Red-hot India gunning for fourth win against Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=18 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Mushfiqur Rahim]] word ná [[Shakib Al Hasan]] die tweede Bengaalse kolwer wat sy 1 000 krieketwêreldbekerlopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.tbsnews.net/sports/mushfiq-second-bangladeshi-reach-1000-wc-runs-goes-past-viv-richards-sourav-ganguly-722410 |title=Mushfiq second Bangladeshi to reach 1000 WC runs, goes past Viv Richards, Sourav Ganguly |publisher=The Business Standard |date=19 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Virat Kohli]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Virat Kohli word die vinnigste kolwer in dié tyd wat sy 26 000ste internasionale lopie aanteken (in 567 kolfbeurte).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/virat-kohli-surpasses-sachin-tendulkar-to-become-fastest-to-26000-international-runs/articleshow/104561812.cms?from=mdr |title=Virat Kohli surpasses Sachin Tendulkar to become fastest to 26000 international runs |publisher=[[The Times of India]] |date=19 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 20 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 367/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 305 (45.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[David Warner]] 163 (124)
| paaltjies1 = [[Shaheen Afridi]] 5/54 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Imam-ul-Haq]] 70 (71)
| paaltjies2 = [[Adam Zampa]] 4/53 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 62 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-pakistan-18th-match-1384409/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[David Warner]] (Aus)
| rondte =
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Beide [[David Warner]] en [[Mitchell Marsh]] (albei Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''David Warner en Mitchell Marsh teken met 259 lopies die hoogste Australiese eerste paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Partnership" />
* ''David Warner en Mitchell Marsh se aanvangsvennootskap is ook die hoogste in dié tyd teen Pakistan tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.''<ref name="AUSvPAK">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-david-warner-mitchell-marsh-s-record-stand-in-a-six-hitting-blitz-1404402 |title=Stats – Warner and Marsh's record stand in a six-hitting blitz |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=20 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Albei teken ook die meeste EDI-sesse in dié tyd deur aanvangskolwers aan (18).''<ref name="AUSvPAK" />
* ''Australië teken die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Pakistan aan.''<ref name="AUSvPAK" />
* ''David Warner word die eerste kolwer wat drie krieketwêreldbekertellings met meer as 150 lopies aanteken.''<ref name="AUSvPAK" />
* ''Hy teken ook die hoogste individuele krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Pakistan aan en word ook die eerste kolwer met twee krieketwêreldbekerhonderdtalle teen Pakistan.''<ref name="AUSvPAK" />
* ''[[Shaheen Afridi]] (Pak) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" />
* ''[[Adam Zampa]] (Aus) neem sy 150ste EDI-paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/3742912/australia-v-pakistan-cwc23-world-cup-bengaluru-report-scores-highlights-warner-marsh-zampa |title=Stoinis, Zampa come up clutch to down Pakistan |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 21 Oktober 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-NL}}
| telling1 = 262 (49.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 263/5 (48.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Sybrand Engelbrecht]] 70 (82)
| paaltjies1 = [[Dilshan Madushanka]] 4/49 (9.4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Sadeera Samarawickrama]] 91* (107)
| paaltjies2 = [[Aryan Dutt]] 3/44 (10 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/netherlands-vs-sri-lanka-20th-match-1384410/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]])
| speler van die wedstryd = [[Sadeera Samarawickrama]] (SL)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 21 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 399/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 170 (22 boulbeurte)
| lopies1 = [[Heinrich Klaasen]] 109 (67)
| paaltjies1 = [[Reece Topley]] 3/88 (8.5 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mark Wood]] 43* (17)
| paaltjies2 = [[Gerald Coetzee]] 3/35 (4 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 229 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-south-africa-19th-match-1384411/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]<br />Bywoning: 28 033<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/22/england-vs-south-africa-wankhede-mumbai-attendance-28033-cricket-world-cup-jansen-and-klaasen-star/ |title=England vs South Africa Wankhede Mumbai Attendance 28033 Cricket World Cup- Jansen and Klaasen star |publisher=The Cricket Blog |date=22 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Heinrich Klaasen]] (RSA)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Vir die eerste keer in 25 jaar het albei lande se nasionale spanne in krieket en [[rugby]] op dieselfde dag mekaar ontmoet en vir die eerste keer in krieketwêreldbekertoernooie ooit, aangesien [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] en [[Springbokke|Suid-Afrika]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] se halfeindrondte in [[Frankryk]] mekaar ontmoet het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-south-africa-20th-match-1384411/match-preview |title=Both teams on the ropes ahead of heavyweight contest |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=20 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Heinrich Klaasen]] (RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Heinrich Klaasen en [[Marco Jansen]] teken met 151 lopies die hoogste Suid-Afrikaanse sesde paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Partnership" /><ref name="RSAvENG">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-eng-vs-sa-stats-england-crash-to-their-biggest-odi-defeat-1404684 |title=Stats – England crash to their biggest ODI defeat |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=21 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Suid-Afrika teken die hoogste EDI-telling in dié tyd teen Engeland aan.''<ref name="RSAvENG" />
* ''Engeland ly hul ergste EDI-nederlaag in dié tyd.''<ref name="RSAvENG" />
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat ses krieketwêreldbekeroorwinnings met meer as 200 lopies aanteken.''<ref name="RSAvENG" />
* ''Suid-Afrika word ná Australië ook die tweede span wat sewe krieketwêreldbekertellings met meer as 350 lopies aanteken, en dit is die eerste keer wat Engeland meer as 350 lopies in ’n krieketwêreldbekerwedstryd afstaan.<ref name="RSAvENG" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 22 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 273 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 274/6 (48 boulbeurte)
| lopies1 = [[Daryl Mitchell]] 130 (127)
| paaltjies1 = [[Mohammed Shami]] 5/54 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Virat Kohli]] 95 (104)
| paaltjies2 = [[Lockie Ferguson]] 2/63 (8 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met vier paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-new-zealand-21st-match-1384412/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]
| skeidsregters = Michael Gough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) <small>vir [[Richard Kettleborough]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|ENG]])</small>
| speler van die wedstryd = [[Mohammed Shami]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Daryl Mitchell]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Mohammed Shami]] (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" />
* ''[[Shubman Gill]] (Ind) word die vinnigste kolwer in dié tyd wat sy 2 000ste EDI-lopie aanteken (in 38 kolfbeurte).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-cup-2023-shubman-gill-becomes-fastest-batter-to-2000-odi-runs-breaks-hashim-amla-12-year-old-record-2452353-2023-10-22 |title=World Cup 2023: Shubman Gill becomes fastest batter to 2000 ODI runs, breaks Hashim Amla’s 12-year-old record |publisher=India Today |author=Sabyasachi Chowdhury |date=22 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 23 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 282/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AF}}
| telling2 = 286/2 (49 boulbeurte)
| lopies1 = [[Babar Azam]] 74 (92)
| paaltjies1 = [[Noor Ahmad]] 3/49 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ibrahim Zadran]] 87 (113)
| paaltjies2 = [[Hasan Ali]] 1/44 (10 boulbeurte)
| uitslag = Afghanistan wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-pakistan-22nd-match-1384413/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 23 284<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/23/pakistan-vs-afghanistan-chennai-attendance-23284-chepauk-cricket-world-cup-2023/ |title=Pakistan vs Afghanistan Chennai Attendance 23,284 Chepauk Cricket World Cup 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=23 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Paul Reiffel en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Ibrahim Zadran]] (Afg)
| rondte =
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Afghanistan teken hul hoogste suksesvolle EDI-lopiejaagtog in dié tyd aan.''<ref name="PAKvAFG">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-pakistan-22nd-match-1384413/match-report |title=Gurbaz, Ibrahim, Rahmat boss 283 chase in Afghanistan's first ODI win over Pakistan |publisher=ESPNcricinfo |author=Ashish Pant |date=23 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Afghanistan se eerste EDI-oorwinning oor Pakistan ooit.<ref name="PAKvAFG" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/pak-vs-afg-afghanistan-chase-down-283-to-register-first-ever-odi-win-vs-pakistan-2452813-2023-10-23 |title=PAK vs AFG, World Cup 2023: Afghanistan chase down 283 to register first-ever ODI win over Pakistan |publisher=India Today |date=23 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 24 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 382/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 233 (46.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Quinton de Kock]] 174 (140)
| paaltjies1 = [[Hasan Mahmud]] 2/67 (6 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mahmudullah]] 111 (111)
| paaltjies2 = [[Gerald Coetzee]] 3/62 (10 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 149 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-south-africa-23rd-match-1384414/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]
| skeidsregters = Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) <small>vir Alex Wharf ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])</small> en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Quinton de Kock]] (RSA)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Quinton de Kock]] (RSA) speel in sy 150ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/sports/south-africa-vs-bangladesh-quinton-de-kock-hits-his-3rd-hundred-of-world-cup-2023-18139001.htm |title=South Africa vs Bangladesh: Quinton de Kock hits his 3rd hundred of World Cup 2023 |publisher=CNBCTV18 |author=Prakhar Sachdeo |date=24 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide Quinton de Kock (RSA) en [[Mahmudullah]] (Ban) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Quinton de Kock teken die hoogste individuelle telling in dié tyd deur ’n paaltjiewagter tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="RSAvBAN">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-stats-south-africas-year-of-big-scores-and-big-wins-1405202 |title=Stats – South Africa's year of big scores and big wins |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=24 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Quinton de Kock word die eerste Suid-Afrikaanse kolwer wat drie honderdtalle tydens een krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="RSAvBAN" />
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat agt krieketwêreldbekertellings met meer as 350 lopies aanteken.''<ref name="RSAvBAN" />
* ''Mahmudullah word die eerste Bengaalse kolwer wat drie krieketwêreldbekerhonderdtalle aanteken.<ref name="RSAvBAN" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 25 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 399/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 90 (21 boulbeurte)
| lopies1 = [[Glenn Maxwell]] 106 (44)
| paaltjies1 = [[Logan van Beek]] 4/74 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Vikramjit Singh]] 25 (25)
| paaltjies2 = [[Adam Zampa]] 4/8 (3 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 309 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-netherlands-24th-match-1384415/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]
| skeidsregters = Michael Gough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]])
| speler van die wedstryd = [[Glenn Maxwell]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[David Warner]] en [[Glenn Maxwell]] (albei Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''David Warner word die eerste Australiër wat sy sesde krieketwêreldbekerhondertal aanteken.''<ref name="AUSvNED">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-neth-vs-aus-stats-glenn-maxwell-smashes-the-fastest-odi-world-cup-century-1405363 |title=Glenn Maxwell smashes the fastest ODI World Cup century |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=25 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell (Aus) teken die vinnigste krieketwêreldbekerhondertal in dié tyd aan (in 40 aflewerings).''<ref name="Fastest_Hundreds" /><ref name="AUSvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/australia-vs-netherlands-glenn-maxwell-century-40-balls-fastest-hundred-2453567-2023-10-25 |title=AUS vs NED: Glenn Maxwell breaks Aiden Markram's record for fastest ODI World Cup hundred |publisher=India Today |date=25 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell se EDI-honderdtal is ook die vinnigste in dié tyd vir Australië.''<ref name="Fastest_Hundreds" /><ref name="AUSvNED" />
* ''[[Bas de Leede]] (Ned) boul die duurste spel in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd en staan 115 lopies in sy tien boulbeurte af.''<ref name="AUSvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/aus-vs-ned-netherlands-bas-de-leede-concedes-115-in-10-overs-for-most-expensive-odi-spell-ever-2453571-2023-10-25 |title=AUS vs NED: Netherlands' Bas de Leede concedes 115 in 10 overs for most expensive ODI spell ever |publisher=India Today |date=25 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Australië teken die grootste krieketwêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.<ref name="Largest" /><ref name="AUSvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/aus-vs-ned-biggest-win-odi-world-cup-history-australia-record-largest-victory-margin-of-runs/article67458735.ece |title=AUS vs NED: Australia registers biggest victory in ODI World Cup history, beats Netherlands by 309 runs |publisher=The Hindu |date=25 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 26 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 156 (33.2 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 160/2 (25.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ben Stokes]] 43 (73)
| paaltjies1 = [[Lahiru Kumara]] 3/35 (7 boulbeurte)
| lopies2 = [[Pathum Nissanka]] 77* (83)
| paaltjies2 = [[David Willey]] 2/30 (5 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-sri-lanka-25th-match-1384416/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Lahiru Kumara]] (SL)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 27 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 270 (46.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 271/9 (47.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Saud Shakeel]] 52 (52)
| paaltjies1 = [[Tabraiz Shamsi]] 4/60 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Aiden Markram]] 91 (93)
| paaltjies2 = [[Shaheen Afridi]] 3/45 (10 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met een paaltjie
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/pakistan-vs-south-africa-26th-match-1384417/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 29 983<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/27/pakistan-vs-south-africa-chennai-2023-attendance-29983-chepauk-ma-chidambaram-world-cup/ |title=Pakistan vs South Africa Chennai 2023 Attendance 29,983 Chepauk MA Chidambaram World Cup |publisher=The Cricket Blog |date=27 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]]) en Alex Wharf ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Tabraiz Shamsi]] (RSA)
| rondte =
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Usama Mir]] het [[Shadab Khan]] (albei Pak) tydens die tweede kolfbeurt as ’n plaasvervanger vir harsingskudding vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usama-mir-named-as-concussion-sub-for-shadab-khan-1405705 |title=Pakistan bring in Usama Mir named as concussion sub for Shadab Khan |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 28 Oktober 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 388 (49.2 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 383/9 (50 boulbeurte)
| lopies1 = [[Travis Head]] 109 (67)
| paaltjies1 = [[Glenn Phillips]] 3/37 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rachin Ravindra]] 116 (89)
| paaltjies2 = [[Adam Zampa]] 3/74 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met vyf lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-new-zealand-27th-match-1384418/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]])
| speler van die wedstryd = [[Travis Head]] (Aus)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Australië word die eerste span wat in sy 100ste krieketwêreldbekerwedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.india.com/sports/aus-vs-nz-australia-create-history-become-first-team-to-play-100-world-cup-game-6452446/ |title=AUS Vs NZ: Australia Create History, Become First Team To Play 100 World Cup Game |publisher=India.com |author=Sunny Daud |date=28 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[Travis Head]] (Aus) en [[Rachin Ravindra]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Australië word die eerste span wat drie agtereenvolgende EDI-tellings met meer as 350 lopies aanteken.''<ref name="AUSvNZ">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-aus-vs-nz-stats-australia-first-team-to-hit-350-plus-in-three-consecutive-mens-odis-1405828 |title=Stats – The highest aggregate in a World Cup match |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=28 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Australië teken vir die eerste keer 20 sesse in ’n EDI-wedstryd aan en dit is ook die meeste sesse teen Nieu-Seeland in dié tyd tydens ’n EDI-wedstryd.''<ref name="AUSvNZ" />
* ''Dit is die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Nieu-Seeland.''<ref name="AUSvNZ" /><ref name="Highest_totals">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-innings-totals/world-cup-12 |title=Highest totals For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Nieu-Seeland teken die hoogste krieketwêreldbekerlopiejaagtog in dié tyd aan en dit is ook die meeste lopies in dié tyd wat Australië tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd afstaan.''<ref name="AUSvNZ" /><ref name="Highest_totals" />
* ''Rachin Ravindra teken die vinnigste krieketwêreldbekerhonderdtal in dié tyd vir Nieu-Seeland en ook die vinnigste in dié tyd teen Australië aan (in 77 aflewerings).''<ref name="AUSvNZ" />
* ''Die 771 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.<ref name="AUSvNZ" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/most-runs-in-a-world-cup-match-highest-aggregate-australia-vs-new-zealand-records-broken-dharamsala/article67470126.ece |title=AUS vs NZ: Australia vs New Zealand records highest aggregate in World Cup match with 771 runs in Dharamsala |publisher=The Hindu |date=28 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-match-aggregates/world-cup-12 |title=Highest match aggregates For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 28 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NL}}
| telling1 = 229 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 142 (42.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Scott Edwards]] 68 (89)
| paaltjies1 = [[Mustafizur Rahman]] 2/36 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mehidy Hasan]] 35 (40)
| paaltjies2 = [[Paul van Meekeren]] 4/23 (7.2 boulbeurte)
| uitslag = Nederland wen met 87 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-netherlands-28th-match-1384419/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]
| skeidsregters = Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Paul van Meekeren]] (Ned)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 29 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 229/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 129 (34.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rohit Sharma]] 87 (101)
| paaltjies1 = [[David Willey]] 3/45 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Liam Livingstone]] 27 (46)
| paaltjies2 = [[Mohammed Shami]] 4/22 (7 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 100 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-england-29th-match-1384420/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]<br />Bywoning: 46 000<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/29/india-vs-england-lucknow-2023-attendance-46000-ekana-cricket-stadium-match-report-2023/ |title=India vs England Lucknow 2023 Attendance 46,000 Ekana Cricket Stadium Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=29 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Rohit Sharma]] (Ind)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Rohit Sharma]] (Ind) speel in sy 100ste EDI-wedstryd as [[Kaptein (sport)|kaptein]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/rohit-sharma-achieves-twin-milestones-during-world-cup-match-against-england/articleshow/104799555.cms |title=Rohit Sharma achieves twin milestones during World Cup match against England |publisher=[[The Times of India]] |date=29 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 30 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 241 (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AF}}
| telling2 = 242/3 (45.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Pathum Nissanka]] 46 (60)
| paaltjies1 = [[Fazalhaq Farooqi]] 4/34 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Azmatullah Omarzai]] 73* (63)
| paaltjies2 = [[Dilshan Madushanka]] 2/48 (9 boulbeurte)
| uitslag = Afghanistan wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-sri-lanka-30th-match-1384421/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]<br />Bywoning: 12 177<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/30/afghanistan-vs-sri-lanka-pune-2023-attendance-12177-maharashtra-cricket-association-stadium-match-report-2023/ |title=Afghanistan vs Sri Lanka Pune 2023 Attendance 12,177 Maharashtra Cricket Association Stadium Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Fazalhaq Farooqi]] (Afg)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Rashid Khan]] (Afg) speel in sy 100ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/afghanistan-vs-sri-lanka-rashid-khan-100-odi-milestone-reaction-pune-2455736-2023-10-30 |title=AFG vs SL, World Cup 2023: Rashid Khan relishes 'great achievement' of completing 100-ODI landmark |publisher=India Today |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Hashmatullah Shahidi]] (Afg) teken sy 2 000ste EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ndtvprofit.com/sports/world-cup-2023-afghanistan-power-past-sri-lanka-by-7-wickets-10047911 |title=World Cup 2023: Afghanistan Power Past Sri Lanka By 7 Wickets |publisher=NDTV |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* ''Dit is Afghanistan se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Sri Lanka ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/cricket-stats-mania/afghanistan-vs-sri-lanka-head-to-head-record-in-odi-world-cup-history/ |title=Afghanistan vs Sri Lanka Head to Head Record in ODI World Cup History |publisher=CricTracker |author=Pawan Ashok Sharma |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Afghanistan teken vir die eerste keer twee agtereenvolgende krieketwêreldbekeroorwinnings aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/afghanistan-sri-lanka-cricket-world-cup |title=Afghanistan make history with Cricket World Cup win over Sri Lanka |publisher=Inside the Games |author=Owen Lloyd |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 31 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 204 (45.1 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 205/3 (32.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mahmudullah]] 56 (70)
| paaltjies1 = [[Shaheen Afridi]] 3/23 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Fakhar Zaman]] 81 (74)
| paaltjies2 = [[Mehidy Hasan]] 3/60 (9 boulbeurte)
| uitslag = Pakistan wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-pakistan-31st-match-1384422/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]
| skeidsregters = Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Fakhar Zaman]] (Pak)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[Shaheen Afridi]] (Pak) en [[Mehidy Hasan]] (Ban) neem hul 100ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/shaheen-afridi-fastest-pakistan-bowler-100-odi-wickets-fast-bowler-record/article67479892.ece |title=PAK vs BAN: Shaheen Afridi becomes fastest Pakistan bowler to 100 ODI wickets |publisher=The Hindu |date=31 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:red">''Bangladesj is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-pakistan-31st-match-1384422/match-report |title=Bangladesh knocked out after Afridi and Fakhar fashion big Pakistan win |publisher=ESPNcricinfo |author=Danyal Rasool |date=31 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 1 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 357/4 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 167 (35.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rassie van der Dussen]] 133 (118)
| paaltjies1 = [[Tim Southee]] 2/77 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Glenn Phillips]] 60 (50)
| paaltjies2 = [[Keshav Maharaj]] 4/46 (9 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 190 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-south-africa-32nd-match-1384423/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]<br />Bywoning: 31 940<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/01/south-africa-vs-new-zealand-pune-attendance-31940-gahunje-2023-cricket-world-cup-1-november/ |title=South Africa vs New Zealand Pune Attendance 31,940 Gahunje 2023 Cricket World Cup 1 November |publisher=The Cricket Blog |date=1 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]])
| speler van die wedstryd = [[Rassie van der Dussen]] (RSA)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Beide [[Quinton de Kock]] en [[Rassie van der Dussen]] (albei RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Suid-Afrika teken die meeste sesse in dié tyd deur een span tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi aan (82).''<ref name="RSAvNZ">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/south-africa-smash-englands-world-cup-six-hitting-record-1406564 |title=South Africa smash England's World Cup six-hitting record |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=1 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat agt tellings met meer as 300 lopies in een kalenderjaar aanteken nadat hulle eerste gekolf het.''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Suid-Afrika word ná Australië die tweede span wat vier tellings met meer as 350 lopies in een krieketwêreldbekertoernooi aanteken en hul altesaam negende in al die krieketwêreldbekertoernooie.''<ref name="RSAvNZ" /><ref name="Oorheersing" />
* ''Quinton de Kock se teken die meeste krieketwêreldbekerlopies in dié tyd vir Suid-Afrika aan (545). Dit is ook die meeste in dié tyd deur ’n [[paaltjiewagter]] tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi.''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Quinton de Kock en Rassie van der Dussen word ná [[Tillakaratne Dilshan]] en [[Upul Tharanga]] (albei SL) die tweede paartjie wat twee paaltjievennootskappe met meer as 200 lopies in een krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Suid-Afrika word ná Sri Lanka die tweede span wat agt honderdtalle tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Suid-Afrika teken hul grootste EDI-telling in dié tyd teen Nieu-Seeland aan.''<ref name="RSAvNZ" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-innings-totals/south-africa-new-zealand-3vs5/one-day-internationals-2 |title=Highest totals for New Zealand vs South Africa in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Suid-Afrika se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Nieu-Seeland sedert die [[Krieketwêreldbeker 1999|1999-toernooi]].''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat nege EDI-wedstryde met meer as 100 lopies in een kalenderjaar kon wen.<ref name="RSAvNZ" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 2 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 357/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 55 (19.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Shubman Gill]] 92 (92)
| paaltjies1 = [[Dilshan Madushanka]] 5/80 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Kasun Rajitha]] 14 (17)
| paaltjies2 = [[Mohammed Shami]] 5/18 (5 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 302 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-sri-lanka-33rd-match-1384424/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammed Shami]] (Ind)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Dilshan Madushanka]] (SL) neem sy eerste EDI-vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/india-vs-sri-lanka-dilshan-madushanka-becomes-4th-sri-lanka-bowler-to-pick-a-5-wicket-haul-in-odi-world-cups-2457254-2023-11-02 |title=India vs Sri Lanka: Dilshan Madushanka becomes 4th Sri Lanka bowler to pick a 5-wicket haul in ODI World Cups |publisher=India Today |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Sri Lanka teken die vierde laagste krieketwêreldbekertelling en die laagste in dié tyd deur ’n [[Toetskrieket|toetsland]] aan.''<ref name="INDvSL">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/shami-smashes-records-while-sri-lanka-plunge-to-new-lows-1406799 |title=Shami smashes records, while Sri Lanka plunge to new lows |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Lowest_totals">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-lowest-innings-totals/world-cup-12 |title=Lowest totals For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Mohammed Shami]] (Ind) word ná [[Mitchell Starc]] (Aus) die tweede bouler wat drie vyf-paaltjie-oeste in ’n krieketwêreldbekertoernooi neem.''<ref name="INDvSL" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;qualmin1=5;qualval1=wickets;size=100;template=results;trophy=12;type=bowling;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Bowling records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Mohammed Shami word ook die eerste Indiese bouler wat sy 45ste krieketwêreldbekerpaaltjie neem.''<ref name="INDvSL" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/mohammed-shami-becomes-indias-leading-wicket-taker-in-world-cup-with-fifer-vs-sri-lanka-9010973/ |title=Mohammed Shami becomes India’s leading wicket taker in World Cup history with fifer vs Sri Lanka |publisher=The Indian Express |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Wickets">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/bowling-most-wickets-career/world-cup-12 |title=Records in World Cup – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Hy word ook die eerste Indiese bouler wat vier EDI-vyf-paaltjie-oeste neem.''<ref name="INDvSL" />
* ''Sri Lanka word die eerste span wat vir die vierde keer in een kalenderjaar op minder as 100 lopies uitgeboul word, waarvan drie keer teen Indië.''<ref name="INDvSL" />
* ''Indië teken hul grootste krieketwêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.''<ref name="Largest" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/virat-kohli-mohammed-siraj-shine-as-india-break-record-for-largest-win-margin-by-runs-beat-sri-lanka-by-317-in-3rd-odi-101673789823671.html |title=Kohli, Siraj shine as India break record for largest win margin by runs, beat Sri Lanka by 317 in 3rd ODI |publisher=[[Hindustan Times]] |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/india-biggest-win-in-odi-world-cup-history-margin-of-runs-top-10-largest-victories-ind-vs-sl/article67490102.ece/ |title=India registers its biggest win in ODI World Cup history, second largest overall in WC |publisher=The Hindu |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is die vierde EDI-oorwinning met meer 300 lopies in 2023, die meeste in dié tyd in een kalenderjaar.''<ref name="INDvSL" /><ref name="Largest" />
* <span style="color:green">''Indië vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/india-become-first-team-to-qualify-for-2023-world-cup-semi-finals-with-unbeaten-7-7-record-101698934227925.html |title=India become first team to qualify for 2023 World Cup semi-finals with unbeaten 7/7 record |publisher=[[Hindustan Times]] |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 3 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NL}}
| telling1 = 179 (46.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AF}}
| telling2 = 181/3 (31.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Sybrand Engelbrecht]] 58 (86)
| paaltjies1 = [[Mohammad Nabi]] 3/28 (9.3 boulbeurte)
| lopies2 = [[Hashmatullah Shahidi]] 56* (64)
| paaltjies2 = [[Saqib Zulfiqar]] 1/25 (3 boulbeurte)
| uitslag = Afghanistan wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-netherlands-34th-match-1384425/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]<br />Bywoning: 20 500<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/03/netherlands-vs-afghanistan-attendance-20500-lucknow-match-report-2023/ |title=Netherlands vs Afghanistan Attendance 20,500 Lucknow Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=3 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammad Nabi]] (Afg)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Mujeeb Ur Rahman]] (Afg) neem sy 100ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/video/3764829 |title=Mujeeb gets to 100 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=3 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Afghanistan kwalifiseer vir die eerste keer vir die [[Kampioenetrofee 2025]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://crictoday.com/cricket/daily-cricket-news/afghanistan-qualify-for-the-2025-champions-trophy/ |title=Afghanistan qualify for the 2025 Champions Trophy |publisher=Crictoday |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 4 November 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 401/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 200/1 (25.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rachin Ravindra]] 108 (94)
| paaltjies1 = [[Mohammad Wasim jr.]] 3/60 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Fakhar Zaman]] 126* (81)
| paaltjies2 = [[Tim Southee]] 1/27 (5 boulbeurte)
| uitslag = Pakistan wen met 21 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|DLS-metode]])
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-pakistan-35th-match-1384426/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]
| skeidsregters = Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Fakhar Zaman]] (Pak)
| rondte =
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Ná reën tydens Pakistan se kolfbeurt is die wedstryd afgelas.
| notas = [[Ish Sodhi]] (NZ) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''
* ''Beide [[Rachin Ravindra]] (NZ) en [[Fakhar Zaman]] (Pak) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Rachin Ravindra word die eerste kolwer wat drie honderdtalle tydens sy eerste krieketwêreldbekertoernooi aanteken. Hy word ook die eerste Nieu-Seelandse kolwer wat drie honderdtalle in ’n krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="NZvPAK">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-world-cup-2023-stats-rachin-emulates-sachin-as-nz-get-their-highest-wc-total-1407133 |title=Stats – Rachin emulates Sachin as NZ get their highest WC total |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Nieu-Seeland teken hul hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Highest_totals" /><ref name="NZvPAK" />
* ''Nieu-Seeland teken ook die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Pakistan aan.''<ref name="Highest_totals" /><ref name="NZvPAK" />
* ''[[Hasan Ali]] (Pak) neem sy 100ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.business-standard.com/cricket/world-cup/world-cup-2023-pak-vs-nz-pakistan-s-hasan-ali-completes-100-odi-wickets-123110400540_1.html |title=World Cup 2023 PAK vs NZ: Pakistan's Hasan Ali completes 100 ODI wickets |publisher=The Business Standard |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Fakhar Zaman]] teken die vinnigste honderdtal in dié tyd vir Pakistan aan (in 63 aflewerings).''<ref name="NZvPAK" />
* ''Fakhar Zaman en [[Babar Azam]] teken met 194 lopies om die tweede paaltjie die hoogste Pakistanse paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Partnership" /><ref name="NZvPAK" />
* ''Vir die eerste keer ly Nieu-Seeland vier agtereenvolgende nederlae tydens een enkele krieketwêreldbekertoernooi.''<ref name="NZvPAK" />
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-cup-2023-south-africa-join-india-as-2nd-team-to-qualify-for-semi-finals-as-pakistan-beat-new-zealand-2458141-2023-11-04 |title=World Cup 2023: South Africa join India as 2nd team to qualify for semi-finals as Pakistan beat New Zealand |publisher=India Today |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 4 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 286 (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 253 (48.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Marnus Labuschagne]] 71 (83)
| paaltjies1 = [[Chris Woakes]] 4/54 (9.3 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ben Stokes]] 64 (90)
| paaltjies2 = [[Adam Zampa]] 3/21 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 33 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-england-36th-match-1384427/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]<br />Bywoning: 55 052<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/05/england-vs-australia-attendance-55052-ahmedabad-cwc-match-report-2023/ |title=England vs Australia Attendance 55,052 Ahmedabad Cricket World Cup 2023 Motera Narendra Modi Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]])
| speler van die wedstryd = [[Adam Zampa]] (Aus)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = <span style="color:red">Engeland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/67319330 |title=Cricket World Cup 2023: England's defence ended by Australia defeat |publisher=[[BBC]] |author=Matthew Henry |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 5 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 326/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 83 (27.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Virat Kohli]] 101* (121)
| paaltjies1 = [[Keshav Maharaj]] 1/30 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Marco Jansen]] 14 (30)
| paaltjies2 = [[Ravindra Jadeja]] 5/33 (9 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 243 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-south-africa-37th-match-1384428/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]<br />Bywoning: 58 000<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/06/india-vs-south-africa-attendance-58000-kolkata-cwc-match-report-2023/ |title=India vs South Africa Attendance 58,000 Kolkata CWC Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=6 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Virat Kohli]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Virat Kohli]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Virat Kohli word ná [[Sachin Tendulkar]] die tweede Indiese kolwer wat sy 49ste EDI-honderdtal aanteken (49).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/virat-kohli-equals-sachin-tendulkar-on-49-odi-hundreds-1406699 |title=Kohli on equalling Tendulkar's record of 49 ODI hundreds: 'It's stuff of dreams' |publisher=ESPNcricinfo |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="INDvSA">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-ind-vs-sa-stats-south-africa-s-worst-odi-defeat-kohli-levels-with-sachin-1407400 |title=Stats – New highs for Kohli; South Africa hit lowest low |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Ravindra Jadeja]] (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" />
* ''Suid-Afrika teken hul laagste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Lowest_totals" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/128384/virat-kohlis-zenith-south-africas-nadir-cricbuzzcom |title=Virat Kohli's zenith, South Africa's nadir |publisher=Cricbuzz |author=Deepu Narayanan |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Indië word die eerste span wat sy teenstander vir die vierde keer in dieselfde kalenderjaar op minder as 100 lopies uitboul.''<ref name="INDvSA" />
* ''Indië word ook die eerste span wat vyf EDI-oorwinnings met meer as 200 lopies in dieselfde kalenderjaar aanteken.''<ref name="INDvSA" />
* ''Suid-Afrika ly hul ergste EDI-nederlaag in dié tyd.<ref name="INDvSA" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/cricket/icc-mens-world-cup-2023/news/22805c2d-ee2d-4930-b497-f96e4b83101d/kohli-equals-tendulkar-milestone-with-world-cup-ton-india-crush-south-africa |title=Kohli equals Tendulkar milestone with World Cup ton, India crush South Africa |publisher=[[SuperSport]] |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 6 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 279 (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 282/7 (41.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Charith Asalanka]] 108 (105)
| paaltjies1 = [[Tanzim Hasan Sakib]] 3/80 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Najmul Hossain Shanto]] 90 (101)
| paaltjies2 = [[Dilshan Madushanka]] 3/69 (10 boulbeurte)
| uitslag = Bangladesj wen met drie paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-sri-lanka-38th-match-1384429/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Shakib Al Hasan]] (Ban)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Charith Asalanka]] (SL) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Angelo Mathews]] (SL) word die eerste speler in internasionale krieket wat weens verstroke tyd uitverklaar is.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/angelo-mathews-becomes-first-to-be-timed-out-in-international-cricket/articleshow/105011086.cms |title=Angelo Mathews Becomes First To Be 'Timed Out' In International Cricket |publisher=[[The Times of India]] |date=6 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Bangladesj se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Sri Lanka ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/bangladesh-vs-sri-lanka-live-score-icc-world-cup-2023-today-6-november-ban-vs-sl-38-odi-match-arun-jaitley-new-delhi-101699248045417.html |title=Bangladesh vs Sri Lanka, World Cup Highlights: BAN pull off dramatic win, SL knocked out |publisher=[[Hindustan Times]] |date=6 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:red">''Sri Lanka is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2023/nov/06/bangladesh-v-sri-lanka-cricket-world-cup-2023-live |title=Bangladesh win to eliminate Sri Lanka: Cricket World Cup 2023 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Daniel Harris, Taha Hashim |date=6 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 7 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 291/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 293/7 (46.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ibrahim Zadran]] 129* (143)
| paaltjies1 = [[Josh Hazlewood]] 2/39 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Glenn Maxwell]] 201* (128)
| paaltjies2 = [[Rashid Khan]] 2/44 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met drie paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-australia-39th-match-1384430/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]
| skeidsregters = Michael Gough en Alex Wharf ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Glenn Maxwell]] (Aus)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[Ibrahim Zadran]] (Afg) en [[Glenn Maxwell]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Ibrahim Zadran word die eerste Afghaanse kolwer wat ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ibrahim-zadran-becomes-first-afghanistan-batter-to-hit-hundred-in-world-cup-2459342-2023-11-07 |title=AUS vs AFG: Ibrahim Zadran becomes first Afghanistan batter to hit World Cup hundred |publisher=India Today |date=7 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Afghanistan teken hul hoogste telling in dié tyd tydens ’n EDI-toernooi aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/ibrahim-zadran-scripts-champions-trophy-record-with-fiery-knock-against-england |title=Ibrahim Zadran scripts Champions Trophy record with fiery knock against England |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Februarie 2025 |accessdate=9 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell en [[Pat Cummins]] teken met 202 lopies die hoogste agtste EDI-paaltjievennootskap in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thequint.com/sports/world-cup/icc-world-cup-2023-glenn-maxwell-every-record-made-with-201 |title=ICC World Cup 2023: Every Record Glenn Maxwell Made With His 201* vs Afghanistan |publisher=The Quint |date=8 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/highest-partnership-for-the-eighth-wicket-283596 |title=Highest partnership for the eighth wicket in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell word die eerste Australiese kolwer wat ’n EDI-tweehonderdtal aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/glenn-maxwell-hits-iconic-double-century-pulls-off-a-kapil-dev-to-deny-afghanistan-the-greatest-world-cup-upset-ever-101699365219621.html |title=Glenn Maxwell hits iconic double century, pulls off a Kapil Dev to deny Afghanistan the greatest World Cup upset ever |publisher=[[Hindustan Times]] |date=7 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell teken ook die hoogste individuele EDI-telling in dié tyd vir Australië aan en die hoogste in dié tyd deur ’n nie-aanvangskolwer vir enige span.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wionews.com/cricket/odi-world-cup-2023-all-records-broken-during-glenn-maxwells-201-not-out-in-australia-vs-afghanistan-656405 |title=ODI World Cup 2023: All these records were broken during Glenn Maxwell's 201 not out in Aus vs Afg |publisher=WION |author=Prashant Talreja |date=8 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/most-runs-in-an-innings-by-batting-position-284242 |title=Records for ODI Matches |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is ook die hoogste individuele EDI-telling in dié tyd vir ’n span wat tweede gekolf het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/glenn-maxwell-highest-individual-score-in-run-chase-double-century-record-australia-vs-afghanistan-world-cup-2023/article67510092.ece |title=Maxwell records highest individual score in a run chase, slams double century during AUS vs AFG, World Cup 2023 match |publisher=The Hindu |date=7 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/glenn-maxwell-australia-win-against-afghanistan/11699368712331.html |title=Australia vs Afghanistan: Glenn Maxwell's ‘Superhuman’ innings helps Australia beat Afghanistan by three wickets |publisher=Mint |date=7 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 8 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 339/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 179 (37.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ben Stokes]] 108 (84)
| paaltjies1 = [[Bas de Leede]] 3/74 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Teja Nidamanuru]] 41* (34)
| paaltjies2 = [[Moeen Ali]] 3/42 (8.2 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met 160 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-netherlands-40th-match-1384431/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]<br />Bywoning: 9 217<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/08/england-vs-netherlands-attendance-9217-cwc-match-report-2023/ |title=England vs Netherlands Pune Attendance 9217 Cricket World Cup 2023 Gahunje Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=8 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Ben Stokes]] (Eng)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Ben Stokes]] (Eng) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* <span style="color:red">''Nederland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/england-vs-netherlands-live-score-updates-icc-cricket-world-cup-2023-8-november-eng-vs-ned-buttler-stokes-edwards-pune/11699417863137.html |title=England vs Netherlands Live Score Updates: ENG vs NED, England defeat Netherlands by 160 runs |publisher=Mint |date=8 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 9 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 171 (46.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 172/5 (23.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kusal Perera]] 51 (28)
| paaltjies1 = [[Trent Boult]] 3/37 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Devon Conway]] 45 (42)
| paaltjies2 = [[Angelo Mathews]] 2/29 (4 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-sri-lanka-41st-match-1384432/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]<br />Bywoning: 16 500<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/09/new-zealand-vs-sri-lanka-bengaluru-attendance-16500-cricket-world-cup-2023-chinnaswamy-stadium/ |title=New Zealand vs Sri Lanka Bengaluru Attendance 16,500 Cricket World Cup 2023 Chinnaswamy Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=9 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Trent Boult]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Charith Asalanka]] (SL) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''
* ''[[Trent Boult]] word ná [[Tim Southee]] en [[Daniel Vettori]] die derde Nieu-Seelandse bouler wat sy 600 internasionale paaltjie neem. Hy word ook die eerste Nieu-Seelandse bouler wat sy 50ste krieketwêreldbekerpaaltjie neem.<ref name="Wickets" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thehindu.com/sport/cricket/icc-world-cup/trent-boult-becomes-new-zealands-first-bowler-to-claim-50-wickets-in-odi-world-cup/article67518567.ece |title=Trent Boult becomes New Zealand's first bowler to claim 50 wickets in ODI World Cup |publisher=The Hindu |date=9 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 10 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 244 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 247/5 (47.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Azmatullah Omarzai]] 97* (107)
| paaltjies1 = [[Gerald Coetzee]] 4/44 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rassie van der Dussen]] 76* (95)
| paaltjies2 = [[Mohammad Nabi]] 2/35 (10 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-south-africa-42nd-match-1384433/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]<br />Bywoning: 10 927<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/10/south-africa-vs-afghanistan-ahmedabad-attendance-10927-cricket-world-cup-2023-narendra-modi-stadium/ |title=South Africa vs Afghanistan Ahmedabad Attendance 10,927 Cricket World Cup 2023 Narendra Modi Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=10 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Rassie van der Dussen]] (RSA)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Heinrich Klaasen]] en [[Kagiso Rabada]] (albei RSA) speel in hul 50ste en 100ste EDI-wedstryd onderskeidelik.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/world-cup-afghanistan-opt-to-bat-against-south-africa/articleshow/105118984.cms |title=World Cup: Afghanistan Opt To Bat Against South Africa |publisher=[[The Times of India]] |date=10 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Die 491 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n EDI-wedstryd tussen Afghanistan en Suid-Afrika.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/south-africa-afghanistan-3vs40/one-day-internationals-2 |title=Highest match aggregates for Afghanistan vs South Africa in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:red">''Afghanistan is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/afghanistan-eliminated-icc-odi-world-cup-2023-vs-australia-qualification-scenario-points-table/article67521181.ece |title=Afghanistan crashes out of ICC ODI World Cup 2023 |publisher=The Hindu |date=10 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Naveen-ul-Haq]] (Afg) speel in sy laaste EDI-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wionews.com/sports/world-cup-2023-naveen-ul-haq-retires-from-odi-cricket-after-afghanistans-dream-wc-run-657516 |title=World Cup 2023: Naveen-ul-Haq retires from ODI cricket after Afghanistan's dream WC run |publisher=WION |author=Abhinav Singh |date=10 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 11 November 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 306/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 307/2 (44.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Towhid Hridoy]] 74 (79)
| paaltjies1 = [[Adam Zampa]] 2/32 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mitchell Marsh]] 177* (132)
| paaltjies2 = [[Taskin Ahmed]] 1/61 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-bangladesh-43rd-match-1384434/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]])
| speler van die wedstryd = [[Mitchell Marsh]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Mitchell Marsh]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Australië teken hul eerste suksesvolle krieketwêreldbekerlopiejaagtog met meer as 300 lopies aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-bangladesh-43rd-match-1384434/match-report |title=Mitchell Marsh 177* powers Australia to seventh straight win |publisher=ESPNcricinfo |author=Alex Malcolm |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 11 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 337/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 244 (43.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ben Stokes]] 84 (76)
| paaltjies1 = [[Haris Rauf]] 3/64 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Salman Ali Agha]] 51 (45)
| paaltjies2 = [[David Willey]] 3/56 (10 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met 93 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-pakistan-44th-match-1384435/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]<br />Bywoning: 37 661<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/11/england-vs-pakistan-kolkata-attendance-37661-cricket-world-cup-2023-eden-gardens/ |title=England vs Pakistan Kolkata Attendance 37,661 Cricket World Cup 2023 Eden Gardens |publisher=The Cricket Blog |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Rod Tucker en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[David Willey]] (Eng)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Haris Rauf]] (Pak) staan met 533 die meeste lopies in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi af (in nege wedstryde).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/haris-rauf-stats-most-runs-conceded-single-world-cup-edition-record-pak-v-eng/article67524454.ece |title=ENG vs PAK: Haris Rauf breaks record of most runs conceded in single World Cup edition |publisher=The Hindu |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[David Willey]] (Eng) neem sy 100ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/david-willey-retires-from-international-cricket-after-bowling-heroics-vs-pakistan-2461839-2023-11-11 |title=England's David Willey retires from international cricket after bowling heroics vs Pakistan: A nice way to finish |publisher=India Today |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3777995 |title=Semi-finalists confirmed for knockout stage of Cricket World Cup |publisher=cricketworldcup.com |date=11 November 2023 |accessdate=11 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111145550/https://www.cricketworldcup.com/news/3777995 |archive-date=11 November 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:red">''Pakistan is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-pakistan-44th-match-1384435/match-report |title=Stokes and Willey fashion a last hurrah for England |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Moeen Ali]], [[Dawid Malan]], [[Jonny Bairstow]] en [[Chris Woakes]] (almal Eng) speel in hul laaste EDI-wedstryd.
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 12 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 410/4 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 250 (47.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Shreyas Iyer]] 128* (94)
| paaltjies1 = [[Bas de Leede]] 2/82 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Teja Nidamanuru]] 54 (39)
| paaltjies2 = [[Mohammed Siraj]] 2/29 (6 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 160 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-netherlands-45th-match-1384436/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Michael Gough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Shreyas Iyer]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[Shreyas Iyer]] en [[KL Rahul]] (albei Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Indië word die eerste span wat agt EDI-tellings met meer 350 lopies in een kalenderjaar aanteken.''<ref name="INDvNED">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-shreyas-iyer-kl-rahul-record-partnership-and-india-year-of-big-totals-and-1408525 |title=Stats – Iyer-Rahul's record partnership, and India's year of big totals and sixes |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=12 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Vir die eerste keer in ’n krieketwêreldbekerwedstryd teken die eerste vyf kolwers in ’n kolfbeurt meer as 50 lopies elk aan.''<ref name="INDvNED" />
* ''KL Rahul teken die vinnigste krieketwêreldbekerhonderdtal in dié tyd vir Indië aan (in 62 aflewerings).''<ref name="INDvNED" /><ref name="Fastest_Hundreds" />
* ''Shreyas Iyer en KL Rahul teken met 208 lopies die hoogste Indiese vierde paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Partnership" /><ref name="INDvNED" />
* ''Indië word die eerste span wat 215 EDI-sesse in een kalenderjaar aanteken.''<ref name="INDvNED" />
* ''Rohit Sharma word die eerste kolwer wat 60 EDI-sesse in een kalenderjaar aanteken.<ref name="INDvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/records-galore-as-india-post-their-second-best-world-cup-total-against-netherlands/articleshow/105169867.cms |title=Records galore as India post their second-best World Cup total against Netherlands |publisher=[[The Times of India]] |date=12 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
=== Uitklopfase ===
[[Lêer:Narendra modi stadium 2023 Final between India and Australia.jpg|duimnael|Die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad tydens die eindstryd tussen Australië en Indië op 19 November]]
Die uitklopfase het bestaan uit twee halfeindstryde, waarvan die twee wenners mekaar in die eindstryd op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad ontmoet het. Die Internasionale Krieketraad het verklaar dat indien Indië vir die halfeindstryd sou kwalifiseer, die wedstryd op die Wankhedestadion in Mumbai beslis sou word, tensy hul teenstander Pakistan was, dan sou die wedstryd op Eden Gardens in Kolkata beslis word. Albei halfeindstryde en die eindstryd het ’n reserwedag gehad.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/odi-world-cup-schedule-released-india-vs-pakistan-on-october-15-1384299 |title=2023 ODI World Cup schedule finally out; India vs Pakistan in Ahmedabad on October 15 |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Junie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
{{Tabel Beker 4
| RD1 = Halfeindrondte
| RD2 = Eindrondte
| RD1-hofie01 = 15 November – Wankhedestadion, Mumbai
| RD1-span01 = '''{{Cr-IN}}'''
| RD1-telling01 = '''397/4'''
| RD1-span02 = {{Cr-NZ}}
| RD1-telling02 = 327
| RD1-hofie02 = 16 November – Eden Gardens, Kolkata
| RD1-span03 = {{Cr-ZA}}
| RD1-telling03 = 212
| RD1-span04 = '''{{Cr-AU}}'''
| RD1-telling04 = '''215/7'''
| RD2-hofie01 = 19 November – Narendra Modi-stadion, Ahmedabad
| RD2-span01 = {{Cr-IN}}
| RD2-telling01 = 240
| RD2-span02 = '''{{Cr-AU}}'''
| RD2-telling02 = '''241/4'''
}}
==== Halfeindrondte ====
{{Krieketwedstryd
| datum = 15 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 397/4 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 327 (48.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Virat Kohli]] 117 (113)
| paaltjies1 = [[Tim Southee]] 3/100 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Daryl Mitchell]] 134 (119)
| paaltjies2 = [[Mohammed Shami]] 7/57 (9.5 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 70 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-new-zealand-1st-semi-final-1384437/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]<br />Bywoning: 32 801<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/16/india-vs-new-zealand-mumbai-attendance-32801-cricket-world-cup-2023-wankhede-stadium/ |title=India vs New Zealand Mumbai Attendance 32,801 Cricket World Cup 2023 Wankhede Stadium Semi Final |publisher=The Cricket Blog |date=16 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = [[Richard Illingworth]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en [[Rod Tucker]] ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammed Shami]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Indië en Nieu-Seeland het mekaar vir die tweede agtereenvolgende keer in ’n krieketwêreldbekerhalfeindstryd ontmoet.''
* ''Beide [[Mohammed Shami]] en [[Kuldeep Yadav]] (albei Ind) speel in hul 100ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-cup-2023-mohammed-shami-plays-100th-odi-in-high-voltage-semi-final-against-new-zealand-2463122-2023-11-15 |title=World Cup 2023: Mohammed Shami plays 100th ODI in high-voltage semi-final against New Zealand |publisher=India Today |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[Virat Kohli]] en [[Shreyas Iyer]] (albei Ind), asook [[Daryl Mitchell]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Rohit Sharma]] (Ind) word die eerste kolwer wat sy 51ste ses in krieketwêreldbekertoernooie aanteken.''<ref name="Batting" /><ref name="INDvNZ">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-ind-vs-nz-semi-final-stats-virat-kohli-and-rohit-sharma-record-breaking-spree-1408912 |title=Stats – Kohli and Rohit's record-breaking World-Cup spree |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Batting" />
* ''Hy word ook die eerste kolwer wat sy 31ste ses tydens een krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="Batting" />
* ''[[Virat Kohli]] (Ind) word die eerste kolwer wat sy 50ste EDI-honderdtal aanteken.''<ref name="INDvNZ" /><ref name="Kohli">{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/sensational-virat-kohli-surpasses-sachin-tendulkar-with-record-breaking-50th-odi-ton/articleshow/105236074.cms |title=Sensational Virat Kohli Surpasses Sachin Tendulkar With Record-Breaking 50th ODI Ton |publisher=[[The Times of India]] |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Virat Kohli teken die meeste krieketwêreldbekerlopies in dié tyd aan (673).''<ref name="INDvNZ" /><ref name="Kohli" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-runs-series/world-cup-12 |title=Most runs in a series For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Shreyas Iyer (Ind) teken die vinnigste honderdtal in die tyd tydens ’n uitklopwedstryd aan (in 67 aflewerings).''<ref name="Fastest_Hundreds" /><ref name="INDvNED" />
* ''Indië teken die hoogste telling in dié tyd tydens ’n uitklopwedstryd aan.''<ref name="INDvNZ" />
* ''Mohammed Shami (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.<ref name="Bowling" /> Daarmee word hy die eerste bouler wat vier vyf-paaltjie-oeste tydens een krieketwêreldbekertoernooi neem.''<ref name="INDvNZ" />
* ''Mohammed Shami neem sewe paaltjies en word sodoende die eerste Indiese bouler wat sewe EDI-paaltjies en die vinnigste bouler in dié tyd wat 50 krieketwêreldbekerpaaltjies neem (in 17 kolfbeurte). Hy word ook die eerste bouler wat dié mylpaal in ’n uitklopwedstryd behaal.''<ref name="INDvNZ" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/mohammed-shami-becomes-fastest-to-50-wickets-in-odi-world-cup-history/articleshow/105241179.cms |title=Mohammed Shami becomes fastest to 50 wickets in ODI World Cup history |publisher=[[The Times of India]] |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Hy behaal ook die beste EDI-boulsyfer in dié tyd vir Indië.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wionews.com/cricket/odi-world-cup-2023-india-pacer-mohammed-shami-reveals-why-he-felt-terrible-despite-seven-wickets-vs-nz-659162 |title=ODI World Cup 2023: India pacer Mohammed Shami reveals why he felt TERRIBLE despite seven wickets vs NZ |publisher=WION |author=Prashant Talreja |date=16 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Indië teken hul tiende agtereenvolgende EDI-oorwinning aan, gelyk aan hul langste wenreeks in dié tyd en ná Australië se elf oorwinnings die naaslangste wenreeks in krieketwêreldbekertoernooie.''<ref name="INDvAUS">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-final-stats-travis-head-emulates-amarnath-aravinda-and-warne-1409763 |title=Travis Head emulates Amarnath, Aravinda and Warne |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=19 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Indië haal vir die vierde keer ná [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] en [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] ’n krieketwêreldbekereindstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/3rd-time-lucky-india-go-past-semi-final-hurdle-in-odi-world-cup-for-first-time-in-12-years-2463400-2023-11-15 |title=3rd time lucky: India go past semi-final hurdle in ODI World Cup for first time in 12 years |publisher=India Today |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[Trent Boult]] en [[Tim Southee]] (albei NZ) speel in hul laaste EDI-wedstryd.
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 16 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 212 (49.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 215/7 (47.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[David Miller]] 101 (116)
| paaltjies1 = [[Mitchell Starc]] 3/34 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Travis Head]] 62 (48)
| paaltjies2 = [[Tabraiz Shamsi]] 2/42 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met drie paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-south-africa-2nd-semi-final-1384438/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]<br />Bywoning: 47 825<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/17/south-africa-vs-australia-attendance-47825-eden-gardens-kolkata-2023-cricket-world-cup-2nd-semi-final/ |title=South Africa vs Australia Attendance 47,825 Eden Gardens Kolkata 2023 Cricket World Cup 2nd Semi Final |publisher=The Cricket Blog |date=17 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = [[Richard Kettleborough]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en [[Nitin Menon]] ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Travis Head]] (Aus)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Tabraiz Shamsi]] (RSA) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''
* ''[[David Miller]] (RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> Daarmee word hy die eerste Suid-Afrikaanse kolwer wat ’n krieketwêreldbekerhonderdtal in ’n uitklopwedstryd aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/aus-vs-sa-david-miller-hundred-odi-world-cup-record-first-south-african-to-score-century-in-knockout-match-stats-list/article67540258.ece |title=AUS vs SA: Miller becomes first South African to score hundred in ODI World Cup knockout match |publisher=The Hindu |date=16 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Suid-Afrika verloor hul vyfde krieketwêreldbekerhalfeindstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13009579/cricket-world-cup-south-africa-outclassed-by-formidable-australia-in-semi-final |title=Cricket World Cup: South Africa outclassed by formidable Australia in semi-final |publisher=Sky Sports |date=17 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Australië word die eerste span wat vir agt krieketwêreldbekereindstryde kwalifiseer.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-cup-2023-final-india-vs-australia-narendra-modi-stadium-ahmedabad-rohit-sharma-pat-cummins-2463851-2023-11-16 |title=World Cup: 20 years after Johannesburg classic, India and Australia to meet in final in Ahmedabad |publisher=India Today |date=16 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Quinton de Kock]] (RSA) speel in sy laaste EDI-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/quinton-de-kock-to-retire-from-odis-after-world-cup-in-india-1396382 |title=De Kock to retire from ODIs after World Cup in India |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=5 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
==== Eindstryd ====
{{Krieketwedstryd
| datum = 19 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 240 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 241/4 (43 boulbeurte)
| lopies1 = [[KL Rahul]] 66 (107)
| paaltjies1 = [[Mitchell Starc]] 3/55 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Travis Head]] 137 (120)
| paaltjies2 = [[Jasprit Bumrah]] 2/43 (9 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]<br />Bywoning: 92 453<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/19/india-vs-australia-final-attendance-92453-ahmedabad-2023-cricket-world-cup-november-19-narendra-modi-stadium-motera/ |title=India vs Australia Final Attendance 92,453 Ahmedabad 2023 Cricket World Cup November 19 Narendra Modi Stadium Motera |publisher=The Cricket Blog |date=17 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = [[Richard Illingworth]] en [[Richard Kettleborough]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Travis Head]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Australië en Indië ontmoet mekaar vir die eerste keer sedert die 2003-toernooi in ’n krieketwêreldbekereindstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-cup-2023-final-india-vs-australia-narendra-modi-stadium-ahmedabad-rohit-sharma-pat-cummins-2463851-2023-11-16 |title=World Cup: 20 years after Johannesburg classic, India and Australia to meet in final in Ahmedabad |publisher=India Today |date=16 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Travis Head]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Hy teken die hoogste individuelle telling in dié tyd vir ’n span wat tweede gekolf het aan en word die eerste kolwer wat honderdtalle in twee eindstryde (ná die [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023]]-eindstryd) aanteken. Sy altesaam 199 lopies in die uitklopfase is ook die meeste in dié tyd deur enige kolwer.''<ref name="INDvAUS" />
* ''Australië wen die krieketwêreldbeker vir ’n sesde keer.''<ref name="INDvAUS" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/match-report |title=Head's magnificent 137 leads Australia to sixth World Cup title |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=19 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[David Warner]] (Aus) en [[Suryakumar Yadav]] (Ind) speel in hul laaste EDI-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-australia-67855359 |title=Australia veteran David Warner retires from ODI cricket |publisher=[[BBC]] |author=Ayeshea Perera |date=1 Januarie 2024 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://crex.com/cricket-news/suryakumar-yadav-makes-shocking-revelation-on-his-struggling-odi-career-69b803c9bd5a29e966115377 |title=Suryakumar Yadav Makes Shocking Revelation On His Struggling ODI Career |publisher=Crex |author=Aakash Saini |date=16 Maart 2026 |accessdate=26 Maart 2026}}</ref>
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Krieketwêreldkampioen 2023
|-
|align=center|'''{{Cr-AU}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al tien deelnemende nasionale krieketspanne in die Krieketwêreldbeker 2023.
[[Lêer:2023 Cricket World Cup results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Krieketwêreldbeker 2023:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#777|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Halfeindrondte}}
{{sleutel|#c46|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|LV|Lopies vir}}
!width=25|{{Afkorting|LT|Lopies teen}}
!width=25|{{Afkorting|LD|Lopieverskil}}
!width=25|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|-
| colspan="12"| '''Finaliste'''
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} || – || 11 || 9 || 0 || 2 || 3087 || 2801 || +286 || — || 18
|- style="background:#777;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} || – || 11 || 10 || 0 || 1 || 3160 || 2276 || +884 || — || 20
|-
| colspan="12"| '''In die halfeindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} || – || 10 || 7 || 0 || 3 || 2897 || 2373 || +524 || — || 14
|- style="background:#c96;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} || – || 10 || 5 || 0 || 5 || 2864 || 2676 || +188 || — || 10
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#c46;"
| 5 || style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} || – || 9 || 4 || 0 || 5 || 2382 || 2607 || –225 || –0.199 || 8
|- style="background:#c46;"
| 6 || style="text-align:left;"|{{Cr-AF}} || – || 9 || 4 || 0 || 5 || 2095 || 2176 || –81 || –0.336 || 8
|- style="background:#c46;"
| 7 || style="text-align:left;"|{{Cr-EN}} || – || 9 || 3 || 0 || 6 || 2245 || 2291 || –46 || –0.572 || 6
|- style="background:#c46;"
| 8 || style="text-align:left;"|{{Cr-BD}} || – || 9 || 2 || 0 || 7 || 2053 || 2431 || –378 || –1.087 || 4
|- style="background:#c46;"
| 9 || style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} || – || 9 || 2 || 0 || 7 || 2048 || 2459 || –411 || –1.419 || 4
|- style="background:#c46;"
| 10 || style="text-align:left;"|{{Cr-NL}} || – || 9 || 2 || 0 || 7 || 1862 || 2549 || –687 || –1.825 || 4
|}
=== Meeste lopies en paaltjies ===
{| class="toptextcells"
| Meeste lopies aangeteken:<ref name="Most_Runs" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Lopies
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Virat Kohli]]
| 765
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Rohit Sharma]]
| 597
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Quinton de Kock]]
| 594
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Rachin Ravindra]]
| 578
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Daryl Mitchell]]
| 552
|}
| Meeste paaltjies geneem:<ref name="Most_Wickets" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Paaltjies
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Mohammed Shami]]
| 24
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Adam Zampa]]
| 23
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Sri Lanka}} [[Dilshan Madushanka]]
| 21
|-
|rowspan="2"| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Jasprit Bumrah]]
|rowspan="2"| 20
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Gerald Coetzee]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}
* [[Rugbywêreldbeker 2023]]
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Cricket World Cup 2023|Krieketwêreldbeker 2023}}
* {{en}} [https://www.cricketworldcup.com/ Amptelike webwerf van die Krieketwêreldbeker 2023]
* {{en}} [https://www.icc-cricket.com/ Amptelike webtuiste van die Internasionale Krieketraad]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856 ''ICC Cricket World Cup 2023'']
* {{en}} {{IMDb-titel|15205896|Cricket World Cup 2023}}
{{Proteas (2023 Krieketwêreldbeker)}}
{{Navigasie Krieketwêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Krieketwereldbeker 2023}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Indië]]
[[Kategorie:Krieketkompetisies in Indië]]
[[Kategorie:Krieketwêreldbeker|2023]]
[[Kategorie:Sport in 2023]]
rob9xxn6ypp2h5cpmm01zjpydicj0xg
2910581
2910580
2026-06-10T12:28:18Z
Jcb
223
2910581
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Krieketwêreldbeker
| naam = Krieketwêreldbeker 2023
| beeld = Krieketwêreldbeker 2023.svg
| beeldgrote = 250px
| onderskrif = Kenteken van die Krieketwêreldbeker 2023
| vanafdatum = 5 Oktober
| totdatum = 19 November
| bestuurder = [[Internasionale Krieketraad]] (IKR)
| krieketformaat = [[Internasionale eendagwedstryd|Internasionale eendagkrieket]] (EDI)
| toernooiformaat = Groep- en uitklopfase
| gashere = {{vlagland|Indië}}
| kampioen = {{Cr-AU}}
| naaswenner = {{Cr-IN}}
| getal = 6
| deelnemers = 10 (32 kwalifiseer)
| wedstryde gespeel = 48
| bywoning = 1250307
| speler van die reeks = {{vlagikoon|Indië}} [[Virat Kohli]]
| meeste lopies = {{vlagikoon|Indië}} [[Virat Kohli]] (765)<ref name="Most_Runs">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-career/icc-cricket-world-cup-2023-24-15338 |title=Records in ICC Cricket World Cup, 2023/24 – Most runs |publisher=ESPNcricinfo |date=19 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| meeste paaltjies = {{vlagikoon|Indië}} [[Mohammed Shami]] (24)<ref name="Most_Wickets">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-most-wickets-career/icc-cricket-world-cup-2023-24-15338 |title=Records in ICC Cricket World Cup, 2023/24 – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo |date=19 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| vorige jaar = 2019
| vorige toernooi = Krieketwêreldbeker 2019
| volgende jaar = 2027
| volgende toernooi = Krieketwêreldbeker 2027
}}
Die '''Krieketwêreldbeker 2023''' ([[Engels]]: ''2023 Cricket World Cup''; [[Hindi]]: २०२३ क्रिकेट विश्व कप) is van 5 Oktober tot 19 November 2023 in [[Indië]] beslis.<ref name="Kortlys">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-cup-2023-likely-to-start-on-october-5-end-on-november-19-1364707 |title=World Cup 2023 likely to start on October 5 and end on November 19 |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=21 Maart 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die oorspronklike datums vir dié toernooi was tussen 9 Februarie tot 26 Maart 2023,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-awarded-2019-world-cup-245814 |title=England awarded 2019 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=30 April 2006 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/178260 |title=Outcomes from ICC Annual Conference week in London |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=13 Junie 2013 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-now-has-window-in-icc-future-tours-programme-1129304 |title=IPL now has window in ICC Future Tours Programme |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=12 Desember 2017 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> maar in Julie 2020 is dit na Oktober en November 2023 herskeduleer, nadat die kwalifisering weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] vertraag is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733341 |title=Men's T20 World Cup postponement FAQs |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=20 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-postpones-t20-world-cup-due-to-covid-19-pandemic-1227275 |title=ICC postpones T20 World Cup due to Covid-19 pandemic |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=20 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/2023-world-cup-india-delayed-october-november-icc-qualification-fair-1702626-2020-07-20 |title=ICC moves 2023 World Cup in India to October-November to allow longer qualification period |publisher=India Today |date=20 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Dit was die 13de [[krieketwêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse krieketwêreldkampioenskap in [[Internasionale eendagwedstryd|internasionale eendagkrieket]] (EDI) wat deur die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangebied word en die vierde in Indië. Dié land het voorheen as medegasheer van die toernooie in [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] (saam met [[Pakistan]]), [[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] (saam met Pakistan en [[Sri Lanka]]) en [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] (saam met [[Bangladesj]] en Sri Lanka) opgetree; slegs [[Engeland]] het meer toernooie gehuisves. Dit was die eerste toernooi wat geheel en al in Indië aangebied is<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.forbes.com/sites/tristanlavalette/2019/02/04/india-set-to-retain-hosting-2023-cricket-world-cup-despite-squabble-with-icc-over-23-million/ |title=India Set To Retain Hosting 2023 Cricket World Cup Despite Squabble With ICC Over $23 Million |publisher=[[Forbes]] |author=Tristan Lavalette |date=4 Februarie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> en slegs die derde wat deur een gasheerland gehou is; die eerste twee toernooie in [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] en [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] is deur Engeland op sy eie gehuisves.
[[Lêer:Icc cricket world cup trophy.jpg|duimnael|links|upright|Die Krieketwêreldbekertrofee waarom meegeding is]]
Die toernooi se formaat van 2019 het onveranderd gebly en tien nasionale [[krieket]]spanne het aan die Krieketwêreldbeker 2023 deelgeneem: Die gasheer [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]], die sewe beste spanne van die Superliga 2020–2023 ([[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]], [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]], [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]], [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]], [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]], [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] en [[Proteas|Suid-Afrika]]), saam met die twee beste spanne van die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 ([[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] en [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]]).
Tydens die Krieketwêreldbeker 2023 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 45 tydens die groepfase en drie in die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die toernooi het op 5 Oktober met die openingswedstryd tussen die twee finaliste van die [[Krieketwêreldbeker 2019|2019-toernooi]] Engeland en Nieu-Seeland op die [[Narendra Modi-stadion]] in [[Ahmedabad]] begin. Al die spanne het in een groep 45 wedstryde beslis, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne van die groep gespeel het. Die vier beste spanne het hierna vir die halfeindrondte gekwalifiseer en die eindstryd is op 19 November op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad gehou, terwyl die sewe beste spanne saam met die gasheer Pakistan regstreeks vir die [[Kampioenetrofee 2025]] gekwalifiseer het. Engeland was die verdedigende kampioen nadat hulle die vorige Krieketwêreldbeker 2019, teen Nieu-Seeland in die nouste eindstryd in dié tyd (’n amptelike gelykop), tuis gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-smallest-margins/world-cup-12 |title=Records in World Cup – By runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Australië, Indië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika het vir die halfeindrondte gekwalifiseer. Indië het Nieu-Seeland geklop en Australië vir Suid-Afrika, voordat Australië die eindstryd op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad teen die gasheer Indië met ses paaltjies gewen en sodoende sy sesde titel ingepalm het. Ná die [[Krieketwêreldbeker 2003|2003-toernooi]] in [[Suid-Afrika]], [[Zimbabwe]] en [[Kenia]] was dit die tweede ontmoeting tussen dié twee lande in ’n eindstryd wat ook deur Australië gewen is. Die verdedigende kampioen Engeland is reeds in die groepfase uitgeskakel.
Die Internasionale Krieketraad het voor die Krieketwêreldbeker 2015 aangekondig dat slegs tien van die vernaamste krieketlande aan die volgende toernooie van 2019 en 2023 sal kan deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-news-full-members-opposed-10-team-world-cup-says-haroon-lorgat-541846 |title=Full Members opposed 10-team World Cup – Lorgat |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=24 November 2011 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Dit het groot kritiek uitgelok, omdat veral die assosiaatlede van die IKR gevrees het dat die afstand in kwaliteit tussen hulle en die voorste [[toetskrieket]]lande groter sou word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/mar/26/icc-dave-richardson-2019-cricket-world-cup-associate-nations |title=ICC will still cut 2019 World Cup to 10 teams, says chief executive |publisher=[[The Guardian]] |date=26 Maart 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/anger-as-10-team-world-cup-not-up-for-debate-892955 |title=Anger as 10-team World Cup not up for debate |publisher=ESPNcricinfo |author=Tim Wigmore |date=1 Julie 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-05/cricket-world-cup-minnows-where-have-they-gone/11176128 |title=The Cricket World Cup 2019 has shrunk to exclude the minnows, but why? And how come it's still so long? |publisher=ABC News |author=Simon Smale |date=4 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die IKR se redenasie vir hierdie stap was egter ’n beter bemarkingsmoontlikheid van die kompetisie, want al die spanne sou dan mededingend gewees het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/does-a-ten-team-world-cup-make-financial-sense-world-cup-2015-russell-degnan-843807 |title=Does a ten-team World Cup make financial sense? |publisher=ESPNcricinfo |author=Russell Degnan |date=6 Maart 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die tweemalige wêreldkampioen [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] kon vir die eerste keer nie vir ’n krieketwêreldbekertoernooi kwalifiseer nie, vervolgens het vir die eerste keer in die toernooi se geskiedenis geen span van die [[Amerikas]] deelgeneem nie.
Die Krieketwêreldbeker 2023 was die eerste sedert die [[Krieketwêreldbeker 1992|1992-toernooi]] waartydens elk van die spanne ten minste een oorwinning in die groepfase kon aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3735909 |title=One Day Evolution: All the records as they break at the Cricket World Cup 2023 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |author=Daniel Beswick |date=12 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/cricket/icc-world-cup/explained-australias-complicated-path-to-wc-glory-and-how-they-can-put-poms-out-of-their-misery/news-story/1a1dfdcda0aa1fa2d34aead916d596a9 |title=Explained: Australia’s complicated path to WC glory... and how they can put Poms out of their misery |publisher=Fox Cricket |author=Nic Savage |date=23 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Altesaam het 1 250 307 toeskouers die 48 wedstryde bygewoon, die meeste in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2023-odi-world-cup-shatters-viewership-records-1410361 |title=2023 ODI World Cup shatters viewership records |publisher=ESPNcricinfo |date=24 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
== Toewysing ==
Tydens ’n spesiale vergadering van die Internasionale Krieketraad in Junie 2013 in [[Londen]] is die Krieketwêreldbeker 2023 aan Indië toegewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sports.ndtv.com/cricket/2023-world-cup-will-be-played-only-in-india-n-srinivasan-1514687 |title=2023 World Cup Will be Played Only in India |publisher=NDTV Sports |author=Narayanaswami Srinivasan |date=14 Julie 2009 |accessdate=30 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190530212151/https://sports.ndtv.com/cricket/2023-world-cup-will-be-played-only-in-india-n-srinivasan-1514687 |archive-date=30 Mei 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
== Deelnemers ==
=== Kwalifisering ===
[[Lêer:Qualification Pathway for 2023 ICC Cricket World Cup.png|duimnael|Grafiek van die kwalifiseringsproses vir die Krieketwêreldbeker 2023]]
Soos tydens die Krieketwêreldbeker 2019 kon tien krieketspanne aan die Krieketwêreldbeker 2023 deelneem. Die hoofroete tot kwalifisering was die nuwe Superliga, wat die EDI-kampioenskap vervang het. Aan die Superliga, wat tussen Julie 2020 en Mei 2023 beslis is, het die twaalf [[Toetskrieket|toetslande]] (insluitende die gasheer Indië) en [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-v-ireland-to-kick-off-world-cup-super-league-on-july-30-1227834 |title=England v Ireland to kick off World Cup Super League on July 30 |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Die gasheer Indië en die sewe beste spanne van die dertien deelnemers in die Superliga het regstreeks vir die hooftoernooi gekwalifiseer. Die vyf spanne van die Superliga, wat nie daarin kon slaag om regstreeks vir die toernooi te kwalifiseer nie, het aan die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 deelgeneem, waarna twee spanne na die hooftoernooi deurgedring het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/radical-schedule-shake-up-proposed-at-icc-meeting-1080769 |title=Radical schedule shake-up proposed at ICC meeting |publisher=ESPNcricinfo |date=3 Februarie 2017 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-road-to-world-cup-2023-how-teams-can-secure-qualification-from-rank-no-1-to-32-1197379 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=14 Augustus 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Aan die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 het, naas die vyf onderste spanne van die Superliga, ook die drie beste spanne van die vir die eerste keer besliste Krieketwêreldbekerliga 2 2019–2022 (gehou tussen Augustus 2019 en Maart 2023) deelgeneem. Die oorblywende twee plekke vir die kwalifisering is deur ’n uitspeeltoernooi tussen die Krieketwêreldbekerliga 2 se niekwalifiserende spanne en die Krieketwêreldbekeruitdagingsliga 2019–2021 se twee beste spanne bepaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/associates-pathway-to-2023-world-cup-undergoes-major-revamp-1162819 |title=Associates pathway to 2023 World Cup undergoes major revamp |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=20 Oktober 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Aan die Krieketwêreldbekerliga het die oorblywende sewe lande met ’n tydelike EDI-status deelgeneem (Nederland het aan die Superliga deelgeneem).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/explainer-men-s-odi-world-cup-super-league-1227833 |title=Explainer: Men's ODI World Cup Super League |publisher=ESPNcricinfo |author=Sreshth Shah |date=27 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
32 nasionale krieketspanne het om die twee oorblywende plekke by die Krieketwêreldbeker 2023 meegeding, waarvan die finale tien aan die uiteindelike kwalifiserende rondte in [[Zimbabwe]] deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup-league-two/about |title=ICC Men’s T20 World Cup Europe Qualifier gets underway in Scotland |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Julie 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Sri Lanka het die eerste kwalifiserende span geword nadat hulle [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] met nege paaltjies geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-qualifier-2023-1377745/zimbabwe-vs-sri-lanka-24th-match-super-six-1377770/match-report |title=Theekshana, Nissanka hand Sri Lanka ODI World Cup ticket |publisher=ESPNcricinfo |author=S Sudarshanan |date=2 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Nadat [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] met sewe paaltjies verslaan het, kon die tweemalige wêreldkampioen vir die eerste keer nie vir ’n krieketwêreldbekertoernooi kwalifiseer nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-cup-2023-west-indies-crash-out-of-qualification-race-1385192 |title=West Indies fail to qualify for 2023 ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=1 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/66076860 |title=World Cup qualifier: Scotland knock out West Indies at World Cup Qualifier with seven-wicket win |publisher=[[BBC]] |date=1 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Nadat Skotland ook Zimbabwe met 31 lopies verslaan het, het Zimbabwe sy tweede agtereenvolgende krieketwêreldbekertoernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-qualifier-2023-1377745/zimbabwe-vs-scotland-26th-match-super-six-1377773/match-report |title=Scotland's Sole-stirring bowling display knocks Zimbabwe out of World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Madushka Balasuriya |date=4 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Vir die eerste keer kon drie lande met toetskrieketstatus – [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]], Wes-Indië en Zimbabwe – nie vir ’n krieketwêreldbeker kwalifiseer nie, terwyl twee assosiaatlede – Nederland en Skotland – daarin kon slaag om dié drie volle lede in die kwalifisering verby te steek en die laaste plek onder mekaar beslis het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/spotlight-on-bulawayo-as-netherlands-scotland-battle-for-world-cup-jackpot-1385949 |title=Spotlight on Bulawayo as Netherlands, Scotland battle for World Cup jackpot |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=5 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Nederland het die laaste en tiende plek bespreek nadat hulle Skotland met vier paaltjies verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-qualifier-2023-1377745/netherlands-vs-scotland-28th-match-super-six-1377776/match-report |title=Bas de Leede's five-for and 92-ball 123 take Netherlands to the ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Hemant Brar |date=6 Julie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Nadat die [[Raad vir Beheer van Krieket in Indië]] geweier het om ’n span vir die Asiatiese Beker 2023 na Pakistan te stuur, het die [[Pakistanse Krieketraad]] gedreig om die Krieketwêreldbeker 2023 in Indië te boikot.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12724526/pakistan-could-boycott-2023-50-over-world-cup-over-indias-asia-cup-stance |title=Pakistan could boycott 2023 50-over World Cup over India's Asia Cup stance |publisher=[[Sky]] |date=19 Oktober 2022 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Sports/India-Pakistan-spat-threatens-Cricket-World-Cup |title=India-Pakistan spat threatens Cricket World Cup |publisher=Nikkei Asia |author=Adnan Aamir |date=11 April 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> In Junie 2023 is dié geskil opgelos met die [[Asiatiese Krieketraad]] se aangekondig om die Asiatiese Bekertoernooi volgens ’n hibriede model, soos voorgestel deur die Pakistanse beheerliggaam, te hou, waarvolgens nege van die 13 wedstryde in Sri Lanka gehou is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2023-asia-cup-likely-in-pakistan-and-one-other-overseas-venue-for-ind-vs-pak-1365046 |title=2023 Asia Cup likely in Pakistan and one other overseas venue for India games |publisher=ESPNcricinfo |date=23 Maart 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/asia-cup-2023-to-be-played-in-pakistan-and-sri-lanka-as-acc-accepts-hybrid-model-101686826326531.html |title=Asia Cup 2023 to be played in Pakistan and Sri Lanka as ACC accepts hybrid model |publisher=[[Hindustan Times]] |date=15 Junie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende tien spanne het vir die Krieketwêreldbeker 2023 gekwalifiseer. Nederland, wat Wes-Indië vervang het, is die enigste verandering in die tien-span-lys van die Krieketwêreldbeker 2019. Dit was die eerste toernooi wat Wes-Indië misgeloop het.
[[Lêer:2023 Cricket World Cup participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering; altesaam 32 spanne het deelgeneem.
{{sleutel|#003|Gekwalifiseer as gasheer}}
{{sleutel|#00f|Gekwalifiseer tydens die IKR Superliga}}
{{sleutel|#0c0|Gekwalifiseer tydens die Krieketwêreldbekerkwalifisering}}
{{sleutel|#fc0|Nie gekwalifiseer nie}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class="wikitable sortable"
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
|-
|{{Cr-IN}}
|'''Gasheer'''
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1983|1983]], [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]])</small>
|-
|{{Cr-AF}}
| rowspan="7" |IKR Superliga 2020–2023
|Derde
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 2015|2015]], [[Krieketwêreldbeker 2019|2019]])</small>
|-
|{{Cr-AU}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small>
|-
|{{Cr-BD}}
|Sewende
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|Kwarteindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small>
|-
|{{Cr-EN}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 2019|2019]])</small>
|-
|{{Cr-NZ}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|Naaswenner <small>([[Krieketwêreldbeker 2015|2015]], [[Krieketwêreldbeker 2019|2019]])</small>
|-
|{{Cr-PK}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small>
|-
|{{Cr-ZA}}
|Negende
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small>
|-
|{{Cr-NL}}
| rowspan="2" |Krieketwêreldbekerkwalifisering
|Vyfde
|[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]]
|Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]])</small>
|-
|{{Cr-LK}}
|13de
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]
|'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]])</small>
|}
== Stadions ==
Op 21 Maart 2023 het die [[Raad vir Beheer van Krieket in Indië]] twaalf Indiese stadions op die kortlys vir die Krieketwêreldbeker 2023 geplaas.<ref name="Kortlys" /> Op 27 Junie 2023 het die Internasionale Krieketraad die wedstrydskedule aangekondig, waarby [[Indore]], [[Guwahati]] en [[Rajkot]] van die lys verwyder is, terwyl [[Pune]] bygevoeg is. Die [[Narendra Modi-stadion]] in [[Ahmedabad]] met ’n kapasiteit van 132 000 het vir die eerste keer ’n krieketwêreldbekereindstryd huisves. Die twee halfeindstryde is onderskeidelik op [[Wankhedestadion]] in [[Mumbai]] en [[Eden Gardens]] in [[Kolkata]] gespeel, terwyl die eindstryd op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad beslis is.<ref name="Wedstrydskedule">{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3558110 |title=Match schedule announced for ICC Men’s Cricket World Cup 2023 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=27 Junie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Die BCCI het befondsing verskaf vir opknappings by stadions. Die [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion]] is voorsien van ’n nuwe grasoppvervlak, dreineringsstelsel, sitplekke en gasvryheidskassies. Die Wankhedestadion se buiteveld, spreiligte, korporatiewe bokse en toilette is opgeknap. Die [[M. A. Chidambaram-stadion]] het nuwe spreiligte geïnstalleer en twee paaltjies herlê.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/cricket-world-cup-venues-to-get-an-upgrade-imported-grass-new-outfields-better-floodlights-8693468/ |title=Cricket World Cup venues to get an upgrade: Imported grass, new outfields, better floodlights |publisher=The Indian Express |author=Devendra Pandey |date=30 Junie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
Aangesien die Krieketwêreldbeker 2023 gedurende [[herfs]] beslis is, het die IKR protokolle ingestel om die impak van vog — insluitende [[dou]] en [[reën]] — op bladtoestande te verminder, sodat die span wat tweede gekolf het nie bevoordeel is nie (soos onlangs gebeur tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]]). Dit het ingesluit die gebruik van ’n spesifieke benattingsmiddel, en die grenslyn was sowat 70 m van die blad af, met meer gras daarop wat naatboulwerk bo draaiboulwerk bevoordeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/odi-world-cup-more-grass-bigger-boundaries-to-tackle-dew-factor/articleshow/103795737.cms?from=mdr |title=ODI World Cup: More grass, bigger boundaries to tackle dew factor |publisher=[[The Times of India]] |date=20 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! [[Ahmedabad]]
! [[Bangalore]]
! [[Chennai]]
! [[Nieu-Delhi]]
|-
| [[Narendra Modi-stadion]]
| [[M. Chinnaswamy-stadion]]
| [[M. A. Chidambaram-stadion]]
| [[Feroz Shah Kotla Ground]]
|-
| <small>{{Koördinate|23|5|31.2|N|72|35|49.2|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Narendra Modi-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|12|58|43.7|N|77|35|58.4|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=M. Chinnaswamy-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|13|03|46|N|80|16|46|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=M. A. Chidambaram-stadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|28|38|16|N|77|14|35|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Feroz Shah Kotla Ground}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''132 000'''<ref name="Kapasiteit">{{en}} {{cite web |url=https://www.aljazeera.com/sports/2023/9/28/what-you-need-to-know-about-the-icc-cricket-world-cup-2023-stadiums |title=What you need to know about the ICC Cricket World Cup 2023 stadiums |publisher=[[Al Jazeera]] |date=28 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| Kapasiteit: '''40 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''38 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''55 000'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Motera Stadium Ahmedabad Panorama.jpg|200px]]
| [[Lêer:India vs Australia Test Match at Bengaluru (13 March 2017).jpg|200px]]
| [[Lêer:MA Chidambaram Stadium In the Night during a CSK Game.jpg|200px]]
| [[Lêer:Arun Jaitley Stadium during India vs Australia 2019 ODI.jpg|200px]]
|-
!colspan=3 rowspan=10|{{Location map+|Indië|float=center|width=450|places=
{{Location map~ |Indië |lat=18.975 |long=72.825833 |label_size=100 |label=[[Mumbai]] |position=left}}
{{Location map~ |Indië |lat=32.2190 |long=76.3234 |label_size=100 |label=[[Dharamshala]] |position=top}}
{{Location map~ |Indië |lat=26.8467 |long=80.9462 |label_size=100 |label=[[Lucknow]] |position=bottom}}
{{Location map~ |Indië |lat=22.569722 |long=88.369722 |label_size=100 |label=[[Kolkata]] |position=left}}
{{Location map~ |Indië |lat=28.61 |long=77.23 |label_size=100 |label=[[Nieu-Delhi]] |position=bottom}}
{{Location map~ |Indië |lat=17.40 |long=78.45 |label_size=100 |label=[[Hyderabad, Indië|Hyderabad]] |position=right}}
{{Location map~ |Indië |lat=13.083888 |long=80.27 |label_size=100 |label=[[Chennai]] |position=right}}
{{Location map~ |Indië |lat=12.966666 |long=77.566666 |label_size=100 |label=[[Bangalore]] |position=left}}
{{Location map~ |Indië |lat=18.520278 |long=73.856667 |label_size=100 |label=[[Pune]] |position=right}}
{{Location map~ |Indië |lat=23.03 |long=72.58 |label_size=100 |label=[[Ahmedabad]] |position=top}}
}}
! [[Dharamshala]]
|-
| [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|32|11|51.62|N|76|19|33.59|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=HPCA-stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''23 000'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Dharamshala Cricket Stadium.jpg|200px]]
|-
! [[Hyderabad, Indië|Hyderabad]]
|-
| [[Rajiv Gandhi Internasionale Krieketstadion|Rajiv Gandhi-stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|17|24|23|N|78|33|1|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Rajiv Gandhi-stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''39 200'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Panorama of rajiv gandhi stadium.jpg|200px]]
|-
! [[Kolkata]]
! [[Lucknow]]
! [[Mumbai]]
! [[Pune]]
|-
| [[Eden Gardens]]
| [[BRSABV Ekana-krieketstadion]]
| [[Wankhedestadion]]
| [[Maharashtra-krieketverenigingstadion|MCA-stadion]]
|-
| <small>{{Koördinate|22|33|52.16|N|88|20|35.09|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Eden Gardens}}</small>
| <small>{{Koördinate|26|48|40|N|81|1|1|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=BRSABV Ekana-krieketstadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|18|56|20.1|N|72|49|32.6|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Wankhedestadion}}</small>
| <small>{{Koördinate|18|40|28|N|73|42|23|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=MCA-stadion}}</small>
|-
| Kapasiteit: '''68 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''50 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''33 000'''<ref name="Kapasiteit" />
| Kapasiteit: '''37 000'''<ref name="Kapasiteit" />
|-
| [[Lêer:Eden Gardens, Kolkata (05).jpg|200px]]
| [[Lêer:Ekana cricket stadium .jpg|200px]]
| [[Lêer:Wankhede Stadium (86312941).jpeg|200px]]
| [[Lêer:Sahara Stadium Pune 4.jpg|200px]]
|}</center>
== Formaat ==
Die Krieketwêreldbeker 2023 is oor 46 dae tussen tien verskillende spanne oor 48 wedstryde beslis. Dit het op 5 Oktober 2023 op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad met die openingswedstryd tussen Engeland en Nieu-Seeland begin. Die toernooi het geëindig op 19 November met die eindstryd tussen Australië en Indië op dieselfde stadion, waartydens Australië die Krieketwêreldbekertrofee ingepalm het. ’n Soortgelyke formaat is voorheen tydens die [[Krieketwêreldbeker 1992]] gebruik, maar destyds het nege in plaas van tien nasionale krieketspanne deelgeneem; dieselfde formaat is tydens die [[Krieketwêreldbeker 2019]] gebruik, insluitende dieselfde aantal deelnemende lande (tien).
=== Kalender ===
Die Internasionale Krieketraad het die wedstrydskedule op 27 Junie 2023, presies 100 dae voor dié toernooi se begin, bekendgestel.<ref name="Wedstrydskedule" /> Op 9 Augustus 2023 is nege wedstryde, insluitende dié tussen Indië en Pakistan, deur die IKR herskeduleer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/date-changes-for-india-vs-pakistan-and-eight-other-world-cup-games-1390573 |title=Date changes for India-Pakistan and eight other World Cup games |publisher=ESPNcricinfo |date=9 Augustus 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die openingseremonie sou op 4 Oktober in die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad gehou word, maar dit is deur die reëlingskomitee met ’n perskonferensie met die tien spankapteins vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/icc-world-cup-opening-ceremony-2023-b2424359.html |title=Will there be an opening ceremony for the ICC Cricket World Cup 2023? |publisher=[[The Independent]] |author=Sakshi Gupta |date=4 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die volgende tabel dui die Krieketwêreldbeker 2023 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op die sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase en ’n geel blokkie op die eindstryd.
{| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em"
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase<br />Oktober/November
! scope=col |Do<br />5
! scope=col |Vr<br />6
! scope=col |Sa<br />7
! scope=col |So<br />8
! scope=col |Ma<br />9
! scope=col |Di<br />10
! scope=col |Wo<br />11
! scope=col |Do<br />12
! scope=col |Vr<br />13
! scope=col |Sa<br />14
! scope=col |So<br />15
! scope=col |Ma<br />16
! scope=col |Di<br />17
! scope=col |Wo<br />18
! scope=col |Do<br />19
! scope=col |Vr<br />20
! scope=col |Sa<br />21
! scope=col |So<br />22
! scope=col |Ma<br />23
! scope=col |Di<br />24
! scope=col |Wo<br />25
! scope=col |Do<br />26
! scope=col |Vr<br />27
! scope=col |Sa<br />28
! scope=col |So<br />29
! scope=col |Ma<br />30
! scope=col |Di<br />31
! scope=col |Wo<br />1
! scope=col |Do<br />2
! scope=col |Vr<br />3
! scope=col |Sa<br />4
! scope=col |So<br />5
! scope=col |Ma<br />6
! scope=col |Di<br />7
! scope=col |Wo<br />8
! scope=col |Do<br />9
! scope=col |Vr<br />10
! scope=col |Sa<br />11
! scope=col |So<br />12
|- align=center
| align=left|Groepfase
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1
<!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 2
<!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1
|-
! scope=col |Uitklopfase<br />November
! scope=col |Ma<br />13
! scope=col |Di<br />14
! scope=col |Wo<br />15
! scope=col |Do<br />16
! scope=col |Vr<br />17
! scope=col |Sa<br />18
! scope=col |So<br />19
|- align=center
|align=left|Seremonie
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->|
<!-- 16 -->|
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
<!-- 13 -->|
<!-- 14 -->|
<!-- 15 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 16 -->| bgcolor=#00cc33| 1
<!-- 17 -->|
<!-- 18 -->|
<!-- 19 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
{|
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Sluitingseremonie}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
=== Groepfase ===
Die Krieketwêreldbeker 2023 is deur tien nasionale krieketspanne beslis. Vir die groepfase is die tien deelnemende spanne in een enkele groep geplaas met dieselfde formaat as wat in 2019 gebruik is; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span nege wedstryde in die groepfase gespeel. Twee punte is vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop of onbesliste wedstryd en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens lopietempo, dan boultempo en dan die uitslag van die direkte ontmoeting gerangskik. Die vier beste spanne het na die uitklopfase deurgedring.
=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit drie wedstryde bestaan het: twee halfeindstryde en die eindstryd. Die vier beste spanne van die groep het na die uitklopfase deurgedring. Die eerste span het teen die vierde span en die tweede span teen die derde span in die halfeindstryde gespeel. Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná albei kolfbeurte ’n gelykopuitslag was, is die wedstryd deur ’n Superboulbeurt beslis.
=== Effek op Kampioenetrofee 2025-kwalifisering ===
Die beste sewe spanne het saam met die gasheer Pakistan regstreeks gekwalifiseer vir die Kampioenetrofee 2025. Hulle was Afghanistan, Australië, Bangladesj, Engeland, Indië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika.
== Betrokkenes ==
=== Skeidsregters en wedstrydbeamptes ===
’n Paneel van 16 skeidsregters en vier wedstrydbeamptes is vir die toernooi gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3676407 |title=Match officials for the ICC Men’s Cricket World Cup 2023 named |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=8 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
==== Skeidsregters ====
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Australië}} Paul Reiffel <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Rod Tucker <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Australië}} Paul Wilson <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small>
* {{vlagikoon|Bangladesj}} Sharfuddoula <small>([[Bengaalse Krieketraad|Bangladesj]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Michael Gough <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Richard Illingworth <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Richard Kettleborough <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
* {{vlagikoon|Engeland}} Alex Wharf <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small>
||
* {{vlagikoon|Indië}} Nitin Menon <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Chris Gaffaney <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Chris Brown <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small>
* {{vlagikoon|Pakistan}} Ahsan Raza <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small>
* {{vlagikoon|Sri Lanka}} Kumar Dharmasena <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Marais Erasmus <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Adrian Holdstock <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small>
* {{vlagikoon|Wes-Indië}} Joel Wilson <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small>
|}
==== Wedstrydbeamptes ====
{|
|- style="vertical-align:top"
||
* {{vlagikoon|Indië}} Javagal Srinath <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small>
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Jeff Crowe <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small>
||
* {{vlagikoon|Wes-Indië}} Richie Richardson <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small>
* {{vlagikoon|Zimbabwe}} Andy Pycroft <small>([[Zimbabwe Krieket|Zimbabwe]])</small>
|}
=== Spanne ===
[[Lêer:2023 World Cup Total Number of ODI Caps per Team.svg|duimnael|Aantal EDI-wedstryde van al die spanne van die Krieketwêreldbeker teen toernooibegin op 5 Oktober 2023 rakende die spelers van die oorspronklike spanlys wat op 28 September 2023 aan die IKR voorgelê is.]]
Elke land kon 15 spelers vir die toernooi kies. Die spanne moes teen 28 September 2023 aan die Internasionale Krieketraad voorgelê word. Enige latere verandering het die goedkeuring deur die IKR vereis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3619358 |title=All the squads for ICC Men's Cricket World Cup 2023 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=22 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Teen 26 September is al die spanne bekendgemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3619358?sf182238836=1 |title=All the squads for ICC Men's Cricket World Cup 2023 |publisher=cricketworldcup.com |date=26 September 2023 |accessdate=4 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004085421/https://www.cricketworldcup.com/news/3619358?sf182238836=1 |archive-date=4 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die oudste speler was die Nederlander [[Wesley Barresi]] op 39 jaar, terwyl die jongste speler die Afghaan [[Noor Ahmad]] op 18 jaar was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/youngest-oldest-player-team-average-age-odi-world-cup-2023-noor-ahmad-barresi-england-afghanistan-india-sri-lanka/article67377522.ece |title=ICC World Cup 2023: Youngest and oldest squads and players in the tournament |publisher=The Hindu |date=4 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
== Wedstryde ==
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase.
=== Groepfase ===
{| class="infobox bordered"
| style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase én regstreeks vir die [[Kampioenetrofee 2025]].
|-
| style="background:#ffc;"|Uit die toernooi geskakel, maar kwalifiseer regstreeks vir die [[Kampioenetrofee 2025]].
|-
| style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Kampioenetrofee 2025 mis.
|}
[[Lêer:Cricketwedstrijd.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Australië en Nederland op 25 Oktober]]
Tien spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die groepfase het op 5 Oktober op die [[Narendra Modi-stadion]] in [[Ahmedabad]] met die openingswedstryd tussen die twee finaliste van die [[Krieketwêreldbeker 2019|2019-toernooi]] Engeland en Nieu-Seeland begin. Die vier beste spanne in die groep het na die uitklopfase deurgedring. Vir wedstryde tydens die groepfase is geen reserwedae in die geval van slegte weer opsy gesit nie.<ref name="Wedstrydskedule" /> Die sewe beste spanne het saam met die gasheer Pakistan vir die [[Kampioenetrofee 2025]] gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2025-champions-trophy-qualification-at-stake-during-odi-world-cup-1406055 |title=2025 Champions Trophy qualification at stake during ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi, Matt Roller |date=29 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!width=175|Span
!width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|LD|Lopieverskil}}
!width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=20|{{Afkorting|P|Punte}}
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-IN}}
|9||9||0||0||0||0||+2.570||'''18'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}}
|9||7||2||0||0||0||+1.261||'''14'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-AU}}
|9||7||2||0||0||0||+0.841||'''14'''
|- style="background:#cfc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}}
|9||5||4||0||0||0||+0.743||'''10'''
|- style="background:#ffc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-PK}}
|9||4||5||0||0||0||–0.199||'''8'''
|- style="background:#ffc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-AF}}
|9||4||5||0||0||0||–0.336||'''8'''
|- style="background:#ffc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-EN}}
|9||3||6||0||0||0||–0.572||'''6'''
|- style="background:#ffc;"
|style="text-align:left;"|{{Cr-BD}}
|9||2||7||0||0||0||–1.087||'''4'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-LK}}
|9||2||7||0||0||0||–1.419||'''4'''
|-
|style="text-align:left;"|{{Cr-NL}}
|9||2||7||0||0||0||–1.825||'''4'''
|}
{{Krieketwedstryd
| datum = 5 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 282/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 283/1 (36.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Joe Root]] 77 (86)
| paaltjies1 = [[Matt Henry]] 3/48 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Devon Conway]] 152* (121)
| paaltjies2 = [[Sam Curran]] 1/47 (6 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met nege paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-new-zealand-1st-match-1384392/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]<br />Bywoning: 47 518<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/05/england-vs-new-zealand-ahmedabad-attendance-47518-2023-cricket-world-cup-first-match-crowd-motera/ |title=England vs New Zealand Ahmedabad Attendance 47,518 2023 Cricket World Cup First Match Crowd Motera |publisher=The Cricket Blog |date=5 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Rachin Ravindra]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Al die elf Engelse kolwers teken dubbelsyfers aan, die eerste keer in die EDI-geskiedenis wat dit gebeur.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.geo.tv/latest/513184-england-set-unique-odi-batting-record-in-world-cup-opener |title=England set unique ODI batting record in World Cup 2023 opener |publisher=Geo News |date=5 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Rachin Ravindra]] (NZ) teken sy eerste EDI-honderdtal aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2023/story/england-vs-new-zealand-rachin-ravindra-hundred-world-cup-debut-ahmedabad-2445116-2023-10-05 |title=ENG v NZ: 23-year-old Rachin Ravindra hits hundred in spectacular World Cup debut |publisher=India Today |date=5 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[Devon Conway]] en Rachin Ravindra (albei NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;runsmin1=100;runsval1=runs;template=results;type=batting;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Batting Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Devon Conway en Rachin Ravindra teken met 273 lopies om die tweede paaltjie beide die hoogste Nieu-Seelandse paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd en die hoogste Nieu-Seelandse tweede EDI-paaltjievennootskap in dié tyd aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/england-vs-new-zealand-devon-conway-rachin-ravindra-273-partnership-world-cup-batting-records-ahmedabad/article67385329.ece |title=ENG vs NZ: Conway-Ravindra record fourth-highest World Cup partnership with 273-run stand |publisher=The Hindu |date=5 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Partnership">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/fow-highest-partnerships-for-any-wicket/world-cup-12 |title=Highest partnerships for World Cup – Highest partnerships by runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 6 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 286 (49 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 205 (41 boulbeurte)
| lopies1 = [[Saud Shakeel]] 68 (52)
| paaltjies1 = [[Bas de Leede]] 4/62 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Bas de Leede]] 67 (68)
| paaltjies2 = [[Haris Rauf]] 3/43 (9 boulbeurte)
| uitslag = Pakistan wen met 81 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/netherlands-vs-pakistan-2nd-match-1384393/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rajiv Gandhi Internasionale Krieketstadion|Rajiv Gandhi-stadion]], [[Hyderabad, Indië|Hyderabad]]<br />Bywoning: 9 470<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/06/pakistan-vs-netherlands-hyderabad-9470-attendance-2023-cricket-world-cup-match-report-2023/ |title=Pakistan vs Netherlands Hyderabad 9470 Attendance 2023 Cricket World Cup Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=6 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Saud Shakeel]] (Pak)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 7 Oktober 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 156 (37.2 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 158/4 (34.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rahmanullah Gurbaz]] 47 (62)
| paaltjies1 = [[Mehidy Hasan]] 3/25 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Nazmul Hossain Shanto]] 59* (83)
| paaltjies2 = [[Azmatullah Omarzai]] 1/9 (2 boulbeurte)
| uitslag = Bangladesj wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-bangladesh-3rd-match-1384394/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Mehidy Hasan]] (Ban)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Rahmanullah Gurbaz]] word die vinnigste Afghaanse kolwer in dié tyd wat sy 1 000ste EDI-lopie aanteken (in 27 kolfbeurte).''<ref name="BANvAFG">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-bangladesh-3rd-match-1384394/match-report |title=Mehidy, with a little help from Shakib and Shanto, takes Bangladesh past Afghanistan |publisher=ESPNcricinfo |author=Hemant Brar |date=7 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Bangladesj teken hul grootste krieketwêreldbekeroorwinning in dié tyd volgens oorblywende aflewerings aan (92).<ref name="BANvAFG" /><ref name="Largest">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-largest-margins/world-cup-12 |title=Largest margins by Innings, runs & wickets for World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 7 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 428/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 326 (44.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rassie van der Dussen]] 108 (110)
| paaltjies1 = [[Dilshan Madushanka]] 2/86 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Charith Asalanka]] 79 (65)
| paaltjies2 = [[Gerald Coetzee]] 3/68 (9 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 102 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/south-africa-vs-sri-lanka-4th-match-1384395/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]<br />Bywoning: 15 496<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/08/south-africa-vs-sri-lanka-delhi-attendance-15496-cricket-world-cup-2023-kotla/ |title=South Africa vs Sri Lanka Delhi Attendance 15,496 Cricket World Cup 2023 Kotla |publisher=The Cricket Blog |date=8 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]])
| speler van die wedstryd =
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Quinton de Kock]], [[Rassie van der Dussen]] en [[Aiden Markram]] (almal RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Suid-Afrika teken die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/highest-team-totals-scores-australia-south-africa-india-icc-odi-world-cup-batting-records/article67392625.ece/ |title=Highest ODI World Cup totals: South Africa hits 428/5, breaks record for highest score in SA vs SL WC 2023 match |publisher=The Hindu |date=7 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Aiden Markram]] (RSA) teken die vinnigste krieketwêreldbekerhondertal in dié tyd aan (in 49 aflewerings).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/fastest-hundreds-world-cup-batting-records-aiden-markram-49-ball-centrury-sa-vs-sl-full-list-record-news/article67392751.ece |title=Fastest ODI World Cup hundreds: Markram breaks record with 49-ball century in SA vs SL WC 2023 match |publisher=The Hindu |date=7 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Fastest_Hundreds">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/cricket-world-cup-fastest-hundreds-1401412 |title=Cricket World Cup – Fastest Hundreds in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Die 754 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/most-runs-in-a-world-cup-match-highest-aggregate-south-africa-vs-sri-lanka-records-broken-delhi/article67393854.ece |title=SA vs SL: South Africa-Sri Lanka records highest aggregate in a World Cup match with 754 runs in Delhi |publisher=The Hindu |date=7 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 8 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 199 (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 201/4 (41.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Steve Smith]] 46 (71)
| paaltjies1 = [[Ravindra Jadeja]] 3/28 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[KL Rahul]] 97* (115)
| paaltjies2 = [[Josh Hazlewood]] 3/38 (9 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-5th-match-1384396/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 33 190<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/08/india-vs-australia-chepauk-attendance-33190-world-cup-2023-ma-chidambaram-chennai/ |title=India vs Australia Chepauk Attendance 33,190 World Cup 2023 MA Chidambaram Chennai |publisher=The Cricket Blog |date=8 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[KL Rahul]] (Ind)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[David Warner]] (Aus) word die vinnigste kolwer in dié tyd wat sy 1 000ste krieketwêreldbekerlopie aanteken (in 19 kolfbeurte).''<ref name="AUSvIND">{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3731495 |title=By the numbers: Records broken as Starc, Warner and Kohli hit new heights |publisher=cricketworldcup.com |date=9 Oktober 2023 |accessdate=12 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231012043108/https://www.cricketworldcup.com/news/3731495 |archive-date=12 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* ''[[Mitchell Starc]] (Aus) word die vinnigste bouler in dié tyd wat sy 50ste EDI-paaltjie neem (in 19 boulbeurte).''<ref name="AUSvIND" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/mitchell-starc-fastest-to-50-wickets-odi-world-cups-19-innings-record-india-vs-australia-chennai/article67396369.ece |title=IND vs AUS: Mitchell Starc becomes the fastest to 50 wickets in ODI World Cups |publisher=The Hindu |date=8 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Ravichandran Ashwin]] (Ind) speel in sy laaste EDI-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.olympics.com/en/news/ravichandran-ashwin-retires-interantional-indian-cricket-team |title=Ravichandran Ashwin, India’s spin bowling legend, retires from international cricket |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |author=Ali Asgar Nalwala |date=18 Desember 2024 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 9 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 322/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 223 (46.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Will Young (krieketspeler)|Will Young]] 70 (80)
| paaltjies1 = [[Roelof van der Merwe]] 2/56 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Colin Ackermann]] 69 (73)
| paaltjies2 = [[Mitchell Santner]] 5/59 (10 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met 99 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/netherlands-vs-new-zealand-6th-match-1384397/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rajiv Gandhi Internasionale Krieketstadion|Rajiv Gandhi-stadion]], [[Hyderabad, Indië|Hyderabad]]
| skeidsregters = Paul Reiffel en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd =
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Sybrand Engelbrecht]] (Ned) het sy EDI-debuut gemaak.''
* ''[[Mitchell Santner]] (NZ) neem ’n vyf-paaltjie-oes.<ref name="Bowling">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;qualmin1=5;qualval1=wickets;size=100;template=results;type=bowling;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Bowling Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 10 Oktober 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 364/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 227 (48.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Dawid Malan]] 140 (107)
| paaltjies1 = [[Mahedi Hasan]] 4/71 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Liton Das]] 76 (66)
| paaltjies2 = [[Reece Topley]] 4/43 (10 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met 137 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-england-7th-match-1384398/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]<br />Bywoning: 12 478
| skeidsregters = Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Dawid Malan]] (Eng)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Jonny Bairstow]] (Eng) speel in sy 100ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-jonny-bairstow-100th-odi-theres-been-a-few-ups-and-downs-1402154 |title=Bairstow, England cricket's 'great servant' who always comes back very strong |publisher=ESPNcricinfo |author=Matt Roller |date=9 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Dawid Malan]] (Eng) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Joe Root]] oortref [[Graham Gooch]] se vorige rekord van 897 lopies en word Engeland se beste krieketwêreldbekerlopiemaker in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/england-vs-bangladesh-joe-root-highest-scorer-odi-world-cup-most-runs-graham-gooch-record/article67402968.ece/ |title=ENG vs BAN: Joe Root becomes England's highest run-scorer in ODI World Cup, surpasses Graham Gooch |publisher=The Hindu |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 10 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 344/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 345/4 (48.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kusal Mendis]] 122 (77)
| paaltjies1 = [[Hasan Ali]] 4/71 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mohammad Rizwan]] 131* (121)
| paaltjies2 = [[Dilshan Madushanka]] 2/60 (9.2 boulbeurte)
| uitslag = Pakistan wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/pakistan-vs-sri-lanka-8th-match-1384399/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rajiv Gandhi Internasionale Krieketstadion|Rajiv Gandhi-stadion]], [[Hyderabad, Indië|Hyderabad]]<br />Bywoning: 23 177<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/10/pakistan-vs-sri-lanka-hyderabad-attendance-23177-cricket-world-cup-2023-match-report/ |title=Pakistan vs Sri Lanka Hyderabad Attendance 23,177 Cricket World Cup 2023 Match Report |publisher=The Cricket Blog |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Alex Wharf ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammad Rizwan]] (Pak)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[Sadeera Samarawickrama]] (SL) en [[Abdullah Shafique]] (Pak) teken hul eerste EDI-honderdtal aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/sl-vs-pak-sadeera-samarawickrama-hits-his-maiden-world-cup-hundred-to-deflate-pakistan-2447080-2023-10-10 |title=SL vs PAK: Sadeera Samarawickrama hits his maiden World Cup hundred to deflate Pakistan |publisher=India Today |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/abdullah-shafique-hits-hundred-on-world-cup-debut-against-sri-lanka-2447193-2023-10-10 |title=SL vs PAK: Abdullah Shafique shines on World Cup debut, hits maiden ODI hundred in high pressure chase |publisher=India Today |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Kusal Mendis]] en Sadeera Samarawickrama (albei SL), asook Abdullah Shafique en [[Mohammad Rizwan]] (albei Pak) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Vir die derde keer ná Australië teen Pakistan in 1998 en Australië teen Indië in 2013 word in een enkele EDI-wedstryd vier honderdtalle aangeteken;<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/most-hundreds-in-an-innings-283070 |title=Most hundreds in an innings |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> dit is ook die eerste keer in ’n krieketwêreldbekerwedstryd.''<ref name="SLvPAK">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-pakistan-record-the-highest-successful-chase-at-the-world-cup-1402403 |title=Pakistan record the highest successful chase at the World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/67071645 |title=Cricket World Cup 2023: Pakistan complete record World Cup chase to beat Sri Lanka |publisher=[[BBC]] |author=Callum Matthews |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Kusal Mendis teken die vinnigste krieketwêreldbekerhonderdtal in dié tyd vir Sri Lanka aan (in 65 aflewerings).''<ref name="SLvPAK" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/odi-world-cup-kusal-mendis-sadeera-samarawickrama-tons-power-sri-lanka-to-344/9-against-pakistan/articleshow/104319424.cms |title=ODI World Cup: Kusal Mendis, Sadeera Samarawickrama tons power Sri Lanka to 344/9 against Pakistan |publisher=The Times of India |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Imam-ul-Haq]] (Pak) teken sy 3 000ste EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/imam-ul-haq-fastest-to-score-3000-runs-record-babar-azam-icc-odi-world-cup-2023-pak-v-sl-stats/article67404223.ece |title=PAK vs SL, ODI World Cup: Imam-ul-Haq surpasses Babar Azam’s record to reach 3000 runs |publisher=The Hindu |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is die hoogste suksesvolle krieketwêreldbekerlopiejaagtog in dié tyd.''<ref name="SLvPAK" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/pakistan-vs-sri-lanka-highest-run-chase-in-odi-world-cup-history-record-hyderabad/article67405177.ece |title=ODI World Cup 2023: Pakistan completes highest run chase in WC history |publisher=The Hindu |date=10 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Oorheersing">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;innings_number=2;orderby=target;result=1;template=results;trophy=12;type=team;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Team records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is ook die hoogste suksesvolle lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n EDI-toernooi.''<ref name="Oorheersing" />
* ''Dit is Pakistan se agtste krieketwêreldbekeroorwinning oor Sri Lanka wat dit die grootste oorheersing in dié tyd maak.<ref name="SLvPAK" /><ref name="Oorheersing">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=won;qualmax1=0;qualval1=lost;template=results;trophy=12;type=team;view=opposition |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Team records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 11 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 272/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 273/2 (35 boulbeurte)
| lopies1 = [[Hashmatullah Shahidi]] 80 (88)
| paaltjies1 = [[Jasprit Bumrah]] 4/39 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rohit Sharma]] 131 (84)
| paaltjies2 = [[Rashid Khan]] 2/57 (8 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-afghanistan-8th-match-1384400/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]<br />Bywoning: 34 800<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/11/india-vs-afghanistan-delhi-attendance-34800-cricket-world-cup-2023-kotla/ |title=India vs Afghanistan Delhi Attendance 34,800 Cricket World Cup 2023 Kotla |publisher=The Cricket Blog |date=11 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Michael Gough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Rohit Sharma]] (Ind)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Rohit Sharma]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Rohit Sharma teken die meeste sesse in dié tyd in internasionale krieket aan (554).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/rohit-sharma-most-international-sixes-breaks-chris-gayle-record-full-list-india-vs-afghanistan-odi-world-cup/article67407987.ece |title=Rohit Sharma breaks Chris Gayle’s record for most sixes in international cricket with 554th maximum |publisher=The Hindu |date=11 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Rohit Sharma word ook die eerste kolwer wat sy sewende krieketwêreldbekerhonderdtal aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.business-standard.com/cricket/world-cup/rohit-sharma-breaks-sachin-s-record-for-most-centuries-in-world-cup-history-123101101151_1.html |title=Rohit Sharma breaks Sachin's record for most centuries in World Cup history |publisher=The Business Standard |date=11 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Rohit Sharma teken die vinnigste krieketwêreldbekerhonderdtal in dié tyd vir Indië aan (in 63 aflewerings).<ref name="INDvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/rohit-sharma-smashes-fastest-world-cup-century-in-ind-vs-afg-clash-sachin-tendulkars-legendary-record-shattered-101697033251118.html |title=Rohit Sharma smashes India's fastest World Cup century in IND vs AFG tie, Sachin Tendulkar's legendary record shattered |publisher=[[Hindustan Times]] |date=11 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 12 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 311/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 177 (40.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Quinton de Kock]] 109 (106)
| paaltjies1 = [[Glenn Maxwell]] 2/34 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Marnus Labuschagne]] 46 (74)
| paaltjies2 = [[Kagiso Rabada]] 3/33 (8 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 134 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-south-africa-10th-match-1384401/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]
| skeidsregters = Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Quinton de Kock]] (RSA)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Lungi Ngidi]] (RSA) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/sport/cricket/world-cup/of-batting-bunnies-and-renewed-pace-ngidi-in-fine-fettle-exemplifies-surge-in-proteas-attack-20231014 |title=Of batting 'bunnies' and renewed pace: Ngidi in fine fettle exemplifies surge in Proteas attack |publisher=[[Nuus24]] |author=Heinz Schenk |date=14 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Quinton de Kock]] (RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Dit is Australië se ergste krieketwêreldbekernederlaag in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/67093331 |title=Cricket World Cup 2023: Australia suffer heaviest World Cup defeat in South Africa trouncing |publisher=[[BBC]] |author=Callum Matthews |date=12 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 13 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 245/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 248/2 (42.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mushfiqur Rahim]] 66 (75)
| paaltjies1 = [[Lockie Ferguson]] 3/49 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Daryl Mitchell]] 89* (67)
| paaltjies2 = [[Mustafizur Rahman]] 1/36 (8 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-new-zealand-11th-match-1384402/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 14 369<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/13/new-zealand-vs-bangladesh-attendance-14369-2023-world-cup-chennai-ma-chidambaram-chepauk/ |title=New Zealand vs Bangladesh Attendance 14,369 2023 World Cup Chennai MA Chidambaram Chepauk |publisher=The Cricket Blog |date=13 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Lockie Ferguson]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Trent Boult]] word die vinnigste – en die derde – Nieu-Seelandse bouler in dié tyd wat sy 200ste EDI-paaltjie neem (in 107 wedstryde).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/new-zealand-vs-bangladesh-trent-boult-milestone-chennai-fastest-200-wickets-2448570-2023-10-13 |title=World Cup 2023: Trent Boult becomes the 3rd fastest bowler to complete 200 ODI wickets |publisher=India Today |date=13 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 14 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 191 (42.5 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 192/3 (30.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Babar Azam]] 50 (58)
| paaltjies1 = [[Jasprit Bumrah]] 2/19 (7 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rohit Sharma]] 86 (63)
| paaltjies2 = [[Shaheen Afridi]] 2/36 (6 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-pakistan-12th-match-1384403/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Jasprit Bumrah]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Dit is Indië se agtste krieketwêreldbekeroorwinning oor Pakistan wat dit die gesamentlik grootste oorheersing in dié tyd maak.<ref name="Oorheersing" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 15 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 284 (49.5 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 215 (40.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rahmanullah Gurbaz]] 80 (57)
| paaltjies1 = [[Adil Rashid]] 3/42 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Harry Brook]] 66 (61)
| paaltjies2 = [[Rashid Khan]] 3/37 (9.3 boulbeurte)
| uitslag = Afghanistan wen met 69 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-england-13th-match-1384404/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]<br />Bywoning: 26 440<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/15/england-vs-afghanistan-attendance-26440-world-cup-2023-kotla-delhi-arun-jaitley-stadium/ |title=England vs Afghanistan Attendance 26,440 World Cup 2023 Kotla Delhi Arun Jaitley Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=15 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Mujeeb Ur Rahman]] (Afg)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Rahmat Shah]] en [[Mohammad Nabi]] (albei Afg) speel in hul 100ste en 150ste EDI-wedstryd onderskeidelik.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/cricket-stats-mania/odi-world-cup-2023-match-13-eng-vs-afg-stats-review-gurbazs-power-hitting-rashids-brilliance-and-other-stats/ |title=ODI World Cup 2023, Match 13, ENG vs AFG Stats Review: Gurbaz's power-hitting, Rashid's brilliance and other stats |publisher=Crictracker |date=15 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Afghanistan se eerste oorwinning oor Engeland in enige krieket ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/aghanistan-produce-1st-upset-of-world-cup-2023-beat-defending-champions-england-2449368-2023-10-15 |title=ENG vs AFG: Aghanistan produce biggest upset of World Cup 2023 with 69-run win over defending champions England |publisher=India Today |date=15 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 16 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 209 (43.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 215/5 (35.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kusal Perera]] 78 (82)
| paaltjies1 = [[Adam Zampa]] 4/47 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Josh Inglis]] 58 (59)
| paaltjies2 = [[Dilshan Madushanka]] 3/38 (9 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-sri-lanka-14th-match-1384405/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) <small>vir [[Alex Wharf]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|ENG]])</small>
| speler van die wedstryd = [[Adam Zampa]] (Aus)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 17 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NL}}
| telling1 = 245/8 (43 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 207 (42.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Scott Edwards]] 78* (69)
| paaltjies1 = [[Marco Jansen]] 2/27 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[David Miller]] 43 (52)
| paaltjies2 = [[Logan van Beek]] 3/60 (8.5 boulbeurte)
| uitslag = Nederland wen met 38 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/netherlands-vs-south-africa-15th-match-1384406/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]<br />Bywoning: 11 224<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/18/south-africa-vs-netherlands-dharamshala-2023-attendance-11224-cricket-world-cup-17-october/ |title=South Africa vs Netherlands Dharamshala 2023 Attendance 11,224 Cricket World Cup 17 October |publisher=The Cricket Blog |date=18 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Michael Gough en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Scott Edwards]] (Ned)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Wedstryd verkort weens reën tot 43 boulbeurte per span.
| notas = [[Kagiso Rabada]] (RSA) neem sy 150ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.business-standard.com/cricket/world-cup/world-cup-2023-south-africa-s-kagiso-rabada-completes-150-odi-wickets-123101701381_1.html |title=World Cup 2023: South Africa's Kagiso Rabada completes 150 ODI wickets |publisher=The Business Standard |date=18 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Ná die [[T20I-wêreldbeker 2022]] is dit Nederland se tweede oorwinning oor Suid-Afrika in enige krieket.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-ned-vs-sa-south-africa-spooked-as-dutch-do-the-world-cup-double-1403888 |title=South Africa spooked as Dutch do the World Cup double |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=17 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Suid-Afrika se eerste EDI-nederlaag teen ’n assosiaatlid ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-ned-vs-sa-stats-netherlands-record-breaking-rearguard-blitz-1403885 |title=Stats – Netherlands' record-breaking rearguard blitz |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=17 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 18 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 288/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AF}}
| telling2 = 139 (34.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Glenn Phillips]] 71 (80)
| paaltjies1 = [[Naveen-ul-Haq]] 2/48 (8 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rahmat Shah]] 36 (62)
| paaltjies2 = [[Lockie Ferguson]] 3/19 (7 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met 149 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-afghanistan-16th-match-1384407/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 15 525<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/18/new-zealand-vs-afghanistan-chennai-2023-attendance-15525-cricket-world-cup-18-october/ |title=New Zealand vs Afghanistan Chennai 2023 Attendance 15,525 Cricket World Cup 18 October |publisher=The Cricket Blog |date=18 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Glenn Phillips]] (NZ)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Mitchell Santner]] (NZ) neem sy 100ste EDI-paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/new-zealand-vs-afghanistan-live-score-icc-15th-odi-world-cup-2023-today-17-october-nz-vs-afg-match-in-chennai-101697604716604.html |title=New Zealand vs Afghanistan highlights, World Cup 2023: Santner and Phillips guide NZ to massive 149-run win over AFG |publisher=[[Hindustan Times]] |date=18 Oktober 2023 |accessdate= 19 Oktober 2023}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 19 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 256/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 261/3 (41.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Liton Das]] 66 (82)
| paaltjies1 = [[Ravindra Jadeja]] 2/38 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Virat Kohli]] 103* (97)
| paaltjies2 = [[Mehidy Hasan]] 2/47 (10 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-bangladesh-17th-match-1384408/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]<br />Bywoning: 33 610<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/19/india-vs-bangladesh-pune-2023-attendance-33610-cricket-world-cup-19-october/ |title=India vs Bangladesh Pune 2023 Attendance 33,610 Cricket World Cup 19 October |publisher=The Cricket Blog |date=19 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Virat Kohli]] (Ind)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Dit is Bangladesj se eerste EDI-wedstryd teen Indië in Indië sedert 1998.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-bangladesh-17th-match-1384408/match-preview |title=Red-hot India gunning for fourth win against Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=18 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Mushfiqur Rahim]] word ná [[Shakib Al Hasan]] die tweede Bengaalse kolwer wat sy 1 000 krieketwêreldbekerlopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.tbsnews.net/sports/mushfiq-second-bangladeshi-reach-1000-wc-runs-goes-past-viv-richards-sourav-ganguly-722410 |title=Mushfiq second Bangladeshi to reach 1000 WC runs, goes past Viv Richards, Sourav Ganguly |publisher=The Business Standard |date=19 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Virat Kohli]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Virat Kohli word die vinnigste kolwer in dié tyd wat sy 26 000ste internasionale lopie aanteken (in 567 kolfbeurte).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/virat-kohli-surpasses-sachin-tendulkar-to-become-fastest-to-26000-international-runs/articleshow/104561812.cms?from=mdr |title=Virat Kohli surpasses Sachin Tendulkar to become fastest to 26000 international runs |publisher=[[The Times of India]] |date=19 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 20 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 367/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 305 (45.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[David Warner]] 163 (124)
| paaltjies1 = [[Shaheen Afridi]] 5/54 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Imam-ul-Haq]] 70 (71)
| paaltjies2 = [[Adam Zampa]] 4/53 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 62 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-pakistan-18th-match-1384409/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[David Warner]] (Aus)
| rondte =
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Beide [[David Warner]] en [[Mitchell Marsh]] (albei Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''David Warner en Mitchell Marsh teken met 259 lopies die hoogste Australiese eerste paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Partnership" />
* ''David Warner en Mitchell Marsh se aanvangsvennootskap is ook die hoogste in dié tyd teen Pakistan tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.''<ref name="AUSvPAK">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-david-warner-mitchell-marsh-s-record-stand-in-a-six-hitting-blitz-1404402 |title=Stats – Warner and Marsh's record stand in a six-hitting blitz |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=20 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Albei teken ook die meeste EDI-sesse in dié tyd deur aanvangskolwers aan (18).''<ref name="AUSvPAK" />
* ''Australië teken die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Pakistan aan.''<ref name="AUSvPAK" />
* ''David Warner word die eerste kolwer wat drie krieketwêreldbekertellings met meer as 150 lopies aanteken.''<ref name="AUSvPAK" />
* ''Hy teken ook die hoogste individuele krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Pakistan aan en word ook die eerste kolwer met twee krieketwêreldbekerhonderdtalle teen Pakistan.''<ref name="AUSvPAK" />
* ''[[Shaheen Afridi]] (Pak) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" />
* ''[[Adam Zampa]] (Aus) neem sy 150ste EDI-paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/3742912/australia-v-pakistan-cwc23-world-cup-bengaluru-report-scores-highlights-warner-marsh-zampa |title=Stoinis, Zampa come up clutch to down Pakistan |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 21 Oktober 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-NL}}
| telling1 = 262 (49.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 263/5 (48.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Sybrand Engelbrecht]] 70 (82)
| paaltjies1 = [[Dilshan Madushanka]] 4/49 (9.4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Sadeera Samarawickrama]] 91* (107)
| paaltjies2 = [[Aryan Dutt]] 3/44 (10 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/netherlands-vs-sri-lanka-20th-match-1384410/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]])
| speler van die wedstryd = [[Sadeera Samarawickrama]] (SL)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 21 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 399/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 170 (22 boulbeurte)
| lopies1 = [[Heinrich Klaasen]] 109 (67)
| paaltjies1 = [[Reece Topley]] 3/88 (8.5 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mark Wood]] 43* (17)
| paaltjies2 = [[Gerald Coetzee]] 3/35 (4 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 229 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-south-africa-19th-match-1384411/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]<br />Bywoning: 28 033<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/22/england-vs-south-africa-wankhede-mumbai-attendance-28033-cricket-world-cup-jansen-and-klaasen-star/ |title=England vs South Africa Wankhede Mumbai Attendance 28033 Cricket World Cup- Jansen and Klaasen star |publisher=The Cricket Blog |date=22 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Heinrich Klaasen]] (RSA)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Vir die eerste keer in 25 jaar het albei lande se nasionale spanne in krieket en [[rugby]] op dieselfde dag mekaar ontmoet en vir die eerste keer in krieketwêreldbekertoernooie ooit, aangesien [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] en [[Springbokke|Suid-Afrika]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] se halfeindrondte in [[Frankryk]] mekaar ontmoet het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-south-africa-20th-match-1384411/match-preview |title=Both teams on the ropes ahead of heavyweight contest |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=20 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Heinrich Klaasen]] (RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Heinrich Klaasen en [[Marco Jansen]] teken met 151 lopies die hoogste Suid-Afrikaanse sesde paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Partnership" /><ref name="RSAvENG">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-eng-vs-sa-stats-england-crash-to-their-biggest-odi-defeat-1404684 |title=Stats – England crash to their biggest ODI defeat |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=21 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Suid-Afrika teken die hoogste EDI-telling in dié tyd teen Engeland aan.''<ref name="RSAvENG" />
* ''Engeland ly hul ergste EDI-nederlaag in dié tyd.''<ref name="RSAvENG" />
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat ses krieketwêreldbekeroorwinnings met meer as 200 lopies aanteken.''<ref name="RSAvENG" />
* ''Suid-Afrika word ná Australië ook die tweede span wat sewe krieketwêreldbekertellings met meer as 350 lopies aanteken, en dit is die eerste keer wat Engeland meer as 350 lopies in ’n krieketwêreldbekerwedstryd afstaan.<ref name="RSAvENG" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 22 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 273 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-IN}}
| telling2 = 274/6 (48 boulbeurte)
| lopies1 = [[Daryl Mitchell]] 130 (127)
| paaltjies1 = [[Mohammed Shami]] 5/54 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Virat Kohli]] 95 (104)
| paaltjies2 = [[Lockie Ferguson]] 2/63 (8 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met vier paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-new-zealand-21st-match-1384412/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]
| skeidsregters = Michael Gough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) <small>vir [[Richard Kettleborough]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|ENG]])</small>
| speler van die wedstryd = [[Mohammed Shami]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Daryl Mitchell]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Mohammed Shami]] (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" />
* ''[[Shubman Gill]] (Ind) word die vinnigste kolwer in dié tyd wat sy 2 000ste EDI-lopie aanteken (in 38 kolfbeurte).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-cup-2023-shubman-gill-becomes-fastest-batter-to-2000-odi-runs-breaks-hashim-amla-12-year-old-record-2452353-2023-10-22 |title=World Cup 2023: Shubman Gill becomes fastest batter to 2000 ODI runs, breaks Hashim Amla’s 12-year-old record |publisher=India Today |author=Sabyasachi Chowdhury |date=22 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 23 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 282/7 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AF}}
| telling2 = 286/2 (49 boulbeurte)
| lopies1 = [[Babar Azam]] 74 (92)
| paaltjies1 = [[Noor Ahmad]] 3/49 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ibrahim Zadran]] 87 (113)
| paaltjies2 = [[Hasan Ali]] 1/44 (10 boulbeurte)
| uitslag = Afghanistan wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-pakistan-22nd-match-1384413/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 23 284<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/23/pakistan-vs-afghanistan-chennai-attendance-23284-chepauk-cricket-world-cup-2023/ |title=Pakistan vs Afghanistan Chennai Attendance 23,284 Chepauk Cricket World Cup 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=23 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Paul Reiffel en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Ibrahim Zadran]] (Afg)
| rondte =
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Afghanistan teken hul hoogste suksesvolle EDI-lopiejaagtog in dié tyd aan.''<ref name="PAKvAFG">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-pakistan-22nd-match-1384413/match-report |title=Gurbaz, Ibrahim, Rahmat boss 283 chase in Afghanistan's first ODI win over Pakistan |publisher=ESPNcricinfo |author=Ashish Pant |date=23 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Afghanistan se eerste EDI-oorwinning oor Pakistan ooit.<ref name="PAKvAFG" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/pak-vs-afg-afghanistan-chase-down-283-to-register-first-ever-odi-win-vs-pakistan-2452813-2023-10-23 |title=PAK vs AFG, World Cup 2023: Afghanistan chase down 283 to register first-ever ODI win over Pakistan |publisher=India Today |date=23 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 24 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 382/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 233 (46.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Quinton de Kock]] 174 (140)
| paaltjies1 = [[Hasan Mahmud]] 2/67 (6 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mahmudullah]] 111 (111)
| paaltjies2 = [[Gerald Coetzee]] 3/62 (10 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 149 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-south-africa-23rd-match-1384414/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]
| skeidsregters = Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) <small>vir Alex Wharf ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])</small> en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Quinton de Kock]] (RSA)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Quinton de Kock]] (RSA) speel in sy 150ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/sports/south-africa-vs-bangladesh-quinton-de-kock-hits-his-3rd-hundred-of-world-cup-2023-18139001.htm |title=South Africa vs Bangladesh: Quinton de Kock hits his 3rd hundred of World Cup 2023 |publisher=CNBCTV18 |author=Prakhar Sachdeo |date=24 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide Quinton de Kock (RSA) en [[Mahmudullah]] (Ban) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Quinton de Kock teken die hoogste individuelle telling in dié tyd deur ’n paaltjiewagter tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="RSAvBAN">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-stats-south-africas-year-of-big-scores-and-big-wins-1405202 |title=Stats – South Africa's year of big scores and big wins |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=24 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Quinton de Kock word die eerste Suid-Afrikaanse kolwer wat drie honderdtalle tydens een krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="RSAvBAN" />
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat agt krieketwêreldbekertellings met meer as 350 lopies aanteken.''<ref name="RSAvBAN" />
* ''Mahmudullah word die eerste Bengaalse kolwer wat drie krieketwêreldbekerhonderdtalle aanteken.<ref name="RSAvBAN" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 25 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 399/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 90 (21 boulbeurte)
| lopies1 = [[Glenn Maxwell]] 106 (44)
| paaltjies1 = [[Logan van Beek]] 4/74 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Vikramjit Singh]] 25 (25)
| paaltjies2 = [[Adam Zampa]] 4/8 (3 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 309 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-netherlands-24th-match-1384415/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]
| skeidsregters = Michael Gough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]])
| speler van die wedstryd = [[Glenn Maxwell]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[David Warner]] en [[Glenn Maxwell]] (albei Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''David Warner word die eerste Australiër wat sy sesde krieketwêreldbekerhondertal aanteken.''<ref name="AUSvNED">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-neth-vs-aus-stats-glenn-maxwell-smashes-the-fastest-odi-world-cup-century-1405363 |title=Glenn Maxwell smashes the fastest ODI World Cup century |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=25 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell (Aus) teken die vinnigste krieketwêreldbekerhondertal in dié tyd aan (in 40 aflewerings).''<ref name="Fastest_Hundreds" /><ref name="AUSvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/australia-vs-netherlands-glenn-maxwell-century-40-balls-fastest-hundred-2453567-2023-10-25 |title=AUS vs NED: Glenn Maxwell breaks Aiden Markram's record for fastest ODI World Cup hundred |publisher=India Today |date=25 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell se EDI-honderdtal is ook die vinnigste in dié tyd vir Australië.''<ref name="Fastest_Hundreds" /><ref name="AUSvNED" />
* ''[[Bas de Leede]] (Ned) boul die duurste spel in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd en staan 115 lopies in sy tien boulbeurte af.''<ref name="AUSvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/aus-vs-ned-netherlands-bas-de-leede-concedes-115-in-10-overs-for-most-expensive-odi-spell-ever-2453571-2023-10-25 |title=AUS vs NED: Netherlands' Bas de Leede concedes 115 in 10 overs for most expensive ODI spell ever |publisher=India Today |date=25 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Australië teken die grootste krieketwêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.<ref name="Largest" /><ref name="AUSvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/aus-vs-ned-biggest-win-odi-world-cup-history-australia-record-largest-victory-margin-of-runs/article67458735.ece |title=AUS vs NED: Australia registers biggest victory in ODI World Cup history, beats Netherlands by 309 runs |publisher=The Hindu |date=25 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 26 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 156 (33.2 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 160/2 (25.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ben Stokes]] 43 (73)
| paaltjies1 = [[Lahiru Kumara]] 3/35 (7 boulbeurte)
| lopies2 = [[Pathum Nissanka]] 77* (83)
| paaltjies2 = [[David Willey]] 2/30 (5 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-sri-lanka-25th-match-1384416/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Lahiru Kumara]] (SL)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 27 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-PK}}
| telling1 = 270 (46.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 271/9 (47.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Saud Shakeel]] 52 (52)
| paaltjies1 = [[Tabraiz Shamsi]] 4/60 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Aiden Markram]] 91 (93)
| paaltjies2 = [[Shaheen Afridi]] 3/45 (10 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met een paaltjie
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/pakistan-vs-south-africa-26th-match-1384417/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. A. Chidambaram-stadion]], [[Chennai]]<br />Bywoning: 29 983<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/27/pakistan-vs-south-africa-chennai-2023-attendance-29983-chepauk-ma-chidambaram-world-cup/ |title=Pakistan vs South Africa Chennai 2023 Attendance 29,983 Chepauk MA Chidambaram World Cup |publisher=The Cricket Blog |date=27 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]]) en Alex Wharf ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Tabraiz Shamsi]] (RSA)
| rondte =
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Usama Mir]] het [[Shadab Khan]] (albei Pak) tydens die tweede kolfbeurt as ’n plaasvervanger vir harsingskudding vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usama-mir-named-as-concussion-sub-for-shadab-khan-1405705 |title=Pakistan bring in Usama Mir named as concussion sub for Shadab Khan |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 28 Oktober 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 388 (49.2 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 383/9 (50 boulbeurte)
| lopies1 = [[Travis Head]] 109 (67)
| paaltjies1 = [[Glenn Phillips]] 3/37 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rachin Ravindra]] 116 (89)
| paaltjies2 = [[Adam Zampa]] 3/74 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met vyf lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-new-zealand-27th-match-1384418/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Himachal Pradesh-krieketverenigingstadion|HPCA-stadion]], [[Dharamshala]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]])
| speler van die wedstryd = [[Travis Head]] (Aus)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Australië word die eerste span wat in sy 100ste krieketwêreldbekerwedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.india.com/sports/aus-vs-nz-australia-create-history-become-first-team-to-play-100-world-cup-game-6452446/ |title=AUS Vs NZ: Australia Create History, Become First Team To Play 100 World Cup Game |publisher=India.com |author=Sunny Daud |date=28 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[Travis Head]] (Aus) en [[Rachin Ravindra]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Australië word die eerste span wat drie agtereenvolgende EDI-tellings met meer as 350 lopies aanteken.''<ref name="AUSvNZ">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-aus-vs-nz-stats-australia-first-team-to-hit-350-plus-in-three-consecutive-mens-odis-1405828 |title=Stats – The highest aggregate in a World Cup match |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=28 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Australië teken vir die eerste keer 20 sesse in ’n EDI-wedstryd aan en dit is ook die meeste sesse teen Nieu-Seeland in dié tyd tydens ’n EDI-wedstryd.''<ref name="AUSvNZ" />
* ''Dit is die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Nieu-Seeland.''<ref name="AUSvNZ" /><ref name="Highest_totals">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-innings-totals/world-cup-12 |title=Highest totals For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Nieu-Seeland teken die hoogste krieketwêreldbekerlopiejaagtog in dié tyd aan en dit is ook die meeste lopies in dié tyd wat Australië tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd afstaan.''<ref name="AUSvNZ" /><ref name="Highest_totals" />
* ''Rachin Ravindra teken die vinnigste krieketwêreldbekerhonderdtal in dié tyd vir Nieu-Seeland en ook die vinnigste in dié tyd teen Australië aan (in 77 aflewerings).''<ref name="AUSvNZ" />
* ''Die 771 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.<ref name="AUSvNZ" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/most-runs-in-a-world-cup-match-highest-aggregate-australia-vs-new-zealand-records-broken-dharamsala/article67470126.ece |title=AUS vs NZ: Australia vs New Zealand records highest aggregate in World Cup match with 771 runs in Dharamsala |publisher=The Hindu |date=28 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-match-aggregates/world-cup-12 |title=Highest match aggregates For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 28 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NL}}
| telling1 = 229 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 142 (42.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Scott Edwards]] 68 (89)
| paaltjies1 = [[Mustafizur Rahman]] 2/36 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mehidy Hasan]] 35 (40)
| paaltjies2 = [[Paul van Meekeren]] 4/23 (7.2 boulbeurte)
| uitslag = Nederland wen met 87 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-netherlands-28th-match-1384419/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]
| skeidsregters = Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Paul van Meekeren]] (Ned)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas =
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 29 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 229/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 129 (34.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rohit Sharma]] 87 (101)
| paaltjies1 = [[David Willey]] 3/45 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Liam Livingstone]] 27 (46)
| paaltjies2 = [[Mohammed Shami]] 4/22 (7 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 100 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-england-29th-match-1384420/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]<br />Bywoning: 46 000<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/29/india-vs-england-lucknow-2023-attendance-46000-ekana-cricket-stadium-match-report-2023/ |title=India vs England Lucknow 2023 Attendance 46,000 Ekana Cricket Stadium Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=29 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Rohit Sharma]] (Ind)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Rohit Sharma]] (Ind) speel in sy 100ste EDI-wedstryd as [[Kaptein (sport)|kaptein]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/rohit-sharma-achieves-twin-milestones-during-world-cup-match-against-england/articleshow/104799555.cms |title=Rohit Sharma achieves twin milestones during World Cup match against England |publisher=[[The Times of India]] |date=29 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 30 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 241 (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AF}}
| telling2 = 242/3 (45.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Pathum Nissanka]] 46 (60)
| paaltjies1 = [[Fazalhaq Farooqi]] 4/34 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Azmatullah Omarzai]] 73* (63)
| paaltjies2 = [[Dilshan Madushanka]] 2/48 (9 boulbeurte)
| uitslag = Afghanistan wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-sri-lanka-30th-match-1384421/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]<br />Bywoning: 12 177<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/10/30/afghanistan-vs-sri-lanka-pune-2023-attendance-12177-maharashtra-cricket-association-stadium-match-report-2023/ |title=Afghanistan vs Sri Lanka Pune 2023 Attendance 12,177 Maharashtra Cricket Association Stadium Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Fazalhaq Farooqi]] (Afg)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Rashid Khan]] (Afg) speel in sy 100ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/afghanistan-vs-sri-lanka-rashid-khan-100-odi-milestone-reaction-pune-2455736-2023-10-30 |title=AFG vs SL, World Cup 2023: Rashid Khan relishes 'great achievement' of completing 100-ODI landmark |publisher=India Today |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Hashmatullah Shahidi]] (Afg) teken sy 2 000ste EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ndtvprofit.com/sports/world-cup-2023-afghanistan-power-past-sri-lanka-by-7-wickets-10047911 |title=World Cup 2023: Afghanistan Power Past Sri Lanka By 7 Wickets |publisher=NDTV |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* ''Dit is Afghanistan se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Sri Lanka ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/cricket-stats-mania/afghanistan-vs-sri-lanka-head-to-head-record-in-odi-world-cup-history/ |title=Afghanistan vs Sri Lanka Head to Head Record in ODI World Cup History |publisher=CricTracker |author=Pawan Ashok Sharma |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Afghanistan teken vir die eerste keer twee agtereenvolgende krieketwêreldbekeroorwinnings aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/afghanistan-sri-lanka-cricket-world-cup |title=Afghanistan make history with Cricket World Cup win over Sri Lanka |publisher=Inside the Games |author=Owen Lloyd |date=30 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 31 Oktober 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 204 (45.1 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 205/3 (32.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Mahmudullah]] 56 (70)
| paaltjies1 = [[Shaheen Afridi]] 3/23 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Fakhar Zaman]] 81 (74)
| paaltjies2 = [[Mehidy Hasan]] 3/60 (9 boulbeurte)
| uitslag = Pakistan wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-pakistan-31st-match-1384422/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]
| skeidsregters = Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Fakhar Zaman]] (Pak)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[Shaheen Afridi]] (Pak) en [[Mehidy Hasan]] (Ban) neem hul 100ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/shaheen-afridi-fastest-pakistan-bowler-100-odi-wickets-fast-bowler-record/article67479892.ece |title=PAK vs BAN: Shaheen Afridi becomes fastest Pakistan bowler to 100 ODI wickets |publisher=The Hindu |date=31 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:red">''Bangladesj is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-pakistan-31st-match-1384422/match-report |title=Bangladesh knocked out after Afridi and Fakhar fashion big Pakistan win |publisher=ESPNcricinfo |author=Danyal Rasool |date=31 Oktober 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 1 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 357/4 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 167 (35.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rassie van der Dussen]] 133 (118)
| paaltjies1 = [[Tim Southee]] 2/77 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Glenn Phillips]] 60 (50)
| paaltjies2 = [[Keshav Maharaj]] 4/46 (9 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met 190 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-south-africa-32nd-match-1384423/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]<br />Bywoning: 31 940<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/01/south-africa-vs-new-zealand-pune-attendance-31940-gahunje-2023-cricket-world-cup-1-november/ |title=South Africa vs New Zealand Pune Attendance 31,940 Gahunje 2023 Cricket World Cup 1 November |publisher=The Cricket Blog |date=1 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]])
| speler van die wedstryd = [[Rassie van der Dussen]] (RSA)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Beide [[Quinton de Kock]] en [[Rassie van der Dussen]] (albei RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Suid-Afrika teken die meeste sesse in dié tyd deur een span tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi aan (82).''<ref name="RSAvNZ">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/south-africa-smash-englands-world-cup-six-hitting-record-1406564 |title=South Africa smash England's World Cup six-hitting record |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=1 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat agt tellings met meer as 300 lopies in een kalenderjaar aanteken nadat hulle eerste gekolf het.''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Suid-Afrika word ná Australië die tweede span wat vier tellings met meer as 350 lopies in een krieketwêreldbekertoernooi aanteken en hul altesaam negende in al die krieketwêreldbekertoernooie.''<ref name="RSAvNZ" /><ref name="Oorheersing" />
* ''Quinton de Kock se teken die meeste krieketwêreldbekerlopies in dié tyd vir Suid-Afrika aan (545). Dit is ook die meeste in dié tyd deur ’n [[paaltjiewagter]] tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi.''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Quinton de Kock en Rassie van der Dussen word ná [[Tillakaratne Dilshan]] en [[Upul Tharanga]] (albei SL) die tweede paartjie wat twee paaltjievennootskappe met meer as 200 lopies in een krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Suid-Afrika word ná Sri Lanka die tweede span wat agt honderdtalle tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Suid-Afrika teken hul grootste EDI-telling in dié tyd teen Nieu-Seeland aan.''<ref name="RSAvNZ" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-innings-totals/south-africa-new-zealand-3vs5/one-day-internationals-2 |title=Highest totals for New Zealand vs South Africa in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Suid-Afrika se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Nieu-Seeland sedert die [[Krieketwêreldbeker 1999|1999-toernooi]].''<ref name="RSAvNZ" />
* ''Suid-Afrika word die eerste span wat nege EDI-wedstryde met meer as 100 lopies in een kalenderjaar kon wen.<ref name="RSAvNZ" />
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 2 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 357/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-LK}}
| telling2 = 55 (19.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Shubman Gill]] 92 (92)
| paaltjies1 = [[Dilshan Madushanka]] 5/80 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Kasun Rajitha]] 14 (17)
| paaltjies2 = [[Mohammed Shami]] 5/18 (5 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 302 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-sri-lanka-33rd-match-1384424/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammed Shami]] (Ind)
| rondte =
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Dilshan Madushanka]] (SL) neem sy eerste EDI-vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/india-vs-sri-lanka-dilshan-madushanka-becomes-4th-sri-lanka-bowler-to-pick-a-5-wicket-haul-in-odi-world-cups-2457254-2023-11-02 |title=India vs Sri Lanka: Dilshan Madushanka becomes 4th Sri Lanka bowler to pick a 5-wicket haul in ODI World Cups |publisher=India Today |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Sri Lanka teken die vierde laagste krieketwêreldbekertelling en die laagste in dié tyd deur ’n [[Toetskrieket|toetsland]] aan.''<ref name="INDvSL">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/shami-smashes-records-while-sri-lanka-plunge-to-new-lows-1406799 |title=Shami smashes records, while Sri Lanka plunge to new lows |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Lowest_totals">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-lowest-innings-totals/world-cup-12 |title=Lowest totals For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Mohammed Shami]] (Ind) word ná [[Mitchell Starc]] (Aus) die tweede bouler wat drie vyf-paaltjie-oeste in ’n krieketwêreldbekertoernooi neem.''<ref name="INDvSL" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;qualmin1=5;qualval1=wickets;size=100;template=results;trophy=12;type=bowling;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Bowling records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Mohammed Shami word ook die eerste Indiese bouler wat sy 45ste krieketwêreldbekerpaaltjie neem.''<ref name="INDvSL" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/mohammed-shami-becomes-indias-leading-wicket-taker-in-world-cup-with-fifer-vs-sri-lanka-9010973/ |title=Mohammed Shami becomes India’s leading wicket taker in World Cup history with fifer vs Sri Lanka |publisher=The Indian Express |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Wickets">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/bowling-most-wickets-career/world-cup-12 |title=Records in World Cup – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Hy word ook die eerste Indiese bouler wat vier EDI-vyf-paaltjie-oeste neem.''<ref name="INDvSL" />
* ''Sri Lanka word die eerste span wat vir die vierde keer in een kalenderjaar op minder as 100 lopies uitgeboul word, waarvan drie keer teen Indië.''<ref name="INDvSL" />
* ''Indië teken hul grootste krieketwêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.''<ref name="Largest" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/virat-kohli-mohammed-siraj-shine-as-india-break-record-for-largest-win-margin-by-runs-beat-sri-lanka-by-317-in-3rd-odi-101673789823671.html |title=Kohli, Siraj shine as India break record for largest win margin by runs, beat Sri Lanka by 317 in 3rd ODI |publisher=[[Hindustan Times]] |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/india-biggest-win-in-odi-world-cup-history-margin-of-runs-top-10-largest-victories-ind-vs-sl/article67490102.ece/ |title=India registers its biggest win in ODI World Cup history, second largest overall in WC |publisher=The Hindu |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is die vierde EDI-oorwinning met meer 300 lopies in 2023, die meeste in dié tyd in een kalenderjaar.''<ref name="INDvSL" /><ref name="Largest" />
* <span style="color:green">''Indië vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/india-become-first-team-to-qualify-for-2023-world-cup-semi-finals-with-unbeaten-7-7-record-101698934227925.html |title=India become first team to qualify for 2023 World Cup semi-finals with unbeaten 7/7 record |publisher=[[Hindustan Times]] |date=2 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 3 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-NL}}
| telling1 = 179 (46.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AF}}
| telling2 = 181/3 (31.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Sybrand Engelbrecht]] 58 (86)
| paaltjies1 = [[Mohammad Nabi]] 3/28 (9.3 boulbeurte)
| lopies2 = [[Hashmatullah Shahidi]] 56* (64)
| paaltjies2 = [[Saqib Zulfiqar]] 1/25 (3 boulbeurte)
| uitslag = Afghanistan wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-netherlands-34th-match-1384425/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[BRSABV Ekana-krieketstadion]], [[Lucknow]]<br />Bywoning: 20 500<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/03/netherlands-vs-afghanistan-attendance-20500-lucknow-match-report-2023/ |title=Netherlands vs Afghanistan Attendance 20,500 Lucknow Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=3 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Sharfuddoula ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammad Nabi]] (Afg)
| rondte =
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Mujeeb Ur Rahman]] (Afg) neem sy 100ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/video/3764829 |title=Mujeeb gets to 100 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=3 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Afghanistan kwalifiseer vir die eerste keer vir die [[Kampioenetrofee 2025]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://crictoday.com/cricket/daily-cricket-news/afghanistan-qualify-for-the-2025-champions-trophy/ |title=Afghanistan qualify for the 2025 Champions Trophy |publisher=Crictoday |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 4 November 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-NZ}}
| telling1 = 401/6 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 200/1 (25.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Rachin Ravindra]] 108 (94)
| paaltjies1 = [[Mohammad Wasim jr.]] 3/60 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Fakhar Zaman]] 126* (81)
| paaltjies2 = [[Tim Southee]] 1/27 (5 boulbeurte)
| uitslag = Pakistan wen met 21 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|DLS-metode]])
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-pakistan-35th-match-1384426/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]
| skeidsregters = Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Fakhar Zaman]] (Pak)
| rondte =
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = Ná reën tydens Pakistan se kolfbeurt is die wedstryd afgelas.
| notas = [[Ish Sodhi]] (NZ) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''
* ''Beide [[Rachin Ravindra]] (NZ) en [[Fakhar Zaman]] (Pak) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Rachin Ravindra word die eerste kolwer wat drie honderdtalle tydens sy eerste krieketwêreldbekertoernooi aanteken. Hy word ook die eerste Nieu-Seelandse kolwer wat drie honderdtalle in ’n krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="NZvPAK">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-world-cup-2023-stats-rachin-emulates-sachin-as-nz-get-their-highest-wc-total-1407133 |title=Stats – Rachin emulates Sachin as NZ get their highest WC total |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Nieu-Seeland teken hul hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Highest_totals" /><ref name="NZvPAK" />
* ''Nieu-Seeland teken ook die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Pakistan aan.''<ref name="Highest_totals" /><ref name="NZvPAK" />
* ''[[Hasan Ali]] (Pak) neem sy 100ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.business-standard.com/cricket/world-cup/world-cup-2023-pak-vs-nz-pakistan-s-hasan-ali-completes-100-odi-wickets-123110400540_1.html |title=World Cup 2023 PAK vs NZ: Pakistan's Hasan Ali completes 100 ODI wickets |publisher=The Business Standard |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Fakhar Zaman]] teken die vinnigste honderdtal in dié tyd vir Pakistan aan (in 63 aflewerings).''<ref name="NZvPAK" />
* ''Fakhar Zaman en [[Babar Azam]] teken met 194 lopies om die tweede paaltjie die hoogste Pakistanse paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Partnership" /><ref name="NZvPAK" />
* ''Vir die eerste keer ly Nieu-Seeland vier agtereenvolgende nederlae tydens een enkele krieketwêreldbekertoernooi.''<ref name="NZvPAK" />
* <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-cup-2023-south-africa-join-india-as-2nd-team-to-qualify-for-semi-finals-as-pakistan-beat-new-zealand-2458141-2023-11-04 |title=World Cup 2023: South Africa join India as 2nd team to qualify for semi-finals as Pakistan beat New Zealand |publisher=India Today |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 4 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AU}}
| telling1 = 286 (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-EN}}
| telling2 = 253 (48.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Marnus Labuschagne]] 71 (83)
| paaltjies1 = [[Chris Woakes]] 4/54 (9.3 boulbeurte)
| lopies2 = [[Ben Stokes]] 64 (90)
| paaltjies2 = [[Adam Zampa]] 3/21 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 33 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-england-36th-match-1384427/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]<br />Bywoning: 55 052<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/05/england-vs-australia-attendance-55052-ahmedabad-cwc-match-report-2023/ |title=England vs Australia Attendance 55,052 Ahmedabad Cricket World Cup 2023 Motera Narendra Modi Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]])
| speler van die wedstryd = [[Adam Zampa]] (Aus)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = <span style="color:red">Engeland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/67319330 |title=Cricket World Cup 2023: England's defence ended by Australia defeat |publisher=[[BBC]] |author=Matthew Henry |date=4 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 5 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 326/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 83 (27.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Virat Kohli]] 101* (121)
| paaltjies1 = [[Keshav Maharaj]] 1/30 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Marco Jansen]] 14 (30)
| paaltjies2 = [[Ravindra Jadeja]] 5/33 (9 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 243 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-south-africa-37th-match-1384428/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]<br />Bywoning: 58 000<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/06/india-vs-south-africa-attendance-58000-kolkata-cwc-match-report-2023/ |title=India vs South Africa Attendance 58,000 Kolkata CWC Match Report 2023 |publisher=The Cricket Blog |date=6 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Virat Kohli]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Virat Kohli]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Virat Kohli word ná [[Sachin Tendulkar]] die tweede Indiese kolwer wat sy 49ste EDI-honderdtal aanteken (49).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/virat-kohli-equals-sachin-tendulkar-on-49-odi-hundreds-1406699 |title=Kohli on equalling Tendulkar's record of 49 ODI hundreds: 'It's stuff of dreams' |publisher=ESPNcricinfo |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="INDvSA">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-ind-vs-sa-stats-south-africa-s-worst-odi-defeat-kohli-levels-with-sachin-1407400 |title=Stats – New highs for Kohli; South Africa hit lowest low |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Ravindra Jadeja]] (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" />
* ''Suid-Afrika teken hul laagste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Lowest_totals" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/128384/virat-kohlis-zenith-south-africas-nadir-cricbuzzcom |title=Virat Kohli's zenith, South Africa's nadir |publisher=Cricbuzz |author=Deepu Narayanan |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Indië word die eerste span wat sy teenstander vir die vierde keer in dieselfde kalenderjaar op minder as 100 lopies uitboul.''<ref name="INDvSA" />
* ''Indië word ook die eerste span wat vyf EDI-oorwinnings met meer as 200 lopies in dieselfde kalenderjaar aanteken.''<ref name="INDvSA" />
* ''Suid-Afrika ly hul ergste EDI-nederlaag in dié tyd.<ref name="INDvSA" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/cricket/icc-mens-world-cup-2023/news/22805c2d-ee2d-4930-b497-f96e4b83101d/kohli-equals-tendulkar-milestone-with-world-cup-ton-india-crush-south-africa |title=Kohli equals Tendulkar milestone with World Cup ton, India crush South Africa |publisher=[[SuperSport]] |date=5 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 6 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 279 (49.3 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-BD}}
| telling2 = 282/7 (41.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Charith Asalanka]] 108 (105)
| paaltjies1 = [[Tanzim Hasan Sakib]] 3/80 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Najmul Hossain Shanto]] 90 (101)
| paaltjies2 = [[Dilshan Madushanka]] 3/69 (10 boulbeurte)
| uitslag = Bangladesj wen met drie paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-sri-lanka-38th-match-1384429/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Nieu-Delhi]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Shakib Al Hasan]] (Ban)
| rondte =
| loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Charith Asalanka]] (SL) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Angelo Mathews]] (SL) word die eerste speler in internasionale krieket wat weens verstroke tyd uitverklaar is.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/angelo-mathews-becomes-first-to-be-timed-out-in-international-cricket/articleshow/105011086.cms |title=Angelo Mathews Becomes First To Be 'Timed Out' In International Cricket |publisher=[[The Times of India]] |date=6 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is Bangladesj se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Sri Lanka ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/bangladesh-vs-sri-lanka-live-score-icc-world-cup-2023-today-6-november-ban-vs-sl-38-odi-match-arun-jaitley-new-delhi-101699248045417.html |title=Bangladesh vs Sri Lanka, World Cup Highlights: BAN pull off dramatic win, SL knocked out |publisher=[[Hindustan Times]] |date=6 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:red">''Sri Lanka is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2023/nov/06/bangladesh-v-sri-lanka-cricket-world-cup-2023-live |title=Bangladesh win to eliminate Sri Lanka: Cricket World Cup 2023 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Daniel Harris, Taha Hashim |date=6 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 7 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 291/5 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 293/7 (46.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ibrahim Zadran]] 129* (143)
| paaltjies1 = [[Josh Hazlewood]] 2/39 (9 boulbeurte)
| lopies2 = [[Glenn Maxwell]] 201* (128)
| paaltjies2 = [[Rashid Khan]] 2/44 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met drie paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-australia-39th-match-1384430/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]
| skeidsregters = Michael Gough en Alex Wharf ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Glenn Maxwell]] (Aus)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[Ibrahim Zadran]] (Afg) en [[Glenn Maxwell]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Ibrahim Zadran word die eerste Afghaanse kolwer wat ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ibrahim-zadran-becomes-first-afghanistan-batter-to-hit-hundred-in-world-cup-2459342-2023-11-07 |title=AUS vs AFG: Ibrahim Zadran becomes first Afghanistan batter to hit World Cup hundred |publisher=India Today |date=7 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Afghanistan teken hul hoogste telling in dié tyd tydens ’n EDI-toernooi aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/ibrahim-zadran-scripts-champions-trophy-record-with-fiery-knock-against-england |title=Ibrahim Zadran scripts Champions Trophy record with fiery knock against England |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Februarie 2025 |accessdate=9 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell en [[Pat Cummins]] teken met 202 lopies die hoogste agtste EDI-paaltjievennootskap in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thequint.com/sports/world-cup/icc-world-cup-2023-glenn-maxwell-every-record-made-with-201 |title=ICC World Cup 2023: Every Record Glenn Maxwell Made With His 201* vs Afghanistan |publisher=The Quint |date=8 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/highest-partnership-for-the-eighth-wicket-283596 |title=Highest partnership for the eighth wicket in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell word die eerste Australiese kolwer wat ’n EDI-tweehonderdtal aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/glenn-maxwell-hits-iconic-double-century-pulls-off-a-kapil-dev-to-deny-afghanistan-the-greatest-world-cup-upset-ever-101699365219621.html |title=Glenn Maxwell hits iconic double century, pulls off a Kapil Dev to deny Afghanistan the greatest World Cup upset ever |publisher=[[Hindustan Times]] |date=7 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Glenn Maxwell teken ook die hoogste individuele EDI-telling in dié tyd vir Australië aan en die hoogste in dié tyd deur ’n nie-aanvangskolwer vir enige span.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wionews.com/cricket/odi-world-cup-2023-all-records-broken-during-glenn-maxwells-201-not-out-in-australia-vs-afghanistan-656405 |title=ODI World Cup 2023: All these records were broken during Glenn Maxwell's 201 not out in Aus vs Afg |publisher=WION |author=Prashant Talreja |date=8 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/most-runs-in-an-innings-by-batting-position-284242 |title=Records for ODI Matches |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Dit is ook die hoogste individuele EDI-telling in dié tyd vir ’n span wat tweede gekolf het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/glenn-maxwell-highest-individual-score-in-run-chase-double-century-record-australia-vs-afghanistan-world-cup-2023/article67510092.ece |title=Maxwell records highest individual score in a run chase, slams double century during AUS vs AFG, World Cup 2023 match |publisher=The Hindu |date=7 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/glenn-maxwell-australia-win-against-afghanistan/11699368712331.html |title=Australia vs Afghanistan: Glenn Maxwell's ‘Superhuman’ innings helps Australia beat Afghanistan by three wickets |publisher=Mint |date=7 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 8 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 339/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 179 (37.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ben Stokes]] 108 (84)
| paaltjies1 = [[Bas de Leede]] 3/74 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Teja Nidamanuru]] 41* (34)
| paaltjies2 = [[Moeen Ali]] 3/42 (8.2 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met 160 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-netherlands-40th-match-1384431/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]<br />Bywoning: 9 217<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/08/england-vs-netherlands-attendance-9217-cwc-match-report-2023/ |title=England vs Netherlands Pune Attendance 9217 Cricket World Cup 2023 Gahunje Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=8 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Ben Stokes]] (Eng)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Ben Stokes]] (Eng) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* <span style="color:red">''Nederland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/england-vs-netherlands-live-score-updates-icc-cricket-world-cup-2023-8-november-eng-vs-ned-buttler-stokes-edwards-pune/11699417863137.html |title=England vs Netherlands Live Score Updates: ENG vs NED, England defeat Netherlands by 160 runs |publisher=Mint |date=8 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 9 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-LK}}
| telling1 = 171 (46.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 172/5 (23.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kusal Perera]] 51 (28)
| paaltjies1 = [[Trent Boult]] 3/37 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Devon Conway]] 45 (42)
| paaltjies2 = [[Angelo Mathews]] 2/29 (4 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-sri-lanka-41st-match-1384432/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]<br />Bywoning: 16 500<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/09/new-zealand-vs-sri-lanka-bengaluru-attendance-16500-cricket-world-cup-2023-chinnaswamy-stadium/ |title=New Zealand vs Sri Lanka Bengaluru Attendance 16,500 Cricket World Cup 2023 Chinnaswamy Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=9 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Adrian Holdstock ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Trent Boult]] (NZ)
| rondte =
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Charith Asalanka]] (SL) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''
* ''[[Trent Boult]] word ná [[Tim Southee]] en [[Daniel Vettori]] die derde Nieu-Seelandse bouler wat sy 600 internasionale paaltjie neem. Hy word ook die eerste Nieu-Seelandse bouler wat sy 50ste krieketwêreldbekerpaaltjie neem.<ref name="Wickets" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thehindu.com/sport/cricket/icc-world-cup/trent-boult-becomes-new-zealands-first-bowler-to-claim-50-wickets-in-odi-world-cup/article67518567.ece |title=Trent Boult becomes New Zealand's first bowler to claim 50 wickets in ODI World Cup |publisher=The Hindu |date=9 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 10 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-AF}}
| telling1 = 244 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-ZA}}
| telling2 = 247/5 (47.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Azmatullah Omarzai]] 97* (107)
| paaltjies1 = [[Gerald Coetzee]] 4/44 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Rassie van der Dussen]] 76* (95)
| paaltjies2 = [[Mohammad Nabi]] 2/35 (10 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/afghanistan-vs-south-africa-42nd-match-1384433/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]<br />Bywoning: 10 927<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/10/south-africa-vs-afghanistan-ahmedabad-attendance-10927-cricket-world-cup-2023-narendra-modi-stadium/ |title=South Africa vs Afghanistan Ahmedabad Attendance 10,927 Cricket World Cup 2023 Narendra Modi Stadium |publisher=The Cricket Blog |date=10 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Chris Brown ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Nitin Menon ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Rassie van der Dussen]] (RSA)
| rondte =
| loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Heinrich Klaasen]] en [[Kagiso Rabada]] (albei RSA) speel in hul 50ste en 100ste EDI-wedstryd onderskeidelik.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/world-cup-afghanistan-opt-to-bat-against-south-africa/articleshow/105118984.cms |title=World Cup: Afghanistan Opt To Bat Against South Africa |publisher=[[The Times of India]] |date=10 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Die 491 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n EDI-wedstryd tussen Afghanistan en Suid-Afrika.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/south-africa-afghanistan-3vs40/one-day-internationals-2 |title=Highest match aggregates for Afghanistan vs South Africa in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:red">''Afghanistan is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/afghanistan-eliminated-icc-odi-world-cup-2023-vs-australia-qualification-scenario-points-table/article67521181.ece |title=Afghanistan crashes out of ICC ODI World Cup 2023 |publisher=The Hindu |date=10 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Naveen-ul-Haq]] (Afg) speel in sy laaste EDI-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wionews.com/sports/world-cup-2023-naveen-ul-haq-retires-from-odi-cricket-after-afghanistans-dream-wc-run-657516 |title=World Cup 2023: Naveen-ul-Haq retires from ODI cricket after Afghanistan's dream WC run |publisher=WION |author=Abhinav Singh |date=10 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 11 November 2023
| tyd = 10:30 (IST)
| dagnag =
| span1 = {{Cr-BD}}
| telling1 = 306/8 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 307/2 (44.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Towhid Hridoy]] 74 (79)
| paaltjies1 = [[Adam Zampa]] 2/32 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Mitchell Marsh]] 177* (132)
| paaltjies2 = [[Taskin Ahmed]] 1/61 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met agt paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-bangladesh-43rd-match-1384434/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Maharashtra-krieketverenigingstadion]], [[Pune]]
| skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Ahsan Raza ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]])
| speler van die wedstryd = [[Mitchell Marsh]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = [[Mitchell Marsh]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Australië teken hul eerste suksesvolle krieketwêreldbekerlopiejaagtog met meer as 300 lopies aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-bangladesh-43rd-match-1384434/match-report |title=Mitchell Marsh 177* powers Australia to seventh straight win |publisher=ESPNcricinfo |author=Alex Malcolm |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 11 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-EN}}
| telling1 = 337/9 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-PK}}
| telling2 = 244 (43.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Ben Stokes]] 84 (76)
| paaltjies1 = [[Haris Rauf]] 3/64 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Salman Ali Agha]] 51 (45)
| paaltjies2 = [[David Willey]] 3/56 (10 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met 93 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-pakistan-44th-match-1384435/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]<br />Bywoning: 37 661<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/11/england-vs-pakistan-kolkata-attendance-37661-cricket-world-cup-2023-eden-gardens/ |title=England vs Pakistan Kolkata Attendance 37,661 Cricket World Cup 2023 Eden Gardens |publisher=The Cricket Blog |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = Rod Tucker en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[David Willey]] (Eng)
| rondte =
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Haris Rauf]] (Pak) staan met 533 die meeste lopies in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi af (in nege wedstryde).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/haris-rauf-stats-most-runs-conceded-single-world-cup-edition-record-pak-v-eng/article67524454.ece |title=ENG vs PAK: Haris Rauf breaks record of most runs conceded in single World Cup edition |publisher=The Hindu |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[David Willey]] (Eng) neem sy 100ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/david-willey-retires-from-international-cricket-after-bowling-heroics-vs-pakistan-2461839-2023-11-11 |title=England's David Willey retires from international cricket after bowling heroics vs Pakistan: A nice way to finish |publisher=India Today |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3777995 |title=Semi-finalists confirmed for knockout stage of Cricket World Cup |publisher=cricketworldcup.com |date=11 November 2023 |accessdate=11 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111145550/https://www.cricketworldcup.com/news/3777995 |archive-date=11 November 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
* <span style="color:red">''Pakistan is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-pakistan-44th-match-1384435/match-report |title=Stokes and Willey fashion a last hurrah for England |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=11 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Moeen Ali]], [[Dawid Malan]], [[Jonny Bairstow]] en [[Chris Woakes]] (almal Eng) speel in hul laaste EDI-wedstryd.
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 12 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 410/4 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NL}}
| telling2 = 250 (47.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Shreyas Iyer]] 128* (94)
| paaltjies1 = [[Bas de Leede]] 2/82 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Teja Nidamanuru]] 54 (39)
| paaltjies2 = [[Mohammed Siraj]] 2/29 (6 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 160 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-netherlands-45th-match-1384436/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[M. Chinnaswamy-stadion]], [[Bangalore]]
| skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Michael Gough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Shreyas Iyer]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Beide [[Shreyas Iyer]] en [[KL Rahul]] (albei Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Indië word die eerste span wat agt EDI-tellings met meer 350 lopies in een kalenderjaar aanteken.''<ref name="INDvNED">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-shreyas-iyer-kl-rahul-record-partnership-and-india-year-of-big-totals-and-1408525 |title=Stats – Iyer-Rahul's record partnership, and India's year of big totals and sixes |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=12 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Vir die eerste keer in ’n krieketwêreldbekerwedstryd teken die eerste vyf kolwers in ’n kolfbeurt meer as 50 lopies elk aan.''<ref name="INDvNED" />
* ''KL Rahul teken die vinnigste krieketwêreldbekerhonderdtal in dié tyd vir Indië aan (in 62 aflewerings).''<ref name="INDvNED" /><ref name="Fastest_Hundreds" />
* ''Shreyas Iyer en KL Rahul teken met 208 lopies die hoogste Indiese vierde paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Partnership" /><ref name="INDvNED" />
* ''Indië word die eerste span wat 215 EDI-sesse in een kalenderjaar aanteken.''<ref name="INDvNED" />
* ''Rohit Sharma word die eerste kolwer wat 60 EDI-sesse in een kalenderjaar aanteken.<ref name="INDvNED" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/records-galore-as-india-post-their-second-best-world-cup-total-against-netherlands/articleshow/105169867.cms |title=Records galore as India post their second-best World Cup total against Netherlands |publisher=[[The Times of India]] |date=12 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
=== Uitklopfase ===
[[Lêer:Narendra modi stadium 2023 Final between India and Australia.jpg|duimnael|Die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad tydens die eindstryd tussen Australië en Indië op 19 November]]
Die uitklopfase het bestaan uit twee halfeindstryde, waarvan die twee wenners mekaar in die eindstryd op die Narendra Modi-stadion in Ahmedabad ontmoet het. Die Internasionale Krieketraad het verklaar dat indien Indië vir die halfeindstryd sou kwalifiseer, die wedstryd op die Wankhedestadion in Mumbai beslis sou word, tensy hul teenstander Pakistan was, dan sou die wedstryd op Eden Gardens in Kolkata beslis word. Albei halfeindstryde en die eindstryd het ’n reserwedag gehad.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/odi-world-cup-schedule-released-india-vs-pakistan-on-october-15-1384299 |title=2023 ODI World Cup schedule finally out; India vs Pakistan in Ahmedabad on October 15 |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Junie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
{{Tabel Beker 4
| RD1 = Halfeindrondte
| RD2 = Eindrondte
| RD1-hofie01 = 15 November – Wankhedestadion, Mumbai
| RD1-span01 = '''{{Cr-IN}}'''
| RD1-telling01 = '''397/4'''
| RD1-span02 = {{Cr-NZ}}
| RD1-telling02 = 327
| RD1-hofie02 = 16 November – Eden Gardens, Kolkata
| RD1-span03 = {{Cr-ZA}}
| RD1-telling03 = 212
| RD1-span04 = '''{{Cr-AU}}'''
| RD1-telling04 = '''215/7'''
| RD2-hofie01 = 19 November – Narendra Modi-stadion, Ahmedabad
| RD2-span01 = {{Cr-IN}}
| RD2-telling01 = 240
| RD2-span02 = '''{{Cr-AU}}'''
| RD2-telling02 = '''241/4'''
}}
==== Halfeindrondte ====
{{Krieketwedstryd
| datum = 15 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 397/4 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-NZ}}
| telling2 = 327 (48.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Virat Kohli]] 117 (113)
| paaltjies1 = [[Tim Southee]] 3/100 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Daryl Mitchell]] 134 (119)
| paaltjies2 = [[Mohammed Shami]] 7/57 (9.5 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 70 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-new-zealand-1st-semi-final-1384437/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]<br />Bywoning: 32 801<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/16/india-vs-new-zealand-mumbai-attendance-32801-cricket-world-cup-2023-wankhede-stadium/ |title=India vs New Zealand Mumbai Attendance 32,801 Cricket World Cup 2023 Wankhede Stadium Semi Final |publisher=The Cricket Blog |date=16 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = [[Richard Illingworth]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en [[Rod Tucker]] ([[Krieket Australië|Aus]])
| speler van die wedstryd = [[Mohammed Shami]] (Ind)
| rondte =
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = Indië en Nieu-Seeland het mekaar vir die tweede agtereenvolgende keer in ’n krieketwêreldbekerhalfeindstryd ontmoet.''
* ''Beide [[Mohammed Shami]] en [[Kuldeep Yadav]] (albei Ind) speel in hul 100ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-cup-2023-mohammed-shami-plays-100th-odi-in-high-voltage-semi-final-against-new-zealand-2463122-2023-11-15 |title=World Cup 2023: Mohammed Shami plays 100th ODI in high-voltage semi-final against New Zealand |publisher=India Today |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[Virat Kohli]] en [[Shreyas Iyer]] (albei Ind), asook [[Daryl Mitchell]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''[[Rohit Sharma]] (Ind) word die eerste kolwer wat sy 51ste ses in krieketwêreldbekertoernooie aanteken.''<ref name="Batting" /><ref name="INDvNZ">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-ind-vs-nz-semi-final-stats-virat-kohli-and-rohit-sharma-record-breaking-spree-1408912 |title=Stats – Kohli and Rohit's record-breaking World-Cup spree |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Batting" />
* ''Hy word ook die eerste kolwer wat sy 31ste ses tydens een krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="Batting" />
* ''[[Virat Kohli]] (Ind) word die eerste kolwer wat sy 50ste EDI-honderdtal aanteken.''<ref name="INDvNZ" /><ref name="Kohli">{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/sensational-virat-kohli-surpasses-sachin-tendulkar-with-record-breaking-50th-odi-ton/articleshow/105236074.cms |title=Sensational Virat Kohli Surpasses Sachin Tendulkar With Record-Breaking 50th ODI Ton |publisher=[[The Times of India]] |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Virat Kohli teken die meeste krieketwêreldbekerlopies in dié tyd aan (673).''<ref name="INDvNZ" /><ref name="Kohli" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-runs-series/world-cup-12 |title=Most runs in a series For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Shreyas Iyer (Ind) teken die vinnigste honderdtal in die tyd tydens ’n uitklopwedstryd aan (in 67 aflewerings).''<ref name="Fastest_Hundreds" /><ref name="INDvNED" />
* ''Indië teken die hoogste telling in dié tyd tydens ’n uitklopwedstryd aan.''<ref name="INDvNZ" />
* ''Mohammed Shami (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.<ref name="Bowling" /> Daarmee word hy die eerste bouler wat vier vyf-paaltjie-oeste tydens een krieketwêreldbekertoernooi neem.''<ref name="INDvNZ" />
* ''Mohammed Shami neem sewe paaltjies en word sodoende die eerste Indiese bouler wat sewe EDI-paaltjies en die vinnigste bouler in dié tyd wat 50 krieketwêreldbekerpaaltjies neem (in 17 kolfbeurte). Hy word ook die eerste bouler wat dié mylpaal in ’n uitklopwedstryd behaal.''<ref name="INDvNZ" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/news/mohammed-shami-becomes-fastest-to-50-wickets-in-odi-world-cup-history/articleshow/105241179.cms |title=Mohammed Shami becomes fastest to 50 wickets in ODI World Cup history |publisher=[[The Times of India]] |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Hy behaal ook die beste EDI-boulsyfer in dié tyd vir Indië.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wionews.com/cricket/odi-world-cup-2023-india-pacer-mohammed-shami-reveals-why-he-felt-terrible-despite-seven-wickets-vs-nz-659162 |title=ODI World Cup 2023: India pacer Mohammed Shami reveals why he felt TERRIBLE despite seven wickets vs NZ |publisher=WION |author=Prashant Talreja |date=16 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Indië teken hul tiende agtereenvolgende EDI-oorwinning aan, gelyk aan hul langste wenreeks in dié tyd en ná Australië se elf oorwinnings die naaslangste wenreeks in krieketwêreldbekertoernooie.''<ref name="INDvAUS">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-final-stats-travis-head-emulates-amarnath-aravinda-and-warne-1409763 |title=Travis Head emulates Amarnath, Aravinda and Warne |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=19 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Indië haal vir die vierde keer ná [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] en [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] ’n krieketwêreldbekereindstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/3rd-time-lucky-india-go-past-semi-final-hurdle-in-odi-world-cup-for-first-time-in-12-years-2463400-2023-11-15 |title=3rd time lucky: India go past semi-final hurdle in ODI World Cup for first time in 12 years |publisher=India Today |date=15 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[Trent Boult]] en [[Tim Southee]] (albei NZ) speel in hul laaste EDI-wedstryd.
}}
{{Krieketwedstryd
| datum = 16 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-ZA}}
| telling1 = 212 (49.4 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 215/7 (47.2 boulbeurte)
| lopies1 = [[David Miller]] 101 (116)
| paaltjies1 = [[Mitchell Starc]] 3/34 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Travis Head]] 62 (48)
| paaltjies2 = [[Tabraiz Shamsi]] 2/42 (10 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met drie paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/australia-vs-south-africa-2nd-semi-final-1384438/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Eden Gardens]], [[Kolkata]]<br />Bywoning: 47 825<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/17/south-africa-vs-australia-attendance-47825-eden-gardens-kolkata-2023-cricket-world-cup-2nd-semi-final/ |title=South Africa vs Australia Attendance 47,825 Eden Gardens Kolkata 2023 Cricket World Cup 2nd Semi Final |publisher=The Cricket Blog |date=17 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = [[Richard Kettleborough]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en [[Nitin Menon]] ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Travis Head]] (Aus)
| rondte =
| loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën =
| notas = [[Tabraiz Shamsi]] (RSA) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''
* ''[[David Miller]] (RSA) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> Daarmee word hy die eerste Suid-Afrikaanse kolwer wat ’n krieketwêreldbekerhonderdtal in ’n uitklopwedstryd aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/aus-vs-sa-david-miller-hundred-odi-world-cup-record-first-south-african-to-score-century-in-knockout-match-stats-list/article67540258.ece |title=AUS vs SA: Miller becomes first South African to score hundred in ODI World Cup knockout match |publisher=The Hindu |date=16 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Suid-Afrika verloor hul vyfde krieketwêreldbekerhalfeindstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13009579/cricket-world-cup-south-africa-outclassed-by-formidable-australia-in-semi-final |title=Cricket World Cup: South Africa outclassed by formidable Australia in semi-final |publisher=Sky Sports |date=17 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Australië word die eerste span wat vir agt krieketwêreldbekereindstryde kwalifiseer.''<ref name="20y">{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/world-cup-2023-final-india-vs-australia-narendra-modi-stadium-ahmedabad-rohit-sharma-pat-cummins-2463851-2023-11-16 |title=World Cup: 20 years after Johannesburg classic, India and Australia to meet in final in Ahmedabad |publisher=India Today |date=16 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''[[Quinton de Kock]] (RSA) speel in sy laaste EDI-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/quinton-de-kock-to-retire-from-odis-after-world-cup-in-india-1396382 |title=De Kock to retire from ODIs after World Cup in India |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=5 September 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
}}
==== Eindstryd ====
{{Krieketwedstryd
| datum = 19 November 2023
| tyd = 14:00 (IST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Cr-IN}}
| telling1 = 240 (50 boulbeurte)
| span2 = {{Cr-AU}}
| telling2 = 241/4 (43 boulbeurte)
| lopies1 = [[KL Rahul]] 66 (107)
| paaltjies1 = [[Mitchell Starc]] 3/55 (10 boulbeurte)
| lopies2 = [[Travis Head]] 137 (120)
| paaltjies2 = [[Jasprit Bumrah]] 2/43 (9 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]<br />Bywoning: 92 453<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketblog.info/2023/11/19/india-vs-australia-final-attendance-92453-ahmedabad-2023-cricket-world-cup-november-19-narendra-modi-stadium-motera/ |title=India vs Australia Final Attendance 92,453 Ahmedabad 2023 Cricket World Cup November 19 Narendra Modi Stadium Motera |publisher=The Cricket Blog |date=17 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
| skeidsregters = [[Richard Illingworth]] en [[Richard Kettleborough]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Travis Head]] (Aus)
| rondte =
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën =
| notas = Australië en Indië ontmoet mekaar vir die eerste keer sedert die 2003-toernooi in ’n krieketwêreldbekereindstryd.''<ref name="20y" />
* ''[[Travis Head]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" />
* ''Hy teken die hoogste individuelle telling in dié tyd vir ’n span wat tweede gekolf het aan en word die eerste kolwer wat honderdtalle in twee eindstryde (ná die [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023]]-eindstryd) aanteken. Sy altesaam 199 lopies in die uitklopfase is ook die meeste in dié tyd deur enige kolwer.''<ref name="INDvAUS" />
* ''Australië wen die krieketwêreldbeker vir ’n sesde keer.''<ref name="INDvAUS" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/match-report |title=Head's magnificent 137 leads Australia to sixth World Cup title |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=19 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref>
* ''Beide [[David Warner]] (Aus) en [[Suryakumar Yadav]] (Ind) speel in hul laaste EDI-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-australia-67855359 |title=Australia veteran David Warner retires from ODI cricket |publisher=[[BBC]] |author=Ayeshea Perera |date=1 Januarie 2024 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://crex.com/cricket-news/suryakumar-yadav-makes-shocking-revelation-on-his-struggling-odi-career-69b803c9bd5a29e966115377 |title=Suryakumar Yadav Makes Shocking Revelation On His Struggling ODI Career |publisher=Crex |author=Aakash Saini |date=16 Maart 2026 |accessdate=26 Maart 2026}}</ref>
}}
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;"
!Krieketwêreldkampioen 2023
|-
|align=center|'''{{Cr-AU}}'''
|}
== Statistiek ==
=== Finale puntestand ===
Hierdie tabel toon die finale puntestand van al tien deelnemende nasionale krieketspanne in die Krieketwêreldbeker 2023.
[[Lêer:2023 Cricket World Cup results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Krieketwêreldbeker 2023:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#fd0|Kampioen}}
{{sleutel|#777|Naaswenner}}
{{sleutel|#c96|Halfeindrondte}}
{{sleutel|#c46|Groepfase}}
{{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!width=25|Rang
!width=165|Span
!width=25|Groep
!width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=25|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=25|{{Afkorting|LV|Lopies vir}}
!width=25|{{Afkorting|LT|Lopies teen}}
!width=25|{{Afkorting|LD|Lopieverskil}}
!width=25|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
!width=25|{{Afkorting|P|Punte}}
|-
| colspan="12"| '''Finaliste'''
|- style="background:#fd0"
| 1 || style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} || – || 11 || 9 || 0 || 2 || 3087 || 2801 || +286 || — || 18
|- style="background:#777;"
| 2 || style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} || – || 11 || 10 || 0 || 1 || 3160 || 2276 || +884 || — || 20
|-
| colspan="12"| '''In die halfeindrondte uitgeskakel'''
|- style="background:#c96;"
| 3 || style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} || – || 10 || 7 || 0 || 3 || 2897 || 2373 || +524 || — || 14
|- style="background:#c96;"
| 4 || style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} || – || 10 || 5 || 0 || 5 || 2864 || 2676 || +188 || — || 10
|-
| colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel'''
|- style="background:#c46;"
| 5 || style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} || – || 9 || 4 || 0 || 5 || 2382 || 2607 || –225 || –0.199 || 8
|- style="background:#c46;"
| 6 || style="text-align:left;"|{{Cr-AF}} || – || 9 || 4 || 0 || 5 || 2095 || 2176 || –81 || –0.336 || 8
|- style="background:#c46;"
| 7 || style="text-align:left;"|{{Cr-EN}} || – || 9 || 3 || 0 || 6 || 2245 || 2291 || –46 || –0.572 || 6
|- style="background:#c46;"
| 8 || style="text-align:left;"|{{Cr-BD}} || – || 9 || 2 || 0 || 7 || 2053 || 2431 || –378 || –1.087 || 4
|- style="background:#c46;"
| 9 || style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} || – || 9 || 2 || 0 || 7 || 2048 || 2459 || –411 || –1.419 || 4
|- style="background:#c46;"
| 10 || style="text-align:left;"|{{Cr-NL}} || – || 9 || 2 || 0 || 7 || 1862 || 2549 || –687 || –1.825 || 4
|}
=== Meeste lopies en paaltjies ===
{| class="toptextcells"
| Meeste lopies aangeteken:<ref name="Most_Runs" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! Naam
! Lopies
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Virat Kohli]]
| 765
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Rohit Sharma]]
| 597
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Quinton de Kock]]
| 594
|-
| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Rachin Ravindra]]
| 578
|-
| 5
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Daryl Mitchell]]
| 552
|}
| Meeste paaltjies geneem:<ref name="Most_Wickets" />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Naam
! Paaltjies
|-
| 1
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Mohammed Shami]]
| 24
|-
| 2
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Adam Zampa]]
| 23
|-
| 3
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Sri Lanka}} [[Dilshan Madushanka]]
| 21
|-
|rowspan="2"| 4
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Jasprit Bumrah]]
|rowspan="2"| 20
|-
|style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Gerald Coetzee]]
|}
|}
== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}
* [[Rugbywêreldbeker 2023]]
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Cricket World Cup 2023|Krieketwêreldbeker 2023}}
* {{en}} [https://www.cricketworldcup.com/ Amptelike webwerf van die Krieketwêreldbeker 2023]
* {{en}} [https://www.icc-cricket.com/ Amptelike webtuiste van die Internasionale Krieketraad]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856 ''ICC Cricket World Cup 2023'']
* {{en}} {{IMDb-titel|15205896|Cricket World Cup 2023}}
{{Proteas (2023 Krieketwêreldbeker)}}
{{Navigasie Krieketwêreldbeker}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
{{DEFAULTSORT:Krieketwereldbeker 2023}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Indië]]
[[Kategorie:Krieketkompetisies in Indië]]
[[Kategorie:Krieketwêreldbeker|2023]]
[[Kategorie:Sport in 2023]]
e5g22wnsill04l0ztnxedepy2usrg0t
Erik Laubscher
0
129890
2910700
2864955
2026-06-11T07:43:42Z
AFM
21229
2910700
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Kunstenaar
| naam = Erik Laubscher
| beeld =
| beeldgrootte =
| alt =
| onderskrif =
| geboortenaam =
| geboortedatum = 1927
| geboorteplek = [[Tulbagh]], [[Kaapprovinsie]], [[Unie van Suid-Afrika]]
| sterfdatum = 22 Mei 2013 (op 86)
| sterfteplek = [[Houtbaai]], [[Kaapstad]], [[Wes-Kaap]], [[Suid-Afrika]]
| laaste rusplek =
| nasionaliteit = {{vlagland|Suid-Afrika|1928}}
| gade =
| veld = Skilderkuns
| opleiding = Queen’s College, Slade-kunsskool
| beweging =
| werke =
| beskermhere =
| beïnvloed_deur = [[Maurice van Essche]]
| beïnvloed =
| toekenings =
| verkies =
| webwerf =
| atergrondkleur = #BCD4E6
}}
'''Frederik Bester Howard (Erik) Laubscher''' (1927 – 22 Mei 2013) was ’n [[Suid-Afrika]]anse skilder. Hy is in [[Tulbagh]] in die [[Wes-Kaap]] gebore. Nadat hy in 1945 aan Queen’s College op [[Komani|Queenstown]] gematrikuleer het, het hy ’n jaar lank kunsonderrig van [[Maurice van Essche]] in Kaapstad ontvang. In 1947 is hy na [[Londen]], waar hy onder [[Frank Slater]] aan die Slade-kunsskool in die portretkuns gestudeer het. Van 1949 tot 1951 het hy aan verskeie kunsinrigtings en onder verskeie leermeesters in die skilderkuns studeer.
[[Lêer:Iziko sang Slave Quarters.jpg|duimnael|links|''Slawekwartiere'' deur Erik Laubscher]]
Laubscher het eers aan die [[Anglo-Franse kunssentrum]] studeer, en daarna aan die [[Montmartre-Akademie]] in Parys onder [[Fernand Leger]]. Hy het aan verskeie uitstallings in die buiteland deelgeneem, maar het in dié tyd vir ’n paar maande na Suid-Afrika teruggekeer om sy eerste eenmanuitstalling in Kaapstad aan te bied.
In 1953 het hy na Suid-Afrika teruggekeer om die pos van hoof van die Continental School of Arts in Kaapstad te aanvaar. (Die skool se naam het in dieselfde jaar na die [[Contemporary School of Art]] verander.) Hy het dié pos net tot 1955 beklee, waarna hy aktief by die aktiwiteite van verskeie kunsinstellings en -liggame betrokke was. Gedurende die tydperk van 1955 tot 1969 het Laubscher as onder meer ’n kleurkonsultant en verkoopman by ’n verfmaatskappy gewerk, en het hoofsaaklik in sy vrye tyd geskilder. In 1969 is hy as kunsdirekteur van die Kaapstadse Kunssentrum aangestel en in 1970 het hy die Ruth Prowse-kunssentrum in Woodstock, Kaapstad, gestig waar hy ook as hoof gedien het.
Erik Laubscher was ook voorsitter of ondervoorsitter van verskeie kunsverenigings, hy was medestigter (saam met [[Marjorie Wallace]]) van die jaarlikse Cape Salon en was die eerste Suid-Afrikaanse kunstenaar wat die Carnegie-beurs vir verdere studie in die VSA ontvang het (1966). Sedert 1973 was hy ook kunsresensent van die tydskrif ''[[To The Point (tydskrif)|To The Point]].''
Laubscher het eenmanuitstallings in [[Kaapstad]], [[Stellenbosch]], [[Pretoria]], [[Johannesburg]] en [[Genève]] gehou, en het aan etlike nasionale en internasionale groepuitstallings deelgeneem. Hy is bekend vir sy uitbeeldings van die Kaapse landskap. Van sy openbare opdragte is ’n muurpaneel – wat [[sel]]le en [[Chromosoom|chromosome]] simboliseer – vir die mediese fakulteit van die [[Universiteit van Stellenbosch]]; 4 mosaïekmuurpanele vir die [[Tygerberg-hospitaal|Tygerberg Hospitaal]] in Parow en muurskilderinge vir die destydse Jan Smutslughawe en die Knysna-winkelsentrum. Sy werk word verteenwoordig in onder meer die Suid-Afrikaanse Nasionale Galery, die [[Hester Rupert-kunsmuseum]] op [[Graaff-Reinet]] en die [[Pretoriase Kunsmuseum]].
Laubscher was 86 toe hy op 22 Mei 2013 in [[Houtbaai]] oorlede is.
== Bronnelys ==
* Gray, Stepehn: Erik Laubscher and Landscape. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 19, nr. 3, Maart 1970
* ''[[Wêreldspektrum]]'', Vol. 16, 202-203, {{ISBN|0 908409 57 5}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Laubscher, Erik}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse kunstenaars]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse skilders]]
[[Kategorie:Geboortes in 1927]]
[[Kategorie:Sterftes in 2013]]
8ezbc6mf6q0sav8efl45cylddq9krb7
Viktor Orbán
0
135743
2910660
2893449
2026-06-11T03:07:45Z
~2026-32827-76
208797
2910660
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam = Viktor Orbán
| beeld = Viktor_Orban_2025_(cropped).jpg
| beeldonderskrif = Orbán in 2025
| geboortenaam = Viktor Mihály Orbán
| geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1963|5|31}}
| geboorteplek = Székesfehérvár, Hongarye
| nasionaliteit = Hongaarse
| orde = [[Eerste Minister]] van [[Hongarye]]
| termynaanvang = 29 Mei 2010
| termyneinde = 9 Mei 2026
| voorganger = [[Gordon Bajnai]]
| opvolger = [[Péter Magyar]]
| leier = {{plainlist|
* [[László Sólyom]]
* [[Pál Schmitt]]
* [[János Áder]]
* [[Katalin Novák]]
* [[Tamás Sulyok]]
}}
| vise = {{plainlist|
* [[Tibor Navracsics]]
* [[Sándor Pintér]]
* [[Zsolt Semjén]]
* [[Mihály Varga]]
}}
| orde1 = Eerste Minister van Hongarye
| termynaanvang1 = 6 Julie 1998
| termyneinde1 = 27 Mei 2002
| vise1 = [[István Stumpf]]
| voorganger1 = [[Gyula Horn]]
| opvolger1 = [[Péter Medgyessy]]
| orde2 = President van [[Fidesz]]
| termynaanvang2 = 17 Mei 2003
| termyneinde2 =
| voorganger2 = János Áder
| orde3 = President van [[Fidesz]]
| termynaanvang3 = 18 April 1993
| termyneinde3 = 29 Januarie 2000
| voorganger3 = ''Amp gestig''
| opvolger3 = [[László Kövér]]
| orde4 = Leier van die Fidesz-groep in die [[Nasionale Vergadering (Hongarye)|Nasionale Vergadering]]
| termynaanvang4 = 23 Mei 1990
| termyneinde4 = 18 April 1993
| voorganger4 = ''Posisie gestig''
| opvolger4 = [[József Szájer]]
| orde5 = Lid van die [[Nasionale Vergadering (Hongarye)|Nasionale Vergadering]]
| termynaanvang5 = 2 Mei 1990
| termyneinde5 =
| party = [[Fidesz]] (sedert 1988)
| eggenoot = {{marriage|Anikó Lévai|1986}}
| kinders = 5, insluitend [[Gáspár Orbán|Gáspár]]
| alma_mater = Eötvös Loránd Universiteit (Juris Doctor)
| beroep = {{hlist|Politikus|prokureur}}
}}
'''Viktor Mihály Orbán''' ([[Hongaars]]: [ˈviktor ˈorbaːn]; gebore [[31 Mei]] [[1963]]) is 'n [[Hongarye|Hongaarse]] politikus en juris. Hy dien van [[2010]] tot 2026 as die eerste minister van Hongarye. Hy het hierdie amp ook van [[1998]] tot [[2002]] bekleë. Hy was van [[1993]] tot [[2000]] en is sedert [[2003]] die leier van die nasionaalkonserwatiewe [[Fidesz]]-party. Op [[19 November]] [[2016]] het hy István Bethlen as die langsdienende eerste minister in Hongaarse geskiedenis verbygesteek. Op 12 April 2026 het hy sy nederlaag erken nadat hy die 2026 Hongaarse parlementêre verkiesing verloor het.<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/live/c2d8zw2d3rkt |title=Viktor Orbán concedes with Hungarian opposition on course for landslide election win |date=12 April 2026 |work=[[BBC]]}}</ref>
Op 3 April 2022 is Orbán vir 'n verdere termyn verkies in Hongarye se algemene verkiesing. Dit sal sy vierde agtereenvolgende termyn as Eerste Minister van Hongarye wees.<ref>https://www.zerohedge.com/geopolitical/will-viktor-orban-bring-down-house-davos-built</ref> Orbán se party, Fidesz, sal danksy die oorwinning 'n tweederde meerderheid in die parlement hê, met 135 setels vergeleke met die opposisie alliansie se 56 setels. Dit is ook Fidesz se vierde agtereenvolgende oorwinning sedert 2010.<ref>https://www.bbc.com/news/world-europe-60981648</ref>
== Vroeë lewe ==
Orbán is op 31 Mei 1963 in Székesfehérvár in 'n landelike middelklas gesin gebore as die oudste seun van die landboukundige en sakeman Győző Orbán (gebore 1940)<ref>[http://hvg.hu/kkv/20120708_orbanpapa_kobanyaceg ''A Közgép is hizlalhatja Orbán Győző cégét''], Heti Világgazdaság, 11 Julie 2012.</ref> en die spesiale opvoeder en spraakterapeut, Erzsébet Sípos (gebore 1944).<ref>{{cite web |url=https://www.geni.com/people/Erzsébet-S%C3%ADpos/6000000023233361295 |title=Erzsébet Sípos |website=Geni.com |access-date=19 Maart 2019}}</ref> Hy het twee jonger broers, albei sakemanne, Győző jr. (gebore 1965) en Áron (gebore 1977). Sy oupa aan vaderskant, Mihály Orbán, het [[Landbou|boerdery]] en veeteelt beoefen. Orbán het sy kinderjare in twee nabygeleë dorpe, Alcsútdoboz en Felcsút in die Fejér-distrik, deurgebring;{{sfn|Lendvai|2017|pp=11–12}} hy het skool daar en in Vértesacsa bygewoon.<ref>{{cite news |first=Árpád |last=Pünkösti |title=Szeplőtelen fogantatás 7. |url=http://nol.hu/archivum/archiv-6407-2436 |website=Népszabadság |date=13 Mei 2000 |access-date=19 Maart 2019 |language=hu}}</ref><ref name="biography">{{citation |language=hu |url= http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm |title=Orbán Viktor |year=1996 |type=biography |trans-title=Viktor Orbán |publisher=arlament |place=Hongarye}}</ref> In 1977 het sy gesin permanent na Székesfehérvár verhuis.{{sfn|Lendvai|2017|pp=14, 265}} Op die ouderdom van 14 en 15, terwyl hy by sy sekondêre skool was, was hy sekretaris van die kommunistiese jeugorganisasie, KISZ, waarvan die lidmaatskap verpligtend was om aan 'n universiteit te kan inskryf.<ref>Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Boedapest, 2005, pp. 138–139.</ref><ref>{{citation |last=Debreczeni |first=József |title=Orbán Viktor |publisher=Osiris |place=Boedapest |year=2002 |language=hu}}</ref>
Orbán het in 1981 van die Blanka Teleki Hoërskool in Székesfehérvár, waar hy [[Engels]] gestudeer het, gematrikuleer. Hy het toe twee jaar militêre diens voltooi.<ref name=PK/> Hy het later in 'n onderhoud gesê dat hy homself voor hierdie tyd as 'n "naïewe en toegewyde ondersteuner" van die kommunistiese bewind beskou het, maar tydens sy militêre diens het sy politieke sieninge radikaal verander.<ref>Debreczeni, József: ''Orbán Viktor'', Osiris Kiadó, Boedapest, 2002.</ref>
Daarna, in 1983, het Orbán regte aan die Universiteit Eötvös Loránd in Boedapest gaan studeer. Hy het sy tesis oor die [[Solidarność|Poolse Solidariteitbeweging]] geskryf.<ref name=PK>{{cite book |last1=Kenney |first1=Padraic |title=A Carnival of Revolution: Central Europe 1989 |date=2002 |publisher=Drukpers van Princeton-universiteit |location=Princeton |isbn=0-691-05028-7 |page=138}}</ref> Na die verkryging van sy doktorsgraad in die regte<ref>[https://www.elte.hu/en/faculties/law Regsfakulteit] - webwerf van die Universiteit Eötvös Loránd</ref> in 1987,<ref>[https://2010-2014.kormany.hu/en/prime-minister-s-office/the-prime-minister Curriculum vitae of Viktor Orbán] - website of the Hungarian government</ref><ref>[https://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm Dr. Orbán Viktor] - website of the Hungarian parliament</ref> het hy twee jaar lank in Szolnok gewoon, terwyl hy na sy werk in Boedapest as sosioloog by die Bestuursopleidingsinstituut van die Departement van Landbou en Voedsel gependel het.<ref>{{citation |language=hu |url=http://www.parlament.hu/kepv/eletrajz/hu/o320.pdf |title=Orbán Viktor |trans-title=Viktor Orban |type=biography |publisher=National Assembly |place=Hongarye}}</ref>
In 1989 het Orbán 'n beurs van die [[George Soros|Soros]]-stigting ontvang om politieke wetenskap aan Pembroke College, [[Universiteit van Oxford|Oxford]], te studeer.<ref name="biography"/> Sy persoonlike tutor was die [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegeliaanse]] politieke filosoof Zbigniew Pełczyński.<ref>{{citation |title=Fulbright report |url=http://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/files/Fulbright_report.pdf |place=Oxford, Verenigde Koninkryk |website=[[Rhodes House]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20141215035740/http://files.www.rhodesscholarshiptrust.com/Fulbright_report.pdf |archive-date=15 Desember 2014 |access-date=18 Desember 2023 |archivedate=15 Desember 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215035740/http://files.www.rhodesscholarshiptrust.com/Fulbright_report.pdf }}</ref> In Januarie 1990 het hy Oxford verlaat en na Hongarye teruggekeer om vir 'n setel in Hongarye se eerste post-kommunistiese parlement te staan.{{sfn|Lendvai|2017|p=23}}
==Eerste premierskap (1998–2002)==
[[File:Orban Prodi 1999.jpg|thumb|right|Orbán saam met [[Romano Prodi]] in 1999]]
In 1998 het Orbán ’n koalisie gevorm met die Hongaarse Demokratiese Forum (MDF) en die Onafhanklike Kleinboereparty (FKGP). Die koalisie het die 1998 Hongaarse parlementêre verkiesing met 42% van die stemme gewen. Orbán het op 35-jarige ouderdom die tweede jongste eerste minister van Hongarye geword.
In Februarie het die regering besluit dat plenêre sittings van die Hongaarse parlement slegs elke derde week gehou sou word. Opposisiepartye het die verandering sterk teengestaan en aangevoer dat dit wetgewende doeltreffendheid en parlementêre toesig sou verswak.
In Maart het die regering ook probeer om die vereiste van ’n tweederdemeerderheid in sekere stemprosesse met ’n gewone meerderheid te vervang, maar die Konstitusionele Hof het dit ongrondwetlik verklaar.
Twee van Orbán se staatssekretarisse het in Mei bedank weens hul betrokkenheid in ’n omkoopskandaal wat met die Amerikaanse maatskappy Lockheed Martin verband gehou het. Die regering was ook betrokke by ’n langdurige dispuut met die stadsraad van Boedapest oor die kansellasie van groot stedelike projekte, insluitend die bou van ’n nuwe Nasionale Teater.
Die verhouding tussen die regeringskoalisie en die opposisie het verder versleg. Die regering het probeer om hoofde van belangrike instellings te vervang, terwyl die opposisie weerstand gebied het. Orbán het soms vir lang tydperke nie aan parlementêre vraagtyd deelgeneem nie, wat kritiek op sy leierskap versterk het.
’n Verslag deur die Internasionale Federasie van Joernaliste het later die Hongaarse regering gekritiseer vir politieke invloed op die media.
Verskeie skandale in 2001 het bygedra tot die uiteindelike verbrokkeling van die koalisie. ’n Omkoopskandaal het die FKGP ernstig verswak en gelei tot die bedanking van József Torgyán uit sleutelposisies.
===Ekonomie===
Die regering se ekonomiese beleid het belastingverlagings, vermindering van inflasie en werkloosheid, en stabilisering van die begroting ingesluit. Inflasie het gedaal van 15% in 1998 tot 7.8% in 2001, terwyl BBP-groei bestendig gebly het en die begrotingstekort en staatskuld afgeneem het.
===Buitelandse beleid===
[[Lêer:Orbán_and_Bush.jpg|regs|duimnael|Orbán saam met [[George W. Bush]] by die [[Withuis]] in 2001]]
Op 12 Maart 1999 het Hongarye by [[NAVO]] aangesluit saam met [[Pole]] en [[Tsjeggië]]. Dit het Hongarye in die [[Kosovo-oorlog|Kosovo-krisis]] betrek en militêre modernisering vereis.
In 1999 is die sogenaamde “statuswet” aanvaar om etniese Hongare in buurlande te ondersteun, wat spanning met sommige buurlande veroorsaak het. Na onderhandelinge met [[Roemenië]] en verdere toegewings is die wet aangepas, en [[Slowakye]] het dit later ook aanvaar.
==Leier van die Opposisie (2002–2010)==
Fidesz en die [[Hongaarse Sosialistiese Party]] (MSZP) was in die aanloop tot die 2002-verkiesing kop-aan-kop in meningspeilings. In die April-verkiesing het MSZP gewen en ’n koalisie met die Alliansie van Vrye Demokrate gevorm. Die 2002 Hongaarse parlementêre verkiesing het ’n rekordopkoms van 70.5% gehad en die aantal partye in die parlement is van ses tot vier verminder.
Die opposisie het die uitslag betwis en onreëlmatighede beweer, maar internasionale waarnemers van die [[Organisasie vir Veiligheid en Samewerking in Europa]] het die verkiesing oor die algemeen geldig geag, met kritiek hoofsaaklik op staatsmedia-bias.
In die 2004 Europese Parlement-verkiesing in Hongarye het Fidesz ’n groot oorwinning behaal met 47.4% van die stemme.
[[File:Flickr - europeanpeoplesparty - EPP Political Bureau 9 November 2006 (97).jpg|thumb|left|Orbán en [[Hans-Gert Pöttering]] in 2006]]In die 2006 parlementêre verkiesing het Fidesz weer nie ’n meerderheid behaal nie, wat Orbán se leierskap tydelik bevraagteken het, maar hy is in 2007 herverkies as president van Fidesz.
In 2006 het Fidesz ook groot oorwinnings in munisipale verkiesings behaal, insluitend 15 van die 23 groot stadsposte.
In 2008 het ’n nasionale referendum, geïnisieer deur Fidesz, gelei tot die afskaffing van gesondheids- en onderwysfooie, en is as ’n belangrike oorwinning vir die party beskou.
In die 2009 Europese Parlement-verkiesing in Hongarye het Fidesz ’n groot oorwinning behaal met 56.36% van die stemme en 14 setels.
==Tweede premierskap (2010–hede)==
[[File:Necasmeeting.jpg|thumb|Orbán (2de van links) by ’n beraad van die [[Visegrád-groep]], [[Duitsland]] en [[Frankryk]] in 2013]]
===Tweede regering (2010–2014)===
In die 2010 Hongaarse parlementêre verkiesing het Fidesz 52.7% van die stemme gewen en ’n tweederdemeerderheid in die parlement behaal. Hierdie meerderheid het grondwetlike veranderinge moontlik gemaak, insluitend die opstel van ’n nuwe grondwet in 2011, wat die vorige 1949-grondwet vervang het.
Die nuwe kiesstelsel het die aantal parlementsetels van 386 tot 199 verminder. Die nuwe grondwet het op 1 Januarie 2012 in werking getree.
In 2012 is ’n plat inkomste-belasting van 16% ingestel, saam met hervormings in pensioene, maatskaplike stelsels en die sentrale bankwetgewing.
In 2014 het Hongarye ’n ooreenkoms met [[Rusland]] onderteken vir die uitbreiding van die Paks-kernkragsentrale, gefinansier deur ’n Russiese lening, sonder ’n openbare tenderproses.
===Derde regering (2014–2018)===
In die 2014 Hongaarse parlementêre verkiesing het Fidesz 133 van 199 setels gewen. In dieselfde jaar het Orbán die konsep van “onliberale demokrasie” bekendgestel.
In 2014 het Orbán ook ’n voorgestelde internetbelasting en daaropvolgende protesoptogte in Hongarye in die gesig gestaar.
Tydens die 2015 Europese migrasiekrisis het sy regering ’n grensheining met Serwië gebou en streng migrasiebeleid ingestel. Die EU se migrasie-kwotabeleid is deur Hongarye verwerp.
In die 2015–2020 Europese migrasiekrisis-periode het Hongarye verskeie EU-regsgedinge oor asiel- en migrasiebeleid in die gesig gestaar.
=== Vierde regering (2018–2022) ===
In die 2018 Hongaarse parlementsverkiesing het die Fidesz–KDNP-alliansie weer ’n tweederdemeerderheid behaal en Orbán het eerste minister gebly. Die veldtog het gefokus op immigrasie en buitelandse invloed en is wyd beskou as ’n versterking van regse populisme in Europa.
In 2018 het Orbán verklaar dat Hongarye nie “diverse” of “gemeng” moet word nie, met klem op nasionale en kulturele homogeniteit.
In Maart 2020 het die parlement noodwetgewing aanvaar wat Orbán toegelaat het om per dekreet te regeer en verkiesings op te skort.<ref>{{Cite news |url=https://www.dw.com/en/hungary-passes-law-allowing-viktor-orban-to-rule-by-decree/a-52956243
|title=Hungary passes law allowing Viktor Orban to rule by decree|work=Deutsche Welle |date=30 Maart 2020}}</ref><ref>{{Cite news|last=Bayer|first=Lili|url=https://www.politico.eu/article/hungary-viktor-orban-rule-by-decree/|title=Hungary's Viktor Orbán wins vote to rule by decree|work=Politico|date=30 Maart 2020}}</ref>
In 2021 is beheer van 11 staatsuniversiteite oorgedra na stigtings wat met Orbán-bondgenote verbind is.<ref>{{Cite news|last=Novak|first=Benjamin|date=28 April 2021|title=Hungary Transfers 11 Universities to Foundations Led by Orban Allies|work=The New York Times}}</ref> Die Mathias Corvinus Collegium het ook groot staatsbefondsing ontvang.<ref>{{Cite news|last=Hopkins|first=Valerie|date=28 Junie 2021|title=Campus in Hungary is Flagship of Orban's Bid to Create a Conservative Elite|work=The New York Times}}</ref>
In 2021 het Orbán die EU se klimaatbeleid blameer vir stygende energiepryse tydens die Europese energiekrisis.<ref>{{cite news |title=The Green Brief: East-West EU split again over climate |work=Euractiv |date=20 Oktober 2021}}</ref>
=== Vyfde regering (2022–2026) ===
In die 2022 Hongaarse parlementsverkiesing het Fidesz weer ’n meerderheid gewen. Orbán het die oorwinning as beslissend beskryf te midde van die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|oorlog in Oekraïne]].
In 2022 het Orbán die “Great Replacement”-teorie bevorder en omstrede uitsprake oor “rasvermenging” gemaak, wat hy later as verwysend na kultuur verduidelik het.<ref>{{cite news |date=18 Mei 2022 |title=Orbán en US right to bond at CPAC in Hungary over 'great replacement' ideology |work=The Guardian}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/24/viktor-orban-against-race-mixing-europe-hungary|title=Orbán sparks outrage over 'race mixing' remarks|work=[[The Guardian]]|date=2022-07-24|access-date=2026-04-12|language=en}}</ref>
Hy het EU-migrasiebeleid herhaaldelik gekritiseer en gepleit vir strenger grense en vinniger terugkeer van migrante.<ref>{{cite news |title='We never let them in': Hungary's PM Viktor Orbán demands new laws tackling migration |work=Euronews |date=6 September 2024}}</ref>
Tydens die oorlog in Oekraïne het Orbán Rusland se inval veroordeel, maar EU-sanksies op Russiese energie gekritiseer weens Hongarye se afhanklikheid.<ref>{{cite news |date=3 Maart 2022 |title=Hungary will not veto EU sanctions on Russia – Orban |work=Reuters}}</ref> Hy het ook EU-militêre steun aan Oekraïne bevraagteken.<ref>{{Cite news |date=15 Desember 2023 |title=Hungary blocks €50bn of EU funding for Ukraine |work=BBC News}}</ref>
Orbán het nouer bande met [[Volksrepubliek China|China]] ontwikkel deur die Belt and Road Initiative en samewerking met Xi Jinping se regering te ondersteun.
Verhoudings met Oekraïne het versleg oor minderheidstaalregte, hoewel sekere regte later herstel is.<ref>{{cite news |date=11 Desember 2023 |title=Law restoring Hungarian minority's language rights adopted by Ukrainian Parliament |website=Telex.hu}}</ref>
In 2024–2025 het spanning ontstaan oor Russiese olieverskaffing via Oekraïne, en Hongarye het alternatiewe roetes deur Kroasië verwerp.
In buitelandse beleid het Orbán nouer bande met Turkye en die Organisasie van Turkse State bevorder en waarnemerstatus verkry.<ref>{{cite web |date=3 September 2018 |title=Hungary is ready for the opening of a new chapter in Hungarian-Turkic cooperation |website=miniszterelnok.hu|url=https://2015-2019.kormany.hu/en/the-prime-minister/news/hungary-is-ready-for-the-opening-of-a-new-chapter-in-hungarian-turkic-cooperation|access-date=2026-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20260412204429/https://2015-2019.kormany.hu/en/the-prime-minister/news/hungary-is-ready-for-the-opening-of-a-new-chapter-in-hungarian-turkic-cooperation|archive-date=2026-04-12|language=en}}</ref>
In 2023–2025 het hy sterk steun vir Israel uitgespreek tydens die [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa-oorlog]] en later aangekondig dat Hongarye uit die Internasionale Strafhof onttrek ná Benjamin Netanyahu se besoek.<ref>{{Cite web |date=3 April 2025 |title=Hungary withdraws from International Criminal Court during Netanyahu visit |website=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/articles/c807lm2003zo}}</ref>
== Parlementêre verkiesing van 2026 ==
In die aand van 12 April 2026 het Viktor Orbán sy nederlaag in die parlementêre verkiesing erken en die oorwinning aan [[Péter Magyar]] toegegee.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/12/viktor-orban-concedes-defeat-as-opposition-wins-hungarian-election|title=Viktor Orbán concedes defeat as opposition wins Hungarian election|date=2026-04-12|website=[[The Guardian]]|language=en|access-date=2026-04-12}}</ref> Dit het die einde van Fidesz se lang bewind sedert 2010 aangedui en die begin van ’n nuwe politieke era in Hongarye ingelui.
== Bibliografie ==
* {{cite book |title= Central and South-Eastern Europe 2004 |last= Bell |first= Imogen |publisher= Routledge | year = 2003 |isbn=978-1857431865}}
* Fabry, Adam. "Neoliberalism, crisis and authoritarian–ethnicist reaction: The ascendancy of the Orbán regime." ''Competition & Change'' 23.2 (2019): 165–191. [https://www.academia.edu/download/63149994/Authoritarian_neoliberalism_in_Hungary_AF_FINAL.pdf online]{{dead link|date=November 2023|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}
* {{cite book |title= Orbán: Hungary's Strongman |last= Lendvai |first= Paul | publisher =Drukpers van die Universiteit van Oxford |year=2017 |isbn=978-0190874865 }}
* {{cite book |title= Europe: I Struggle, I Overcome |last= Martens |first= Wilfried | publisher =Springer |year=2009 |isbn=978-3540892885}}
* Metz, Rudolf, and Daniel Oross. "Strong Personalities’ Impact on Hungarian Party Politics: Viktor Orbán and Gábor Vona." in ''Party Leaders in Eastern Europe'' (Palgrave Macmillan, Cham, 2020) pp. 145–170. {{doi|10.1007/978-3-030-32025-6_7}}
* Rydliński, Bartosz. "Viktor Orbán–First among Illiberals? Hungarian and Polish Steps towards Populist Democracy." ''Online Journal Modelling the New Europe'' 26 (2018): 95–107. [https://www.academia.edu/download/62293191/On-line-Journal-Modelling-the-New-Europe-2620200306-79541-sg92nj.pdf#page=96 online]{{dead link|date=November 2023|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}
* Szikra D. "Democracy and welfare in hard times: the social policy of the Orban Government in Hungary between 2010 and 2014" ''Journal of European Social Policy'' (2014) 24(5): 486–500.
* Szilágyi, Anna, and András Bozóki. "Playing it again in post-communism: the revolutionary rhetoric of Viktor Orbán in Hungary." ''Advances in the History of Rhetoric'' 18.sup1 (2015): S153–S166. [https://www.researchgate.net/profile/Andras_Bozoki/publication/280531140_Playing_It_Again_in_Post-Communism/links/55b7b0b808aec0e5f4383590.pdf online]
* Toomey, Michael. "History, nationalism and democracy: myth and narrative in Viktor Orbán's ‘illiberal Hungary’." ''New Perspectives. Interdisciplinary Journal of Central & East European Politics and International Relations'' 26.1 (2018): 87–108 [https://scholar.google.com/scholar?output=instlink&q=info:46ZyZbqVF4MJ:scholar.google.com/&hl=en&as_sdt=1,27&as_ylo=2000&scillfp=789365484778735468&oi=lleonline online]{{Dead link|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{commons category|Viktor Orbán}}
{{s-start}}
{{s-ppo}}
{{s-new|rows=2|office}}
{{s-ttl|title=Leier van Fidesz in die Nasionale Vergadering|years=1990–1993}}
{{s-aft|rows=2|after=László Kövér}}
|-
{{s-ttl|title=President van [[Fidesz]]|years=1993–2000}}
|-
{{s-bef|before=János Áder}}
{{s-ttl|title=President van [[Fidesz]]|years=2003–hede}}
{{s-inc}}
|-
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[Gyula Horn]]}}
{{s-ttl|title=[[Eerste minister]] van [[Hongarye]]|years=1998–2002}}
{{s-aft|after=Péter Medgyessy}}
|-
{{s-bef|before=Gordon Bajnai}}
{{s-ttl|title=Eerste minister van Hongarye|years=2010–hede}}
{{s-inc}}
{{s-end}}
{{Europese Raad}}
{{Leiers van NAVO-lidlande}}
{{Huidige regeringshoofde}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Orban, Viktor}}
[[Kategorie:Eerste Ministers van Hongarye]]
[[Kategorie:Geboortes in 1963]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
623nwyeyxvtjlugvrr7v65bsxkfuygz
DukuDuku
0
137808
2910711
1795906
2026-06-11T08:29:38Z
JMK
649
korr koord, ligging details
2910711
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp
| naam = DukuDuku
| inheemse_naam =
| ander_naam =
| beeld_stadsilhoeët =
| beeldbyskrif =
| nedersetting_tipe = Nedersetting
| latd = 28 |latm = 24 |lats = 03
| longd = 32 |longm = 20 |longs = 45
| provinsie = KwaZulu-Natal
| distrik = Umkhanyakude
| munisipaliteit = Mtubatuba
| stigtingsdatum =
| regeringstipe =
| leier_party =
| leiertitel =
| leiernaam =
| oppervlakvoetnotas =
| oppervlak_totaal_km2 =
| hoogte_m =
| bevolking_totaal =
| bevolking_soos_op = 2011
| bevolkingvoetnotas =
| demografie1_voetnotas =
| persent_swart = 99.6%
| persent_kleurling =
| persent_wit = 0.1%
| persent_asiër = 0.2%
| persent_ander = 0.1%
<!-- demografie (deel 2) -->
| demografie2_voetnotas =
| demografie2_titel1 = [[Zoeloe]]
| demografie2_info1 = 92.3%
| demografie2_titel2 = [[Engels]]
| demografie2_info2 = 4.6%
| demografie2_titel3 = [[Suid-Ndebele]]
| demografie2_info3 = 1.4%
| demografie2_titel4 = Ander
| demografie2_info4 = 1.6%
| poskode =
| poskode2 =
| skakelkode =
| sensuskode = 586001
| webwerf =
}}
'''DukuDuku''' is 'n nedersetting enkele kilometers wes van [[St. Lucia, KwaZulu-Natal|St. Lucia]] in die [[Mtubatuba Plaaslike Munisipaliteit]], [[Umkhanyakude-distriksmunisipaliteit]] in noordoostelike [[KwaZulu-Natal]], [[Suid-Afrika]].
== Sien ook ==
* [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{KwaZulu-Natal saadjie}}
{{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC27}}
[[Kategorie:Nedersettings in KwaZulu-Natal]]
btmst3s18ecg2499u9bmuo2dirp4kw9
Esiyembeni
0
137850
2910694
1796991
2026-06-11T07:31:30Z
JMK
649
korr koord, ligging details
2910694
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp
| naam = Esiyembeni
| inheemse_naam =
| ander_naam =
| beeld_stadsilhoeët =
| beeldbyskrif =
| nedersetting_tipe = Nedersetting
| latd = 28 |latm = 20 |lats = 53
| longd = 31 |longm = 59 |longs = 27
| provinsie = KwaZulu-Natal
| distrik = Umkhanyakude
| munisipaliteit = Mtubatuba
| stigtingsdatum =
| regeringstipe =
| leier_party =
| leiertitel =
| leiernaam =
| oppervlakvoetnotas =
| oppervlak_totaal_km2 =
| hoogte_m =
| bevolking_totaal =
| bevolking_soos_op = 2011
| bevolkingvoetnotas =
| demografie1_voetnotas =
| persent_swart = 99.4%
| persent_kleurling = 0.1%
| persent_wit = 0.1%
| persent_asiër = 0.3%
| persent_ander = 0.1%
<!-- demografie (deel 2) -->
| demografie2_voetnotas =
| demografie2_titel1 = [[Zoeloe]]
| demografie2_info1 = 93.4%
| demografie2_titel2 = [[Suid-Ndebele]]
| demografie2_info2 = 1.9%
| demografie2_titel3 = [[Engels]]
| demografie2_info3 = 1.7%
| demografie2_titel4 = [[Tswana]]
| demografie2_info4 = 1.3%
| demografie2_titel5 = Ander
| demografie2_info5 = 1.8%
| poskode =
| poskode2 =
| skakelkode =
| sensuskode = 586019
| webwerf =
}}
'''Esiyembeni''' is 'n landelike nedersetting in die [[Mtubatuba Plaaslike Munisipaliteit]] van [[Umkhanyakude-distriksmunisipaliteit]] in noordoostelike [[KwaZulu-Natal]], [[Suid-Afrika]]. Dit is digby die samevloeiing van die [[Wit-Mfolozirivier|Wit]]- en [[Swart-Mfolozirivier]]e, en teenoor die Fuleni-reservaat geleë.
== Sien ook ==
* [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{KwaZulu-Natal saadjie}}
{{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC27}}
[[Kategorie:Nedersettings in KwaZulu-Natal]]
rgs536f8s8w9yd1vctvica0q9ksg3qw
Mfekayi
0
137855
2910651
1806126
2026-06-10T21:59:11Z
JMK
649
korr naam & koord
2910651
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp
| naam = Mfekayi
| inheemse_naam =
| ander_naam =
| beeld_stadsilhoeët =
| beeldbyskrif =
| nedersetting_tipe = Nedersetting
| latd = 28 |latm = 13 |lats = 28
| longd = 32 |longm = 17 |longs = 06
| provinsie = KwaZulu-Natal
| distrik = Umkhanyakude
| munisipaliteit = Mtubatuba
| stigtingsdatum =
| regeringstipe =
| leier_party =
| leiertitel =
| leiernaam =
| oppervlakvoetnotas =
| oppervlak_totaal_km2 =
| hoogte_m =
| bevolking_totaal =
| bevolking_soos_op = 2011
| bevolkingvoetnotas =
| demografie1_voetnotas =
| persent_swart = 99.5%
| persent_kleurling = 0.1%
| persent_wit = 0.1%
| persent_asiër = 0.2%
| persent_ander = 0.1%
<!-- demografie (deel 2) -->
• Sezulu 95.9%
• Sendebele 1.5%
• Šele 2.6%
| demografie2_voetnotas =
| demografie2_titel1 = [[Zoeloe]]
| demografie2_info1 = 95.9%
| demografie2_titel2 = [[Suid-Ndebele]]
| demografie2_info2 = 1.5%
| demografie2_titel3 = [[Engels]]
| demografie2_info3 = 0.9%
| demografie2_titel5 = Ander
| demografie2_info5 = 1.7%
| poskode =
| poskode2 =
| skakelkode =
| sensuskode = 586007
| webwerf =
}}
'''Mfekayi''' is 'n groot nedersetting in die [[Mtubatuba Plaaslike Munisipaliteit]], [[Umkhanyakude-distriksmunisipaliteit]] in noordoostelike [[KwaZulu-Natal]], [[Suid-Afrika]].
== Sien ook ==
* [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{KwaZulu-Natal saadjie}}
{{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC27}}
[[Kategorie:Nedersettings in KwaZulu-Natal]]
nx2ygxh9816uu7q2i1fyj40mfrr0sdu
Bespreking:Goudkoester
1
175673
2910736
1733856
2026-06-11T09:46:53Z
Aliwal2012
39067
/* Afr naam */ nuwe afdeling
2910736
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
== Afr naam ==
Die naam '''[[Goudkoester]]''' is geverifieer in [[Sasol Voëls van Suider-Afrika]]. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:46, 11 Junie 2026 (UTC)
q56vxksz3lzytonz6r5f7dia2zltw0s
Shane Black
0
207477
2910662
2094337
2026-06-11T04:27:35Z
PaulLim11
201647
Image
2910662
wikitext
text/x-wiki
{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Akteur
| Naam = Shane Black
| Beeld = Shane Black at 53rd Saturn Awards 2026.jpg
| Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks -->
| Beeldonderskrif =
| Geboortenaam =
| Alias =
| Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1961|12|16}}
| Geboorteplek =
| Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum =
| Sterfplek =
| Ouers =
| Lewensmaat =
| Kinders =
| Skool =
| Universiteit =
| Beroep = Skrywer, akteur, en regisseur
| Aktiewe jare =
| Noemenswaardige rolprente =
| Webwerf =
| IMDb = 0000948
| Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges -->
}}
'''Shane Black''' (gebore 16 Desember 1961) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] skrywer, akteur, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Predator'' (1987), ''Kiss Kiss Bang Bang'' (2005), ''Iron Man 3'' (2013), en ''The Nice Guys'' (2016).
== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1987: ''Predator''
* 1987: ''Lethal Weapon''
* 1987: ''The Monster Squad''
* 1989: ''Lethal Weapon 2''
* 1991: ''The Last Boy Scout''
* 1992: ''Lethal Weapon 3''
* 1993: ''Last Action Hero''
* 1996: ''The Long Kiss Goodnight''
* 1998: ''Lethal Weapon 4''
* 2005: ''Kiss Kiss Bang Bang''
* 2006: ''We, the Screenwriter''
* 2007: ''Monkeys''
* 2013: ''Iron Man 3''
* 2016: ''The Nice Guys''
* 2018: ''The Predator''
* 2018: ''Wolfman's Got Nards''
* ''Cold Warrior''
* ''Doc Savage''
* ''The Destroyer''
* ''Agent: Century 21''
* ''Deathless''
* ''Category 5''
=== Televisiereekse ===
* 2011: ''On Story''
* 2011: ''Conversations with Hollywood''
* 2017: ''The Rundown''
=== Televisierolprente ===
* 2014: ''Marvel Studios: Assembling a Universe''
* 2015: ''Edge''
=== Video's ===
* 2001: ''If It Bleeds We Can Kill It: The Making of 'Predator'''
* 2001: ''Predator: Classified Action''
* 2001: ''Predator: The Unseen Arnold''
* 2001: ''Predator: Camouflage''
* 2001: ''Predator: Character Design''
* 2001: ''Predator: Old Painless''
* 2008: ''The Craft of Dirty Harry''
* 2008: ''The Long Shadow of Dirty Harry''
* 2008: ''A Moral Right: The Politics of Dirty Harry''
* 2012: ''Psycho Pension: The Genesis of 'Lethal Weapon'''
* 2012: ''A Family Affair: Bringing 'Lethal Weapon' to Life''
* 2012: ''Pulling the Trigger: Expanding the World of 'Lethal Weapon'''
* 2013: ''Iron Man 3 Unmasked''
* 2016: ''The Nice Guys: Always Bet on Black''
* 2016: ''The Nice Guys: Worst. Detectives. Ever.''
== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0000948|Shane Black}}
* {{Twitter|BonafideBlack|Shane Black}}
* {{Instagram|bonafideblack|Shane Black}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Black, Shane}}
[[Kategorie:Geboortes in 1961]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse rolprentvervaardigers]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]
fb7f8pewcaoapjehvqzlk61yycpatna
Vlag van Tibet
0
216987
2910650
2904651
2026-06-10T21:40:28Z
SpinnerLaserzthe2nd
133814
([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of Tibet (1912-1951).png]] → [[File:Flag of Tibet (1916-1951).svg]]
2910650
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Vlag
| Naam = Tibet
| Artikel =
| Beeld = Flag of Tibet.svg
| Beeldgrootte = 210px
| Geen_grens =
| Bynaam = {{bo}} གངས་སེང་དར་ཆ།<br />''gangs seng dar cha'' (“sneeuleeuvlag”)
| Ander_byname =
| Gebruik = 110111
| Simbool = {{FIAV|historical}}
| Verhouding = 5:8
| Goedgekeur_op = 1916
| Ontwerp = Twee sneeuleeus met ’n vlammende blou, wit en oranje juweel en ’n blou en oranje [[jin en jang]]-simbool op ’n wit berg met ’n goue son wat daaroor styg, oor 12 rooi en blou wisselstrale met ’n goue fraiing om die boonste, onderste, en linkse vlagpaalkant van die vlag.
| Ontwerper =
| Beeld2 = Flag of Tibet (1916-1951).svg
| Beeldgrootte2 = 210px
| Geen_grens2 =
| Bynaam2 =
| Ander_byname2 =
| Gebruik2 = 110111
| Simbool2 =
| Verhouding2 = 5:8
| Goedgekeur_op2=
| Ontwerp2 = Oorspronklike ontwerp van 1912 tot 1951
| Ontwerper2 =
}}
Die '''nasionale [[vlag]] van [[Tibet]]''' ([[Tibettaans]]: བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར།, [[Wylie-transliterasie|Wylie]]: ''bod kyi rgyal dar''), ook bekend as die “sneeuleeuvlag” (Tibettaans: གངས་སེང་དར་ཆ།, Wylie: ''gangs seng dar cha''),<ref>{{en}} {{cite book |title = A History of Modern Tibet: The Calm Before the Storm: 1951–1955 |volume = 2 |author=Melvyn C. Goldstein |publisher=University of California Press |year=2009|page=203}}</ref> is<ref name="Tibet">{{en}} {{cite web |publisher=Central Tibetan Administration |title=The Tibetan National Flag |url=http://tibet.net/about-tibet/the-tibetan-national-flag/ |accessdate=20 Oktober 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200601164449/https://tibet.net/about-tibet/the-tibetan-national-flag/ |archive-date=1 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> die nasionale vlag van Tibet, goedgekeur deur die 13de [[Dalai Lama]] in 1916.<ref name="Tsarong2000">{{en}} {{cite book |author=Dundul Namgyal Tsarong |title=In the Service of His Country: The Biography Of Dasang Damdul Tsarong Commander General Of Tibet |url=https://books.google.de/books?id=tVGgEbhi5JAC&pg=PA51&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=10 Oktober 2000 |accessdate=20 Oktober 2018 |publisher=Shambhala |isbn=978-1-55939-981-4 |page=51}}</ref> Dit was die nasionale vlag van die onafhanklike land Tibet van 1916 tot 1951, toe dié land deur die [[Volksrepubliek China]] aangeval en geannekseer is.<ref>{{en}} {{cite book |title = A History of Modern Tibet: The Calm Before the Storm: 1951–1955 |volume = 2 |author=Melvyn C. Goldstein |publisher=University of California Press |year=2009|page=302}}</ref> Dié vlag is tot die Tibettaanse opstand in 1959 gebruik, waarna dit deur die Chinese regering verban is.<ref name="tibflag">{{en}} {{cite book |authors=Melvyn C. Goldstein, Dawei Sherap, William R. Siebenschuh |title=A Tibetan revolutionary : the political life and times of Bapa Phuntso Wangye |url=https://books.google.com/books/ucpress?id=9TPqqH453BcC&pg=PA174&lpg=PA175&sig=eM3e4jFiernckVIG9dnZpus7Wtk |publisher=University of California Press |year=2004 |pages=174–175, 194–195}}</ref> Terwyl dit in die deur die Volksrepubliek China besette [[Outonome Gewes Tibet]] onwettig bly,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://freedomhouse.org/country/tibet/freedom-world/2020 |title=Freedom in the World 2020: Tibet |publisher=Freedom House |accessdate=13 April 2026}}</ref> word dit steeds deur die hedendaagse Tibettaanse regering in ballingskap, gesetel in [[Dharamshala]], [[Indië]],<ref name="Tibet" /> asook deur Pro-Tibettaanse groepe wêreldwyd ter ondersteuning van [[menseregte]] in Tibet en ’n Tibettaanse onafhanklikheid gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://freetibet.org/freedom-for-tibet/culture-religion/tibet-flag/ |title=The Tibetan flag |publisher=Free Tibet |accessdate=11 Maart 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/26/china-under-20-football-tour-suspended-after-pro-tibet-protests-in-germany |title=China under-20 football tour suspended after pro-Tibet protests |publisher=[[The Guardian]] |author=Benjamin Haas |date=26 November 2017 |accessdate=13 April 2026}}</ref> Soos die [[vlag van Oos-Turkestan]] is die vlag van Tibet weens die [[Tibettane]] se strewe na [[onafhanklikheid]] in die [[Volksrepubliek China]] verbied en die besit of vertoning daarvan sal erg bestraf kan word. In teenstelling daarmee word die Tibettaanse vlag by pro-Tibettaanse optogte in die [[Republiek China]] op [[Taiwan (eiland)|Taiwan]] gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://thediplomat.com/2015/11/tibet-taiwan-and-china-a-complex-nexus/ |title=Tibet, Taiwan and China – A Complex Nexus |publisher=The Diplomat |date=24 November 2015 |accessdate=2 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170902053407/http://thediplomat.com/2015/11/tibet-taiwan-and-china-a-complex-nexus |archive-date=2 September 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Die vlag van Tibet vertoon:
* ’n Wit sneeubedekte berg
* ’n Geel son met rooi en donkerblou strale wat daarvan uitstraal
* Twee Tibettaanse sneeuleeus
* Die ''Triratna''-simbool van gekleurde juwele
* ’n ''[[Taijitu]]''-simbool
* ’n Geel fraiing aan drie van die vlag se vier sye (behalwe vir die wapperkant)
== Simboliek ==
[[Lêer:Kailash north.JPG|duimnael|links|Noordekant van berg [[Kailash]] in [[Tibet]]]]
Volgens die Sentrale Tibettaanse Administrasie bevat die vlag van Tibet die volgende simboliek:
# Die onderste, sentrale wit driehoek is ’n sneeubedekte berg in die middel (die heilige berg [[Kailash]]) as ’n simbool van die Tibettaanse nasie.
# Die ses rooi strale van die son verteenwoordig die ses oorspronklike stamme van Tibet: Se, Mu, Dong, Tong, Dru en Ra.
# Die geel son verteenwoordig die gelyke genot van vryheid, spirituele en materiële geluk en voorspoed vir al die wesens in Tibet.
# Die twee sneeuleeus staan vir Tibet se oorwinnende prestasie van ’n verenigde geestelike en sekulêre lewe.
# Die drie gekleurde juwele, wat deur die sneeuleeus vasgehou word, verteenwoordig die drie Boeddhistiese waardes van die ''Triatna'' – drie “uitstekende juwele” – die voorwerpe van toevlug:
# [[Siddhartha Gautama|Die Buddha]]
# [[Dharma]]
# [[Sangha]]
# Die tweekleurige kolkende juweel – die ''taijitu''-simbool – wat tussen die twee sneeuleeus gehou word, staan vir die mense se bewaking en koestering van die selfdissipline van ’n korrekte etiese gedrag.
# Die goue fraiing simboliseer die bloei en verspreiding van die Boeddha se leerstellings.<ref name="Tibet" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.savetibet.org/resource-center/all-about-tibet/tibetan-flag |title=Tibetan Flag |publisher=International Campaign for Tibet |date=12 April 2013 |accessdate=12 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412004549/https://www.savetibet.org/resource-center/all-about-tibet/tibetan-flag |archive-date=12 April 2013}}</ref>
== Geskiedenis ==
[[Lêer:Bundesarchiv Bild 135-S-11-07-17, Tibetexpedition, Militärparade.jpg|duimnael|Die Tibettaanse weermag vertoon die Tibettaanse vlag tydens ’n militêre parade in [[Lhasa]], 1938]]
[[Lêer:Mahatma Gandhi speaks at the 1947 Asian Relations Conference, Delhi.jpg|duimnael|Twee Tibettaanse afgevaardigdes (voor regs) tydens die Asiatiese Verhoudingskonferensie in [[Delhi]] in 1947 toe [[Mahatma Gandhi]] ’n toespraak lewer (ver links). ’n Sirkelvormige weergawe van die Tibettaanse vlag kan voor hulle gesien word, asook die vlae van ander deelnemende lande]]
[[Lêer:Tibetan Flag in Tibet 1940s.jpg|duimnael|Tibettaanse vlag in Tibet in die 1940's]]
In Februarie 1913, net ná die ineenstorting van die [[Qing-dinastie]], het die 13de [[Dalai Lama]], Tibet se politieke en geestelike leier, Tibet se onafhanklikheid van China verklaar en die Tibettaanse Weermag se modernisering begin.<ref>{{en}} Sheel, R. N. Rahul. "The Institution of the Dalai Lama". ''The Tibet Journal'', Vol. XIV No. 3. Herfs 1989, bl. 20.</ref> Volgens Tsarong Dasang Dadul, hoofbevelvoerder van die moderne Tibettaanse Weermag, het die Dalai Lama in 1916 ’n nuwe nasionale vlag goedgekeur en al die weermagregimente is aangewys om die vlag in sy nuwe vorm te gebruik.<ref>{{en}} Tsarong, bl. 51.</ref> Gyalten Namgyal, kleremaker vir beide die 13de en 14de Dalai Lamas, het geskryf: “Toe ek vierten was, het die Dalai Lama besluit hy wou ’n Tibettaanse nasionale vlag hê wat hy selfgemaak en selfontwerp het. Toe ’n prototipe goedgekeur is en die eerste vlag in opdrag gegee is, was ek die een wat die werk uitgevoer het.”<ref>{{en}} {{cite book |url=https://www.worldcat.org/title/book-of-tibetan-elders-life-stories-and-wisdom-from-the-great-spiritual-masters-of-tibet/oclc/34191822 |accessdate=3 Januarie 2019 |title=The Book of Tibetan elders : Life Stories and Wisdom from the Great Spiritual Masters of Tibet |author=Sandy Johnson |publisher=Riverhead Books |year=1996 |isbn=978-1-57322-607-3 |location=New York |publication-place=New York, NY |pages=66 |chapter=Palace Intrigues |oclc=34191822}}</ref>
Naas sy gebruik deur die Tibettaanse Weermag is die vlag op openbare geboue van die Ganden Phodrang-regering gehys. Historiese beeldmateriaal toon die wapperende vlag by die [[Potala-paleis]], die setel van die Dalai Lama se regering in Tibet.<ref>{{en}} {{cite OV | people=Cruickshank, Dan (direkteur) | date=15 November 2006 | title=The Lost World of Tibet | medium=Motion picture | time =38:16 | location=Tibet | publisher=British Broadcasting Corporation ([[BBC]]), Cruickshank}}</ref> Die sneeuleeu-vlag was ook ’n vlag wat deur die Engelse diplomaat Sir Eric Teichman bo-op ’n Tibettaanse regeringsgebou tydens die vyandelikhede van 1917–1918 tussen [[Sichuan]] en Tibet gesien is: “Bo-op die Kalon Lama se verblyfplek...waai die vaandel van Tibet, ’n geel vlag wat ’n toestel soos ’n leeu in groen dra, met ’n wit sneeuberg en ’n son en maan in die hoek.”<ref>{{en}} {{cite book |url=https://archive.org/details/travelsofconsula00teicuoft/page/n5 |title=Travels of a consular officer in Eastern Tibet |author=Eric Teichman |date=1922 |publisher=Cambridge University Press |year=1922 |isbn= |location=Londen |page=116 |accessdate=3 Januarie 2019}}</ref>
Buite Tibet is die vlag in publikasies deur buitelandse regerings, akademiese tydskrifte, asook in politiek en kultureel vername werke tot in 1959 gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.tibetanreview.net/recognizing-the-snow-lion-new-examples-of-international-awareness-of-tibets-national-flag/ |title=Recognizing the Snow Lion: New Examples of International Awareness of Tibet's National Flag |publisher=Tibetan Review |author=Nick Gulotta |date=8 Maart 2021 |accessdate=10 Maart 2021}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.flickr.com/photos/143559391@N05/sets/72157670141554716 |title=Tibetan Flag in Reference Books |accessdate=9 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190409042052/https://www.flickr.com/photos/143559391@N05/sets/72157670141554716 |archive-date=9 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Een van sy eerste amptelike internasionale verskynings was in ’n boek uitgegee in 1923 deur die Britse Kroon ''Drawings of the Flags in Use at the Present Time by Various Nations'' (“Tekeninge van die vlae wat tans deur verskeie nasies gebruik word”).<ref>{{n}} {{cite book |author=Admiraliteitsowerheid |title=Drawings of the Flags in Use at the Present Time by Various Nations |date=1923 |pages=66 |publisher=His Majesty’s Stationery Office |location=Londen}}</ref> Die vlag het ook in ’n boek uitgegee deur die Duitse Departement vir Verdediging se vlootbedryf, ''Flaggenbuch'' (“Vlagboek”) in 1926<ref>{{de}} {{cite book |author=Marineleitung Deutschland |title=Flaggenbuch |date=1926 |publisher=Druck und Verlag der Reichsdruckerei |location=Berlyn}}</ref> en in die Italiaanse Vlootdepartement se ''Raccolta delle Bandiere Fiamme e Insegne in uso presso le Diverse Nazioni'' (“Versameling van vlae, oorlogvlae en vaandels wat deur die verskillende nasies gebruik word”) in 1934.<ref>{{it}} {{cite book |author=Direktoraat-generaal van Vlootwapens en Bewapening |title=Raccolta delle Bandiere Fiamme e Insegne in uso presso le Diverse Nazioni |publisher=Vlootdepartement |date=1934 |pages=82 |location=Rome}}</ref> Die [[National Geographic Society]] se “Flags of the World”-weergawe het ook die vlag vertoon. Die opskrif lees: ''Tibet – With its towering mountain of snow, before which stand two lions fighting for a flaming gem, the flag of Tibet is one of the most distinctive of the East.'' (“Tibet – Met sy hoë berge van sneeu, waarvoor twee leeus veg vir ’n vlammende juweel, is die vlag van Tibet een van die mees kenmerkende van die Ooste.”)<ref>{{en}} {{cite journal |authors=Gilbert Grosvenor, William J. Showalter |title=Flags of the World |journal=The National Geographic Magazine |date=September 1934 |volume=LXVI |edition=3 |publisher=National Geographic Society |location=Washington, D.C.}}</ref> Vanaf 1928 is uitbeeldings van die vlag ook deur maatskappye in [[Europa]], [[Noord-Amerika]], [[Suid-Amerika]], die [[Midde-Ooste]] en [[Oseanië]] wyd uitgereik in nasionale vlagversamelings op verskeie vorms van handelskaarte.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sites.google.com/site/tibetanpoliticalreview/articles/tibetonthecardsofhistory |title=Tibet on the Cards of History: Revisiting the Tibetan National Flag |authors=Nick Gulotta, Dicky Yangzom |accessdate=1 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401084604/https://sites.google.com/site/tibetanpoliticalreview/articles/tibetonthecardsofhistory |archive-date=1 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
Die vlag se eerste verskyning by ’n internasionale byeenkoms was in Maart/April 1947 tydens die Asiatiese Verhoudingskonferensie in [[Nieu-Delhi]].<ref>{{cite web |url=https://tibet.net/important-issues/sino-tibetan-dialogue/ctas-response-to-chinas-allegations/ctas-response-to-chinese-government-allegations-part-four/ |title=CTA's Response to Chinese Government Allegations: Part Four |publisher=Sentrale Tibettaanse Administrasie |accessdate=10 Maart 2021}}</ref> Dié konferensie, wat deur ''Pandit'' [[Jawaharlal Nehru]] gereël is, is deur Asiatiese lande en anti-koloniale bewegings bygewoon. Die verteenwoordiger van [[Brits-Indië]] se regering in Lhasa, Hugh Richardson, het die Tibettaanse Buitelandse Kantoor persoonlik oor die Indiese Raad van Wêreldsake se uitnodiging ingelig en hy het aanbeveel dat die konferensie ’n goeie geleentheid sou wees om Asië en die hele wêreld te laat weet dat Tibet ''de facto'' ’n onafhanklike land is.<ref>{{fr}} {{cite book |author=Claude Arpi |url=https://books.google.fr/books?id=nsIjCwAAQBAJ&pg=PA225&dq="Tibet,+le+pays+sacrifié"+Conférence+panasiatique&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwi91Ju21LfQAhXC2BoKHTg-C94Q6AEIHTAA#v=onepage&q="Tibet%2C%20le%20pays%20sacrifié"%20Conférence%20panasiatique&f=false |accessdate=3 Januarie 2019 |title=Tibet, le pays sacrifié |publisher=Bouquineo |year=2011 |pages=225}}</ref> Tydens die konferensie het die leiers van elkeen van die 32 delegasies op ’n baldakyn agter ’n bord met die naam en die vlag van die land sit en gesels.<ref>{{en}} {{cite web |title=Fifty Years Ago: The Asian Relations Conference |url=http://www.phayul.com/news/article.aspx?id=16010 |publisher=Phayul |author=Claude Arpi |accessdate=1 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401175405/http://www.phayul.com/news/article.aspx?id=16010 |archive-date=1 April 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Amerikaanse historikus A. Tom Grunfeld het geween dat die konferensie nie regeringsgeborg was nie, waarvolgens Tibet se teenwoordigheid en sy vlag “geen diplomatiese betekenis” gehad het nie en het bygevoeg dat die vlag verwyder is nadat afgevaardigdes van die [[Republiek China]] hul protest aangeteken het by die konferensie-organiseerders, wat daarna ’n verklaring deur Jawaharlal Nehru uitgereik het, waarvolgens hy die Tibettaanse verteenwoordigers “in ’n persoonlike hoedanigheid” uitgenooi het.<ref>{{en}} {{cite book |author=A. Tom Grunfeld |title=The Making of Modern Tibet |page=78 |year=1996}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=John W. Garver |title=Protracted Contest: Sino-Indian Rivalry in the Twentieth Century |publisher=University of Washington Press |year=2001 |page=44}}</ref> ’n Tibettaanse afgevaardigde wat die konferensie bygewoon het, meen egter dat sulks nie gebeur het nie en die enigste bekende prente van die konferensie toon die vlag saam met al die ander vlae van die deelnemende lande.<ref>{{en}} {{cite book |author=Tenzin Thondup Sampho |title=The Violent Waves of My Life (In Tibetan) metse balap trukpo |date=1987 |publisher=selfgepubliseer |location=Dehradun}}</ref>
Ná die [[Volksbevrydingsleër]] se inval in Tibet en die ondertekening van die 17-punte-ooreenkoms is die vlag van Tibet gedurende die 1950’s onder die nuutgestigte [[Volksrepubliek China]] aanhou gebruik, hoewel sy status onduidelik was. Baie in die [[Kommunistiese Party van China]] was van mening dat die vlag vir [[separatisme]] gestaan het, terwyl die destydse Tibettaanse plaaslike regering beweer het dat die vlag ’n weermagvlag was (die Tibettaanse leër het parallel tot die [[Volksbevrydingsleër]] se infanterie voortbestaan) en nie ’n nasionale vlag is nie. Phuntso Wangye beweer dat [[Mao Zedong]] die vlagsaak in 1955 met die [[Tenzin Gyatso|14de Dalai Lama]] bespreek het. Volgens sy storie het Mao vir die Dalai Lama gesê dat [[Zhang Jingwu]], [[Zhang Guohua]] en [[Fan Ming]] hom ingelig het dat Tibet wel oor ’n “nasionale vlag” beskik. Die Dalai Lama het toe geantwoord dat Tibet ’n weermagvlag het, waarop Mao na bewering gesê het “jy mag jou nasionale vlag behou”. Daar is egter geen amptelike erkenning van dié gesprek deur die Chinese regering nie.<ref name="tibflag" />
Die 1956-weergawe van ''The Flags of the World'' deur Gresham Carr sê: “Daar is weinig oor die vlag van Tibet bekend met amper min bekende beskrywings” op bladsy 213 en die teenoorstellende bladsy 229, die vlagprentjie lui: “Tibet : Nasionale vlag”.<ref>{{en}} {{cite book |title=Flags of the World |publisher=Frederick Warne & Co. |year=1956 |editor=Gresham Carr |location=Londen |pages=213 en 226}}</ref> Voor 1959 is die vlag internasionaal in naslaanboeke en deur buitelandse regerings steeds erken as ’n nasionale vlag. Tydens die Dalai Lama se 1956-besoek aan die buurland [[Sikkim|Koninkryk Sikkim]] het die regering van Sikkim die Tibettaanse vlag gehys om hom te groet. Die vlag is op historiese beeldmateriaal sigbaar aan dieselfde vlagpaal met die vlag van Sikkim by die [[Chogyal]] se [[Tsuklakhang-paleis]] en op die Dalai Lama se motorstoet wat deur die koninklike familie van Sikkim voorsien is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.tibetanreview.net/recognizing-the-snow-lion-new-examples-of-international-awareness-of-tibets-national-flag/ |title=Recognizing the Snow Lion: New Examples of International Awareness of Tibet's National Flag |publisher=The Tibetan Review |author=Nick Gulotta |date=8 Maart 2021 |accessdate=10 Maart 2021}}</ref>
Volgens die Amerikaanse antropoloog [[Melvyn Goldstein]] sou min Tibettane in Tibet die vlag van Tibet geken het, aangesien dit deur die weermag gebruik is, waarvolgens hulle tydens protes teen die Chinese regering eerder die vlag van [[Chushi Gangdruk]] sou gebruik.<ref name="Goldstein 2009">{{en}} {{cite book |authors=Melvyn C. Goldstein, Ben Jiao, Lhundrup Tanzen |title=On the Cultural Revolution in Tibet: The Nyemo Incident of 1969 |publisher=University of California Press |year=2009 |page=209}}</ref> Die Tibettaanse historikus Jamyang Norbu het dié bewering ontken met verwysing na voorvalle van die Tibettaanse publiek se agting vir die vlag as hul nasionale simbool.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.jamyangnorbu.com/blog/2015/02/12/freedom-wind-freedom-song-1/ |title=Freedom Wind, Freedom Song |publisher=Shadow Tibet |author=Jamyang Norbu |date=12 Februarie 2015 |accessdate=10 Maart 2021}}</ref>
=== Vorige vlae ===
<center><gallery align="center" widths="150">
Lêer:Flag of Tibet (1916-1951).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Tibet, 1916 tot 1951
Lêer:Flag of Tibet 1920-1925.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Tibet, 1920 tot 1925<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fotw.info/flags/xt-1920.html |title=Tibet 1920–c. 1925 |publisher=Flags of the World |accessdate=14 April 2026}}</ref>
Lêer:Flag of Tibet (1956-1965).svg|{{FIAV|historical}} Vlag van Tibet onder Chinese besetting, 1956 tot 1965
</gallery></center>
=== Ander vlae ===
<center><gallery align="center" widths="150">
Lêer:Flag of the National Democratic Party of Tibet.svg| Vlag van die Nasionale Demokratiese Party van Tibet
</gallery></center>
== Onafhanklikheidssimbool ==
Ná die Tibettaanse opstand van 1959 het die [[Tenzin Gyatso|14de Dalai Lama]] sy amp as goewerneur van Tibet laat vaar, die 17-punte-ooreenkoms met die Volksrepubliek China veroordeel en die Sentrale Tibettaanse Administrasie in Indiese ballingskap opgerig. As deel van sy projek om pan-Tibettaanse nasionalisme in te span (van al die [[Tibettane]] en nie net dié in sy vorige gebied van die Outonome Gewes Tibet nie) het hy nasionale simbole soos die [[Lhasa]]-[[dialek]] van Tibettaans, ’n Tibettaanse volkslied en die nasionale vlag gestandaardiseer en goedgekeur.<ref name="French">{{en}} {{cite book |author=Patrick French |title=Tibet, Tibet |publisher=Random House |year=2009 |pages=24, 230}}</ref> Die vlag is weens die teenwoordigheid van die twee sneeuleeus algemeen bekend as die “sneeuleeuvlag”.<ref name=":1">{{en}} {{cite book |author=Lama Jabb |title=Oral and Literary Continuities in Modern Tibetan Literature: The Inescapable Nation |date=10 Junie 2015 |publisher=Lexington Books |isbn=978-1-4985-0334-1 |page=35 |url=https://books.google.com/books?id=qMPyCQAAQBAJ&pg=PA35}}</ref> Die vlag is goedgekeur as ’n simbool van die [[Tibettaanse onafhanklikheidsbeweging]] en word derhalwe die “Vrye Tibet vlag”.<ref name="mic">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7370903.stm |title='Free Tibet' flags made in China |publisher=[[BBC]] |accessdate=13 April 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article5633085.ece |title=Five pro-Tibet demonstrators arrested in clash outside Chinese embass |publisher=The Sunday Times |author=Helen Nugent |date=1 Februarie 2009 |accessdate=16 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629114956/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article5633085.ece |archive-date=29 Junie 2011 |url-status=dead}}</ref> As gevolg van sy gebruik deur die [[diaspora]] en internasionale betogers het dit bekendheid verwerf en word tydens die Tibettaanse publiek se proteste gebruik.<ref name="French" /> Die vlag is in die Volksrepubliek China verban.<ref name=":1" /><ref name="mic" /> In teenstelling met die Kommunistiese Volksrepubliek China word die vlag van Tibet in die [[Republiek China]] op [[Taiwan (eiland)|Taiwan]] gereeld vertoon, veral tydens die jaarlikse optogte ter herinnering aan die Tibettaanse opstand in Maart 1959.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thetibetpost.com/news/international/2025-cycling-for-a-free-tibet-kicks-off-in-taiwan-and-calls-for-freedom-in-tibet |title=2025 Cycling for a Free Tibet kicks off in Taiwan and calls for freedom in Tibet |publisher=The Tibet Post |author=Tenzin Lhadon |date=5 Februarie 2025 |accessdate=14 April 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://focustaiwan.tw/cross-strait/202603070010 |title=Annual Taipei march marks Tibetan uprising, warns Taiwan of China threat |publisher=Focus Taiwan |date=7 Maart 2026 |accessdate=14 April 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rfa.org/english/news/china/uprising-03112019105238.html |title=Hundreds of Tibetans Mark Uprising Anniversary in Taiwan Amid Warnings |publisher=Radio Free Asia |date=11 Maart 2019 |accessdate=14 April 2026}}</ref>
Veral tydens die 2008-opstand in Tibet is wêreldwyd optogte ter ondersteuning van Tibet gehou, waartydens ook die vlag van Tibet geswaai is. Dit het ook gepaard gegaan met protesoptogte teen die [[Olimpiese Somerspele 2008]], ook tydens die fakkelloop dwarsdeur ander lande.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7334545.stm |title=Protests cut short Olympic relay |publisher=[[BBC]] |date=7 April 2008 |accessdate=14 April 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.france24.com/en/20080406-scuffles-disrupt-olympic-torch-relay-london-2008-olympics |title=Scuffles disrupt Olympic torch relay in London |publisher=France24 |date=6 April 2008 |accessdate=14 April 2026}}</ref>
<center><gallery perrow="8" heights="180" widths="180">
Lêer:14th Dalai Lama.jpg|Die [[Tenzin Gyatso|14de Dalai Lama]] voor ’n Tibettaanse vlag in 1994
Lêer:Pro-Tibet protest in Pokhara, Nepal - 20080317.jpg|Pro-Tibettaanse optog in [[Nepal]] in 2008
Lêer:Hsiao Bi-khim.jpg|Hsiao Bi-khim, ’n Taiwanese politikus van die Demokratiese Progressiewe Party, dra die vlag tydens ’n Vrye Tibet-demonstrasie in 2008
Lêer:Olympic Torch Relay London 2008 protestors.jpg|duimnael|Pro-Tibettaanse protes tydens die [[Olimpiese Somerspele 2008]]-fakkelloop in Londen
Lêer:Tibet lliure!!!!.jpg|Tibettaanse vlag op gesigte van Tibettaanse jeugdiges in Maart 2008
Lêer:2008 Duke University Student Grace Wang Qianyuan Explains Idea of Free Tibet in Public 美國杜克大學女學生王千源在西藏-圖博雪山獅子旗與公眾前闡釋自由西藏-圖博理念.jpg|Die Duke Universiteit-student Grace Wang Qianyuan tydens haar toespraak oor ’n Vrye Tibet in April 2008.
Lêer:喇嘛與臺灣人為爭自由圖博 (西藏) 而祈禱 Tibetan Buddhism Lama and Taiwanese pray for a Free Tibet in Taipei, TAIWAN.jpg|Boeddhistiese monnike in [[Taipei]] in die [[Republiek China]] bid vir Tibet
Lêer:Die Schweiz für Tibet - Tibet für die Welt - GSTF Solidaritätskundgebung am 10 April 2010 in Zürich IMG 5703.JPG|Die 14de Dalai Lama met die Tibettaanse vlag in [[Zürich]], [[Switserland]], op 10 April 2010
Lêer:Die Schweiz für Tibet - Tibet für die Welt - GSTF Solidaritätskundgebung am 10 April 2010 in Zürich IMG 5656.JPG|Betoging ter ondersteuning van Tibet tydens die 14de Dalai Lama se optrede in Zürich
Lêer:Flaga tybetu na maratonu (8742115792).jpg|’n Tibettaanse vlag by die Cracovia-maraton in 2013
Lêer:2016 Czech Demonstration Against Communist party China & its dictator in Prague with National Flags of TAIWAN & Tibet 反中示威與臺灣&圖博國旗在捷克.jpg|Die vlae van die [[Vlag van die Republiek China|Republiek China]] en Tibet tydens ’n optog teen die Kommunistiese regering in die Volksrepubliek China in [[Praag]], 2016
Lêer:2016 Czech Demonstration Against Communist party China and its dictator in Prague with National Flags of Tibet & East Turkestan 反中示威與圖博&東土耳其斯坦國旗在捷克.jpg|Die vlae van [[Vlag van Oos-Turkestan|Oos-Turkestan]] en Tibet tydens dieselfde 2016-optog
</gallery></center>
=== Vlagemoji ===
Die vlag van Tibet beskik nie oor sy eie vlag[[emoji]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.tibetflagemoji.com/|title=Tibetan Flag Emoji |publisher=Tibetan Flag Emoji |accessdate=19 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419073850/https://www.tibetflagemoji.com/ |archive-date=19 April 2021 |url-status=dead}}</ref> Tibettaanse aktiviste het in 2019 onsuksesvol ’n petisie ingedien by die [[Unicode-konsortium]] oor ’n Tibettaanse vlagemoji.<ref name="Wired">{{en}} {{cite web |url=https://www.wired.com/story/flag-emoji-politics-tibet-china/ |title=In Flying Flags, Emoji Become Political |publisher=Wired |author=Arielle Pardes |date=25 Oktober 2019 |accessdate=31 Mei 2021}}</ref> Volgens ''[[Wired]]'' beskik die [[Republiek China]], wat ook Chinese aansprake in die gesig staar, oor sy eie vlagemoji.<ref name="Wired" /> ''Wired'' het egter ook berig dat ’n Tibettaanse vlagemoji [[Pandora (mitologie)|Pandora se kissie]] kan oopmaak vir soortgelyke aansoeke deur ander onerkende lande en onafhanklikheidsbewegings.<ref name="Wired" />
== Omstredenheid ==
[[Lêer:Vienna 2012-05-26 - Europe for Tibet Solidarity Rally 164 Lobsang Sangay (cropped).jpg|duimnael|’n Sneeuleeuvlag op Lobsang Sangay se [[Manspak|pak]] tydens die Europa vir Tibet Solidariteit-saamtrek, [[Wene]], 2012]]
In 2012 is die Tibettaanse eerste minister Lobsang Sangay is met die vlag van Tibet in Ladakh, Indië, gefotografeer en die Kommunistiese Chinese regering het ’n verklaring gemaak: “Die Chinese media kritiseer ’n gerapporteerde beweging deur die Tibettaanse regering in ballingskap om ’n vlag, wat sy idee van ’n 'Tibettaanse nasionale vlag' uitbeeld, aan die kus van die Bangongmeer, in Indië bekend as die Pangongmeer, in Ladakh uit te rol.” Die Global Times van China is aangehaal dat “Nieu-Delhi openlik belowe het om enige anti-Chinese politieke aktiwiteite deur Tibettaanse uitgewekenes op Indiese gebied nie toelaat nie. Maar dit het die Tibet-vraag as ’n diplomatieke kaart in die hantering van [[Beijing]] lank gebruik.”<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatimes.com/news/india/unfurling-of-tibetan-flag-on-the-shores-of-ladakh-s-pangong-lake-riles-up-protests-in-china-325530.html |title=Unfurling Of Tibetan Flag On The Shores Of Ladakh's Pangong Lake Riles Up Protests In China |publisher=India Times |author=Saibal Dasgupta |date=10 Julie 2017 |accessdate=25 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171125224322/https://www.indiatimes.com/news/india/unfurling-of-tibetan-flag-on-the-shores-of-ladakh-s-pangong-lake-riles-up-protests-in-china-325530.html |archive-date=25 November 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
== Sien ook ==
{{Portaal|Vlae en wapens|En-wikipedia arms 8-full.svg}}
* [[Vlag van Hongkong]]
* [[Vlag van Macau]]
* [[Vlag van Oos-Turkestan]]
* [[Vlag van die Republiek China]]
* [[Vlag van die Volksrepubliek China]]
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Flags of Tibet|Vlae van Tibet}}
* {{en}} [https://www.fotw.info/flags/xt.html Tibet] by ''Flags of the World''
* {{en}} {{cite web |url=https://tibet.net/about-tibet/the-tibetan-national-flag/ |title=The Tibetan National Flag |publisher=Sentrale Tibettaanse Administrasie |accessdate=14 April 2026}}
* {{it}} {{cite web |url=https://rbvex.it/asiapag/tibet.html |title=Tibet e Formosa |publisher=Flags: Past and Present |author=Roberto Breschi |accessdate=14 April 2026}}
{{Asiëvlae}}
{{Normdata}}
{{en-vertaal|Flag of Tibet}}
[[Kategorie:Nasionale vlae|Tibet]]
[[Kategorie:Tibet]]
[[Kategorie:Vlae van China|Tibet]]
g8nf3zjnojci5l8t79f9bopgc4ivqas
Felecia Angelle
0
217590
2910659
2766048
2026-06-11T01:36:21Z
PaulLim11
201647
Image
2910659
wikitext
text/x-wiki
{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Akteur
| Naam = Felecia Angelle
| Beeld = Felecia Angelle GalaxyCon Nashville 052026-7.jpg
| Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks -->
| Beeldonderskrif = Felecia Angelle in 2026
| Geboortenaam = Felecia Suzanne Angelle
| Alias =
| Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1986|7|27}}
| Geboorteplek = Lafayette, [[Louisiana]], [[Verenigde State]]
| Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum =
| Sterfplek =
| Ouers =
| Lewensmaat =
| Kinders =
| Skool =
| Universiteit =
| Beroep = Stemaktrise
| Aktiewe jare = 2012–[[hede]]
| Noemenswaardige rolprente =
| Webwerf =
| IMDb = 5993940
| Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges -->
}}
'''Felecia Suzanne Angelle''' (gebore 27 Julie 1986) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] stemaktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent ''Escaflowne: The Movie'' (2000) en in die televisiereekse ''Danganronpa 3: The End of Hope's Peak Academy - Future Arc'' (2016) en ''Danganronpa 3: The End of Hope's Peak Academy - Hope Arc'' (2016).
== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 2000: ''Escaflowne: The Movie''
* 2009: ''One Piece: Strong World''
* 2015: ''The Boy and the Beast''
* 2016: ''Kantai Collection: KanColle Movie''
=== Televisiereekse ===
* 2011: ''Ben-To''
* 2012: ''Code: Breaker''
* 2012: ''Hyouka''
* 2013: ''Senran Kagura: Ninja Flash!''
* 2013: ''The Devil Is a Part-Timer!''
* 2013: ''Danganronpa: The Animation''
* 2014: ''Daimidaler: Prince vs Penguin Empire''
* 2015: ''Seraph of the End''
* 2015: ''Overlord''
* 2015: ''Bikini Warriors''
* 2015: ''Escape Pod''
* 2016: ''Danganronpa 3: The End of Hope's Peak Academy - Future Arc''
* 2016: ''Danganronpa 3: The End of Hope's Peak Academy - Hope Arc''
* 2016: ''Pandora in the Crimson Shell: Ghost Urn''
* 2016: ''Tales of Zestiria the X''
* 2017: ''Chaos;Child''
* 2017: ''Anime-Gataris''
* 2018: ''Harukana Receive''
== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|5993940|Felecia Angelle}}
* {{Twitter|feleciaangelle|Felecia Angelle}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Angelle, Felecia}}
[[Kategorie:Geboortes in 1986]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
bvgnj3m2e9ga3q11euy5u7ol285e3s3
Christenskap in Suid-Afrika
0
220381
2910703
2854596
2026-06-11T07:49:49Z
AFM
21229
/* Kaapprovinsie */
2910703
wikitext
text/x-wiki
Reeds met die volksplanting in 1652 is die [[Christendom|Christelike]] grondslag van die land daargestel en die [[Nederduitse Hervormde Kerk]] word as die oudste bestaande kerk in die land beskou. Die [[Kaapkolonie|Kaapse]] gemeente het gegroei en baie gou is daar ook ander gemeentes gestig, en namate die binneland al hoe verder verken is, het meer gemeentes tot stand gekom. Nadat die boere onder die Engelse weg getrek het - het die Kapenaars wat agter gebly het die Nederduits Gereformeerde Kerk gestig. Later na vrede in die ou Transvaal het die twee kerke besluit om saam te smelt. Al die eiendomme was toe na die Nederduits Gereformeerde Kerk toe oorgedra. Kort hierna het die Kaapse devisie besluit om nie voort te gaan met die ooreenkoms nie. Die Nederduits Gereformeerde het die eiendomme behou maar die Boere in Transvaal het terug geval na die Nederduits Hervormde Kerk.
Vandag is die Nederduitse Gereformeerde Kerk sowel as die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde]] en die [[Nederduitsch Hervormde Kerk]], wat later tot stand gekom het, selfstandige kerke.
Ander godsdiensgroepe het ook na Suid-Afrika gekom, soos die [[Lutheranisme|Lutherse Kerk]], die [[Anglikaanse Kerk van Suider-Afrika|Anglikaanse]], die Presbiteriaanse Kerk, die Metodiste- en [[Rooms-Katolieke Kerk]], terwyl die [[Apostoliese Geloofsending]] ook later tot stand gekom het. Vandag is hulle almal erkende '''kerke in Suid-Afrika'''. Meer kerklike vryheid en selfstandigheid was vervat in De Mist se nuwe kerkorde van 1804 sodat die staat en ander moederkerke uit die buiteland hulle al hoe minder kon inmeng. [[Sendeling|Sendingwerk]] het in al hierdie kerke 'n baie belangrike rol gespeel en daar is heelparty sendingstasies oor die hele land opgerig. Talle kerkgeboue is opgerig en sommige van hierdie geboue, wat 'n belangrike rol gespeel het in die [[geskiedenis van Suid-Afrika]], is vandag [[Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap|nasionale gedenkwaardighede]].
== Nederduitse Gereformeerde Kerk ==
{{Hoofartikel|Nederduitse Gereformeerde Kerk}}
Die naam Gereformeerd is tot in 1842 algemeen gebruik, toe die naam van die kerk amptelik vasgestel is as die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk van Suid-Afrika]]. Vandag is die Nederduitse Gereformeerde Kerk groter as die twee ander [[Afrikaans]]e gereformeerde kerke in die land, naamlik die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] en die [[Nederduitsch Hervormde Kerk]].
=== Historiese ontwikkeling ===
Daar word algemeen in die Nederduitse Gereformeerde Kerk aanvaar dat die kerk sedert die volksplanting van [[Jan van Riebeeck]] op 6 April 1652 bestaan. Die eerste kerkdienste is deur die [[sieketrooster]], Willem Wijlant, waargeneem. Die dienste is eers in ’n huis en later in die Fort gehou en besoekende predikante het die amptelike [[Sakramentbediening]] soos die Doop en die [[Nagmaal]] waargeneem. Hierdie reëling het ongeveer 13 jaar gegeld, totdat ds. [[Joan van Arckel|Johan van Arckel]] op 18 Augustus 1665 hier voet aan wal gesit het as die eerste permanente predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk.
[[Lêer:NG kerk Stellenbosch na 1814.jpg|duimnael|regs|200px|[[NG gemeente Stellenbosch|Stellenbosch se tweede kerk]], wat in 1862 en '63 vergroot is tot die huidige gebou]]
Sy aankoms word beskou as die amptelike totstandkoming van die oudste Nederduitse Gereformeerde gemeente in [[Suid-Afrika]]. Hy het die gemeentelike werksaamhede georganiseer, doop- en lidmaatregisters ingestel, 'n kerkraad laat kies en notules van kerkvergaderings gehou. Die lidmaattal van die Kaapse nedersetting het so toegeneem dat nog gemeentes mettertyd gestig is. Die tweede gemeente het in 1686 op Stellenbosch tot stand gekom. Die sieketrooster, [[Sybrand Mankadan]], het die dienste en ander gemeentelike pligte waargeneem.
Die gereformeerde karakter van die kerk in die Kaap is verder versterk deur die koms van die [[Franse Hugenote]] in 1688. Hierna het die gemeentes [[Paarl]] (1691), [[Roodezand]] (Tulbagh, 1743) en Swartland ([[Malmesbury, Wes-Kaap|Malmesbury]], 1745) tot stand gekom. Hierdie 5 gemeentes het in 1745 op 'n voorstel van die kerkraad van [[Stellenbosch]] 'n gekombineerde vergadering gehou. Dit is egter deur die kerkbestuur van Amsterdam verbied omdat die gemeentes nog onder hulle gesag was. Die Kerk het verder gebuk gegaan onder inmenging deur die staat.
Hierdie houding sou egter later verander en die Kerk kon toe sy eie sake begin reël. Ander gemeentes wat in die 18e eeu gestig is, was [[Graaff-Reinet]] (in 1792) en [[Swellendam]] (in 1798). Die politieke toestande van daardie tyd het die geestelike lewe in die gemeentes baie nadelig geraak. Wat die [[Kerk (organisasie)|kerkorganisasie]] betref, was dit aanvanklik gegrond op die Hollandse patroon. Twee eredienste is gewoonlik op Sondae gehou, met 'n biduur gedurende die week.
Die [[Heidelbergse Kategismus]] was ’n belangrike leerboek vir godsdienstige onderrig op skool en in die kategese. Nadat De Mist in 1804 'n nuwe Kerkorde daargestel het, waarin beloftes vir groter kerklike vryheid en selfstandigheid vervat was, is die eerste selfstandige sinode van die Kaap in 1824 gehou. Tydens hierdie sinodesitting is daar besluit om ’n [[Teologiese Kweekskool (Stellenbosch)|Teologiese Kweekskool op Stellenbosch]] te stig, wat wel op 1 November 1858 tot stand gekom het. Die regering het egter steeds seggenskap gehad in die besluitneming van die sinode aangesien alle besluite eers vir goedkeuring aan die goewerneur voorgelê moes word. Die sinodesitting van 1862 het ’n groot opskudding veroorsaak toe ingevolge 'n Hooggeregshofbevel bepaal is dat predikante en ouderlinge noord van die [[Oranjerivier]] nie na die sinode kon terugkeer nie. Deur middel van die [[Groot Trek]] is die godsdiens, wat 'n belangrike plek ingeneem het, saam na die binneland ingedra.
Die sakramente is gereeld deur die sendelinge van die Wesleyaanse Kerk, naamlik eerw. [[Erasmus Smit|Smit]], [[Gerrit Maritz]] se swaer, en die Amerikaanse sendeling, ds. [[Daniel Lindley]], bedien. Die oudste gemeente wat noord van die Oranjerivier gestig is, was [[Pietermaritzburg]] (1839). [[Winburg]], wat op 31 Maart 1842 tot stand gekom het, is die oudste gemeente in die [[Oranje-Vrystaat]] en hierdie datum word ook as die amptelike stigtingsdatum van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Vrystaat beskou. Die Nederduitse Gereformeerde gemeente Potchefstroom, wat ook in 1842 tot stand gekom het, is die oudste Nederduitse Gereformeerde gemeente in Transvaal. Albei hierdie gemeentes is deur ds. Lindley gestig.
Die gemeentes noord van die Oranjerivier is in 1850 deur die Kaapse Kerk in 'n Ring georganiseer, wat bekend gestaan het as die Ring van die Transgariep. Die 5 gemeentes noord van die Oranjerivier was Pietermaritzburg, [[Port Natal]] en Weenen aan die oostekant van die Drakensberge en Winburg en [[Potchefstroom]] aan die westekant. Onder die predikante wat die gemeentes noord van die Oranjerivier op 'n tydelike grondslag besoek het, was ds. [[A.A. Louw]], dr. [[Andrew Murray|A. Murray]] (jr.), dr. [[H.E. Faure]] en dr. [[W. Robertson]].
Nadat die Trekkers in 3 kerke verdeel het, het ds. [[Frans Lion Cachet]] hom veral daarvoor beywer om die Nederduitse Gereformeerde Kerk afsonderlik te organiseer. Hierdie ideaal is in Desember 1866 verwesenlik nadat die eerste afsonderlike sinode van die [[Oranje-Vrystaat]] in Mei die vorige jaar in Bloemfontein vergader het en die eerste selfstandige sinode van Natal 2 maande later in [[Pietermaritzburg]] gekonstitueer is. Verskeie pogings is aangewend om toenadering tussen die Nederduitse Gereformeerde Kerk en die Ned. Herv. Kerk te bewerkstellig.
Die sinodes van albei kerke het 'n kommissie, elk bestaande uit 7 lede, benoem om oor die saak te beraadslaag en op grond van hul pogings het die 2 kerke in 1885 saamgesmelt. Die Verenigde Kerk het sy eerste vergadering op 7 Desember 1885 gehou. Daar is voorlopig besluit om die kerk die Nederduits Hervormde of Gereformeerde Kerk te noem en die naam is in 1889 finaal aanvaar. Daar was egter 'n aantal ontevredenes in die gemeentes [[Pretoria]], [[Standerton]] en Middelburg. Hulle het die vereniging van die 2 kerke verwerp en ds. [[M.J. Goddefroy]] beroep.
Die ontevrede lidmate van die gemeentes [[Rustenburg]] en [[Zeerust]] het in 1891 ds. J. Van Selkum beroep. Intussen het ’n groep ontevrede manslidmate ’n Prokurasiekommissie in die lewe geroep om op die kwessie van die transportering van kerklike eiendomme in te gaan. Die Verenigde Kerk het voortgegaan om die kerkgeboue van die Ned. Herv. Kerk te gebruik, totdat die ontevredenes saamgekom en 'n nuwe Ned. Herv. Kerk gestig het. In 1905 het die kommissies van die 4 afsonderlike Nederduitse Gereformeerde Kerke, naamlik Kaapland, Natal, die Oranje-Vrystaat en Transvaal, op [[Colesberg]] vergader ten einde nouer samewerking te bewerkstellig. Elke provinsie se Nederduitse Gereformeerde Kerk het egter sy eie onafhanklikheid behou. Soortgelyke Nederduitse Gereformeerde kerke is later in [[Namibië]] en Sentraal-Afrika gestig. Die Verenigde Kerk het in 1957 besluit om weer die naam van die Nederduitse Gereformeerde Kerk van [[Transvaal]] aan te neem. [[Ordonnansie 7]] van 1842, wat verhinder het dat predikante en ouderlinge buite die politieke grense van die [[Kaapkolonie]] wettige lede van die sinode kon wees, is eers 'n eeu later herroep. In 1962 is die Algemene Sinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk van Suid-Afrika gestig.
[[Die Algemene Sinode]], wat verantwoordelik is vir die bepaling van die algemene beleid van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika, is saamgestel uit 11 streeksinodes. Intussen het die Nederduitse Gereformeerde Kerk sy invloed op 'n wye verskeidenheid van terreine in die samelewing laat geld. Die Kerk het byvoorbeeld ’n belangrike rol gespeel in die onderwys, welsyn, sending en so meer. Teologiese fakulteite, waar predikante hul opleiding ontvang, is die Kweekskool van Stellenbosch, die Teologiese Fakulteit aan die Universiteit van Pretoria en die Teologiese Fakulteit aan die [[Universiteit van die Oranje-Vrystaat]].
=== Sendingwerk ===
Die sendingaksie van die Nederduitse Gereformeerde Kerk word gewoonlik teruggevoer na 'n gebed van Jan van Riebeeck. Hoewel die Evangelie aan anderkleuriges verkondig is, was dit nooit ’n georganiseerde poging nie. Die gekerstende anderkleuriges is wel toegelaat om saam met die Blankes Nagmaal te gebruik en banke is spesiaal vir die doel in die kerke vir hulle afgesonder. Verskeie sendinggenootskappe is toegelaat om sendingwerk te doen. In 1799 het die Sendinggenootskap, wat 'n poging tot samewerking was tussen die Nederduitse Gereformeerde Kerk en die [[Londense Sendinggenootskap]], tot stand gekom.
In 1824 het die kerk op sy eerste sinode egter besluit om met sy eie sendingwerk onder anderkleuriges te begin en twee jaar later is ds. [[Leo Marquard]] as die eerste voltydse sendeling aangestel. Hierdie sendingaksie het voortgegaan tot met die sinode van 1857. Tydens hierdie sinodesitting is daar besluit om afsonderlike gemeentes en kerke vir die anderkleuriges te begin. In 1881 is daar ’n afsonderlike sendingkerk met 4 Kleurlinggemeentes gestig.
Hierdie gebruik is mettertyd algemeen aanvaar aangesien daar gemeen is dat anderkleuriges, veral die Swartmense met hul eie taal en kultuur, so die beste bearbei kon word. Die sendingwerk het so uitgebrei dat talle sendingkerke, later die dogterkerke, tot stand gekom het. Tans bestaan die volgende kerke vir anderkleuriges: die Sendingkerk in Suid-Afrika, die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Afrika, met 7 streeksinodes wat ’n algemene sinode vorm, en die Reformed Church in Africa. In al die dogterkerke word die werksaamhede op naastenby dieselfde grondslag onderneem as by die moederkerk. Sendingwerk is ook in die buiteland van stapel laat loop soos byvoorbeeld in Njassaland (tans [[Malawi]]), Noord-Nigerië (bekend as die Soedan-Sending), Kenia, Noordoos-Rhodesië (tans [[Zambië]]), Suid-Rhodesië (tans [[Zimbabwe]]), Mosambiek en Betsjoeanaland (tans [[Botswana]]).
== Gereformeerde Kerk ==
{{Hoof|Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika}}
=== Historiese ontwikkeling ===
Die Gereformeerde Kerk is op 11 Februarie 1859 gestig. In die advies wat die kerkraad van Cradock in 1833 van die Ring van Graaff-Reinet aangevra het oor lidmate wat geweier het om Evangeliese gesange tydens eredienste en bidure te sing, kan reeds iets van die toekomstige Gereformeerde Kerk gesien word. Op die eerste Algemene Kerkvergadering van Transvaal in 1853 is 'n versoek gerig dat die Evangeliese gesange uit die eredienste gelaat moes word.
Die saak is toe weer op die vergadering van Februarie 1855 bespreek en ʼn jaar later het ene [[P. Snyman]] 'n brief in die verband aan kommandant-generaal Pretorius gerig. Hy het in die brief beswaar gemaak teen die gesange asook teen die kerkregeringstelsel, wat hulle verhinder het om hul belydenis uit te leef. In November 1857 het die ontevredenes toestemming gekry om ʼn eie predikant te beroep. Intussen het 'n vooraanstaande politikus reeds in 1856 na Nederland geskryf met die doel om 'n konserwatiewe Gereformeerde predikant te werf. Ds. [[Dirk Postma]] is deur die Christelike Gereformeerde Kerk van Holland na Transvaal gestuur.
Op 'n Algemene Kerkvergadering op 11 Januarie 1859 het ds. Postma sy standpunt gestel oor die kerkregering en die sing van gesange, wat reeds deur die Nederduitse Gereformeerde Kerk verpligtend gemaak is. Toe daar op die vergadering besluit is om voort te gaan met die sing van die gesange, het ds. Postma en 15 ander persone, onder wie Paul Kruger, die latere president van Transvaal, weggebreek. Hulle het die eerste gemeente van die Gereformeerde Kerk in Transvaal op 10 Februarie 1859 op [[Rustenburg]] gestig.
'n Poging wat op aandrang van die regering aangewend is om die kerke te laat herenig, is 'n paar maande later sonder welslae laat vaar. Verskeie gemeentes is gestig, waarvan die eerstes die op [[Burgersdorp]] en Middelburg in die Kaapkolonie was. Die eerste voltydse predikant op Middelburg is in 1869 bevestig en daar is onmiddellik met die bou van 'n kerkgebou begin. Ds. Postma is deur [[J.J. Venter]] en 'n aantal ontevredenes in die Vrystaat gevra om hulle te help en die eerste gemeente is op 12 Mei 1859 op Reddersburg gestig. Die Gereformeerde Kerk het sy eerste sinode in Maart 1862 op [[Reddersburg]] gehou en in 1869 het ʼn [[Teologiese Skool Burgersdorp|Gereformeerde Kweekskool op Burgersdorp]] tot stand gekom. Tydens die sinode van 1904 is daar besluit om die [[Teologiese Skool Potchefstroom|kweekskool na Potchefstroom]] te verskuif, waar dit vandag 'n fakulteit is van die [[Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys]]. Predikante van die Gereformeerde Kerk wat 'n belangrike rol gespeel het, was di. Dirk Postma en Jan Lion Cachet.
Laasgenoemde het ds. Postma op Burgersdorp gehelp as predikant en was veral nou betrokke by die plaaslike sendingwerk. Hy het ook begin met 'n kerkblad vir die Gereformeerde Kerk, De Maandblad, wat in April 1873 vir die eerste keer verskyn het. Die blad is op 1 November 1903 vervang deur [[Die Kerkblad]]. Ds. [[Jan Lion Cachet]] het van 1875 die gemeentes [[Philipstown]] en [[Steynsburg]] bedien en hy het ook die Eerste Taalbeweging ten volle gesteun. Hy het later hoogleraar aan die [[Kweekskool]] op Potchefstroom geword. 'n Ander predikant wat op verskeie terreine, veral op die gebied van die letterkunde, ʼn belangrike rol gespeel het, was ds. [[Totius|J.D. du Toit]] (Totius). Hy het bekend geword as digter, Bybelvertaler en Psalmberymer. Die Gereformeerde Kerk oefen ʼn belangrike invloed uit op die samelewing en doen welsynwerk deur die diakonie. Vandag het die Gereformeerde Kerk wel ‘n aantal eie Skrifberymings.
=== Sendingwerk ===
Op sendinggebied is daar aanvanklik min of geen daadwerklike pogings aangewend. In 1883 is daar met sendingwerk onder die Kleurlinge by Venterstad begin. Die eerste Blanke sendeling het in die [[Soutpansberg]] gebied met sendingwerk begin. Verskeie gemeentes is gestig wat as gelyke en volwaardige kerke erken is. Die jong kerke word sover moontlik op etniese grondslag in sinodes ingedeel. Hierdie sinodes vorm saam 'n Algemene Sinode waarheen hulle eweveel afgevaardigdes stuur. Daar is 'n Nasionale Sinode vir Blankes, 'n Sinode vir Kleurlinge, die Sinode van die Middellande (Nguni- en Suid-Sotho-volke) en die Sinode van Soutpansberg (Bavenda, Tsonga en Noord-Sotho). Die predikante van die jong kerke word aan die [[Hammanskraalse Teologiese Skool]] opgelei en hul opleiding is dieselfde as die van Blanke predikante.
== Nederduitsch Hervormde Kerk ==
[[Beeld:Nagmaal op Potchefstroom in die 1880s met die kruiskerkie (1859) van die Nederduitsch Hervormde gemeente Potchefstroom.jpg|duimnael|regs|200px|Nagmaal op Potchefstroom in die 1880's. Die Hervormde kruiskerkie is op [[25 Februarie]] [[1866]] plegtig ingewy en is die oudste kerkgebou in Transvaal.]]
{{Hoof|Nederduitsch Hervormde Kerk}}
=== Historiese ontwikkeling ===
Verskeie gemeentes is deur die Voortrekkers in die Oranje-Vrystaat, Natal en Transvaal gestig. In 1853 het hulle hul eerste algemene vergadering gehou en verskeie predikante uit die suide is beroep, maar sonder welslae. Transvaal het in 1852 deur die [[Sandrivierkonvensie]] sy onafhanklikheid verkry, terwyl die Oranje-Vrystaat in 1854 ingevolge die Bloemfonteinkonvensie onafhanklik geword het. Terwyl die struwelinge tussen die Voortrekkergroepe voortgeduur het, het sommige lidmate kerklike onafhanklikheid van en ander inlywing by die Kaapse Kerk bepleit. Die Sinode van die Kaapkolonie het die versoek tot inlywing in Oktober 1852 goedgekeur, maar die sinode van die Transvaalse gemeentes het daarteen besluit.
Ds. [[Dirk van der Hoff]] het in die geskil 'n baie belangrike rol gespeel. Hy is deur die Transvaalse gemeentes versoek om as hul predikant na Transvaal te kom maar is aangesê om hom tot geen sinode te verbind nie. Tydens 'n krygsraadvergadering wat op 31 Mei 1853 deur kmdt.-genl. Pretorius belê is, is daar besluit om op 2 Augustus 'n algemene byeenkoms by [[Rustenburg]] te hou om kerksake te bespreek. Voorstelle van ds. Van der Hoff sou bespreek en wette vir die kerk opgestel word. Op 6 Junie is die eerste kerkvergadering gehou, en ds. Dirk van der Hoff wat teenwoordig was, is aangewys as predikant van die Ned. Herv. Kerk.
Daar is egter nie oor die inlywing by die Kaapse Kerk besluit nie, want daar is gemeen dat ander kerkrade eers geraadpleeg moet word. 'n Diaken, W. Badenhorst, wat 'n ondersteuner van die Nederduitse Gereformeerde Kerk en ten gunste van inlywing van die Transvaalse gemeentes by die Kaapse Kerk was, het die vergadering verlaat. Die vergadering kan gesien word as die eerste teken van 'n skeuring tussen die Nederduitse Gereformeerde Kerk en die Ned. Herv. Kerk. Een van die belangrikste redes waarom daar besluit is om 'n eie kerk te stig, was die vrees vir die Britse invloed. Die Hervormde Kerk, soos die Transvaalse Kerk na 1859 genoem is, het in 1860 'n onafhanklike kerk geword.
Dit was ook die [[Staatskerk]] en het dit tot in 1886 gebly. Daar het dus 2 onafhanklike kerke langs mekaar bestaan en later sou ook die naam 'n strydpunt tussen hulle word. Die Ned. Herv. Kerk het intussen gegroei en in 1917 het die kerk sy eie teologiese opleiding aan die Universiteit van Pretoria ingestel. Die kerk se werksaamhede het ook op die breër terrein van die samelewing uitgebrei.
=== Sendingwerk ===
Die Ned. Herv. Kerk het sy eie sendingaksie in 1928 in die [[Ixopo]]-distrik onder die Zoeloes begin. Die sendinggenootskap wat hierdie taak verrig het, het egter in 1949 ontbind en die kerk het toe self die sendingwerk behartig. Uit hierdie arbeid het 'n onafhanklike Swart kerk, die Hervormde Swart Kerk, tot stand gekom. Die Ned. Herv. Kerk behartig self die opleiding van sy Swart predikante en evangeliste in sy Fakulteit van Godgeleerdheid aan die [[Universiteit van die Noorde]]. Die Swart Kerk het, ook gegroei tot 'n sterk kerk wat sy invloed op verskeie terreine laat geld.
== Lutherse Kerke ==
=== Historiese ontwikkeling ===
Die eerste Lutherse gemeente is in 1870 in Kaapstad gestig. Die getal Duitssprekendes het mettertyd toegeneem, sodat daar later meer Lutherse gemeentes tot stand gekom het. Verskeie sinodes is gestig om die werksaamhede van die kerk op verskeie terreine te onderneem, soos byvoorbeeld onder die jeug, sendingwerk, godsdiensonderrig, die versorging van bejaardes en die opleiding van predikante. Daar was ook Lutherane van Skandinawiese afkoms, wat hul eie gemeentes gestig het.
As gevolg van die werk van die sendinggenootskappe is daar ook Lutherse gemeentes onder die Kleurlinge, Indiërs en Swartmense. Laasgenoemde het later onafhanklik geword en saamgesmelt, sodat daar verskeie Swart kerke tot stand gekom het. In 1952 het 'n Federale Raad van Lutherse Kerke tot stand gekom, wat in 1966 gereorganiseer is om die Federasie van Evangelies Lutherse Kerke in Suider-Afrika te vorm. Sewe sendinggenootskappe het hulle later aan die Federasie onttrek. Vier van die 13 lidkerke, naamlik die Evangelies-Lutherse Kerke, Suidoos, Transvaal, Tswana en Kaap-Oranje, het op 18 Desember 1975 saamgesmelt en 'n enkele kerk gestig. Dit word die Evangelies Lutherse Kerk in Suider-Afrika genoem. Ander Lutherse kerke en gemeentes is die Noorweegse Lutherse gemeentes in [[Durban]] en die Evangelies-Lutherse Indiërgemeentes. Daar is egter nog ander Lutherse liggame wat nie tot die Federasie van Evangelies-Lutherse Kerke in Suider-Afrika behoort nie. Die Federasie hanteer sake van algemene belang en bevorder die wedersydse begrip met die oog op die stigting van een Lutherse kerk in Suider-Afrika.
=== Sendingwerk ===
Die Lutherse Kerk het 'n baie belangrike bydrae gelewer op die gebied van die sending in Suid-Afrika. Die bekendste sendeling was Georg Schmidt, wat reeds in 1737 by Genadendal sendingwerk onder die Khoi gedoen het. Die Amerikaanse Lutherse Sending, die Noorweegse, die Finse, die Berlynse en die Rynse Sendinggenootskappe het later gevolg. Ander sendinggenootskappe was die Hermannsburgse en die Sweedse en Vrye Evangelies Lutherse Kerksending. Die predikante van die Lutherse kerke word opgelei aan hul teologiese inrigtings by Marang, Rustenburg, Edendale, Pietermaritzburg, die Universiteit van Natal en Umpumulu, Natal, asook in Wes-Duitsland.
==Church of England in South Africa==
[[File:Charles Michell04.jpg|duimnael|regs|200px|Die Anglikaanse kapel in Rondebosch wat in 1834 deur sir [[Benjamin D'Urban]] geopen is.]]
=== Historiese ontwikkeling ===
Die kerk, ook bekend as die Anglikaanse Kerk, is die oudste Engelse kerk in Suid-Afrika. Die eerste diens is op 20 April 1749 in Kaapstad gehou, en na die tweede Britse besetting is die kerkdienste op 'n gereelde grondslag gehou.
[[Jacob Abraham de Mist|De Mist]] het 'n meer genaakbare beleid met betrekking tot die kerke gehad en tydens sy bewind is daar ook voorsiening gemaak vir die Lutherse, Anglikaanse en ander kerke. Die Church of England in South Africa het goeie samewerking met die Nederduitse Gereformeerde Kerk gehandhaaf en die Anglikaanse Kerk het byna 27 jaar lank eredienste in die Groote Kerk in Kaapstad gehou. Ná 1814 het die Anglikaanse geestelikes meer vryhede gehad. Veral genl. [[David Baird]] het hierin ʼn groot rol gespeel en die kerk is selfs toegelaat om [[gebooie]] af te lees en huwelike te voltrek. Met die koms van die [[1820-Setlaars|Britse setlaars]] in 1820 het die getal Anglikaanse lidmate toegeneem en in 1830 het die Kerk die amptelike kerk van die Kolonie geword.
In 1832 was daar reeds 6 gemeentes met 6 geestelikes en die St. George-katedraal is in 1834 ingewy. Dertien jaar later is [[Robert Graves|Robert Gray]] as die eerste biskop van die Church of England in South Africa aangewys. In 1853 is biskoppe [[J.W. Colenso]] en [[John Armstrong]] aangewys vir onderskeidelik [[Natal (kolonie)|Natal]] en [[Grahamstad]]. Biskop Gray, wat 'n ondersteuner was van 'n beweging wat in leerstelling en aanbidding die Hervormingskikking verwerp en na Rome geneig het, was vasbeslote om die Church of England in South Africa dienooreenkomstig te oriënteer.
Dit sou die kerk vrymaak van die invloed van die Hervorming en die kerk sou deur biskoppe beheer word. As uitvloeisel hiervan het die Church of the Province of South Africa in 1870 tot stand gekom en het sedertdien naas die kleiner Church of England in South Africa bestaan. Die 2 kerke word dikwels met mekaar verwar. Daar was talle geskille tussen die 2 kerke, wat tussen 1863 en 1882 5 keer in regsgedinge geëindig het. Mettertyd het die meeste gemeentes onder volgehoue druk die kerkreëls en grondwet van die Church of the Province onderskryf.
Die grootste deel van die Church of England se bates is in 1910 aan die Church of the Province oorgedra. In 1938 het die Church of England in South Africa 'n federale grondwet aanvaar. Sedert die verkiesing van hoogeerwaarde G.F.B. Morris in 1955 tot biskop in Suid-Afrika, het die Kerk sy werk aansienlik uitgebrei. Daar is vandag 3 biskoppe. Die kerk het steeds aandag gegee aan sending en het gebly by sy Protestants-Hervormde leerstellings. 'n Algemene Sinode vergader elke jaar, waarin ook die Swart kerk, met sy eie huishoudelike reëls en wette, verteenwoordig is.
=== Sendingwerk ===
Die Anglikaanse Kerk het reeds deur die Londense Sendinggenootskap 'n groot rol gespeel in die geskiedenis van Suid-Afrika. Die [[Londense Sendinggenootskap]] is in 1795 gestig en het 4 jaar later sy eerste sendeling, dr. [[J.T. van der Kemp]], na die Kaap gestuur. Hy het met sy sendingwerk onder die mense van opperhoof Gaika aan die Oosgrens begin, maar nie veel welslae behaal nie en het na Graaff-Reinet vertrek om onder die Khoi te werk. Hierin is hy bygestaan deur eerw. J. Read.
Die sendinggenootskap het na 'n terrein naby Port Elizabeth verskuif, maar die Genootskap se werk is na die vertrek van die Britse troepe gestaak. Die Genootskap het sy werk na die aankoms van goew. [[Jan Willem Janssens]] en komm.-genl. [[Jacob Abraham de Mist|J.A. de Mist]] hervat en dieper die binneland ingetrek na [[Bethelsdorp]]. Na die dood van dr. [[Johannes Theodorus van der Kemp|Van der Kemp]] het [[John Campbell]] die eerste predikant geword. Hierdie sendingstasie kon homself nooit onderhou nie en in 1820 is dr. [[John Philip]] aangestel om die werk van die Genootskap te beheer. Hulle het egter ook verder noordwaarts sendingwerk gedoen, maar die Genootskap het nie 'n goeie beeld by die Boeregemeenskap gehad nie. Die rede hiervoor was dat veral die eerste sendelinge tydens geskille die anderkleuriges se kant gekies het.
== Church of the Province of South Africa ==
{{Hoof|Anglikaanse Kerk van Suider-Afrika}}
=== Historiese ontwikkeling ===
Robert Gray kan beskou word as die stigter van die kerk. Met sy aankoms as die eerste biskop van Kaapstad in 1847 was daar in die Kaapkolonie slegs 10 Anglikaanse kerke en feitlik net soveel predikante. In 1872 was daar egter reeds 4 bisdomme en die grondwet van die Church of the Province was goedgekeur.
Die organisasie van die kerk in Suid-Afrika was gegrond op 'n vrywillige vereniging. Die lede was deur wedersydse instemming gebonde tot die vereniging en bisdomlike sinodes is gestig waarby die predikante en lekedom ingesluit was. Die eerste sinode is in 1857 in Kaapstad gekonstitueer. ln 1870 het die 5 bisdomme wat op hierdie wyse georganiseer was, bymekaargekom en die eerste [[Provinsiale Sinode]] gevorm. Dit is die hoogste wetgewende liggaam van die Church of the Province. Die kerk is sedert 1876 volkome selfbesturend.
=== Sendingwerk ===
Die sendingwerk van die kerk is gebaseer op biskoplik verordende prediking, 'n eie liturgie, selfregering en selfonderhoud. Kerke, skole, hospitale en sendingstasies is oral in Suid-Afrika onder die leiding van aartsbiskop West Jones gebou. Die bekendste inrigtings en skole van die kerk is die [[St. Andrew-kollege|St. Andrew's College]] en die [[Diocesan School for Girls]] in Grahamstad, [[Saint Johns|St. John's]] in Johannesburg, die Herschel en die [[St. Cyprian's]] in Kaapstad en die bisdomskole in Pretoria en Natal.
== Presbiteriaanse Kerk ==
[[Lêer:Dundee Trinity Presbyterian Church South Africa.JPG|duimnael|regs|150px|Dundee Trinity Presbyterian Church in [[Dundee]], KwaZulu-Natal]]
=== Historiese ontwikkeling ===
Die aankoms van die Britte aan die Kaap in 1806 was 'n belangrike gebeurtenis vir die Presbiteriaanse Kerk. Die Skotse soldate wat by die Britse besetting betrokke was, het tot die Argyle- en die Sutherland Highlanders-regiment behoort en was almal lede van die Presbiteriaanse Kerk.
Vir die eerste keer in die geskiedenis van die Kaap was die Presbiteriaanse Kerk dus goed verteenwoordig onder die koloniste. Die regiment het 'n Calvinistiese vereniging gestig en weekliks vir gebed, Bybelstudie en eredienste vergader. Hierdie byeenkomste is tot in 1814 gehou, toe die regiment verplaas is. Dit was die eerste werklike Presbiteriaanse samekomste van Engelssprekendes in Suid-Afrika. In 1812 het ds. [[George Thom|G. Thom]] die Kaap aangedoen onderweg na Indië. Hy was 'n Presbiteriaanse predikant wat in diens van die Londense Sendinggenootskap getree het.
Terwyl hy aan die Kaap vertoef het, het die Calvinistiese Vereniging hom genader om dienste te hou. Hy het uiteindelik besluit om te bly en so is die eerste Presbiteriaanse Kerk hier gestig. Die eredienste is in [[Waalstraat]], Kaapstad, gehou. Die 93e Regiment het egter na 1814 uit Kaapstad vertrek en omdat hulle die grootste deel van die gemeente uitgemaak het, is 'n erg uitgedunde gemeente in Kaapstad agtergelaat. Slegs 3 burgers en 24 soldate het oorgebly.
Die eerste Presbiteriaanse Kerk aan die Kaap het dus op wankelrige bene gestaan, veral nadat ds. Thom in 1818 besluit het om 'n beroep na die Nederduitse Gereformeerde gemeente in [[Caledon]] te aanvaar. Die gemeentes het 'n sukkelbestaan gevoer en in 1819 het dr. [[John Philip]] op versoek van die Presbiteriaanse gemeente die dienste waargeneem. Die gemeente het hom as sy leraar beroep, waartoe hy ingestem het op voorwaarde dat veranderings aan die konstitusie aangebring word. Die gemeente het op 1 Julie 1820 hiertoe ingestem, maar het later vasgestel dat hul kerk in 'n Independente kerk verander is. Die Presbiteriaanse Kerk het dus opgehou om te bestaan. Dit was eers 4 jaar later dat nog 'n poging aangewend is en 'n Presbiteriaanse Kerk is op 24 November 1824 gestig. 'n Kommissie van ondersoek is aangestel, en die Presbiteriaanse gemeente kon weer in 1827 in sy eie kerkgebou in Somersetweg vergader.
Dit staan vandag nog bekend as die St. Andrew-kerk. Ds. [[John Adamson]] het van Skotland gekom as die gemeente se predikant en hy was lank die leraar van die gemeente. Hy was verantwoordelik vir die daarstelling van ʼn biblioteek en die stigting van die universiteitskool bekend as SACS. Die ontwikkeling en groei van die Presbiterraanse Kerk is tussen 1827 en 1920 grootliks beïnvloed deur gebeure in Skotland, soos skeurings binne en afskilferings van die gevestigde Church of Scotland. Die plaaslike Presbiteriaanse Kerke het in 1897 verenig en die [[Presbyterian Church of South Africa]] gestig. Hierdie kerk sou onafhanklik wees van die moederkerk in Skotland.
Die kerk het in September 1897 in Durban vir sy eerste sinodesitting vergader, waar die nuwe kerkstigting finaal goedgekeur is. Die Free Church Presbytery of [[Kaffrarië|Kaffraria]], wat die Loveday-sendingstasie ingesluit het, het egter besluit om hom nie by die verenigde Presbiteriaanse Kerk in Suid-Afrika aan te sluit nie. Die nuwe kerk het hoofsaaklik uit Blanke lidmate bestaan en daar is besluit om 'n eie sendingaksie van stapel te laat loop. Dit het egter spanninge veroorsaak, wat in 1920 deur 'n kommissie van die Skotse Kerk opgelos is.
Die kommissie het aanbeveel dat 'n afsonderlike kerk (Bantu Presbyterian Church of South Africa) gestig word. Die Presbiteriaanse kerke wat in onlangse jare met die oog op een- wording onderhandel het, was die BPCSA, die TPC (Tsonga Presbyterian Church) en die PCSA. Die onderskeie algemene sinodes en die United Congregational Church of South Africa het in 1973 besluit om te verenig, maar 3 jaar later is die vereniging egter deur die BPCSA verwerp. Die PCSA het wel die besluit aanvaar en dit het uiteindelik gelei tot eenwording. Die Presbiteriaanse Kerk onderskei nie tussen Blanke en Nie-Blanke kerke nie en al die kerke het net een grondwet, terwyl die algemene vergaderings, sinodes en ringe veelvolkig is. Die Presbiteriaanse Kerk was verantwoordelik vir die stigting van die [[Universiteit van Fort Hare]] te Lovedale, die Pholela- en die [[Blythswood-instituut]].
=== Sendingwerk ===
Met sy aankoms in Suid-Afrika het dr. Adamson die St. Andrew-sendingaksie vir Khoi en vrygestelde slawe in Kaapstad begin. In 1823 het die Glasgowse Sendinggenootskap eerw. William Thompson en mnr. J. Bennie na Kaapstad gestuur om sendingwerk te doen. Hulle het ʼn sendingstasie op Chumie aan die Oosgrens gestig en hier die eerste Ring in Suid-Afrika gevorm. 'n Jaar later is nog 'n sendingstasie by Incha gestig.
== Metodistekerk ==
=== Historiese ontwikkeling ===
Die Metodistekerk het in 1738 tot stand gekom en John en Charles Wesley word beskou as die stigtingvaders (vgl. [[Wesley]], Oos-Kaap). Na John Wesley se dood het daar in 1795 'n finale skeuring met die Kerk van Engeland plaasgevind. Die Metodistekerk het saam met lede van die [[Britse garnisoen]] na die Kaapkolonie gekom. Na die tweede Britse besetting het die eerste aktiewe Metodistepredikant, [[Barnabas Shaw]], 'n Wesleyaanse sendeling, na die Kaap gekom, maar hy is toestemming geweier om te preek. Hy is as sendeling hierheen gestuur en het noord van die [[Oranjerivier]] gaan werk.
Eers met die koms van die Britse setlaars in 1820 het die werklike groei van die kerk begin. William Shaw, ook 'n Wesleyaanse sendeling, is genooi om as kapelaan na die Kaapkolonie te kom en hy het hom in Salem, 'n dorpie naby Grahamstad, die hoofkwartier van die militêre garnisoen in Oos-Kaapland, gevestig. In 'n stadium was William Shaw die enigste predikant in die Oostelike Provinsie, met Grahamstad as die middelpunt van sy werksaamhede. Die hoeksteen van die eerste kerk in Grahamstad is in Desember 1821 gelê.
In 1860 het hy die eerste konsep van 'n onafhanklike konferensie opgestel in 'n poging om die Verenigde Metodistekerk te stig. Hierdie kerkkongres het in 1883 onder voorsitterskap van John Walton plaasgevind. Sendingwerk Barnabas Shaw het reeds teen die einde van 1826 ʼn vooruitstrewende sendingstasie in Namakwaland gestig en later is ook ander sendingstasies gestig. Dit was die begin van die Metodistesending in Suid-Afrika. Ook William Shaw het met onvermoeide ywer sendingwerk onder die anderkleuriges gedoen en in 1860 het daar reeds 132 sendelinge in die Oostelike Provinsie gewerk. In 1859 is die Bybel vir die eerste keer deur eerw. [[J.W. Appleyard]] in [[Xhosa]] uitgegee.
== Rooms-Katolieke Kerk ==
{{Hoof|Rooms-Katolieke Kerk}}
=== Historiese ontwikkeling ===
Die eerste Rooms-Katolieke wat aan die suidpunt van Afrika voet aan wal gesit het, was [[Bartolomeus Dias|Bartholomeus Dias]] en [[Vasco da Gama]]. Dias het 'n kruis op [[Santa Cruzeiland]] in [[Algoabaai]] geplant, terwyl Da Gama weer ʼn kruis by Mosselbaai opgerig het. [[Joao da Nova]] het in 1501 'n klein kapel by [[Mosselbaai]] gebou, wat die eerste Christelike kerkgebou in Suid-Afrika was. Die Rooms-Katolieke Kerk is aanvanklik aan die Kaap verbied en eers 30 jaar na die koms van Jan van Riebeeck was daar Rooms-Katolieke in die nedersetting.
ʼn Groep van 6 Jesuïete-priesters is deur [[Simon van der Stel]] toegelaat om sterrekundige waarnemings aan die Kaap te doen. Toe die Rooms-Katolieke dit hoor, het hulle die priesters soggens en saans in die geheim besoek. Die Rooms-Katolieke het uit al die klasse van die samelewing gekom en die wat Spaans, Portugees, Vlaams, Duits en Frans kon praat, het belydenis gedoen. Met die instelling van godsdiensvryheid in 1804 deur De Mist, het goewerneur Janssens 'n versoek tot die Nederlandse regering gerig om 2 priesters as kapelane na die garnisoen te stuur.
Drie priesters is hierheen gestuur, maar in 1806 het genl.-maj. Baird hulle beveel om die Kaap te verlaat. Die priesters wat die Kaap aangedoen het, is altyd gasvry deur kol. Bird, die sekretaris van lord [[Charles Somerset]] en 'n Rooms-Katoliek, ontvang en genooi om by hom tuis te gaan. Ander Rooms-Katolieke van die gemeenskap het gewoonlik daarheen gegaan en deelgeneem aan die Mis. In 1818 is biskop Edward Slater, ʼn Benediktyn, deur die pous na Kaapstad gestuur as apostoliese vikaris van die Kaap, [[Mauritius]] en aanliggende eilande. Hy was ook die apostoliese vikaris van Nieu-Seeland en Australië, maar moes weens besware na Mauritius verhuis.
Twee jaar later het vader [[Sully Prudhomme|Scully]] na Kaapstad gekom en ʼn kerk in Harringtonstraat laat bou, en in 1826 het vader W. Rishton die kerklike werk voortgesit. Die werklike geskiedenis van die Rooms-Katolieke Kerk het eers begin na die aankoms van Patrick Raymond Griffith, die eerste resident-biskop. Hy het in 1838 saam met 2 ander priesters na die Kaap gekom met die opdrag om hoofsaaklik onder die lidmate van die Rooms-Katolieke Kerk te werk. 'n Apostoliese afgevaardigde is vir die eerste keer in 1922 in Suid-Afrika aangestel, wat gelei het tot ʼn beter organisasie van die kerklike werk van die Rooms-Katolieke. ʼn Hiërargie met 4 aartsbiskoppe en ʼn aantal biskoppe het in 1951 tot stand gekom. Vandag word die Rooms-Katolieke Kerk in 28 bisdomme of gelykwaardige gebiede ingedeel.
=== Sendingwerk ===
In 1840 is 'n sendingstasie by Malmesbury gestig, terwyl biskop Griffiths ook sendingstasies by Grahamstad, Port Elizabeth, Uitenhage en elders gestig het. Onder leiding van biskop James Davis Ricards van lerland het daar teen die helfte van die 19e eeu ʼn sistematiese sendingbeleid tot stand gekom. ln hierdie tyd het biskop J.F. Allard van Frankryk sendingwerk in Natal aangemoedig (hy was die eerste biskop in Natal) en die grootste Rooms-Katolieke sendingstasie is by Marianhill, ʼn Trappiste-nedersetting in Natal, gestig. Meer as 60 % van die Swart kerkgangers is vandag Rooms-Katolieke.
== Apostoliese Geloofsending ==
{{Hoof|Apostoliese Geloofsending}}
=== Historiese ontwikkeling ===
Die kerk is eintlik deur dr. John Alexander Dowey van 'n Presbiteriaanse kerkgenootskap in Australië begin toe hy 'n gemeente in [[Chicago]] in die VSA gestig het. [[Dr. Dowey]], ʼn Amerikaner van geboorte, was in so baie hofsake betrokke dat sy leerstellinge en reputasie oor die hele wêreld versprei geraak het. Selfs in Suid-Afrika het mense van hom gehoor en ene mnr. Buchler het aan hom geskryf, waarop ene mnr. Bryant na Suid-Afrika gestuur is. Hy het 'n kerk, wat later bekend gestaan het as Zion, gestig. Eerw. B.P. le Roux, 'n opgeleide sendeling wat deur dr. [[Andrew Murray]] na Natal gestuur is om sendingwerk te doen, asook jongmense van Wellington het sy leerstellinge van Goddelike genesing en ouderdomspeiling aanvaar. In Mei 1908 het John G. Lake saam met Tom Hezmelhaleh van die Pinkster-Baptiste in Kaapstad aangekom. Hulle het dadelik na [[Pretoria]] vertrek, waar hulle onwelkom was. Hulle het toe op uitnodiging van ene mnr. en mev. Goodenough dienste in 'n sendingsaal in Doornfontein, Johannesburg, gehou. 'n Zion-gemeente is gestig en het sy dienste in 'n ou Presbiteriaanse kerkgebou in Breëstraat, Johannesburg, gehou. Die gebou is tot in 1912 as hoofkantoor van die [[Apostoliese Geloofsending]] gebruik. Later is ʼn ou teater in Kerkstraat gehuur en in 1916 het die kerk dit gekoop. Drie jaar later is die gebou egter gesloop en 'n nuwe kerkgebou en kantore is opgerig. In 1934 is die gebou verkoop en 'n jaar later is daar weer op 'n perseel in De Villiersstraat gebou. Die eerste Algemene Werkerskonferensie is in 1915 gehou en 2 jaar later is die eerste Distriksraad aan die Rand gestig. Die memorandum en statute is reeds in Oktober 1913 geregistreer, waarvolgens die land in verskeie distrikte verdeel word om die organisasie van die kerk te vergemaklik.
=== Sendingwerk ===
Sendingwerk het ook nie agterweë gebly nie en die sending is as onbeperkte maatskappy geregistreer, omdat dit die enigste manier was waarop hulle staatserkenning vir sendingwerk sou kry. Teen die einde van 1936 was daar reeds 10 sendelinge en daar was waardige groei in die werk onder die Swartmense.
== Ander Kerkgenootskappe ==
Elf ander kerkgenootskappe word ook nog in Suid-Afrika verteenwoordig, naamlik:
* [[Sewendedagadventisme|Sewendedagadventiste]]
* [[Christelike Gemeente in Brasilië|Christelike Gemeente in Suid-Afrika]]
* [[Pinkster-Protestante]]
* [[Grieks-Ortodokse Kerk]]
* [[Joodse kerk]]
* [[Heilsleër]]
* [[Church of Christ Scientist]]
* [[Afrikaanse Baptistekerk]]
* [[Baptiste-unie]]
* [[Volle Evangeliekerk]]
* [[Nuwe Apostoliese Kerk]]
== Historiese kerke ==
Daar is heelparty historiese kerkgeboue in Suid-Afrika wat met verloop van tyd tot nasionale gedenkwaardighede verklaar is. Nuwe gemeentes en kerkgeboue het dikwels aanleiding gegee tot die ontstaan van dorpe; aan die ander kant is kerke gebou omdat daar ʼn behoefte daaraan ontstaan het. Daar is ook geleentheidskerke, byvoorbeeld die [[Geloftekerk]], wat gebou is ter herdenking van die een of ander gebeurtenis.
=== Kaapprovinsie ===
Die oudste kerkgebou in die Kaapprovinsie is die Groote Kerk in Kaapstad. 'n Ander kerk van kultuurhistoriese belang is die Lutherse Kerk in Kaapstad. Reeds sedert 1742 het die Lutherse gemeente in Kaapstad 'n kerkgebou probeer bekom vir hul godsdiensoefeninge. [[Martin Melck]], 'n lid van die gemeente, het in 1774 besluit om ʼn pakhuis op te rig waarin die gemeente kon vergader. Die gebou was nog nie behoorlik voltooi nie toe die gemeente in 1776 daarin begin vergader het. ln 1780 is toestemming verkry om openbare godsdiensoefening te hou. Die bestaande pakhuis is daarna volgens 'n ontwerp van [[Anton Anreith]] verander en het 'n [[Rococo]]-fasade met fyn krulversierings gekry. Die toring is in 1818 bygevoeg, terwyl die meeste van Anreith se versierings weer verwyder is. Vandag vorm die kerk in Strandstraat saam met die kosterhuis (gebou in 1787) en die Martin Melck-huis (vroeër die pastorie en gebou in 1881) 'n argitektoniese eenheid van reguit lyne, gekombineer met Barok-gewels.
Die hoeksteen van die Nederduitse Gereformeerde kerkgebou op [[Stellenbosch]] – die tweede Nederduitse Gereformeerde gemeente wat in Suid-Afrika gestig is - is in 1687 gelê. Die huidige kerkgebou, wat heelwat verskil van die oorspronklike, dateer uit 1863. Die kerk is ʼn goeie voorbeeld van die Kaapse verwerking van die [[Neogotiese styl|Neo-Gotiese styl]]. Nadat die Franse Hugenote in Suid-Afrika aangekom het, het hulle toestemming gekry om hul eie gemeente te stig en in 1721 is hul eerste kerkgebou in [[Simondium]] ingewy.
Die gebou is in 1805 deur die huidige Strooidakkerk in die Paarl vervang. Die [[Strooidakkerk]] sou aanvanklik volgens 'n ontwerp van [[Louis Thibault|Thibault]] gebou word, maar 'n plan van maj. Georg Conrad Küchler, ʼn militêre ingenieur, is egter aanvaar. Hy het die kerk destyds vir die ekwivalent van R2 500 gebou. Later is die gebou vergroot en vandag is die binnekant eenvoudig, terwyl die buitekant pragtige gewels het. Die kerk is in 1966 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. Talle bekende predikante, onder wie voorsitters van die Sinode, het hier gewerk en gepreek.
[[Lêer:Ou NG kerk Tulbagh.jpg|duimnael|regs|150px|Die ou NG-kerkgebou op Tulbagh]]
Een van hulle, ds. [[P.G.J. Meiring]] (werksaam van 1907 tot 1921), was ook die eerste redakteur van De Kerkbode. 'n Voorbeeld van 'n kerk wat gebou is omdat die dorpenaars aanvanklik deel uitgemaak het van ʼn ander gemeente waarvan die kerkgebou ver van hulle geleë was, is die Nederduitse Gereformeerde kerk op [[Tulbagh]]. In 1743 het goewerneur [[Van Imhoff]], wat op pad was na die Ooste, bevel gegee dat kerke gebou moes word vir die inwoners van Tulbagh en [[Malmesbury, Wes-Kaap|Malmesbury]]. Die gemeente van Tulbagh (vroeër Roodezand), wat toe gestig is, het in dieselfde jaar begin met die bou van 'n kerk, wat in 1756 voltooi is. Dit is vandag die oudste kerkgebou in Suid-Afrika wat in sy oorspronklike vorm bewaar gebly het.
Dit is gebou in die vorm van 'n Griekse kruis, terwyl die kerkgebou as geheel opgerig is in die woonhuisstyl. Bo die hoofingang van die kerk is 'n Barokgewel aangebring. Die [[St. Mary-kerk]] op [[Die Braak]] op Stellenbosch is 'n Anglikaanse kerk wat in 1852 voltooi is. Na die tweede Britse besetting is daar gemeen dat 'n kerk gebou moes word vir die groeiende gemeente. In 1882 is die kerk vergroot en sedertdien is nog veranderinge aangebring. Dit is in 1966 tot [[nasionale gedenkwaardigheid]] verklaar. Die [[St. George-kerk]] op [[Knysna]] is gebou op 'n stuk grond wat deur [[George Rex]] geskenk is, maar daar is eers in 1849 met die bouwerk begin. Rex het die grond geskenk nadat lord Charles Somerset in 1828 besluit het om 'n dorpie op 'n deel van sy grond te ontwikkel. In 1855 het biskop Gray die kerkie ingewy. 'n Nuwe St. George-kerk is in die twintigerjare nie ver van die oorspronklike kerk gebou nie. Die ou St. George-kerk is in 1963 tot nasionale gedenkwaardigheid geproklameer.
Die Anglikaanse Kerk van die Heilige Drie-eenheid by Belvedere tussen Knysna en George is op 5 Oktober 1855 ingewy. Dit is in die Neo-Gotiese boustyl, met smal, hoë vensters. Die Nederduitse Gereformeerde Gemeente Cradock is 2 jaar na die stigting van die dorp in 1818 gestig. Die huidige kerkgebou dateer uit die tweede helfte van die vorige eeu en is deur ds. [[Jan Hendrik du Plessis]] laat bou. Die grondplan is gebaseer op die van die st. [[Martin-in-the-Fields-kerk]] in Londen. Die katedraal van St. Michael en St. George in [[Grahamstad]] is in die middel van die dorp opgerig. Dit is in 1830 ingewy en met sy kort, vierkantige toring het die kerkgebou die dorpie oorheers.
Tydens die [[Sesde Grensoorlog]] is die gebou as wapenmagasyn gebruik en het die dorpsbewoners ook daar geskuil. Die kerk is later omsluit deur 'n groter gebou, maar een van die oorspronklike mure, met die galery aan die binnekant, bestaan nog as deel van die huidige katedraal. Ook die kerk van St. John op [[Bathurst]] is tydens die Sesde Grensoorlog as skuilplek gebruik vir die honderde vlugtelinge uit omliggende distrikte. In Desember 1834 is hulle deur 'n sterk mag Xhosas aangeval, maar die Setlaars en troepe wat van Grahamstad af gestuur is, het die aanval afgeweer. Die 1820-Setlaarskerk is in 1829 deur maj. Mitchell van die Royal Engineers ontwerp.
Nadat die kerk weer aangeval en in 'n militêre pos omgeskep is, is dit eers na die vredesluiting op 1 Januarie 1838 ingewy. Die Nederduitse Gereformeerde Sendingkerkie op Graaff-Reinet is die 6e oudste kerk in die land. Die hoeksteen is op 24 April 1821 gelê en die gebou is in dieselfde jaar voltooi. Vandag is dit bekend as die [[Hester Rupert-kunsmuseum]]. Die sendeling [[Robert Moffat]] het onder die Swartmense in die omgewing van Kuruman gewerk. In 1831 is daar begin met die bou van 'n kerk en 3 jaar later is dit ingewy. Hier het [[Moffat View|Moffat]] meer as 35 jaar lank gedien. Hy het ook die Bybel in Tswana vertaal en dit aanvanklik met 'n ou handpers in die kerk gedruk. Die kerkie is in die vorm van 'n T en die mure is gebou van soliede klip wat met die hand gekap is. In 1939 is die kerkie tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar.
=== Vrystaat ===
[[Lêer:Ds Dirk van Velden.jpg|duimnael|regs|150px|Ds. Dirk J. van Velden, die eerste leraar van 'n Vrystaatse gemeente]]
Die Nederduitse Gereformeerde gemeente Winburg is die oudste gemeente in die Vrystaat. Dit is in 1843 gestig en die eerste leraar was ds. D.J. van Velden (sr.), wat van 1861 die gemeente bedien het. Die hoeksteen van die kerkgebou is op 20 Januarie 1899 deur president [[Marthinus Theunis Steyn|M.T. Steyn]] gelê. Die Nederduitse Gereformeerde Gemeente Bloemfontein is op 30 November 1848, 2 jaar na die totstandkoming van die dorp, gestig. Op 6 Januarie van die daaropvolgende jaar is die hoeksteen van die eerste kerkgebou deur maj. Henry Warden gelê, en die gebou is 4 jaar later in gebruik geneem. Die gemeente het so uitgebrei dat daar uiteindelik 'n groter kerk gebou moes word.
Die ou kerkgebou is gesloop en in Mei 1878 is die hoeksteen van die nuwe kerk deur president [[Jan Brand|Brand]] gelê. Die kerk, wat later bekend sou staan as die Tweetoringkerk, is 2 jaar later voltooi. Al die Oranje-Vrystaatse presidente, soos [[J.H. Brand]], [[F.W. Reitz]] en [[M.T. Steyn]], is hier ingehuldig. Die hoeksteen van die Nederduitse Gereformeerde kerk op [[Philippolis]] is in 1869 gelê. R. Wocke, wat ook die argitek van die Tweetoringkerk in Bloemfontein was, het die planne opgetrek en 3 jaar later is die gebou voltooi. Die gemeente het gegroei en 2 vleuels is later aangebou. Met die aankoms van die Britse troepe in 1900 is die kerk in 'n fort omgeskep. Die kerk is in die tyd baie beskadig, maar dit is mettertyd gerestoureer. Die gebou is in 1969 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar.
=== Natal ===
[[Lêer:Geloftekerk, interieur.jpg|duimnael|regs|150px|Die Geloftekerk is sedert 1912 'n museum]]
In Natal is die [[Geloftekerk]] in Pietermaritzburg die belangrikste historiese kerkgebou. Nadat die Voortrekkers op 16 Desember 1838 'n [[Die Gelofte|gelofte]] afgelê het waarin hulle onder meer belowe het om 'n kerk op te rig waarin hulle en hul nageslag elke jaar op 16 Desember die Here sou dank vir sy redding as Hy hulle die oorwinning by die [[Slag van Bloedrivier]] sou gee, het hulle in 1837 'n tydelike kerk van biesies opgerig. Een van die bekende predikante wat hier gepreek het, was ds. [[Daniel Lindley]], wat sedert 1841 die predikant van die Voortrekkers was.
Die kerk het te klein geword en in 1855 is besluit om 'n groter, nuwe kerk te bou. Op 7 April 1861 is dit ingewy. Nadat die kerkie eers as ʼn skool verhuur is, is dit in 1873 verkoop. Daarna is die kerkgebou vir verskillende doeleindes gebruik, onder meer as 'n apteek en 'n teekamer. In 1908 is daar egter vertoë tot belanghebbendes gerig dat die kerk vir die nageslag bewaar moet word en dit is deur die Staat oorgeneem. Daar is besluit om die kerkgebou as 'n [[Voortrekkermuseum]] in te rig, en op 16 Desember 1912 is dit deur genl. [[Schalk Willem Burger|Schalk Burger]] geopen. Die oorspronklike gewels is deur sierlike Kaapse gewels vervang en die gewone ingang deur 'n portiek. Die gebou is in 1937 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar.
Die kerk van [[St. Thomas]] in Berea, Durban, word baie nou verbind met sendingwerk in Natal. Op 23 Junie 1834 is daar op 'n openbare byeenkoms deur die inwoners van die omgewing van Durban besluit dat ʼn stadsplan ontwerp moes word en dat die stad na die goewerneur van die Kaap, sir [[Benjamin D'Urban]], vernoem moes word. In die plan, wat waarskynlik deur kapt. [[Allen Francis Gardiner]] opgestel is, is daar ook voorsiening gemaak vir 'n kerkgebou. Kapt. Gardiner het in Maart 1835 die eerste sendingstasie in Natal gestig. Die eerste [[St. Thomaskerk]] is in 1864 voltooi. Die kerk self is stuksgewys in Engeland gebou en deur mev. [[D.V. Harcourt]] as ʼn geskenk na Suid-Afrika gestuur. Die geld was egter te min om die vervoerkoste van die kerk van die hawe af te verhaal, maar geld is gou ingesamel. Die kerk het spoedig te klein geword en daar is 'n ander een gebou. Die huidige St. Thomas-kerk dateer uit 1928.
=== Transvaal ===
In hierdie gedeelte is daar gebruik gemaak van inligting wat verkry is van die [[Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede]]. Daar is verskeie historiese kerkgeboue in Transvaal, waarvan die oudste gebou die Ned. Herv. Kerk op Potchefstroom is. In November 1883 is die dorp Potchefstroom aangelê en daar het 'n behoefte aan 'n behoorlike kerkgebou ontstaan. Kmdt. [[Andries Hendrik Potgieter|A.H. Potgieter]] het 'n beroep op sy mede-burgers gedoen om bydraes te skenk vir die oprigting van 'n kerkgebou. Ds. [[Daniel Lindley]], wat die vorige jaar as predikant van die [[Voortrekkers]] beroep is, het op 25 Maart 1843 die eerste gemeente hier gestig.
Dit sou egter 10 jaar duur voordat die eerste voltydse leraar, naamlik ds. [[Dirk van der Hoff]], beroep is. Die ou kerkgeboutjie het egter baie gou te klein geraak, en in April 1859 het die kerkraad besluit om 'n nuwe kerk te bou. Op 26 Desember 1859 het pres. [[M.W. Pretorius]] en ds. Van der Hoff die hoeksteen gelê. Die nuwe kerk is op dieselfde plek en in dieselfde vorm gebou en op 24 Februarie 1866 ingewy. Later is 'n paar veranderinge aangebring, onder meer 3 ingeboude galerye, die strooidak is deur 'n sinkdak vervang en die toring is aangebou. Omstreeks 1890 is 'n pyporrel uit Londen ingevoer, wat deur die orrelis, [[J. Perold]], self met behulp van handleidings geïnstalleer is.
Die gebou en grond rondom die kerk is in 1965 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. Die Ned. Herv. Kerk in Du Toitstraat, Pretoria, is gebou uit die opbrengs van die verkoopsom van Kerkplein, wat deur die Staat van die Kerk gekoop is. Die argitekte was Kraan en Weijers. Die hoeksteen is op 18 Julie 1904 deur genl. [[Louis Botha]], 'n lid van die kerkraad, gelê en 'n jaar later, op 24 Februarie 1905, is die kerk deur prof. P.J. Muller ingewy. By die geleentheid was prof. Muller die eerste predikant wat in Transvaal 'n toga op die kansel gedra het.
Die houtsneewerk is deur Anton van Wouw gedoen, terwyl die preekstoel deur Dorlas ontwerp is. 'n Gedenksteen ter nagedagtenis aan oud-Nederlanders en Nederlanders wat tydens die [[Anglo-Boereoorlog]] gesterf het, is teen die oostelike muur van die gebou aangebring. Een van die name is C.V. van Gogh, 'n broer van die skilder Vincent van Gogh. Die [[Vincent van Gogh|Van Gogh]], wat toe 32 was, het naby of op [[Brandfort]] aan koors beswyk. Die kerk, wat as 'n simbool van kerklike ontwikkeling en kerkvestiging in Transvaal beskou kan word, is in 1980 tot nasionale gedenkwaardigheld verklaar. Die Gereformeerde gemeente van Pretoria is in 1859 gestig en 4 jaar later is 'n kerkgebou opgerig. Die hoeksteen van 'n nuwe, groter kerkgebou is in 1867 deur pres. [[Marthinus Wessel Pretorius|M.W. Pretorius]] gelê.
In 1884/85 is die gebou vergroot, maar 10 jaar later is besluit om 'n nuwe kerk te bou. Geld is ingesamel en pres. Paul Kruger het £2 250 bygedra. Op 10 Oktober 1896 is die hoeksteen deur [[Paul Kruger]] gelê en 'n jaar later het hy ook die kerk geopen. Die Paul Krugerkerk staan teenoor die [[Krugerhuis]] in Kerkstraat. Die hoeksteen van die Grootkerk in Bosmanstraat, Pretoria, is op 11 Mei 1903 deur genl. Louis Botha gelê en 'n jaar later is dit deur ds. Andrew Murray, wat toe reeds 80 jaar oud was, ingewy. Die preekstoel is deur die weduwee van genl. [[Piet Joubert|P.J. Joubert]] geskenk, terwyl die broers D. en J. Erasmus die orrel geskenk het. Die koningsgesin, vergesel deur genl. [[Jan Christian Smuts|J.C. Smuts]], het op 30 Maart 1947 'n oggenddiens in die kerk bygewoon en in 1961 is die eerste Staatspresident van die Republiek van Suid-Afrika, adv. [[Charles Robberts Swart|C.R. Swart]], en later ook Staatspresident [[John Vorster|B.J. Vorster]] hier ingehuldig. Die gebou is in 1980 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. Die Presbiteriaanse kerk St. Andrew in Germiston is die eerste kerkgebou wat in [[Germiston]] opgerig is. Die kerk het egter te klein geword en daar is besluit om ʼn groter kerk te bou.
Die hoeksteen van die nuwe kerk is op 15 Maart 1905 deur lord [[Alfred Milner]] gelê en op 8 Oktober 1905 is die gebou amptelik geopen deur lord [[William Selbourne]], die Britse hoë kommissaris in Suid-Afrika en –goewerneur van die Transvaal- en die [[Oranjerivierkolonie]]. Die predikant was ds. [[J.L. Scott]]. Die kerk is volgens ʼn Neo-Gotiese styl gebou en veral die drakekopspuiters rondom die toring, die roosvenster en die dakkappe is opvallend. Die kerk is in 1980 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. Die ou Voortrekkerkerkie in Kerkstraat, [[Lydenburg]], is die oudste Nederduitse Gereformeerde kerkgebou in Transvaal.
Die kerk, wat in 1894 in gebruik geneem is, is onder meer ook as kerksaal, later as bymekaarkomplek vir die hoërskool se debatsvereniging en selfs as bank gebruik. In 1973 is die gebou tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar en ʼn jaar later is daar begin met restourasiewerk. Nadat die ou Voortrekkerkerkie meer as 35 jaar lank in die behoeftes van die gemeente voorsien het, is daar in 1889 besluit om 'n nuwe kerkgebou op te rig. Die hoeksteen is op 12 April 1890 deur ds. [[J.H. Neethling]] gelê. Daar is egter baie probleme ondervind met die bouwerk en eers 4 jaar na die hoeksteenlegging, op 14 April1894, is die kerk ingewy. Die kerkgebou toon baie ooreenkomste met die [[NG gemeente Stellenbosch|Ou Moederkerk]] op Stellenbosch.
Die Nederduitse Gereformeerde Gemeente [[Lichtenburg]] het in 1885 tot stand gekom, hoewel 'n kerkgebou reeds in 1878 opgerig is. H.A. Greef, die skoonvader van genl. [[Koos de la Rey]], wat Lichtenburg gestig het, het verskeie erwe op die dorp opsygesit vir 'n eie toekomstige kerk. Op 10 Junie 1885, op die nuwe gemeente se eerste kerkraadsvergadering, is die [[Kerkplein, Pretoria|Kerkplein]] as geskenk van die weduwee Greeff aanvaar. 'n Jaar later is ds. H.J.L. du Toit as leraar bevestig en die gemeente het hom beywer vir die oprigting van 'n nuwe kerkgebou. Ds. du Toit het op 14 Junie 1890 die hoeksteen gelê van die nuwe T-vormige kerkgeboutjie, wat vandag nog die grootste gedeelte van die huidige kerkgebou uitmaak.
Die mure is van die sogenaamde blouklip gebou en moes per ossewa aangery word. Onder leiding van [[Gerard Moerdyk|Gerhard Moerdyk]] is die gebou in 1928 vergroot en in 'n kruiskerk verander. Die portiek en toring is ook aangebou. Die kerk, wat in 1981 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar is, moes gedurende Mei 1900 skuilplek bied aan vroue en kinders van die dorp en omliggende plase teen opstandige swart mense. Die Britse magte, wat die dorp in Junie dieselfde jaar beset het, het die kerk as fort en ontspanningsplek gebruik.
Toe die Boere onder aanvoering van genl. [[Koos de la Rey|De la Rey]] die Britte op 3 Maart 1901 aanval, het die Britte kwaai weerstand gebied en selfs hul perde in die kerk gebring om hulle teen die koeëls te beskerm. Na 'n skietstilstand het genl. De la Rey besluit om nie weer aan te val nie. Genl. De la Rey was jare lank ouderling in die Klipkerk en na sy dood in September 1914 het hy 2 dae lank in die 1878-kerkgeboutjie in staatsie gelê. Hy is later uit die Klipkerk begrawe. Genl. Louis Botha, die destydse eerste minister, en genls. [[Jan Christian Smuts|J.C. Smuts]], [[Jan Kemp|J.C.G. Kemp]]. [[Christiaan Frederik Beyers|C.F. Beyers]] en [[C.R. de Wet]] het die begrafnis bygewoon.
In 1895 is daar besluit om ʼn Lutherse kerk op [[Kroondal]], in die distrik [[Rustenburg]], op te rig. Die hele Lutherse gemeente het saamgewerk aan die bou van die kerk. Tydens die [[Jameson-inval]] in 1896 is die bouwerk tydelik gestaak toe die lidmate hulle by die Boerekommando's aangesluit het, maar op 24 Junie 1896 is die kerk nogtans ingewy. Met die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog in 1899 het die Britse troepe die geboue in Kroondal verwoes, maar baie min skade is aan die kerk aangerig. Die kerk is tot met die inwyding van die nuwe kerk op 9 Desember 1962 gebruik. In 1980 is dit tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar.
== Sien ook ==
* [[Godsdiens in Suid-Afrika]]
== Bronne ==
*''[[Wêreldspektrum]]'', 1982, {{ISBN|0908409540}} band
{{Normdata}}
[[Kategorie:Christendom in Suid-Afrika| ]]
8p8v0qjb3qruu9ubih4eqae3jvkon4v
Lassakoors
0
234570
2910654
2864959
2026-06-10T22:05:28Z
Jcb
223
2910654
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas siekte
|naam = Lassakoors
|beeld = LassaBoy.png
|beeldgrootte = 200px
|onderskrif = Gemeenskapsonderrigmateriaal vir Lassakoors
|DiseasesDB = 7272
|ICD10 = {{ICD10|A|96|2|a|90}}
|ICD9 = {{ICD9|078.8}}
|ICDO =
|DSMIV =
|OMIM =
|MedlinePlus =
|eMedicineSubj =
|eMedicineTopic =
|eMedicine_mult =
|MeshID = D007835
}}
'''Lassakoors''' is 'n baie besmetlike, akute en aanmeldbare [[virus]]siekte beperk tot Afrika. Die virus word oorgedra deur die [[Natalse vaalveldmuis]] (''Mastomys natalensis''). Die siekte word gekenmerk aan 'n hoë [[koors]] en die ontsteking van verskeie organe. Tans bestaan daar geen geneesmiddel teen lassakoors nie en ongeveer die helfte van die pasiënte wat die virus opdoen, sterf. Dit is vernoem na die plek Lassa in [[Nigerië]] waar dit in 1969 ontdek is. Die virus ressorteer net soos die Marburgkoors onder die hemorragiese (d.w.s. bloeding-) koorssoorte.
In Maart 2018 is Lassakoors in die volgende Afrikastate as endemies beskou: [[Benin]], [[Ghana]], [[Guinee]], [[Liberië]], [[Mali]], [[Nigerië]], [[Sierra Leone]] en [[Togo]]. Die virus kom ook sporadies voor in die [[Sentraal-Afrikaanse Republiek]], [[Senegal]] en ander Afrikalande.<ref>[https://travelhealthpro.org.uk/news/303/lassa-fever-on-the-increase-in-west-africa Lassa fever on the increase in West Africa], by Travel Health Pro: Public Health England, 14 Maart 2018</ref>
== Omskrywings in Afrikaanse woordeboeke ==
Volgens die [[WAT]] word lassakoors omskryf as: "Uiters aansteeklike koorssiekte met 'n hoë sterftesyfer, gekenmerk deur die aantasting van verskillende organe, mondsere en 'n veluitslag, en veroorsaak deur 'n virus wat deur die vaalveldmuis, ''Praomys (Mastomys) natalensis'', na die mens oorgedra word."
In die ''Pharos Woordeboek vir die Gesondheidswetenskappe'' (2011) word geskryf onder "Lassa-koors" : "Soönotiese, hemorragiese virussiekte met hoë mortaliteit, endemies in Sentraal-Wes-Afrika."<ref>''Pharos Woordeboek vir die Gesondheidswetenskappe''. 2011. s.v. Lassa-koors. Tweede en uitgebreide uitgawe. Kaapstad: Pharos Woordeboeke. bl. 437.</ref>
== Ontdekking ==
Tussen 1950 tot 1970 is 107 persone as gevolg van die navorsing alleen oorlede.<ref name="Limburgschdagblad.12.Feb.1970.4">[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&page=1&coll=ddd&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1970%7C&identifier=ddd:010541240:mpeg21:a0182&resultsidentifier=ddd:010541240:mpeg21:a0182&rowid=1 ''Limburgsch dagblad''. 1970. Dodelijk virus in Nigeria ontdekt. 12 februari, bl. 4]</ref>
Lassakoors is in '''1969''' die eerste maal identifiseer en geïsoleer. In Nigerië sterf destyds 'n Amerikaanse sendelingsuster (Laura Wine) aan 'n vreemde siekte; sy het by 'n pasiënt in die kraamsorg aangesteek; dit was in die dorpie geleë in die deelstaat, Borno, [[Nigerië]].<ref>Ross I. Donaldson: ''The Lassa Ward: One Man’s Fight Against One of the World’s Deadliest Diseases''. In: St. Martin’s Press, 2009, {{ISBN|0-312-37700-2}}, {{ISBN|978-0-312-37700-7}}.</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/vhf/lassa/|title=Lassa Fever |website=www.cdc.gov|access-date=2016-09-23}}, Centers of Disease Control and Prevention, Atlanta, US Department of Health & Human Services</ref><ref>{{Cite journal|last=Frame|first=J. D.|last2=Baldwin|first2=J. M.|last3=Gocke|first3=D. J.|last4=Troup|first4=J. M.|date=1970-07-01|title=Lassa fever, a new virus disease of man from West Africa. I. Clinical description and pathological findings|journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene|volume=19|issue=4|pages=670–676|issn=0002-9637|pmid=4246571}}</ref> Wine word na die Nigeriese stad Jos gebring, waar sy oorlede is. Daarna word nog twee persone besmet, waaronder die 42-jarige verpleegster Lily Pinneo, wat na Laura Wine omgesien het.<ref>{{Cite journal|last=Frame|first=J. D.|date=1992-05-01|title=The story of Lassa fever. Part I: Discovering the disease|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?term=1614671|journal=New York State Journal of Medicine|volume=92|issue=5|pages=199–202|issn=0028-7628|pmid=1614671}}</ref> Die ander (anonieme) verpleegster is in Jos dood.<ref name="DeWinter1974.4" />
Pinneo is eers na [[Lagos]] vervoer, en vandaar na New York. Sy bring volgens die beriggewing op 12 Februarie 1970 reeds nege weke in die hospitale deur, verloor 14 kilogram en byna al haar hare het uitgeval.<ref name="Limburgschdagblad.12.Feb.1970.4" />
Monsters van Pinneo is na die [[Yale-universiteit]] in [[New Haven]] gestuur, waar die siekte vir die eerste maal as 'n nuwe virus, vandag bekend as ''Lassa mammarenavirus'', geïsoleer is.<ref>{{Cite journal|last=Buckley |first=Sonja M.<!--|author-link=Sonja Buckley--> |last2=Casals |first2=Jordi |last3=Downs |first3=Wilbur G. |date=1970-07-11 |title=Isolation and Antigenic Characterization of ''Lassa Virus'' |url=http://www.nature.com/nature/journal/v227/n5254/abs/227174a0.html |journal=Nature |language=en |volume=227 |issue=5254 |pages=174 |doi=10.1038/227174a0 |bibcode=1970Natur.227..174B}}</ref> Pinneo het herstel.<ref name="Detijdnognooitnederlander" />
In Junie 1969 word dr. Jordi Casals, wat leiding verskaf het tydens die Yale-ondersoek ernstig siek, en ook hy word in die hospitaal opgeneem. Die bloed wat ondertussen van die herstellende Lily Pinneo tot 'n soort inentingsstof gemaak is, het wel dr. Casals se lewe gered. Hy keer toe terug na Yale om die ondersoek voort te sit, maar die ondersoek word gestaak toe 'n assistent van dr. Casals, naamlik Juan Roman, die siekte kry en sterf.<ref name="Limburgschdagblad.12.Feb.1970.4" />
In 1970 het Yale verklaar dat waarskynlik niemand gevaar loop om in die Verenigde State die siekte op te doen nie. Die wetenskaplikes in Afrika is wel vroegtydig gewaarsku.<ref name="Limburgschdagblad.12.Feb.1970.4" />
Die wetenskaplikes het meer as 640 verskillende diere in die Lassaomgewing gevang. Bloed, longe, harte, milte en niere is na die gespesialiseerde laboratorium van de Amerikaanse sentrum vir siektebestryding en -voorkoming (CDC) gestuur.<ref>Van Dooren, P. 2002. ''Virussen en bacteriën in opmars''. Leuven: Uitgeverij Davidsfonds, p. 152-153: Twee jaar later [1969] was het weer zover. Ditmaal doodde de 'nieuwe' ziekte al langer zwarten, maar ze werd pas ontdekt toen in 1969 Amerikaanse missiezusters in een ziekenhuis in het Nigeriaanse dorp Lassa ziek werden. De symptomen leken angstwekkend veel op Marburg. Het virus bleek echter niet draadvormig, maar bolvormig te zijn. Het was met andere woorden geen filovirus, maar een arenavirus. Het doodde bijna Jordi Casals, de viroloog van de Yale-universiteit die het virus identificeerde. Casals haalde het dankzij serum, zijn laborant stierf wel. '''Wetenschappers vingen meer dan 640 verskillende dieren rond Lassa. Bloed, longen, harten, milten en nieren werden [p. 153] naar het gespecialiseerde laboratorium van de Amerikaanse CDC gestuurd'''. Slechts één dier bleek positief, een gewone bruine rat, ''Mastomys natalensis''. Zijn urine krioelde van de virussen. Mensen worden besmet via inademing van gedroogde urine of via contact met urine langs huidwondjes. Dat contact valt het slachtoffer niet op: de ratten plassen overal op en ook opgedroogde urine blijft gevaarlik. Ook al trof Lassakoorts veeleer de zwarten dan de blanken, de ziekte moet ook voor hen redelijk nieuw zijn, want Afrikanen zijn niet immuner dan blanken. Lassa is endemisch in Sierra Leone, Liberia, Nigeria en Guinea, maar eigenaardig genoeg niet in het gehele verspreidingsgebied van de rat. Jaarlijks zijn er honderdduizenden gevallen, waarvan 10% sterft. Het virus telt verschillende stammen, die al duizenden jaren onder knaagdieren moeten huizen. Wat er zou gebeuren als een besmette rat het schip of het vliegtuig kan nemen, weet niemand.[p. 154]</ref>
In '''1972''' is vasgestel dat die [[Natalse vaalveldmuis]] (''Mastomys natalensis'') die vernaamste virusdraer is wat vryelik in Wes-Afrika voorkom; die virus word deur die urine en stoelgang uitgeskei, sonder om enige sigbare simptome te toon.<ref>{{Cite journal|last=Fraser|first=D. W.|last2=Campbell|first2=C. C.|last3=Monath|first3=T. P.|last4=Goff|first4=P. A.|last5=Gregg|first5=M. B.|date=1974-11-01|title=Lassa fever in the Eastern Province of Sierra Leone, 1970–1972. I. Epidemiologic studies|journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene|volume=23|issue=6|pages=1131–1139|issn=0002-9637|pmid=4429182}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Monath|first=T. P.|last2=Maher|first2=M.|last3=Casals|first3=J.|last4=Kissling|first4=R. E.|last5=Cacciapuoti|first5=A.|date=1974-11-01|title=Lassa fever in the Eastern Province of Sierra Leone, 1970–1972. II. Clinical observations and virological studies on selected hospital cases|journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene|volume=23|issue=6|pages=1140–1149|issn=0002-9637|pmid=4429183}}</ref>
In 1973 is daar in 'n Londense hospitaal 'n vrou met die siekte opgeneem, maar sy het genees daarvan.<ref name="Detijdnognooitnederlander">[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=2&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ddd:011236549:mpeg21:a0058&resultsidentifier=ddd:011236549:mpeg21:a0058&rowid=5 ''De tijd''. 1974. Nog nooit Nederlander met lassa-koorts. 23 maart: 3]</ref>
Op 20 Maart 1974 word berig 'n Wes-Duitse arts, die 33-jarige Bernhard Mandrella, sou binne enkele dae per virusdigte Amerikaanse Apollo-kapsule (of, maankapsule) vanaf Nigerië na die Duitse Bondsrepubliek vervoer word. Daar was ook 'n bietjie politiek hierby betrokke, want die Wes-Duitse deskundiges wou glad nie gehad het dat 'n uiters besmetlike siekte oor Europa se drumpel ingevoer word nie, terwyl die Nigeriese regering aangevoer het dat die Lassakoors 'n epidemie onder die blankes kon veroorsaak, want, so het die Nigeriese regering destyds aangevoer: slegs blankes het tot dusver die siekte onder lede gekry. Mandrella was in diens van 'n Wes-Duitse katolieke organisasie vir ontwikkelingshulp, en het dieselfde siekte by 'n kollega aangesteek wat enkele weke tevore aan die siekte oorlede is ("bakteriële bloedvergiftiging" was die onjuiste diagnose destyds).<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=1&coll=ddd&sortfield=date&identifier=KBNRC01:000032746:mpeg21:a0046&resultsidentifier=KBNRC01:000032746:mpeg21:a0046&rowid=1 Van der Zee, S. 1974. Ziekentransport per Apollocapsule Nieuw virus bedreigt blanken in Nigeria. ''NRC Handelsblad'', 20 maart, bl. 5]</ref> Hierdie 29-jarige kollega werksaam by die hospitaal in Onitsha (sterf 20 Februarie 1974)<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=1&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ddd:010619597:mpeg21:a0325&resultsidentifier=ddd:010619597:mpeg21:a0325&rowid=10 ''Leeuwarder courant''. 1974. Duitse arts met Lassa-koorts teruggevlogen uit Afrika. 22 maart:17]</ref><ref name="detijddoodziekuitnigerienaarhuis">[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=2&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ddd:011236548:mpeg21:a0160&resultsidentifier=ddd:011236548:mpeg21:a0160&rowid=1 ''De tijd''. 1974. Doodziek uit Nigerië naar huis. Duitse arts besmet met nieuw virus.]</ref> se naam was Egon Sauerwald. Die plan was: Mandrella sou eers na 'n isolasiestasie in Ebstorff op Lünenburger Heide gebring word, voordat hy aan die Duitse Trope-instituut in Hamburg toevertrou is. Die Wes-Duitse regering dra die koste van die reddingsaksie.<ref name="Tubantia.1974.15">[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=1&sortfield=date&coll=ddd&identifier=KBPERS01:003420018:mpeg21:a00128&resultsidentifier=KBPERS01:003420018:mpeg21:a00128&rowid=2 ''Tubantia''. 1974. Forse reddingsactie voor lijder aan uiterst gevaarlijke ziekte. 21 maart: 15]</ref> Op 21 Maart 1974 vertrek 'n Wes-Duitse Boeing 707 na Nigerië om die dokter te gaan haal. Die dokter is ondersoek deur prof. J. Casals van die Yale-universiteit. Tussendeur die toutrekkery tussen die Wes-Duitse ministeries van wat gedoen moes word, het die Stuttgartse Reddingsdiens die knoop deurgehaak en die sieke sonder kapsule gaan haal. 'n Lugdigte kajuit is wel ingebou.<ref name="detijddoodziekuitnigerienaarhuis" /> Casals het besluit dat die infeksiegevaar oor sy ergste was, maar dat die behandeling in Europa dringend noodsaaklik sou wees. Ook die Duitse mediese spesialiste was dit eens dat die ergste besmettingsgevaar verby is. Die gebruik van NASA se kapsule was dus onnodig; volgens die Amerikaners sou die voorbereiding van die kapsule nog twee dae moes duur, terwyl die Wes-Duitse ministerie onseker was of die Duitse lugmag 'n vliegtuig groot genoeg gehad het om hierdie isolasiekapsule in te monteer en te vervoer.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=1&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ABCDDD:010849814:mpeg21:a0135&resultsidentifier=ABCDDD:010849814:mpeg21:a0135&rowid=4 ''De Volkskrant''. 1974. Bonn weigerde zieke dokter op te halen. 21 maart, 5]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=1&sortfield=date&coll=ddd&identifier=KBNRC01:000032747:mpeg21:a0051&resultsidentifier=KBNRC01:000032747:mpeg21:a0051&rowid=3 Van der Zee, S. 1974. Arts in maancapsule naar Hamburg. ''NRC Handelsblad'', 21 Maart:5]</ref> Ook [[Lufthansa]] het ingewillig tot die reddingsaksie, al sou dit beteken het die bemanning moes 14 dae in kwarantyn verkeer.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=1&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ABCDDD:010837558:mpeg21:a0225&resultsidentifier=ABCDDD:010837558:mpeg21:a0225&rowid=5 ''Het parool''. 1974. Zieke arts na weken gered. 21 maart:5]</ref> Die Boeing 707 land die aand van 21 Maart 1974 op die Hamburgse vliegveld wat hermeties afgeslote was. Niemand, buiten die hospitaalpersoneel, mag binne 'n radius van 100 meter van Mandrella kom nie.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=1&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ABCDDD:010837559:mpeg21:a0201&resultsidentifier=ABCDDD:010837559:mpeg21:a0201&rowid=9 ''Het Parool''. 1974. Doodzieke arts in Duitsland terug. 22 maart:1]</ref> Op die Boeing-707 is Mandrella vergesel deur vier bemanningslede, twee dokters, drie Nigeriese verpleegsters en een verteenwoordiger van die Wes-Duitse Ministerie van Volksgesondheid. Weens die geharwar, het minstens 'n week verloop voordat die Duitse owerheid uiteindelik dr. Mandrella te hulp gesnel het.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=2&sortfield=date&coll=ddd&identifier=KBPERS01:002893020:mpeg21:a00113&resultsidentifier=KBPERS01:002893020:mpeg21:a00113&rowid=2 ''Algemeen Dagblad''. 1974. Doodzieke arts opgehaald. 23 maart, bl. 9]</ref> Die dokter is ook, wel soos beplan, na die (pokke)kwarantynkliniek in Ebstorff, [[Nedersakse]], oorgeplaas;<ref name="detijddoodziekuitnigerienaarhuis" /><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=2&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ddd:011016892:mpeg21:a0003&resultsidentifier=ddd:011016892:mpeg21:a0003&rowid=4 ''Nieuwsblad van het Noorden''. 1974. Plastic tegen virus. 23 maart:1]</ref> by sy vervoer is sover moontlik alle digbevolkte gebiede vermy.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=2&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ddd:010560929:mpeg21:a0053&resultsidentifier=ddd:010560929:mpeg21:a0053&rowid=3 ''Limburgsch dagblad''. 1974. Dokter Mandrella 'darf nicht sterben'. 23 maart, 2]</ref> Op 9 April 1974 word berig die Duitse dokter is genees, en dr. Mandrella wil dadelik terugkeer na Nigerië waar hy die siekte opgedoen het.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=2&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ddd:011016906:mpeg21:a0036&resultsidentifier=ddd:011016906:mpeg21:a0036&rowid=9 ''Nieuwsblad van het Noorden''. 1974. Arts geneest van gevaarlijke ziekte. 09 april: 3]</ref> Op 13 April word berig dat hy binnekort ontslaan sou word uit die kwarantynafdeling van die Hamburgse trope-instituut op die Lüneburger Heide.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=2&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ddd:010560942:mpeg21:a0130&resultsidentifier=ddd:010560942:mpeg21:a0130&rowid=10 ''Limburgsch dagblad''. 1974. Een moedig man. 13 april:2]</ref> Dr. Mandrella keer op 20 Junie 1974, volkome genees, na die hospitaal in Onitsha terug om sy werk daar te hervat. Hy het wel sy bloed beskikbaar gestel vir die vervaardiging van 'n serum. <ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=3&sortfield=date&coll=ddd&identifier=KBPERS01:002903017:mpeg21:a00133&resultsidentifier=KBPERS01:002903017:mpeg21:a00133&rowid=1 ''Algemeen Dagblad''. 1974. Besmette Duitse arts genezen. 21 Junie:9]</ref>
Die [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] in [[Genève]] beskou dit in 1974 as "volstrekte onsin" dat die gevreesde Lassakoors, volgens die Duitse bronne, slegs blankes sou tref in Nigerië. Skaars 'n jaar nadat die virus in 1969 'n naam gekry het, breek 'n klein epidemie in Bassa (in Midde-Nigerië) en in 1972 by Zorzor (Liberië) en Sierre Leone vernaamlik onder swart inwoners van hierdie lande uit. Gemiddeld sterf daar ongeveer 50 persent van die pasiënte. Die organisasie voer ook aan via die urine van knaagdiere, veral van een bepaalde "rot" wat in Nigerië, Guinee, Sierra Leone en Liberië baie voorkom, kan 'n mens, ongeag sy velkleur, besmet word. Mense kan ook die draer van die siekte wees, sonder om enige simptome te toon. Die draers kan dus ook dan ander mense besmet.<ref name="DeWinter1974.4"> [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=1&sortfield=date&coll=ddd&identifier=KBNRC01:000032748:mpeg21:p004&resultsidentifier=KBNRC01:000032748:mpeg21:a0009&rowid=6 De Winter, S. 1974. 'Lassa-koorts kan ook dodelijk zijn voor niet-blanke patiënten. ''NRC Handelsblad''. 22 maart, bl. 4]</ref>
In 1970 is daar 'n tweede uitbraak van die epidemie, en inderdaad in Jos, Nigerië, en ook in 'n hospitaal. 28 pasiënte word geraak, waarvan 27 Nigeriërs. Dit het getoon dat dit nie alleen blankes is wat getref word soos algemeen beweer is nie, maar wel pasiënte of die verplegende personeel. Nagenoeg die helfte sterf.
Nog 'n epidemie volg in 1972 in Liberië, weereens in 'n hospitaal (daar was 11 pasiënte) en in Sierre Leone. By laasgenoemde duur die epidemie 'n jaar lank, en die aantal siekes styg tot 63. Ook ongeveer die helfte van die siekes sterf. Die deskundiges het begin besef daar is veel meer mense daarbuite wat die siekte onder lede het as wat aanvanklik vermoed is, maar slegs by enkeles ly dit tot 'n ernstige toestand.<ref name="Detijdnognooitnederlander" />
Die siekte begin gewoonlik met koors, koue rillings, algemene siektegevoel met spierpyne en hoofpyn. Die simptome neem drasties toe, en gaan gepaard met duiseligheid, keelseer, hoes, maagpyn en buikloop. Die bloeddruk daal, en die pasiënt raak ontwater. Soms ontstaan 'n vlekkerige uitslag, en ander ontstekingsverskynsels in die keel.<ref name="Verbrugh" /> Die grootste probleem is dat die simptome, soos koors, keelpyn, spierpyn, hoes, braak, buikloop en ander nie uniek is aan hierdie siekte nie; en 'n verkeerde diagnose kan gemaak word, en die pasiënt kan verkeerdelik behandeling kry vir malaria of buiktifus,<ref name="Detijdnognooitnederlander"/> geelkoors, masels, pokke, en ander infeksiesiektes. Eers wanneer mens die virus in die bloed of urine agterna toets, word die virus identifiseer.<ref name="Verbrugh">[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1974%7C&page=2&sortfield=date&coll=ddd&identifier=KBNRC01:000032761:mpeg21:a0048&resultsidentifier=KBNRC01:000032761:mpeg21:a0048&rowid=8 Verbrugh, H.S. 1974. Lassakoorts - geheimzinng en spectaculair. 6 april: 4]</ref> Die dood kan op die 11de en 15de dag van die siekte intree. Kort voor die dood intree, is die liggaamstemperatuur baie laag, die pasiënt verkeer in skok, urineproduksie stop, en die pasiënt ly aan krampe.<ref name="Verbrugh" />
In 1974 is bevind antibiotika werk nie, en op die lange duur is mens net besig om simptome te bestry: die pasiënt moet byvoorbeeld meer rus kry en moeite word gedoen om die pyn te verlig. En later moet iets gedoen word om die die dalende bloeddruk en die steeds swakkerwordende nierfunksie te keer. Eers dan styg die kanse op genesing.<ref name="Detijdnognooitnederlander" />
Volgens prof. Zuidema (1974) is die berig dat pasiënte alleen gered kan word met 'n serum uit die bloed van oorlede Lassakoorspasiënte verkeerd. Die gevaar bestaan juis dat die bloed ook die virus kan bevat en by die pasiënte ingespuit word. Volgens hom is daar dalk die moontlikheid dat die plasma wat verkry is uit die bloed van die pasiënte wel moontlik "antistoffen" kan bevat wat teen die siekte gebruik kan word.<ref name="Detijdnognooitnederlander" />
En hierdie plasma moet kom van pasiënte wat die siekte ''oorleef'' het.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=3&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=KBPERS01:003376023:mpeg21:a00144&resultsidentifier=KBPERS01:003376023:mpeg21:a00144&rowid=6 ''Tubantia''. 1975. Lassa-koorts. 27 februari:17]</ref>
Op 16 Januarie '''1975''' word berig 13 Nederlanders moes vir 17 dae lank, gereken vanaf die datum vanaf hul aankoms in Brussel, elke dag die dokter besoek vir simptome van die siekte, nadat hulle die vorige week in 'n vliegtuig vanaf Nigerië (Vlug SN611, op die Belgiese Sabena<ref name="Vrijevolk27januari.5." />) teruggevlieg het na Brussel saam met 'n siek 39-jarige Britse dokter, dr. Peter Kennedy.<ref name="Vrijevolk27januari.5." /> Hy het die Vrydag (10 Januarie 1975) uit Kano, Nigerië, via Brussel na Londen, teruggevlieg. Die Britse dokter is 11de<ref name="Vrijevolk27januari.5." /> of 12de Januarie 1975 oorlede. Die Britse arts het ook in 'n sendingshospitaal gewerk en was waarskynlik besmet met die Lassakoors. Of hy wel aan Lassakoors oorlede is, is nog onseker, omdat die laboratoriumondersoek baie tydrowend was: die bloedmonsters is na Atlanta, Verenigde State van Amerika, gestuur vir ontleding. Vir die 13 Nederlanders, of "kontakpersone", is dit maar voorsorg tref, al is die besmettingskans gering en slegs deur baie en noue kontak met die sieke oordraaglik, soos tussen 'n dokter en pasiënt. 30-50% van die gevalle lei tot sterfte. Indien die dertien Nederlanders binne 17 dae koors, keel- of buikpyn sou ontwikkel het, moes hulle afgesonder word. Die ander Britse, Belgiese en Franse reisigers op die vliegtuig is ook in kennis gestel.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=KBPERS01:002910013:mpeg21:a00011&resultsidentifier=KBPERS01:002910013:mpeg21:a00011&rowid=1 ''Algemeen Dagblad''. 1975. 13 Nederlanders mogelijk besmet met Lassa-koorts. 16 Januarie:1]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ABCDDD:010821842:mpeg21:a0128&resultsidentifier=ABCDDD:010821842:mpeg21:a0128&rowid=2 ''Trouw''. 1975. Dertien mensen onder controle op Lassakoorts. 16 januari]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ABCDDD:010881300:mpeg21:a0108&resultsidentifier=ABCDDD:010881300:mpeg21:a0108&rowid=4 De Volkskrant. 1975. Groep reizigers mogelijk besmet door lassakoorts. 16 januari:3]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:010560766:mpeg21:a0006&resultsidentifier=ddd:010560766:mpeg21:a0006&rowid=5 ''Limburgsch dagblad''. 1975. Brit stierf aan lassakoorts: 13 Nederlanders onder controle. 16 januari:1]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:011198696:mpeg21:a0139&resultsidentifier=ddd:011198696:mpeg21:a0139&rowid=6 Gonggrijp, F. 1975. Dertien Nederlanders mogelijk met dodelijk tropenvirus besmet. ''De Telegraaf'', 16 januari:1]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:010619846:mpeg21:a0192&resultsidentifier=ddd:010619846:mpeg21:a0192&rowid=10 ''Leeuwarder courant''. 1975. Nederlanders onder controle wegens lassakoorts. 16 januari: 7]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:010375447:mpeg21:a0110&resultsidentifier=ddd:010375447:mpeg21:a0110&rowid=1 ''De waarheid''. 1975. Dokter gestorven aan lassakoorts, dertien Nederlanders onder controle. 17 januari:5]</ref>
In Engeland hoef die passasiers wat in die vliegtuig was egter nie elke dag die dokter te besoek het nie, maar hul moes hul dokter onmiddellik in kennis stel indien hul enige simptome toon.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ABCDDD:010839908:mpeg21:a0231&resultsidentifier=ABCDDD:010839908:mpeg21:a0231&rowid=3 ''Het Parool''. 1975. Controle op Lassa-koorts bij 13 Nederlanders. 16 januari:5]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:011017139:mpeg21:a0054&resultsidentifier=ddd:011017139:mpeg21:a0054&rowid=8 ''Nieuwblad van het Noorden''. 1975. Mogelijk 13 Nederlanders met Lassakoorts besmet. 16 januarie:3]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:010958667:mpeg21:a0117&resultsidentifier=ddd:010958667:mpeg21:a0117&rowid=9 ''Het vrije volk: democratisch-socialistisch dagblad''. 1975. Lassakoorts bedreigt 13 landgenoten. 16 januarie:1]</ref>
Later is vasgestel 15 Nederlanders word geraak, en nie alleen 13 nie. Dit blyk toe egter wel die Britse arts was op 'n draagbaar agter in die vliegtuig; die kontak was dus minimaal. Maar in die lugvaartkringe gaan die vraag op hoe so 'n ernstige en aansteeklike siek Britse arts in die eerste plek op die vliegtuig kon beland het, aangesien lugvaartmaatskappye gewoonlik weier om sulke pasiënte te vervoer sonder duidelike mediese verklarings. Ook sou die toetse in die Verenigde State nog 'n week duur, en teen daardie tyd sou die inkubasietydperk by die Nederlanders al verstreke wees.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:011198698:mpeg21:a0619&resultsidentifier=ddd:011198698:mpeg21:a0619&rowid=2 Gonggrijp, F. 1975. Martelende onzekerheid voor nog eens 2 Nederlanders: Angst voor Lassakoorts houdt 15 mensen in de ban. ''De Telegraaf'', 18 januari:9]</ref>
Op 21 Januarie 1975 is berig die 13 Nederlanders het, sedert hul op 12 Januarie op las van die Ministerie van Volksgesondheid onder daaglikse kontrole gestaan het, nog geen simptome getoon nie.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=KBPERS01:002910017:mpeg21:a00006&resultsidentifier=KBPERS01:002910017:mpeg21:a00006&rowid=4 ''Algemeen Dagblad''. 1975. Geen tekenen Lassakoorts bij 13 Nederlanders. 21 januari: 1]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ABCDDD:010821846:mpeg21:a0123&resultsidentifier=ABCDDD:010821846:mpeg21:a0123&rowid=5 ''Trouw''. 1975. Geen symptomen lassa-koorts ontdekt. 21 januari]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ABCDDD:010839912:mpeg21:a0156&resultsidentifier=ABCDDD:010839912:mpeg21:a0156&rowid=6 ''Het Parool''. 1975. Geen symptomen van lassa-koorts. 21 januari:5]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ABCDDD:010881304:mpeg21:a0059&resultsidentifier=ABCDDD:010881304:mpeg21:a0059&rowid=7 ''De Volkskrant''. 1975. Lassa-koorts uitgebleven. 21 januari:3]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:010958671:mpeg21:a0011&resultsidentifier=ddd:010958671:mpeg21:a0011&rowid=8 ''Het vrije volk: democratisch-socialistisch dagblad''. Lassakoorts blijft uit. 21 januari]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:010572290:mpeg21:a0072&resultsidentifier=ddd:010572290:mpeg21:a0072&rowid=9 ''Nederlands dagblad: gereformeerd gezinsblad''. 1975. Nederlanders niet besmet met lassa-koorts. 21 januari:4]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:010619850:mpeg21:a0158&resultsidentifier=ddd:010619850:mpeg21:a0158&rowid=10 ''Leeuwarder courant''. 1975. Geen Lassa-koorts bij Nederlanders. 21 januari:7]</ref>
Daar word toe berig die Nigeriese owerhede moes dr. Kennedy nooit laat vertrek het nie, en die Belgiese lugredery moes hom nie vervoer het nie. Die Britse pers het ook nie 'n woord gerep oor die saak nie; die [[BBC]] en die Britse onafhanklike televisie- en radiodiens het die eerste twee dae geweier om selfs melding daarvan te maak. In Engeland is minstens 200 mense so nie opgespoor wat met dr. Kennedy in aanraking kon gewees het nie. In België én Nederland is die erns van die saak wel besef, en deur die geweldige media-aandag in te span, is alle kontakpersone van die twee lande onder mediese behandeling.<ref name="Vrijevolk27januari.5.">[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=3&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:010958676:mpeg21:a0117&resultsidentifier=ddd:010958676:mpeg21:a0117&rowid=2 ''Het vrije volk: democratisch-socialistisch dagblad''. 1975. Lassa-gevaar niet geweken. 27 januari:5]</ref>
Op 29 Januarie 1975 is berig dr. Kennedy is wel aan Lassakoors oorlede. Maar, dit blyk uit die geval van die Britse dokter dat daar van 'n vinnige verspreiding van die siekte (alleen moontlik deur noue kontak) geen sprake is nie.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=3&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=KBPERS01:002910024:mpeg21:a00034&resultsidentifier=KBPERS01:002910024:mpeg21:a00034&rowid=4 ''Algemeen Dagblad''. 1975. Lassakoorts was doodsoorzaak van Britse arts. 29 januari:3]</ref>
Om te bewys hoe maklik die siekte verwar kan word met 'n ander:<br>
'''1981''': Die hospitaal De Lichtenberg in Amersfoort is die tweede hospitaal in Nederland wat 'n spesiale isolasiestasie ingerig het vir uiters besmetlike siektes, waaronder die Lassakoors.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=KBPERS01:002976025:mpeg21:a00052&resultsidentifier=KBPERS01:002976025:mpeg21:a00052&rowid=1 Algemeen Dagblad. 1981. Greep op gevaarlijke virussen. 29 september:5]</ref> Daar is twee beddens, en diegene wat in hierdie isolasieafdeling sou beland is geskat op nul tot een pasiënt per jaar.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=ABCDDD:010823163:mpeg21:a0162&resultsidentifier=ABCDDD:010823163:mpeg21:a0162&rowid=1 ''Trouw''. 1981. Dure bedden voor patiënten. 14 Oktober:3]</ref> Op 17 Oktober 1981, skaars drie dae ná die amptelike opening van die besondere isolasieafdeling van die Lichtenberg-hospitaal, is daar 'n 27-jarige Engelsman opgeneem wat waarskynlik aan die lassakoors ly.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=KBNRC01:000028841:mpeg21:a0019&resultsidentifier=KBNRC01:000028841:mpeg21:a0019&rowid=1 ''NRC Handelsblad''. 1981. Patiënt met lassakoorts opgenomen. 17 oktober:2]</ref> Aanvanklik is gedink dit is 'n grap, weens die tydsberekening, en veral omdat die bou van die isolasiesentrum 6 miljoen gulden gekos het. Maar die pasiënt het op Schiphol aangekom, op 'n deurreis vanuit Kano, Nigerië, met tussenlandings op Tunis en Schiphol na Londen, Engeland, maar was eenvoudig te siek om verder deur te reis. Trouens, hy word al op 7 November siek in Nigerië; hy vertrek op 15 Oktober na Engeland, maar word so onwel, dat hy eers na die isoleerafdeling van die Wilhelmina Gasthuis gestuur is; toe daar vermoed word hy ly aan lassakoors, is hy vir verdere ondersoek na Amersfoort gebring. 'n Lys van die ander 280 passasiers en 12 bemanningslede op KLM is saamgestel, en 'n bloedmonster van die Brit is na 'n laboratorium gestuur wat spesialiseer in die ondersoek van die tropiese siekte.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=ddd:011205139:mpeg21:a0947&resultsidentifier=ddd:011205139:mpeg21:a0947&rowid=1 ''De Telegraaf''. 1981. Brit brengt dodelijk virus 't land binnen. 17 oktober:3]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=ddd:010627592:mpeg21:a0102&resultsidentifier=ddd:010627592:mpeg21:a0102&rowid=1 Nederlands dagblad: gereformeerd gezinsblad. 1981. Isolatiecentrum Amersfoort heeft eerste patiënt binne. 17 oktober:5]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=ddd:010960976:mpeg21:a0200&resultsidentifier=ddd:010960976:mpeg21:a0200&rowid=1 Het vrije volk: democratisch-socialistisch dagblad. 1981. 17 oktober]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=ddd:010377673:mpeg21:a0069&resultsidentifier=ddd:010377673:mpeg21:a0069&rowid=1 ''De waarheid''. 1981. Brit op vermoeden lassakoorts geïsoleerd. 19 oktober:4]</ref> Die pasiënt herstel so vinnig van sy koors, dat daar vermoed is die ondersoek in die Engelse laboratorium sou bevestig dat die man nie aan lassakoors gely het nie.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=ddd:011205141:mpeg21:a0420&resultsidentifier=ddd:011205141:mpeg21:a0420&rowid=1 De Telegraaf. 1981. Patiënt heeft welllicht geen lassa-koorts. 20 oktober: 11]</ref> Die bloedondersoek gerig aan die Ryksinstituut (in Bilthoven) toon die man het gely aan 'n seldsame bosluiskoors uit Afrika, of Marseillekoors (Boutonneuse-koors).<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=ddd:011205142:mpeg21:a0366&resultsidentifier=ddd:011205142:mpeg21:a0366&rowid=1 ''De Telegraaf''. 1981. Lassa-koorts loos alarm. 21 oktober:11]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=KBNRC01:000028845:mpeg21:a0041&resultsidentifier=KBNRC01:000028845:mpeg21:a0041&rowid=1 ''NRC Handelsblad''. 1981. Brit lijdt niet aan lassakoorts. 22 oktober: 3]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=ABCDDD:010823170:mpeg21:a0304&resultsidentifier=ABCDDD:010823170:mpeg21:a0304&rowid=1 ''Trouw''. 1981. Opgenomen man blijkt niet besmet. 22 oktober]</ref>
Op 19 April '''1982''' word berig in die hele Wes-Europa én Verenigde State was daar maar gesamentlik 10 mense al opgeneem wat aan hierdie siekte gely het.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=2&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C&identifier=KBNRC01:000029068:mpeg21:a0019&resultsidentifier=KBNRC01:000029068:mpeg21:a0019&rowid=1 ''NRC Handelsblad. 1982. Isolatiebed tropische ziekten. 19 april:2]</ref>
== Voorvalle ==
=== Voorvalle in Duitsland ===
Luidens die Robert Koch Instituut (2019) is Duitsland sedert 1974 met sewe gevalle bekend, waarvan ses van buite die land afkomstig is. Daar was onder andere twee siekes (twee artse) in 1974 en 1985 onderskeidelik; twee sterftes in die jaar 2000 ('n student uit Duitsland wat in Afrika deurgebring het, en 'n Nigeriër wat vir behandeling na Duitsland gebring is), een sieke in 2006 (ingebring vanuit Sierra Leone, die oorspronklike tuiste van die pasiënt) en een sterfte in 2016 toe 'n Amerikaanse burger wat vanuit Togo na Duitsland toe ingevlieg is beswyk; by laasgenoemde is 'n kontakpersoon in Duitsland self ook besmet.<ref name="robertkoch">{{Cite web |url=https://www.rki.de/DE/Content/Infekt/EpidBull/Merkblaetter/Ratgeber_Lassa-Fieber.html;jsessionid=ED66367430C4256520C515531C55BBEA.internet102?nn=2386228 |title=Robert Koch Institut: Lassafieber RKI-Ratgeber, besoek 15 Mei 2022 |access-date=15 Mei 2022 |archive-date=15 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515130627/https://www.rki.de/DE/Content/Infekt/EpidBull/Merkblaetter/Ratgeber_Lassa-Fieber.html;jsessionid=ED66367430C4256520C515531C55BBEA.internet102?nn=2386228 |url-status=dead }}</ref>
Die eerste en bekendste voorval is natuurlik dr. Mandrella in Maart 1974 (''sien bo'').<ref name="tagesspiegel.de">[https://www.tagesspiegel.de/themen/gesundheit/lassa-faelle-in-deutschland/134146.html ''Tagesspiegel''. 2000. Gesundheit Lassa-Fälle in Deutschland. 5 April.]</ref>
1985: 'n Dokter wat in Afrika besmet is en in Duitsland behandel word, herstel.<ref name="tagesspiegel.de" />
Januarie 2000, Würzburg: Die 23-jarige kunsstudent Annegret V. sterf na afloop van 'n twee week lange stryd teen die lassakoors. Die jong vrou het op Nuwejaarsdag na haar sewe week lange Afrikareis in die Ivoorkus en in Ghana teruggekeer. Sy word met griepsimptome in die kliniek te Schwäbisch Hall opgeneem en aanvanklik vir malaria ondersoek. Eers later is sy na die afdeling vir tropiese siektes in die kliniek te Würzburg oorgeplaas. Sy sterf daar aan inwendige bloeding.<ref name="tagesspiegel.de" />
En dan, 'n uitsonderlike geval.
Op Saterdag, 20 September 1997 sterf 'n 37-jarige wat, soos dit op daardie stadium gelyk het, afkomstig was van Ghana. Al die simptome lyk op Lassakoors. Volgens die Duitse polisie was die oorledene 'n asielsoeker wat duidelik met 'n vervalste identiteit en dokumente in Duitsland rondgeloop het. Hy het glo op 7 Augustus 1997 uit [[Accra]], Ghana na [[Düsseldorf]] gevlug. Op 8 September 1997 besoek hy 'n dokter in Düsseldorf. Drie dae later is hy in die Hilgardis-hospitaal in Mainz opgeneem.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/1997-09-23/edition/0/page/5?query=lassakoorts Provinciale Zeeuwse Courant. 1997. Man in Duits ziekenhuis dood door Lassakoorts. 23 September:5]</ref>
Nkale se spierweefsel los op, hy bloei by elke liggaamsopening en uiteindelik ly hy aan orgaanversaking; alles moontlik duidend op Lassakoors. Die politici laat nie op hul wag nie, en maak wyd en syd alarm: hier is definitief 'n Lassakoors-voorval.<ref name="focusgiftinknochenmark" /> Maar by die nadoodse ondersoek is bevind Matsobane James Nkale is moontlik vergiftig,<ref name="tagesspiegel.de" /> want by die nadoodse ondersoek vind die patoloë gifreste in sy beenmurg. En, vreemd genoeg, 'n soortgelyke dood sterf iemand dieselfde maand nog op 4 September 1997 in die Pettenkofer-Instituut in München. Verdere ondersoek word gedoen oor die oorledene se doen en late. Met die naam Matsobane James Nkale op sy paspoort, kom hy in 1993 in Duitsland aan en woon in Wiesbaden. Op 20 September 1994 word sy asielaansoek verwerp en 'n lasbrief word op 17 Januarie 1997 uitgereik m.b.t. 'n deporteringsbevel. Hy verdwyn. Sy ware identiteit bly 'n raaisel. Hy gebruik ook ander dokumente met die name Amo Gyamsi en Kyei Barfour. Die Ghanese gemeenskap in [[Wiesbaden]], waar Nkala enkele jare al woon, beskou hom op grond van sy dialek as 'n landgenoot. Dit kom ook aan die lig dat hy met vervalste Ghanese dokumente in [[Solingen]] gewerk het, waar hy metaalverfwerk doen. Hier werk hy vanaf Junie tot Augustus 1997, wat dit, ook gegewe die laboratoriumuitslae, onmoontlik maak dat hy Lassakoors in Afrika kon opgedoen het. Die polisie van Mainz beskou egter die saak as afgehandel.<ref name="focusgiftinknochenmark">[https://www.focus.de/politik/deutschland/gift-im-knochenmark-tropenseuche_id_1893445.html Sieverdingbeck, D. 1997. Gift im Knochenmark. ''Focus'' (45)]</ref>
=== Voorvalle in Suid-Afrika ===
Skaars 'n maand nadat die 13 (of 15) Nederlanders onder mediese toesig geplaas is (12 Januarie '''1975''') in Nederland (''sien bo''), duik die virus ook in Suid-Afrika op. In die Johannesburgse Algemene Hospitaal sterf 'n 20-jarige Australiër, Michael Hogan, aan die siekte. Ook 'n vriendin, Dianna Ozalin, is besmet terwyl sy by sy siekbed gesit het. Tien Suid-Afrikaners wat met die oorlede Australiër in kontak was, is onder kwarantyn geplaas. Paniek het ook ontstaan toe dit blyk dat daar geen enkele geneesmiddel beskikbaar is nie. Die mediese owerheid het aanvanklik die toedrag van sake stil gehou, totdat 'n wêreldwye oproep om serum of plasma gedoen is. Daar is beweer dat daar tien doses serum in die Amerikaanse Medical Research Centre in Atlanta bestaan het. Weefsel van Hogan is aan dr. Huffbaker van die instituut in Atlanta gestuur vir verdere navorsing. In Suid-Afrika is ook "koorsagtig" gesoek na meer mense wat met die Australiese toeris en sy vriendin in aanraking was.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=3&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=KBPERS01:003376023:mpeg21:a00014&resultsidentifier=KBPERS01:003376023:mpeg21:a00014&rowid=5 ''Tubantia''. 1975. Paniek in Zuid-Afrika door mysterieuze Lassa-koorts. 27 februari:1]</ref><ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=lassakoorts&coll=ddd&sortfield=date&page=3&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1970-1979%7C1975%7C&identifier=ddd:010560752:mpeg21:a0105&resultsidentifier=ddd:010560752:mpeg21:a0105&rowid=7 ''Limburgsch dagblad''. 1975. Slechts tien doses antistof in hele wereld: Lassa-koorts houdt Zuid-Afrika in ban. 27 januari:3]</ref>
In 15 September '''1978''' verskyn 'n berig in ''Die Burger'', wat vermeld:
{{cquote|
'n Vyftienjarige seun wat onlangs ná 'n besoek aan Nigerië ... teruggekeer het, word vir waarneming in 'n afsonderingshospitaal gehou nadat hy vermoedelik die gevreesde lassakoors opgedoen het.
}}
In '''2007''' kom daar 'n staatsdokter uit Nigerië na Suid-Afrika wat hierdie virus onder lede gehad het.<ref>[https://wwwnc.cdc.gov/eid/article/25/2/pdfs/18-0836-combined.pdf Lassa Fever in Travelers from West Africa, 1969–2016; Aaron Kofman, Mary J. Choi, Pierre E. Rollin]</ref>
[[Radio Sonder Grense]] berig op 14 Mei '''2022''', in die 12-uur nuusbulletin van die verklaring wat op 13 Mei deur die [[Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220518102538/https://www.nicd.ac.za/imported-case-of-lassa-fever-identified/ NICD Imported case of lassa fever identified]</ref> uitgereik is:
{{cquote|
‘n Man wat vroeër die week met lassa-koors gediagnoseer is, is in ‘n hospitaal in Pietermaritzburg in KwaZulu-Natal aan die siekte dood. Die Instituut vir Oordraagbare Siektes het gister bekend gemaak dat die man Donderdag met die virale koors gediagnoseer is. Volgens die instituut het die man ‘n uitgebreide reisgeskiedenis, wat onder meer ‘n besoek aan Nigerië insluit. Die siektetoestand is endemies aan lande in Wes-Afrika en kom meestal in Sierra Leone, Liberië, Guinee en Nigerië voor. Volgens die instituut is daar geen gevalle van sekondêre infeksie nie, maar alle moontlike kontakte van die man word fyn dopgehou.
}}
== Eienskappe ==
=== Voorkoms ===
Lassakoors is vernoem na die gelyknamige stad in die noordooste van Nigerië, waar die siekte in 1969 die eerste maal omskryf is. Dit kom in verskillende lande in Wes-Afrika endemies voor. Daar bestaan twee bekende endemiegebiede: die een wat Sierra Leone, Guinee, asook Liberië insluit, en die ander met Nigerië. In ander Wes-Afrikalande (bv. die Ivoorkus, Ghana, Togo, Benin, Mali, Burkina Faso) kom die siekte sporadies voor. Die meeste mense met Lassavirus-infeksies kom heel lig daarvan af, of toon geen simptome nie, wat verklaar waarom die siekte in die endemiegebiede feitlik ongesiens verbygaan. In bepaalde dorpe in die endemiegebiede word daar tot 20% van die vatbare persone, d.i. dié wat serologies negatief toets, besmet, sonder om ernstig siek te word. Op grond van hierdie data word daar geraam op 100 000 tot 300 000 mense wat jaarliks met die Lassavirus besmet word, waarvan 1 - 2% aan Lassakoors sterf. In die endemieland Nigerië sterf daar in 2019 'n rapsie meer as 22% van die laboratoriumdiagnosties gestaafde pasiënte wat behandelingsentra besoek het om mediese hulp te verkry.<ref name="robertkoch" />
=== Voorkoming ===
Die huiskat kan die virusdraende knaagdiere aansienlik en konsekwent bestry en verminder. Om die besmetting met die virusdraende uitwerpsels/uitskeiding van knaagdiere te voorkom, moet die mense in die endemiegebiede aangemoedig word om hul voedsel veilig te droog en buite bereik van knaagdiere/uitwerpsels te berg. Waar moontlik moet reisigers in hierdie endemiegebiede alle aktiwiteite vermy wat hul in kontak met die knaagdiere of hul uitwerpsels kan bring.<ref name="robertkoch" />
=== Virusdraer ===
Die virusdraer wat vryelik in die natuur voorkom is die knaagdier, die Natalse vaalveldmuis (''Mastomys natalensis''). Hoewel hierdie spesie dwarsoor die hele Afrikavasteland suid van die Sahara aangetref word, is dit tot op hede slegs dié in Wes-Afrika wat met die Lassavirus besmet is. ''Mastomys natalensis'' kom op die platteland en in en om statte en dorpies voor. In bepaalde dorpe is tussen 50-100% van dié diere draers van die virus.<ref name="robertkoch" />
=== Patogeen ===
Die Lassavirus ressorteer onder die ''Arenaviridae''. Die virusdeeltjies is polimorfies met 'n wisselende deursnee (80 tot 300 nanometer). Die virion word deur 'n lipiedomhulsel omsluit. Lassavirusse is redelik labiel (onstabiel) en kan deur verhitting teen 60ºC (1 h) onaktief gemaak word. Die Lassavirus beskik oor hoë genetiese verskeidenheid.<ref name="robertkoch" />
=== Besmetting ===
Besmette knaagdiere word nie self siek nie, maar skei egter lewenslank die patogeen in hoë konsentrate, veral in die urine en ander liggaamsuitskeiding (soos liggaamsvog) uit. Die oordrag na die mens geskied gewoonlik deur besmette voedsel. Die virus kan ook deur beskadigde vel, die onbeskadige slymvlies, of deur stofdeeltjies (die opstuiwing van uitwerpsels deur wind of deur 'n vertrek af te stof/skoon te maak) deur die lugweë die liggaam binnedring. Op party plekke word die knaagdiere gevang en geëet; die vang, doodmaak en eet bring die grootste besmettingsgevaar mee.<ref name="robertkoch" />
Die oordrag van mens tot mens geskied deur die aanraking met bloed, weefsel, liggaamsvog en die uitskeiding van 'n besmette persoon. Voor die ontwikkeling van die simptome is die pasiënt nie besmetlik nie. In die eerste paar dae nadat die simptome begin ontwikkel het, is die viremie (teenwoordigheid van die virus in die bloed) nog gering, sodat die aanstekingsrisiko in hierdie fase ook nog gering is. Die oordrag van mens tot mens van die Lassavirus word by die Lassakoors dikwels in die hospitaal of siekesorg (nosokomiale oordrag, of: hospitaalverworwe oordrag) waargeneem. Dit vind gewoonlik plaas deur die direkte kontak met die liggaamsvog van die pasiënt wat ernstig siek is, of van die liggaam van die oorledene. Op soortgelyke wyse is laboratoriumbesmettings ook moontlik. Buite die menslike liggaam kan die Lassavirus in die liggaamsvog nog tot 10 dae oorleef.<ref name="robertkoch" />
Die duurte van die aansteking kan nogal lank wees. In die beginsel bestaan die moontlikheid om iemand aan te steek solank die virus in die speeksel, bloed of ander liggaamsvog of uitskeiding te vinde is. Die akute siektefase duur een tot vier weke. Prakties beteken dit dat 'n virusuitskeiding in die [[urine]] nog drie tot nege weke en in die [[semen]] tot drie maande kan voortduur nadat die siekte begin het.<ref name="robertkoch" />
=== Inkubasieperiode ===
Die lassavirus het 'n inkubasietyd van 6 tot 21 dae.<ref name="robertkoch" />
=== Proefmiddele ===
In die meeste lande is daar geen geneesmiddel beskikbaar nie.<ref name="robertkoch" />
Die meeste bekende behandeling is bloot van eksperimentele aard. Soos byvoorbeeld die toediening van die nukleosiedanaloog ''Ribavirin'' op die mens; hoe vroeër die middel toegedoen word word, hoe beter, lui die navorsing: Binne die eerste ses dae nadat die koors begin ontwikkel, kan die letaliteit (d.w.s., die verhouding tussen die aantal mense wat dood is aan 'n bepaalde siekte en dié wat daardeur aangetas is binne 'n sekere tydperk van 'n bepaalde bevolking) by die pasiënte met 'n ongunstige prognose verminder vanaf 60-80% tot 10%. Daarna is ''Ribavirin'' se uitwerking kleiner. ''Favipiravir'' is ook al aan die hand gedoen op grond van eksperimente op diere.<ref name="robertkoch" />
Belangrik wel: ''Ribavirin'' word nie vir die posteksposisieprofilakse (dit is, die behandeling om 'n siekte te voorkom nadat die pasiënt aan daardie siekte blootgestel is) of as die geneesmiddel van Lassakoors aanvaar nie. Om een rede: dit gaan hier om die ongeregistreerde gebruik van die middel (d.w.s., wanneer die middel vir 'n doel gebruik word waarvoor dit nie geregistreer is nie) wat eers deeglik opgeklaar moet word.<ref name="robertkoch" />
== Verwysings ==
{{verwysings|3}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Siektes]]
9rya96d2g0kbj3tmkyklgcsyzm3xjwq
Bart de Graaff (skrywer)
0
255501
2910642
2766355
2026-06-10T20:03:50Z
HermanvanAswegen988
200973
/* Publikasies (keur) */ Verbeter
2910642
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| naam = Bart Johannes Henri de Graaff
| bynaam =
| beeld =
| beeldbeskrywing =
| onderskrif =
| geboortenaam =
| geboortedatum = 9 Julie 1959
| geboorteplek = [[Middelburg, Zeeland]]
| sterfdatum = 30 Maart 2024
| sterfteplek = Pretoria, Suid-Afrika
| ouers =
| titel =
| nasionaliteit = {{vlagland|Nederland}}
| beroep = Geskiedkundige, joernalis
| ander =
| bekend =
| religie =
| huweliksmaat =
| kinders =
| webblad =
| handtekening =
}}
'''Bart Johannes Henri de Graaff''' ([[Middelburg, Zeeland]], 9 Julie [[1959]] - [[Pretoria]], 30 Maart [[2024]])<ref name=":0">{{Citeer web|url=https://www.zuidafrikahuis.nl/2024/04/09/in-memoriam-bart-de-graaff/|titel=In Memoriam Bart de Graaff|achternaam=Schutte|voornaam=Dr G. J.|datum=2024-04-09|bezochtdatum=2024-12-01|werk=Het Zuid-Afrikahuis|taal=nl-NL}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://mensenlinq.nl/overlijdensberichten/bart-johannes-henri-de-graaff-586223|titel=Overlijdensbericht|bezochtdatum=2024-12-01|werk=mensenlinq.nl}}</ref> was 'n Nederlandse skrywer, historikus en joernalis<ref>{{Cite web|url=https://literator.org.za/index.php/literator/article/view/1533/2820 |title=Boek resensie: Wanneer gaan daardie dag kom …? |accessdate=29 April 2019 |lang=af |website=literator.org.za }}</ref> wat 'n besonderse belangstelling in die Suid-Afrikaanse politiek en kultuur het.
Hy promoveer met ''De mythe van de stamverwantschap: Nederland en de Afrikaners – 1902–1930'', wat in 1993 gepubliseer is. Hierin fokus hy onder meer op [[Kruger se Hollanders]], ook waarom die belangstelling in die Afrikaner na afloop van die Tweede Vryheidsoorlog afgekoel het, maar die band tog nooit verbreek het nie. Ter aanvulling hiervan kom die opvolgartikel, [http://rjh.ub.rug.nl/index.php/groniek/article/viewFile/17594/15070 Onbeantwoorde liefde: Nederlandse betweters en Afrikaner Boeren] wat die apartheidsjare bespreek. Sy slotparagraaf:
{{cquote|
Tot slot: het Zuid-Afrika van na 1994 is een land waarin Afrikaners slechts een van de vele etnische minderheden vormen. En een land waarin hun cultuur haar onder apartheid bevoorrechte positie is kwijtgeraakt. Wellicht leidt deze situatie ertoe dat Afrikaners het belang van meer contact en samenwerking met de Nederlandse taal en cultuur in gaan zien. Maar mocht dit al zo zijn, dan wacht hen een moeilijke taak. Na honderd jaar onbeantwoorde Boerenliefde (1881-1981), is in Nederland een generatie groot geworden die, uitzonderingen daargelaten, weinig tot geen weet heeft van de historische en culturele banden met Zuid-Afrika. Volgens historicus en voormalig NZAV-voorzitter Gerrit Schutte is het land voor moderne Nederlanders dan ook ‘simply a little piece of Africa’ geworden.
}}
In 2015 en 2016 bring hy verskeie besoeke aan Suid-Afrika en [[Namibië]] ten einde navorsing te doen vir sy boek "Ware Mense" wat uitgegee word deur [[Protea Boekhuis]] en vertaal is deur dr. [[Daniël Hugo]].<ref>{{Cite web|url=https://www.graffitibooks.co.za/af/34964/Boeke|title=Ware mense: Bart de Graaff|accessdate=2025-03-26|via=www.graffitibooks.co.za}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.litnet.co.za/ware-mense-deur-bart-de-graaff-resensie/|title=Ware mense deur Bart de Graaff: 'n resensie - LitNet|first=Anzil|last=Kulsen|author-link=Anzil Kulsen|date=2018-02-20|website=LitNet - Die boekehuis met baie wonings|accessdate=2025-03-26}}</ref> Die boek is oorspronklik in [[Nederlands]] geskryf met die titel ''Ik, Yzerbek'' en in 2016 uitgegee deur Scriptum Uitgewers. Sy boek ''Barend Barends - Die vergete kaptein van Daniëlskuil'' is ook deur Daniël Hugo in Afrikaans vertaal.
Hy is onverwags in 2024 oorlede tydens 'n besoek aan Suid-Afrika.<ref name=":0" />
== Publikasies (keur) ==
* Windvogel en Cupido: herkomst en betekenis van Nederlands klinkende Khoisan namen in Zuid-Afrika
* [https://kzgw.nl/wp-content/uploads/2018/09/TZ_273_ProefVolledig.pdf Zeeuwen in Zuid-Afrika] 2018. In: ''Zeeland - tijdschrift van het Koninklijk Zeeuws Genootschap der Wetenschappen''. 27.3. p.83-88
* ''Ik, Yzerbek''. 2016. {{ISBN|978-94-6319031-2}} (vertaal in Afrikaans as ''Ware Mense'')
* ''Zeeuwen aan de Kaap: verhalen uit Zuid-Afrika''. 2015. {{ISBN|978-90-79875-63-4}}
* ''Nederlands als poort naar Afrika .'' 2014. {{ISBN|978-90-5594-926-7}}
* ''1599 km tussen Amsterdam en Gouda. Een ontdekkingstocht langs Nederlandse plaatsnamen in Zuid-Afrika''. 2012, {{ISBN|978-90-5594-892-5}}
* ''Onbeantwoorde liefde: Nederlandse betweters en Afrikaner Boeren''. 2010
* ''Apartheid: een aanzet tot begripsbepaling''. 2000. {{ISBN|90-74112-19-6}}
* ''Steeds weer dat gezeur over Zuid-Afrika''. 1998
* ''De mythe van de stamverwantschap: Nederland en de Afrikaners'', ''1902-1930''. 1993. {{ISBN|90-74112-05-6}}
* ''De Nederlandse publieke opinie over apartheid 1948-1963: van begrip tot verwerping''. 1985
* ''Barend Barends - Die vergete kaptein van Daniëlskuil''<ref>{{Cite web|url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/bart-de-graaff-laat-vergete-griekwa-kaptein-herleef-in-nuwe-boek/ |titel=Bart de Graaff latvergete Griekwa kaptein herleef in nuwe boek |lang=af |accessdate=13 November 2019 |website=[[Maroela Media]] }}</ref>
== Films (keur) ==
* ''Leaving Mandela Park'' (2010)
* ''Out of Eden'' (2002)
* ''Hartseerland'' (1991)
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:De Graaff, Bart}}
[[Kategorie:Geboortes in 1959]]
[[Kategorie:Sterftes in 2024]]
[[Kategorie:Nederlandse geskiedkundiges]]
[[Kategorie:Nederlandse joernaliste]]
[[Kategorie:Nederlandse skrywers]]
knccqxyhdomiids7zgkt4p9m6qyetcm
2910646
2910642
2026-06-10T20:12:17Z
HermanvanAswegen988
200973
Verbeter.
2910646
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| naam = Bart Johannes Henri de Graaff
| bynaam =
| beeld =
| beeldbeskrywing =
| onderskrif =
| geboortenaam =
| geboortedatum = 9 Julie 1959
| geboorteplek = [[Middelburg, Zeeland]]
| sterfdatum = 30 Maart 2024
| sterfteplek = Pretoria, Suid-Afrika
| ouers =
| titel =
| nasionaliteit = {{vlagland|Nederland}}
| beroep = Geskiedkundige, joernalis
| ander =
| bekend =
| religie =
| huweliksmaat =
| kinders =
| webblad =
| handtekening =
}}
'''Bart Johannes Henri de Graaff''' ([[Middelburg, Zeeland]], 9 Julie [[1959]] - [[Pretoria]], 30 Maart [[2024]])<ref name=":0">{{Citeer web|url=https://www.zuidafrikahuis.nl/2024/04/09/in-memoriam-bart-de-graaff/|titel=In Memoriam Bart de Graaff|achternaam=Schutte|voornaam=Dr G. J.|datum=2024-04-09|bezochtdatum=2024-12-01|werk=Het Zuid-Afrikahuis|taal=nl-NL}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://mensenlinq.nl/overlijdensberichten/bart-johannes-henri-de-graaff-586223|titel=Overlijdensbericht|bezochtdatum=2024-12-01|werk=mensenlinq.nl}}</ref> was 'n Nederlandse skrywer, historikus en joernalis<ref>{{Cite web|url=https://literator.org.za/index.php/literator/article/view/1533/2820 |title=Boek resensie: Wanneer gaan daardie dag kom …? |accessdate=29 April 2019 |lang=af |website=literator.org.za }}</ref> wat 'n besonderse belangstelling in die Suid-Afrikaanse politiek en kultuur gehad het.
Hy promoveer met ''De mythe van de stamverwantschap: Nederland en de Afrikaners – 1902–1930'', wat in 1993 gepubliseer is. Hierin fokus hy onder meer op [[Kruger se Hollanders]], ook waarom die belangstelling in die Afrikaner na afloop van die Tweede Vryheidsoorlog afgekoel het, maar die band tog nooit verbreek het nie. Ter aanvulling hiervan kom die opvolgartikel, [http://rjh.ub.rug.nl/index.php/groniek/article/viewFile/17594/15070 Onbeantwoorde liefde: Nederlandse betweters en Afrikaner Boeren] wat die apartheidsjare bespreek. Sy slotparagraaf:
{{cquote|
Tot slot: het Zuid-Afrika van na 1994 is een land waarin Afrikaners slechts een van de vele etnische minderheden vormen. En een land waarin hun cultuur haar onder apartheid bevoorrechte positie is kwijtgeraakt. Wellicht leidt deze situatie ertoe dat Afrikaners het belang van meer contact en samenwerking met de Nederlandse taal en cultuur in gaan zien. Maar mocht dit al zo zijn, dan wacht hen een moeilijke taak. Na honderd jaar onbeantwoorde Boerenliefde (1881-1981), is in Nederland een generatie groot geworden die, uitzonderingen daargelaten, weinig tot geen weet heeft van de historische en culturele banden met Zuid-Afrika. Volgens historicus en voormalig NZAV-voorzitter Gerrit Schutte is het land voor moderne Nederlanders dan ook ‘simply a little piece of Africa’ geworden.
}}
In 2015 en 2016 bring hy verskeie besoeke aan Suid-Afrika en [[Namibië]] ten einde navorsing te doen vir sy boek "Ware Mense" wat uitgegee is deur [[Protea Boekhuis]] en vertaal is deur dr. [[Daniël Hugo]].<ref>{{Cite web|url=https://www.graffitibooks.co.za/af/34964/Boeke|title=Ware mense: Bart de Graaff|accessdate=2025-03-26|via=www.graffitibooks.co.za}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.litnet.co.za/ware-mense-deur-bart-de-graaff-resensie/|title=Ware mense deur Bart de Graaff: 'n resensie - LitNet|first=Anzil|last=Kulsen|author-link=Anzil Kulsen|date=2018-02-20|website=LitNet - Die boekehuis met baie wonings|accessdate=2025-03-26}}</ref> Die boek is oorspronklik in [[Nederlands]] geskryf met die titel ''Ik, Yzerbek'' en in 2016 uitgegee deur Scriptum Uitgewers. Sy ''Barend Barends - Die vergete kaptein van Daniëlskuil'' en ''Windvogel en Cupido: herkomst en betekenis van Nederlands klinkende Khoisan namen in Zuid-Afrika'', is ook deur Dr. Hugo in Afrikaans vertaal.
Hy is onverwags in 2024 oorlede tydens 'n besoek aan Suid-Afrika.<ref name=":0" />
== Publikasies (keur) ==
* Windvogel en Cupido: herkomst en betekenis van Nederlands klinkende Khoisan namen in Zuid-Afrika
* [https://kzgw.nl/wp-content/uploads/2018/09/TZ_273_ProefVolledig.pdf Zeeuwen in Zuid-Afrika] 2018. In: ''Zeeland - tijdschrift van het Koninklijk Zeeuws Genootschap der Wetenschappen''. 27.3. p.83-88
* ''Ik, Yzerbek''. 2016. {{ISBN|978-94-6319031-2}} (vertaal in Afrikaans as ''Ware Mense'')
* ''Zeeuwen aan de Kaap: verhalen uit Zuid-Afrika''. 2015. {{ISBN|978-90-79875-63-4}}
* ''Nederlands als poort naar Afrika .'' 2014. {{ISBN|978-90-5594-926-7}}
* ''1599 km tussen Amsterdam en Gouda. Een ontdekkingstocht langs Nederlandse plaatsnamen in Zuid-Afrika''. 2012, {{ISBN|978-90-5594-892-5}}
* ''Onbeantwoorde liefde: Nederlandse betweters en Afrikaner Boeren''. 2010
* ''Apartheid: een aanzet tot begripsbepaling''. 2000. {{ISBN|90-74112-19-6}}
* ''Steeds weer dat gezeur over Zuid-Afrika''. 1998
* ''De mythe van de stamverwantschap: Nederland en de Afrikaners'', ''1902-1930''. 1993. {{ISBN|90-74112-05-6}}
* ''De Nederlandse publieke opinie over apartheid 1948-1963: van begrip tot verwerping''. 1985
* ''Barend Barends - Die vergete kaptein van Daniëlskuil''<ref>{{Cite web|url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/bart-de-graaff-laat-vergete-griekwa-kaptein-herleef-in-nuwe-boek/ |titel=Bart de Graaff laat vergete Griekwa kaptein herleef in nuwe boek |lang=af |accessdate=13 November 2019 |website=[[Maroela Media]] }}</ref>
== Films (keur) ==
* ''Leaving Mandela Park'' (2010)
* ''Out of Eden'' (2002)
* ''Hartseerland'' (1991)
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:De Graaff, Bart}}
[[Kategorie:Geboortes in 1959]]
[[Kategorie:Sterftes in 2024]]
[[Kategorie:Nederlandse geskiedkundiges]]
[[Kategorie:Nederlandse joernaliste]]
[[Kategorie:Nederlandse skrywers]]
i2vz5xfzh5g9mgr9mbw7daihm5bkuq6
Hollandse medisyne
0
300332
2910614
2895893
2026-06-10T16:06:47Z
AFM
21229
/* Geneesmiddels */
2910614
wikitext
text/x-wiki
{{Kantbalk Alternatiewe medisyne}}
'''Hollandse medisyne''' is tradisionele geneesmiddels wat al vir meer as 200 jaar in Suid-Afrika gebruik word.
==Kissie==
Elke huishouding in die tyd van die trekboerpionier en die [[Voortrekkers]] het oor ‘n medisynekissie beskik. Dit was gewoonlik verdeel in vakkies vir flessies en plekke vir pleisters, salwe en ‘n handleiding wat die simptome van die kwale wat die meeste voorgekom het, aangedui het en aanbeveel het watter geneesmiddels en die dosis daarvan wat aangewend moes word.
==Geneesmiddels==
Tipiese voorbeelde van die Hollandse medisyne in ‘n huisapteek van daardie tyd was:
*[[Hoffmanndruppels]] teen senuwees en kopseer
*bloedstillende druppels
*staaldruppels (dr. Stahl se versterkende drupppels)
*Haarlemmerolie (ook bekend as [[haarlemensis]] en harmansdrup) is gebruik teen alle kwale
*[[Kajapoetolie]] teen pyn in die ledemate
*[[kasterolie]] en [[rabarber]]poeier as purgeermiddels
*soetolie teen ‘n loopmaag
*kanferolie, [[doepa]]-olie, teerolie
*pampoensalf, krampdruppels
*witkinapoeier, ‘n middel teen [[malaria]]
*groenamara, ‘n bitter medisyne om maagkwale te besweer
*Turlingtonbalsem vir nier- en galstene en borsklagtes
*Monniksbalsem ("Friar’s balsam’") en ruitersalf teen huidsiektes
*[[boegoe]]-essens vir nierkwale en [[rumatiek]]
*[[aluin]] om bloeding te stop
*jamaika-gemmer vir die maag
*[[duiwelsdrek]], [[Balsem Kopiva]], wonderessens, koorswortel, braakwortel, pynstiller, koljandersaad, oogwater
*Teen die middel van die 19de eeu het ‘’Croft’s Tincture of Life’’ beskikbaar gekom. Dit was glo doeltrefffend teen perde-, vee- en hondesiektes en selfs slangbyt.
==Geskiedenis==
Hierdie Hollandse medisyne in die volksgeneeskunde van die Afrikaner is ‘n voortsetting van die middels en resepte van dr. Carl August van Madai (1739-1816), die dokter by die weeshuis in [[Halle]], Duitsland. Die Von Madai-familie het beroemd geword deur die medisyne wat hulle oor die wêreld heen ten bate van die weeshuis verkoop het. Reeds laat in die 18de eeu is die geneesmiddels in die [[Kaapkolonie]] bekend. Later het Kaapstad se aptekers, en veral dr. C.F. Juritz van die Engel-apteek in Loopstraat, self die medisyne begin vervaardig om die noodhulpkassies op en aan te vul. Ten spyte van die vooruitgang in die mediese wetenskap is sekere van die Hollandese medisyne tans nog in die winkels te koop.
==Naam==
Waarskynlik is na die inhoud van die medisyne-kassie aanvanklik verwys as ''Halliese medisyne'' omdat die Von Madai’s in Halle gewoon het. Dit het in die volksmond van die Kaapkolonie se gebruikers Hollandse medisyne geword.
==Bibliografie==
*Green, Lawrence G.: In the land of afternoon. Kaapstad: Howard B. Timmins, 1950.
*Green, Lawrence G.: Tavern of the Seas. Kaapstad: Howard B. Timmins, ongedateerd
*[[P. de V. Pienaar|Pienaar, P. de V.]] (red.): Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, 1966.
*[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], deel 7. Kaapstad: Nasou, 1972. {{ISBN|9780625003235}}
[[Kategorie:Geneesmiddels]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Voortrekkers]]
s0jyliy34y09m4v0q3sjpuxen832bag
Kritiese denke
0
315729
2910592
2864654
2026-06-10T12:46:00Z
Jcb
223
2910592
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Head of Socrates in Palazzo Massimo alle Terme (Rome).JPG|duimnael|[[Borsbeeld]] van [[Sokrates]]]]
'''Kritiese denke''' is die ontleding van feite om 'n oordeel te vorm.<ref>{{cite web |url = https://www.criticalthinking.org/pages/defining-critical-thinking/766|title=Defining Critical Thinking|publisher=The International Center for the Assessment of Higher Order Thinking (ICAT, US)/Critical Thinking Community|accessdate=2017-03-22|author=Edward M. Glaser}}</ref> Die onderwerp is ingewikkeld en daar bestaan verskillende definisies wat oor die algemeen die rasionele, skeptiese, onbevooroordeelde analise of evaluering van feitelike bewyse insluit. Kritiese denke is selfgerig, selfgedissiplineerd, selfgemoniteerde en selfkorrektiewe [[denke]].<ref>{{Cite book|last=Clarke|first=John|title=Critical Dialogues: Thinking Together in Turbulent Times|date=2019|publisher=Policy Press|isbn=978-1-4473-5097-2|location=Bristol|pages=6}}</ref> Dit veronderstel instemming met streng standaarde van uitnemendheid en die bewustheid van die gebruik daarvan. Dit behels effektiewe [[kommunikasie]]- en [[probleemoplossing]]svermoëns, asook 'n verbintenis om inheemse egosentrisme<ref>{{Cite web|url=http://www.telacommunications.com/nutshell/stages.htm|title=Piaget's Stages of Cognitive Development|website=www.telacommunications.com|access-date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509060129/http://www.telacommunications.com/nutshell/stages.htm|archive-date=9 Mei 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.psychologytoday.com/us/blog/fulfillment-any-age/201204/it-s-fine-line-between-narcissism-and-egocentrism|title=It's a Fine Line Between Narcissism and Egocentrism|website=Psychology Today|access-date=2018-04-03}}</ref> en sosiosentrisme te oorkom.
== Geskiedenis ==
Die vroegste rekords van kritiese denke is die sienings van [[Sokrates]] wat deur [[Plato]] opgeteken is. Dit sluit 'n deel in Plato se vroeë dialoë in, waar Sokrates met een of meer gespreksgenote in gesprek tree oor die kwessie van [[etiek]], soos die vraag of dit reg is dat Sokrates uit die gevangenis ontsnap.<ref name=":0">{{Cite book|last1=Visser|first1=Jan|title=Seeking Understanding: The Lifelong Pursuit to Build the Scientific Mind|last2=Visser|first2=Muriel|date=2019|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-41680-2|location=Leiden|pages=233}}</ref> Die [[filosoof]] het hierdie vraag oorweeg en besin en tot die slotsom gekom dat ontsnapping in stryd is met al die dinge wat hy hoër hou as homself: die wette van Athene en die leidende stem wat Sokrates beweer om te hoor.<ref name=":0" />
Sokrates het vasgestel dat 'n mens nie afhanklik kan wees van diegene met 'gesag' om goeie [[kennis]] en insig te hê nie. Hy het getoon dat persone moontlik [[Mag (sosiale wetenskappe)| mag]] en 'n hoë posisie mag hê en tog steeds diep verward en irrasioneel kan wees. Sokrates het volgehou vir 'n individu om 'n goeie lewe te hê of 'n betekenisvolle lewe te hê, moet hy 'n kritiese vraesteller wees en 'n ondersoekende siel hê.<ref>{{Cite book|last1=Stanlick|first1=Nancy A.|title=Asking Good Questions: Case Studies in Ethics and Critical Thinking|last2=Strawser|first2=Michael J.|date=2015|publisher=Hackett Publishing|isbn=978-1-58510-755-1|location=Indianapolis|pages=6}}</ref> Hy het die belangrikheid daarvan vasgestel om diep vrae te stel wat deeglik ondersoek word voordat ons idees as geloofwaardig aanvaar word.
Sokrates het die belangrikheid daarvan vasgestel om 'bewyse te soek, redenasies en aannames noukeurig te ondersoek, basiese konsepte te ontleed en die implikasies op te spoor, nie net van wat gesê word nie, maar ook van wat ook gedoen word'.<ref>{{Cite book|last1=Chiarini|first1=Andrea|title=Understanding the Lean Enterprise: Strategies, Methodologies, and Principles for a More Responsive Organization|last2=Found|first2=Pauline|last3=Rich|first3=Nicholas|date=2015|publisher=Springer|isbn=978-3-319-19994-8|location=Cham|pages=132}}</ref> Sy metode van bevraagtekening staan nou bekend as 'Sokratiese bevraagtekening' en is die bekendste strategie vir kritiese denke. In sy wyse van ondervraging het Sokrates die behoefte aan denke vir duidelikheid en logiese konsekwentheid benadruk. Hy het mense vrae gevra om hul irrasionele denke of gebrek aan betroubare kennis te openbaar. Sokrates het getoon dat die besit van gesag nie akkurate kennis verseker nie. Hy het die metode vasgestel om oortuigings te bevraagteken, die aannames deeglik te ondersoek en op bewyse en gesonde rasionaal te steun. Plato het Sokrates se leerstellings opgeteken en die tradisie van kritiese denke voortgesit. Aristoteles en daaropvolgende Griekse skeptici verfyn Sokrates se leerstellings deur gebruik te maak van sistematiese denke en vrae te stel om die werklike aard van die werklikheid te bepaal, buite die manier waarop dinge met 'n oogopslag lyk.<ref>{{Cite web|url=http://www.criticalthinking.org/pages/a-brief-history-of-the-idea-of-critical-thinking/408|title=A Brief History of the Idea of Critical Thinking|website=www.criticalthinking.org|access-date=2018-03-14}}</ref>
Sokrates het die agenda vir die tradisie van kritiese denke opgestel, naamlik om algemene oortuigings en verklarings reflekterend te bevraagteken, en oortuigings wat redelik en logies is, noukeurig te onderskei van dié wat - hoe aantreklik dit ook vir ons inheemse egosentrisme is, hoe baie dit ook al ons belange dien, hoe gemaklik ook al of vertroostend, dit kan wees — hulle het nie voldoende bewyse of rasionele grondslag om te glo nie.
Kritiese denke is deur Richard W. Paul beskryf as 'n beweging in twee golwe (1994).<ref>{{Cite book|title=Re-Thinking Reason|last=Walters|first=Kerry|publisher=State University of New York Press|year=1994|isbn=|location=Albany|pages=181–98|quote=|via=}}</ref> Daar word dikwels na die 'eerste golf' van kritiese denke verwys as 'n 'kritiese analise' wat 'n duidelike, rasionele denke is wat kritiek insluit. Die besonderhede daarvan verskil onder diegene wat dit definieer. Volgens Barry K. Beyer (1995) beteken kritiese denke om duidelike, beredeneerde oordele te lewer. Gedurende die proses van kritiese denke moet idees beredeneer word, goed deurdink en beoordeel word.<ref>{{cite web|url = http://myweb.wvnet.edu/~jelkins/critproj/overview.html|title = The Critical Thinking Movement: Alternating Currents in One Teacher's Thinking|first = James R.|last = Elkins|accessdate = 23 Maart 2014|website = myweb.wvnet.edu|archive-url = https://web.archive.org/web/20180613084853/http://myweb.wvnet.edu/~jelkins/critproj/overview.html|archive-date = 13 Junie 2018|url-status = dead}}</ref> Die Amerikaanse Nasionale Raad vir Uitnemendheid in Kritieke Denke<ref>{{cite web|url=http://www.criticalthinking.org//|title=Critical Thinking Index Page|publisher=}}</ref> definieer kritiese denke as die "intellektueel gedissiplineerde proses om aktief en vaardig te konseptualiseer, toe te pas, te analiseer, te sintetiseer of inligting wat versamel is te evalueer uit, of gegenereer word deur, waarneming, ervaring, nadenke, redenering , of kommunikasie, as 'n riglyn vir geloof en optrede."<ref>{{cite web|url=https://www.criticalthinking.org/pages/defining-critical-thinking/766|title=Defining Critical Thinking|publisher=}}</ref>
== Etimologie en oorsprong van kritiese denke ==
In die term kritiese denke is die woord krities, (Grk. Κριτικός = ''kritikos'' = "kritikus") afkomstig van die woord kritikus en impliseer dit 'n kritiek; dit identifiseer die intellektuele vermoë en die middele "om te oordeel", "van oordeel fel", "vir oordeling" en om "in staat te wees om te onderskei".<ref>Brown, Lesley. (ed.) ''The New Shorter Oxford English Dictionary'' (1993) bl. 551.</ref> Die intellektuele wortels van kritiese<ref>{{Cite news|url=http://www.dictionary.com/e/critical-thinking/|title=Lexical Investigations: Critical Thinking - Everything After Z by Dictionary.com|date=2013-06-25|work=Everything After Z by Dictionary.com|access-date=2018-04-03}}</ref> denke is so oud soos die [[etimologie]] daarvan, en is uiteindelik terug te voer na die onderwyspraktyk en visie van Sokrates<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/people/socrates-9488126|title=Socrates|website=Biography|access-date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328012820/https://www.biography.com/people/socrates-9488126|archive-date=28 March 2019|url-status=dead}}</ref> 2 500 jaar gelede, wat met behulp van 'n ondersoekmetode ontdek het dat mense nie rasioneel hul aansprake op kennis met selfvertroue kon regverdig nie.
== Definisies ==
Tradisioneel word kritiese denke soos volg gedefinieer:
* "Die proses om [[inligting]] aktief en vaardig te konseptualiseer, toe te pas, te [[analise]]er, te sintetiseer en te evalueer om tot 'n antwoord of gevolgtrekking te kom"<ref name="reference.com">{{cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/critical|title=Critical – Define Critical at Dictionary.com|work=Dictionary.com|accessdate=2016-02-24}}</ref>
* "Gedissiplineerde denke wat duidelik, rasioneel, oopkop en deur bewyse ingelig is"<ref name="reference.com"/>
* "Doelgerigte, selfregulerende oordeel wat lei tot interpretasie, analise, evaluering en afleiding, sowel as verduideliking van die bewyse, konseptuele, metodologiese, kriteria of kontekstuele oorwegings waarop daardie oordeel gebaseer is"<ref>{{cite web|url=http://www.insightassessment.com/CT-Resources/Teaching-For-and-About-Critical-Thinking/Critical-Thinking-What-It-Is-and-Why-It-Counts/Critical-Thinking-What-It-Is-and-Why-It-Counts-PDF|format=PDF|last=Facione|first=Peter A.|title=Critical Thinking: What It is and Why It Counts|publisher=insightassessment.com|year=2011|page=26|access-date=4 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130729185619/http://www.insightassessment.com/CT-Resources/Teaching-For-and-About-Critical-Thinking/Critical-Thinking-What-It-Is-and-Why-It-Counts/Critical-Thinking-What-It-Is-and-Why-It-Counts-PDF|archive-date=29 July 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref>
* "Sluit 'n verbintenis in om rede te gebruik in die formulering van ons oortuigings"<ref name=mulnix>{{cite journal | last1 = Mulnix | first1 = J. W. | year = 2010 | title = Thinking critically about critical thinking | url = | journal = Educational Philosophy and Theory | volume = 44| issue = 5| page = 471 | doi = 10.1111/j.1469-5812.2010.00673.x | s2cid = 145168346 }}</ref>
* Die vaardigheid en geneigdheid om met reflektiewe skeptisisme aan 'n aktiwiteit deel te neem (McPeck, 1981).<ref>{{Cite document|title=Critical Thinking: A Question of Aptitude and Attitude?|last=|first=|s2cid=37573705|date=|doi=10.5840/inquiryctnews20102524}}</ref>
* Om na te dink oor denke op 'n manier wat ontwerp is om foute en vooroordele in jou eie denke te organiseer en te verduidelik, die doeltreffendheid daarvan te verhoog en te herken. Kritiese denke is nie 'harde' denke nie en is ook nie gerig op die oplossing van probleme nie (behalwe die'verbetering' van eie denke). Kritiese denke is na binne gerig met die doel om die rasionaliteit van die denker te maksimeer. 'n Mens gebruik nie kritiese denke om probleme op te los nie - jy gebruik kritiese denke om jou denkproses te verbeter.<ref>Carmichael, Kirby; letter to Olivetti, Laguna Salada Union School District, Mei 1997.</ref>
* "'n Beoordeling gebaseer op noukeurige analitiese evaluering"<ref>{{Cite news|url=http://www.thefreedictionary.com/critical+analysis|title=critical analysis|newspaper=TheFreeDictionary.com|access-date=2016-11-30}}</ref>
* "Kritiese denke is 'n soort denkpatroon wat vereis dat mense reflektief moet wees, en aandag moet skenk aan besluitneming wat hul oortuigings en optrede rig. Met kritiese denke kan mense met meer logika aflei, gesofistikeerde inligting verwerk en verskillende kante van 'n saak beskou sodat hulle meer deeglike gevolgtrekkings kan maak."<ref>{{Cite journal|date=February 1988|title=Book Reviews and Notes : Teaching Thinking Skills: Theory and Practice. Joan Baron and Robert Sternberg. 1987. W.H. Freeman, & Co., New York. 275 bladsye. Index. {{ISBN|0-7167-1791-3}}. Paperback|journal=Bulletin of Science, Technology & Society|volume=8|issue=1|pages=101|doi=10.1177/0270467688008001113|s2cid=220913799|issn=0270-4676}}</ref>
* Kritiese denke het sewe kritiese kenmerke: om nuuskierig en weetgierig te wees, oopkop te wees vir verskillende kante, in staat te wees om stelselmatig te dink, analities te wees, volhardend te wees tot die [[waarheid]], vertroue in kritiese denke self en laastens [[volwasse]] te wees.<ref name="Facione 1–4">{{Cite journal|last1=Facione|first1=Peter A.|last2=Facione|first2=Noreen C.|date=Maart 1993|title=Profiling critical thinking dispositions|journal=Assessment Update|volume=5|issue=2|pages=1–4|doi=10.1002/au.3650050202|issn=1041-6099}}</ref>
* Alhoewel kritiese denke op verskillende maniere gedefinieer kan word, is daar 'n algemene ooreenkoms in die sleutelkomponent daarvan - die begeerte om 'n bevredigende resultaat te bereik, en dit moet bereik word deur rasionele denke en 'n resultaatgedrewe manier. Halpern is van meening dat kritiese denke eerstens aangeleerde vermoëns behels soos probleemoplossing, berekening en suksesvolle toepassing. Dit sluit ook die tendens in om die denkproses te betrek. In onlangse tye het Stanovich geglo dat moderne IK-toetsing amper nie die vermoë van kritiese denke kon meet nie.<ref>{{Citation|last=Halpern|first=Diane F.|editor3-first=Diane F|editor3-last=Halpern|editor2-first=Henry L|editor2-last=Roediger Iii|editor1-first=Robert J|editor1-last=Sternberg|chapter=The Nature and Nurture of Critical Thinking|pages=1–14|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780511804632|doi=10.1017/cbo9780511804632.002|title=Critical Thinking in Psychology|year=2006}}</ref>
Kenners van hedendaagse kritiese denke het hierdie tradisionele definisies uitgebrei om kwaliteite, konsepte en prosesse in te sluit soos [[kreatiwiteit]], verbeelding, ontdekking, [[refleksie]], empatie, verbindende kennis, feministiese teorie, subjektiwiteit, dubbelsinnigheid en onbeslistheid. Sommige definisies van kritiese denke sluit hierdie subjektiewe praktyke uit.<ref>{{Cite book|title=Re-Thinking Reason|last=Walters|first=Kerry|publisher=State University of New York Press|year=1994|isbn=|location=Albany|pages=|quote=|via=}}</ref><ref name="reference.com" />
1.Volgens Ennis is "kritiese denke die intellektueel gedissiplineerde proses om aktief en vaardig te konseptualiseer, toe te pas, te ontleed, te sintetiseer en / of te evalueer van inligting wat versamel is uit of gegenereer word deur, waarneming, ervaring, refleksie, redenasie of kommunikasie, as 'n gids tot geloof en aksie.” <ref>{{Citation|last=Ennis|first=Robert H.|chapter=Critical Thinking|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=9781137378057|doi=10.1057/9781137378057.0005|title=The Palgrave Handbook of Critical Thinking in Higher Education|year=2015}}</ref> Hierdie definisie wat Ennis verskaf, word onderskryf deur Harvey Siegel,<ref>{{Cite book|last=Siegel|first=Harvey|date=2013-09-27|title=Educating Reason|doi=10.4324/9781315001722|isbn=9781315001722}}</ref> Peter Facione <ref name="Facione 1–4"/> en Deanna Kuhn. <ref>{{Cite journal|last=Kuhn|first=Deanna|date=Januarie 2015|title=Thinking Together and Alone|journal=Educational Researcher|volume=44|issue=1|pages=46–53|doi=10.3102/0013189x15569530|s2cid=145335117|issn=0013-189X}}</ref>
2.Volgens Ennis se definisie verg kritiese denke baie aandag en breinfunksie. Wanneer 'n kritiese denkbenadering op onderwys toegepas word, help dit die brein van die student om beter te funksioneer en om tekste anders te verstaan.
̟3.Verskillende studierigtings kan verskillende soorte kritiese denke vereis. Kritiese denke bied meer invalshoeke en perspektiewe op dieselfde materiaal.
== Logika en rasionaliteit ==
Die bestudering van logiese argumentasie is relevant vir die bestudering van kritiese denke. [[Logika]] is gemoeid met die ontleding van argumente, insluitend die beoordeling van die korrektheid of onjuistheid daarvan.<ref>{{Cite book|last=Salmon|first=Merrilee H.|title=Introduction to Logic and Critical Thinking, Sixth Edition|date=2013|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-04975-3|location=Boston, MA|pages=12}}</ref> Op die gebied van [[epistemologie]] word kritiese denke beskou as logies korrekte denke, wat die onderskeid tussen logies-waar en logies-valse stellings moontlik maak.<ref>{{Cite book|last=Sherrie|first=Wisdom|title=Handbook of Research on Advancing Critical Thinking in Higher Education|date=2015|publisher=IGI Global|isbn=978-1-4666-8412-6|location=Hershey, PA|pages=294}}</ref>
In die "eerste golf" logiese denke word die denker verwyder uit die gedagtegang, en die ontleding van verbande tussen konsepte of denkpunte is skynbaar vry van enige vooroordeel. In sy [[essay]] ''Beyond Logicism in Critical Thinking'' beskryf Kerry S. Walters hierdie ideologie so: "'n Logiese benadering tot kritiese denke dra die boodskap aan studente oor dat denke slegs legitiem is as dit voldoen aan die prosedures van informele (en in mindere mate, formele) logika en dat die goeie denker noodwendig mik na analitiese, abstrakte, universele en objektiewe style van ondersoek en beoordeling. Hierdie denkmodel het so vasgelê in konvensionele akademiese wysheid dat baie opvoeders dit as kanon aanvaar.<ref name="walt">Kerry S. Walters (1994). ''Re-Thinking Reason: New Perspectives in Critical Thinking.'' SUNY Press. {{ISBN|978-0-7914-2095-9}}.</ref> Sulke beginsels gaan gepaard met die toenemende afhanklikheid van 'n kwantitatiewe begrip van die wêreld.
In die “tweede golf” van kritiese denke het outeurs bewustelik wegbeweeg van die logiessentriese manier van kritiese denke wat kenmerkend is van die "eerste golf". Alhoewel baie geleerdes 'n minder eksklusiewe siening begin aanneem het oor wat kritiese denke behels, bly rasionaliteit en logika algemeen aanvaar as noodsaaklike basis vir kritiese denke. Walters voer aan dat eksklusiewe logika in die eerste golf-sin gebaseer is op "die ongegronde aanname dat goeie denke reduseerbaar is tot logiese denke".<ref name="walt" />
=== Deduksie, abduksie en induksie===
Daar is drie soorte logiese redenasies. Informeel kan daar benewens formele deduksie twee soorte logiese redenasies onderskei word, naamlik induksie en abduksie.
==== Deduksie ====
Deduksie is die gevolgtrekking uit die struktuur van die argument se uitgangspunt deur gebruik te maak van afleidingsreëls wat formeel die van proposisionele kalkulus gebruik. Byvoorbeeld: X is 'n mens en alle mense het 'n gesig, dus het X 'n gesig.
==== Induksie ====
Induksie maak 'n gevolgtrekking uit 'n patroon wat gewaarborg word deur die strengheid van die struktuur waarop dit van toepassing is. Byvoorbeeld: die som van ewe heelgetalle is ewe. Laat <math>x,y,z \in \mathbb{Z} </math> dan <math>2x, 2y, 2z</math> is selfs per definisie <math>2x + 2y = 2 (x + y) = 2z</math> , wat gelyk is; dus om twee ewe getalle op te som, lei dit tot 'n ewe getal.
==== Abduksie ====
Abduksie maak 'n gevolgtrekking met behulp van 'n heuristiek wat waarskynlik is, maar nie onvermydelik is nie, gegewe 'n mate van voorkennis. Byvoorbeeld: ek sien skape op in 'n veld en hulle lyk wit van my waarnemingshoek, en skape is dus wit. Kontrasteer die deduktiewe stelling: Sommige skape is aan minstens een kant wit.
=== Kritiese denke en rasionaliteit ===
Kerry S. Walters, 'n emeritus-professor in filosofie aan die Gettysburg Kollege, voer aan dat rasionaliteit meer as net logiese of tradisionele metodes van [[probleemoplossing]] en - analise vereis, of wat hy die "kalkulus van regverdiging" noem, maar ook "kognitiewe handelinge soos verbeelding, konseptuele kreatiwiteit, intuïsie en insig" (bl. 63). Hierdie 'funksies' is gefokus op ontdekking, op meer abstrakte prosesse in plaas van lineêre, reëlgebaseerde benaderings tot probleemoplossing. Die lineêre en nie-opeenvolgende verstand moet albei betrokke wees by die rasionele verstand.<ref name="Walters1994">{{cite book|author=Kerry S. Walters|title=Re-Thinking Reason: New Perspectives in Critical Thinking|url=https://books.google.com/books?id=TfT32n2Hvd0C|year=1994|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-7914-2095-9}}</ref>
Die vermoë om 'n argument krities te ontleed - om struktuur en komponente, tesis en redes te dissekteer - is noodsaaklik. Maar so ook die vermoë om buigsaam te wees en nie-tradisionele alternatiewe en perspektiewe te oorweeg. Hierdie aanvullende funksies laat kritiese denke toe om 'n praktyk te wees wat verbeelding en intuïsie omvat in samewerking met tradisionele wyses van deduktiewe ondersoek.<ref name="Walters1994"/>
== Funksies ==
Die lys van kernkritieke denkvaardighede sluit waarneming, interpretasie, [[analise]], afleiding, evaluering, verduideliking en metakognisie in. Volgens Reynolds (2011) gee 'n individu of 'n groep wat krities dink, die nodige oorweging om byvoorbeeld vas te stel:<ref>Reynolds, Martin (2011). Critical thinking and systems thinking: towards a critical literacy for systems thinking in practice. In: Horvath, Chrii. and Forte, James M. eds. Critical Thinking. New York: Nova Science Publishers, bl. 37–68.</ref>
* Bewyse deur die [[werklikheid]]
* Konteksvaardighede om die probleem van konteks te isoleer
* Relevante kriteria om goeie oordeel te vel
* Toepaslike metodes of tegnieke vir die oordeel
* Toepaslike teoretiese konstrukte om die probleem en die betrokke vraag te verstaan
Benewens die besit van sterk kritiese denkvaardighede, moet 'n mens ingestel wees om probleme en besluite aan te pak met behulp van hierdie vaardighede. Kritiese denke gebruik nie net logika nie, maar ook breë intellektuele kriteria soos duidelikheid, geloofwaardigheid, akkuraatheid, presisie, relevansie, diepte, breedte, belangrikheid en regverdigheid.<ref>{{cite book|last=Jones|first= Elizabeth A., & And Others |year=1995|title= National Assessment of College Student Learning: Identifying College Graduates' Essential Skills in Writing, Speech and Listening, and Critical Thinking. Final Project Report (NCES-95-001)|isbn=978-0-16-048051-5|work= from National Center on Postsecondary Teaching, Learning, and Assessment, University Park, PA.; Office of Educational Research and Improvement (ED), Washington, DC.; U.S. Government Printing Office, Superintendent of Documents, Mail Stop: SSOP, Washington, DC 20402-9328. PUB TYPE - Reports Research/Technical (143) bl. 14–15|url=http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED383255.pdf|accessdate=2016-02-24}}</ref>
Kritiese denke vereis die vermoë om:
* Herken probleme om werkbare middele te vind om die probleme die hoof te bied
* Verstaan die belangrikheid van prioritisering en orde van voorkoms in probleemoplossing
* Versamel toepaslike (relevante) inligting
* Herken verswygde aannames en waardes
* Begryp en gebruik [[taal]] met akkuraatheid, helderheid en onderskeidingsvermoë
* Interpreteer [[data]] om bewyse te beoordeel en argumente te evalueer
* Herken die bestaan (of nie-bestaan) van logiese verhoudings tussen stellings
* Maak geregverdigde gevolgtrekkings en veralgemenings
* Toets die gevolgtrekkings en veralgemenings waartoe jy kom
* Rekonstrueer 'n mens se patroon van opvattings op grond van wyer ervaring
* Lewer akkurate oordele oor spesifieke dinge en eienskappe in die alledaagse lewe.
In opsomming:
"'n Volgehoue poging om enige geloof of veronderstelde vorm van kennis te ondersoek in die lig van die bewyse wat dit ondersteun of weerlê en die verdere gevolgtrekkings waartoe dit neig."<ref name=glaser>{{Cite book| title=An Experiment in the Development of Critical Thinking| edition=| author=Edward M. Glaser| year=1941| publisher=New York, Bureau of Publications, Teachers College, Columbia University| isbn=978-0-404-55843-7 }}</ref>
==Verwysings==
{{Verwysings|2}}
==Skakels==
{{vertaaluit| taalafk = en |Critical thinking}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Filosofie]]
[[Kategorie:Konsepte]]
[[Kategorie:Epistemologie]]
8nehnw7bvadl2il4on4pucn9r7e4li2
Lawameer
0
386315
2910663
2729577
2026-06-11T05:44:57Z
Jcb
223
2910663
wikitext
text/x-wiki
[[Beeld:Lava Lake Nyiragongo 2.jpg|thumb|220px|Die lawameer by die [[Nyiragongo]]-vulkaan in die [[Republiek die Kongo]] in 'n gesmelte stadium.]]
[[Beeld:Erta-ale lac-de-lave 2001.jpg|thumb|220px|Die lawameer by die Erta Ale-vulkaan in [[Ethiopië]].]]
[[Beeld:Halema'uma'u Crater in Kilauea volcano, Hawaii..jpg|thumb|220px|Die lawameer van Halemaʻumaʻu by [[Kīlauea]], [[Hawaii]].]]
[[Beeld:Puu Oo - Crater Lava pond 1990.jpg|thumb|220px|'n Lugfoto van die lawameer in die Pu’u ’Ō’ō-krater aan Kīlauea se oostelike skeursone.]]
'n '''Lawameer''' is 'n groot volume [[lawa]], gewoonlik gesmelte [[basalt]], wat in 'n vulkaanopening, vulkaankrater of breë depressie voorkom. Die term word gebruik vir beide lawamere wat heeltemal of gedeeltelik gesmelt is en dié wat gestol is. Laasgenoemde word soms "bevrore" of "gestolde" lawamere" genoem.
==Vorming==
Lawamere kan op een van drie maniere gevorm word:<ref>{{cite web|url=http://volcanoes.usgs.gov/images/pglossary/LavaLake.php |title=VHP Photo Glossary: Lava lake |publisher=Volcanoes.usgs.gov |access-date=2013-08-15}}</ref>
*van een of meer openinge in 'n krater waaruit genoeg lawa uitbars om die krater gedeeltelik te vul;
*wanneer lawa in 'n krater of breë depressie in vloei en dit gedeeltelik vul; of
*in 'n nuwe opening wat verskeie weke of langer aanhoudend lawa uitspuit en stadigaan 'n krater opbou wat hoër as die omringende grond is.
Die meer kan óf 'n konstante hoogte handhaaf, soos met die Mauna Ulu-uitbarsting van [[Kīlauea]] in [[Hawaii]] in 1967-'71, óf afwisselend daal en styg, soos met die Puʻu ʻŌʻō-uitbarsting van Kilauea in 1983-'84, met 'n periode van 5-20 minute.<ref name="wolfe">Wolfe et al. (1988). "Geologic observations and chronology of eruptive events". US Geological Survey Professional Paper 1463</ref><ref>Witham and Llewellin (2006). "Stability of Lava Lakes". '+Journal of Volcanology and Geothermal Research'' vol. 158 p.321–332</ref> In laasgenoemde geval het die lawa vinnig in die opening teruggesak voor die begin van 'n nuwe fase van aktiwiteit in die meer.<ref name="wolfe" />
Kīlauea het al baie jare lank twee volhardende lawamere: een in die Halemaʻumaʻu-opening in die [[kaldera]] op die kruin en nog een in die Puʻu ʻŌʻō-keël aan die oostelike skeursone van die vulkaan.<ref>{{cite web |url=http://volcanoes.usgs.gov/hvo/activity/kilaueastatus.php |title=HVO Kilauea Status |publisher=Volcanoes.usgs.gov |access-date=2013-08-15 |archive-date=2012-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308071721/http://volcanoes.usgs.gov/hvo/activity/kilaueastatus.php/ |url-status=dead }}</ref> In Mei 2018 het albei mere verdwyn as gevolg van 'n toename in aktiwiteit in Kīlauea se oostelike skeursone. Die lawameer by Halemaʻumaʻu het in Desember 2020 teruggekeer, nadat Kīlauea vir die eerste keer in twee jaar uitgebars het.<ref>{{cite web |title=USGS Volcanoes |url=https://twitter.com/USGSVolcanoes/status/1340964823228588032 |access-date=21 Desember 2020}}</ref> Die lawameer het gestol nadat die uitbarsting in Mei 2021 geëindig het, maar weer teruggekeer nadat vulkaanaktiwiteit by Halemaʻumaʻu op 29 September 2021 hervat het.
Benewens sulke volhardende lawamere word ook tydelike mere (soms "lawapoele" genoem) aangetref.<ref name=haroun94>{{Cite journal | last1 = Tazieff | first1 = H. | doi = 10.1016/0377-0273(94)90015-9 | title = Permanent lava lakes: Observed facts and induced mechanisms | journal = Journal of Volcanology and Geothermal Research | volume = 63 | pages = 3–11| year = 1994 | issue = 1–2 | bibcode = 1994JVGR...63....3T}}</ref>
==Verwysings==
{{Verwysings|3}}
==Skakels==
* [https://web.archive.org/web/20081019181130/http://www.france24.com/en/20080817-republic-democratic-congo-volcano-Nyiragongo Nyiragongokrater se lawameer. Video op France 24 TV]
* [http://www.nzherald.co.nz/nz/news/video.cfm?c_id=1&gal_cid=1&gallery_id=113983 Video] van die lawameer in Vanuatu se Marumvulkaan.
{{CommonsKategorie-inlyn|Lava lakes}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Lava lake}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Vulkaniese landvorme]]
tdxawntjmkm4b3ylmmcr7j27kbv461b
Len Taunyane
0
392673
2910669
2717336
2026-06-11T05:55:49Z
Jcb
223
2910669
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Len Taunyane.jpg|duimnael|regs|Len Taunyane]]
'''Len Taunyane''' ([lɪn tauˈɲanɪ] 1880's – na 1904) was 'n Suid-Afrikaanse baan- en veldatleet wat aan die [[Olimpiese Somerspele 1904]] aan die mans[[maraton]] deelgeneem het, en was dus een van die eerste twee swart Afrikane wat aan die moderne [[Olimpiese Spele]] deelgeneem het.<ref name="olym">{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/75334 |title=Len Taunyane |work=Olympedia |access-date=17 Januarie 2021}}</ref>
==Vroeë lewe==
Taunyane was 'n lid van die [[Tswanas|Tswanavolk]] en 'n veteraan van die [[Tweede Vryheidsoorlog]], nadat hy as 'n boodskapper gedien het. 'n Foto wat tussen 1900 en 1902 geneem is, wys hom as 'n krygsgevangene op [[Sint Helena]]. Min is andersins oor sy lewe bekend. Taunyane was moontlik ook 'n student aan die Universiteit van die Vrystaat. Hy het in 1904 na die [[VSA]] gereis om aan die Boereoorlog-tentoonstelling by die [[St. Louis]] [[Wêreldtentoonstelling]] te verskyn. Daar het hy twee keer per dag deelgeneem aan heruitvoerings van die [[Slag van Colenso]] en die [[Slag van Paardeberg]].<ref>{{cite web|last1=O'Toole|first1=Sean|title=The Athletes|url=http://www.cityscapesdigital.net/2015/12/09/athletes/|website=CityScapes|accessdate=8 Augustus 2016|archive-date=26 Augustus 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826094009/http://www.cityscapesdigital.net/2015/12/09/athletes/|url-status=dead}}</ref>
[[Lêer:Len Taunyane as a prisoner of war on Saint Helena.jpg|duimnael|Taunyane (tweede van links) as krygsgevangene op Sint Helena, ongeveer 1900.]]
== 1904-maraton ==
Die 1904-maraton was 'n grootliks informele byeenkoms, wat op 'n ongeskikte baan en oor paaie so stowwerig gehardloop is dat dit baie van die atlete laat neerval het. Taunyane het op die nippertjie as 'n [[Zoeloes|Zoeloe]] (hy was 'n Tswana nie 'n Zoeloe nie) vir die wedloop ingeskryf en het dus nie formeel [[Suid-Afrika]] verteenwoordig nie wat eers in 1910 as [[Unie van Suid-Afrika]] tot stand gekom het. Daar is na hom verwys as "Len Tau" of "Lentauw" deur amptenare wat nie sy naam kon uitspreek nie.<ref>{{cite book|last1=McLachlan|first1=Sean|title=It Happened in Missouri|date=2013|publisher=Rowman & Littlefield|page=88}}</ref>
Taunyane het waarskynlik kaalvoet gehardloop en in die negende plek uit 'n veld van 32 en 14 geëindig.<ref>[https://web.archive.org/web/20200418102605/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ta/len-taunyane-1.html Olympic profile]</ref> Dit was 'n teleurstelling, aangesien baie waarnemers seker was dat Taunyane beter kon gedoen het as hy nie byna 'n myl van koers af gejaag is deur aggressiewe honde nie.<ref name="LAT">{{cite news|last=Cronin|first=Brian |title=Sports Legend Revealed: A marathon runner nearly died |url=http://latimesblogs.latimes.com/sports_blog/2010/08/sports-legend-revealed-a-marathon-runner-nearly-died-because-of-drugs-he-took-to-help-him-win.html |newspaper=[[Los Angeles Times]] |date=2010-08-10 |author5=The Fabulous Forum |location=Los Angeles | accessdate= 31 Augustus 2010}}</ref><ref>{{cite web|last1=O’Toole|first1=Sean|title=Story of South Africa's first black Olympians keeps us guessing|url=http://mg.co.za/article/2016-07-07-00-story-of-south-africas-first-black-olympians-keeps-us-guessing|website=Mail & Guardian Online|publisher=Mail & Guardian|accessdate=7 Julie 2016}}</ref>
Saam met [[Jan Mashiani]] was Taunyane een van die eerste twee swart Afrikane wat aan die moderne [[Olimpiese Spele]] deelgeneem het.<ref name="olym" />
Niks is van Taunyane se latere lewe bekend nie.
==Verwysings==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Taunyane, Len}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse atlete]]
[[Kategorie:Olimpiese deelnemers]]
diebx3gb835bv5klodf29aqjgthwv66
Thomas Halstead
0
397246
2910595
2871424
2026-06-10T12:52:01Z
Rooiratel
90342
Interne skakel
2910595
wikitext
text/x-wiki
'''Thomas Halstead''' of '''Holstead''' (1811 – 6 Februarie 1838) was 'n Engelse handelaar wat tot 1838 as 'n tolk vir [[Shaka]] sowel as [[Dingaan]] gewerk het. Hy was 'n vennoot van die [[Biggar-familie]] en is saam met [[Piet Retief]] en ongeveer 100 ander mans op [[KwaMatiwane]] vermoor,<ref>{{cite web|title=kwaMatiwane - Hill of Execution|url=http://www.voortrekker-history.co.za/kwamatiwane_great_trek.php#.Vuu5L-IrKCI|website=The Voortrekkers|accessdate=18 Maart 2016|archive-date=20 Maart 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160320174706/http://www.voortrekker-history.co.za/kwamatiwane_great_trek.php#.Vuu5L-IrKCI|url-status=dead}}</ref> die heuwel van teregstelling binne sig van Dingaan se vesting, [[UMgungundlovu|Umgungundglovu]], geleë tussen hedendaagse [[Vryheid]] en [[Melmoth]]. Halstead was 'n afstammeling van die [[1820-Setlaars]] wat ook 'n verskyning maak as 'n karakter in [[Henry Rider Haggard]] se roman ''[[Marie (roman)|Marie]]''.
==Halstead se lot==
[[Credo Mutwa]] plaas al die skuld vir die moord op Retief en sy manne op die skouers van die jeugdige Thomas Halstead, wat die Voortrekkers as tolk vergesel het. Volgens Mutwa was Halstead by die Zoeloes bekend as die "nuuskierige agie". Na bewering sou Halstead die aand voor die moord oor die heining van die koninklike harem geloer het. Een van Dingaan se vroue, wat swanger was, het hom gesien en was so bang dat sy 'n miskraam gehad het. Volgens Zoeloewet was dit 'n misdaad wat met die dood strafbaar was vir enige man om die omgewing van die koninklike harem te nader. Mutwa skryf dat Dingaan die agterdog begin koester het dat sy wit besoekers gemene intensies in die mou voer, soos mens tewens van towenaars sou verwag, en dat hulle sy vroue kon teiken. Dit was hoekom hy hulle laat vermoor het en hoekom hy geskree het: "maak dood die towenaars!"<ref>{{Cite web |url= https://repository.up.ac.za/bitstream/handle/2263/17518/Grobler_Retief(2011).pdf|title= The Retief Massacre of 6 February 1838 revisited
|laaste=Grobler |first=Jackie |access-date=27 Januarie 2018}}</ref>
Volgens Wood het Halstead tussen die Voortrekkers gesit toe die dansende Zoeloes aangeval het. Halstead het in Engels uitgeroep: "Dis klaar met ons!", maar het toe in Zoeloe bygevoeg: "Laat my met die Koning praat!" Dingaan het dit gehoor, maar het Halstead se versoek met 'n handwuif afgekeur. Halstead het toe sy mes uitgehaal, een aanvaller oopgesny en 'n ander se keel afgesny voordat hy oorval is.
Mutwa se bewering oor Halstead se afloerdery is moontlik onwaar. Die boodskapper wat Dingaan na Owen gestuur het om hom mee te deel dat hy Retief en sy manne gaan doodmaak het spesifiek bygevoeg dat die tolk van die Voortrekkers, 'n Engelssprekende man van Port Natal (d.i. Thomas Halstead), nie vermoor sal word nie.
Drie dae ná die slagting skryf Owen in sy dagboek dat Dingaan self aan Hulley gesê het dat Halstead, wat saam met die Voortrekkers gesit het, teen sy wil vermoor is; dat hy per ongeluk in die verwarring vermoor is. Volgens 'n opmerking wat Owen een dag na die slagting in sy dagboek gemaak het, het Dingaan die sendeling Venable meegedeel dat hy bevele gegee het dat Halstead nie vermoor moes word nie, maar dat sy krygers Halstead nie te midde van die Voortrekkers herken het nie. Owen het ook bygevoeg dat dit Dingaan se gewoonte was om sy onderdane te blameer wanneer hy verantwoordelik was vir iets waaroor hy skaam gevoel het. Hulley het ook in sy verslag na die lot van Halstead verwys. Hy het aangeteken dat hy 'n paar dae ná die slagting vir Dingaan gevra het hoekom Halstead vermoor is. Volgens hom het die Zoeloe-koning geantwoord: "Hy is dood. In die harwar van die slagting is hy saam met die ander doodgemaak. Ek is jammer daaroor. Ek het nie bedoel om sy lewe te neem nie."
== Verwysings ==
{{verwysings}}
== Bronne ==
*''Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek III''. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing.
{{Normdata}}
[[Kategorie:1820-Setlaars]]
[[Kategorie:Geboortes in 1811]]
[[Kategorie:Sterftes in 1838]]
rqa3j9tubkme0z2a82gbyody9bht3ra
Kye Allums
0
398123
2910607
2563154
2026-06-10T15:16:34Z
Jcb
223
2910607
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| naam = Kye Allums
| beeld = Kye Allums.jpg
| beeldonderskrif =
| geboortenaam =
| geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1989|10|23}}
| geboorteplek =
| alma_mater = George Washington-universiteit, [[Washington, D.C.]]
| bekend_vir = Sport (basketbal)
| sterfdatum = <!-- {{Sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (geboortedatum gevolg deur sterfdatum) -->
| sterfplek =
| doodsoorsaak =
| beroep =
| jare_aktief =
}}
'''Kye Allums''' (gebore op 23 Oktober 1989) is 'n voormalige [[basketbal]]speler in die vrouespan van die George Washington-universiteit wat in 2010 uitgekom het as 'n [[trans man]]. Hy was die eerste openlik transgender NCAA Division I-universiteitsatleet.<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/2010/US/11/03/transgender.basketball.player/index.html |work=CNN |title=First transgender athlete to play in NCAA basketball |date=March 23, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013085241/http://articles.cnn.com/2010-11-03/us/transgender.basketball.player_1_transgender-athletics-staff-basketball-team?_s=PM%3AUS |archivedate=October 13, 2011|access-date=April 5, 2022 }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.usatoday.com/sports/college/womensbasketball/atlantic10/2010-11-03-kye-allums-george-washington-transgender_N.htm |work=USA Today |first=Erik |last=Brady |title=Transgender male Kye Allums on the women's team at GW |date=November 4, 2010 |access-date=September 2, 2017 |archive-date=March 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315155340/http://www.usatoday.com/sports/college/womensbasketball/atlantic10/2010-11-03-kye-allums-george-washington-transgender_N.htm |url-status=live }}</ref> Allums is 'n kampvegter vir [[transgender]]sake, 'n openbare spreker, kunstenaar en mentor vir [[LGBT]]-jeugdiges.
==Lewe==
Allums het drie seisoene vir die George Washington Colonials, die vrouebasketbalspan van die George Washington-universiteit in [[Washington, D.C.]], gespeel.<ref>{{Cite web |url=http://www.gwsports.com/sports/w-baskbl/mtt/allums_kye00.html |title=Kye Allums |access-date=September 20, 2013 |archive-date=September 21, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921061100/http://www.gwsports.com/sports/w-baskbl/mtt/allums_kye00.html |url-status=live }}</ref> Sy spanmaats het hom "Kay-Kay" genoem.<ref name="brady">{{cite news |last1=Brady |first1=Erik |title=Transgender male Kye Allums on the women's team at GW |url=http://usatoday30.usatoday.com/sports/college/womensbasketball/atlantic10/2010-11-03-kye-allums-george-washington-transgender_N.htm |website=USA Today |accessdate=May 4, 2015 |date=November 4, 2010 |archive-date=June 27, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627041348/http://usatoday30.usatoday.com/sports/college/womensbasketball/atlantic10/2010-11-03-kye-allums-george-washington-transgender_N.htm |url-status=live }}</ref> Allums het mense begin vra om hom "Kye" te noem.<ref>{{cite web |last1=Moore |first1=Elliott |title=Kye Allums Discusses His Personal History as a Transgender Athlete |url=http://www.glaad.org/blog/kye-allums-discusses-his-personal-history-transgender-athlete |website=www.glaad.org |date=February 19, 2013 |accessdate=May 4, 2015 |archive-date=May 18, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518084550/http://www.glaad.org/blog/kye-allums-discusses-his-personal-history-transgender-athlete |url-status=live }}</ref> Hy het in 2010 as 'n trans man uitgekom.<ref>{{cite news |last1=Steinmetz |first1=Katy |title=Meet The First Openly Transgender NCAA Division I Athlete |url=http://time.com/3537849/meet-the-first-openly-transgender-ncaa-athlete/ |website=www.time.com |accessdate=May 4, 2015 |date=October 28, 2014 |archive-date=May 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150501210225/http://time.com/3537849/meet-the-first-openly-transgender-ncaa-athlete/ |url-status=live }}</ref> Hy het aan die sportwebtuiste ''Outsports'' gesê: "My biologiese geslag is vroulik, wat my 'n transgender man maak."<ref name="brady" />
In Mei 2011 het hy ophou basketbal vir die universiteit speel.<ref>{{cite web |url=https://www.advocate.com/news/daily-news/2011/05/19/kye-allums-leaving-basketball |title=Kye Allums Leaving Basketball |date=May 19, 2011 |accessdate=2022-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110521185909/http://www.advocate.com/News/Daily_News/2011/05/19/Kye_Allums_Leaving_Basketball/ |archivedate=May 21, 2011 |df=mdy-all }}</ref> Hy het in dié jaar sy [[Baccalaureus artium|BA-graad]] in die skone kunste behaal.<ref>{{cite web |last1=Allums |first1=Kye |title=About |url=http://kyeallums.com/meet-kye/ |website=kyeallums.com |accessdate=May 4, 2015 |archive-date=April 28, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150428024335/http://kyeallums.com/meet-kye/ |url-status=live }}</ref>
Allums het ná sy universiteitsopleiding deur die land begin reis om te praat oor die lewe van 'n transgender persoon.<ref>{{cite news |last1=Steinmetz |first1=Katy |title=Meet The First Openly Transgender NCAA Division I Athlete |url=http://time.com/3537849/meet-the-first-openly-transgender-ncaa-athlete/ |website=www.time.com |accessdate=May 4, 2015 |date=October 28, 2014 |archive-date=May 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150501210225/http://time.com/3537849/meet-the-first-openly-transgender-ncaa-athlete/ |url-status=live }}</ref> Hy het hoërskole, kolleges en universiteite besoek om die transgender gemeenskap te bespreek en hoe dit moontlik is om transgender te wees en in 'n span te speel.<ref>{{cite web |last1=Allums |first1=Kye |title=Booking |url=http://kyeallums.com/booking/ |website=Kyeallums.com |accessdate=May 4, 2015 |archive-date=April 28, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150428221325/http://kyeallums.com/booking/ |url-status=live }}</ref> Hy gee ook raad aan trans jongmense oor hoe om [[boelie]]s te hanteer.<ref>{{cite web |last1=Moore |first1=Elliott |title=Kye Allums Discusses his Personal History as a Transgender Athlete |url=http://www.glaad.org/blog/kye-allums-discusses-his-personal-history-transgender-athlete |website=GLAAD |date=February 19, 2013 |accessdate=May 4, 2015 |archive-date=May 18, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518084550/http://www.glaad.org/blog/kye-allums-discusses-his-personal-history-transgender-athlete |url-status=live }}</ref>
Hy het in [[Laverne Cox]] se dokumentêr ''The T Word'' verskyn.<ref>{{cite news |last1=Steinmetz |first1=Katy |title=Meet The First Openly Transgender NCAA Division I Athlete |url=http://time.com/3537849/meet-the-first-openly-transgender-ncaa-athlete/ |website=www.time.com |accessdate=May 4, 2015 |date=October 28, 2014 |archive-date=May 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150501210225/http://time.com/3537849/meet-the-first-openly-transgender-ncaa-athlete/ |url-status=live }}</ref> Die prent volg jong transgender individue en verduidelik wat hulle deurmaak.<ref>{{cite AV media|people=Laverne Cox (gasvrou)|url=https://youtube.com/watch?v=mDy0DhfuxfI|title="Laverne Cox Presents: 'The T word'"|type=Full Documentary}}</ref>
In 2015 is hy in die Amerikaanse eresportsaal vir [[gay]]s en [[lesbiër]]s opgeneem.<ref>{{cite web|url=https://www.outsports.com/2015/7/27/9042113/national-gay-lesbian-sports-hall-fame-megan-rapinoe-robbie-rogers|title=9 inducted into National Gay and Lesbian Sports Hall of Fame|author=Jim Buzinski|date=27 July 2015|work=Outsports|access-date=January 15, 2016|archive-date=December 8, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181208132945/https://www.outsports.com/2015/7/27/9042113/national-gay-lesbian-sports-hall-fame-megan-rapinoe-robbie-rogers|url-status=live}}</ref>
==Verwysings==
{{Verwysings|2}}
==Skakels==
* {{Amptelike webwerf|https://web.archive.org/web/20150506102130/http://kyeallums.com/}} (geargiveer)
* [https://www.youtube.com/watch?v=1SUY41cyyyY&feature=player_embedded "GW Transgender Player Deals With Wave of Publicity"], AP
* {{Cite news |issn=0027-8378 |last=Allums |first=Kye |title=Grantland, Dr. V and Being Enough |work=The Nation |accessdate=2023-03-04 |date=2014-01-22 |url=https://www.thenation.com/article/archive/grantland-dr-v-and-being-enough/}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Kye Allums}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Allums, Kye}}
[[Kategorie:Transgender mense]]
h7m53zzxgqskzx2nthllenthlkel3d0
Sjabloon:F1GP 2020–2029
10
400019
2910712
2889602
2026-06-11T08:35:14Z
Aliwal2012
39067
Die 2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix sal op 14 Junie by die Circuit de Barcelona-Catalunya gehou word
2910712
wikitext
text/x-wiki
{{Navigasieboks
| name = F1GP 2020–2029
| state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}}
| title = [[Lys van Formule Een Grands Prix|Formule Een Grands Prix]] (2020–2029)
| listclass = hlist
| style =
| group1 = [[2020 Formule Een-seisoen|2020]]
| list1 = [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] • [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]] • [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]] • [[2020 Britse Grand Prix|GBR]] • [[70ste Herdenking Grand Prix|70-Jaar]] • [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]] • [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]] • [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]] • [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]] • [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]] • [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]] • [[2020 Portugese Grand Prix|POR]] • [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]] • [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]] • [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]] • [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]] • [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]
| group2 = [[2021 Formule Een-seisoen|2021]]
| list2 = [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] • [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]] • [[2021 Portugese Grand Prix|POR]] • [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] • [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] • [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] • [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] • [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] • [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] • [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] • [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] • [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] • [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] • [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] • [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] • [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] • [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] • [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] • [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] • [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] • [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] • [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]
| group3 = [[2022 Formule Een-seisoen|2022]]
| list3 = [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]] • [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] • [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]] • [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]] • [[2022 Miami Grand Prix|MIA]] • [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]] • [[2022 Monaco Grand Prix|MON]] • [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] • [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]] • [[2022 Britse Grand Prix|GBR]] • [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] • [[2022 Franse Grand Prix|FRA]] • [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]] • [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]] • [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]] • [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] • [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]] • [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]] • [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]] • [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]] • [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]] • [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]
| group4 = [[2023 Formule Een-seisoen|2023]]
| list4 = [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]] • [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] • [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]] • [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] • [[2023 Miami Grand Prix|MIA]] • <s>[[2023 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]</s> • [[2023 Monaco Grand Prix|MON]] • [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]] • [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]] • [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] • [[2023 Britse Grand Prix|GBR]] • [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]] • [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]] • [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]] • [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] • [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]] • [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]] • [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]] • [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]] • [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]] • [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]] • [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]] • [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]
| group5 = [[2024 Formule Een-seisoen|2024]]
| list5 = [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]] • [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] • [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]] • [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]] • [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]] • [[2024 Miami Grand Prix|MIA]] • [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]] • [[2024 Monaco Grand Prix|MON]] • [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]] • [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]] • [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] • [[2024 Britse Grand Prix|GBR]] • [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]] • [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]] • [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]] • [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]] • [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] • [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]] • [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]] • [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]] • [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]] • [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]] • [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]] • [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]
| group6 = [[2025 Formule Een-seisoen|2025]]
| list6 = [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]] • [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]] • [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]] • [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] • [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] • [[2025 Miami Grand Prix|MIA]] • [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]] • [[2025 Monaco Grand Prix|MON]] • [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]] • [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]] • [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] • [[2025 Britse Grand Prix|GBR]] • [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]] • [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]] • [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]] • [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] • [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] • [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]] • [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]] • [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]] • [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]] • [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]] • [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]] • [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]
| group7 = [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]
| list7 = [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] • [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] • [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] • [[2026 Miami Grand Prix|MIA]] • [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] • [[2026 Monaco Grand Prix|MON]] • [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] • [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] • [[2026 Britse Grand Prix|GBR]] • [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] • [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] • [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] • [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] • [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] • [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] • [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] • [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] • [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] • [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] • [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] • [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] • [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]
}}<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Kategorie:Motorsportsjablone]]
[[Kategorie:Sportreekssjablone]]
</noinclude>
hpikcnb69psq5048j8fjyvapet4xo98
Kunsmatige algemene intelligensie
0
400371
2910604
2903323
2026-06-10T15:13:50Z
Jcb
223
2910604
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:AGI.jpg|duimnael|KI beeldgenereerder se voorstelling van kunsmatige algemene intelligensie]]
{{Kunsmatige intelligensie}}
'n '''Kunsmatige algemene intelligensie''' ('''KAI''') is 'n tipe hipotetiese intelligente agent. Die KAI-konsep is dat dit kan leer om enige intellektuele taak wat [[Mens|mense]] of ander [[Dier|diere]] kan verrig, uit te voer.<ref>{{cite news |last=Hodson |first=Hal |date=1 Maart 2019 |title=DeepMind and Google: the battle to control artificial intelligence |work=1843 magazine |url=https://www.economist.com/1843/2019/03/01/deepmind-and-google-the-battle-to-control-artificial-intelligence |url-status=live |access-date=7 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200707223031/https://www.economist.com/1843/2019/03/01/deepmind-and-google-the-battle-to-control-artificial-intelligence |archive-date=7 Julie 2020 |quote=AGI stands for Artificial General Intelligence, a hypothetical computer program...}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Shevlin |first1=Henry |last2=Vold |first2=Karina |last3=Crosby |first3=Matthew |last4=Halina |first4=Marta |date=2019-10-04 |title=The limits of machine intelligence: Despite progress in machine intelligence, artificial general intelligence is still a major challenge |journal=EMBO Reports |language=en |volume=20 |issue=10 |pages=e49177 |doi=10.15252/embr.201949177 |issn=1469-221X |pmc=6776890 |pmid=31531926}}</ref> Alternatiewelik is KAI gedefinieer as 'n outonome stelsel wat menslike vermoëns in die meeste ekonomies waardevolle take oortref.<ref name=":1">{{Cite web |title=OpenAI Charter |url=https://openai.com/charter |access-date=2023-04-06 |website=openai.com |language=en}}</ref> Die skep van KAI is 'n primêre doelwit van sommige [[kunsmatige intelligensie]]-navorsing en maatskappye soos [[OpenAI]],<ref name=":1" /> [[DeepMind]],<ref>{{Cite web |title=About |url=https://openai.com/about |access-date=2023-04-06 |website=openai.com |language=en}}</ref> en [[Anthropic]]. KAI is 'n algemene onderwerp in [[Wetenskapsfiksie|wetenskapfiksie]] en toekomsstudies.
Die tydlyn vir KAI-ontwikkeling bly 'n onderwerp van voortdurende debat onder navorsers en kundiges. Sommige argumenteer dat dit moontlik oor jare of dekades kan wees, ander hou vol dat dit 'n eeu of langer kan neem, en 'n minderheid glo dat dit dalk nooit bereik sal word nie.<ref name=":2">{{Cite web |title=AI timelines: What do experts in artificial intelligence expect for the future? |url=https://ourworldindata.org/ai-timelines |access-date=2023-04-06 |website=Our World in Data}}</ref> Daarbenewens heers daar debat oor die vraag of moderne diepleerstelsels, soos [[ChatGPT|GPT-4]], 'n vroeë dog onvolledige vorm van KAI is.<ref>{{Cite arXiv |last1=Bubeck |first1=Sébastien |last2=Chandrasekaran |first2=Varun |last3=Eldan |first3=Ronen |last4=Gehrke |first4=Johannes |last5=Horvitz |first5=Eric |last6=Kamar |first6=Ece |last7=Lee |first7=Peter |last8=Lee |first8=Yin Tat |last9=Li |first9=Yuanzhi |last10=Lundberg |first10=Scott |last11=Nori |first11=Harsha |last12=Palangi |first12=Hamid |last13=Ribeiro |first13=Marco Tulio |last14=Zhang |first14=Yi |date=2023-03-27 |title=Sparks of Artificial General Intelligence: Early experiments with GPT-4 |class=cs.CL |eprint=2303.12712 }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Artificial general intelligence: Are we close, and does it even make sense to try? |url=https://www.technologyreview.com/2020/10/15/1010461/artificial-general-intelligence-robots-ai-agi-deepmind-google-openai/ |access-date=2023-04-06 |website=MIT Technology Review |language=en}}</ref>
Daar bestaan twis oor die potensiaal vir KAI om 'n [[Kunsmatige-intelligensie-veiligheid|bedreiging]] vir die [[mensdom]] in te hou; byvoorbeeld, OpenAI hanteer dit as 'n [[Eksistensiële risiko as gevolg van kunsmatige algemene intelligensie|eksistensiële risiko]], terwyl ander vind dat die ontwikkeling van KAI te ver in die toekoms is om 'n [[risiko]] in te hou.<ref>{{Cite news |date=2023-03-23 |title=Impressed by artificial intelligence? Experts say AGI is coming next, and it has 'existential' risks |language=en |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2023-03-24/what-is-agi-artificial-general-intelligence-ai-experts-risks/102035132 |access-date=2023-04-06}}</ref><ref name=":2" /><ref name=":3" />
'n 2020-opname het 72 aktiewe KAI navorsingsprojekte geïdentifiseer wat oor 37 lande versprei is.<ref name="baum">{{citation|last=Baum|first=Seth|title=A Survey of Artificial General Intelligence Projects for Ethics, Risk, and Policy|url=https://gcrinstitute.org/papers/055_agi-2020.pdf|id=Global Catastrophic Risk Institute Working Paper 20|access-date=13 Januarie 2022|archive-date=14 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114170005/https://gcrinstitute.org/papers/055_agi-2020.pdf|url-status=live}}</ref>
== Terminologie ==
KAI staan ook bekend as sterk KI,{{sfn|Kurzweil|2005|p=260}}<ref name="Kurzweil 2005-08-05">{{Citation |last=Kurzweil |first=Ray |title=Long Live AI |date=5 Augustus 2005 |url=https://www.forbes.com/home/free_forbes/2005/0815/030.html |magazine=[[Forbes]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050814000557/https://www.forbes.com/home/free_forbes/2005/0815/030.html |archivedate=2005-08-14}}: Kurzweil describes strong AI as "machine intelligence with the full range of human intelligence."</ref><ref>{{Citation |last=Treder |first=Mike |title=Advanced Human Intelligence |date=10 Augustus 2005 |url=https://crnano.typepad.com/crnblog/2005/08/advanced_human_.html |work=Responsible Nanotechnology |archive-url=https://web.archive.org/web/20191016214415/https://crnano.typepad.com/crnblog/2005/08/advanced_human_.html |url-status=live |archive-date=16 Oktober 2019}}</ref> volle KI,<ref>{{Cite web |title=The Age of Artificial Intelligence: George John at TEDxLondonBusinessSchool 2013 |url=http://tedxtalks.ted.com/video/The-Age-of-Artificial-Intellige |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226123940/http://tedxtalks.ted.com/video/The-Age-of-Artificial-Intellige |archive-date=26 Februarie 2014 |access-date=22 Februarie 2014}}</ref> of algemene intelligente aksie.{{sfn|Newell|Simon|1976|ps=}}<ref>Dit is die term wat hulle gebruik vir "menslike-vlak" intelligensie in die fisiese simboolstelsel hipotese.</ref> Sommige akademiese bronne behou egter die term "sterk KI" vir rekenaarprogramme wat gevoel of [[bewussyn]] ervaar.<ref name="sear">"Searle's Strong AI"</ref><ref>Sien hieronder vir die oorsprong van die term "sterk KI", en sien die akademiese definisie van "sterk KI" en swak KI in die artikel Chinese kamer.</ref> Daarteenoor is swak KI (of nou KI) in staat om een spesifieke probleem op te los, maar het nie algemene kognitiewe vermoëns nie.<ref>{{Cite web |title=The Open University on Strong and Weak AI |url=http://www.open2.net/nextbigthing/ai/ai_in_depth/in_depth.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090925043908/http://www.open2.net/nextbigthing/ai/ai_in_depth/in_depth.htm |archive-date=25 September 2009 |access-date=8 Oktober 2007}}</ref><ref name="Kurzweil 2005-08-05" /> Sommige akademiese bronne gebruik "swak KI" om wyer te verwys na enige programme wat nie bewussyn ervaar of ook nie 'n verstand in dieselfde sin as mense het nie.<ref name="sear" />
Verwante konsepte sluit in menslike vlak KI, transformerende KI,<ref name=":2" /> en [[superintelligensie]].
== Eienskappe ==
[[Lêer:Turing test diagram.png|duimnael|Die "standaard interpretasie" van die [[Turingtoets]], waarin speler C, die ondervraer, die taak kry om te probeer vasstel watter speler – A of B – 'n rekenaar is en watter 'n mens. Die ondervraer is beperk tot die gebruik van die antwoorde op geskrewe vrae om die bepaling te maak.<ref>Beeld aangepas vanaf {{harvnb|Saygin|2000}}</ref>]]
: ''Hoofartikel:'' ''[[Kunsmatige intelligensie]]''
Verskeie kriteria vir intelligensie is voorgestel (die mees bekende [[Turingtoets]]) maar geen definisie word algemeen aanvaar nie. John McCarthy skryf: " ons kan nog nie in die algemeen karakteriseer watter soort berekeningsprosedures ons intelligent wil noem nie."<ref>{{cite web| url=http://www-formal.stanford.edu/jmc/whatisai/node1.html| title=Basic Questions| last=McCarthy| first=John| publisher=Stanford University| year=2007a| access-date=6 Desember 2007| archive-url=https://web.archive.org/web/20071026100601/http://www-formal.stanford.edu/jmc/whatisai/node1.html| archive-date=26 Oktober 2007| url-status=live}}</ref><ref>Vir 'n bespreking van sommige definisies van intelligensie wat deur [[kunsmatige intelligensie]] navorsers gebruik word, sien [[filosofie van kunsmatige intelligensie]].</ref>
=== Intelligensie-eienskappe ===
Navorsers meen egter oor die algemeen dat intelligensie nodig is om die volgende te doen: <ref>Hierdie lys van intelligente eienskappe is gebaseer op die onderwerpe wat deur groot KI-handboeke gedek word, insluitend:
{{Harvnb|Russell|Norvig|2003}},
{{Harvnb|Luger|Stubblefield|2004}},
{{Harvnb|Poole|Mackworth|Goebel|1998}} en
{{Harvnb|Nilsson|1998}}.</ref>
* [[geoutomatiseerde redenering|redenering]], gebruikmaking van [[strategie]], los raaisels op en beoordeel onder onsekerheid
* verteenwoordig [[kennis]], insluitend gesonde verstandkennis
* beplan
* leer
* kommunikeer in [[natuurlike taal]]
en, indien nodig, integreer hierdie vaardighede in die voltooiing van enige gegewe doelwit.
Baie interdissiplinêre benaderings (bv. [[kognitiewe wetenskap]], rekenaarintelligensie en besluitneming) oorweeg bykomende eienskappe soos verbeelding (die vermoë om nuwe geestelike beelde en konsepte te vorm)<ref>{{Harvnb|Johnson|1987}}</ref> en outonomie.<ref>de Charms, R. (1968). ''Personal causation''. New York: Academic Press.</ref>
Rekenaargebaseerde stelsels wat baie van hierdie vermoëns vertoon, bestaan (sien byvoorbeeld rekenaarkreatiwiteit, outomatiese redenasie, besluitondersteuningstelsel, [[robot]], evolusionêre berekening, intelligente agent). Daar is egter geen konsensus dat moderne KI-stelsels dit in 'n voldoende mate besit nie.
=== Fisiese eienskappe ===
Ander belangrike vermoëns sluit in:<ref>Pfeifer, R. and Bongard J. C., ''How the body shapes the way we think: a new view of intelligence'' (The MIT Press, 2007). {{ISBN|0-262-16239-3}}</ref>
* die vermoë om aan te voel (bv. sien, hoor, ens.), en
* die vermoë om op te tree (bv. beweeg en manipuleer voorwerpe, verander ligging om te verken, ens.)
Dit sluit die vermoë in om gevaar op te spoor en daarop te reageer.<ref>{{cite journal | last1 = White | first1 = R. W. | year = 1959 | title = Motivation reconsidered: The concept of competence | journal = Psychological Review | volume = 66 | issue = 5| pages = 297–333 | doi=10.1037/h0040934| pmid = 13844397 }}</ref>
=== Wiskundige formulerings ===
[[Lêer:Marcus Hutter.jpg|duimnael|Marcus Hutter, kunsmatige intelligensie-navorser.]]
'n Wiskundig presiese spesifikasie van KAI is voorgestel deur Marcus Hutter in 2000. Genoem AIXI, die voorgestelde KAI-agent maksimeer "die vermoë om doelwitte in 'n wye verskeidenheid omgewings te bevredig".<ref>{{cite book |last=Hutter |first=Marcus |date=2005 |title=Universal Artificial Intelligence: Sequential Decisions Based on Algorithmic Probability |series=Texts in Theoretical Computer Science an EATCS Series |url=https://link.springer.com/book/10.1007/b138233 |publisher=Springer |doi=10.1007/b138233 |isbn=978-3-540-26877-2 |access-date=19 Julie 2022 |archive-date=19 Julie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220719052038/https://link.springer.com/book/10.1007/b138233 |url-status=live }}</ref> Hierdie tipe KAI, wat gekenmerk word deur die vermoë om 'n wiskundige definisie van intelligensie te maksimeer eerder as om mensagtige gedrag te vertoon,<ref>{{cite book|last=Legg |first=Shane |date=2008 |title=Machine Super Intelligence |publisher=University of Lugano |url=http://www.vetta.org/documents/Machine_Super_Intelligence.pdf |access-date=19 July 2022 |archive-date=15 Junie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615160113/https://www.vetta.org/documents/Machine_Super_Intelligence.pdf |url-status=live }}</ref> word ook universele kunsmatige intelligensie genoem.<ref>{{cite journal|journal=Journal of Artificial General Intelligence|last=Goertzel|first=Ben|title=Artificial General Intelligence: Concept, State of the Art, and Future Prospects|series=Lecture Notes in Computer Science |date=2014|volume=8598 |doi=10.1007/978-3-319-09274-4 |isbn=978-3-319-09273-7 |s2cid=8387410 |url=https://www.researchgate.net/publication/271390398}}</ref>
In 2015 het Jan Lieke en Marcus Hutter gewys dat Legg-Hutter-intelligensie – "'n agent se vermoë om doelwitte in 'n wye reeks omgewings te bereik"<ref>{{Cite web |last1=Everitt |first1=Tom |last2=Lea |first2=Gary |last3=Hutter |first3=Marcus |title=AGI Safety Literature Review |url=https://www.ijcai.org/proceedings/2018/0768.pdf |access-date=26 April 2023 |website=International Joint Conferences on Artificial Intelligence Organization}}</ref> – gemeet word met betrekking tot "'n vaste universele Turing-masjien (UTM). AIXI is die mees intelligente beleid as dit dieselfde UTM gebruik, 'n resultaat wat "alle bestaande optimaliteitseienskappe vir AIXI ondermyn".<ref>{{cite conference | conference=The 28th Conference on Learning Theory | last1=Leike | first1=Jan | last2=Hutter | first2=Marcus | title=Bad Universal Priors and Notions of Optimality | date=2015 | eprint=1510.04931 | url=https://proceedings.mlr.press/v40/Leike15.html | access-date=6 Desember 2022 | archive-date=6 Desember 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221206020503/https://proceedings.mlr.press/v40/Leike15.html | url-status=live }}</ref> Hierdie probleem spruit uit AIXI se gebruik van kompressie as 'n proxy vir intelligensie, wat slegs geldig is indien kognisie in isolasie plaasvind van die omgewing waarin doelwitte nagestreef word. Dit formaliseer 'n filosofiese posisie bekend as gees-liggaam dualisme.<ref name="mtb1">{{cite arXiv |last=Bennett |first=Michael Timothy |date=2022 |title=Computable artificial general intelligence |class=cs.AI |eprint=2205.10513}}</ref> Sommige vind enaktivisme meer aanneemlik – die idee dat [[kognisie]] plaasvind binne dieselfde omgewing waarin doelwitte nagestreef word.<ref>{{cite journal |last1=Ward |first1=Dave |last2=Silverman |first2=David |last3=Villalobos |first3=Mario |date=2017 |title=Introduction: The Varieties of Enactivism |journal=Topoi |volume=36 |issue=1 |pages=365–375 |doi=10.1007/s11245-017-9484-6 |doi-access=free }}</ref> Daarna het Michael Timothy Bennett enaktiewe kognisie geformaliseer en 'n alternatiewe gevolmagtigde vir intelligensie genaamd "swakheid" geïdentifiseer.<ref name="mtb1" /> Die meegaande eksperimente (wat swakheid en kompressie vergelyk) en wiskundige bewyse het getoon dat die maksimalisering van swakheid die optimale "vermoë om 'n wye reeks take te voltooi",<ref name="mtb2">{{cite conference | conference=14th Conference on Artificial General Intelligence | last=Bennett | first=Michael Timothy | title=Symbol Emergence and The Solutions to Any Task | date=2021 | doi=10.1007/978-3-030-93758-4_4 | url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-93758-4_4 | arxiv=2109.01281 | access-date=19 Julie 2022 | archive-date=19 Julie 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220719052018/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-93758-4_4 | url-status=live }}</ref> of ekwivalent "vermoë om te veralgemeen"<ref>{{cite arXiv |last=Chollet |first=Francois |date=2019 |title=On the Measure of Intelligence |class=cs.AI |eprint=1911.01547}}</ref> tot gevolg het (dus maksimeer intelligensie volgens enige definisie ). As enaktivisme geld en gees-liggaam-dualisme nie, dan is kompressie nie nodig of voldoende vir intelligensie nie, wat wydverspreide sienings oor intelligensie bevraagteken (sien ook Hutter-prys).
Of 'n KAI wat aan een van hierdie formulerings voldoen, menslike gedrag (soos die gebruik van [[natuurlike taal]]) toon, sal van baie faktore afhang,<ref>{{cite journal | last1=Bennett | first1=Michael Timothy | last2=Maruyama | first2=Yoshihiro | date=2022 | title=Philosophical Specification of Empathetic Ethical Artificial Intelligence | url=https://link.springer.com/article/10.1007/s11245-017-9484-6 | journal=IEEE Transactions on Cognitive and Developmental Systems | volume=14 | issue=2 | pages=292–300 | doi=10.1109/TCDS.2021.3099945 | arxiv=2107.10715 | s2cid=236170941 | access-date=6 Desember 2022 | archive-date=6 Desember 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221206020457/https://link.springer.com/article/10.1007/s11245-017-9484-6 | url-status=live }}</ref> byvoorbeeld die wyse waarop die agent beliggaam word,<ref name="mtb2"/> of dit het 'n beloningsfunksie wat menslike aspekte van kognisie soos [[honger]], [[pyn]], ensovoorts, nou naboots.<ref>{{cite conference | conference=14th Conference on Artificial General Intelligence | last1=Bennett | first1=Michael Timothy | last2=Maruyama | first2=Yoshihiro | title=The Artificial Scientist | date=2021 | doi=10.1007/978-3-030-93758-4_6 | url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-93758-4_6 | arxiv=2110.01831 | access-date=19 Julie 2022 | archive-date=19 Julie 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220719052038/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-93758-4_6 | url-status=live }}</ref>
=== Toetse vir menslike vlak KAI ===
[[Lêer:Alan Turing (1912-1954) in 1936 at Princeton University.jpg|duimnael|Alan Turing]]
Verskeie toetse wat bedoel is om KAI op menslike vlak te bevestig, is oorweeg, insluitend:<ref>{{cite web|last=Muehlhauser|first=Luke|title=What is AGI?|url=http://intelligence.org/2013/08/11/what-is-agi/|publisher=Machine Intelligence Research Institute|access-date=1 Mei 2014|date=11 Augustus 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140425115445/http://intelligence.org/2013/08/11/what-is-agi/|archive-date=25 April 2014|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.talkyblog.com/artificial_general_intelligence_agi/|title=What is Artificial General Intelligence (AGI)? {{!}} 4 Tests For Ensuring Artificial General Intelligence|date=13 Julie 2019|website=Talky Blog|language=en|access-date=17 Julie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190717071152/https://www.talkyblog.com/artificial_general_intelligence_agi/|archive-date=17 Julie 2019|url-status=live}}</ref>
; Die [[Turingtoets]] ([[Alan Turing|''Turing'']])
: 'n Masjien en 'n mens praat albei ongesiens met 'n tweede mens, wat moet evalueer watter van die twee die masjien is, wat die toets slaag as dit die evalueerder 'n beduidende fraksie van die tyd kan flous. Let wel: Turing skryf nie voor wat as intelligensie moet kwalifiseer nie, net dat die wete dat dit 'n masjien is dit moet diskwalifiseer.
; Die koffietoets ([[Steve Wozniak|Wozniak]])
: 'n Masjien word benodig om 'n gemiddelde Amerikaanse huis binne te gaan en uit te vind hoe om [[koffie]] te maak: vind die koffiemasjien, vind die koffie, voeg water by, vind 'n beker en brou die koffie deur die regte knoppies te druk.
; Die Robot kollege student Toets ([[Ben Goertzel|Goertzel]])
: 'n Masjien skryf in by 'n [[universiteit]], neem en slaag dieselfde klasse as wat mense sou, en verwerf 'n graad.
; Die indiensnemingstoets (Nilsson)
: 'n Masjien verrig 'n ekonomies belangrike [[werk]] minstens so goed soos mense in dieselfde werk.
; Die [[Ikea]]toets (Marcus)
: Ook bekend as die platpakmeubeltoets. ’n KI bekyk die dele en instruksies van ’n Ikea-platpakproduk, en beheer dan ’n [[robot]] om die [[meubels]] korrek saam te stel.
=== KI-volledigheid probleme ===
Daar is baie probleme wat algemene kundmatige intelligensie sal moet oorkom, as masjiene die probleme so goed wil oplos as wat mense dit kan doen. Byvoorbeeld, selfs spesifieke eenvoudige take, soos masjienvertaling, vereis dat 'n masjien in albei tale (NLP) lees en skryf, die skrywer se argument (rede) volg, weet waaroor gepraat word (kennis), en die skrywer se oorspronklike opset getrou weergee. (sosiale intelligensie). Al hierdie probleme moet gelyktydig opgelos word om masjienwerkverrigting op menslike vlak te kry.
'n Probleem word informeel "KI-volledigheid " of "KI-hard" genoem as daar geglo word dat 'n mens sterk KI moet implementeer om dit op te los, want die oplossing is buite die vermoëns van 'n doelspesifieke algoritme.<ref name="Shapiro92">{{cite book |last=Shapiro |first=Stuart C. |year=1992 |chapter-url=http://www.cse.buffalo.edu/~shapiro/Papers/ai.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201014644/http://www.cse.buffalo.edu/~shapiro/Papers/ai.pdf |archive-date=1 Februarie 2016 |chapter=Artificial Intelligence |editor=Stuart C. Shapiro |title=Encyclopedia of Artificial Intelligence |edition=Second |pages=54–57 |location=New York |publisher=John Wiley}} (Section 4 is on "AI-Complete Tasks".)</ref>
KI-volledigheid probleme word veronderstel om algemene [[rekenaarvisie]], natuurlike taalbegrip en die hantering van onverwagte omstandighede in te sluit terwyl enige werklike wêreldprobleem opgelos word.<ref>{{cite journal |first=Roman V. |last=Yampolskiy |title=Turing Test as a Defining Feature of AI-Completeness |journal=Artificial Intelligence, Evolutionary Computation and Metaheuristics (AIECM) |editor=Xin-She Yang |pages=3–17 |year=2012 |url=http://cecs.louisville.edu/ry/TuringTestasaDefiningFeature04270003.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522094547/http://cecs.louisville.edu/ry/TuringTestasaDefiningFeature04270003.pdf |archive-date=22 Mei 2013 |url-status=live}}</ref>
KI-volledigheid probleme kan nie opgelos word met huidige rekenaartegnologie alleen nie en vereis 'n mate van menslike berekening. Hierdie beperking kan nuttig wees om te toets vir die teenwoordigheid van mense, soos CAPTCHA's beoog om te doen; en vir rekenaarsekuriteit om brute-krag-aanvalle af te weer.<ref>Luis von Ahn, Manuel Blum, Nicholas Hopper, and John Langford. [http://www.captcha.net/captcha_crypt.pdf CAPTCHA: Using Hard AI Problems for Security] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001102/http://www.captcha.net/captcha_crypt.pdf |date=4 March 2016 }}. In ''Proceedings of Eurocrypt'', Vol. 2656 (2003), pp. 294–311.</ref><ref>{{cite journal | first = Richard | last = Bergmair | title = Natural Language Steganography and an "AI-complete" Security Primitive | citeseerx = 10.1.1.105.129 | date = 7 Januarie 2006 |journal=CiteSeer}}</ref>
== Geskiedenis ==
=== Klassieke KI ===
Moderne KI-navorsing het in die middel-1950's begin.<ref>{{Harvnb|Crevier|1993|pp=48–50}}</ref> Die eerste generasie KI-navorsers was oortuig daarvan dat kunsmatige algemene intelligensie moontlik was en dat dit oor net 'n paar dekades sou bestaan.<ref>{{Cite web |url=https://www.routledge.com/Artificial-Intelligence-Business-and-Civilization-Our-Fate-Made-in-Machines/Kaplan/p/book/9781032155319 |title=Andreas Kaplan (2022) Artificial Intelligence, Business and Civilization – Our Fate Made in Machines |access-date=12 Maart 2022 |archive-date=6 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220506103920/https://www.routledge.com/Artificial-Intelligence-Business-and-Civilization-Our-Fate-Made-in-Machines/Kaplan/p/book/9781032155319 |url-status=live }}</ref> KI-pionier Herbert A. Simon het in 1965 geskryf: "masjiene sal binne twintig jaar in staat wees om enige werk te doen wat 'n mens kan doen."<ref>{{Harvnb|Simon|1965|p=96}} aangehaal in {{Harvnb|Crevier|1993|p=109}}</ref>
Hul voorspellings was die inspirasie vir [[Stanley Kubrick]] en [[Arthur C. Clarke]] se karakter HAL 9000, wat beliggaam het wat KI-navorsers geglo het hulle kon skep teen die jaar 2001. KI-pionier [[Marvin Minsky]] was 'n konsultant<ref>{{Cite web |url=http://mitpress.mit.edu/e-books/Hal/chap2/two1.html |title=Scientist on the Set: An Interview with Marvin Minsky |access-date=5 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182537/http://mitpress.mit.edu/e-books/Hal/chap2/two1.html |archive-date=16 Julie 2012 |url-status=live }}</ref> op die projek om HAL 9000 as realisties te maak as moontlik volgens die konsensusvoorspellings van die tyd. Hy het in 1967 gesê: "Binne 'n generasie... sal die probleem van die skep van 'kunsmatige intelligensie' aansienlik opgelos word".<ref>Marvin Minsky to {{Harvtxt|Darrach|1970}}, quoted in {{Harvtxt|Crevier|1993|p=109}}.</ref>
Verskeie klassieke KI-projekte, soos [[Doug Lenat]] se [[Cyc]]-projek (wat in 1984 begin het), en Allen Newell se Soar-projek, was op KAI gerig. In die vroeë 1970's het dit egter duidelik geword dat navorsers die moeilikheid van die projek erg onderskat het.
Befondsingsagentskappe het skepties geraak oor KAI en het navorsers onder toenemende druk geplaas om nuttige "toegepaste KI" te produseer. Die Lighthill-verslag het spesifiek KI se "grootsugtige doelwitte" gekritiseer en gelei tot die aftakeling van KI-navorsing in Engeland.<ref>Harvnb, Lighthill, 1973</ref> In die VSA het [[DARPA]] vasbeslote geraak om slegs "missie-georiënteerde direkte navorsing, eerder as basiese ongerigte navorsing" te finansier.<ref>Harvnb, Crevier, 1993, bl115–117–22.</ref>
In die vroeë 1980's het [[Japan]] se vyfde generasie rekenaarprojek belangstelling in KAI laat herleef en 'n tydlyn van tien jaar uiteengesit wat KAI-doelwitte soos "voer 'n toevallige gesprek" insluit.<ref>{{harvnb|Crevier|1993|p=211}}, {{harvnb|Russell|Norvig|2003|p=24}} en sien ook {{Harvnb|Feigenbaum|McCorduck|1983}}</ref> In reaksie hierop en die sukses van kundige stelsels, het beide die industrie en die regering geld in die veld teruggepomp.{{sfn|NRC|1999|loc="Shift to Applied Research Increases Investment"}}<ref>{{Harvnb|Crevier|1993|pp=161–162,197–203,240}}; {{harvnb|Russell|Norvig|2003|p=25}}.</ref> Vertroue in KI het egter skouspelagtig ineengestort in die laat 1980's, en die doelwitte van die Vyfde Generasie Rekenaarprojek is nooit vervul nie.<ref>{{Harvnb|Crevier|1993|pp=209–212}}</ref> Vir die tweede keer in 20 jaar het KI-navorsers wat die naderende prestasie van KAI voorspel het, hulle misgis. Teen die 1990's het KI-navorsers 'n reputasie gehad om ydele beloftes te maak. Hulle het enigsins huiwerig geword om voorspellings te maak en vermy die vermelding van kunsmatige intelligensie op "menslike vlak" uit vrees dat hulle as "wilde-oog dromer[s] geëtiketteer word.<ref>{{cite news |quote= Op sy laagtepunt het sommige rekenaarwetenskaplikes en sagteware-ingenieurs die term kunsmatige intelligensie vermy uit vrees om as wilde-oog dromers beskou te word. |first=John |last=Markoff |date=14 Oktober 2005 |title=Behind Artificial Intelligence, a Squadron of Bright Real People |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/10/14/technology/14artificial.html?ei=5070&en=11ab55edb7cead5e&ex=1185940800&adxnnl=1&adxnnlx=1185805173-o7WsfW7qaP0x5%2FNUs1cQCQ |access-date=18 Februarie 2017 |archive-date=2 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202181023/https://www.nytimes.com/2005/10/14/technology/behind-artificial-intelligence-a-squadron-of-bright-real-people.html |url-status=live }}</ref>
=== Nou KI-navorsing ===
: ''Sien Hoofartikel: [[Kunsmatige intelligensie]]''
In die 1990's en vroeë 21ste eeu het hoofstroom KI kommersiële sukses en akademiese eerbaarheid behaal deur te fokus op spesifieke subprobleme waar KI verifieerbare resultate en kommersiële toepassings kan produseer, soos kunsmatige neurale netwerke en statistiese [[masjienleer]].<ref>{{Harvnb|Russell|Norvig|2003|pp=25–26}}</ref> Hierdie "toegepaste KI"-stelsels word nou op groot skaal deur die tegnologie-industrie gebruik, en navorsing in hierdie trant word goed befonds in beide die akademie en die industrie. Vanaf 2018 is ontwikkeling op hierdie gebied as 'n opkomende tendens beskou, en daar is verwag dat 'n volwasse stadium oor meer as 10 jaar sou plaasvind.<ref>{{cite web |title=Trends in the Emerging Tech Hype Cycle |url=https://blogs.gartner.com/smarterwithgartner/files/2018/08/PR_490866_5_Trends_in_the_Emerging_Tech_Hype_Cycle_2018_Hype_Cycle.png |publisher=Gartner Reports |access-date=7 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190522024829/https://blogs.gartner.com/smarterwithgartner/files/2018/08/PR_490866_5_Trends_in_the_Emerging_Tech_Hype_Cycle_2018_Hype_Cycle.png |archive-date=22 Mei 2019 |url-status=live }}</ref>
Die meeste hoofstroom KI-navorsers<ref name=":4" /> hoop dat sterk KI ontwikkel kan word deur programme te kombineer wat verskeie subprobleme oplos. [[Hans Moravec]] het in 1988 geskryf: "Ek is vol vertroue dat hierdie onder-na-bo-roete na kunsmatige intelligensie eendag die tradisionele bo-na-onder-roete meer as halfpad sal ontmoet, gereed om die regte wêreldbevoegdheid en die gesonde verstandkennis te verskaf wat so frustrerend ontwykend was in redenasieprogramme. Ten volle intelligente masjiene sal ontstaan wanneer die metaforiese goue piek aangedryf word wat die twee pogings verenig."<ref name=":4">{{Harvnb|Moravec|1988|p=20}}</ref>
Dit word egter betwis. Byvoorbeeld, Stevan Harnad van [[Princeton-universiteit]] het sy 1990 referaat oor die Simbool Gegronde Hipoteses afgesluit deur te sê:
"Die verwagting is dikwels uitgespreek dat "bo na onder" (simboliese) benaderings tot modellering van kognisie op een of ander manier "onder na bo" (sensoriese) benaderings iewers tussenin sal ontmoet. As die grondoorwegings in hierdie vraestel geldig is, dan is hierdie verwagting hopeloos modulêr en is daar eintlik net een lewensvatbare roete van sintuig na simbole: van die grond af. 'n Vryswewende simboliese vlak soos die sagtewarevlak van 'n rekenaar sal nooit deur hierdie roete (of andersom) bereik word nie – en dit is ook nie duidelik waarom ons selfs so 'n vlak moet probeer bereik nie, aangesien dit lyk asof om daar te kom net daarop neerkom om ons simbole uit hul intrinsieke betekenisse te ontwortel (en daardeur onsself bloot te reduseer tot die funksionele ekwivalent van 'n programmeerbare rekenaar)."<ref>{{cite journal | last1 = Harnad | first1 = S | year = 1990 | title = The Symbol Grounding Problem | journal = Physica D | volume = 42 | issue = 1–3| pages = 335–346 | doi=10.1016/0167-2789(90)90087-6| bibcode = 1990PhyD...42..335H | arxiv = cs/9906002| s2cid = 3204300 }}</ref>
=== Moderne kunsmatige algemene intelligensie navorsing ===
Die term "kunsmatige algemene intelligensie" is reeds in 1997 deur Mark Gubrud<ref>{{Harvnb|Gubrud|1997}}</ref> gebruik in 'n bespreking van die implikasies van ten volle outomatiese militêre produksie en operasies. Die term is omstreeks 2002 weer gebruik en gewild gemaak deur [[Shane Legg]] en [[Ben Goertzel]].<ref>{{Cite web|url=http://goertzel.org/who-coined-the-term-agi/|title=Who coined the term "AGI"? » goertzel.org|language=en-US|access-date=28 Desember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181228083048/http://goertzel.org/who-coined-the-term-agi/|archive-date=28 Desember 2018|url-status=live}}, via Life 3.0: 'Die term "AGI" is gewild gemaak deur ...[[Shane Legg]], Mark Gubrud and [[Ben Goertzel]]'</ref> KAI-navorsingsaktiwiteit in 2006 is deur Pei Wang en Ben Goertzel beskryf as "die vervaardiging van publikasies en voorlopige resultate". Die eerste somerskool in AKI is in 2009 in [[Xiamen]], China georganiseer<ref>{{cite web |title=First International Summer School in Artificial General Intelligence, Main summer school: June 22 – July 3, 2009, OpenCog Lab: Julie 6-9, 2009 |url=https://goertzel.org/AGI_Summer_School_2009.htm |access-date=11 Mei 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928173146/https://www.goertzel.org/AGI_Summer_School_2009.htm |url-status=live }}</ref> deur die Xiamen-universiteit se Kunsbreinlaboratorium en OpenCog. Die eerste universiteitskursus is in 2010<ref>{{cite web |title=Избираеми дисциплини 2009/2010 - пролетен триместър |language=bg |trans-title=Elective courses 2009/2010 – spring trimester |website=Факултет по математика и информатика [Faculty of Mathematics and Informatics] |url=http://fmi-plovdiv.org/index.jsp?id=1054&ln=1 |access-date=11 Mei 2020 |archive-date=26 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726103659/http://fmi-plovdiv.org/index.jsp?id=1054&ln=1 |url-status=live }}</ref> en 2011<ref>{{cite web |title=Избираеми дисциплини 2010/2011 - зимен триместър |language=bg |trans-title=Elective courses 2010/2011 – winter trimester |website=Факултет по математика и информатика [Faculty of Mathematics and Informatics] |url=http://fmi.uni-plovdiv.bg/index.jsp?id=1139&ln=1 |access-date=11 Mei 2020 |archive-date=26 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726094625/http://fmi.uni-plovdiv.bg/index.jsp?id=1139&ln=1 |url-status=live }}</ref> by Plovdiv Universiteit, [[Bulgarye]] deur Todor Arnaudov aangebied. MIT het in 2018 'n kursus in KAI aangebied, georganiseer deur Lex Fridman en met 'n aantal gasdosente.
Vanaf 2023 gee die meeste KI-navorsers min aandag aan KAI, met sommige wat beweer dat intelligensie te kompleks is om op die kort termyn heeltemal gerepliseer te word. 'n Klein aantal rekenaarwetenskaplikes is egter aktief in KAI-navorsing, en baie dra by tot 'n reeks KAI-konferensies. Al hoe meer navorsers stel egter belang in oopleer,<ref>{{Cite journal |last1=Ecoffet |first1=Adrien |last2=Clune |first2=Jeff |last3=Lehman |first3=Joel |date=2020 |title=Open Questions in Creating Safe Open-ended AI: Tensions Between Control and Creativity |url=http://dx.doi.org/10.1162/isal_a_00323 |journal=The 2020 Conference on Artificial Life |pages=27–35 |location=Cambridge, MA |publisher=MIT Press |doi=10.1162/isal_a_00323|s2cid=219687488 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Open-Ended Learning Leads to Generally Capable Agents |url=https://www.deepmind.com/publications/open-ended-learning-leads-to-generally-capable-agents |access-date=2023-06-09 |website=www.deepmind.com |language=en}}</ref> wat die idee is om KI toe te laat om voortdurend te leer en te innoveer soos mense aksie neem. Alhoewel die meeste oop-einde-leerwerke steeds op [[Minecraft]] gedoen word,<ref>{{Cite web |title=Voyager {{!}} An Open-Ended Embodied Agent with Large Language Models |url=https://voyager.minedojo.org/ |access-date=2023-06-09 |website=voyager.minedojo.org}}</ref><ref>{{Cite arXiv |last1=Zhang |first1=Jenny |last2=Lehman |first2=Joel |last3=Stanley |first3=Kenneth |last4=Clune |first4=Jeff |date=2 Junie 2023 |title=OMNI: Open-endedness via Models of human Notions of Interestingness |class=cs.AI |eprint=2306.01711 }}</ref><ref>{{Cite arXiv |last1=Wu |first1=Yue |last2=Prabhumoye |first2=Shrimai |last3=Min |first3=So Yeon |date=24 Mei 2023 |title=SPRING: GPT-4 Out-performs RL Algorithms by Studying Papers and Reasoning |class=cs.AI |eprint=2305.15486 }}</ref> kan die toepassing daarvan uitgebrei word na robotika en die wetenskappe.
=== Tydskale ===
In die inleiding tot sy 2006-boek,{{sfn|Goertzel|Pennachin|2006}} sê Goertzel dat ramings van die tyd wat nodig is voordat 'n werklik buigsame KAI gebou word, wissel van 10 jaar tot meer as 'n eeu. Vanaf 2007 het die konsensus in die KAI-navorsingsgemeenskap gelyk of die tydlyn wat deur [[Ray Kurzweil]] in ''The Singularity is Near''<ref name="K">{{Harv|Kurzweil|2005|p=260}} of sien [http://crnano.typepad.com/crnblog/2005/08/advanced_human_.html Advanced Human Intelligence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110630032301/http://crnano.typepad.com/crnblog/2005/08/advanced_human_.html |date=30 Junie 2011 }} waar hy sterk KI definieer as "masjien-intelligensie met die volle omvang van menslike intelligensie."</ref> (d.w.s. tussen 2015 en 2045) bespreek is, moontlik is.{{sfn|Goertzel|2007}} Hoofstroom KI-navorsers het 'n wye verskeidenheid menings gegee oor of vordering so vinnig sal wees. 'n 2012-meta-analise van 95 sulke menings het 'n vooroordeel gevind om te voorspel dat die aanvang van KAI binne 16-26 jaar vir moderne en historiese voorspellings sou plaasvind. Daardie referaat is gekritiseer vir hoe dit menings as deskundige of nie-deskundige gekategoriseer het.<ref>{{cite web |url=https://aiimpacts.org/error-in-armstrong-and-sotala-2012/ |title=Error in Armstrong and Sotala 2012 |website=AI Impacts |type=blog |author=Katja Grace |year=2016 |access-date=2020-08-24 |archive-date=4 Desember 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204012302/https://aiimpacts.org/error-in-armstrong-and-sotala-2012/ |url-status=live }}</ref>
[[Lêer:Geoffrey Hinton - Collision 2023 - Centre Stage RCZ 1307 (cropped).jpg|links|duimnael|Geoffrey Hinton, op die Sentrumverhoog gedurende dag twee van Collision 2023 (28 Junie 2023) by die Enercare Centre in Toronto, Kanada.]]
In 2012 het [[Alex Krizhevsky]], [[Ilya Sutskever]] en [[Geoffrey Hinton]] 'n [[neurale netwerk]] genaamd AlexNet ontwikkel, wat die ImageNet-kompetisie gewen het met 'n top-5 toetsfoutkoers van 15.3%, aansienlik beter as die tweedebeste inskrywing se koers van 26.3% (die tradisionele benadering het 'n geweegde som van tellings van verskillende vooraf gedefinieerde klassifiseerders gebruik).<ref name=":5">{{Cite journal |last=Butz |first=Martin V. |date=2021-03-01 |title=Towards Strong AI |url=https://doi.org/10.1007/s13218-021-00705-x |journal=KI – Künstliche Intelligenz |language=en |volume=35 |issue=1 |pages=91–101 |doi=10.1007/s13218-021-00705-x |issn=1610-1987}}</ref> AlexNet is beskou as die aanvanklike baanbreker van die huidige diep leergolf.<ref name=":5" />
In 2017 het navorsers Feng Liu, Yong Shi en Ying Liu intelligensietoetse uitgevoer op publiek-beskikbare en vrylik toeganklike swak KI soos Google KI, Apple se Siri, en ander. Op die maksimum het hierdie KI's 'n IK-waarde van ongeveer 47 bereik, wat ongeveer ooreenstem met 'n sesjarige kind in die eerste graad. 'n Volwassene kom gemiddeld op ongeveer 100. Soortgelyke toetse is in 2014 uitgevoer, met die IK-telling wat 'n maksimum waarde van 27 bereik het.<ref>{{cite journal |title=Intelligence Quotient and Intelligence Grade of Artificial Intelligence |journal=Annals of Data Science |volume=4 |issue=2 |pages=179–191 |arxiv=1709.10242 |doi=10.1007/s40745-017-0109-0 |year=2017 |last1=Liu |first1=Feng |last2=Shi |first2=Yong |last3=Liu |first3=Ying |s2cid=37900130}}</ref><ref>{{cite web |title=Google-KI doppelt so schlau wie Siri |url=https://t3n.de/news/iq-kind-schlauer-google-ki-siri-864003 |access-date=2 Januarie 2019 |last=Brien |first=Jörn |date=2017-10-05 |language=de |trans-title=Google KI is twee keer slimmer as Siri – maar 'n sesjarige klop beide |archive-url=https://web.archive.org/web/20190103055657/https://t3n.de/news/iq-kind-schlauer-google-ki-siri-864003/ |archive-date=3 Januarie 2019|url-status=live}}</ref>
In 2020 het [[OpenAI]] [[ChatGPT|GPT-3]] ontwikkel, 'n [[taalmodel]] wat in staat is om baie uiteenlopende take te verrig sonder spesifieke opleiding. Volgens Gary Grossman in 'n ''VentureBeat''-artikel, hoewel daar konsensus is dat GPT-3 nie 'n voorbeeld van KAI is nie, word dit deur sommige as te gevorderd beskou om as 'n nou KI-stelsel te klassifiseer.<ref>{{cite web |url=https://venturebeat.com/2020/09/03/were-entering-the-ai-twilight-zone-between-narrow-and-general-ai/ |title=We're entering the AI twilight zone between narrow and general AI |date=3 September 2020 |first=Gary |last=Grossman |access-date=5 September 2020 |publisher=VentureBeat |quote=" Daar is beslis ook diegene wat beweer ons sien reeds 'n vroeë voorbeeld van 'n KAI-stelsel in die onlangs aangekondigde GPT-3 [[natuurliketaalverwerking]] (NLP) neurale netwerk. … Is GPT-3 dus die eerste voorbeeld van 'n KAI-stelsel? Dit is debatteerbaar, maar die konsensus is dat dit nie KAI is nie. … As niks anders nie, vertel GPT-3 vir ons dat daar 'n middeweg tussen eng en algemene KI is." |archive-date=4 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200904191750/https://venturebeat.com/2020/09/03/were-entering-the-ai-twilight-zone-between-narrow-and-general-ai/ |url-status=live }}</ref>
In dieselfde jaar het Jason Rohrer sy GPT-3-rekening gebruik om 'n [[kletsbot]] te ontwikkel, en het 'n kletsbot-ontwikkelingsplatform genaamd "Project December" verskaf. OpenAI het gevra vir veranderinge aan die kletsbot om aan hul [[Kunsmatige-intelligensie-veiligheid|veiligheidsriglyne]] te voldoen; Rohrer het Project December van die GPT-3 API ontkoppel.<ref>{{cite web |last1=Quach |first1=Katyanna |title=A developer built an AI chatbot using GPT-3 that helped a man speak again to his late fiancée. OpenAI shut it down |url=https://www.theregister.com/2021/09/08/project_december_openai_gpt_3/ |publisher=The Register |access-date=16 Oktober 2021 |archive-date=16 Oktober 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016232620/https://www.theregister.com/2021/09/08/project_december_openai_gpt_3/ |url-status=live }}</ref>
In 2022 het DeepMind Gato ontwikkel, 'n "algemene-doel" stelsel wat in staat is om meer as 600 verskillende take uit te voer.<ref>{{citation|title=DeepMind's new AI can perform over 600 tasks, from playing games to controlling robots|first=Kyle|last=Wiggers|date=13 Mei 2022|work=TechCrunch|url=https://techcrunch.com/2022/05/13/deepminds-new-ai-can-perform-over-600-tasks-from-playing-games-to-controlling-robots/|access-date=12 Junie 2022|archive-date=16 Junie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616185232/https://techcrunch.com/2022/05/13/deepminds-new-ai-can-perform-over-600-tasks-from-playing-games-to-controlling-robots/|url-status=live}}</ref>
In 2023 het Microsoft Research 'n studie gepubliseer oor 'n vroeë weergawe van OpenAI se GPT-4, en beweer dat dit meer algemene intelligensie as vorige KI-modelle getoon het en prestasie op menslike vlak gedemonstreer het in take wat oor verskeie domeine strek, soos wiskunde, kodering en die reg. Hierdie navorsing het 'n debat ontketen oor of GPT-4 as 'n vroeë, onvolledige weergawe van kunsmatige algemene intelligensie beskou kan word, wat die behoefte aan verdere verkenning en evaluering van sulke stelsels beklemtoon het.<ref>{{cite arXiv|last1=Bubeck |first1=Sébastien |last2=Chandrasekaran |first2=Varun |last3=Eldan |first3=Ronen |last4=Gehrke |first4=Johannes |last5=Horvitz |first5=Eric |last6=Kamar |first6=Ece |last7=Lee |first7=Peter |last8=Lee |first8=Yin Tat |last9=Li |first9=Yuanzhi |last10=Lundberg |first10=Scott |last11=Nori |first11=Harsha |last12=Palangi |first12=Hamid |last13=Ribeiro |first13=Marco Tulio |last14=Zhang |first14=Yi |title=Sparks of Artificial General Intelligence: Early experiments with GPT-4 |date=22 Maart 2023 |class=cs.CL |eprint=2303.12712}}</ref>
In 2023 het die KI-navorser Geoffrey Hinton gesê dat:<ref>{{Cite news |last=Metz |first=Cade |date=2023-05-01 |title='The Godfather of A.I.' Leaves Google and Warns of Danger Ahead |language=en |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2023/05/01/technology/ai-google-chatbot-engineer-quits-hinton.html |access-date=2023-06-07 |issn=0362-4331}}</ref>
“Die idee dat hierdie goed eintlik slimmer as mense kan word — 'n paar mense het dit geglo, […]. Maar die meeste mense het gedink dit is ver weg. En ek het gedink dit is ver weg. Ek het gedink dit is 30 tot 50 jaar of selfs langer weg. Natuurlik dink ek nie meer so nie.”
== Breinsimulasie ==
=== Heelbrein-emulasie ===
[[Lêer:Raymond Kurzweil Fantastic Voyage.jpg|duimnael|Raymond Kurzweil]]
Een moontlike benadering om KAI te bereik is heelbrein-emulasie: 'n Breinmodel word gebou deur 'n biologiese [[brein]] in detail te skandeer en te karteer en sy toestand na 'n rekenaarstelsel of 'n ander rekenaartoestel te kopieer. Die rekenaar bestuur 'n simulasiemodel wat voldoende getrou aan die oorspronklike is dat dit feitlik dieselfde optree as die oorspronklike brein.<ref name=Roadmap>{{Harvnb|Sandberg|Boström|2008}}. "Die basiese idee is om 'n spesifieke brein te neem, sy struktuur in detail te skandeer en 'n sagtewaremodel daarvan te bou wat so getrou is aan die oorspronklike dat, wanneer dit op toepaslike hardeware gebruik word, dit in wese op dieselfde manier as die oorspronklike brein sal optree."</ref> Heelbrein-emulasie word in rekenaarneurologie en neuroinformatika bespreek, in die konteks van breinsimulasie vir mediese navorsingsdoeleindes. Dit word in kunsmatige intelligensie navorsing{{sfn|Goertzel|2007}} bespreek as 'n benadering tot sterk KI. Neurobeeldingstegnologieë wat die nodige gedetailleerde begrip kan lewer, verbeter vinnig, en [[toekomskundige]] [[Ray Kurzweil]] voorspel in die boek ''The Singularity Is Near''<ref name="K" /> dat 'n kaart van voldoende gehalte beskikbaar sal word op 'n soortgelyke tydskaal as die rekenaarvermoë wat nodig is om dit na te boots.
=== Vroeë skattings ===
Vir laevlak breinsimulasie sal 'n uiters kragtige [[rekenaar]] nodig wees. Die menslike brein het 'n groot aantal [[sinaps]]e. Elk van die 1011 (eenhonderd miljard) [[neuron]]e het gemiddeld 7 000 sinaptiese verbindings (sinapse) met ander neurone. Die brein van 'n driejarige kind het ongeveer 1015 sinapse (1 kwadriljoen). Hierdie getal neem af met ouderdom en stabiliseer teen volwassenheid. Skattings verskil vir 'n volwassene, wat wissel van 1014 tot 5×1014 sinapse (100 tot 500 miljard).{{sfn|Drachman|2005}} 'n Skatting van die brein se verwerkingskrag, gebaseer op 'n eenvoudige skakelaarmodel vir neuronaktiwiteit, is ongeveer 1014 (100 miljard) sinaptiese opdaterings per sekonde (SUPS).{{sfn|Russell|Norvig|2003}}
In 1997 het Kurzweil na verskeie skattings gekyk vir die hardeware wat nodig is om gelyk te wees aan die menslike brein en 'n syfer van 1016 berekeninge per sekonde (bps) aanvaar.{{sfn|Moravec|1988|page=61}} (Ter vergelyking, as 'n "berekening" gelykstaande was aan een "drywende punt" werking" – 'n maatstaf wat gebruik word om huidige superrekenaars te gradeer – dan sal 1016 "berekeninge" gelykstaande wees aan 10 petaFLOPS, wat in 2011 behaal is, terwyl 1018 in 2022 behaal is.) Hy het hierdie syfer gebruik om te voorspel die nodige hardeware sal iewers tussen 2015 en 2025 beskikbaar wees, as die eksponensiële groei in rekenaarvermoë ten tyde van die skryf daarvan voortgegaan het.
=== Modellering van die neurone in meer detail ===
Die kunsmatige neuronmodel wat deur Kurzweil aanvaar word en in baie huidige kunsmatige neurale netwerkimplementasies gebruik word, is eenvoudig in vergelyking met biologiese neurone. 'n Breinsimulasie sal waarskynlik die gedetailleerde sellulêre gedrag van biologiese neurone moet vasvang, wat tans slegs in breë trekke verstaan word. Die bokoste wat deur volledige modellering van die biologiese, chemiese en fisiese besonderhede van neurale gedrag (veral op 'n molekulêre skaal) ingestel word, sal berekeningvermoë vereis wat verskeie grootteordes groter is as Kurzweil se skatting. Boonop hou die skattings nie rekening met [[gliasel]]le nie, wat bekend is dat hulle 'n rol speel in kognitiewe prosesse.<ref name="Discover2011JanFeb">{{Cite journal|author=Swaminathan, Nikhil|title=Glia—the other brain cells|journal=Discover|date=Jan–Feb 2011|url=http://discovermagazine.com/2011/jan-feb/62|access-date=24 Januarie 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140208071350/http://discovermagazine.com/2011/jan-feb/62|archive-date=8 Februarie 2014|url-status=live}}</ref>
=== Huidige navorsing ===
Sommige navorsingsprojekte ondersoek breinsimulasie deur meer gesofistikeerde neurale modelle te gebruik, geïmplementeer op konvensionele rekenaarargitekture. Die Artificial Intelligence System-projek het in 2005 nie-intydse simulasies van 'n "brein" (met 1011 neurone) geïmplementeer. Dit het 50 dae geneem op 'n groep van 27 verwerkers om 1 sekonde van 'n model te simuleer.<ref>{{cite journal |last1=Izhikevich |first1=Eugene M. |last2=Edelman |first2=Gerald M. |date=4 Maart 2008 |title=Large-scale model of mammalian thalamocortical systems |url=http://vesicle.nsi.edu/users/izhikevich/publications/large-scale_model_of_human_brain.pdf |journal=PNAS |volume=105 |issue=9 |pages=3593–3598 |doi= 10.1073/pnas.0712231105|access-date=23 Junie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090612095651/http://vesicle.nsi.edu/users/izhikevich/publications/large-scale_model_of_human_brain.pdf |archive-date=12 Junie 2009 |pmid=18292226 |pmc=2265160|bibcode=2008PNAS..105.3593I |doi-access=free }}</ref> Die Blue Brain-projek het een van die vinnigste superrekenaar-argitekture, [[IBM]] se Blue Gene-platform, gebruik om 'n intydse simulasie van 'n enkele staaf neokortikale kolom te skep wat in 2006 uit ongeveer 10 000 neurone en 108 sinapse bestaan het.<ref>{{cite web|url=http://bluebrain.epfl.ch/Jahia/site/bluebrain/op/edit/pid/19085|title=Project Milestones|work=Blue Brain|access-date=11 Augustus 2008|archive-date=10 Februarie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230210114640/http://bluebrain.epfl.ch/Jahia/site/bluebrain/op/edit/pid/19085|url-status=dead}}</ref> ’n Langtermyndoelwit is om ’n gedetailleerde, funksionele simulasie van die fisiologiese prosesse in die menslike brein te bou: “Dit is nie onmoontlik om ’n menslike brein te bou nie en ons kan dit in 10 jaar doen,” Henry Markram, direkteur van die Bloubrein Projek, in 2009 by die [[TED]]-konferensie in Oxford gesê.<ref>{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/8164060.stm |title=Artificial brain '10 years away' |work=BBC News |date=22 Julie 2009 |access-date=25 Julie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170726040959/http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/8164060.stm |archive-date=26 Julie 2017 |url-status=live }}</ref> Neurosilikon-koppelvlakke is voorgestel as 'n alternatiewe implementeringstrategie wat beter kan opskaal.<ref>[http://gauntlet.ucalgary.ca/story/10343 University of Calgary news] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090818081044/http://gauntlet.ucalgary.ca/story/10343 |date=18 Augustus 2009 }}, [http://www.nbcnews.com/id/12037941 NBC News news] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170704063922/http://www.nbcnews.com/id/12037941/ |date=4 Julie 2017 }}</ref>
Hans Moravec het bogenoemde argumente aangespreek ("breine is meer ingewikkeld", "neurone moet in meer detail gemodelleer word") in sy 1997 referaat "Wanneer sal rekenaarhardeware ooreenstem met die menslike brein?".{{sfn|Moravec|1998}} Hy het die vermoë van bestaande sagteware gemeet om die funksionaliteit van neurale weefsel, spesifiek die [[retina]], te simuleer. Sy resultate hang nie af van die aantal glialeselle nie, en ook nie van watter soort verwerkingsneurone waar verrig nie.
Die werklike kompleksiteit van die modellering van biologiese neurone is ondersoek in die OpenWorm-projek wat gemik was op volledige simulasie van 'n [[wurm]] wat slegs 302 neurone in sy [[neurale netwerk]] het (onder ongeveer 1000 selle in totaal). Die dier se neurale netwerk is goed gedokumenteer voor die aanvang van die projek. Alhoewel die taak aan die begin eenvoudig gelyk het, het die modelle gebaseer op 'n generiese neurale netwerk egter nie gewerk nie. Daarna fokus pogings op presiese emulasie van biologiese neurone (gedeeltelik op die molekulêre vlak), maar die resultaat kan nog nie 'n totale sukses genoem word nie.
=== Kritiek op simulasie-gebaseerde benaderings ===
'n Fundamentele kritiek op die gesimuleerde breinbenadering kom uit beliggaamde kognisieteorie wat beweer dat menslike beliggaming 'n noodsaaklike aspek van menslike intelligensie is en nodig is om betekenis in te bed.<ref>{{Harvnb|de Vega|Glenberg|Graesser|2008}}. 'n Wye verskeidenheid sienings in huidige navorsing, wat almal tot 'n mate begronding vereis</ref> As hierdie teorie korrek is, sal enige ten volle funksionele breinmodel meer as net die neurone moet insluit (bv. 'n robotliggaam). Goertzel{{sfn|Goertzel|2007}} stel virtuele beliggaming (soos in [[Second Life]]) as 'n opsie voor, maar dit is onbekend of dit voldoende sal wees.
Tafelrekenaars wat mikroverwerkers gebruik wat in staat is om meer as 109 cps (Kurzweil se nie-standaard eenheid "berekeninge per sekonde", sien hierbo) is beskikbaar sedert 2005. Volgens die breinkragberamings wat deur Kurzweil (en Moravec) gebruik word, behoort so 'n rekenaar te wees in staat om 'n simulasie van 'n bybrein te ondersteun, maar ten spyte van 'n mate van belangstelling<ref>{{Cite web |title=[links to bee brain studies] |website=Honey Bee Brain |url=http://www.setiai.com/archives/cat_honey_bee_brain.html |access-date=30 Maart 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725000706/http://www.setiai.com/archives/cat_honey_bee_brain.html |archive-date=2008-07-25 |url-status=dead}}</ref>bestaan geen sodanige simulasie nie. Daar is verskeie redes hiervoor:
# Die neuronmodel blyk oorvereenvoudig te wees (sien volgende afdeling).
# Daar is onvoldoende begrip van hoër kognitiewe prosesse.<ref>In Goertzels se AGI-boek stel [[Eliezer Yudkowsky]] 5 vlakke van organisasie voor wat verstaan moet word – kode/data, sensoriese modaliteit, konsep & kategorie, denke en oorweging (bewussyn) – om die beskikbare hardeware te gebruik.</ref> om akkuraat vas te stel waarmee die brein se neurale aktiwiteit (waargeneem met behulp van tegnieke soos funksionele magnetiese resonansbeelding) korreleer.
# Selfs al vorder ons begrip van kognisie voldoende, sal vroeë simulasieprogramme waarskynlik baie ondoeltreffend wees en sal dit dus aansienlik meer hardeware benodig.
# Die brein van 'n organisme, hoewel dit krities is, is dalk nie 'n gepaste grens vir 'n kognitiewe model nie. Om 'n bybrein te simuleer, kan dit nodig wees om die liggaam en die omgewing te simuleer. Die ''Extended Mind''-proefskrif formaliseer hierdie filosofiese konsep, en navorsing oor [[koppotige]]s het duidelike voorbeelde van 'n gedesentraliseerde stelsel getoon.<ref>{{cite journal | pmid = 15829594 | doi=10.1152/jn.00684.2004 | volume=94 | issue=2 | title=Dynamic model of the octopus arm. I. Biomechanics of the octopus reaching movement |date=Augustus 2005 | journal=J. Neurophysiol. | pages=1443–58 | last1 = Yekutieli | first1 = Y | last2 = Sagiv-Zohar | first2 = R | last3 = Aharonov | first3 = R | last4 = Engel | first4 = Y | last5 = Hochner | first5 = B | last6 = Flash | first6 = T|}}</ref>
Daarbenewens is die skaal van die menslike brein tans nie goed ingeperk nie. Een skatting stel die menslike brein op ongeveer 100 biljoen neurone en 100 triljoen sinapse<ref>{{Harvnb|Williams|Herrup|1988}}</ref><ref>[http://search.eb.com/eb/article-75525 "nervous system, human."] ''[[Encyclopædia Britannica]]''. 9 Januarie 2007</ref> Nog 'n skatting is 86 miljard neurone waarvan 16,3 miljard in die serebrale korteks en 69 miljard in die serebellum is.{{sfn|Azevedo et al.|2009}} Gliale sel sinapse is tans ongekwantifiseer, maar dit is bekend dat dit uiters talryk is.
== Filosofiese perspektief ==
''Sien ook:'' [[Filosofie van kunsmatige intelligensie]] ''en'' [[Turingtoets]]
=== "Sterk KI" soos gedefinieer in filosofie ===
In 1980 het filosoof [[John Searle]] die term "sterk KI" geskep as deel van sy [[Chinese kamerargument]].<ref>{{Harvnb|Searle|1980}}</ref> Hy wou tussen twee verskillende hipoteses oor kunsmatige intelligensie onderskei.<ref>Soos gedefinieer in 'n standaard KI-handboek: "Die bewering dat masjiene moontlik intelligent kan optree (of, miskien beter, kan optree asof hulle intelligent is), word deur filosowe die 'swak KI'-hipotese genoem, en die bewering dat masjiene wat dit doen eintlik dink (in teenstelling met die simulasie van denke) word die 'sterk KI'-hipotese genoem."</ref>
* Sterk KI-hipotese: 'n Kunsmatige intelligensiestelsel kan "dink" – 'n verstand en "bewussyn" hê.
* Swak KI-hipotese: 'n Kunsmatige intelligensiestelsel kan (slegs) optree soos dit dink en 'n verstand en bewussyn het.
Die eerste een het hy "sterk" genoem omdat dit 'n sterker stelling maak: dit neem aan iets spesiaals het met die masjien gebeur wat verder gaan as daardie vermoëns wat ons kan toets. Die gedrag van 'n "swak KI"-masjien sal presies identies wees aan 'n "sterk KI"-masjien, maar laasgenoemde sal ook subjektiewe bewuste ervaring hê. Hierdie gebruik is ook algemeen in akademiese KI-navorsing en handboeke.<ref>Byvoorbeeld:
* {{Harvnb|Russell|Norvig|2003}},
* [http://www.encyclopedia.com/doc/1O87-strongAI.html Oxford University Press Dictionary of Psychology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071203103022/http://www.encyclopedia.com/doc/1O87-strongAI.html |date=3 Desember 2007 }} (aangehaal in "High Beam Encyclopedia"),
* [http://www.aaai.org/AITopics/html/phil.html MIT Encyclopedia of Cognitive Science] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080719074502/http://www.aaai.org/AITopics/html/phil.html |date=19 Julie 2008 }} (aangehaal in "AITopics")
* [http://www.cbhd.org/resources/biotech/tongen_2003-11-07.htm Will Biological Computers Enable Artificially Intelligent Machines to Become Persons?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513031753/http://www.cbhd.org/resources/biotech/tongen_2003-11-07.htm |date=13 Mei 2008 }} Anthony Tongen</ref>
In teenstelling met Searle en hoofstroom KI, gebruik sommige toekomskundiges soos Ray Kurzweil die term "sterk KI" om "kunsmatige algemene intelligensie op menslike vlak" te beteken.<ref name="K" /> Dit is nie dieselfde as Searle se sterk KI nie, tensy jy aanneem dat bewussyn nodig is vir menslike vlak KAI. Akademiese filosowe soos Searle glo nie dat dit die geval is nie, en vir die meeste kunsmatige intelligensie-navorsers is die vraag buite die omvang van hul navorsing.
Hoofstroom KI stel die meeste belang in hoe 'n program optree.<ref name="K" /> Volgens Stuart J. Russell en Peter Norvig, "solank die program werk, gee hulle nie om of jy dit werklik of 'n simulasie noem nie." As die program kan optree asof dit 'n verstand het, is dit nie nodig om weet of dit werklik verstand het – daar sal inderdaad geen manier wees om te sê nie. Vir KI-navorsing is Searle se "swak KI-hipotese" gelykstaande aan die stelling "kunsmatige algemene intelligensie is moontlik". Dus, volgens Russell en Norvig, "neem die meeste KI-navorsers die swak KI-hipotese as vanselfsprekend, en gee nie om oor die sterk KI-hipotese nie." Dus, vir akademiese KI-navorsing, "Sterk KI" en "KAI" is twee baie verskillende dinge.
=== Bewussyn en selfbewustheid ===
Ander aspekte van die menslike verstand behalwe intelligensie is relevant tot die konsep van sterk KI, en dit speel 'n groot rol in [[Wetenskapsfiksie|wetenskapfiksie]] en die etiek van kunsmatige intelligensie:
* bewussyn: Om subjektiewe ervaring en denke te hê. [[Thomas Nagel]] verduidelik dat dit "voel soos" iets om bewus te wees. As ons nie bewus is nie, dan voel dit na niks nie. Nagel gebruik die voorbeeld van 'n [[vlermuis]]: ons kan sinvol vra " [[What Is It Like to Be a Bat?|hoe voel dit om 'n vlermuis te wees?]]" Dit is egter onwaarskynlik dat ons sal vra "hoe voel dit om 'n broodrooster te wees?" Nagel kom tot die gevolgtrekking dat 'n vlermuis by bewussyn blyk te wees (d.w.s. bewussyn het), maar 'n broodrooster nie.{{sfn|Nagel|1974}}*selfbewustheid: Om bewus te wees van jouself as 'n aparte individu, veral om bewus te wees van jou eie gedagtes.
* gevoel: Die vermoë om persepsies of emosies subjektief te "voel".
* sapiens: Die kapasiteit vir [[wysheid]].
Hierdie eienskappe het 'n morele dimensie, want 'n masjien met hierdie vorm van sterk KI kan regte hê, analoog aan die regte van nie-menslike diere. Voorlopige werk is gedoen om volledige etiese agente te integreer met bestaande wetlike en sosiale raamwerke, met die fokus op die regsposisie en regte van 'sterk' KI.<ref name="physica_scripta">{{Cite journal |last1=Sotala |first1=Kaj |last2=Yampolskiy |first2=Roman V. |date=2014-12-19 |title=Responses to catastrophic AGI risk: a survey|journal=Physica Scripta |volume=90 |issue=1 |page=018001 |doi=10.1088/0031-8949/90/1/018001 |issn=0031-8949 |doi-access=free}}</ref> Bill Joy, onder andere, voer aan 'n masjien met hierdie eienskappe kan 'n bedreiging vir menslike lewe of waardigheid wees.<ref>{{cite magazine| title=Why the future doesn't need us | last=Joy | first=Bill | magazine=Wired |date=April 2000 }}</ref>
[[Lêer:Thomas Nagel teaching Ethics (cropped).JPG|duimnael|Thomas Nagel]]
== Navorsingsuitdagings ==
Vordering in kunsmatige intelligensie het deur periodes van vinnige vordering gegaan, geskei deur periodes wanneer vordering gelyk het of dit opgehou het. {{sfn|Clocksin|2003}} Beëindig elke hiatus fundamentele vooruitgang in hardeware, sagteware of albei om ruimte te skep vir verdere vordering {{sfn|Clocksin|2003}}<ref>{{Cite journal |last=James |first=Alex P. |date=2022 |title=The Why , What , and How of Artificial General Intelligence Chip Development |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/9390376 |journal=IEEE Transactions on Cognitive and Developmental Systems |volume=14 |issue=2 |pages=333–347 |doi=10.1109/TCDS.2021.3069871 |arxiv=2012.06338 |s2cid=228376556 |issn=2379-8920 |access-date=28 Augustus 2022 |archive-date=28 Augustus 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220828140528/https://ieeexplore.ieee.org/document/9390376/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Pei |first1=Jing |last2=Deng |first2=Lei |last3=Song |first3=Sen |last4=Zhao |first4=Mingguo |last5=Zhang |first5=Youhui |last6=Wu |first6=Shuang |last7=Wang |first7=Guanrui |last8=Zou |first8=Zhe |last9=Wu |first9=Zhenzhi |last10=He |first10=Wei |last11=Chen |first11=Feng |last12=Deng |first12=Ning |last13=Wu |first13=Si |last14=Wang |first14=Yu |last15=Wu |first15=Yujie |date=2019 |title=Towards artificial general intelligence with hybrid Tianjic chip architecture |url=https://www.nature.com/articles/s41586-019-1424-8 |journal=Nature |language=en |volume=572 |issue=7767 |pages=106–111 |doi=10.1038/s41586-019-1424-8 |pmid=31367028 |bibcode=2019Natur.572..106P |s2cid=199056116 |issn=1476-4687 |access-date=29 Augustus 2022 |archive-date=29 Augustus 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220829084912/https://www.nature.com/articles/s41586-019-1424-8 |url-status=live }}</ref> Byvoorbeeld, die [[rekenaarhardeware]] wat in die twintigste eeu beskikbaar was, was nie voldoende om diep leer te implementeer nie, wat groot getalle grafiese prosesseeringseenheid-geaktiveerde [[Sentrale verwerkingseenheid|Sentrale verwerkingseenhede]] vereis.<ref>{{Cite journal |last1=Pandey |first1=Mohit |last2=Fernandez |first2=Michael |last3=Gentile |first3=Francesco |last4=Isayev |first4=Olexandr |last5=Tropsha |first5=Alexander |last6=Stern |first6=Abraham C. |last7=Cherkasov |first7=Artem |date=March 2022 |title=The transformational role of GPU computing and deep learning in drug discovery |url=https://www.nature.com/articles/s42256-022-00463-x |journal=Nature Machine Intelligence |language=en |volume=4 |issue=3 |pages=211–221 |doi=10.1038/s42256-022-00463-x |issn=2522-5839}}</ref>
Die veld het ook gewissel tussen benaderings tot die probleem. Soms het pogings gefokus op eksplisiete opeenhoping van feite en logika, soos in kundige stelsels. Op ander tye is daar van stelsels verwag om op hul eie te verbeter deur middel van masjienleer, soos in kunsmatige neurale netwerke.<ref>{{Cite web |title=Artificial Intelligence (AI) vs. Machine Learning vs. Deep Learning |url=http://wiki.pathmind.com/ai-vs-machine-learning-vs-deep-learning |access-date=2023-05-13 |website=Pathmind |language=en}}</ref>
'n Verdere uitdaging is die gebrek aan duidelikheid in die definisie van wat intelligensie behels. Vereis dit bewussyn? Moet dit die vermoë toon om doelwitte te stel sowel as om dit na te streef? Is dit bloot 'n kwessie van skaal, sodat intelligensie na vore sal kom as modelgroottes voldoende toeneem? Word fasiliteite soos beplanning, redenering en oorsaaklike begrip vereis? Vereis intelligensie die eksplisiete replisering van die brein en sy spesifieke fakulteite? Vereis dit emosies?<ref>{{Cite journal |last=Deane |first=George |date=2022 |title=Machines That Feel and Think: The Role of Affective Feelings and Mental Action in (Artificial) General Intelligence |url=http://dx.doi.org/10.1162/artl_a_00368 |journal=Artificial Life |volume=28 |issue=3 |pages=289–309 |doi=10.1162/artl_a_00368 |issn=1064-5462}}</ref> David Gelernter skryf: "Geen rekenaar sal kreatief wees tensy dit al die nuanses van menslike emosie kan simuleer nie."{{sfn|Gelernter|2010}}<ref>{{cite journal|doi=10.1016/j.bushor.2018.08.004|title=Kaplan Andreas and Haelein Michael (2019) Siri, Siri, in my hand: Who's the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence | volume=62 | year=2019|journal=Business Horizons|pages=15–25 | last1 = Kaplan | first1 = Andreas | last2 = Haenlein | first2 = Michael|s2cid=158433736 }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Priyadarshini |first1=Ishaani |last2=Cotton |first2=Chase |date=2022 |title=AI Cannot Understand Memes: Experiments with OCR and Facial Emotions |url=https://www.techscience.com/cmc/v70n1/44391 |journal=Computers, Materials & Continua |language=en |volume=70 |issue=1 |pages=781–800 |doi=10.32604/cmc.2022.019284 |issn=1546-2226 |doi-access=free |access-date=28 Augustus 2022 |archive-date=2 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202192655/https://www.techscience.com/cmc/v70n1/44391 |url-status=live }}</ref>
== Voordele ==
KAI kan 'n wye verskeidenheid toepassings hê. As dit op so 'n doelwit gerig is, kan KAI help om verskeie probleme in die wêreld soos [[honger]], [[armoede]] en gesondheidsprobleme te versag.<ref>{{Cite web |date=2021-08-23 |title=Artificial General Intelligence – Do the cost outweigh benefits? |url=https://coe-dsai.nasscom.in/artificial-general-intelligence-do-the-cost-outweigh-benefits/ |access-date=2023-06-07 |language=en |archive-date=2021-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826215117/https://coe-dsai.nasscom.in/artificial-general-intelligence-do-the-cost-outweigh-benefits/ |url-status=dead }}</ref>
KAI kan produktiwiteit en doeltreffendheid in die meeste werke verbeter. Byvoorbeeld, in [[openbare gesondheid]] kan KAI mediese navorsing versnel, veral teen [[kanker]].<ref>{{Cite web |title=How we can Benefit from Advancing Artificial General Intelligence (AGI) – Unite.AI |url=https://www.unite.ai/artificial-general-intelligence-agi/ |access-date=2023-06-07 |website=www.unite.ai}}</ref> Dit kan vir bejaardes sorg<ref name=":8">{{Cite web |last1=Magazine |first1=Smithsonian |last2=Talty |first2=Jules Julien,Stephan |title=What Will Our Society Look Like When Artificial Intelligence Is Everywhere? |url=https://www.smithsonianmag.com/innovation/artificial-intelligence-future-scenarios-180968403/ |access-date=2023-06-07 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> en toegang tot vinnige, hoëgehalte mediese diagnostiek demokratiseer. Dit kan pret, goedkoop en persoonlike onderwys bied.<ref name=":8" /> Vir feitlik enige werk wat die samelewing bevoordeel as dit goed gedoen word, sal dit waarskynlik vroeër of later verkieslik wees om dit aan 'n KAI oor te laat. Die behoefte om te werk om te bestaan kan verouderd raak as die welvaart wat geproduseer word behoorlik herverdeel word.<ref name=":8" /><ref name=":9">{{Cite magazine |last=stevenson |first=matt |date=2015-10-08 |title=Answers to Stephen Hawking's AMA are Here! |language=en |magazine=Wired |url=https://www.wired.com/brandlab/2015/10/stephen-hawkings-ama/ |access-date=2023-06-08 |issn=1059-1028}}</ref> Dit laat ook die vraag ontstaan oor die plek van [[mens]]e in 'n radikaal geoutomatiseerde samelewing.
KAI kan ook help om rasionele besluite te neem, en om rampe te antisipeer en te voorkom. Dit kan ook help om die voordele van potensieel katastrofiese tegnologieë soos [[nanotegnologie]] of klimaatingenieurswese te pluk, terwyl die gepaardgaande risiko's vermy word.<ref name=":7">{{Cite book |last=Bostrom |first=Nick |title=Superintelligence: paths, dangers, strategies |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-967811-2 |edition=Reprinted with corrections 2017 |location=Oxford, United Kingdom New York, NY |chapter=§ Preferred order of arrival}}</ref> As 'n KAI se primêre doelwit is om eksistensiële rampe soos menslike uitwissing te voorkom (wat moeilik kan wees as die Kwesbare Wêreldhipotese waar blyk te wees<ref>{{Cite web |last=Piper |first=Kelsey |date=2018-11-19 |title=How technological progress is making it likelier than ever that humans will destroy ourselves |url=https://www.vox.com/future-perfect/2018/11/19/18097663/nick-bostrom-vulnerable-world-global-catastrophic-risks |access-date=2023-06-08 |website=Vox |language=en}}</ref>), kan dit maatreëls tref om die risiko's drasties te verminder<ref name=":7" /> terwyl die negatiewe impak tot die minimum beperk word.
== Risiko’s ==
=== Potensiële bedreiging vir menslike bestaan ===
''Sien Hoofartikel'': [[Kunsmatige-intelligensie-veiligheid]]
[[Lêer:AISecurity.jpg|links|duimnael|KI voorstelling van KI-veiligheid]]
Die tesis dat KI 'n eksistensiële risiko vir mense inhou, en dat hierdie risiko baie meer aandag verg as wat dit tans kry, is omstrede, maar is onderskryf deur baie openbare figure, insluitend Elon Musk, Bill Gates en Stephen Hawking. KI-navorsers soos Stuart J. Russell, [[Roman Yampolskiy]] en Alexey Turchin ondersteun ook die basiese tesis van 'n potensiële bedreiging vir die mensdom.<ref>{{Cite journal |last=Müller |first=Vincent C. |date=2014-07-03 |title=Risks of general artificial intelligence |journal=Journal of Experimental & Theoretical Artificial Intelligence |volume=26 |issue=3 |pages=297–301 |doi=10.1080/0952813X.2014.895110 |s2cid=31835019 |issn=0952-813X|doi-access=free }}</ref><ref name="physica_scripta" /><ref>{{Cite journal |last=Turchin |first=Alexey |date=2019-03-01 |title=Assessing the future plausibility of catastrophically dangerous AI |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0016328718301319 |journal=Futures |language=en |volume=107 |pages=45–58 |doi=10.1016/j.futures.2018.11.007 |s2cid=158975847 |issn=0016-3287}}</ref> Gates verklaar dat hy nie "verstaan waarom sommige mense nie bekommerd is nie",<ref>{{cite news |last1=Rawlinson |first1=Kevin |title=Microsoft's Bill Gates insists AI is a threat |url=https://www.bbc.co.uk/news/31047780 |work=BBC News |access-date=30 Januarie 2015 |archive-date=29 Januarie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129183607/http://www.bbc.co.uk/news/31047780 |url-status=live }}</ref> en Hawking het wydverspreide onverskilligheid in sy 2014-meningsartikel gekritiseer:
“Dus, met moontlike toekoms van onberekenbare voordele en risiko's, doen die kundiges sekerlik alles moontlik om die beste uitkoms te verseker, nie waar nie? Verkeerd. As 'n voortreflike uitheemse beskawing vir ons 'n boodskap stuur wat sê: 'Ons kom oor 'n paar dekades,' sal ons net antwoord: 'OK, bel ons as jy hier kom—ons sal die ligte aan laat?' Waarskynlik nie – maar dit is min of meer wat met KI gebeur.”<ref name="hawking editorial">{{cite news |title=Stephen Hawking: 'Transcendence looks at the implications of artificial intelligence – but are we taking AI seriously enough?' |work=The Independent (UK) |url=https://www.independent.co.uk/news/science/stephen-hawking-transcendence-looks-at-the-implications-of-artificial-intelligence--but-are-we-taking-ai-seriously-enough-9313474.html |access-date=3 Desember 2014 |archive-date=25 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925153716/http://www.independent.co.uk/news/science/stephen-hawking-transcendence-looks-at-the-implications-of-artificial-intelligence--but-are-we-taking-ai-seriously-enough-9313474.html |url-status=live }}</ref>
Die lot van die mensdom is soms vergelyk met die lot van [[gorilla]]s wat deur menslike aktiwiteite bedreig word. Bykomende intelligensie het veroorsaak dat die mensdom gorillas oorheers, wat nou kwesbaar is op maniere wat hulle nie kon verwag het nie. Die gorilla het 'n bedreigde spesie geword, nie uit boosheid nie, maar bloot as 'n [[kollaterale skade]] deur menslike aktiwiteite.<ref>{{Cite web |last=Herger |first=Mario |title=The Gorilla Problem – Enterprise Garage |url=https://www.enterprisegarage.io/2019/10/the-gorilla-problem/ |access-date=2023-06-07 |language=en}}</ref>
Die skeptikus [[Yann LeCun]] is van mening dat KAI's geen begeerte sal hê om die mensdom te oorheers nie en dat ons versigtig moet wees om hulle nie te antropomorfiseer en hul bedoelings te interpreteer soos ons vir mense sou doen nie. Hy het gesê dat mense nie "slim genoeg sal wees om super-intelligente masjiene te ontwerp nie, maar tog belaglik dom tot die punt om dit moroniese doelwitte te gee sonder voorsorgmaatreëls".<ref>{{Cite web |title=The fascinating Facebook debate between Yann LeCun, Stuart Russel and Yoshua Bengio about the risks of strong AI |url=https://www.parlonsfutur.com/blog/the-fascinating-facebook-debate-between-yann-lecun-stuart-russel-and-yoshua |access-date=2023-06-08 |website=The fascinating Facebook debate between Yann LeCun, Stuart Russel and [[Yoshua Bengio]] about the risks of strong AI |language=fr}}</ref> Aan die ander kant dui die konsep van instrumentele konvergensie daarop dat byna wat ook al hul doelwitte is, intelligente agente redes sal hê om te probeer oorleef en meer mag te verkry as tussengangerstappe om hierdie doelwitte te bereik. En dat dit nie vereis om emosies te hê nie. [[Nick Bostrom]] gee die gedagte-eksperiment van die skuifspelde-optimaliseerder:<ref>{{Cite web |date=2014-08-22 |title=Will Artificial Intelligence Doom The Human Race Within The Next 100 Years? |url=https://www.huffpost.com/entry/artificial-intelligence-oxford_n_5689858 |access-date=2023-06-08 |website=HuffPost |language=en}}</ref>
“Gestel ons het 'n KI wie se enigste doel is om soveel skuifspelde as moontlik te maak. Die KI sal vinnig besef dat dit baie beter sou wees as daar geen mense was nie, want mense kan besluit om dit af te skakel. Want as mense dit doen, sal daar minder skuifspelde wees. Menslike liggame bevat ook baie atome wat in skuifspelde gemaak kan word. Die toekoms waarna die KI sou probeer rat, sou een wees waarin daar baie skuifspelde was, maar geen mense nie.”
'n Sistematiese oorsig in 2021 van die risiko's verbonde aan KAI, terwyl die gebrek aan data opgemerk is, het die volgende potensiële bedreigings gevind: "KAI verwyder homself van die beheer van menslike eienaars/bestuurders, word gegee of ontwikkel onveilige doelwitte, ontwikkeling van onveilige KAIs, KAI's met swak etiek, sedes en waardes; onvoldoende bestuur van KAI, en eksistensiële risiko's".<ref>{{Cite journal |last1=McLean |first1=Scott |last2=Read |first2=Gemma J. M. |last3=Thompson |first3=Jason |last4=Baber |first4=Chris |last5=Stanton |first5=Neville A. |last6=Salmon |first6=Paul M. |date=2021-08-13 |title=The risks associated with Artificial General Intelligence: A systematic review |journal=Journal of Experimental & Theoretical Artificial Intelligence |volume=35 |issue=5 |pages=649–663 |doi=10.1080/0952813X.2021.1964003 |issn=0952-813X |doi-access=free }}</ref>
Baie geleerdes wat bekommerd is oor eksistensiële risiko, bepleit (moontlik massiewe) navorsing oor die oplossing van die moeilike "beheerprobleem" om die vraag te beantwoord: watter tipe beveiligingsmaatreëls, algoritmes of argitekture kan programmeerders implementeer om die waarskynlikheid te maksimeer dat hul rekursief-verbeterende KI sal voortgaan om op 'n vriendelike, eerder as vernietigende manier op te tree nadat dit superintelligensie bereik het?<ref name="physica_scripta" /><ref>{{cite book |last1=Bostrom |first1=Nick |author-link=Nick Bostrom |title=Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies |date=2014 |isbn=978-0-19-967811-2 |edition=First |publisher=Oxford University Press }}<!-- preface --></ref> Die oplossing van die beheerprobleem word bemoeilik deur die KI-wapenwedloop,<ref>{{Cite journal |last1=Naudé |first1=Wim |last2=Dimitri |first2=Nicola |date=2020-06-01 |title=The race for an artificial general intelligence: implications for public policy |journal=AI & Society |language=en |volume=35 |issue=2 |pages=367–379 |doi=10.1007/s00146-019-00887-x |s2cid=52045822 |issn=1435-5655 |doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Torres |first=Phil |date=2019-05-04 |title=The possibility and risks of artificial general intelligence |url=https://doi.org/10.1080/00963402.2019.1604873 |journal=Bulletin of the Atomic Scientists |volume=75 |issue=3 |pages=105–108 |doi=10.1080/00963402.2019.1604873 |bibcode=2019BuAtS..75c.105T |s2cid=150498464 |issn=0096-3402 |access-date=29 Augustus 2022 |archive-date=2 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202181016/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00963402.2019.1604873 |url-status=live }}</ref> wat byna seker die militarisering en bewapening sal meebring van KAI deur meer as een nasiestaat, wat lei tot KAI-geaktiveerde [[oorlog]]voering, en in die geval van KI-wanbelyning, KAI-gerigte oorlogvoering, moontlik teen die hele mensdom<ref>{{Citation |last1=Turchin |first1=Alexey |title=Military AI as a Convergent Goal of Self-Improving AI |date=2018-07-27 |url=http://dx.doi.org/10.1201/9781351251389-25 |work=Artificial Intelligence Safety and Security |pages=375–393 |place=First edition. {{!}} Boca Raton, FL : CRC Press/Taylor & Francis Group, 2018. |publisher=Chapman and Hall/CRC |isbn=978-1-351-25138-9 |access-date=2022-08-29 |last2=Denkenberger |first2=David |doi=10.1201/9781351251389-25 |s2cid=65323952 |archive-date=2 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202181021/https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.1201/9781351251389-25/military-ai-convergent-goal-self-improving-ai-alexey-turchin-david-denkenberger |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Carayannis |first1=Elias G. |last2=Draper |first2=John |date=2022-01-11 |title=Optimising peace through a Universal Global Peace Treaty to constrain the risk of war from a militarised artificial superintelligence |url=https://doi.org/10.1007/s00146-021-01382-y |journal=AI & Society |pages=1–14 |language=en |doi=10.1007/s00146-021-01382-y |issn=1435-5655 |access-date=29 Augustus 2022 |archive-date=2 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202181018/https://link.springer.com/article/10.1007/s00146-021-01382-y |url-status=live }}</ref>
Die tese dat KI eksistensiële risiko kan inhou, het ook teenstanders. Skeptici beweer soms dat die tesis kripto-godsdienstig is, met 'n irrasionele geloof in die moontlikheid van superintelligensie wat 'n irrasionele geloof in 'n almagtige [[God]] vervang. Jaron Lanier het in 2014 aangevoer dat die idee dat die destydse huidige masjiene op enige manier intelligent was "'n illusie" en 'n "verstommende bedrogspul" deur die rykes is.<ref name="atlantic-but-what">{{cite magazine |url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2014/05/but-what-does-the-end-of-humanity-mean-for-me/361931/ |title=But What Would the End of Humanity Mean for Me? |magazine=The Atlantic |date=9 Mei 2014 |first=James |last=Hamblin |access-date=12 Desember 2015 |archive-date=4 Junie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140604211145/http://www.theatlantic.com/health/archive/2014/05/but-what-does-the-end-of-humanity-mean-for-me/361931/ |url-status=live }}</ref>
[[Lêer:Gordon Moore 1978 (cropped).png|duimnael|Gordon Moore]]
Baie kritiek voer aan dat KAI op kort termyn onwaarskynlik is. Rekenaarwetenskaplike Gordon Bell voer aan dat die menslike ras homself sal vernietig voordat dit die [[tegnologiese singulariteit]] bereik. [[Gordon Moore]], die oorspronklike voorstander van [[Moore se wet]], verklaar: "Ek is 'n skeptikus. Ek glo nie dat ('n tegnologiese singulariteit) waarskynlik sal gebeur nie, ten minste nie vir 'n lang tyd nie."<ref>{{cite news |title=Tech Luminaries Address Singularity |url=https://spectrum.ieee.org/computing/hardware/tech-luminaries-address-singularity |access-date=8 April 2020 |work=IEEE Spectrum: Technology, Engineering, and Science News |issue=SPECIAL REPORT: THE SINGULARITY |date=1 Junie 2008 |language=en |archive-date=30 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430150019/https://spectrum.ieee.org/computing/hardware/tech-luminaries-address-singularity |url-status=live }}</ref> Voormalige Baidu-visepresident en hoofwetenskaplike Andrew Ng het in 2015 gesê om bekommerd te wees oor KI-eksistensiële risiko is "soos om bekommerd te wees oor oorbevolking op [[Mars]] wanneer ons nog nie eens voet op die planeet gesit het nie."<ref name=shermer>{{cite journal|last1=Shermer|first1=Michael|title=Apocalypse AI|url=https://www.scientificamerican.com/article/artificial-intelligence-is-not-a-threat-mdash-yet/|access-date=27 November 2017|journal=Scientific American|date=1 March 2017|volume=316 |issue=3 |pages=77|language=en|doi=10.1038/scientificamerican0317-77|pmid=28207698 |bibcode=2017SciAm.316c..77S|archive-date=1 Desember 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201051401/https://www.scientificamerican.com/article/artificial-intelligence-is-not-a-threat-mdash-yet/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-04 |title=AGI Expert Peter Voss Says AI Alignment Problem is Bogus {{!}} NextBigFuture.com |url=https://www.nextbigfuture.com/2023/04/agi-expert-peter-voss-says-ai-alignment-problem-is-bogus.html |access-date=2023-06-08 |language=en}}</ref>
In 2023 het die HUB's van Google DeepMind, OpenAI en Anthropic, saam met ander bedryfsleiers en navorsers, 'n gesamentlike verklaring uitgereik waarin hulle beweer dat "Die versagting van die risiko van uitwissing van KI 'n wêreldwye prioriteit moet wees saam met ander risiko's op maatskaplike skaal soos [[pandemie]]s en [[kernoorlog]]."<ref>{{Cite web |title=Statement on AI Risk {{!}} CAIS |url=https://www.safe.ai/statement-on-ai-risk |access-date=2023-06-08 |website=www.safe.ai}}</ref>
=== Massa werkloosheid ===
Navorsers van [[OpenAI]] het beraam dat "80% van die Amerikaanse arbeidsmag ten minste 10% van hul werktake kan hê wat deur die bekendstelling van LLM's geraak word, terwyl ongeveer 19% van werkers dalk sien dat ten minste 50% van hul take geraak word".<ref>{{Cite web |title=GPTs are GPTs: An early look at the labor market impact potential of large language models |url=https://openai.com/research/gpts-are-gpts |access-date=2023-06-07 |website=openai.com |language=en}}</ref><ref name=":6">{{Cite web |date=2023-03-23 |title=80% of workers will be exposed to AI. These jobs will be most affected |url=https://www.euronews.com/next/2023/03/23/openai-says-80-of-workers-could-see-their-jobs-impacted-by-ai-these-are-the-jobs-most-affe |access-date=2023-06-08 |website=euronews |language=en}}</ref> Hulle beskou kantoorwerkers as die mees blootgestelde, byvoorbeeld wiskundiges, rekenmeesters of webontwerpers.<ref name=":6" /> KAI kan 'n beter outonomie hê, vermoë om besluite te neem, om met ander rekenaargereedskap te koppel, maar ook om gerobotiseerde liggame te beheer.
Volgens [[Stephen Hawking]] sal die uitkoms van outomatisering op die lewenskwaliteit afhang van hoe die rykdom herverdeel sal word:<ref name=":92">{{Cite magazine |last=stevenson |first=matt |date=2015-10-08 |title=Answers to Stephen Hawking's AMA are Here! |url=https://www.wired.com/brandlab/2015/10/stephen-hawkings-ama/ |magazine=Wired |language=en |issn=1059-1028 |access-date=2023-06-08}}</ref>
“Almal kan 'n lewe van luukse ontspanning geniet as die masjien-geproduseerde rykdom gedeel word, of die meeste mense kan ongelukkig arm word as die masjieneienaars suksesvol teen die herverdeling van rykdom steun. Tot dusver blyk die neiging na die tweede opsie te wees, met tegnologie wat steeds toenemende ongelykheid dryf.”
[[Elon Musk]] is van mening dat die outomatisering van die samelewing van regerings sal vereis om 'n [[Basisinkomste|universele basiese inkomste]] aan te neem.<ref>{{Cite web |last=Sheffey |first=Ayelet |title=Elon Musk says we need universal basic income because 'in the future, physical work will be a choice' |url=https://www.businessinsider.com/elon-musk-universal-basic-income-physical-work-choice-2021-8 |access-date=2023-06-08 |website=Business Insider |language=en}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
== Bronnelys ==
* {{cite book |title=UNESCO Science Report: the Race Against Time for Smarter Development. |date=11 June 2021 |publisher=UNESCO |location=Paris |isbn=978-92-3-100450-6 |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377433/PDF/377433eng.pdf.multi |access-date=22 September 2021 |archive-date=18 Junie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220618233752/https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377433/PDF/377433eng.pdf.multi |url-status=live }}
* {{Citation | last=Aleksander | first=Igor | year=1996 | title=Impossible Minds | publisher=World Scientific Publishing Company | isbn=978-1-86094-036-1 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/impossiblemindsm0000alek }}
* {{Citation| vauthors = Azevedo FA, Carvalho LR, Grinberg LT, Farfel J| display-authors = etal| title = Equal numbers of neuronal and nonneuronal cells make the human brain an isometrically scaled-up primate brain| journal = The Journal of Comparative Neurology| volume = 513| issue = 5| pages = 532–41| date = April 2009| pmid = 19226510| doi = 10.1002/cne.21974| s2cid = 5200449| url = https://www.researchgate.net/publication/24024444| access-date = 4 September 2013| ref = {{harvid|Azevedo et al.|2009}}| archive-date = 18 February 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20210218035513/https://www.researchgate.net/publication/24024444_Equal_Numbers_of_Neuronal_and_Nonneuronal_Cells_Make_the_Human_Brain_an_Isometrically_Scaled-Up_Primate_Brain| url-status = live}}
* {{Citation
| first=Anthony
| last=Berglas
| title=Artificial Intelligence will Kill our Grandchildren
| year=2008
| url=http://berglas.org/Articles/AIKillGrandchildren/AIKillGrandchildren.html
| access-date=31 Augustus 2012
| archive-date=23 Julie 2014
| archive-url=https://web.archive.org/web/20140723053223/http://berglas.org/Articles/AIKillGrandchildren/AIKillGrandchildren.html
| url-status=live
}}
* {{Citation | last = Chalmers |first = David | year=1996 | title = The Conscious Mind |publisher=Oxford University Press.}}
* {{Citation | last = Clocksin|first=William |date=Aug 2003 |title=Artificial intelligence and the future|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society A |pmid=12952683 |volume=361 |issue=1809 |pages=1721–1748 |doi=10.1098/rsta.2003.1232 |bibcode=2003RSPTA.361.1721C |s2cid=31032007}}.
* {{Citation | first = Brad | last = Darrach | date=20 November 1970 | title=Meet Shakey, the First Electronic Person | magazine=Life | pages = 58–68 }}.
* {{Citation | last = Drachman | first = D | title = Do we have brain to spare? | journal = Neurology | volume = 64 | issue = 12 | pages = 2004–5 | year = 2005 | pmid = 15985565 | doi = 10.1212/01.WNL.0000166914.38327.BB | s2cid = 38482114}}.
* {{Citation | last1 = Feigenbaum | first1 = Edward A. | first2=Pamela | last2=McCorduck | title = The Fifth Generation: Artificial Intelligence and Japan's Computer Challenge to the World | publisher = Michael Joseph | year = 1983 | isbn = 978-0-7181-2401-4 }}
* {{Citation
| last = Gelernter
| first = David
| year = 2010
| title = Dream-logic, the Internet and Artificial Thought
| url = http://www.edge.org/3rd_culture/gelernter10.1/gelernter10.1_index.html
| access-date = 25 July 2010
| archive-date = 26 July 2010
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100726055120/http://www.edge.org/3rd_culture/gelernter10.1/gelernter10.1_index.html
| url-status = live
}}
* {{Citation
|editor1-last = Goertzel
|editor1-first = Ben
|editor2-last = Pennachin
|editor2-first = Cassio
|year = 2006
|title = Artificial General Intelligence
|publisher = Springer
|url = http://people.inf.elte.hu/csizsekp/ai/books/artificial-general-intelligence-cognitive-technologies.9783540237334.27156.pdf
|isbn = 978-3-540-23733-4
|archive-url = https://web.archive.org/web/20130320184603/http://people.inf.elte.hu/csizsekp/ai/books/artificial-general-intelligence-cognitive-technologies.9783540237334.27156.pdf
|archive-date = 20 March 2013
}}
* {{Citation |last=Goertzel |first=Ben |author-link=Ben Goertzel |date=Dec 2007 |title=Human-level artificial general intelligence and the possibility of a technological singularity: a reaction to Ray Kurzweil's The Singularity Is Near, and McDermott's critique of Kurzweil |journal=Artificial Intelligence |volume=171 |issue=18, Special Review Issue |pages=1161–1173 |url=https://scholar.google.com/scholar?hl=sv&lr=&cluster=15189798216526465792 |access-date=1 April 2009 |doi=10.1016/j.artint.2007.10.011 |archive-date=7 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107042341/http://scholar.google.com/scholar?hl=sv&lr=&cluster=15189798216526465792 |url-status=live |doi-access=free }}.
* {{Citation | last = Gubrud | first = Mark | url = http://www.foresight.org/Conferences/MNT05/Papers/Gubrud/ | title = Nanotechnology and International Security | journal = Fifth Foresight Conference on Molecular Nanotechnology | date = November 1997 | access-date = 7 May 2011 | archive-date = 29 May 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110529215447/http://www.foresight.org/Conferences/MNT05/Papers/Gubrud/ | url-status = live }}
* {{cite web |last1=Halal |first1=William E. |title=TechCast Article Series: The Automation of Thought |url=http://www.techcast.org/Upload/PDFs/633615794236495345_TCTheAutomationofThought.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130606101835/http://www.techcast.org/Upload/PDFs/633615794236495345_TCTheAutomationofThought.pdf |archive-date=6 June 2013 }}
* {{Citation| last1 = Holte | first1=RC | last2=Choueiry |first2=BY| title = Abstraction and reformulation in artificial intelligence| journal = Philosophical Transactions of the Royal Society B| volume = 358| issue = 1435| pages = 1197–1204| year = 2003| pmid = 12903653| pmc = 1693218| doi=10.1098/rstb.2003.1317}}.
* {{Citation | last = Howe | first = J. | url = http://www.dai.ed.ac.uk/AI_at_Edinburgh_perspective.html | title = Artificial Intelligence at Edinburgh University : a Perspective | date = November 1994 | access-date = 30 Augustus 2007 | archive-date = 17 Augustus 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070817012000/http://www.dai.ed.ac.uk/AI_at_Edinburgh_perspective.html | url-status = live }}
* {{Citation | last = Johnson| first = Mark | year = 1987| title = The body in the mind| publisher = Chicago|isbn = 978-0-226-40317-5}}
* {{Citation | last = Kurzweil | first = Ray | author-link = Ray Kurzweil | title = The Singularity is Near | year = 2005 | publisher = Viking Press | title-link = The Singularity is Near }}
* {{Citation | last = Lighthill | first = Professor Sir James | year = 1973 | contribution= Artificial Intelligence: A General Survey | title = Artificial Intelligence: a paper symposium| publisher = Science Research Council }}
* {{Citation|last1=Luger|first1=George|first2=William|last2=Stubblefield|year=2004|title=Artificial Intelligence: Structures and Strategies for Complex Problem Solving|edition=5th|publisher=The Benjamin/Cummings Publishing Company, Inc.|page=[https://archive.org/details/artificialintell0000luge/page/720 720]|isbn=978-0-8053-4780-7|url=https://archive.org/details/artificialintell0000luge/page/720}}
* {{Citation |last=McCarthy|first=John |date=Oktober 2007 |title=From here to human-level AI|journal=Artificial Intelligence |volume=171 |pages=1174–1182 |doi=10.1016/j.artint.2007.10.009 |issue=18|doi-access=free }}.
* {{Citation | last = Moravec | first = Hans | year = 1976 | url = http://www.frc.ri.cmu.edu/users/hpm/project.archive/general.articles/1975/Raw.Power.html | title = The Role of Raw Power in Intelligence | access-date = 29 September 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160303232511/http://www.frc.ri.cmu.edu/users/hpm/project.archive/general.articles/1975/Raw.Power.html | archive-date = 3 March 2016 | url-status = dead }}
* {{Citation | last = Moravec | first = Hans | year = 1988 | title = Mind Children | publisher = Harvard University Press}}
* {{Citation |last=Moravec |first=Hans |date=1998 |title=When will computer hardware match the human brain? |journal=Journal of Evolution and Technology |volume=1 |url=http://www.transhumanist.com/volume1/moravec.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060615031852/http://transhumanist.com/volume1/moravec.htm |archive-date=15 June 2006 |url-status=dead |access-date=23 June 2006 }}
* {{Citation | last=Nagel | year=1974 | title=What Is it Like to Be a Bat | journal=Philosophical Review | volume=83 | issue=4 | pages=435–50 | url=http://organizations.utep.edu/Portals/1475/nagel_bat.pdf | doi=10.2307/2183914 | jstor=2183914 | access-date=7 November 2009 | archive-date=16 October 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111016181405/http://organizations.utep.edu/Portals/1475/nagel_bat.pdf | url-status=live }}.
* {{Citation | last1 = Newell | first1 = Allen | last2 = Simon | first2=H. A. | year = 1963 | contribution=GPS: A Program that Simulates Human Thought| title=Computers and Thought | editor-last= Feigenbaum | editor-first= E.A. |editor2-last= Feldman |editor2-first= J. |publisher= McGraw-Hill | location= New York }}
* {{cite journal | doi = 10.1145/360018.360022 | last1 = Newell | first1 = Allen | last2 = Simon | first2=H. A. | year = 1976 | title=Computer Science as Empirical Inquiry: Symbols and Search| volume= 19 | pages = 113–126 | journal = Communications of the ACM| issue=3 | doi-access= free }}
* {{Citation| last=Nilsson | first=Nils | year=1998|title=Artificial Intelligence: A New Synthesis|publisher=Morgan Kaufmann Publishers|isbn=978-1-55860-467-4}}
* {{Citation|last=NRC|chapter=Developments in Artificial Intelligence|chapter-url=http://www.nap.edu/readingroom/books/far/ch9.html|title=Funding a Revolution: Government Support for Computing Research|publisher=National Academy Press|year=1999|access-date=29 September 2007|archive-date=12 January 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080112001018/http://www.nap.edu/readingroom/books/far/ch9.html|url-status=live}}
* {{Citation | last = Omohundro|first= Steve| year = 2008| title= The Nature of Self-Improving Artificial Intelligence| publisher= presented and distributed at the 2007 Singularity Summit, San Francisco, CA.}}
* {{Citation | last1 = Poole | first1 = David | first2 = Alan | last2 = Mackworth | first3 = Randy | last3 = Goebel | publisher = Oxford University Press | year = 1998 | title = Computational Intelligence: A Logical Approach | url = http://www.cs.ubc.ca/spider/poole/ci.html | location = New York | access-date = 6 Desember 2007 | archive-date = 25 Julie 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090725025030/http://www.cs.ubc.ca/spider/poole/ci.html | url-status = live }}
* {{Citation|last1=Sandberg|first1=Anders|last2=Boström|first2=Nick|title=Whole Brain Emulation: A Roadmap|url=http://www.fhi.ox.ac.uk/Reports/2008-3.pdf|access-date=5 April 2009|series=Technical Report #2008‐3|year=2008|publisher=Future of Humanity Institute, Oxford University|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325021252/https://www.fhi.ox.ac.uk/reports/2008-3.pdf|url-status=live}}
* {{Citation |last=Searle |first=John |author-link=John Searle |title=Minds, Brains and Programs |journal=Behavioral and Brain Sciences |volume=3 |issue=3 |pages=417–457 |year=1980 |doi=10.1017/S0140525X00005756 |s2cid=55303721 |url=http://cogprints.org/7150/1/10.1.1.83.5248.pdf |access-date=3 September 2020 |archive-date=17 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190317230215/http://cogprints.org/7150/1/10.1.1.83.5248.pdf |url-status=live }}
* {{Citation | last= Simon | first = H. A. | year = 1965 | title=The Shape of Automation for Men and Management | publisher =Harper & Row | location = New York }}
* {{Citation |last=Sutherland|first= J.G. |year =1990| title= Holographic Model of Memory, Learning, and Expression|journal=International Journal of Neural Systems|volume= 1–3|pages= 256–267}}.
* {{Citation
| editor1-last = de Vega | editor1-first = Manuel
| editor2-last = Glenberg | editor2-first = Arthur
| editor3-last = Graesser | editor3-first = Arthur
| year = 2008
| title = Symbols and Embodiment: Debates on meaning and cognition
| publisher = Oxford University Press
| isbn=978-0-19-921727-4
}}.
* {{cite book
| last1 = Wang
| first1 = Pei
| last2 = Goertzel
| first2 = Ben
| author-link2 = Ben Goertzel
| year = 2007
| chapter = Introduction: Aspects of Artificial General Intelligence
| pages = 1–16
| title = Advances in Artificial General Intelligence: Concepts, Architectures and Algorithms: Proceedings of the AGI Workshop 2006
| publisher = IOS Press
| isbn = 978-1-58603-758-1
| chapter-url = https://www.researchgate.net/publication/234801154
| access-date = 13 Desember 2020
| archive-date = 18 Februarie 2021
| archive-url = https://web.archive.org/web/20210218035513/https://www.researchgate.net/publication/234801154_Introduction_Aspects_of_Artificial_General_Intelligence
| url-status = live
}}
* {{Citation|vauthors=Williams RW, Herrup K | title = The control of neuron number| journal = Annual Review of Neuroscience| volume = 11| pages = 423–53| year = 1988| pmid = 3284447| doi = 10.1146/annurev.ne.11.030188.002231}}.<!--| access-date = 20 June 2009-->
* {{Citation |last=Yudkowsky |first=Eliezer |title=Artificial General Intelligence |journal=Annual Review of Psychology |publisher=Springer |year=2006 |url=http://www.singinst.org/upload/LOGI//LOGI.pdf |doi=10.1146/annurev.psych.49.1.585 |pmid=9496632 |isbn=978-3-540-23733-4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411050423/http://www.singinst.org/upload/LOGI/LOGI.pdf |archive-date=11 April 2009 |volume=49 |pages=585–612 }}.
* {{Citation| last=Yudkowsky | first=Eliezer | year=2008 |title=Artificial Intelligence as a Positive and Negative Factor in Global Risk |journal=Global Catastrophic Risks | doi=10.1093/oso/9780198570509.003.0021 | bibcode=2008gcr..book..303Y | isbn=978-0-19-857050-9 }}.
* {{Citation |last=Zucker|first=Jean-Daniel |date=July 2003 |title=A grounded theory of abstraction in artificial intelligence|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B |pmid=12903672 |volume=358 |issue=1435 |pmc=1693211 |pages=1293–1309 |doi=10.1098/rstb.2003.1308}}.
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}
[[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]]
d4iczod85rdsscsbhpy5453zl0eoihq
Liberalisme (internasionale betrekkinge)
0
402179
2910675
2725823
2026-06-11T06:08:35Z
Jcb
223
2910675
wikitext
text/x-wiki
'''Liberalisme''' is 'n denkrigting binne [[internasionale verhoudingsteorie]] wat om drie onderling verwante beginsels wentel:
* Verwerping van [[magspolitiek]] as die enigste moontlike uitkoms van [[internasionale betrekkinge]]; dit bevraagteken sekuriteit/[[oorlog]]voering beginsels van realisme
* Wedersydse voordele en internasionale samewerking
* Die rol van internasionale organisasies en [[Niestaatsakteur|niestaatakteur]]s in die vorming van staatsvoorkeure en beleidskeuses.<ref>{{cite book|last1=Shiraev|first1=Eric B.|title=International Relations|date=2014|publisher=Oxford University Presses|location=New York|page=78}}</ref>
Hierdie denkrigting beklemtoon drie faktore wat meer samewerking en minder konflik tussen state aanmoedig:
* Internasionale instellings, soos die [[Verenigde Nasies]], wat 'n forum bied om geskille op nie-gewelddadige maniere op te los
* Internasionale handel omdat, wanneer lande se ekonomieë deur handel met mekaar verbind word, hulle minder geneig is om oorlog te voer met mekaar
* Verspreiding van [[demokrasie]], aangesien goed gevestigde demokrasieë nie oorlog voer met mekaar nie, so as daar meer demokrasieë is, sal interstaatlike oorlog minder gereeld voorkom.
Liberale glo dat internasionale instellings 'n sleutelrol speel in samewerking tussen state deur interafhanklikheid.<ref name="Shiraev and Zubok 2014, 86">(Shiraev and Zubok 2014, 86)</ref> Daar is drie hoofkomponente van interafhanklikheid. State interaksie op verskeie maniere, deur ekonomiese, finansiële en kulturele middele; sekuriteit is geneig om nie die primêre doel in staat-tot-staat-interaksies te wees nie; en militêre magte word nie tipies gebruik nie.<ref name="Shiraev and Zubok 2014, 86"/> Liberale argumenteer ook dat internasionale diplomasie 'n baie effektiewe manier kan wees om state te kry om eerlik met mekaar om te gaan en nie-gewelddadige oplossings vir probleme te ondersteun.<ref name="shir">Shiraev, Eric B., and Vladislav M. Zubok. 2014. International Relations. New York, NY:Oxford University Press.</ref>
Met die regte instellings en [[diplomasie]] glo liberale dat state kan saamwerk om welvaart te maksimeer en konflik te minimaliseer.<ref name="shir" />
Liberalisme is een van die hoofskole van internasionale verhoudingsteorie. Liberalisme kom van die [[Latyn]]se ''liber'' wat "vry" beteken, wat oorspronklik verwys na die filosofie van vryheid.<ref>Von Mises, Ludwig, and Bettina Bien Greaves. Liberalism. [Electronic Resource]: The Classical Tradition. n.p.: Indianapolis : Liberty Fund, c2005. (Baltimore, Md. : Project MUSE, 2014), 2005. Louisiana State University. Web. 22 Februarie 2016.</ref> Die wortels daarvan lê in die breër liberale denke wat in die [[Verligting]] ontstaan het. Die sentrale kwessies wat dit wil aanspreek, is die probleme om blywende vrede en samewerking in internasionale betrekkinge te bewerkstellig, en die verskillende metodes wat tot die bereiking daarvan kan bydra. Ondersteuners van liberalisme glo dikwels in die verspreiding van [[demokrasie]] deur samewerking.
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Internasionale betrekkinge}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Internasionale betrekkinge]]
rl2nxo6y1dz562desaehxya9kmga8wy
LGBT-geskiedenis in Turkye
0
403059
2910672
2883261
2026-06-11T06:05:49Z
Jcb
223
2910672
wikitext
text/x-wiki
{{Weesbladsy}}
'''LGBT-geskiedenis in Turkye''' dek die ontwikkeling, bydraes en struikelblokke van lesbiese, gay, biseksuele en transgender ([[LGBT]]) mense in die geskiedenis van [[Turkye]], asook hul verhouding met Turkse politiek sedert die afskaffing van die Kalifaat tot hedendaagse Turkye.
== Voor die Republiek van Turkye ==
Die streek waarin moderne Turkye geleë is, het inderdaad 'n lang geskiedenis van homoseksuele aktiwiteit wat terugdateer na die [[Antieke Griekeland|Griekse oudheid]]. Tydens die [[Bisantynse Ryk|Bisantynse tydperk]] is [[homoseksualiteit]] deur hul wet as 'n sonde en "teen die natuur" beskou. Diegene wat skuldig bevind is aan homoseksuele dade, het verskeie strafmaatreëls in die gesig gestaar, insluitend doodstraf, kastrering, gevangenisstraf, of langdurige boetedoening as vorme van straf.<ref>{{Cite book |last=Bullough |first=Vern L. |title=Handbook of medieval sexuality |publisher=Garland Pub.: Routledge |year=2000 |isbn=9780203054284 |location=New York |pages=329-343 |chapter=Eastern Orthodox Christianity}}</ref>
Toe die [[Ottomaanse Ryk]] ontstaan het, het die hof sowel as die leër sentra vir homoseksuele aktiwiteit geword. Aanvanklik het die Ottomane nie homoseksualiteit en heteroseksualiteit gekategoriseer nie, maar het in plaas daarvan "pederastie" beoefen, waar onderskei is tussen "die minnaar" en "die beminde". Die minnaar het 'n aktiewe rol gespeel, terwyl die beminde 'n passiewe rol gehad het.<ref name="aeon">{{Cite web|url=https://aeon.co/ideas/what-ottoman-erotica-teaches-us-about-sexual-pluralism|title=What Ottoman erotica teaches us about sexual pluralism {{!}} Aeon Ideas|website=Aeon|language=en|access-date=2023-05-18|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://archive.today/20201208043255/https://aeon.co/ideas/what-ottoman-erotica-teaches-us-about-sexual-pluralism|url-status=dead}}</ref> Pederastie was veral algemeen binne die devshirme-stelsel.<ref name=":022">{{Cite book|last=Murray|first=Stephen O.|title=Homosexualities|publisher=University of Chicago Press|year=2000|isbn=0226551946|edition=1ste|location=Chicago|pages=51-60}}</ref>
Verskeie sultans van die Ottomaanse Ryk is bekend daarvoor dat hulle pederastie beoefen het, wat teenswoordig as homoseksualiteit beskou kan word. Suleiman die Magnifieke het 'n intieme verhouding gehad met Pargalı Ibrahim Pasha en dit is moontlik dat Mehmet II ook homoseksuele verhoudings gehad het.<ref name=":023">{{Cite book|last=Murray|first=Stephen O.|title=Homosexualities|publisher=University of Chicago Press|year=2000|isbn=0226551946|edition=1ste|location=Chicago|pages=51-60}}</ref><ref>{{Cite book|last=Kinross|first=Patrick Balfour |title=The Ottoman centuries: the rise and fall of the Turkish empire|date=1979|publisher=Morrow|isbn=978-0-688-08093-8 |series=Morrow Quill paperbacks |location=New York, N.Y.|pages=115-116}}</ref> Gedurende die 18de en 19de eeu het pederastie wat in die hof beoefen is, ook meer algemeen geword onder die algemene elite. Hierdie praktyk het verborge gebly vir die wyer samelewing en was beperk tot afgesonderde plekke soos hammams.<ref>{{Cite journal|last=Murray|first=Stephen O.|date=2007|title=Homosexuality in the Ottoman Empire|journal=Historical Reflections|volume=33|issue=1|pages=101-116}}</ref>
Ná die dekriminalisering van homoseksualiteit in 1858 het homoseksualiteit 'n private aktiwiteit gebly. Teen die laat 19de eeu het homoseksualiteit begin afneem, deels as gevolg van konserwatiewe sienings ten opsigte van homoseksualiteit in Europa. In 'n dokument aan Abdul Hamid II, die sultan van die Ottomaanse Ryk, het Ahmed Cevad Pasha die afnemende teenwoordigheid van homoseksualiteit beskryf:<blockquote>"Vroueliefhebbers het in getalle toegeneem, terwyl seungeliefdes verminder het. Dit is asof die volk van Lot deur die aarde verswelg is. Die liefde en affiniteit wat berug en gewoonlik op jong mans gerig was, is nou herlei na meisies, in ooreenstemming met die natuurtoestand."<ref name="aeon" /></blockquote>
== Republiek van Turkye ==
=== Onder Mustafa Kemal Atatürk ===
Na die ineenstorting van die Ottomaanse Ryk in 1923 en die stigting van die Turkse Republiek, het Turkye se eerste president, [[Mustafa Kemal Atatürk]], 'n aantal hervormings ingestel wat die siening van homoseksuele verhoudings binne die land beïnvloed het. Atatürk se doel om instansies en kulturele tradisies te moderniseer, is sterk beïnvloed deur konserwatiewe Westerse ideale. Christenbeheerde lande het nie homoseksuele verhoudings geoorloof nie en het hul ideale op die res van die wêreld afgedwing. Onder die invloed van Europese modernisering het Turkye meer en meer aangepas by Europese klerestyle en die dra van hoede verpligtend gemaak. Weiering om dit in die openbaar te dra, het regsgevolge gehad. Verdere gedrag, soos oop geneentheid jeens mense van dieselfde geslag, benewens as "vroulike" gedrag, het gestigmatiseer geraak.<ref>{{Cite journal|last=Hawkins|first=Spencer|date=15 Maart 2018|title=Queerly Turkish: Queer Masculinity and National Belonging in the Image of Zeki Müren|url=https://doi.org/10.1080/03007766.2016.1212625|journal=Popular Music and Society|volume=41|issue=2|pages=99–118|doi=10.1080/03007766.2016.1212625|issn=0300-7766|s2cid=193388037|hdl-access=free|hdl=11693/48986}}</ref> Hierdie proses van "europeanisering" het gelei tot 'n vinnige toename van diskriminasie teenoor die queer gemeenskap. Dit is onduidelik hoedanig Atatürk self homoseksualiteit aanvaar het aldan nie.<ref name=":12">{{Cite web|url=https://eu.boell.org/en/2015/09/30/dynamics-queer-movement-turkey|title=The Dynamics of the Queer Movement in Turkey {{!}} Heinrich Böll Stiftung {{!}} Brussels office – European Union|website=Heinrich-Böll-Stiftung|language=en|access-date=2022-05-17}}</ref>
Hervormings is deurgaans gedurende sy presidentskap gemaak, maar die drastiesste was die sekularisasie van 'n oorheersend [[Islam]]itiese Turkye. Die amptelike hervormings van Atatürk het met sosiale hervormings saamgeval. Hierdie hervormings het onder meer die rol wat godsdiens in die alledaagse lewe gespeel het en drasties anderse gemoderniseerde vereistes ingesluit. In Kemal Atatürk beweer Geskiedenis dat "Mustafa Kemal die kalief, die teoretiese opvolger van die profeet [[Mohammed]] en die geestelike leier van die wêreldwye Moslem-gemeenskap, afgesit het. Hy het ook alle godsdienstige howe en skole gesluit, die dra van hoofdoeke onder openbaresektorwerknemers verbied, die ministerie van kanoniese reg en vrome stigtings opgehef, 'n verbod op alkohol opgehef, die [[Gregoriaanse kalender]] in plaas van die [[Islamitiese kalender]] aanvaar, Sondag as 'n rusdag in plaas van Vrydag gemaak, die Turkse alfabet van Arabiese letters na 'n Romeinse alfabet verander, beveel dat die oproep tot gebed in Turks eerder as Arabies moet wees, en selfs die dra van die [[Kofia|fes]] verbied."<ref>{{Cite web|url=https://www.history.com/topics/middle-east/kemal-ataturk|title=Kemal Atatürk|website=HISTORY|language=en|access-date=2022-12-20}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
{{Portaalbalk|Turkye}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Turkye]]
[[Kategorie:LGBT]]
3svyletogml535tnny8iwjsr52qolkg
Liberland
0
405654
2910676
2759298
2026-06-11T06:09:11Z
Jcb
223
2910676
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Flag of Liberland.svg|duimnael|Vlag van Liberland]]
'''Liberland''', amptelik die '''Vrye Republiek Liberland''' genoem, is 'n klein landjie wat ontstaan het in 'n onopgeëiste gebied aan die westekant van die [[Donau]]rivier tussen [[Kroasië]] en [[Serwië]]. Liberland is op 13 April 2015 deur die Tsjeggiese vryheidsaktivis Vít Jedlička gestig.<ref name="LiberlandInfo">{{cite web|title=Liberland.org – About Liberland|url=//liberland.org/en/about/|website=liberland.org|access-date=15 April 2015}}</ref><ref name="Vice-Nolan">{{cite news|last1=Nolan|first1=Daniel|title=Welcome to Liberland: Europe's Newest State|url=https://news.vice.com/article/welcome-to-liberland-europes-newest-state|access-date=25 April 2015|publisher=Vice News|date=25 April 2015|archive-date=24 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180924124810/https://news.vice.com/article/welcome-to-liberland-europes-newest-state|url-status=dead}}</ref>
Die amptelike Liberland-webwerf meld dat die nasie geskep is in 'n terra nullius wat ontstaan het omdat Kroasië en Serwië vir meer as 25 jaar nie ooreengekom het oor gemeenskaplike grense nie.<ref name="BBC">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/blogs-news-from-elsewhere-32332473|title=Balkans: Czech man claims to establish 'new state'|work=BBC News|date=16 April 2015|access-date=17 April 2015}}</ref><ref name="novinky-1">{{cite news|last1=Martínek|first1=Jan|title=Člen Svobodných vyhlásil na území bývalé Jugoslávie vlastní stát|url=http://www.novinky.cz/domaci/367000-clen-svobodnych-vyhlasil-na-uzemi-byvale-jugoslavie-vlastni-stat.html|access-date=15 April 2015|agency=Právo|publisher=Novinky.cz|date=15 April 2015|language=cs|archive-date=17 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150417140654/http://www.novinky.cz/domaci/367000-clen-svobodnych-vyhlasil-na-uzemi-byvale-jugoslavie-vlastni-stat.html|url-status=dead}}</ref><ref name="sme-1">{{cite news|title=Čech si medzi Srbskom a Chorvátskom založil vlastný štát|url=http://www.sme.sk/c/7751515/cech-si-medzi-srbskom-a-chorvatskom-zalozil-vlastny-stat.html|access-date=15 April 2015|agency=Tlačová agentúra Slovenskej republiky|publisher=sme.sk|date=15 April 2015|language=sk}}</ref> Hierdie grensgeskil sluit sommige gebiede oos van die Donau in wat deur Serwië en Kroasië geëis word. Kroasië beskou ander gebiede wes van die rivier, insluitend Liberland, as deel van Serwië, hoewel Serwië nie aanspraak maak op daardie grond nie.
Die land word sedert die Kroatiese Vryheidsoorlog <ref name="klem">{{cite book| last1 = Klemenčić| first1 = Mladen| last2 = Schofield| first2 = Clive H.| title = War and Peace on the Danube: The Evolution of the Croatia-Serbia Boundary| url = https://books.google.com/books?id=DpcBX2eH0LYC| year = 2001| publisher = International Boundaries Research Unit| location = Durham, England| isbn = 978-1-897643-41-9| page = 19 }}</ref> deur Kroasië beheer, maar Kroasië het mense sedert kort na sy stigting verbied om na Liberland te kom, insluitend Kroatiese burgers en ander EU-burgers. Voor dit kon omtrent enigiemand die plek besoek. Gelisensieerde jagters, vissermanne en werknemers van Hrvatske šume d.o.o. (Croatian Forests Bpk., 'n maatskappy in staatsbesit) doen periodieke besoeke. Vanaf Augustus 2023 is Liberlanders in die gebied teenwoordig, <ref name="klem" /> alhoewel die Kroatiese grenspolisie die paspoorte van almal wat in- of uitgaan, nagaan. Kroatiese grenspolisie handhaaf Kroatiese wette teen oop vure en geslote tente.
Geen lidstaat van die [[Verenigde Nasies]] het volle erkenning aan Liberland verleen nie, hoewel Liberland amptelike betrekkinge met [[Somaliland]] en [[Haïti]] en ander gedeeltelik erkende en onerkende state en [[mikronasie]]s geopen het. In November 2021 het [[El Salvador]] 'n diplomatieke afvaardiging van Liberland ontvang.<ref>{{Cite web|last=Namcios|date=2021-11-24|title=El Salvador Children's Hospital Receives Over 1 BTC Donation From US Nonprofit|url=https://bitcoinmagazine.com/business/el-salvador-childrens-hospital-receives-over-1-bitcoin-donation|access-date=2023-08-17|website=Bitcoin Magazine - Bitcoin News, Articles and Expert Insights|language=en}}</ref>
== Verwysings ==
{{reflist|30em}}
== Eksterne skakels ==
* [//liberland.org/ Amptelike webwerf], in [//liberland.org/en/main/ Engels] en [//liberland.org/cz/main/ Tsjeggies]
* [http://www.parlamentnilisty.cz/arena/rozhovory/On-to-mysli-vazne-Vit-Jedlicka-zakladatel-noveho-statu-Liberland-promulvl-Zavadi-elektrinu-internet-vsechno-A-lide- se-k-nemu-hrnou-370917 Onderhoud met stigter Vít Jedlička]
* http://inserbia.info/today/2015/04/czech-proclaims-new-sovereign-state-between-serbia-and-croatia-liberland/
* [https://www.nytimes.com/2015/08/16/magazine/the-making-of-a-president.html Welkom by Liberland, die wêreld se nuutste land (dalk)]
* [http://www.liberlandthefilm.com/en Dokumentêre film oor Liberland – "This No Man's Land Of Mine"]
{{Coord|45|46|6|N|18|52|17|E|display=title}}
{{Normdata}}
m285xb0i071o1dnpv4c85ahhhzxraiw
KV54
0
406771
2910605
2620875
2026-06-10T15:14:43Z
Jcb
223
2910605
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Egiptiese grafkelder
| bgcolor =
| naam = KV54
| breed = [[Toetankamen]] se balsemingswegsteekplek
| beeld = Papyrus Lid from Tutankhamun's Embalming Cache MET VS09.184.252B.jpeg
| breedte = 220
| onderskrif = 'n Papirusdeksel van KV54.
| ligging = [[Vallei van die Konings]]
| land = {{vlagland|Egipte}}
| ontdek = 21 Desember 1907
| uitgrawings= Edward R. Ayrton
| versier =
| uitleg =
| vor = KV53
| volg = KV55
}}
'''KV54''' is 'n grafkelder in die [[Vallei van die Konings]] by [[Thebe, Egipte|Thebe]], naby die moderne stad [[Luxor]] in [[Egipte]]. Uitgrawings is deur Edward R. Ayrton gedoen.
==Geskiedenis==
Dit was nie soseer 'n grafkelder nie as 'n skag naby die grafkelder van [[Seti I]]. Dit het sowat 12 groot, verseëlde houers bevat. In die houers was toerusting en voorwerpe wat baie versigtig verpak is. Daar was erdeware, borde, dierebene en linne met tekste oor die laaste jare van die destyds redelik onbekende farao [[Toetankamen]].
In 1909 het Davis dit wat hy mag verwyder het (die inhoud van ses houers),<ref>Forbes, Dennis C. <cite>Tombs, Treasures, Mummies: Seven Great Discoveries of Egyptian Archaeology</cite>. p. 517 KMT Communications, Inc. 1998. {{ISBN|1-879388-06-5}}</ref> aan die Metropolitan-kunsmuseum in [[New York]] geskenk.<ref>Forbes, Dennis C. <cite>Tombs, Treasures, Mummies: Seven Great Discoveries of Egyptian Archaeology</cite>. p. 321 KMT Communications, Inc. 1998. {{ISBN|1-879388-06-5}}</ref> Dit word nou daar uitgestal. Davis het vir die pers gesê hy het die graf van Toetankamen gevind, en het sy bevindings in 1912 gepubliseer in 'n boek met die naam ''Tombs of Harmhabi and Touatankhamanou'' (met die destydse [[Frans]]e spellings van farao's [[Horemheb]] en Toetankamen se name).
Een van die kritieke vondste in KV54 was 'n stuk lap met die [[Hiëraties]]e teks: "Die goeie god, heer van die Twee Lande, Nebcheperoere [die [[Vyf_name_van_die_farao%27s#Praenomen|praenomen]] van Toetankamen], geliefde van [[Min (god)|Min]]. Linne van jaar 6."<ref name="bick">Bickerstaffe, Dylan. ''Embalming Caches in The Valley of the Kings'', <cite>KMT</cite>. p. 48. Summer 2007.</ref> [[Howard Carter]], die argeoloog wat eindelik die regte [[KV62|grafkelder van Toetankamen]] sou ontdek, het besef KV54 was nie die regte grafkelder nie, maar dat dit dui op 'n grafkelder wat nog ontdek moes word. Hy het in 1915 gekorrespondeer met die direkteur van die museum, Herbert Winlock, oor die onderwerp.<ref name="bick" />
In 1923 het Winlock nog baie soortgelyke vondste uit ander grafkelders gevind. Hy het KV54 geïdentifiseer as nie die werklike grafkelder van Toetankamen nie, maar 'n balsemingswegsteekplek met oorblyfsels van die mummifisering van die farao. Uit kos wat ook daar ontdek is, het hy afgelei dit het oorgebly van die begrafnis en dat daar agt amptelike roubeklaers op die begrafnis was.<ref>Forbes, Dennis C. <cite>Tombs, Treasures, Mummies: Seven Great Discoveries of Egyptian Archaeology</cite>. p. 322 KMT Communications, Inc. 1998. {{ISBN|1-879388-06-5}}</ref>
Toe Toetankamen se graf eindelik in 1922 ontdek is, is soortgelyke voorwerpe in die eerste gang gevind.<ref>Reeves, Nicholas. Wilkinson, Richard H. <cite>The Complete Valley of the Kings</cite>. Thames & Hudson. 1997. (Herdruk) {{ISBN|0-500-05080-5}}</ref> Daar word vermoed die balsemingsoorblyfsels is ná die eerste rooftog op die grafkelder na KV54 geskuif, en dat die gang met puin gevul is om moontlike toekomstige rowers weg te hou.
==Voorwerpe==
<gallery>
KV54-FloralCollar_MetropolitanMuseum.png
KV54-Linen02-WithHieraticWriting_MetropolitanMuseum.png
KV54-LongNeckedBottleFromEmbalmingCache_MetropolitanMuseum.png
KV54-Pottery-Dishes-OtherItems_MetropolitanMuseum.png
</gallery>
==Verwysings==
{{Verwysings|3}}
===Bronne===
{{refbegin}}
* Davis, Theodore M. <cite>''The Tombs of Harmhabi and Touatânkhamanou''</cite>. Londen: Duckworth Publishing, 2001. {{ISBN|0-7156-3072-5}}
* Reeves, N & Wilkinson, R.H. <cite>''The Complete Valley of the Kings''</cite>, 1996, Thames and Hudson, Londen
* Siliotti, A. <cite>''Guide to the Valley of the Kings and to the Theban Necropolises and Temples''</cite>, 1996, A.A. Gaddis, Kaïro
* Winlock, H.E. <cite>''Materials Used in the Embalming of King Tut-ankh-Amun''</cite>, 1941, New York.
{{refend}}
==Skakels==
* [https://thebanmappingproject.com/tombs/kv-54-tutankhamen-cache Theban Mapping Project: KV54]
{{CommonsKategorie-inlyn|KV54}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = KV54}}
{{Vallei van die Konings}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Vallei van die Konings]]
2esb5zmma6dvecmfsmrgonmzh396c86
KV7
0
407045
2910606
2774170
2026-06-10T15:15:53Z
Jcb
223
2910606
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Egiptiese grafkelder
| bgcolor =
| naam = KV7
| breed = Grafkelder van [[Ramses II]]
| beeld = Flickr - archer10 (Dennis) - Egypt-4A-023.jpg
| breedte = 240
| onderskrif = Die ingang na die vierde gang.
| ligging = [[Vallei van die Konings]]
| land = {{vlagland|Egipte}}
| ontdek = Oop in antieke tye
| uitgrawings= Henry Salt<br />Jean-François Champollion (1829)<br />Carl Lepsius (1844-'45)<br />Theodore Davis en Harry Burton (1913-'4)<br />[[Howard Carter]] (1917-'21)<br />Christian Leblanc (1991)
| versier = [[Boek van Poorte]]<br />Boek van die Hemelse Koei<br />[[Amdoeat]]<br />Klaaglied van Re<br />[[Egiptiese Dodeboek|Dodeboek]]<br />[[Mondopeningseremonie]]<ref>{{cite web|url=http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |title=The Tomb of Ramesses II and Remains of His Funerary Treasure |author=Christian Leblanc |access-date=2006-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060919041416/http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |archive-date=2006-09-19 |url-status=dead }}</ref>
| uitleg =
| vor = KV6
| volg = KV8
}}
'''KV7''' is die grafkelder van farao [[Ramses II]] in die [[Vallei van die Konings]] by [[Thebe, Egipte|Thebe]], naby die moderne stad [[Luxor]] in [[Egipte]]. Hy was van die [[19de Dinastie van Egipte|19de Dinastie]] en ook bekend as "Ramses die Grote".
==Uitleg en versiering==
KV7 het die gebuigde as van grafkelders uit die vroeë [[18de Dinastie van Egipte|18de Dinastie]]. Die ingang is gegrawe uit die sandsteenheuwels naby die valleivloer. Die eerste poort, B, is versier met 'n skyf en met [[Nephthys]] en [[Isis]] weerskante, asook voorstellings van [[Maät]] wat kniel bo die plante van [[Benede-Egipte|Benede-]] en [[Bo-Egipte]]. Die deurkosyne bevat die name van die koning.<ref name="theban">{{cite web | url=https://thebanmappingproject.com/tombs/kv-07-rameses-ii | title=Rameses II | Theban Mapping Project | access-date= 7 Oktober 2023 | archive-date=19 Maart 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230319222057/https://thebanmappingproject.com/tombs/kv-07-rameses-ii | url-status=dead }}</ref>
"Die gang loop 58 meter af in die rotse teen 'n hoek wat wissel tussen 12 en 22 grade." Poorte C en D bevat onderskeidelik teks uit die Klaaglied van Re en uitbeeldings van die [[vier seuns van Horus]].<ref name="theban" />
Die gang loop uit in 'n putkamer, en dan in 'n kamer met pilare wat F genoem is. F het twee rigtings. Regs is nog twee kamers. Reguit aan loop die gang nog sowat 12 meter aan en draai dan regs en eindig in die grafkamer, J.<ref name="theban" /> J het vier deure na twee klein kamers (Ja en Jb) en twee groter kamers (Jc en Jd).<ref name="theban" />
Ander versierings is van die [[Boek van Poorte]], die [[Egiptiese Dodeboek|Dodeboek]], die Boek van die Hemelse Koei, die [[Amdoeat]], die Klaaglied van Re en die [[Mondopeningseremonie]].<ref name="theban" /><ref>{{cite web |url=http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |title=Archived copy |website=ourworld.compuserve.com |access-date=28 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060919041416/http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |archive-date=19 September 2006 |url-status=dead}}</ref>
Die grafkelder lê op 'n ongewone plek in die vallei<ref>{{cite web |url=http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |title=Archived copy |website=ourworld.compuserve.com |access-date=28 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060919041416/http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |archive-date=19 September 2006 |url-status=dead}}</ref> en is erg deur vloedwaters beskadig. Baie van die versierings kan nie herstel word nie.<ref name="theban" /><ref>{{cite web |url=http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |title=Archived copy |website=ourworld.compuserve.com |access-date=28 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060919041416/http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |archive-date=19 September 2006 |url-status=dead}}</ref>
==Verwysings==
{{Verwysings|25em
|verwysings=
* Reeves, N & Wilkinson, R.H. <cite>The Complete Valley of the Kings</cite>, 1996, Thames and Hudson, Londen.
* Siliotti, A. <cite>Guide to the Valley of the Kings and to the Theban Necropolises and Temples</cite>, 1996, A.A. Gaddis, Kaïro.
*Leblanc, Christian. "The Tomb of Ramesses II and Remains of his Funerary Treasure." ''Egyptian Archaeology''; 10 (1997): 11–13.
}}
==Skakels==
https://thebanmappingproject.com/tombs/kv-07-rameses-ii Theban Mapping Project: KV7]
{{CommonsKategorie-inlyn|KV7}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = KV7}}
{{Vallei van die Konings}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Vallei van die Konings]]
5aq6nnqdw4tfn8dndwjpnh5rifdrn73
2910608
2910606
2026-06-10T15:49:44Z
Jcb
223
2910608
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Egiptiese grafkelder
| bgcolor =
| naam = KV7
| breed = Grafkelder van [[Ramses II]]
| beeld = Flickr - archer10 (Dennis) - Egypt-4A-023.jpg
| breedte = 240
| onderskrif = Die ingang na die vierde gang.
| ligging = [[Vallei van die Konings]]
| land = {{vlagland|Egipte}}
| ontdek = Oop in antieke tye
| uitgrawings= Henry Salt<br />Jean-François Champollion (1829)<br />Carl Lepsius (1844-'45)<br />Theodore Davis en Harry Burton (1913-'4)<br />[[Howard Carter]] (1917-'21)<br />Christian Leblanc (1991)
| versier = [[Boek van Poorte]]<br />Boek van die Hemelse Koei<br />[[Amdoeat]]<br />Klaaglied van Re<br />[[Egiptiese Dodeboek|Dodeboek]]<br />[[Mondopeningseremonie]]<ref>{{cite web|url=http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |title=The Tomb of Ramesses II and Remains of His Funerary Treasure |author=Christian Leblanc |access-date=2006-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060919041416/http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |archive-date=2006-09-19 |url-status=dead }}</ref>
| uitleg =
| vor = KV6
| volg = KV8
}}
'''KV7''' is die grafkelder van farao [[Ramses II]] in die [[Vallei van die Konings]] by [[Thebe, Egipte|Thebe]], naby die moderne stad [[Luxor]] in [[Egipte]]. Hy was van die [[19de Dinastie van Egipte|19de Dinastie]] en ook bekend as "Ramses die Grote".
==Uitleg en versiering==
KV7 het die gebuigde as van grafkelders uit die vroeë [[18de Dinastie van Egipte|18de Dinastie]]. Die ingang is gegrawe uit die sandsteenheuwels naby die valleivloer. Die eerste poort, B, is versier met 'n skyf en met [[Nephthys]] en [[Isis]] weerskante, asook voorstellings van [[Maät]] wat kniel bo die plante van [[Benede-Egipte|Benede-]] en [[Bo-Egipte]]. Die deurkosyne bevat die name van die koning.<ref name="theban">{{cite web | url=https://thebanmappingproject.com/tombs/kv-07-rameses-ii | title=Rameses II | Theban Mapping Project | access-date= 7 Oktober 2023 | archive-date=19 Maart 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230319222057/https://thebanmappingproject.com/tombs/kv-07-rameses-ii | url-status=dead }}</ref>
"Die gang loop 58 meter af in die rotse teen 'n hoek wat wissel tussen 12 en 22 grade." Poorte C en D bevat onderskeidelik teks uit die Klaaglied van Re en uitbeeldings van die [[vier seuns van Horus]].<ref name="theban" />
Die gang loop uit in 'n putkamer, en dan in 'n kamer met pilare wat F genoem is. F het twee rigtings. Regs is nog twee kamers. Reguit aan loop die gang nog sowat 12 meter aan en draai dan regs en eindig in die grafkamer, J.<ref name="theban" /> J het vier deure na twee klein kamers (Ja en Jb) en twee groter kamers (Jc en Jd).<ref name="theban" />
Ander versierings is van die [[Boek van Poorte]], die [[Egiptiese Dodeboek|Dodeboek]], die Boek van die Hemelse Koei, die [[Amdoeat]], die Klaaglied van Re en die [[Mondopeningseremonie]].<ref name="theban" /><ref name="compu">{{cite web |url=http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |title=Archived copy |website=ourworld.compuserve.com |access-date=28 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060919041416/http://ourworld.compuserve.com/homepages/Gerard_Flament/ramstomb.htm |archive-date=19 September 2006 |url-status=dead}}</ref>
Die grafkelder lê op 'n ongewone plek in die vallei<ref name="compu" /> en is erg deur vloedwaters beskadig. Baie van die versierings kan nie herstel word nie.<ref name="theban" /><ref name="compu" />
==Verwysings==
{{Verwysings|25em
|verwysings=
* Reeves, N & Wilkinson, R.H. <cite>The Complete Valley of the Kings</cite>, 1996, Thames and Hudson, Londen.
* Siliotti, A. <cite>Guide to the Valley of the Kings and to the Theban Necropolises and Temples</cite>, 1996, A.A. Gaddis, Kaïro.
*Leblanc, Christian. "The Tomb of Ramesses II and Remains of his Funerary Treasure." ''Egyptian Archaeology''; 10 (1997): 11–13.
}}
==Skakels==
https://thebanmappingproject.com/tombs/kv-07-rameses-ii Theban Mapping Project: KV7]
{{CommonsKategorie-inlyn|KV7}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = KV7}}
{{Vallei van die Konings}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Vallei van die Konings]]
4fe44xioge2w6ige39y3v1n6qs0utpd
Bespreking:Geostasionêre wentelbaan
1
411879
2910583
2910573
2026-06-10T12:29:36Z
Rooiratel
90342
/* Geosinchrone ewenaarwentelbaan */ Antwoord
2910583
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
{{voorbladartikel
|week = 39
|jaar = 2024
}}
== Hulp met videos... ==
{{ping|BurgertB}}, kan jy dalk help met twee video'tjies in die Lansering seksie: https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Geostasion%C3%AAre_wentelbaan&action=edit§ion=7 Daar is twee rooi legends en ek weet nie wat om te doen nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 10 Februarie 2024 (UTC)
:Jy verander bloot die Engelse Legend2 na Legend0. Ons sjabloon se naam is Legend0. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 08:59, 11 Februarie 2024 (UTC)
== Terwyl ek jou aandag het... ==
Ek het op hierdie monster afgekom: [https://en.wikipedia.org/wiki/Statite] Statiese satelliet in Afrikaans? Tegnies 'n baie interessante onderwerp waarvan ek dink min mense weet. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:16, 10 Februarie 2024 (UTC)
== Geosinchrone ewenaarwentelbaan ==
@[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] volgens enwiki is 'n "Geostasionêre wentelbaan" en 'n "geosinchrone ewenaarwentelbaan" nie dieselfde ding nie.
So "Geostasionêre wentelbaan" 'n is nie "ook bekend as" 'n "geosinchrone ewenaarwentelbaan" nie. Maar dit is 'n spesiale soort van 'n "geosinchrone ewenaarwentelbaan" wat spesifiek sirkelvormig is.
Is julle tevrede as ek die inleiding wysig om dit duideliker te maak? Of wil een van julle dit eerder doen? Of stem julle glad nie saam nie?
Ek sien ook die inleiding praat van 'n "Geosinchrone ewenaarwentelbaan" en nie bloot van 'n "Geosinchrone wentelbaan" nie. Is dit dalk waar ek die wanbelyning met enwiki sien?
- [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:19, 10 Junie 2026 (UTC)
: Gee net kans dat ek oor my sondes kan dink... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:21, 10 Junie 2026 (UTC)
:: {{ping|Rooiratel}} ek verstaan nou. Die ''Geostasionêre wentelbaan'' is 'n spesiale geval van die ''Geosinchroniese wentelbaan''. Beide se wenteltyd is 24 uur maar die Geostasionêre wentelbaan se posisie is altyd bokant die ewenaar terwyl Geosinchrone wentelbaan afwyk (met 'n helling oor die ewenaar) daarvan maar steeds 24 uur neem om om die Aarde te wentel. My voorstel aan jou: vertaal die ''Geosynchronous orbit'' se inleiding net so vir ons en skep dit as 'n nuwe artikel genaamd ''Geosinchroniese wentelbaan''. Ons sal later opvang met die res van die artikel. Burgert? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:37, 10 Junie 2026 (UTC)
:::Klink goed vir my, dankie @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Ek sal wag vir @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] se mening voor ek iets doen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:29, 10 Junie 2026 (UTC)
2mxc51hcszswx0v99eamuuumcqhqes4
Toekomsstudies
0
412519
2910628
2896315
2026-06-10T17:58:21Z
Sobaka
328
/* Vooruitskatting en toekomstegnieke */ skakel
2910628
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:PPTMooresLawai.jpg|duimnael|upright=1.3|[[Moore se wet]] is 'n voorbeeld van toekomsstudies; dit is 'n statistiese versameling van verlede en huidige tendense met die doel om toekomstige tendense akkuraat te [[Ekstrapolasie|ekstrapoleer]].]]
'''Toekomsstudies''', '''toekomskunde''', '''toekomsnavorsing''' of '''futurologie''' is die stelselmatige [[Interdissiplinariteit|interdissiplinêre]] en [[Holisme|holistiese]] ondersoek na moontlike, waarskynlike en verkieslike toekomstige ontwikkelings, met die fokus op sosiale, tegnologiese, ekonomiese, omgewings- en politieke tendense om ingeligte besluitneming te midde van onsekerheid te ondersteun.<ref name="Inayatullah2013">[[Sohail Inayatullah|Inayatullah, Sohail]]. 2013. ''Futures Studies: Theories and Methods''. https://www.metafuture.org/library1/FuturesStudies/Futures-Studies-theories-and-methods-published-version-2013-with-pics.pdf
Besoek 13 Januarie 2026.</ref><ref>Kreibich, Rolf, Oertel, Britta & Michaela Wölk, Michaela. 2011. Futures Studies and Future-‐‑oriented Technology Analysis Principles, Methodology and Research Questions. Referaat voorberei vir die 1ste Berlynse Simposium oor Internet en die Samelewing, 25–27 Oktober 2011. https://www.hiig.de/wp-content/uploads/2012/04/Foresight-Paper.pdf. Besoek 13 Januarie 2026</ref> Toekomsstudies fokus dus op die studie van sosiale/tegnologiese vooruitgang, en ander omgewingstendense; dikwels met die doel om te ondersoek hoe mense in die [[toekoms]] sal leef en werk. Voorspellingstegnieke, soos [[Vooruitskouing (Toekomskunde)|vooruitskouing]] en [[vooruitskatting]], kan toegepas word, maar hedendaagse toekomsstudiewetenskaplikes beklemtoon die belangrikheid daarvan om alternatiewe toekomste stelselmatig te ondersoek.<ref>{{cite web |author1=James Joseph O'Toole |title=Futurology {{!}} social science |url=https://www.britannica.com/topic/futurology |website=Encyclopedia Britannica |access-date=11 Mei 2020 |language=en |date=2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Futurology {{!}} Definition of Futurology by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/futurology |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325061249/https://www.lexico.com/en/definition/futurology |url-status=dead |archive-date=March 25, 2020 |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=11 Mei 2020 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Voros |first=Joseph |date=2017-02-24 |title=The Futures Cone, use and history |url=https://thevoroscope.com/2017/02/24/the-futures-cone-use-and-history/ |access-date=2020-07-13 |website=The Voroscope |language=en}}</ref>
Anders as deterministiese voorspelling, oorweeg dit eksplisiet verskeie alternatiewe toekomste eerder as 'n enkele voorspelling, en sluit metodes soos die [[Delphi-tegniek]] vir kundige konsensus, [[scenariobeplanning]] vir narratiewe verkenning van onsekerhede, tendens-ekstrapolasie vanaf historiese data, en terugvoorspelling vanaf gewenste eindtoestande in om vereiste aksies te identifiseer.<ref>Burnshire Academy, 2021. Methods and Approaches of Future Studies. Prallagon Consulting Group. https://prallagon.com/wp-content/uploads/2021/05/Methods-For-Futures-Studies.pdf .Besoek 13 Januarie 2026.</ref>
Die veld, wat ontstaan het met wortels in vroeë 20ste-eeuse sosiologiese ondersoeke, maar ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] geformaliseer is deur instellings soos die [[RAND Korporasie]], het in die 1960's prominensie verwerf via instrumente soos die Delphi-metode wat deur Olaf Helmer en Norman Dalkey ontwikkel is, wat beleid beïnvloed het op gebiede soos verdedigingsstrategie en hulpbronbestuur.<ref>Ballandonne, Matthieu. 2020. The history of futures studies: A note on Gilfillan’s early work. ''Technological Forecasting and Social Change''. Vol 157, Augustus 2020. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0040162519304937 .Besoek 13 Januarie 2026.</ref><ref>Ballandonne, Matthieu. 2020. The history of futures studies: A note on Gilfillan’s early work. Technological Forecasting and social change. Vol 157, Augustus 2020. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0040162519304937 .Besoek 13 Januarie 2026.</ref><ref> Anderson, Janna. 2019. Futures Studies Timeline. Elon University. https://eloncdn.blob.core.windows.net/eu3/sites/964/2019/07/Futures-Studies-Timeline.pdf Besoek 13 Januarie 2026.</ref> Noemenswaardige toepassings sluit in korporatiewe scenario-oefeninge by firmas soos [[Royal Dutch Shell]], wat die 1973-oliekrisis voorsien het, en regeringsvoorspellingsprogramme in organisasies soos die [[Europese Kommissie]], hoewel die dissipline kritiek in die gesig staar vir af en toe oormatige afhanklikheid van spekulatiewe narratiewe wat afwyk van [[Empirisme|empiriese]] bevestiging, soos gesien in betwiste projeksies soos dié in die verslag ''The Limits to Growth''.<ref>Ballandonne, Matthieu. 2020. ''The history of futures studies: A note on Gilfillan’s early work, Technological Forecasting and Social Change'', Volume 157, Augustus 2020, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0040162519304937.Besoek 13 Januarie 2026.</ref><ref>Kristóf, Tamás & Nováky, Erzsébet. 2023. ''The Story of Futures Studies: An Interdisciplinary Field Rooted in Social Sciences. Social Sciences.'' 12(3), 192; https://doi.org/10.3390/socsci12030192 https://www.mdpi.com/2076-0760/12/3/192 .Besoek 13 Januarie 2026.</ref>
In teenstelling met die fisiese wetenskappe waar 'n nouer, meer gespesifiseerde stelsel bestudeer word, gaan toekomsstudies oor 'n veel groter en meer komplekse wêreldstelsel. Die metodologie en [[kennis]] is veel minder bewys as in die [[natuurwetenskap]] en [[Sosiale wetenskap|sosiale wetenskappe]] soos [[sosiologie]] en [[ekonomie]]. Daar is 'n debat oor of hierdie dissipline 'n [[kuns]] of [[wetenskap]] is, en dit word deur sommige beskryf as [[pseudowetenskap]],<ref name="Oxford">{{cite encyclopedia|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095839389|title=Futurology-Oxford Dictionary|year=2008|quote=Mainly a pseudo-science, given the complexities of social, political, economic, technological, and natural factors.}}</ref><ref name="Williams">{{cite encyclopedia|last=William|first=F. Williams|url=https://books.google.com/books?id=vH1EAgAAQBAJ&pg=PT150|pages=122–123|quote= Baie wetenskaplikes verwerp die idee dat futurologie 'n wetenskap is, terwyl ander kibbel oor die gebruik van die onwetenskaplike woord 'futurologie'.|title=Encyclopedia of Pseudoscience: From Alien Abductions to Zone Therapy|isbn=9781135955229|date=2013-12-02|publisher=Routledge }}</ref> nietemin is die Vereniging van Professionele Futuriste in 2002 gestig,<ref>{{cite journal |last1=Hines |first1=Andy |title=The History and Development of the Association of Professional Futurists |journal=The Knowledge Base of Futures Studies |date=2004}}</ref> en het in 2017 'n Vooruitsigvaardigheidsmodel ontwikkel,<ref>{{cite journal |last1=Hines |first1=Andy |last2=Gary |first2=Jay |last3=Daheim |first3=Cornelia |last4=van der Laan |first4=Luke |title=Building foresight capacity: Toward a Foresight Competency Model |journal=World Futures Review |date=2017 |volume=9 |issue=3 |pages=123–141 |doi=10.1177/1946756717715637 |s2cid=115261787 |url=http://eprints.usq.edu.au/30914/1/WFR%20competency%20model%20submission.pdf|access-date=2021-05-29 |archive-date=2021-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108020453/https://eprints.usq.edu.au/30914/1/WFR%20competency%20model%20submission.pdf |url-status=dead }}</ref> en dit is nou moontlik om dit akademies te studeer, byvoorbeeld aan die [[Universiteit van Stellenbosch]] en die Vrye Universiteit van Berlyn in huldiploma en meesterskursusse.<ref>Stellenboch Business School, MPhil Futures Studies https://www.stellenboschbusiness.ac.za/programmes/mphil-futures-studies Besoek 7 September 2025</ref> <ref>{{cite web |title=Toekomsnavorsing |url=https://www.ewi-psy.fu-berlin.de/v/master-zukunftsforschung/zukunftsforschung/index.html |website=http://www.ewi-psy.fu-berlin.de |access-date=30 Oktober 2021 |language=de |date=2 Desember 2013 }}{{Dooie skakel|date=Oktober 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Om inklusiewe en interdissiplinêre besprekings oor toekomsstudies te bevorder, het [[UNESCO]] 2 Desember as Wêreldtoekomsdag verklaar.<ref>World Futures Day UNESCO ,"https://www.unesco.org/en/days/world-futures">https://www.unesco.org/en/days/world-futures. 2022-12-12 ,"http://www.unesco.org", www.unesco.org</ref>
Dus omvat die definiërende eienskappe van toekomsstudies, 'n mengsel van [[kuns]] en [[wetenskap]], met die klem op [[kreatiwiteit]] in die visualisering van verkieslike toekoms, terwyl ontledings gegrond word in oorsaaklike tendensanalise en oorsaaklike [[Werklikheid|realisme]] om vooroordele in institusionele vooruitskattings te verminder.<ref name="WFSF2026">World Futures Studies Federation. 2026. ''What is Futures Studies?''
https://wfsf.org/about-futures-studies/ Besoek 13 Januarie 2026.</ref>
== Strategiese oorsig ==
Toekomsstudies is 'n [[Interdissiplinariteit|interdissiplinêre veld]] wat tendense versamel en analiseer, met beide leek- en professionele metodes, om moontlike toekomste saam te stel. Dit sluit in die ontleding van die bronne, patrone en oorsake van verandering en stabiliteit in 'n poging om vooruitsig te ontwikkel. Wêreldwyd word die veld verskillend verwys as '''toekomsstudies''', '''toekomsnavorsing''', '''strategiese vooruitsig''', '''futuristiek''', '''toekomsdenke''', '''toekomsvorming''', en '''futurologie'''. Toekomsstudies en strategiese vooruitsig is die mees gebruikte terme in die akademiese veld.<ref name="Sardar, Z. 2010 pp. 177">Sardar, Z. (2010) The Namesake: Futures; futures studies; futurology; futuristic; Foresight – What's in a name? Futures, 42 (3), pp. 177–184.</ref>
'''[[Vooruitskouing (Toekomskunde)|Vooruitsig]]''' was die oorspronklike term en is die eerste keer in hierdie sin gebruik deur [[H.G. Wells]] in 1932.<ref name="Wells, H.G. 1932 p. 89-91">Wells, H.G. (1932) 1987. Wanted: Professors of Foresight! ''Futures Research Quarterly'' V3N1 (Spring): bl. 89-91.</ref> "Futurologie" is 'n term wat algemeen in [[ensiklopedie]]ë voorkom, maar word vandag byna uitsluitlik deur nie-praktisyns gebruik, ten minste in die Engelssprekende wêreld. "Futurologie" word gedefinieer as die "studie van die toekoms".<ref>{{cite web|url=http://nandankanan.tripod.com/scienceterms.htm|title=SCIENCE GLOSSARY|work=tripod.com|access-date=2007-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20070506011318/http://nandankanan.tripod.com/scienceterms.htm|archive-date=2007-05-06|url-status=dead}}</ref> Die term is in die middel-1940's deur die Duitse professor [[Ossip K. Flechtheim]] geskep, wat dit voorgestel het as 'n nuwe tak van kennis wat 'n nuwe wetenskap van [[waarskynlikheid]] sou insluit. Hierdie term het in onlangse dekades uit die guns geval omdat moderne praktisyns die belangrikheid beklemtoon van alternatiewe, geloofwaardige, verkieslike en meervoudige toekomste, eerder as een monolitiese toekoms, en die beperkings van voorspelling en waarskynlikheid, teenoor die skepping van moontlike en verkieslike toekomste.<ref>{{cite book |last1=Bishop |first1=Peter |last2=Hines |first2=Andy |title=Teaching about the Future |date=2012 |publisher=Palgrave Macmillan |location=Houndsmill, UK |isbn=978-0230363496}}</ref>
==Definisie en omvang==
===Kernbeginsels===
Toekomsstudies is gegrond op die aanname dat die toekoms bestaan as 'n domein van potensiaal, bestaande uit veelvuldige alternatiewe paaie eerder as 'n enkele, onvermydelike uitkoms. Hierdie beginsel van pluraliteit van toekoms verwerp streng [[Determinisme (filosofie)|determinisme]] en erken dat terwyl toestande in die verlede en die hede moontlikhede beperk, menslike keuses, onvoorsiene gebeure en opkomende faktore uiteenlopende trajekte genereer. Sentraal tot die veld is die afbakening van moontlike toekomste (alle logies denkbare scenario's), waarskynlike toekomste (dié wat deur tendense en bewyse ondersteun word), en verkieslike toekomste (dié wat as wenslik geëvalueer word op grond van etiese, sosiale of strategiese kriteria). Hierdie kategorieë lei sistematiese ondersoek om bewustheid verder as onmiddellike realiteite uit te brei.<ref> Bell, Wendell. An Overview of Futures Studies. Knowledge Base of Future Studies. https://theisrm.org/documents/Bell%20(2015)%20An%20Overview%20of%20Future%20Studies.pdf .Besoek 13 Januarie 2026.</ref><ref>Bell, Wendell. Goals of future studies (RC07). Yale-universiteit. https://sociology.yale.edu/sites/default/files/goals_of_futures_studies001.pdf{{Dooie skakel|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} .Besoek 13 Januarie 2026.</ref>
’n Fundamentele postulaat van toekomsstudies is menslike agentskap en doelgerigte optrede, naamlik die aanname dat individue, organisasies en samelewings oor die vermoë beskik om toekomstige ontwikkelings te antisipeer, te beïnvloed en aktief te vorm deur ingeligte besluite. Hierdie benadering kontrasteer met passiewe voorspelling deur proaktiewe intervensie te beklemtoon, dikwels met behulp van instrumente soos scenario-beplanning, waar strategieë teen uiteenlopende onsekerhede getoets word. Toekomsstudies veronderstel gevolglik dat kennis van alternatiewe toekomsmoontlikhede besluitnemingsvermoë versterk en [[risiko]]’s verminder, en sodoende ’n toegepaste oriëntasie ten opsigte van beleid, besigheid en maatskaplike leiding ondersteun.<ref>Voros, Joseph. 2022. A Primer on Futures Studies, Foresight and the use of Scenarios. The Voroscope. https://thevoroscope.com/publications/foresight-primer/.Besoek{{Dooie skakel|date=Februarie 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 13 Januarie 2026.</ref>
Die veld gebruik 'n [[Interdissiplinariteit|interdissiplinêre]] en [[Holisme|holistiese]] raamwerk wat [[Empirisme|empiriese]] [[data]] uit wetenskappe, sosiale dinamika, tegnologie en etiek integreer om komplekse, onderling gekoppelde [[stelsel]]s te modelleer. Dit prioritiseer langtermynhorisonne – tipies dekades – bo korttermyn-ekstrapolasie, en insluit swak seine van verandering en wild cards (lae waarskynlikheid, hoë-impak gebeurtenisse) om lineêre aannames uit te daag. Normatiwiteit is inherent, aangesien studies nie net toekomste karteer nie, maar ook voorspraak maak vir verkieslike toekomste, ingelig deur waardes soos volhoubaarheid en billikheid, hoewel evaluerings van voorkeur steeds onderhewig is aan debat onder praktisyns.<ref>Kreibich, Rolf, Oertel, Britta & Michaela Wölk, Michaela. 2011. Futures Studies and Future-‐‑oriented Technology Analysis Principles, Methodology and Research Questions. Referaat voorberei vir die 1ste Berlynse Simposium oor Internet en die Samelewing, 25–27 Oktober 2011. https://www.hiig.de/wp-content/uploads/2012/04/Foresight-Paper.pdf. Besoek 13 Januarie 2026.</ref>
Epistemologiese beginsels beklemtoon sistematiese kennisbou, deur te steun op oorsaaklike analise van tendense terwyl inherente onsekerhede en die beperkings van vooruitsig erken word. Anders as spekulatiewe fiksie, vereis toekomsstudies noukeurigheid: bewerings moet toetsbaar wees teen bewyse, met metodes wat gevalideer word deur terugwerkende krag (verifiëring van scenario's teen historiese uitkomste). Hierdie bewysgebaseerde benadering verminder vooroordele in institusionele voorspellings, soos oormatige afhanklikheid van kwantitatiewe modelle wat kwalitatiewe insigte of diskontinue verskuiwings onderskat.<ref>Voros, Joseph. 2022. A Primer on Futures Studies, Foresight and the use of Scenarios. The Voroscope. https://thevoroscope.com/publications/foresight-primer/.Besoek{{Dooie skakel|date=Februarie 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 13 Januarie 2026.</ref>
===Onderskeid van verwante velde===
Drie faktore onderskei gewoonlik toekomsstudies van die navorsing wat deur ander dissiplines uitgevoer word (hoewel al hierdie dissiplines in verskillende mate oorvleuel). Eerstens ondersoek toekomsstudies dikwels tendense om moontlike, waarskynlike en verkieslike toekomste saam te stel, tesame met die rol wat "wilde kaarte" in toekomstige scenario's kan speel. Tweedens probeer toekomsstudies tipies om 'n [[Holisme|holistiese]] of [[Stelselteorie |stelsel]] siening te verkry, gebaseerd op insigte uit 'n reeks verskillende dissiplines, wat oor die algemeen fokus op die STEEP-kategorieë van Sosiaal, Tegnologies, Ekonomies, Omgewing en Polities.<ref>{{cite web|title=What is STEEP Analysis?|url=http://pestleanalysis.com/what-is-steep-analysis/|website=PESTLE Analysis|access-date=6 Maart 2017|date=2015-02-11}}{{Dooie skakel|date=Oktober 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Derdens daag toekomsstudies die aannames agter dominante en mededingende sieninge van die toekoms uit en ontleed dit. Die toekoms is dus nie leeg nie, maar belaai met verborge aannames. Byvoorbeeld, baie mense verwag die ineenstorting van die aarde se ekosisteem in die nabye toekoms, terwyl ander glo dat die huidige ekosisteem onbepaald sal voortbestaan. 'n Vooruitsigbenadering sou poog om die aannames wat sulke sieninge ondersteun, te analiseer en uit te lig.
Dus toekomsstudies verskil hoofsaaklik van voorspelling in die klem op die verkenning van verskeie geloofwaardige toekomste eerder as die voorspelling van 'n enkele, waarskynlike uitkoms gebaseer op historiese tendense. Voorspelling steun op kwantitatiewe metodes soos lineêre regressie en veronderstel 'n grootliks deterministiese toekoms waar vorige patrone voortduur met geringe variasies, dikwels gefokus op korttermynhorisonne van 1 tot 5 jaar.<ref name="Inayatullah2013" /> In teenstelling hiermee, sluit toekomsstudies diskontinuïteite, swak seine en alternatiewe scenario's in om moontlike, waarskynlike en verkieslike toekomste oor langer tydperke, tipies 5 tot 50 jaar of meer, te karteer, terwyl onderliggende aannames oor kontinuïteit krities bevraagteken word.<ref name="Inayatullah2013" /> Hierdie benadering erken inherente onsekerhede en vermy oormatige afhanklikheid van ekstrapolatiewe modelle wat transformerende gebeurtenisse kan oor die hoof sien.<ref name="Inayatullah2013" />
== Geskiedenis ==
=== Oorsprong ===
[[Lêer:Quesnay Tableau.jpg|duimnael|Die oorspronklike visualisering van die ''Tableau Economique'' deur François Quesnay, 1759.]]
Johan Galtung en [[Sohail Inayatullah]] voer aan dat die soektog na groot patrone teruggaan tot [[Sima Qian]] (145–90 vC) en [[Ibn Chaldoen]] (1332–1406).<ref>{{Cite book|title=Historical Research: Theory and Methods |first1= Ryan |last1= Hester |publisher= EDTECH |year=2018|isbn=9781839474187 |page=113}}</ref> Vroeë westerse voorbeelde sluit [[Thomas More]] se ''Utopia'' (1516) in, waarin 'n toekomstige samelewing armoede en ellende oorkom het.<ref name=":0">{{Cite web|url=<ref="http://www.elon.edu/docs/e-web/predictions/futures%20studies%20timeline.pdf%7Ctitle=Futures{{Dooie skakel|date=Oktober 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" http://www.elon.edu/docs/e-web/predictions/futures%20studies%20timeline.pdf|title=Futures{{Dooie skakel|date=Oktober 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Studies Timeline|last=Anderson|first=Janna|website=="http://www.elon.edu%7Caccess-date=25"www.elon.edu|access-date=25{{Dooie skakel|date=Februarie 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Februarie 2018|archive-date=22 Julie 2016}}{{Dooie skakel|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Vooruitgang in [[wiskunde]] in die [[17de eeu]] het pogings aangemoedig om statistiese en [[waarskynlikheid]]skonsepte te bereken. Objektiwiteit is gekoppel aan [[kennis]] wat in numeriese data uitgedruk kon word. In die 18de eeu in Brittanje het beleggers wiskundige formules opgestel om die toekomstige waarde van 'n [[bate]] te bepaal. In 1758 het die Franse [[ekonoom]] François Quesnay voortgegaan om 'n kwantitatiewe model van die hele ekonomie te vestig, bekend as die ''Tableau Economique'', sodat toekomstige produksie beplan kon word. Intussen het Anne Robert Jacques Turgot die wet van afnemende opbrengste vir die eerste keer geartikuleer. In 1793 het die Chinese burokraat Hong Liangji toekomstige bevolkingsgroei voorspel.<ref>{{Cite book|title=Critical Terms in Futures Studies |editor-first1=Heike |editor-last1=Paul |publisher= Springer International Publishing |year=2019|isbn= 9783030289874|page=128}}</ref>
Die [[Industriële Rewolusie]] was op die punt om oor die Europese vasteland te versprei, toe [[Thomas Malthus]] in 1798 ''An essay on the principle of Population as it affects the Future Improvement of Society'' gepubliseer het. Malthus het optimistiese utopieë en teorieë van vordering bevraagteken. Malthus se vrees oor die oorlewing van die menslike ras word beskou as 'n vroeë Europese [[distopie]].<ref>{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |page=37}}</ref> Vanaf die 1830's het [[Auguste Comte]] teorieë van sosiokulturele evolusie|sosiale evolusie ontwikkel en beweer dat ''metapatrone'' in sosiale verandering onderskei kon word.<ref>{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |page=38}}</ref> In die 1870's het [[Herbert Spencer]] Comte se teorieë met [[Charles Darwin]] se [[evolusie|biologiese evolusieteorie]] gemeng. Sosiale Darwinisme het gewild geword in [[Europa]] en die [[VSA]]. Teen die laat 19de eeu het die geloof in menslike vordering en die triomf van [[uitvinding|wetenskaplike uitvinding]] geheers, en [[wetenskapsfiksie]] het 'n gewilde toekomstige narratief geword. In 1888 het William Morris ''News from Nowhere'' gepubliseer, waarin hy geteoretiseer het oor hoe werktyd verminder kon word.<ref>{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |pages=38–39}}</ref>
=== Vroeë 20ste eeu ===
[[Lêer:The War That Will End War - Wells.djvu|duimnael|Voorblad van Wells se <nowiki>''</nowiki>''The War That Will End War''<nowiki>''</nowiki> (1914). ]]
Die Britse [[H.G. Wells]] het die genre van "ware [[wetenskapsfiksie]]" aan die begin van die eeu gevestig. Wells se werke was veronderstel om op soliede wetenskaplike kennis gegrond te wees. Wells het 'n voorloper geword van sosiale en tegnologiese voorspelling. 'n Reeks tegnologies-optimistiese koerantartikels en boeke is tussen 1890 en 1914 in die VSA en Europa gepubliseer.<ref>{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |page=40}}</ref> Na [[Eerste Wêreldoorlog]] het die Italiaanse [[Futurisme]]-beweging onder leiding van Filippo Tommaso Marinetti moderniteit verheerlik. [[Sowjetunie|Sowjet]]-futuriste, soos Vladimir Mayakovsky, David Burliuk, en Vasily Kamensky, het deur die [[20ste eeu]] teen amptelike [[kommunistiese]] kultuurbeleid gestry. In [[Japan]] het futuriste na die Eerste Wêreldoorlog aanslag gekry deur die [[Meiji-Herstelling|Meiji-era]] te veroordeel en spoed en tegnologiese vordering te verheerlik.<ref>{{Cite book|title=Critical Terms in Futures Studies |editor-first1=Heike |editor-last1=Paul |publisher= Springer International Publishing |year=2019|isbn= 9783030289874|page=133}}</ref>
Met die einde van Eerste Wêreldoorlog het belangstelling in statistiese voorspelling toegeneem.<ref name="Oxford University Press">{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |page=42}}</ref> In [[statistiek]] is 'n voorspelling, 'n berekening van die grootte of [[waarskynlikheid]] van 'n toekomstige gebeurtenis. Voorspelling bereken die toekoms, terwyl 'n beraming poog om die waarde van 'n bestaande hoeveelheid vas te stel.<ref>{{Cite book|title=Critical Terms in Futures Studies |editor-first1=Heike |editor-last1=Paul |publisher= Springer International Publishing |year=2019|isbn= 9783030289874|page=127}}</ref> In die Verenigde State het president [[Herbert Hoover]] in 1929 'n Navorsingskomitee oor Sosiale Tendense onder leiding van William F. Ogburn gestig. Verlede statistieke is gebruik om tendense te karteer en dié tendense in die toekoms te projekteer. Beplanning het deel geword van die politieke besluitnemingsproses na [[Tweede Wêreldoorlog]] toe [[Kapitalisme|kapitalistiese]] en [[kommunistiese]] regerings wêreldwyd voorspellende voorspellings geproduseer het.<ref name="Oxford University Press"/> Die [[RAND Korporasie]] is in 1945 gestig om die Amerikaanse weermag met naoorlogse beplanning te help. Die langtermynbeplanning van militêre en industriële [[Koue Oorlog]]-pogings het in die 1960's 'n hoogtepunt bereik toe vredesnavorsing as 'n teenbeweging ontstaan het<ref>{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |page=43}}</ref> en die positivistiese idee van "die een voorspelbare toekoms" in twyfel getrek is.<ref>{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |page=46}}</ref>
=== 1960's Toekomsnavorsing ===
In 1954 het Robert Jungk 'n kritiek op die VSA en die veronderstelde kolonisasie van die toekoms gepubliseer in ''Tomorrow is already Here''. Fred L. Polak het in 1961 ''Images of the Future'' gepubliseer, wat 'n klassieke teks oor die verbeelding van alternatiewe toekomste geword het.<ref>{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |page=51}}</ref> In die 1960's is mensgesentreerde metodes van toekomsstudies in Europa ontwikkel deur [[Bertrand de Jouvenel]] en Johan Galtung. Die positivistiese idee van 'n enkele toekoms is uitgedaag deur wetenskaplikes soos [[Thomas Kuhn]], [[Karl Popper]], en [[Jürgen Habermas]].<ref>{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |page=52}}</ref> Toekomsstudies het homself as 'n akademiese veld gevestig toe [[sosiale wetenskap|sosiale wetenskaplikes]] positivisme as 'n geloofwaardige teorie van kennis begin bevraagteken het en in plaas daarvan na pluralisme gewend het. By die 1967 Eerste Internasionale Toekomsnavorsingskonferensie in [[Oslo]], is navorsing oor stedelike uitbreiding, [[honger]], en [[onderwys]] aangebied. In 1968 het Olaf Helmer van die [[RAND Korporasie]] toegegee: "’n Mens begin besef dat daar 'n magdom moontlike toekomste is en dat hierdie moontlikhede op verskillende maniere gevorm kan word". Toekomsstudies het gewerk op die basis dat 'n menigte moontlike toekomste beraam, voorspel en gemanipuleer kon word.<ref>{{Cite book|title=The Future: A Very Short Introduction |first1= Jennifer |last1= Gidley |publisher= Oxford University Press |year=2017|isbn=9780198735281 |page=54}}</ref>
Toekomsstudies is ontwikkel as 'n [[Empiries|empiriese]] navorsingsveld. Geïnspireer deur [[Herman Kahn]] se publikasies, het toekomsstudies tegnieke soos scenario-beplanning, spelteorie, en rekenaarsimulasies gebruik. Historici, politieke wetenskaplikes en sosioloë wat betrokke was by kritiese toekomsstudies, soos [[Ossip K. Flechtheim]], en Johan Galtung, het die grondslag gelê vir vredes- en konflikstudies as 'n akademiese dissipline.<ref>{{Cite book|title=A Creative Philosophy of Anticipation |editor-first1=Jamie |editor-last1=Brassett | editor-first2= John | editor-last2= O'Reilly |publisher= Taylor & Francis |year=2021|isbn= 9781000376081|page=129}}</ref>
Die internasionale akademiese dialoog oor toekomsstudies is geïnstitusionaliseer in die vorm van die [[Wêreldtoekomsstudiesfederasie]] (WFSF), wat in 1967 gestig is. Die eerste doktorale program oor die Studie van die Toekoms is in 1969 aan die Universiteit van Massachusetts deur Christopher Dede en Billy Rojas gestig. Dede het ook in 1975 'n meestersgraadprogram aan die Universiteit van Houston–Clear Lake gestig. In 1976 is die M.A.-program in Openbare Beleid in Alternatiewe Toekomste aan die [[Universiteit van Hawaii]] by Manoa gestig.<ref>{{Cite book|title=Historical Research: Theory and Methods |first1= Ryan |last1= Hester |publisher= EDTECH |year=2018|isbn=9781839474187 |pages=115–116}}</ref>
=== Vooruitskatting en verdere ontwikkeling ===
[[Lêer:Limits-to-growth-figure-35.svg|duimnael|World3 Model Standaard soos getoon in <nowiki>''</nowiki>''The Limits to Growth''<nowiki>''</nowiki>]]
[[Alvin Toffler|Alvin & Heidi Toffler]] se topverkoper ''Future Shock'' in 1970 het hoofstroom aandag gegenereer vir toekomsstudies oor die post-industriële ekonomie. Dit het die [[metafoor]] van golwe gewild gemaak om die ekonomiese en sosiale veranderinge wat die Verenigde State ervaar het, te beskryf. Die outeurs het die eerste golf geïdentifiseer as die [[Agrariese samelewing|landbousamelewing]], die tweede golf as [[industriële samelewing]] en die ontluikende derde golf as [[inligtingsamelewing]].<ref>{{Cite book|title=Organization Theory: Challenges and Perspectives |first1= John |last1= McAule | first2= Joanne | last2= Duberley | first3= Phil | last3= Johnson |publisher= Prentice Hall/Financial Times |year=2007|isbn= 9780273687740 |page=210}}</ref> In die 1970's het toekomsstudies minder op [[Koue Oorlog]] scenario's gefokus en eerder geworstel met die impak van versnelde [[globalisering]]. Pioniers van globale toekomsstudies sluit in [[Pierre Wack]] van [[Royal Dutch Shell]], die Interfuture-groep by die [[Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling]] (OESO) en die Klub van Rome. Die Klub van Rome het die politieke status quo in 1972 uitgedaag met die verslag ''Die Perke aan Groei'' deur rekenaarsimulasies van ekonomiese groei langs projeksies van bevolkingsgroei te plaas.<ref>{{Cite book|title=A Creative Philosophy of Anticipation |editor-first1=Jamie |editor-last1=Brassett | editor-first2= John | editor-last2= O'Reilly |publisher= Taylor & Francis |year=2021|isbn= 9781000376081|pages=129–130}}</ref>
Die 1972-verslag "''The Limits to Growth''" het omgewingsagteruitgang stewig op die politieke agenda gevestig. Die omgewingsbeweging het van die industrie en beleidmakers geëis om langtermyn-implikasies in ag te neem wanneer hulle in [[kragsentrale]]s en [[infrastruktuur]] beplan en belê.<ref>{{Cite book|title=Foresight for Science, Technology and Innovation |editor-first1= Ian |editor-last1= Miles | editor-first2= Ozcan| editor-last2= Saritas| editor-first3= Alexander | editor-last3= Sokolov |publisher= Springer International Publishing| year=2016| isbn= 9783319325743| pages=1–2}}</ref>
Die 1990's het 'n toename in toekomsstudies gesien ter voorbereiding van die [[Verenigde Nasies]] se Millennium-ontwikkelingsdoelwitte, wat in 2000 as internasionale ontwikkelingsdoelwitte vir die jaar 2015 aangeneem is. Dwarsdeur die 1990's is groot tegnologie-vooruitskouingsprogramme van stapel gestuur wat nasionale en streekstrategieë oor wetenskap, tegnologie en innovasie beïnvloed het.<ref>{{Cite book|title=Foresight for Science, Technology and Innovation |editor-first1= Ian |editor-last1= Miles | editor-first2= Ozcan| editor-last2= Saritas| editor-first3= Alexander | editor-last3= Sokolov |publisher= Springer International Publishing| year=2016| isbn= 9783319325743| page=2}}</ref> Voor die 1990's is "vooruitsig" selde gebruik om toekomsstudies, futurologie of voorspelling te beskryf. Vooruitsigprognose het gedeeltelik staatgemaak op die metodologieë wat ontwikkel is deur die Franse pioniers van "vooruitsigte"-navorsing, insluitend Bertrand de Jouvenel. Vooruitsigpraktisyns het gepoog om bewysgebaseerde insigte vir die toekoms in te samel en te evalueer. Vooruitsignavorsingsuitsette het gefokus op die identifisering van uitdagings en geleenthede, wat as intelligensie op 'n strategiese vlak aangebied is. Praktisyns was geneig om op spesifieke maatskappye of ekonomiese streke te fokus, terwyl hulle geen poging aangewend het om vir spesifieke probleme te beplan nie.<ref>{{Cite book|title=Foresight for Science, Technology and Innovation |editor-first1= Ian |editor-last1= Miles | editor-first2= Ozcan| editor-last2= Saritas| editor-first3= Alexander | editor-last3= Sokolov |publisher= Springer International Publishing| year=2016| isbn= 9783319325743| page=4}}</ref>
In die 1990's het verskeie toekomsstudiepraktisyns probeer om 'n samehangende raamwerk vir die toekomsstudie-navorsingsveld te sintetiseer, insluitend [[Wendell Bell]] se tweedelige werk, ''The Foundations of Futures Studies'', en [[Ziauddin Sardar]] se ''Rescuing all of our Futures''.<ref>{{Cite book|title=Historical Research: Theory and Methods |first1= Ryan |last1= Hester |publisher= EDTECH |year=2018|isbn=9781839474187 |page=116}}</ref>
== Vooruitskatting en toekomstegnieke ==
Toekomstegnieke of -metodologieë kan beskou word as "raamwerke om sin te maak van data wat gegenereer word deur gestruktureerde prosesse om oor die toekoms te dink".<ref>{{Cite web|url=https://pdfs.semanticscholar.org/768c/525942ae89e6364569875090b87b449abeb2.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20180226211736/https://pdfs.semanticscholar.org/768c/525942ae89e6364569875090b87b449abeb2.pdf|url-status=dead|archive-date=26 February 2018|title=An Overview of Foresight Methodologies|last=Conway|first=Maree|s2cid=37706239|access-date=25 Februarie 2018}}</ref> Daar is geen enkele stel metodes wat geskik is vir alle toekomsnavorsing nie. Verskillende toekomsnavorsers bevorder doelbewus of onbedoeld die gebruik van voorkeurtegnieke bo 'n meer gestruktureerde benadering. Die keuse van metodes vir gebruik op toekomsnavorsingsprojekte is tot dusver oorheers deur die intuïsie en insig van praktisyns; maar kan beter 'n gebalanseerde keuse van tegnieke identifiseer deur erkenning van vooruitsig as 'n proses tesame met vertroudheid met die fundamentele eienskappe van die mees algemeen gebruikte metodes.<ref>{{Cite journal|last=Popper|first=Rafael|date=2008|title=How are foresight methods selected?|journal=Foresight|volume=10|issue=6|pages=62–89|doi=10.1108/14636680810918586}}</ref>
Futuriste gebruik 'n diverse reeks vooruitskatingss- en vooruitsigmetodes, insluitend:
* Vooruitskattingraamwerk
* [[Voorspellingsmark]]te
* [[Kousale gelaagde analise]] (KGA)
* Omgewingskandering
* [[Horisonskandering]]
* [[Scenariobeplanning|Scenariometode]]
* Onderwys en Leer <ref>{{cite web|url=https://wfs.org/building-new-narratives/|title=World Future Society|website=World Future Society|access-date=2 Mei 2018}}</ref>
* Delphi-metode, insluitend Delphi intyds
* [[Toekomsgeskiedenis]]
* Media-moniteringsdiens
* Terugsending (eko-geskiedenis)
* Kruisimpak-analise
* Toekomswerkswinkels
* Drie Horisonne (3H)<ref>{{Cite web |title=Future Stewards |url=https://futurestewards.com/3h-practice-network/ |access-date=2024-10-03 |website=futurestewards.com |archive-date=2024-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007094722/https://futurestewards.com/3h-practice-network/ |url-status=dead }}</ref>
* Saad van Goeie Antroposene <ref>{{Cite web |last=Pivo |first=Dylan |title=Seeds of Good Anthropocenes – identifying socially-ecological bright spots that could grow & connect to produce a better anthropocene |url=https://goodanthropocenes.net/ |access-date=2024-10-03 |website=Seeds of Good Anthropocenes |language=en-US}}</ref>
* Antisiperende aksieleer<ref>{{Cite journal |last=Inayatullah |first=Sohail |date=2006-08-01 |title=Anticipatory action learning: Theory and practice |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0016328705001734 |journal=Futures |series=Futures studies and action research |volume=38 |issue=6 |pages=656–666 |doi=10.1016/j.futures.2005.10.003 |issn=0016-3287|url-access=subscription }}</ref>
* Voorspellende analise
* Analise van mislukkingsmodus en -effekte
* Toekomswiel
* Tegnologie-padkaarte
* Analise van sosiale netwerke
* Stelselingenieurswese
* [[Ontwerpfiksie]]
* [[Spekulatiewe ontwerp]]
* Tendensanalise
* Morfologiese analise (probleemoplossing)
* Tegnologievoorspelling
* Teorie U
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Toekomsstudies| ]]
1xriurujmzm87qrbotha1i0in96k4tt
Libanese en Siriese elektroniese toestel-ontploffings in 2024
0
419117
2910673
2891812
2026-06-11T06:06:58Z
Jcb
223
2910673
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:CCTV video of pager explosion in a Beirut market.webm|duimnael|Beeldmateriaal van sekuriteitskameras wys 'n ontploffende radioroeper in 'n vrugtemark in [[Beiroet]].]]
Op 17 September 2024 het kommunikasie-[[radioroeper]]s wat deur [[Hezbollah]]-lede gebruik is gelyktydig in [[Libanon]] en [[Damaskus]], [[Sirië]], ontplof. Teen 19 September 2024, was 37 mense dood,<ref name="NWS_1">{{cite news |author=Hijazi, S. |date=20 September 2024 |title=Nasrallah: We suffered a 'hard blow'... but Israel failed |url=https://today.lorientlejour.com/article/1427756/nasrallah-we-suffered-a-hard-blow-but-israel-failed.html |access-date=20 September 2024 |website=L'Orient-Le Jour |language=en}}</ref> insluitend ten minste 12 burgerlikes.<ref name="ABCN_1">{{cite news |author1=David Brennan |author2=Nadine El-Bawab |date=18 September 2024 |title=20 more dead, 450 injured as new round of explosions rocks Lebanon: Health officials |url=https://abcnews.go.com/International/hezbollah-vows-reckoning-after-thousands-lebanon-injured-exploding/story?id=113798347 |access-date=20 September 2024 |website=ABC News}}</ref><ref name="Associated Press"/><ref name="auto">{{Cite news|title=Israel war on Gaza live: Nine killed, 2,750 hurt in Hezbollah pager blasts|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/9/17/israels-war-on-gaza-live-38-killed-as-israel-risks-becoming-pariah?update=3184753|access-date=2024-09-17|website=[[Al Jazeera]]}}</ref><ref name=":92">{{Cite web |last=Kent |first=Lauren |date=2024-09-17 |title=Hundreds injured in attack targeting pagers of Hezbollah members, Lebanese security source says |url=https://edition.cnn.com/2024/09/17/middleeast/lebanon-hezbollah-pagers-explosions-intl/index.html |access-date=2024-09-17 |website=CNN |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Vogt |first=Christian Edwards, Adrienne |date=2024-09-17 |title=Pagers explode across Lebanon in attack targeting Hezbollah members: Live updates |url=https://www.cnn.com/world/live-news/lebanon-pagers-attack-hezbollah/index.html |access-date=2024-09-17 |website=CNN |language=en}}</ref> Die ontploffings het verskeie Hezbollah-vestings geraak, insluitend [[Beiroet]] se Dahieh-voorstad, suidelike Libanon, en in die [[Bekaavallei]].<ref name=":82">{{Cite web |date=2024-09-17 |title=Hundreds of Hezbollah members wounded in Lebanon in mass pager hack |url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-820536 |access-date=2024-09-17 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref><ref name=":02">{{Cite news |date=2024-09-17 |title=Dozens of Hezbollah members wounded in Lebanon when pagers exploded, sources and witnesses say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/dozens-hezbollah-members-wounded-lebanon-when-pagers-exploded-sources-witnesses-2024-09-17/ |work=Reuters}}</ref><ref name=":92" /> Hezbollah het die voorval as die organisasie se "grootste veiligheidsbreuk nog" bestempel.<ref name=":62">{{Cite web |title=Dozens of Hezbollah members reportedly hurt by exploding pagers |url=https://www.bbc.com/news/articles/cd7xnelvpepo |access-date=2024-09-17 |website=BBC |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Siddiqui |first=Federica Marsi,Usaid |date=17 September 2024 |title=Eight-year-old girl among those killed in pager explosion attacks, health minister says |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/9/17/israels-war-on-gaza-live-38-killed-as-israel-risks-becoming-pariah |access-date=17 September 2024 |website=Al Jazeera |language=en |quote=Eight people have been killed in the attacks, among them is an eight-year-old girl from the Bekaa Valley}}</ref>
Na kommer oor die veiligheid rondom die gebruik van [[Slimfoon|slimfone]] deur die Hezbollah leierskap uitgespreek is, het die organisasie 'n nuwe handelsmerk radioroepers gekoop, [[Gold Apollo AR924]]-modelle wat vanaf [[Taiwan]] ingevoer is.<ref name="The Times of Israel">{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Hezbollah official: Exploded pagers were a new brand, replaced cellphones at Nasrallah's order |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hezbollah-official-exploded-pagers-were-a-new-brand-replaced-cellphones-at-nasrallahs-order/ |access-date=17 September 2024 |website=The Times of Israel}}</ref><ref name="Wired">{{Cite magazine |last=Newman |first=Lily Hay |title=The Mystery of Hezbollah's Deadly Exploding Pagers |url=https://www.wired.com/story/pager-explosion-hezbollah/ |access-date=17 September 2024 |magazine=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref> [[Hassan Nasrallah]], sekretaris-generaal van Hezbollah, wat op die ontploffings gereageer het, beskryf dit as 'n oorlogsdaad<ref>{{Cite news |last=Parker |first=Claire |last2=Chamaa |first2=Mohamad El |last3=Rubin |first3=Shira |date=2024-09-19 |title=Hezbollah chief calls pager, radio attacks an ‘act of war’ by Israel |url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/09/19/israel-lebanon-attack-explosions-hezbollah/ |access-date=2024-09-19 |work=Washington Post |language=en |issn=0190-8286}}</ref> en waarskynlik 'n oorlogsverklaring deur [[Israel]].<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Hezbollah Chief Nasrallah: Israel Crossed All Red Lines, This Is a Declaration of War |url=https://www.haaretz.com/israel-news/2024-09-19/ty-article-live/netanyahu-slams-misguided-starmer-accuses-u-k-of-sending-mixed-messages/00000192-07f9-d543-ab9f-2ffbf5790000 |website=Haaretz}}</ref> Hezbollah het belowe om wraak te neem. Na die ontploffings het die Israeliese minister van verdediging [[Yoav Gallant]] 'n "nuwe fase" van die oorlog teen die [[Spilvennote van Weerstand]] aangekondig, met 'n fokus op die noorde van Israel (wat aan Libanon grens).<ref>{{Cite web |last=Starcevic |first=Seb |date=2024-09-18 |title=Israeli defense minister: A ‘new phase of war’ has begun |url=https://www.politico.eu/article/israel-defense-minister-yoav-gallant-new-phase-war-hezbollah/ |access-date=2024-09-19 |website=POLITICO |language=en}}</ref>
==Agtergrond==
'n Dag nadat [[Israel-Hamas-oorlog|Hamas sy aanvalle op 7 Oktober 2023]] op [[Israel]] geloods het, het die [[Iran|Irannees]]-gesteunde militante organisasie Hezbollah by die konflik aangesluit ter ondersteuning van [[Hamas]] deur op Israeliese vestings te vuur.<ref name=":22">{{Cite web |title=Smoke on the horizon: Israel-Hezbollah all-out war edges closer |url=https://www.bbc.com/news/articles/cz5r18zm7lpo |access-date=2024-09-17 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> Dit het gelei tot 'n reeks oorgrens militêre uitruilings tussen Hezbollah en Israel.<ref name=":32">{{Cite web |title=Israel-Hezbollah: Mapping the scale of damage of cross-border attacks |url=https://www.bbc.com/news/articles/cv2gj544x65o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240726225348/https://www.bbc.com/news/articles/cv2gj544x65o |archive-date=26 Julie 2024 |access-date=27 Julie 2024 |website=BBC |language=en}}</ref>
Sedertdien is Hezbollah en Israel betrokke by oorgrens- militêre vuur wat hele gemeenskappe in Israel en Libanon verplaas het, met aansienlike skade aan geboue en grond langs die grens. Sedert 5 Julie 2024 berig Israel dat hulle ongeveer 366 Hezbollah-operateurs gedood het. Volgens die [[Verenigde Nasies]] is meer as 90 000 mense in Libanon gedwing om uit hul huise te vlug, terwyl 60 000 burgerlikes in Israel ontruim is.<ref name=":32" /> Israel en Hezbollah het hul aanvalle op 'n vlak gehandhaaf wat aansienlike skade berokken sonder om in 'n volskaalse oorlog te eskaleer.<ref name=":12">{{Cite news |last=Keller-Lynn |first=Carrie |date=27 July 2024 |title=Deadly Rocket Strike on Soccer Field Raises Risk of Escalation with Hezbollah |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/rocket-strike-on-israeli-soccer-field-raises-risk-of-escalation-with-hezbollah-69943fd8?mod=hp_lead_pos6 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728012312/https://www.wsj.com/world/middle-east/rocket-strike-on-israeli-soccer-field-raises-risk-of-escalation-with-hezbollah-69943fd8?mod=hp_lead_pos6 |archive-date=28 Julie 2024 |access-date=27 Julie 2024 |work=[[The Wall Street Journal]]}}</ref> Van 7 Oktober 2023 tot 21 Junie 2024 het Israel Libanon 6 124 keer aangeval. Hezbollah en ander Libanese magte het Israel 1 258 keer aangeval.<ref>[https://www.aljazeera.com/news/2024/7/27/israel-says-10-killed-in-rocket-attack-on-occupied-golan-heights At least 12 killed in rocket attack in Israeli-occupied Golan Heights] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240729022241/https://www.aljazeera.com/news/2024/7/27/israel-says-10-killed-in-rocket-attack-on-occupied-golan-heights|date=29 Julie 2024}} [[Al Jazeera]] 27 Julie 2024</ref> Vroeër op die dag van die ontploffing het Israel se binnelandse veiligheidsagentskap, die Shin Bet, aangekondig dat dit 'n Hezbollah-komplot gedwarsboom het om 'n voormalige senior verdedigingsbeampte met 'n ploftoestel te vermoor.<ref name=":52">{{Cite news |date=2024-09-17 |title=Israel says it thwarted Hezbollah plot to kill former defence official |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-says-it-thwarted-hezbollah-plot-kill-former-defence-official-2024-09-17/ |work=Reuters}}</ref>
== Gebruik van radioroepers ==
Terwyl radioroepers in die laat twintigste eeu gewild was, is hulle sedertdien grootliks deur [[selfoon|selfone]] vervang.<ref>{{cite news|url= https://www.washingtonpost.com/technology/2024/09/18/pagers-lebanon-hezbollah-old-technology/ |newspaper= Washington Post |title= Hezbollah explosions put spotlight on old-school pagers |first= Victoria |last= Bisset |date= 18 September 2024 |access-date= 20 September 2024}}</ref> Nogtans het sommige Hezbollah-lede vir jare voor die 7 Oktober-aanvalle radioroepers gebruik, maar meer lede het dit ná Februarie 2024 begin gebruik, toe Hassan Nasrallah, sekretaris-generaal van Hezbollah, 'n beroep op lede gedoen het om op te hou om slimfone te gebruik, met verwysing na Israel se vermoë om hulle te infiltreer.<ref name="The New York Times-3">{{Cite web |last=Reiss |first=Johnatan |date=17 September 2024 |title=Live Updates: Pagers Explode Across Lebanon in Apparent Attack on Hezbollah |url=https://www.nytimes.com/live/2024/09/17/world/israel-hamas-war-news |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917182225/https://www.nytimes.com/live/2024/09/17/world/israel-hamas-war-news |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=The New York Times}}</ref><ref name="Al Jazeera-2">{{Cite web |title=Dozens of Hezbollah members wounded after pagers explode in Lebanon |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/17/dozens-of-hezbollah-members-wounded-after-pagers-explode-in-lebanon |access-date=17 September 2024 |website=Al Jazeera}}</ref> Hezbollah het daarna die radioroepers aanbeveel, wat in die maande voor die ontploffing na Libanon ingevoer is.<ref name="The Times of Israel" /> Daar is berig dat die toestelle in Iran gekompromitteer is voordat dit na Libanon gestuur is.<ref>{{Cite news |date=17 September 2024 |title=عملية "تحت الحزام" الإسرائيلية: أجهزة "البايجر" فُخخت في إيران؟ |trans-title=Israeli Operation "Below the Belt": Pagers booby-trapped in Iran? |url=https://www.almodon.com/politics/2024/9/17/%D8%B9%D9%85%D9%84%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AD%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84%D9%8A%D8%A9-%D8%A3%D8%AC%D9%87%D8%B2%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%8A%D8%AC%D8%B1-%D9%81%D8%AE%D8%AE%D8%AA-%D9%81%D9%8A-%D8%A5%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86 |work=Al-Modon |language=ar}}</ref> [[Reuters]] is meegedeel dat die plofstof nie opgespoor is nie, ten spyte van die nagaan van die radioroepers, en dat dit steeds tot onmiddellik voor die ontploffings versprei is.<ref>{{Cite news|last1=Bassam|first1=Laila|last2=Gebeily|first2=Maya|date=20 September 2024|title=Exclusive: Hezbollah handed out pagers hours before blasts – even after checks|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/hezbollah-handed-out-pagers-hours-before-blasts-even-after-checks-2024-09-20/|work=Reuters|access-date=20 September 2024}}</ref>
Die ontplofbare radioroepers was die [[Gold Apollo AR924|AR924]]-model deur die Taiwanese maatskappy Gold Apollo.<ref name="Wired"/><ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Exploding Hezbollah devices reportedly issued in recent days |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel-at-war/artc-exploding-hezbollah-devices-reportedly-issued-in-recent-days |access-date=17 September 2024 |website=i24NEWS |language=en}}</ref> Gold Apollo het egter ontken dat die radioroepers gemaak en verkoop is deur die [[Boedapest]]-gebaseerde BAC Consulting KFT,<ref>{{Cite news |last=Blanchard |first=Ben |date=17 September 2024 |title=Gold Apollo says it did not make pagers used in Lebanon explosions |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/gold-apollo-says-it-did-not-make-pagers-used-lebanon-explosion-2024-09-18/ |access-date=17 September 2024 |work=[[Reuters]] |quote=Hsu said the pagers used in the explosion were made by a company in Europe that had the right to use the Taiwanese firm's brand.}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bassam |first1=Laila |last2=Gebeily |first2=Maya |date=18 September 2024 |title=Hezbollah exploding pager trail runs from Taiwan to Hungary |url=https://www.msn.com/en-gb/news/world/hezbollah-exploding-pager-trail-runs-from-taiwan-to-hungary/ar-AA1qLDYt |work=MSN |agency=Reuters}}</ref><ref>{{cite news |last=Lukash |first=Alexandra |date=18 September 2024 |title=Hungarian firm tied to pager blasts in Lebanon unmasked |url=https://www.ynetnews.com/article/bytqokop0 |work=[[Ynet#Ynetnews|Ynetnews]]}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Pandey |first1=Ashutosh |last2=Chaika |first2=Anna |date=18 September 2024 |editor-last=Hessler |editor-first=Uwe |title=BAC: Hungarian firm in focus of Hezbollah pager explosions |url=https://www.dw.com/en/bac-hungarian-firm-in-focus-of-hezbollah-pager-explosions/a-70248830 |access-date=18 September 2024 |website=Deutsche Welle |language=en}}</ref> wat vir die vorige drie jaar 'n lisensie-ooreenkoms met Gold Apollo gehad het.<ref>{{Cite web |agency=AFP |title=Taiwan's Gold Apollo Says Hezbollah Pagers Made By Hungary Partner |url=https://www.barrons.com/news/taiwan-s-gold-apollo-says-hezbollah-pagers-made-by-hungary-partner-ba2ff7c7 |access-date=18 September 2024 |website=www.barrons.com |language=en |quote=Gold Apollo het 'n "langtermyn-vennootskap" met die Boedapest-gebaseerde BAC Consulting KFT gestig om sy handelsmerk te gebruik en die model wat in mediaberigte genoem word "word deur BAC vervaardig en verkoop," het die maatskappy in 'n verklaring gesê nadat die New York Times berig het dat sy radioroepers by die ontploffings betrokke was.}}</ref><ref name="Time2">{{Cite magazine |first1=Johnson |last1=Lai |first2=Simina |last2=Mistreanu |date=18 September 2024 |title=Taiwanese Company Disavows Links to Pager Explosions, Points to Budapest Manufacturer |url=https://time.com/7022209/taiwan-firm-deny-making-pagers-lebanon-syria-budapest/ |access-date=18 September 2024 |magazine=TIME |language=en |quote=Gold Apollo-voorsitter Hsu Ching-kuang het Woensdag aan joernaliste gesê sy maatskappy het die afgelope drie jaar 'n lisensie-ooreenkoms met BAC gehad, maar het nie bewyse van die kontrak verskaf nie. |archive-date=19 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919133547/https://time.com/7022209/taiwan-firm-deny-making-pagers-lebanon-syria-budapest/ |url-status=dead }}</ref> Gold Apollo-stigter, Hsu Ching-kuang, het gesê dat BAC se betalings "baie vreemd" was, omdat dit via die [[Midde-Ooste]] betaal is.<ref name="Reuters2">{{cite news |date=18 September 2024 |title=Gold Apollo says it did not make pagers used in Lebanon explosions |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/gold-apollo-says-it-did-not-make-pagers-used-lebanon-explosion-2024-09-18/ |accessdate=18 September 2024 |website=[[Reuters]]}}</ref> Die Taiwanese polisie het 'n ondersoek na Gold Apollo se betrokkenheid geopen,<ref>{{Cite web |date=18 September 2024 |title=Taiwan pager maker stunned by link to Lebanon attacks |url=https://www.bbc.com/news/articles/c9qvl3vlvlvo |website=BBC|first=Rupert|last=Wingfield-Hayes|access-date=20 September 2024}}</ref> het vier plekke in [[Taipei]] en New Taipei City deursoek en twee individue ondervra. Beide ekonomiese minister J.W. Kuo en premier Cho Jung-tai het ontken dat die roepradios in Taiwan vervaardig is.<ref>{{Cite web |date=20 September 2024 |title=Taiwan questions two in probe into Lebanon pager attack |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20240920-taiwan-questions-two-in-probe-into-lebanon-pager-attack |website=France 24}}</ref>
Cristiana Bársony-Arcidiacono, uitvoerende hoof van BAC Consulting, het erken dat hul met Gold Apollo werk, maar het gesê: "Ons maak nie die radioroepers nie. Ons is net die intermediêre ''[[[sic]]]''."<ref name=":1">{{Cite web |date=18 September 2024 |title=Who made the exploding pagers? A messy global trail emerges behind deadly Lebanon blasts |url=https://www.nbcnews.com/news/world/taiwan-firm-denies-making-pagers-used-lebanon-explosions-rcna171594 |access-date=18 September 2024 |website=NBC News|first1=Mithil|last1=Aggarwal|first2=Peter|last2=Guo|first3=Dan|last3=De Luce|first4=Andrea|last4=Mitchell |language=en}}</ref> Hongaarse regeringswoordvoerder, Zoltán Kovács, het gesê dat BAC Consulting "'n handelsonderneming is", 'n tussenganger, met geen vervaardigings- of operasionele perseel in Hongarye nie. Dit het een bestuurder wat by sy geregistreerde adres werksaam is, en die toestelle wat na verwys is, was nog nooit in Hongarye nie."<ref>{{cite news |title=What was Hungarian company's role in manufacturing pagers that exploded in Lebanon? |url=https://www.euronews.com/2024/09/18/dozens-of-hezbollah-members-wounded-in-lebanon-by-exploding-pagers |work=Euronews |date=18 September 2024}}</ref> Die BAC-bestuur is daarna onder die beskerming van Hongaarse Geheime Diens geplaas.<ref>{{cite news |title=Woman whose firm was linked to the exploding pagers is under Hungarian protection, her mother says |url=https://apnews.com/article/hungarian-company-lebanon-5b1e0fef6b7c0e2a4c0c5b4655bbca61 |work=Associated Press |date=20 September 2024}}</ref>
==Ontploffings==
===Eerste golf===
Op 17 September 2024 omstreeks 15:30 EEST<ref name="Associated Press">{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Hezbollah hit by a wave of exploding pagers in Lebanon and Syria. At least 9 dead, hundreds injured |url=https://apnews.com/article/lebanon-hezbollah-israel-exploding-pagers-8893a09816410959b6fe94aec124461b |access-date=17 September 2024 |website=Associated Press |language=en}}</ref> het baie radioroepers regoor Sirië en Libanon onverwags ontplof in 'n oënskynlike gekoördineerde aanval op Hezbollah-lede, van wie baie ernstig gewond is.<ref name="nyt1">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/live/2024/09/17/world/israel-hamas-war-news/here-are-the-latest-developments|title=Video shows pagers exploding in Lebanon attack|work=The New York Times|accessdate=17 September 2024|date=17 September 2024}}</ref><ref name="kent">Kent, Lauren (17 September 2024). "Israel behind deadly pager explosions that targeted Hezbollah and injured thousands in Lebanon". CNN. Besoek 17 September 2024.</ref><ref>"Dozens of Hezbollah members reportedly hurt by exploding pagers". BBC. Besoek 17 September 2024.</ref> 'n Regeringsveiligheidsbron het berig dat die beseerdes "hoofsaaklik" lede van Hezbollah was.<ref>Hezbollah vows retaliation after exploding pagers kill at least nine and hurt almost 3,000, https://www.theguardian.com/world/2024/sep/17/hundreds-of-hezbollah-members-hurt-in-lebanon-after-pagers-explode,18 September 2024, The Guardian, 17 September 2024</ref>
'n Associated Press-verslag het aangedui dat die toestelle moontlik met [[plofstof]] gevul was voordat hulle in Libanon aangekom het.<ref name="Associated Press"/> Die [[New York Times]] het ook berig dat Israeliese intelligensiedienste die aflewerings onderskep het en die radioroepers met klein hoeveelhede plofstof gemanipuleer het.<ref name=":12"/> [[Reuters]] het 'n anonieme Libanese bron berig wat beweer dat die toestelle 'n bord ingesit het wat tot drie gram plofstof kan laat ontplof wanneer 'n kode ontvang word.<ref>{{Cite news |date=18 September 2024 |title=Israel planted explosives in 5,000 Hezbollah's pagers, say sources |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-planted-explosives-hezbollahs-taiwan-made-pagers-say-sources-2024-09-18/ |access-date=18 September 2024 |work=Reuters}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Bassam |first1=Laila |last2=Gebeily |first2=Maya |date=18 September 2024 |title=Israel planted explosives in Hezbollah's Taiwan-made pagers, sources say |archive-url=https://archive.is/g2U2l |archive-date=18 September 2024 |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-planted-explosives-hezbollahs-taiwan-made-pagers-sources-say-2024-09-18/ |url-status=live |access-date=18 September 2024 |work=[[Reuters]]}}</ref> Gesig- en oogbeserings was die mees algemene effek van die ontploffings en volgens Tracy Chamoun, het die oproepers 'n geluid uitgegee om gebruikers aan te moedig om die toestelle op te tel en na hul koppe op te lig.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/live/cwyl9048gx8t |title=Israel's spy agency Mossad planted explosives in Hezbollah pagers, reports say |work=[[BBC News]] |date=17 September 2024 }}</ref>
Ander verslae sê dat die toestel vibreer en 'n foutboodskap op die skerm gewys het, en eers ontplof het toe die gebruiker 'n knoppie gedruk het om die fout uit te wis, wat die kans vergroot dat die operateur van die toestel dit sou vashou.<ref name="Associated Press"/>
Die ontploffings het plaasgevind in verskeie gebiede waar Hezbollah 'n sterk teenwoordigheid het,<ref name="Associated Press"/> insluitend sy vesting Dahieh in Beiroet; suidelike Libanon; en die Beqaa-vallei naby die Siriese grens,<ref>"Dozens of Hezbollah members wounded in Lebanon when pagers exploded, sources and witnesses say". [[Reuters]]. 17 September 2024.</ref><ref name="kent" /> waar ontploffings aangemeld is in die dorpe Aali en Nahri en Riyaq.<ref>Kent, Lauren (17 September 2024). "Israel behind deadly pager explosions that targeted Hezbollah and injured thousands in Lebanon". CNN. Besoek op 17 September 2024.</ref> In Sirië is ontploffings van roepers ook in die omgewing van Damaskus aangemeld.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Car explosion reported in Damascus |url=https://en.mehrnews.com/news/221430/Car-explosion-reported-in-Damascus |access-date=17 September 2024 |website=Mehr News Agency |language=en}}</ref> Die ontploffings het glo tot 30 minute lank voortgeduur ná die aanvanklike ontploffings, wat die gevolglike chaos verskerp het.<ref>"Hundreds of Hezbollah members wounded in Lebanon in mass pager hack". The Jerusalem Post. 17 September 2024. Besoek 17 September 2024.</ref>
Getuies het berig dat hulle verskeie individue gesien het wat uit hul wonde bloei in die nasleep van die ontploffings.<ref>"Dozens of Hezbollah members wounded in Lebanon when pagers exploded, sources and witnesses say". Reuters. 17 September 2024.</ref> In een geval het 'n ontploffing plaasgevind in die broeksak van 'n man wat buite 'n winkel gestaan het.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Hezbollah says exploding pagers kill three and injure many in Lebanon |url=https://www.bbc.com/news/articles/cd7xnelvpepo |access-date=17 September 2024 |website=BBC |language=en}}</ref> Foto's en video's wat op sosiale media en plaaslike media van Beiroet se suidelike voorstede die rondte doen, het gewys hoe individue op die grond lê met beserings aan hul hande of naby hul sakke.<ref>{{Cite news |date=18 September 2024 |title=9 killed, almost 3,000 injured as vast wave of pager explosions strikes Hezbollah |url=https://www.timesofisrael.com/several-killed-thousands-hurt-as-wave-of-pager-explosions-strikes-hezbollah/ |access-date=18 September 2024 |work=The Times of Israel |quote=Other photos and videos from Beirut's southern suburbs circulating on social media and in local media showed people lying on the pavement with wounds on their hands or near their pants pockets.}}</ref> Die seun van die Libanese LP Ali Ammar, 'n lid van Hezbollah, is vermoor; Libanese premier, Najib Mikati, het suidelike Beiroet besoek om sy respek te betoon.<ref>"Live Updates: Pagers Explode Across Lebanon in Apparent Attack on Hezbollah". The New York Times. 17 September 2024. Besoek op 17 September 2024.</ref>
Ongeveer 150 hospitale regoor Libanon het slagoffers van die aanval ontvang, wat chaotiese tonele beleef het.<ref name="f241">{{cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240917-chaotic-scenes-outside-lebanon-hospitals-on-streets-after-pager-blasts |title=Chaotic scenes outside Lebanon hospitals, on streets after pager blasts |work=France24 |access-date=17 September 2024 |date=17 September 2024}}</ref><ref name="aj1">{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Lebanon's health minister says 8 killed, 2,750 wounded by exploding pagers |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/17/dozens-of-hezbollah-members-wounded-after-pagers-explode-in-lebanon |access-date=17 September 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Hospitale in die suide van Libanon, die Beekavallei en Beiroet se suidelike voorstede was oorweldig met pasiënte, baie wat gely het aan beserings aan die gesig, hande en maag.<ref name="BBC-4">{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Hezbollah blames Israel after pager explosions kill eight in Lebanon |url=https://www.bbc.com/news/articles/cd7xnelvpepo |access-date=17 September 2024 |website=BBC |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 September 2024 |title=Hospitals across Lebanon overwhelmed with casualties from pager blasts |url=https://aje.io/mcioby?update=3185534 |website=Al Jazeera}}</ref> In reaksie hierop het Libanon se Ministerie van Gesondheid individue met oproepers aangeraai om daarvan ontslae te raak en hospitale opdrag gegee om op 'n "hoë waarskuwingvlak" te bly.<ref>Kent, Lauren (17 September 2024). "Israel behind deadly pager explosions that targeted Hezbollah and injured thousands in Lebanon". CNN. Besoek op 17 September 2024.</ref> Dit het ook 'n beroep op gesondheidswerkers gedoen om by die werk aan te meld en hulle gevra om nie draadlose toestelle te gebruik nie.<ref name="Associated Press" /><ref name="CNN" /> Die Libanese staatsbeheerde Nasionale Nuusagentskap het 'n beroep op bloedskenkings gedoen.<ref>{{Cite web |first=Lauren |last=Kent |first2=Rob |last2=Picheta |date=17 September 2024 |title=Pager explosions injure thousands, including Hezbollah members, Lebanon says |url=https://www.cnn.com/2024/09/17/middleeast/lebanon-hezbollah-pagers-explosions-intl/index.html |access-date=17 September 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> Ambulansspanne is uit die noordelike stede Tripoli en Al-Qalamoun ontplooi om in Beiroet te kom help.<ref name="CNN">{{Cite web |first=Christian |last=Edwards |first2=Adrienne |last2=Vogt |first3=Aditi |last3=Sangal |date=17 September 2024 |title=Pagers explode across Lebanon in attack targeting Hezbollah members, source says: Live updates |url=https://www.cnn.com/world/live-news/lebanon-pagers-attack-hezbollah/index.html |access-date=17 September 2024 |website=CNN |language=en}}</ref>
===Tweede golf===
Ongeveer 24 uur ná die aanvanklike ontploffings het ’n tweede vlaag ontploffings van toestelle in Libanon voorgekom. Ontploffings is aangemeld in Beiroet, die Bekaavallei en suidelike Libanon.<ref>{{Cite web |date=18 September 2024 |title=Round two? Additional Hezbollah beepers explode in southern Lebanon |url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-820703 |access-date=18 September 2024 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> Hezbollah het verklaar dat handradio's betrokke was.<ref>{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/live/2024/09/18/world/israel-hezbollah-gaza-hamas/ff00c924-b66c-5a5d-929e-fe60da8b0d9c |title=Hezbollah said that more explosions had occurred in different areas of Lebanon on Wednesday, this time affecting handheld radios. |date=18 September 2024 |last=Saad |first=Hwaida |work=[[The New York Times]] |access-date=18 September 2024}}</ref> Die toestelle wat geraak is, was ICOM-IC-V82 walkie-talkies, wat bekend is dat dit deur Hezbollah-militante gebruik word. Die ontploffings het ook brande by hul huise veroorsaak.<ref>{{Cite web |title=بالصّورة: الأجهزة التي انفجرت هي من نوع icom v82 |url=https://www.mtv.com.lb/News/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%B1/1485469/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B5-%D9%88%D8%B1%D8%A9--%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AC%D9%87%D8%B2%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%8A-%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%B1%D8%AA-%D9%87%D9%8A-%D9%85%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B9-icom-v82 |access-date=2024-09-18 |website=MTV Lebanon |language=ar}}</ref> Verdere ontploffings het plaasgevind by die begrafnisse van diegene wat in die eerste golf dood is.<ref>{{Cite web |url=https://apnews.com/article/lebanon-israel-exploding-pagers-hezbollah-syria-ce6af3c2e6de0a0dddfae48634278288#https://apnews.com/article/lebanon-israel-exploding-pagers-hezbollah-syria-ce6af3c2e6de0a0dddfae48634278288 |title=Explosions witnessed at Beirut funeral for Hezbollah members and a child killed in pager attack |date=18 September 2024 |work=Associated Press |access-date=18 September 2024}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Oorloë]]
[[Kategorie:Israel]]
[[Kategorie:Libanon]]
[[Kategorie:Midde-Ooste]]
[[Kategorie:Sirië]]
tm4u0ajw3wij6x7qfjpd6jgq0rzxzrj
Legkaart
0
419223
2910665
2866119
2026-06-11T05:46:22Z
Jcb
223
2910665
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Jigsaw puzzle 01 by Scouten.jpg|duimnael|Persoon besig om 'n legkaart op te los.]]
'n '''Legkaart''' is 'n [[teëlraaisel]] wat die samestelling van dikwels onreëlmatige gevormde, ineengehakde stukke vereis, wat elkeen tipies 'n gedeelte van 'n prentjie het. Wanneer dit saamgestel is, lewer die legkaartstukke 'n volledige prentjie. Die stokperdjie steun op visuele passing, randherkenning en vorm-verenigbaarheid.
== Geskiedenis ==
John Spilsbury van Londen word algemeen as een van die eerste kommersiële vervaardigers van “gedissekteerde kaarte” in die 1760’s beskou, toe hy marquetry-sae gebruik het om houtgemonteerde kaarte langs politieke grense uit te sny.<ref name=history>{{cite web|last=McAdam|first=Daniel|title=History of Jigsaw Puzzles|url=http://www.jigsaw-puzzle.org/jigsaw-puzzle-history.html|publisher=American Jigsaw Puzzle Society|access-date=13 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20001019002453/http://www.jigsaw-puzzle.org/jigsaw-puzzle-history.html|archive-date=19 October 2000}}</ref><ref name="Lerno">{{cite web|url=https://www.lapl.org/collections-resources/blogs/lapl/puzzling-history-puzzles|title=A Puzzling History of Jigsaw Puzzles|date=6 December 2021|last=Lerno|first=Tina|website=Los Angeles Public Library|access-date=31 August 2023}}</ref> Dié “gedissekteerde kaarte” is oorspronklik vir onderrig gebruik; die goewernante [[Lady Charlotte Finch]] het dit byvoorbeeld gebruik om die kinders van [[George III van die Verenigde Koninkryk|George III]] en [[Charlotte van Mecklenburg-Strelitz|Koningin Charlotte]] in aardrykskunde te onderrig.<ref>{{cite web|url=http://www.hrp.org.uk/NewsAndMedia/TheArtFundKewPalacejigsaw_|title=Historic Royal Palaces press release – Jigsaw cabinet|publisher=Historic Royal Palaces|archive-url=https://web.archive.org/web/20150613212211/http://www.hrp.org.uk/NewsAndMedia/TheArtFundKewPalacejigsaw_|archive-date=13 June 2015}}</ref><ref>https://collections.vam.ac.uk/item/O1243701/puzzle-cabinet-unknown/ V&A-versameling; Museum-nommer B.1:1&2–2011.</ref>
Gedurende die 19de eeu het legkaarte meestal uit hout bestaan; karton-legkaarte het teen die laat 1800’s verskyn maar is eers later wyd aanvaar, deels omdat hout-inkepings hoër winste gebied het en karton as minderwaardig beskou is.<ref name=history /> Die term “jigsaw” het in hierdie tyd sy weg na die stokperdjie gevind namate fretsaag en later scroll- en kragsae vir fyn snywerk algemeen geword het.<ref name=history /><ref name=Lerno />
Legkaarte het tussen 1907 en 1910 'n gewilde tydverdryf onder volwassenes in die Verenigde State geword en kort daarna ook in Europa; hierdie stelle was dikwels soliede hout, nie-ineenskakelend en moeilik, en is soms sonder 'n prent op die kassie verkoop.<ref>{{cite book|last=Williams|first=Anne|title=The Jigsaw Puzzle: Piecing Together a History|publisher=Berkley Books|year=2004|isbn=0425198200|location=New York|pages=47–62}}</ref><ref>{{cite book|last=Williams|first=Anne|title=Jigsaw Puzzles: An Illustrated History and Price Guide|publisher=Wallace-Homestead Book Company|year=1990|isbn=0870695371|location=Radnor, PA|pages=10–13}}</ref> Tydens die [[Groot Depressie]] het weeklikse prent-legkaarte goedkoop, herbruikbare vermaak verskaf en is hulle wyd in promosies en advertensies gebruik.<ref name=history /><ref name="williams">{{cite web|last=Williams|first=Anne Douglas|title=Jigsaw Puzzles – A Brief History|url=http://www.mgcpuzzles.com/mgcpuzzles/puzzle%5Fhistory/|website=mgcpuzzles.com|access-date=2 August 2014}}</ref>
Vanaf die middel 20ste eeu het verbeterings in stans- en drukprosesse die produksie na papierbord verskuif; ná die Tweede Wêreldoorlog het verkope van handgesnyde houtlegkaarte afgeneem soos koste gestyg en fabriekgemaakte stelle beter passing en afwerking gebied het.<ref name="williams" /> Die stokperdjie het in die 21ste eeu herleef, met verhoogde belangstelling tydens die [[COVID-19-pandemie]] en die opkoms van spoedpuzzling-competisies wat via sosiale media gedeel word.{{citation needed}}
== Moderne vervaardiging ==
Die meeste moderne legkaarte word uit karton vervaardig deur 'n beeld op karton te lamineer en dit dan met 'n staalreël-stans te sny. Grote hidrouliese perse is sedert die 1930’s gebruik vir hoë-presisie snitte, terwyl latere rolperse soortgelyke resultate teen laer koste gelewer het. Laser-sny van hout en akriel maak eenmalige en kort-lopende pasgemaakte legkaarte moontlik, insluitende museumstukke vir hand-aan-hand uitstallings.<ref name=Lerno />
Teen die vroeë 1960’s was [[Tower Press]] die grootste legkaartvervaardiger ter wêreld; die maatskappy is in 1969 deur [[Waddingtons]] oorgeneem.<ref>{{cite book|title=Achievement|url=https://books.google.com/books?id=SMkNAQAAMAAJ|access-date=3 April 2013|year=1962|publisher=World Trade Magazines Ltd.|page=31}}</ref> 'n Aantal hedendaagse ambagslui sny steeds houtlegkaarte met scrolls en lasers.<ref>Charlotte Arneson, [https://slate.com/human-interest/2020/04/jigsaw-puzzles-coronavirus-quarantine.html "The Perfect Jigsaw for Every Type of Puzzler"], ''Slate'', 10 April 2020.</ref><ref>Tracee M. Herbaugh, [https://www.startribune.com/snapping-into-place-jigsaw-puzzles-have-ardent-following/567799042/ "Snapping Into Place: Jigsaw Puzzles Have Ardent Following"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201003151833/https://www.startribune.com/snapping-into-place-jigsaw-puzzles-have-ardent-following/567799042/ |date= 3 Oktober 2020 }}, ''Associated Press'' via ''Minnesota Star-Tribune'', 12 Feb 2020.</ref><ref>Andy Castillo, [https://www.recorder.com/Deerfield-Puzzlemaker-16600763 "Specialty puzzle uses laser-cut techniques to offer one-of-a-kind offerings"], ''Greenfield Recorder'', 6 April 2018.</ref><ref>Jennifer A. Kingson, [https://www.nytimes.com/2010/12/07/science/07jigsaw.html "Eye for Art and Artistry Amid Jigsaw’s Jumble"], ''The New York Times'', 7 Dec 2010.</ref>
== Variasies ==
Legkaarte wissel van 4–9 groot stukke vir kleuters tot 1 000-, 1 500-, 2 000-, 3 000-, 4 000- en 5 000-stuk stelle vir volwassenes. Algemene kleinhandeluitlegte sluit 500-stuk (ongeveer 513 stukke) en 1 000-stuk (ongeveer 1 026 stukke) in. Sommige is dubbelzijdig, sommige sonder reguit kante, en sommige word as “gesinslegkaarte” bemark met gemengde stukgroottes vir saam-oplossing. Driedimensionele weergawes sluit skuimkern-argitektuurmodelle en plastiek-rolle (soos Aarde of Maan) in.
Pryse wissel volgens handelsmerk, stukgetal en snit-kompleksiteit: klein kinderstelle kan sowat VS$5 kos, terwyl groter, premium stelle $50 of meer kan bereik. In 2005 is 'n handgemaakte houtlegkaart vir US$27 000 by 'n liefdadigheidsveiling verkoop, volgens [[Guinness World Records]].<ref>{{cite web|title=Most expensive jigsaw puzzle sold at auction|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-expensive-jigsaw-puzzle-sold-at-auction/|website=Guinness World Records|access-date=6 March 2016}}</ref> Digitale legkaartprogramme boots fisiese snitte na en kan hulpmiddels soos rotasie, rand-eers-modes en ranglyste bied, en laat soms gebruikers toe om eie beelde op te laai.{{citation needed}}
== Kompetisies ==
Gereëlde spoed-oplossingsbyeenkomste het vinnig in die 2010’s gegroei en lei nou tot die jaarlikse '''World Jigsaw Puzzle Championships''' (WJPC) sedert 2019 onder die vaandel van die [[World Jigsaw Puzzle Federation]]. Nasionale en streekfederasies hou ook kwalifiserende toernooie en ope byeenkomste. 'n Tipiese program sluit individuele, paartjie- en spanformate in waar deelnemers die legkaarte teen die horlosie voltooi.{{citation needed}} Die 2019-byeenkoms in Valladolid, Spanje, het 40 lande en 250 deelnemers gelok; latere uitgawes in 2022–2024 het saam meer as 2 000 deelnemers getrek.<ref>{{cite news|last=Harmon|first=Steph|title=Inside the world jigsaw puzzle championships: ‘We’re trying to be taken seriously’|work=The Guardian|date=30 September 2022|url=https://www.theguardian.com/games/2022/sep/30/world-jigsaw-puzzle-championships-speed-puzzling|access-date=3 January 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=World Jigsaw Puzzle Federation – Championships|url=https://worldjigsawpuzzle.org/championships|publisher=World Jigsaw Puzzle Federation|access-date=3 January 2025}}</ref> Standaardreëls sluit in dat alle stukke met die prentkant bo moet lê voor die begin en dat sorteerwerk voor die aanvangsein verbied is.{{citation needed}}
== Legkaartstukke ==
Meeste stukke haak in via tabs en blanks; “vol-ineengehakde” snitte laat toe dat saamgestelde seksies opgelig kan word sonder om uitmekaar te val. Sommige houtstelle bevat “whimsies” (figurale stukke) — herkenbare vorms soos diere of voorwerpe.<ref>{{cite book|first=Anne Douglas|last=Williams|title=The Jigsaw Puzzle: Piecing Together a History|location=New York|publisher=Berkley|year=2004|isbn=9780425201824|page=10}}</ref> Hedendaagse ontwerpers (byvoorbeeld Yuu Asaka) eksperimenteer met monochroom snitte en veelvuldige “hoek”-stukke wat tradisionele rand-eers strategieë uitdaag.<ref>{{cite news|last=Ramsay|first=Chris|title=Solving The HARDEST JIGSAW PUZZLE!! – LEVEL 10!|publisher=YouTube|date=7 March 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=ks3vbiCSmKI}}</ref><ref>{{cite web|last=Asaka|first=Yuu|year=2019|title=Yuu Asaka interview|publisher=Akita University of Art|url=https://www.akibi.ac.jp/interview/23688.html}}</ref><ref>{{cite web|title=2018 Puzzle Design Competition Results|publisher=International Puzzle Collectors Association|year=2018|url=https://puzzleworld.org/DesignCompetition/2018/results.htm}}</ref>
== Wêreldrekords ==
Die grootste legkaart volgens oppervlakte het {{convert|6,122.68|m2|abbr=on}} beslaan (12 320 stukke) en is op 7 Julie 2018 by die Dubai Multi Commodities Centre in die [[Verenigde Arabiese Emirate]] saamgestel.<ref>{{cite web|date=7 July 2018|title=Largest jigsaw puzzle|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-jigsaw-puzzle-|website=Guinness World Records|access-date=3 January 2025}}</ref> Die legkaart met die meeste stukke het 551 232 stukke gehad en het {{convert|14.85|m}} × {{convert|23.20|m}} gemeet; dit is op 25 September 2011 in Ho Chi Minhstad, Vietnam, deur studente van die [[Universiteit van Ekonomie, Ho Chi Minhstad]] saamgestel.<ref>{{cite web|title=Largest jigsaw puzzle – most pieces|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-jigsaw-puzzle-most-pieces|website=Guinness World Records|access-date=15 March 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Vietnam puts together the world's largest jigsaw puzzle|url=http://www.guinnessworldrecords.com/news/2011/10/vietnam-puts-together-the-world%e2%80%99s-largest-jigsaw-puzzle|website=Guinness World Records News|access-date=15 March 2017}}</ref>
=== Grootste kommersieel beskikbare legkaarte ===
{| class="sortable wikitable"
! Stukke !! Naam van legkaart !! Maatskappy !! Jaar !! Grootte (cm) !! Oppervlakte (m<sup>2</sup>)
|-
| 60 000 || ''What A Wonderful World'' || Dowdle Folk Art || 2022 || 883 × 243 || align=right | 21.46
|-
| 54 000 || ''Travel around Art'' || Grafika || 2020 || 864 × 204 || align=right | 17.63
|-
| 52 110 || (titelloos; collage van diere) || MartinPuzzle || 2018 || 696 × 202 || align=right | 14.06
|-
| 51 300 || ''27 Wonders from Around the World'' || [[Kodak]] || 2019 || 869 × 191 || align=right | 16.60
|-
| 48 000 || ''Around the World'' || Grafika || 2017 || 768 × 204 || align=right | 15.67
|-
| 42 000 || ''La vuelta al Mundo'' || Educa Borras || 2017 || 749 × 157 || align=right | 11.76
|-
| 40 320 || ''Making Mickey's Magic'' || [[Ravensburger]] || 2018 || 680 × 192 || align=right | 13.06
|-
| 40 320 || ''Memorable Disney Moments'' || Ravensburger || 2016 || 680 × 192 || align=right | 13.06
|-
| 33 600 || ''Wild Life'' || Educa Borras || 2014 || 570 × 157 || align=right | 8.95
|-
| 32 000 || ''New York City Window'' || Ravensburger || 2014 || 544 × 192 || align=right | 10.45
|-
| 32 000 || ''Double Retrospect'' || Ravensburger || 2010 || 544 × 192 || align=right | 10.45
|-
| 24 000 || ''Life, The Greatest Puzzle'' || Educa Borras || 2007 || 428 × 157 || align=right | 6.72
|}
== Opvoedkundige gebruik ==
Legkaarte word gebruik om vroeë geletterdheid en aardrykskunde te ondersteun—byvoorbeeld deur letters met prente te pas of deur kaart-“disseksies” te maak, soos in die 18de-eeuse onderrig. Die verskillende stukgroottes help fynmotoriese en visuo-spatiale vaardighede ontwikkel; groot “gesinslegkaarte” bevorder samewerking, beurtneem en beplanning. In spesiale onderwys word stukgrootte en kontras aangepas vir toeganklikheid.{{citation needed}}
== Navorsing ==
Studies dui aan dat die vaardigheid om legkaarte op te los tydens vroeë kinderjare ontwikkel. 'n Studie uit 2021 (ouderdom 3–5) het byvoorbeeld gevind dat ouer kinders legkaarte vinniger en met minder foute voltooi, veral wanneer 'n voorbeeldprent beskikbaar is.<ref>{{cite journal|last1=Doherty|first1=Martin J.|last2=Wimmer|first2=Marina C.|last3=Gollek|first3=Cornelia|last4=Stone|first4=Charlotte|last5=Robinson|first5=Elizabeth J.|date=2021|title=Piecing Together the Puzzle of Pictorial Representation: How Jigsaw Puzzles Index Metacognitive Development|journal=Child Development|volume=92|issue=1|pages=205–221|doi=10.1111/cdev.13391|pmid=32726493|s2cid=219649710|issn=0009-3920}}</ref> 'n 2017-klaskamerstudie het vinniger voltooiing en minder foute by meisies gerapporteer, met prestasie wat deur vooraf-bekendheid met die beeld beïnvloed is.<ref>{{cite journal|last1=Kocijan|first1=Vid|last2=Horvat|first2=Marina|last3=Majdic|first3=Gregor|date=23 October 2017|title=Robust Sex Differences in Jigsaw Puzzle Solving—Are Boys Really Better in Most Visuospatial Tasks?|journal=Frontiers in Behavioral Neuroscience|volume=11|pages=194|doi=10.3389/fnbeh.2017.00194|pmc=5660068|pmid=29109682}}</ref>
== Samelewing ==
Die logo van [[Wikipedia]] is 'n aardbol bestaande uit legkaartstukke om die voortdurende, onvoltooide versameling van kennis te simboliseer.<ref>{{cite news|last=Cohen|first=Noam|date=25 June 2007|title=Some Errors Defy Fixes: A Typo in Wikipedia's Logo Fractures the Sanskrit|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2007/06/25/technology/25wikipedia.html|access-date=3 January 2024}}</ref> Die wapen van Colombia se nasionale vervolgingsgesag bevat 'n legkaartstuk as “die sleutelstuk”, wat ondersoek en die vind van antwoorde simboliseer.<ref>{{cite web|url=https://www.fiscalia.gov.co/colombia/en/about-us/el-logo-el-himno/|title='The Logo, The anthem'|publisher=Fiscalía General de la Nación (Colombia)|date=2 December 2018}}</ref>
=== Kuns en vermaak ===
'n Legkaartfiguur dien as bynaam vir die antagonist in die ''[[Saw (franchise)|Saw]]''-filmreeks.<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0387564/|title=''Saw'' at IMDb|publisher=IMDb|date=29 October 2004}}</ref> In die 1933 ''Laurel en Hardy''-kortfilm ''[[Me and My Pal (1933 film)|Me and My Pal]]'' probeer karakters 'n groot legkaart voltooi.<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0024316/|title=''Me and My Pal'' at IMDb|publisher=IMDb|date=29 August 2015}}</ref> Jigsaws figureer as motiewe in James Merrill se gedig “[[Lost in Translation (poem)|Lost in Translation]]” (1974), Georges Perec se roman ''[[Life: A User's Manual]]'' (1978) en die Rolling Stones-lied “[[Jigsaw Puzzle (song)|Jigsaw Puzzle]]” (1968). In ''[[Citizen Kane]]'' (1941) spandeer Susan Alexander haar dae met legkaarte; honderde word later in die kelder van Xanadu gevind. In 2022 het [[Andorra]] 'n €2-herdenkingsmunt met ineengeskakelde legkaartstukke uitgereik wat die prinsdom en EU-lidlande simboliseer.<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.europa.eu/euro/coins/comm/html/comm_2022.en.html|title=€2 commemorative coins – 2022|publisher=European Central Bank|access-date=25 October 2024}}</ref>
=== Geestesgesondheid ===
Die [[Alzheimer Society of Canada]] lys legkaarte as aktiwiteite wat die brein aktief kan hou en die risiko vir [[Alzheimer se siekte]] kan verminder.<ref>[http://www.alzheimer.ca/english/brain/challengeyourself.htm Healthy Brain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101212111954/http://alzheimer.ca/english/brain/challengeyourself.htm |date=12 Desember 2010 }}, Alzheimer Society of Canada (14 Desember 2010).</ref> 'n Legkaartmotief is in 1963 deur die VK se [[National Autistic Society]] as simbool vir [[outisme]] aangeneem; die metafoor is later wyd deur organisasies soos die [[Autism Society of America]] en [[Autism Speaks]] gebruik, hoewel sommige aktiviste dit as stigmatiserend beskou.<ref>{{cite web|url=http://www.autism.org.uk/news-and-events/about-the-nas/who-we-are/timeline/timeline-text-only-version.aspx|title=NAS timeline (text only version)|publisher=National Autistic Society|date=9 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714144250/http://www.autism.org.uk/news-and-events/about-the-nas/who-we-are/timeline/timeline-text-only-version.aspx|archive-date=14 July 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nas.org.uk/nas/jsp/polopoly.jsp?a=2183&d=364|title=Perspectives on a puzzle piece|publisher=National Autistic Society|date=June 1997|archive-url=https://web.archive.org/web/20071023060417/http://www.nas.org.uk/nas/jsp/polopoly.jsp?a=2183&d=364|archive-date=23 October 2007}}</ref><ref>{{cite news|last=Diament|first=Michelle|title=Autism Journal Abandons Puzzle Piece|url=https://www.disabilityscoop.com/2018/02/02/autism-journal-abandons-puzzle/24668/|work=Disability Scoop|date=2 February 2018|access-date=18 March 2018}}</ref>
== Sien ook ==
* [[Rand-passingsraaisel]]
* [[Jigsaw puzzle accessories]]
* [[Tesselasie]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
== Verdere lees ==
* {{cite book|first=Anne Douglas|last=Williams|title=The Jigsaw Puzzle: Piecing Together a History|location=New York|publisher=Berkley|year=2004|isbn=9780425201824}}
== Eksterne skakels ==
* [https://worldjigsawpuzzle.org/championships World Jigsaw Puzzle Federation – Championships]
* [https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-jigsaw-puzzle- Guinness-rekord: grootste legkaart volgens oppervlakte]
{{Normdata}}
[[Kategorie:Legkaarte]]
[[Kategorie:Tegelpuzzels]]
[[Kategorie:Mekaniese raaisels]]
[[Kategorie:Tradisionele speelgoed]]
[[Kategorie:Hout-speelgoed]]
05myc5w4yuci5cwq4va6t4a9jolhqh4
Leierlose weerstand
0
420956
2910667
2896071
2026-06-11T05:54:18Z
Jcb
223
2910667
wikitext
text/x-wiki
'''Leierlose weerstand''', of '''leierlose verset''', is 'n sosiale weerstandstrategie waarin klein, onafhanklike groepe (koverte selle), of individue ('n solo-sel word 'n " [[Eensame wolf (terrorisme)| eensame wolf]]" genoem), 'n gevestigde instelling soos 'n wet, ekonomiese stelsel uitdaag , sosiale orde of [[regering]]. Leierlose weerstand kan enigiets van nie-gewelddadige protes en burgerlike ongehoorsaamheid tot [[vandalisme]], [[terrorisme]] en ander [[geweld]]dadige aktiwiteite insluit.
Leierlose selle het nie vertikale bevelskakels nie en werk dus sonder hiërargiese bevel,<ref name=":2"/> maar hulle het 'n gemeenskaplike doelwit wat hulle verbind met die sosiale beweging waaruit hul [[ideologie]] geleer is.<ref name="Joosse">{{cite journal|last=Joosse|first=Paul|date=2007|title=Leaderless Resistance and Ideological Inclusion: the Case of the Earth Liberation Front|journal=Terrorism and Political Violence|volume=19|number=3|pages= 351–368|doi=10.1080/09546550701424042|s2cid=17532687 }}</ref>
Leierlose weerstand is aangewend deur diereregte-, radikale omgewingsbewuste-, anti-aborsie-, opstandelinge, [[Anargisme|anargistiese]], anti-koloniale en terreurbewegings. Dit is 'n strategie wat ook deur haatgroepe gebruik word.<ref name="Joosse"/>
==Algemene kenmerke==
'n Geheime sel kan 'n alleenstaande individu of 'n klein groepie wees. Die basiese kenmerk van die struktuur is dat daar geen eksplisiete [[kommunikasie]] tussen selle is wat optree na gedeelde doelwitte nie. Lede van een sel het gewoonlik min of geen inligting oor wie anders namens hul saak agiteer nie.<ref name=":2" />
Leierlose bewegings kan 'n [[simbool|simboliese]] leierfiguur hê.<ref name=":2" /> Dit kan 'n openbare figuur, 'n meervoudige gebruiksnaam of 'n inspirerende skrywer wees, wat generiese teikens en doelwitte kies, maar nie werklik planne bestuur of uitvoer nie. [[Media]], in hierdie geval, skep dikwels 'n positiewe terugvoerlus: deur verklarings van 'n beweging se rolmodel te publiseer, boesem dit motivering, idees en veronderstelde simpatie in die gedagtes van potensiële agiteerders wat op hul beurt verdere gesag aan die figuur verleen.<ref name=":2" /> Alhoewel dit dalk losweg na 'n vertikale bevelstruktuur lyk, is dit veral eenrigting: 'n titulêre leier maak uitsprake, en aktiviste kan reageer, maar daar is geen formele kontak tussen die twee vlakke van organisasie nie.<ref name="Joosse"/>
Gevolglik is leierlose weerstandselle weerstand teen informante en verraaiers. Aangesien daar nie 'n sentrum is wat vernietig kan word nie, nóg skakels tussen die selle wat geïnfiltreer kan word, is dit moeiliker vir gevestigde owerhede om die ontwikkeling van 'n leierlose weerstandsbeweging te arresteer as wat dit is met bewegings wat meer konvensionele hiërargieë aanneem.<ref name=":2" />
Gegewe die asimmetriese karakter van leierlose weerstand, en die feit dat dit dikwels strategies aangeneem word in die lig van 'n magswanbalans, het dit baie in gemeen met [[guerrilla-oorlogvoering]]. Laasgenoemde strategie behou egter gewoonlik een of ander vorm van georganiseerde, tweerigtingleierskap en is dikwels meer breed-gebaseer as die geïndividualiseerde optrede van leierlose selle. In sommige gevalle kan 'n grootliks leierlose beweging in 'n samehangende opstand- of guerrillabeweging ontwikkel, soos met die Joego-Slawiese [[Partisaan|partisane]] van die [[Tweede Wêreldoorlog]].
Leierlose weerstand behels dikwels weerstand deur gewelddadige middele, maar dit is nie daartoe beperk nie. Nie-gewelddadige groepe kan dieselfde struktuur gebruik om ''[[Samizdat]]''-literatuur te skryf, te druk en te versprei, om selfpropagerende boikotte teen politieke opponente via die [[internet]] te skep, om 'n alternatiewe elektroniese geldeenheid buite die bereik van belastingregerings en transaksie-aantekenbanke te handhaaf, ensovoorts.<ref>{{cite journal|last=Joosse|first=Paul|date=2012|title=Elves, Environmentalism, and 'Eco-terror'|journal=Crime, Media, Culture|volume=8|number=1|pages=75–93|doi=10.1177/1741659011433366|s2cid=145748563 }}</ref>
==Geskiesenis==
[[Lêer:ManifGiletsJaunesVesoul 17nov2018 (cropped).jpg|links|duimnael|Geelbaadjie protes op 17 November 2018 in [[Vesoul]] ([[Haute-Saône]]).]]
Die konsep van leierlose weerstand is ontwikkel deur kol. Ulius Louis Amoss, 'n voormalige Amerikaanse intelligensiebeampte, in die vroeë 1950's.<ref name=":0">{{Cite news |last=Berlet |first=Chip |date=Fall 2008 |title=Leaderless Counterterrorism Strategy—The 'War on Terror,' Civil Liberties, and Flawed Scholarship |work=The Public Eye |url=https://politicalresearch.org/2008/09/10/leaderless-counterterrorism-strategy-the-war-on-terror-civil-liberties-and-flawed-scholarship |access-date=27 Junie 2022 |archive-date=28 Mei 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528002913/https://politicalresearch.org/2008/09/10/leaderless-counterterrorism-strategy-the-war-on-terror-civil-liberties-and-flawed-scholarship |url-status=dead }}</ref><ref name=":1">{{Cite journal |last=Mareš |first=Miroslav |date=2020 |title=Leaderless Resistance: Development, Countering and Research of Insurgent Concept |url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=902504 |journal=Vojenské rozhledy |language=English |volume=29 |issue=3 |pages=41–56 |doi=10.3849/2336-2995.29.2020.03.041-056 |s2cid=225320075 |issn=1210-3292|doi-access=free }}</ref> Amoss, 'n anti-kommunis, het leierlose weerstand gesien as 'n manier om die penetrasie en vernietiging van [[CIA]]-gesteunde weerstandselle in Oos-Europese lande onder [[Sowjetunie|Sowjet]]-beheer te voorkom.<ref>Amoss as cited in {{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626193618/http://www.defendingdissent.org/fame/index.php?title=Leaderless_Resistance:_Amoss_Version_1953-1962|archive-date=2015-06-26|url=http://www.defendingdissent.org/fame/index.php?title=Leaderless_Resistance:_Amoss_Version_1953-1962|url-status=dead|title=Leaderless Resistance: Amoss Version 1953-1962 |website=Defending Dissent Foundation Study Guide}}</ref><ref name=":1" />
Die konsep is herleef en gewild gemaak in 'n opstel gepubliseer deur die anti-regering[[ Ku Klux Klan]]-lid Louis Beam in 1983, weer in 1992, en is gelees as 'n hoofboodskap tydens die 1992-byeenkoms van Rocky Mountain Rendezvous van regse ekstremiste.<ref>{{Cite journal |last=Beam |first=Louis |url=http://archive.org/details/Leaderless_Resistance_The_Seditionist |title=Leaderless Resistance |date=February 1992 |journal=The Seditionist|number=12|orig-date=1983}}</ref><ref name=":0" /><ref name="adl">{{cite web |title=Peter J. "Pete" Peters |url=http://www.adl.org/Learn/ext_us/Peters.asp?LEARN_Cat=Extremism&LEARN_SubCat=Extremism_in_America&xpicked=2&item=8 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080628174230/http://www.adl.org/learn/ext_us/Peters.asp?LEARN_Cat=Extremism&LEARN_SubCat=Extremism_in_America&xpicked=2&item=8 |archive-date=28 Junie 2008 |access-date=27 Junie 2023 |website=Anti-Defamation League}}</ref> Beam het leierlose weerstand bepleit as 'n tegniek vir wit nasionaliste om die stryd teen die Amerikaanse regering voort te sit, ten spyte van 'n oorweldigende wanbalans in mag en hulpbronne.<ref name=":1" />
Beam het aangevoer dat konvensionele hiërargiese piramidale organisasies uiters gevaarlik is vir hul deelnemers, wanneer hulle in 'n weerstandsbeweging teen die regering werksaam is, as gevolg van die maklike bekendmaking van die bevelsketting. 'n Minder gevaarlike benadering sou wees om eendersdenkende individue te oortuig om onafhanklike selle te vorm sonder noue kommunikasie tussen mekaar, maar oor die algemeen in dieselfde rigting te werk.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Garfinkel |first=Simson |date=2003-03-03 |title=Leaderless resistance today |url=https://journals.uic.edu/ojs/index.php/fm/article/view/1040 |journal=First Monday |volume=8 |issue=3 |language=en |doi=10.5210/fm.v8i3.1040 |issn=1396-0466 |doi-access= free}}</ref>
Meer hedendaagse voorbeelde van sosiale bewegings soos die ''[[Geelbaadjie-beweging|gilets jaunes]]'' (geel baadjies) in [[Frankryk]], Extinction Rebellion, of die #MeToo-beweging het blykbaar spontaan as leierlose bewegings ontstaan, miskien as gevolg van die voorkoms van [[sosiale media]] wat individue met algemene griewe bymekaarbring, selfs in die afwesigheid van georganiseerde leierskap.<ref name="ross">{{Cite news |last=Ross |first=Carne |date=2018-12-13 |title=How to create a leaderless revolution and win lasting political change |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/dec/13/leaderless-revolution-insurgency-gilet-jaunes-extinction-rebellion |access-date=2023-02-15 |issn=0261-3077}}</ref>
==In die praktyk==
===Dierebevryding===
Die eerste aangetekende direkte aksie vir dierebevryding wat (na 'n aansienlike vertraging) tot 'n beweging van leierlose weerstand gevorder het, was deur die oorspronklike "Band of Mercy" in 1824 wie se doel was om jakkalsjagters te stuit.<ref name=Best>{{cite book|editor-last1=Best|editor-first1=Steven|editor-last2=Nocella|editor-first2=Anthony J.|title=Terrorists or Freedom Fighters|publisher=Lantern Books|date=2004}}</ref> Geïnspireer deur hierdie groep en nadat hy gesien het hoe 'n dragtige takbok deur jakkalsjagters die dorp ingedryf word om doodgemaak te word, het John Prestige besluit om hierdie sport aktief teë te staan en het die Jagsaboteursvereniging in 1964 gestig. Binne 'n jaar, het 'n leierlose model van jag-sabotasiegroepe is regoor die [[Verenigde Koninkryk]] gevorm.<ref name=Best/>
'n Nuwe Band of Mercy is toe in 1972 gestig. Dit het direkte optrede gebruik om diere te bevry en ekonomiese [[sabotasie]] te veroorsaak teen diegene wat vermoedelik diere mishandel. Ronnie Lee en ander het die naam van die beweging na die Animal Liberation Front (ALF) in 1976 verander en 'n leierlose weerstandsmodel aangeneem wat breedweg op dierebevryding fokus.<ref name="ross" />
Earth First! en die omgewingsbeweging in die 1980's het ook die leierlose weerstandsmodel aangeneem.<ref>{{cite web | author = Southern Poverty Law Center | title = From Push to Shove | url = http://www.splcenter.org/intel/intelreport/article.jsp?aid=42 | access-date =7 Mei 2006 | archive-date = 22 November 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20091122190431/http://www.splcenter.org/intel/intelreport/article.jsp?aid=42 | url-status = dead }}</ref> ’n Dierebevrydingsbeweging wat geweld voorgestaan het, het ontstaan met die naam Animal Rights Militia (ARM) in 1982. [[Briefbom]]me is aan die destydse Britse eerste minister, [[Margaret Thatcher]], gestuur. Twee jaar later is die naam Hunt Retribution Squad (HRS) ook gebruik.<ref>{{cite book|last=Singer|first=Peter|url=http://www.utilitarian.org/texts/alm.html|title=The Animal Liberation Movement: Its philosophy, its achievements and its future|publisher=Old Hammond Press|date=1985|access-date=2007-11-09|isbn=0948062029}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article495376.ece?token=null&offset=24|url-status=dead|date=2004-10-17|title=Focus: Desecrated|last=Chittenden|first=Maurice|newspaper=The Sunday Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629144247/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article495376.ece|archive-date=2011-06-29}}</ref>
Die Earth Liberation Front (ELF) is in 1992 gestig en van Earth First! weggebreek toe daardie organisasie besluit het om op openbare direkte optrede te fokus, in plaas van die “ekotage” waaraan die ELF deelgeneem het.<ref>{{cite news|last=Alleyne|first=Richard|archive-url=https://web.archive.org/web/20030301084345/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2001%2F01%2F19%2Fncam119.xml|archive-date=2003-03-01|title=Terror tactics that brought a company to its knees|newspaper=The Daily Telegraph|date=19 Januarie 2001|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2001%2F01%2F19%2Fncam119.xml|url-status=dead}}</ref> 'n Gewelddadige groep genaamd die Departement of Judtice is in 1993 gestig, en in 1994 het skeermeslemmetjies aan jagters soos [[Prins Charles]] en aan dierenavorsers gestuur.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/902751.stm|title=Animal rights, terror tactics|work=BBC News|date=30 Augustus 2000}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.splcenter.org/intel/intelreport/article.jsp?aid=42|title=From push to shove|archive-url=https://web.archive.org/web/20091122190431/http://www.splcenter.org/intel/intelreport/article.jsp?aid=42 |archive-date=2009-11-22 |website=Southern Poverty Law Group Intelligence Report|date=Fall 2002|page=3}}</ref>
In 1999 is die leierlose weerstandstrategie aangewend deur dierebevrydingsorganisasies soos Stop Huntingdon Animal Cruelty (SHAC), wat gevorm is uit die Consort beagles-veldtog en Save the Hill Grove Cats om Huntingdon Life Sciences (HLS) te sluit. Ten spyte van aanspraak op suksesse<ref>{{cite web|url=http://www.shac.net/MISC/quantum|url-status=usurped|title=Quantum Analytics: Drop HLS|archive-url=https://web.archive.org/web/20050326153421/http://www.shac.net:80/MISC/quantum/|archive-date=2005-03-26|website=Stop Huntingdon Animal Cruelty}}</ref> het leierlose dierebevryding en omgewingsbewegings oor die algemeen nie die breë populêre steun wat dikwels in streng politieke of militêre konflikte voorkom bekom nie. <ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/hampshire/dorset/3939111.stm|url-status=dead|title=Activists' 'war' to save lobsters|archive-url=https://web.archive.org/web/20081203122120/http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/hampshire/dorset/3939111.stm |archive-date=2008-12-03 |work=BBC News|date=30 Julie 2004}}</ref>
Binne 'n paar jaar na die oorwinnings wat deur die SHAC geëis is, het ander veldtogte teen dieretoetslaboratoriums ontstaan. Terselfdertyd het SPEAK Campaigns en die meer radikale ALF-militante, Oxford Arson Squad, hul veldtogte begin na dieselfde doelwit: om Oxford Universiteit se dierenavorsing te beëindig.
In April 2009 het die Militant Forces Against Huntingdon Life Sciences (MFAH) aktief geraak. Met die ALF het hulle HLS-kliënte- en finansiële direkteure, sowel as maatskappyeiendom, begin teiken. Sedertdien het groepe meer as 'n dosyn aksies in [[Europa]] aangemeld, insluitend die verfbemorsing van huise, die brand van motors en grafsonheiligheid. Militante is egter teen die ALF-ideologie, en glo eerder in enige nodige optrede om lyding by HLS se laboratoriums te voorkom.<ref name="mfah1">{{cite web|url=http://www.directaction.info/news_apr07_09.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090816175231/http://www.directaction.info/news_apr07_09.htm|archive-date=2009-08-16|title=MFAH Communique|date=7 April 2009|work=Bite Back Magazine|number=14}}</ref>
===Radikale Islamiste===
Leierlose weerstand is ook dikwels goed geskik vir doelwitte deur terroristiese groepe. Die Islamitiese organisasie [[Al-Kaïda]] gebruik 'n tipiese simboliese leier/leierlose selstruktuur. Die organisasie self is dalk piramidaal, maar simpatiseerders wat op sy uitsprake reageer, doen dit dikwels spontaan en onafhanklik.
Gegewe die klein, geheime karakter van terroriste-selle, is dit maklik om te aanvaar dat hulle noodwendig leierlose weerstandsmodelle uitmaak. Wanneer daar tweerigting kommunikasie met eksterne leierskap is, is die etiket egter onvanpas. Die mans wat die bomaanvalle op die Londense metro op 7 Julie 2005 uitgevoer het, het 'n leierlose versetsel uitgemaak deurdat hulle na bewering uit simpatie vir Islamitiese [[fundamentalisme]] maar onder hul eie besluitneming opgetree het. Die kapers wat by die aanvalle van 11 September betrokke was, het daarenteen na bewering opleiding, leiding en befondsing van Al-Kaïda ontvang, en word nie as 'n leierlose sel beskou nie.
===[[Neo-Nazisme|Neo-Nazi]]'s en Blanke nasionaliste===
Die konsep van leierlose weerstand bly belangrik vir ver-regse denke in die Verenigde State, as 'n voorgestelde reaksie op waargenome federale regering oorbereiking ten koste van individuele regte. Simson Garfinkel het egter in sy navorsing gevind dat die verregses meestal hierdie taktiek selde gebruik het. Timothy McVeigh is een voorbeeld in die Verenigde State. McVeigh het in 'n klein sel gewerk wat sy aanval gebaseer het op motiverings wat wydverspreid is onder verregse anti-regeringsgroepe en die burgermagbeweging.
Leierlose weerstand is bepleit deur wit oppergesagsgroepe soos White Aryan Resistance (WAR) en die Britse neo-Nazi Combat 18 (C18). Die moderne [[Ku Klux Klan]] word ook erken dat hy 'n leierlose weerstandsmodel ontwikkel het.<ref>{{cite web | author = University of Michigan | title = Right-Wing Domestic Terrorism | url = http://www-personal.umich.edu/~lormand/agenda/9909/06.pdf | access-date =7 Mei 2006 }}</ref> Troy Southgate het ook vorme van leierlose weerstand bepleit gedurende sy tyd as 'n vooraanstaande aktivis in die National Revolutionary Faction en 'n pionier van nasionale anargisme. James Mason, 'n voormalige lid van die Amerikaanse Nazi Party en neo-Nazi, was 'n voorstander van die idee van "leierlose weerstand" soos uiteengesit in SIEGE, 'n versameling geskrifte van die ontbinde National Socialist Liberation Front (NSLF) wat geweld teen politieke opponente, [[Jode]] en nie-blankes waarvan hy beskou het as die vermoedelik Joodse beheerde entiteit waarna hy verwys het as "''The System''" wat sedertdien deur die terreurgroep omhels is Atomwaffen-afdeling (AWD).
Stormfront, Ariese Nasies en Hammerskin Nation (HSN) skakel met Beam se konsep van "Leierlose Weerstand". Hierdie groepe bevorder alleenwolf-aksies. Terwyl nominaal geweld veroordeel word, prys die webwerwe die man wat "praktiseer wat hy preek, en wat sy woorde met sy dade ondersteun." moordtogte is deur omstandighede gedwing. Die Wêreldkerk van die Skepper (WCOTC) het 'n gemengde boodskap gegee en Smith genoem "'n onbaatsugtige man wat sy lewe gegee het in die weerstand teen Joodse/modder tirannie," maar let op "die Kerk" keur nie sy dade goed nie.”<ref name=recruitment>{{Cite journal |title=Recruitment by Extremist Groups on the Internet |journal=First Monday |volume=6 |issue=2 |date=Februarie 2001 |first=Beverly |last=Ray |author2=George E. Marsh II |doi=10.5210/fm.v6i2.834 |doi-access= free}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Politiek]]
2blrpjx56bafzpt6jc2236xfydiyza8
Kylian Mbappé
0
421226
2910609
2890452
2026-06-10T15:50:58Z
Jcb
223
2910609
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Sokkerspeler
| name = Kylian Mbappé
| image = [[Lêer:Picture_with_Mbappé_(cropped).jpg|240px]]
| caption = Mbappé in 2022
| full_name = Kylian Mbappé Lottin
| birth_date = {{birth date and age|1998|12|20|df=y}}
| birth_place = [[Paris]], [[Frankryk]]
| height = 1,78 m<ref>{{cite web |url=https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players/kylian-mbappe |title=Mbappé |publisher=Real Madrid CF |access-date=19 August 2024}}</ref>
| position = Voorspeler, doelskieter
| currentclub = [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
| clubnumber = 9
| youthyears1 = 2004–2013
| youthclubs1 = AS Bondy
| youthyears2 = 2013–2015
| youthclubs2 = [[AS Monaco FC|Monaco]]
| years1 = 2015–2016
| clubs1 = [[AS Monaco FC|Monaco II]]
| caps1 = 12
| goals1 = 4
| years2 = 2015–2018
| clubs2 = [[AS Monaco FC|Monaco]]
| caps2 = 41
| goals2 = 16
| years3 = 2017–2018
| clubs3 = → [[Paris Saint-Germain]] (lening)
| caps3 = 27
| goals3 = 13
| years4 = 2018–2024
| clubs4 = [[Paris Saint-Germain]]
| caps4 = 178
| goals4 = 162
| years5 = 2024–
| clubs5 = [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
| caps5 = 56<!--La Liga matches only-->
| goals5 = 54<!--La Liga matches only-->
| nationalyears1 = 2014
| nationalteam1 = [[Franse nasionale sokkerspan|Frankryk o/17]]
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2016
| nationalteam2 = [[Franse nasionale sokkerspan|Frankryk o/19]]
| nationalcaps2 = 11
| nationalgoals2 = 7
| nationalyears3 = 2017–
| nationalteam3 = [[Franse nasionale sokkerspan|Frankryk]]
| nationalcaps3 = 94
| nationalgoals3 = 55
| club-update = 8 Februarie 2026
| nationalteam-update = 3 November 2025
}}
'''Kylian Mbappé Lottin''' (gebore [[20 Desember]] [[1998]]) is 'n [[Frankryk|Franse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as 'n aanvallende middelveldspeler of 'n linker- of regtervleuelspeler speel vir [[Real Madrid]] en die [[Franse nasionale sokkerspan|Franse nasionale span]]. Hy word wyd beskou as een van die beste sokkerspelers ter wêreld.
Mbappé het sy professionele loopbaan in 2015 by [[AS Monaco]] begin, waar hy spoedig gevorder het om 'n sleutelspeler in die span te word wat die [[Ligue 1]]-titel in 2017 gewen het. In daardie jaar het hy ook die Golden Boy-toekenning gewen as die beste jong speler in Europa.
In 2017 het Mbappé na [[Paris Saint-Germain]] verskuif, aanvanklik op 'n seisoenlange lening, wat permanent gemaak is in 2018. Met PSG het hy vier Ligue 1-titels, drie Coupe de France-titels en twee Coupe de la Ligue-titels gewen.
In 2024, ná verskeie jare van spekulasie, het Mbappé hom op ’n gratis oordrag by Real Madrid aangesluit. In die eerste helfte van sy debuutseisoen het hy die [[UEFA Superbeker]] en die [[Interkontinentale Beker]] gewen en in albei eindstryde 'n doel aangeteken. Hy het ook die rekord gebreek vir die meeste doele wat deur ’n Real Madrid-speler in ’n debuutseisoen aangeteken is.
Op internasionale vlak verteenwoordig Mbappé Frankryk op jeug- en senior vlak. Hy was deel van die Franse span wat die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018 FIFA Wêreldbeker]] gewen het, en het die jongste speler geword wat 'n doel in 'n Wêreldbeker-eindstryd aangeteken het. Hy het ook Frankryk by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022 FIFA Wêreldbeker]] verteenwoordig, waar hy die Goue Skoen gewen het as die toernooi se topdoelskieter met agt doele (insluitend drie teen [[Argentynse nasionale sokkerspan|Argentinië]] in die eindstryd).
Sy vader, Wilfrid Mbappé, is ’n sokkerafrigter en is oorspronklik afkomstig van die [[Kameroen|Kameroense]] eiland Djébalè.<ref>{{cite web|url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230708-cameroun-le-footballeur-kylian-mbapp%C3%A9-renoue-avec-ses-racines-%C3%A0-dj%C3%A9bal%C3%A8|title=Cameroun: le footballeur Kylian Mbappé renoue avec ses racines à Djébalè|date=8 July 2023|publisher=Radio France Internationale|language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20240123134842/https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230708-cameroun-le-footballeur-kylian-mbapp%C3%A9-renoue-avec-ses-racines-%C3%A0-dj%C3%A9bal%C3%A8|archive-date=23 January 2024|accessdate=23 January 2024|url-status=live}}</ref> Sy moeder en agent, Fayza Lamari, is van [[Algerië|Algerynse]] en [[Berbers|Berberse]] oorsprong en is ’n voormalige [[Handbal|handbalspeler]].<ref name="paris">{{cite web|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/sa-famille-lavenir-de-son-fils-largent-les-confessions-de-fayza-lamari-mere-de-kylian-mbappe-06-10-2021-24OQERZEIVFQJJ7QYFES6WRFRE.php|title=Sa famille, l'avenir de son fils, l'argent : les confessions de Fayza Lamari, mère de Kylian Mbappé. [Her family, the future of her son, the money: the confessions of Fayza Lamari, mother of Kylian Mbappé.] "When Kylian wants something, he will do it. It's his Kabyle side standing out"|last1=Gouaillard|first1=Frédéric|last2=Detout|first2=Arnaud|date=6 October 2021|website=Le Parisien|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214181353/https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/sa-famille-lavenir-de-son-fils-largent-les-confessions-de-fayza-lamari-mere-de-kylian-mbappe-06-10-2021-24OQERZEIVFQJJ7QYFES6WRFRE.php|archive-date=14 December 2022|access-date=14 December 2022|last3=Sévérac|first3=Dominique|last4=Perrin|first4=Laurent|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/4618402/2023/06/21/kylian-mbappe-transfer-mum-contract/|title=Kylian Mbappe's mother and the rise of one of football's toughest dealmakers|last1=Kay|first1=Oliver|date=20 June 2023|website=The Athletic|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831082725/https://theathletic.com/4618402/2023/06/21/kylian-mbappe-transfer-mum-contract/|archive-date=31 August 2023|access-date=31 August 2023|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.voanews.com/a/cameroon-football-fans-cheer-kylian-mbappe-french-player-africa-ties/4470675.html|title=Cameroon Football Fans Cheer for French Player with Ties to Africa|last=Kindzeka|first=Moki Edwin|publisher=Voice of America|access-date=16 July 2018|archive-date=16 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180716025253/https://www.voanews.com/a/cameroon-football-fans-cheer-kylian-mbappe-french-player-africa-ties/4470675.html|url-status=live}}</ref> Hy het ’n jonger broer, Ethan, wat vir [[Lille OSC|Lille]] speel.<ref name="paris" /><ref>{{cite web|url=http://dzballon.com/coupe-de-la-ligue-un-joueur-avec-des-origines-algeriennes-marque-un-triple/|title=Coupe de la Ligue: Un joueur avec des origines Algériennes marque un triplé|date=15 December 2016|website=Dzballon.com|trans-title=Coupe de la Ligue: A player with Algerian origins scores a hat-trick|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329235143/http://dzballon.com/coupe-de-la-ligue-un-joueur-avec-des-origines-algeriennes-marque-un-triple/|archive-date=29 March 2017|access-date=29 March 2017|url-status=dead}}</ref>
Mbappé is in 2023 aangewys as een van ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' se 100 invloedrykste mense in die wêreld, en is deur ''[[Forbes]]'' gelys as een van die wêreld se tien bes betaalde sportlui in 2023 en 2024.
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Mbappé, Kylian}}
[[Kategorie:Geboortes in 1998]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Franse sokkerspelers]]
jg7a8k4l61nwimd58q4brpximgfn3u0
Lucifer (TV-reeks)
0
421880
2910733
2833171
2026-06-11T09:30:49Z
Jcb
223
2910733
wikitext
text/x-wiki
{{kursiewe titel}}
{{Inligtingskas Televisiereeks
| reeksnaam = Lucifer
| beeld = [[Beeld:Lucifer Tv Serie logo.svg|thumb]]
| genre = {{Plainlist|
* Misterie
* Okkulte
* Speurverhaal
* Komediedrama,<ref>{{cite web |last=Harrison |first=Ellie |title=When is Lucifer season 5 on Netflix? Release date, cast and everything you need to know |url=https://www.radiotimes.com/news/on-demand/2020-07-01/lucifer-season-5-release-date/ |magazine=Radio Times |access-date=September 8, 2020 |archive-date=July 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716155750/https://www.radiotimes.com/news/on-demand/2020-07-01/lucifer-season-5-release-date/ |url-status=live}}</ref> gebaseer op karakters wat vir ''[[DC Comics|DC Vertigo]]'' geskep is}}
| rolverdeling = {{Plainlist|
* Tom Ellis
* [[Lauren German]]
* [[Kevin Alejandro]]
* D.B. Woodside
* [[Lesley-Ann Brandt]]
* Scarlett Estevez
* [[Rachael Harris]]
* Kevin Rankin
* [[Tricia Helfer]]
* [[Aimee Garcia]]
* [[Tom Welling]]
* Inbar Lavi
* [[Brianna Hildebrand]]
}}
| temamusiekkomponis = Heavy Young Heathens
| openingstema = "Being Evil Has a Price"
| musiek = {{Plainlist|
* Ben Decter
* Jeff Russo
* Marco Beltrami
* Dennis Smith
}}
| oorsprongsland = [[VSA]]
| taal = [[Engels]]
| aantal_seisoene = 6
| aantal_episodes = 93
| netwerk = Fox, [[Netflix]]
| regisseur = {{Plainlist|
* Marc Pattavina
* Ray Daniels III
* Fred Peterson
* Hector Carrillo
* Matt Coleshill
* Jill D'Agnenica
* Nicolas Patitucci
}}
| uitvoerende_vervaardiger = {{Plainlist|
* Tom Kapinos
* Ildy Modrovich
* Len Wiseman
* Jonathan Littman
* Jerry Bruckheimer
* Joe Henderson
* Tom Ellis
}}
| vervaardiger = {{Plainlist|
* Alex Katsnelson
* Michael Azzolino
* Erik Holmberg
* Karen Gaviola
}}
| kinematografie = {{Plainlist|
* Glen Keenan
* Ryan McMaster
* Tico Poulakakis
* Stefan von Bjorn
* Barry Donlevy
* Christian Sebaldt
}}
| lokasie = {{Plainlist|
* [[Vancouver]] (seisoen 1-2)
* {{nowrap|[[Los Angeles]] (seisoen 3-6)}}
}}
| looptydperk = 42-65
| maatskappy = {{Plainlist|
* Jerry Bruckheimer Television
* [[DC Comics|DC Entertainment]]
* Warner Bros. Television
}}
| eerste_uitsending = {{Begindatum|2016|1|25|df=yes}}
| laaste_uitsending = {{Einddatum|2021|9|10|df=yes}}
| status =
}}
'''''Lucifer''''' is 'n [[Amerika]]anse fantasiereeks vir [[televisie]] wat deur Tom Kapinos ontwikkel is en die eerste keer op 25 Januarie 2016 gewys is. Die laaste episode was op 10 September 2021. Dit gaan oor [[Lucifer|Lucifer Morningstar]] (Tom Ellis), 'n alternatiewe weergawe van die [[DC Comics]]-karakter met dieselfde naam wat deur Neil Gaiman, Sam Kieth en Mike Dringenberg uit die [[strokiesverhaal]] ''The Sandman'' geskep is. In die reeks is Lucifer die [[duiwel]], maar het hy die hel verlaat om 'n nagklub in [[Los Angeles]] te bestuur. Hy ondergaan groot lewensveranderings nadat hy 'n konsultant vir die LAPD geword het. Ander akteurs sluit in [[Lauren German]], [[Kevin Alejandro]], [[Lesley-Ann Brandt]], [[Rachael Harris]] en [[Aimee Garcia]].
Die verfilming het hoofsaaklik in [[Vancouver]] plaasgevind voordat die hele produksiespan aan die begin van die derde seisoen na Los Angeles geskuif het. Die eerste seisoen het gemengde resensies gekry en die oorspronklike uitsender, Fox, het dit in Mei 2018 ná drie seisoene gekanselleer. 'n Maand later het [[Netflix]] die reeks hervat ná 'n veldtog deur aanhangers, en nog drie seisoene is geskiet. By Netflix het dit deurentyd goeie resensies gekry.<ref name="indiewire.com">{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2021/10/lucifer-viewership-nielsen-streaming-rankings-1234671768/|title='Lucifer Reclaims Viewership Throne in Nielsen's Latest Streaming Report|publisher=indiewire.com|last=Hersko|first=Tyler|date=October 15, 2021|access-date=January 24, 2022|archive-date=January 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124044619/https://www.indiewire.com/2021/10/lucifer-viewership-nielsen-streaming-rankings-1234671768/|url-status=live}}</ref>
==Storielyn==
Die reeks fokus op Lucifer Morningstar, 'n magtige engel wat weens sy opstand uit die hemel gewerp en gedwing word om mense millenniums lank te straf as heerser van die hel. Hy is verveeld en ongelukkig met sy lewe in die hel en laat teen sy vader, [[God]], se wil sy troon agter en trek na [[Los Angeles]], waar hy sy eie nagklub bestuur. Toe hy in 'n moordondersoek betrokke raak, ontmoet hy Chloe Decker, 'n speurder by die LAPD. Sy fassineer hom, want sy is die eerste mens wat nie voor sy sjarme swig nie. Nadat hy die polisie die saak help oplos het met sy grootste krag (om mense te dwing om hulle grootste begeertes aan hom te verklap), aanvaar Lucifer 'n uitnodiging om aan te hou om as polisiekonsultant saam met Chloe te werk. Deur die reeks kom hulle talle bonatuurlike wesens teen terwyl hulle misdade saam oplos en hulle verhouding ontwikkel.
==Episodes==
{|
|-----
! bgcolor="silver" |
! bgcolor="silver" | Seisoen
! bgcolor="silver" | Episodes
! bgcolor="silver" | Uitgereik
|-----
| bgcolor=#5D8AA8 | || 1 || 13
| {{Begindatum|2016|1|25|df=y}}
|-----
| bgcolor=#E97451 | || 2 || 18
| {{Begindatum|2016|9|19|df=y}}
|-----
| bgcolor=#9FA91F | || 3 || 24 <br>2
| {{Begindatum|2017|10|2|df=y}} <br>{{Begindatum|2018|4|28|df=y}}
|-----
| bgcolor=#CD7F32 | || 4 || 10
| {{Begindatum|2019|4|8|df=y}}
|-----
| bgcolor=#99CC66 | || 5 || 8 <br>8
| {{Begindatum|2020|8|21|df=y}} <br>{{Begindatum|2021|5|28|df=y}}
|-----
| bgcolor=#FF6666 | || 6 || 10
| {{Begindatum|2021|9|10|df=y}}
|}
==Hoofkarakters==
{{Pretbederwer}}
* Tom Ellis is [[Lucifer|Lucifer Morningstar]]. Hy is verveeld met sy lewe as die heerser van die hel, los sy troon en bestuur sy eie nagklub in [[Los Angeles]], terwyl hy as 'n burgerlike konsultant vir Los Angeles se polisiediens werk.<ref name="newsarama.com">{{cite news|url=http://www.newsarama.com/23659-lucifer-cast-for-new-fox-pilot.html|title=LUCIFER Cast For New FOX Pilot|publisher=Newsarama.com|last=Chris|first=Arrant|newspaper=Gamesradar|date=February 27, 2015|access-date=February 27, 2015|archive-date=June 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190627001510/https://www.newsarama.com/23659-lucifer-cast-for-new-fox-pilot.html|url-status=live}}</ref> In seisoen 5 vertolk Ellis ook die rol van Lucifer se tweelingbroer, Michael, wat vir 'n kort ruk Lucifer se identiteit oorneem nadat dié na die hel teruggekeer het.<ref>{{cite web |title=Lucifer Season 5 Official Trailer - Netflix |url=https://www.youtube.com/watch?v=3mTh2joPPj8 |website=Youtube | date=July 13, 2020 |access-date=July 14, 2020 |archive-date=July 13, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713230917/https://www.youtube.com/watch?v=3mTh2joPPj8 |url-status=live}}</ref>
* [[Lauren German]] is speurder Chloe Decker, 'n moordspeurder en voormalige aktrise wie se pa 'n polisieman by die LAPD was. Sy los misdade saam met Lucifer op. Hy stel in haar belang omdat sy die eerste mens is wat immun is teen sy sjarme.<ref>{{cite web |last=Sharma |first=Nemisha |date=November 29, 2016 |title='Lucifer' Season 2 Spoilers: What Happened In Episode 10? Fall Finale 'Quid Pro Ho' Reveals That Chloe Decker Is Special RECAP |url=http://www.ibtimes.com/lucifer-season-2-spoilers-what-happened-episode-10-fall-finale-quid-pro-ho-reveals-2452062 |access-date=May 16, 2017 |website=International Business Times |archive-date=August 1, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801204646/https://www.ibtimes.com/lucifer-season-2-spoilers-what-happened-episode-10-fall-finale-quid-pro-ho-reveals-2452062 |url-status=live}}</ref>
* [[Kevin Alejandro]] is speurder Daniel "Dan" Espinoza van die LAPD en Chloe se eksman.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2015/07/kevin-alejandro-cast-lucifer-fox-recasting-1201466834/|title=Kevin Alejandro Joins Fox Series 'Lucifer' As Regular in Recasting|website=Deadline Hollywood|last=Andreeva|first=Nellie|date=July 1, 2015|access-date=February 19, 2020|archive-date=June 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190627001458/https://deadline.com/2015/07/kevin-alejandro-cast-lucifer-fox-recasting-1201466834/|url-status=live}}</ref> Hy ontwikkel 'n ingewikkelde verhouding met Lucifer omdat hulle dikwels bots en mekaar beledig, veral toe Lucifer en Chloe stadigaan romanties betrokke raak.
* D.B. Woodside is Amenadiel, Lucifer se ouer broer. Hy is 'n engel en die oudste van hulle sibbes. Hy kom in Los Angeles aan om Lucifer te probeer oorreed om terug te keer hel toe. Toe hy nie slaag nie, probeer hy Lucifer op verskillende maniere dwing. Hy word later die pa van die eerste halfengel/halfmens in die geskiedenis by Linda.<ref name="DCTVUniverse1">{{cite web|url=http://dctvuniverse.com/2015/03/d-b-woodside-and-rachael-harris-board-lucifer/ |title=D.B. Woodside And Rachael Harris Board 'Lucifer' |publisher=DCtvuniverse.com |last=Yohannes |first=Alamin |date=March 14, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402110334/http://dctvuniverse.com/2015/03/d-b-woodside-and-rachael-harris-board-lucifer/ |archive-date=April 2, 2015 |url-status=dead}}</ref>
* [[Lesley-Ann Brandt]] is Mazikeen "Maze", 'n vetroueling en getroue vriendin van Lucifer. Sy is 'n demoon wat Lucifer se hoofmartelaar was en sluit in Los Angeles by hom aan as 'n kroegmeisie en lyfwag in sy nagklub. In die tweede seisoen soek Maze 'n nuwe uitdaging en word sy 'n losprysjagter. Sy trou in die finale seisoen met Eve.<ref name="brandt">{{cite web|url=https://deadline.com/2015/03/lesley-ann-brandt-lucifer-fox-pilot-recasting-1201394166/|title=Lesley-Ann Brandt Joins 'Lucifer' Fox Pilot in Recasting|website=Deadline Hollywood|last=Andreeva|first=Nellie|date=March 17, 2015|access-date=February 19, 2020|archive-date=June 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190627001501/https://deadline.com/2015/03/lesley-ann-brandt-lucifer-fox-pilot-recasting-1201394166/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Shaw-Williams|first1=Hannah|title='Lucifer' TV Show Recasts Maze with 'Gotham' Cast Member Lesley-Ann Brandt|url=https://screenrant.com/lucifer-tv-show-casting-maze-lesley-ann-brandt/|website=Screen Rant|date=March 18, 2015|access-date=May 30, 2017|archive-date=August 1, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801204658/https://screenrant.com/lucifer-tv-show-casting-maze-lesley-ann-brandt/|url-status=live}}</ref> In seisoen 5 speel sy ook die rol van die demoon Lilith, Maze se ma en Lucifer se oudminnares.
* Scarlett Estevez is Beatrice "Trixie" Espinoza, Chloe en Dan se dogtertjie wat Lucifer en Mazikeen bevriend, aanvanklik tot hulle ergernis.<ref>{{cite magazine|last=Wagmeister|first=Elizabeth|date=May 8, 2015|title=Fox Adds DC Comics Drama 'Lucifer' & 'Minority Report' to 2015–16 Slate|url=https://variety.com/2015/tv/news/fox-lucifer-minority-report-series-orders-1201491294/|magazine=Variety}}</ref>
* [[Rachael Harris]] is dr. Linda Martin, Lucifer se psigoterapeut. In seisoen 4 word sy en Amenadiel die ouers van Charlie, die eerste halfengel/halfmens in die geskiedenis.<ref name="DCTVUniverse1" />
* [[Aimee Garcia]] is Ella Lopez, forensiese wetenskaplike vir die LAPD.<ref>{{cite web|last1=Stanhope|first1=Kate|last2=Goldberg|first2=Lesley|date=June 23, 2016|title='Lucifer' Adds 'Dexter' Alum Aimee Garcia as Series Regular for Season 2|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/lucifer-adds-aimee-garcia-as-905925|access-date=May 30, 2017|website=The Hollywood Reporter|archive-date=March 24, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170324034447/http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/lucifer-adds-aimee-garcia-as-905925|url-status=live}}</ref> In seisoen 3 word onthul Ella is gereeld deur Lucifer se suster, "Rae-Rae" Azrael, die engel van die dood, besoek ná 'n motorongeluk in haar jeug. Sy is altyd optimisties en entoesiasties.
* [[Tricia Helfer]] is "mum"/godin, Charlotte Richards en Shirley Monroe, Lucifer en Amenadiel se ma en die verbanne vrou van God wat uit haar tronk in die hel ontsnap het. Op aarde beset haar siel die liggaam van Charlotte Richards, 'n vermoorde prokureur.<ref name="aus">{{cite news|last=Ausiello|first=Michael|date=June 21, 2016|title=Tricia Helfer Joins Lucifer Season 2 as Literally the Mother From Hell|work=TVLine|url=http://tvline.com/2016/06/21/tricia-helfer-lucifer-season-2-mother-charlotte-devil/|access-date=June 22, 2016|archive-date=August 8, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808201052/http://tvline.com/2016/06/21/tricia-helfer-lucifer-season-2-mother-charlotte-devil/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=Hatchett |first=Keisha |date=October 15, 2019 |title=3 Theories on How Tricia Helfer's Charlotte Is Returning for Lucifer Season 5 |url=https://www.tvguide.com/news/lucifer-season-5-tricia-helfer-returning-charlotte/ |access-date=October 15, 2019 |website=TVGuide |archive-date=September 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926223042/https://web.archive.org/web/20191022072305/https://www.tvguide.com/news/lucifer-season-5-tricia-helfer-returning-charlotte/ |url-status=live}}</ref> Charlotte word aan die einde van seisoen 3 vermoor.<ref name="aus" /><ref>{{cite web |last=Hatchett |first=Keisha |date=October 15, 2019 |title=3 Theories on How Tricia Helfer's Charlotte Is Returning for Lucifer Season 5 |url=https://www.tvguide.com/news/lucifer-season-5-tricia-helfer-returning-charlotte/ |access-date=October 15, 2019 |website=TVGuide |archive-date=September 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926223042/https://web.archive.org/web/20191022072305/https://www.tvguide.com/news/lucifer-season-5-tricia-helfer-returning-charlotte/ |url-status=live}}</ref> In die laaste episode keer Charlotte vir 'n kort ruk terug en eet in die hemel saam met Dan, met wie sy 'n romantiese geskiedenis gehad het voordat sy vermoor is.
* [[Tom Welling]] is luitenant Marcus Pierce / [[Kain en Abel|Kain]] (seisoen 3), 'n hoogs gerespekteerde polisieluitenant wat Chloe, Dan en Ella se hoof by die LAPD is. Daar word onthul hy is die onsterflike Kain, [[Adam en Eva]] se seun en [[Kain en Abel|Abel]] se broer. Hy is die wêreld se eerste moordenaar en vir sy straf moet hy die aarde vir ewig bewandel met die merk van Kain.<ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2017/tv/news/tom-welling-lucifer-fox-season-3-1202503702/|title=Tom Welling Joins Cast of 'Lucifer' for Season 3|first=Debra|last=Birnbaum|date=July 22, 2017|magazine=Variety|access-date=August 15, 2017}}</ref>
==Ontvangs==
Die loodsepisode is baie goed ontvang. ''Bleeding Cool'' se Dan Wickline het dit geprys, en gesê die dialoog is goed en die hoofkarakters lewer dit foutloos. Volgens hom "neem dié weergawe van Lucifer feitlik niks ernstig op nie en die reeks is beter danksy dit".<ref>{{Cite web |last=Wickline |first=Dan |date=July 10, 2015 |title=SDCC '15: Pilot Screening of Lucifer – 'An Invaluable Crime-fighting Tool' |url=http://www.bleedingcool.com/2015/07/10/sdcc-15-pilot-screening-of-lucifer-an-invaluable-crime-fighting-tool/ |website=Bleeding Cool |access-date=July 10, 2015 |archive-date=March 29, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160329175054/http://www.bleedingcool.com/2015/07/10/sdcc-15-pilot-screening-of-lucifer-an-invaluable-crime-fighting-tool/ |url-status=live}}</ref> Max Nicholson van ''IGN'' het die loodsepisode 'n punt van 6,9/10 gegee; hy het Tom Ellis se vertolking van Lucifer en die reeks se lighartigheid geprys, maar dit gekritiseer omdat dit eintlik nog 'n misdaadreeks is.<ref>{{Cite web |last=Nicholson |first=Max |date=January 23, 2016 |title=Lucifer: "Pilot" Review |url=https://www.ign.com/articles/2016/01/23/lucifer-pilot-review?abthid=56a3b4e2cdf0ee6f7f00000f |access-date=May 10, 2018 |website=IGN |archive-date=June 16, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180616104801/http://www.ign.com/articles/2016/01/23/lucifer-pilot-review?abthid=56a3b4e2cdf0ee6f7f00000f |url-status=live}}</ref>
Die eerste seisoen het 'n gemengde reaksie gekry. Op [[Rotten Tomatoes]] het 49% van resensente dit 'n positiewe resensie gegee, met 'n gemiddelde punt van 5,4 uit 10.<ref name="S1RT">{{Cite web |title=Lucifer: Season 1 (2016) |url=https://www.rottentomatoes.com/tv/lucifer/s01 |access-date=March 22, 2020 |website=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=Fandango |archive-date=October 24, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201024220431/https://www.rottentomatoes.com/tv/lucifer/s01 |url-status=live}}</ref> [[Metacritic]] het dit 'n punt van 49 uit 100 gegee, gebaseer op 24 resensies, wat dui op 'n "gemengde of gemiddelde" ontvangs.<ref name="S1MC">{{Cite web |title=Lucifer: Season 1 (2016) |url=https://www.metacritic.com/tv/lucifer/season-1 |access-date=March 18, 2020 |website=[[Metacritic]] |publisher=CBS Interactive |archive-date=September 17, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200917191426/https://www.metacritic.com/tv/lucifer/season-1 |url-status=live}}</ref>
Dit lyk of resensente prositiewer ingestel was teenoor die res van die reeks. Die tweede seisoen het 100% op Rotten Tomatoes gekry, met 'n gemiddelde punt van 7,9 uit 10. Volgens die webtuiste "blink Tom Ellis steeds uit as die Morning Star [sic], maar dalk kon hy hoër gevlieg het as hy nie in so 'n bekende formaat vasgevang was nie".<ref name="S2RT">{{Cite web |title=Lucifer: Season 2 (2016–2017) |url=https://www.rottentomatoes.com/tv/lucifer/s02 |access-date=March 22, 2020 |website=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=Fandango |archive-date=August 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804175714/https://www.rottentomatoes.com/tv/lucifer/s02 |url-status=live}}</ref>
Ed Power van ''The Telegraph'' het die tweede seisoen se première 4 uit 5 gegee.<ref>{{Cite news |last=Power |first=Ed |date=September 20, 2016 |title=Lucifer season 2, Amazon Prime, review: a wickedly bonkers run-in with the mother from Hell |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/on-demand/0/lucifer-season-2-amazon-prime-review-a-wickedly-bonkers-run-in-w/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/on-demand/0/lucifer-season-2-amazon-prime-review-a-wickedly-bonkers-run-in-w/ |archive-date=January 11, 2022 |url-access=subscription |url-status=live |access-date=March 28, 2017}}</ref>
===Sensuurveldtog===
Op 28 Mei 2015 het die American Family Association (AFA) se webtuiste One Million Moms 'n petisie gepubliseer om te probeer keer dat die reeks uitgesaai word. Volgens die petisie "sou die reeks Satan as 'n goedhartige, innemende persoon in menslike vlees uitbeeld".<ref>{{cite news |url=http://metro.co.uk/2015/06/08/christian-group-one-million-moms-is-really-unhappy-about-the-new-lucifer-tv-show-5234872/ |title=Christian group One Million Moms is really unhappy about the new Lucifer TV show |newspaper=Metro |last=Deen |first=Sarah |date=June 8, 2015 |access-date=July 4, 2015 |archive-date=August 9, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809020225/https://metro.co.uk/2015/06/08/christian-group-one-million-moms-is-really-unhappy-about-the-new-lucifer-tv-show-5234872/ |url-status=live}}</ref> Die petisie het teen die premièredatum 31 312 handtekeninge gehad.<ref>{{cite web |url=http://onemillionmoms.com/current-campaigns/urge-fox-drop-plans-to-air-lucifer-sign-petition-now/ |title=Urge FOX – Drop Plans to Air 'Lucifer' – Sign Petition Now! |publisher=One Million Moms |date=June 10, 2015 |access-date=July 4, 2015 |archive-date=April 23, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190423155829/https://onemillionmoms.com/current-campaigns/urge-fox-drop-plans-to-air-lucifer-sign-petition-now/ |url-status=dead}}</ref> Dit is op dieselfde datum gepubliseer op die AFA se hoofwebtuiste, waar dit teen die premièredatum 134 331 handtekeninge ingesamel het.<ref>{{cite web |url=http://www.afa.net/action-alerts/fox-network-to-air-lucifer-portraying-satan-as-a-good-guy/ |title=FOX Network to air 'Lucifer' – portraying Satan as a good guy |publisher=American Family Association |date=May 27, 2015 |access-date=July 4, 2015 |archive-date=July 5, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150705051223/http://www.afa.net/action-alerts/fox-network-to-air-lucifer-portraying-satan-as-a-good-guy/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.christianpost.com/news/one-million-moms-says-new-fox-tv-series-lucifer-mocks-the-bible-starts-petition-urging-for-shows-cancellation-139742/ |title='Lucifer' Fox TV Series 'Mocks the Bible', Says One Million Moms' Petition to Cancel the Show |newspaper=The Christian Post |last=Smith |first=Samuel |date=May 29, 2015 |access-date=July 4, 2015 |archive-date=December 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207175631/https://www.christianpost.com/news/one-million-moms-says-new-fox-tv-series-lucifer-mocks-the-bible-starts-petition-urging-for-shows-cancellation-139742/ |url-status=live}}</ref>
In 'n grap in die tweede seisoen se episode "Sympathy for the Goddess" word na die veldtog verwys. Toe aan Lucifer gesê word hy is in gevaar, vra hy: "Is dit die Yakuza?<ref group="nota">Yakuza: 'n misdaadsindikaat in [[Japan]]</ref> Die [[Nefilim]]? One Million Moms?"
===Reaksie op kansellasie===
Op 11 Mei 2018, nadat die reeks aanvanklik gekanselleer is, is aangekondig die laaste episode van die derde seisoen sou vol spanning en onsekerheid eindig om te keer dat Fox die reeks kanselleer. 'n Beroep is op aanhangers gedoen om "'n lawaai te maak" met die [[hutsmerk]] #SaveLucifer.<ref>{{cite magazine|url=https://ew.com/tv/2018/05/11/save-lucifer-fox-fan-campaign-twitter/|title='Save Lucifer!' Fans rally to rescue the Fox series from cancellation|magazine=Entertainment Weekly|last=Gomez|first=Patrick|date=May 11, 2018|access-date=November 6, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/05/lucifer-canceled-reaction-joe-henderson-tom-ellis-heartbreaking-1202388736/|title=Canceled 'Lucifer' Producers, Cast Raise Hell On Social Media: "Heartbreaking Doesn't Begin To Describe"|website=Deadline Hollywood|last=Evans|first=Greg|date=May 11, 2018|access-date=November 6, 2018|archive-date=August 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812065430/https://deadline.com/2018/05/lucifer-canceled-reaction-joe-henderson-tom-ellis-heartbreaking-1202388736/|url-status=live}}</ref> Aanhangers, sowel as die akteurs en filmspan, het op [[Twitter]] beswaar aangeteken en #SaveLucifer het gou die gewildste hutsmerk geword.<ref>{{cite web|url=https://comicbook.com/tv-shows/2018/05/11/lucifer-cancelled-fox-fans-react/|title='Lucifer' Fans Are Angry As Hell About Show's Cancellation|website=Comicbook.com|last=Bonomolo|first=Cameron|date=May 11, 2018|access-date=November 6, 2018|archive-date=August 4, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804002339/http://comicbook.com/tv-shows/2018/05/11/lucifer-cancelled-fox-fans-react|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/entertainment/hell-back-savelucifer-fan-crusade-burns-twitter-fox-213501289.html|title=To Hell and Back? #SaveLucifer Fan Crusade Burns up Twitter After Fox Cancellation|website=Yahoo!|last=Boucher|first=Ashley|date=May 11, 2018|access-date=November 6, 2018|archive-date=June 16, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616030301/https://www.yahoo.com/entertainment/hell-back-savelucifer-fan-crusade-burns-twitter-fox-213501289.html|url-status=live}}</ref> 'n Tweede hutsmerk, #PickUpLucifer, was ook gou gewild.<ref>{{cite web|url=https://www.tvinsider.com/689340/tom-ellis-lucifer-season-4-renewal-fans/|title='Lucifer' Star Tom Ellis 'Not Giving Up' on Season 4 Renewal, Cheers on Fans|website=TV Insider|last=Holbrook|first=Damian|date=May 14, 2018|access-date=November 6, 2018|archive-date=November 7, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107104318/https://www.tvinsider.com/689340/tom-ellis-lucifer-season-4-renewal-fans/|url-status=live}}</ref> 'n Aanlyn petisie is ook geskep om 'n vierde seisoen van ''Lucifer'' op 'n nuwe netwerk die lig te laat sien.<ref>{{cite web|url=https://comicbook.com/2018/05/11/lucifer-online-petition-renewed-season-4-canceled-/|title=Fans Create Online Petition to Get 'Lucifer' Picked Up By New Network|website=Comicbook.com|last=Cavanaugh|first=Patrick|date=May 11, 2018|access-date=November 6, 2018|archive-date=August 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180810075750/http://comicbook.com/2018/05/11/lucifer-online-petition-renewed-season-4-canceled-|url-status=live}}</ref> Op 15 Junie het Netflix aangekondig dat hulle die nuwe seisoen sou vervaardig. Die tweede laaste episode van die vierde seisoen heet "Save Lucifer" ter ere van die veldtog.<ref>{{cite web|url=https://comicbook.com/dc/2018/11/06/lucifer-tv-series-season-4-episode-9-title-/|title='Lucifer' Episode 409 Has the Best Title Ever|website=Comicbook.com|last=Drum|first=Nicole|date=November 6, 2018|access-date=November 6, 2018|archive-date=November 7, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107001102/https://comicbook.com/dc/2018/11/06/lucifer-tv-series-season-4-episode-9-title-/|url-status=live}}</ref>
==Nota==
{{Reflist|group=nota}}
==Verwysings==
{{Verwysings|2}}
==Skakels==
* {{Netflix-titel}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Lucifer (TV series)}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Amerikaanse televisiereekse]]
rio4fmljk48721e0ofbk2wkxks4psxi
Life FM
0
423044
2910683
2730717
2026-06-11T06:52:48Z
Jcb
223
2910683
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Life FM Uitsaaikaart.jpg|duimnael|Uitsendingdekking van Life FM.]]
'''Life FM''' is 'n gemeenskapsradiostasie wat in [[Klerksdorp]], [[Potchefstroom]] en omgewing uitsaai, wat die [[Matlosana Plaaslike Munisipaliteit|Matlosana]]- en [[Tlokwe Plaaslike Munisipaliteit|Tlokwe]]-munisipaliteit [[Noordwes]] dek. Die stasie saai ook uit wêreldwyd via webstroom en die Life FM-toepassing.
Die stasie word besit en bedryf word deur Life Broadcasting, 'n geregistreerde nie-winsgewende maatskappy. Life FM is 'n gelisensieerde gemeenskapsradiostasie met 'n Christelike etos, gebaseer in Klerksdorp.<ref name="about"> Life FM, https://www.lifefm.co.za/about-us/ Besoek 6 Januarie 2025.</ref> Die stasie is in 2012 gestig. Life FM het twee senderstasies, een in Klerksdorp en een in Potchefstroom en saai uit op 100.6 and 98.1 en bereik na raming 30 000 mense.<ref name="about" /> Die stasie het 'n uitsaailisensie van die Onafhanklike Kommunikasie-owerheid van Suid-Afrika (OKASA).<ref>[https://www.icasa.org.za ICASA Website] (Besoek April 2013)</ref>
[[Lêer:Life FM ateljee.jpeg|duimnael|regs|Die atlejee van Life FM]]
==Uitsaaitale==
*Engels (70%)<ref name="site">{{Cite web |url=http://www.lifefm.co.za/about_us.php |title=Life FM Website (About) |access-date=2013-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121127213303/http://www.lifefm.co.za/about_us.php |archive-date=2012-11-27 |url-status=dead }}</ref>
*Afrikaans (20%)<ref name="site" />
*Tswana (10%)<ref name="site" />
==Programformaat==
*[[Lêer:Life FM Gebou.jpeg|duimnael|Life FM in Klerksdorp.]]60% Musiek<ref name="site" />
*40% Bespreking<ref name="site" />
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
==Eksterne skakels==
*[http://www.lifefm.co.za Life FM Webwerf]
{{Normdata}}
[[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]]
81v1gzbvku19ozvtke4umgo7iirrgpj
Wikipedia:Afrikaanse Wikipedia op die radio
4
429329
2910631
2909280
2026-06-10T18:39:45Z
Sobaka
328
/* Lys van uitsendings */ bywerk
2910631
wikitext
text/x-wiki
Die '''Afrikaanse Wikipedia op die radio''' verwys na [[radio]]-onderhoude met Wikipediagebruikers wat ten doel het om die [[Afrikaanse Wikipedia]] se rol en aktiwiteite aan die breë Afrikaanssprekende publiek bekend te stel. In sommige onderhoude word ook [[kennis]] soos in die artikels vervat met die luisteraars gedeel. Dit sluit radiouitsendings sowel as radiostromingsdienste in.
Hierdie inisiatief is deur gebruiker Oesjaar van stapel gestuur as een van die pogings om die Afrikaanse Wikipedia te bemark as die toonaangewendste digitale bron van inligting in [[Afrikaans]] en om algemene belangstelling en begrip van die projek en toekomstige deelname daaraan te stimuleer. Hierdie pogings word steeds deur hom gedryf, maar ander gebruikers neem sedert 2023 ook aan uitsendings deel.
== Agtergrond ==
Die Afrikaanse Wikipedia is die Afrikaanse weergawe van [[Wikipedia]], die webgebaseerde vrye-inhoud-[[ensiklopedie]], waar "vrye" na die kopieregvrye lisensiëring van die projek verwys. Die Afrikaanse weergawe was op 16 November 2001 die 11de wikipedia om geskep te word.<ref>[[:en:Special:PermanentLink/94753987|Wikipedia:2001]], English-language Wikipedia (16 Desember 2006)</ref> Dit beskik tans oor ongeveer {{NUMBEROF|ARTICLES|af|N}} artikels, en is volgens hierdie maatstaf die {{Rangtelwoord|{{Wikipedia volgens grootte|af}}}} grootste Wikipedia.<ref>[[m:Complete list of language Wikipedias ordered by size|Meta-Wiki se lys van Wikipedia-taalweergawes volgens grootte]]</ref>
== Lys van uitsendings ==
Hiermee ‘n lys van opnames waaraan Afrikaanse Wikipediagebruikers deelgeneem het wat uitgesaai en/of gestroom is. Dit is nie ‘n volledige lys nie siende dat baie van die regstreekse uitsendings plaasvind sonder dat daar enige opnames daarvan bestaan. Stasies waarop uitsendings plaasgevind het sluit in [[RSG]], [[Jacaranda FM]], Die Waarheid Radio, [[Radio Pretoria]], [[Overvaal Stereo]], [[Radio Overberg]], [[Life FM]], [[Radio Laeveld]] en [[GROOTfm]].
{| border="1" align="left" class="wikitable sortable"
!Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming
|-
| 1 || 07-01-'''2026''' || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 7 Jan 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Die omroeper noem dat dit Oesjaar se 17de verjaarsdag op Wikipedia is. Hy stel dat hy in hierdie tyd 19 383 nuwe artikels geskep waarvan 13 reeds voorbladartikels is. Hy het ook 275 000 veranderinge in hierdie tyd aangebring. Hy gee ook ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur gebruiker Spes Bona. Hy praat ook die oor die belang van tegniese woordeboeke, nodig vir die skep van tegniese artikels. Hy noem dat hy onlangs Poskantoor en Telkom woordeboeke bekom het. [[SADiLaR]] het aangebied om te help met skandering van die woordeboeke waarna dit by die Wikiwoordeboek gevoeg sal kan word.
|-
| 2 || 10-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:RadioLaeveld 10 Jan.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur die Duitse gebruiker SpesBona. In die afgelope jaar het die getal artikels gegroei met 6 640. Hy noem ook gereelde nuwe bydraes oor sokkerklub en spelers. Hy verwys na die voorbladartikels deur gebruiker Burgert Behr en ook artikels oor die Grand Prixs deur gebruiker Aliwal. Oesjaar noem die digitalisering van woordeboeke en het reeds ‘n Telkom en Poskantoor woordeboeke bekom. [[SADiLaR]] het aangedui hul sal dit digitaliseer. Prof [[Wynand Steyn]] (UP) het ook goedgunstiglik ingenieurs en padoppervlak woordeboeke aangebied vir die doel. Die uiteindelike doel is om die woordeboeke by Wikiwoordeboek te integreer.
|-
| 3 || 14-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 14 Januarie 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Hy praat ook oor die [[tremprobleem]], ‘n etiese denkeksperiment wat ook weer relevant word met die opleiding van selfbesturende motors.
|-
| 4 || 17-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Radio Laeveld 17 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Sy gee ook agtergrond oor die 25 st. verjaarsdag van die Engelse Wikipedia 15 Januarie 2026. Plek skep om gratis inligting aan almal beskikbaar te maak Afrikaans was die 11 de taal wat gestig is op Wikipedia. Die Afrikaanse Wikipedia bly belangrik om Afrikaanse kennis te digitaliseer. Vrywilligers bly sentraal ten opsigte van suksesse van die Wikipedia. Sy verwys na ʼn artikel oor [[Beatrix Potter]] wat sy geskep het en sal dien as voorbladartikel in Augustus 2026.
|-
| 5 || 21-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Grootvorstedom Moskou]].
|-
| 6 || 24-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 24 Jan 2026 Laeveld.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Grootvorstedom Moskou]]. Hy verwys na hoe die voorbladartikels gekies word en deur die skrywers voorgelê word. Hy verwys na die belang van tegniese infrastruktuur en die rol van [[Wikidata]]. Hy verwys ook na die belang van samewerking met ander individue en organisasies om die Afrikaanse Wikipedia uit te bou.
|-
| 7 || 28-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Jenson Button]]. Hy gee ook agtergrond oor [[Komputronium]] ‘n onglangse artikel wat hy geskep het.
|-
| 8 || 31-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 31 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel van [[Jenson Button]]. Sy verduidelik die proses om ‘n voorbladartikel te identifiseer soos die kwaliteit van die artikel, plasing van beelde en die feit dat die artikel ten minste 30 000 karakters groot moet wees. Gebruikers gee dan hulle menings terwyl daar ook gepoog word om ‘n diverse reeks artikels as voorbladartikels aan te bied. Van die 200 000 geregistreerde gebruikers is daar sowat 350 wat meer aktief is. Sy wys ook op die diepte element waar die Afrikaanse Wikipedia op dié stadium 38 is wat daarop dui dat daar goeie kwaliteit artikels in die Afrikaanse Wikipedia is. Sy verduidelik ook die proses vir individue om aktief betrokke te raak by die skep van artikels op die Afrikaanse Wikipedia.
|-
| 9 || 07-02-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Feb 2025.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Helios]]. Hulle bespreek ook die impak van [[Kunsmatige intelligensie|KI]] op die besoekersgetalle en die ondersoek wat tans gedoen word om uit te vind wat presies die impak van KI-skrapers in die verband is. Oesjaar verwys ook na pogings van die Wikimedia-stigting om ‘n ooreenkoms met KI-platforms te bereik rondom die gebruik van Wikipedia inhoud in [[groot taalmodel]]le. Hy beklemtoon die belangrikheid van akkuraatheid wat binne die Afrikaanse Wikipedia gehandhaaf moet word.
|-
| 10 || 11-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 11 Februarie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die Duitse Deelstaat [[Brandenburg]]. Hy bespreek onlangsgeskepte artikels oor [[OpenClaw]], [[Moltbook]] en [[Clawnch (kriptogeldeenheid)|Clawnch]].
|-
| 11 || 18-02-2026 || Radio Overberg ||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger ||[[Lêer:Radio Overberg 18 Februarie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Plesiosauria]]. Hy bespreek ook die 128 000 artikel-mylpaal wat behaal is. Verwys o.a. na artikels oor flora, internasionale sokkerspelers, sokkerklubs en [[kunsmatige intelligensie]] wat bygedra het tot die mylpaal. Die week se voorbladartikel is ook die 700ste voorbladartikel wat al op die Afrikaanse Wikipedia gepubliseer is. Hy bedank al die vrywilligers vir hulle werk op Wikipedia. Hyself werk tans op ‘n artikel oor vliegtuig[[klappe]] en verwys na die problematiek om die Afrikaanse terminologie vir vliegtuigonderdele te kry. Volgens Oesjaar is hy ook versoek om die artikel oor die [[vakuumbuis]] uit te bou waarmee hy besig is.
|-
| 12 || 25-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg25Februarie2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die [[Nederlandse nasionale rugbyspan]]. Hy verwys ook na die artikel oor die [[essay]] ''[[Something Big Is Happening]]'' deur Matt Shumer, 'n KI-entrepreneur.
|-
| 13 || 04-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 4 Maart 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]].
|-
| 14 || 07-03-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Maart 2026.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. Woordgenoot verduidelik die kriteria vir ‘n voorbladartikel soos onder meer groter as 30 000 grepe, volledigheid, beelde sowel as die nominasieproses en gebruikers wat daarvoor stem. Sy verwys ook na die gebruik van [[kunsmatige intelligensie|KI]] wat beide positief en negatief kan wees. Beklemtoon die belangrikheid van menslike toesig wat een van die redes is dat daar meer individue betrokke moet raak by die Afrikaanse Wikipedia. Sy noem ook professor [[Wannie Carstens]] se onlangse welwillendheidsbesoek aan die Belgiese Wikimedia-struktuur.
|-
| 15 || 11-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg11Maart2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[C. Louis Leipoldt]]. Hy bespreek ook die uitdagings wat ervaar word met die Afrikaanse terme vir vliegtuigonderdele. Oesjaar het vroeër onderneem om artikels oor vliegtuigonderdele te vertaal en verwys na die artikel [[klappe]]. ‘n Groot hulp was ‘n nuwe gebruiker wat toegang tot ‘n tegniese lugvaartwoordeboek het.
|-
| 16 || 01-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg1April2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker SpesBona. Hy gee ‘n opsomming van sy eie hoofartikel [[T20I-wêreldbeker 2016]]. SpesBona vertel ook van sy agtergrond in Duitsland waar hy in 1986 in [[Königs Wusterhausen]], nou in [[Brandenburg]] gebore is. Hy het op Afrikaans op Wikipedia afgekom deur Nederlands toe hy na tale gesoek het wat hy moontlik makliker sou kon verstaan. Hy het later by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak deur saadjies te geskep en met die hulp van ander gebruikers het hy voortdurend sy Afrikaans verbeter tot op ‘n vlak waar hy nou voorbladartikels skryf. Hy skryf nou veral oor krieket en rugby in Afrikaans maar ook op die Duitse Wikipedia. Hy het ook heelwat van die voorblad vlagartikels geskryf. Anne-Marie bedank SpesBona vir die moeite wat hy doen om Afrikaans aan te leer en te praat.
|-
| 17 || 08-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:OVERBERG 8 APRIL 2026 WIKI.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Galileo Galilei]].
|-
| 18 || 11-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld Wikipedia 11 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Charles verwys na die voorbladartikel [[Galileo Galilei]] en vra hoe word op ‘n voorbladartikel besluit. Sobaka verduidelik dat so artikel ten minste uit 30 000 grepe moet bestaan en aan ‘n veelheid van kwalitatiewe vereistes voldoen en deur ander gebruikers ondersteun moet word om voorbladstatus te verwerf. Hy wys ook daarop dat die voorbladartikellys reeds tot in 2027 strek aangesien die artikels weekliks verander word. Hy bevestig dat die lys dinamies is en veranderinge moontlik is gebaseer op vereistes. In reaksie op ‘n vraag oor wetenskaplike terminologie bevestig Sobaka dat terwyl gebruik van terme in historiese konteks moontlik nie so problematies is nie, is dit wel die geval in terme van hedendaagse tegnologiese en wetenskaplike terme. In terme van die opkoms van die een man korporasie waar een persoon met slim tegnologie ‘n hele besigheid bestuur vra Charles of dit ook op Wikipedia die geval is. Sobaka verwys dat dit wel toekoms potensiaal inhou daar nog ‘n pad is voordat dit op groot skaal sal gebeur. Daar sal eers gewerk moet word aan beginsels vir sodanige implementering maar Wikipedia is uiteraard ‘n mensgesentreerde organisasie en sal dit so wil hou en slegs met die grootste omsigtigheid met kunsmatige intelligensie (K)I omgaan. Charles vra of entrepreneurs ook in Afrikaans oor nuwe tegnologiese verwikkelinge kan lees. Sobaka bevestig dit en verwys as voorbeeld na die artikel oor [[Matthew Gallagher]]. Hy is ‘n Amerikaanse entrepreneur wat ‘n ’n hoogs winsgewende onderneming met slegs homself en sy broer deur uitgebreide gebruik van KI en uitkontraktering teen die einde van 2026 op koers is ‘n $1 miljard in inkomste te bereik. Sobaka gee ook agtergrond oor die [[Wikimedia-stigting]] se kommersiële lisensie-ooreenkomste met verskeie groot KI-platforms gesluit vir toegang tot Wikipedia-inhoud spesifiek vir [[Groot taalmodel]]le (GTM) en ander KI-toepassings. Maatskappye kry betaalde, grootskaalse toepassingsprogrammeringskoppelvlak-toegang tot Wikipedia-artikels, Wikimedia Commons-beelde, Wiktionary en Wikidata teen hoë spoed en volume. Die ooreenkoms hou voordele vir alle partye in.
|-
| 19 || 15-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg Wikipedia 15 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Met die opkoms van KI en veral KI-agente in die ekonomie het mens verskeie kommentators gehoor wat praat van die toekomstige een man korporasie waar ‘n enkele mens met KI agente ‘n korporasie kan bestuur. Hy verwys na die geval van [[Matthew Gallagher]].
|-
| 20 || 18-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 18 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Sy verwys na die veelheid en diversiteit van bydraers in antwoord op ‘n vraag oor die standaarde van artikels. Bydraers het oor die algemeen baie ondervinding in die skep van kwaliteit artikels. Sy verwys ook na ‘n par toekomstige artikels wat voorbladstatus sal verwerf. Charles Gentle noem dat hy oor ‘n astronomie woordeboek beskik wat hy beskikbaar sal kan stel. Woordgenoot gee ook raad hoe om as ‘n gebruiker op die Afrikaanse Wikipedia te registreer en betrokke te raak.
|-
| 21 || 22-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 22 April 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Meryl Streep]].
|-
| 22 || 28-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 29 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Georges Méliès]]. Sobaka gee ook agtergrond oor die artikel [[Projek Maven]].
|-
| 23 || 06-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 6 Mei 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Koreaanse nasionale rugbyspan]].
|-
| 24 || 27-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 27 Mei 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Bloemfontein]]. Hy bespreek ook die 129 000 artikel mylpaal wat behaal is. Verwys na o.a. artikels oor flora, internasionale sokkerspelers en sokkerklubs wat bygedra het tot die mylpaal. Oesjaar gee besonderhede oor die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]] wat in Mei 2026 plaasvind en verwys na die artikel [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] wat nou die grootste artikel op die Afrikaanse Wikipedia is. Voorts bespreek hy die [[Noordelike Gebied]]-artikel wat hy na ‘n voorbladartikel wil uitbou.
|-
| 25 || 03-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 3 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[H II-gebied]]. Hy noem dat gebruiker Oesjaar nou 20 000 artikes op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Hy deel ook met die luisteraars die inhoud van die artikel [[Magnifica Humanitas]] wat onlangs geskep is.
|-
| 26 || 10-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 10 Junie 2026.mp3 |▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy verduidelik die konteks van sy reeds 20 000 artikels wat hy op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Voorts ook, hoe sy belangstelling in Wikipedia geprikkel is asook die oorsprong van sy gebruikersnaam. Oesjaar gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die renjaer [[Nelson Piquet]]. Hy gee agtergrond oor sy geskeduleerde aanbieding by [[Wikimania]] 2026 ([[Parys]]) oor die onderwerp “''Rooting for knowledge: Why we need a Wiki-Botanist action group today!''” te lewer.
|}
{| border="1" align="left" class="wikitable sortable"
!Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming
|-
| 1 || 22-01-'''2025''' || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Januarie 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die tema [[Fietsryrewolusie]] bespreek, en die sosiale en kulturele impak daarvan uitgelig.
|-
| 2 || 19-02-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Februarie 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka bespreek die voorbladartikel oor die sewemalige [[Formule Een|Formule Eenrenjaerkampioen]], [[Lewis Hamilton]], met fokus op sy loopbaan en bydrae tot die motorsport.
|-
| 3 || 12-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:12 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia dr Rianne van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Tiglat-Pileser III]], [[Strategiese kriptogeldreserwe]], [[Blokketting]], en [[Stabielemunt]] bespreek, met aandag aan hul historiese en tegnologiese belangrikheid.
|-
| 4 || 19-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Maart 2025 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die tema [[Androginie]] bespreek. Hy het ook genoem dat die Afrikaanse Wikipedia nou 123 000 artikels bereik het en die dilemma rondom saadjies (kort artikels) op die platform aangespreek.
|-
| 5 || 24-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:24 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Nederland]] bespreek, met klem op die historiese en kulturele betekenis daarvan.
|-
| 6 || 02-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Planetêre bewoonbaarheid]], [[Panspermie]], [[Fermi-paradoks]], en [[Donkerwoudhipotese]] bespreek, met fokus op die wetenskaplike en filosofiese implikasies daarvan.
|-
| 7 || 09-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:9 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die [[T20I-wêreldbeker 2024]] bespreek, asook die 8500ste plantspesie in die kategorie Flora van Suid-Afrika. Hy het ook die toevoeging van Afrikaanse byskrifte by sketse genoem.
|-
| 8 || 16-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 April 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Noorweë]] bespreek, met aandag aan die simboliek en geskiedenis daarvan.
|-
| 9 || 07-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:7 Mei 2025 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die temas [[Kaaimanseilande]], Afrikaanse byskrifte by sketse, bladtrekke vir April 2025, en foto’s wat deur professor [[Braam van Wyk]] geskenk is, bespreek.
|-
| 10 || 14-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:14 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die tema [[Driehoeksterrestelsel]] bespreek, met klem op die sterrekundige belangrikheid daarvan.
|-
| 11 || 18-05-2025 || RSG || [[Taaldinge]] || Ina Strydom || [[Lêer:Taadinge 18 Mei 2025.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het verwys na die aktiwiteite van aktiewe gebruikers, die bewaringstatus van plante, en die problematiek rondom plantname. Die ontwikkeling van tegniese sketse is ook aangespreek, asook die bruikbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia vir leerders. Oesjaar het die moontlikheid genoem om artikels af te laai vir aflyn-gebruik en Afrikaans met ander tale in Afrika en Suid-Afrika vergelyk. Hy het ook raad gegee vir persone wat betrokke wil raak by die projek.
|-
| 12 || 21-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Kalifornië]] bespreek, met fokus op die kulturele en geografiese aspekte daarvan.
|-
| 13 || 24-05-2025 || [[Radio Laeveld]] || Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:1005fm radio laeveld luister weer 27 may wikipedia in afrikaans vorder goed high.mp3|▶]] || In die eerste onderhoud van Radio Laeveld met gebruiker Oesjaar is die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en die uitdagings en geleenthede vir die Wikipedia uitgelig. Die probleem met betroubare bronne en die gebrek aan vakkundige woordeboeke is genoem. Gewilde artikels, insluitend dié oor aktuele sake en die [[Sterrekunde]]-portaal, is uitgelig. Oesjaar het ook die metodes bespreek vir die publiek om betrokke te raak, die bewaring van Afrikaanse woorde, en die beheerstruktuur met [[Wikipedia:Burokraat|burokrate]], [[Wikipedia:Administrateur|administrateurs]] en gebruikers. Die uitdaging van streektale en -dialekte is aangespreek, asook die moontlikheid om artikels te skep ondanks 'n gebrek aan vrywilligers. Die rol van skole en universiteite is genoem, en die omroeper merk tereg op dat daar 'n gebrek is aan artikels oor Afrikaanse sangers.
|-
| 14 || 28-05-2025 || Radio Overberg ||Ommi Tafel || Anne-Marie Burger|| [[Lêer:28 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is die [[Duitse nasionale krieketspan]] van gebruiker SpesBona. Dit is deel van sy tweejaarbeplanning om alle rugby- en krieketlande se nasionale spanne se artikels uit te bou. Oesjaar wys ook daarop dat daar 252 ander artikels is wat interwikiskakel na [[Bredasdorp]], meestal blommeartikels.
|-
| 15 || 04-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:4 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, die [[Vlag van Estland]].
|-
| 16 || 25-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar, Die voorbladartikel vir die week is die [[Vlag van Finland]]. Oesjaar noem ook die 3.8 miljoen trefslae vir Mei 2025. Hy verduidelik sy skep van die vertaling van ‘n [[stulugturbine]].
|-
| 17 || 02-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 Julie 2025 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren E Marais.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorbladartikel vir die week is [[Eugene Marais]]. Sobaka verwys ook na die rol wat Wikipedia kan speel om nuwe terme te skep en deel die storie rondom die konsep [[KI-slop]].
|-
| 18 || 05-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt|| Charles Gentle || [[Lêer:Laeveld Maroné van Veijeren 5 Julie 2025.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Verduidelik dat die Afrikaanse Wikipedia dek alle onderwerpe maar uiteraard ook spesifieke Suid-Afrikaanse en Afrikaanse onderwerpe. Bladtrekke is relatief hoog in Mei meer as 3,9 miljoen. Voorbladartikel oor [[Eugene Marais]]. Sy verduidelik die proses om 'n voorbladster te kies insluitende die vereiste dat sodanige artikel uit meer as 30 000 karakters moet bestaan. Sy verwys ook na die behoefte om artikels op te dateer en stel dit duidelik dat enigiemand kan deelneem.
|-
| 19 || 16-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Julie 2025 10h15 Ar Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is [[Suid-Korea]]. Hy noem ook die flora-projekte met reeds meer as 8 900 artikels. Hy verwys na die 2,8 miljoen leserbesoeke in Junie 2025.
|-
| 20 || 19-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:RadioLaeveld19072025Afrikaanse wiki.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die omroeper vra waarom die Afrikaanse Wikipedia belangrik is. Sobaka verwys na die belangrikheid van digitalisering vir die toekoms van Afrikaans sowel as Wikipedia se rol as platform om veral nuwe tegniese woorde in Afrikaans te skep. Op die vraag oor die uniekheid van die Afrikaanse Wikipedia het Sobaka verwys na die neutraliteitsbeginsel en dat baie artikels vertaal is uit Engels en ander tale, maar dat daar uiteraard ‘n groter fokus op Suid-Afrika en Afrikaans is, vir artikels wat nie noodwendig in ander tale beskikbaar is nie. Hy verwys ook na die onlangse skep van artikels oor Afrikaanse [[rolprent]]e wat uniek aan die Afrikaanse Wikipedia is. Ten opsigte van leemtes in die Afrikaanse Wikipedia bevestig Sobaka dat daar inderdaad vele leemtes is. Slegs ‘n betreklik klein hoeveelheid gebruikers skep die meeste artikels en uiteraard reflekteer dit grootliks dié individue se belangstellings. Gevolglik is daar in veral sekere (natuur)wetenskaplike, maar ook geesteswetenskaplike velde, soos byvoorbeeld die regte en regsberoep, leemtes. Die uitreikaksies het juis ten doel om mense bewus te maak van Wikipedia, en persone met kennis soos afgetredenes met toegang tot Afrikaanse bronmateriaal, word aangemoedig om betrokke te raak. Sobaka gee ook ‘n kort opsomming van die voorbladartikel [[Suid-Korea]].
|-
| 21 || 23-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Julie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel: [[Choefoe]].
|-
| 22 || 2-08-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Afr Wiki 2 Aug.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Gespreksonderwerpe sluit in die voorbladartikel [[Singapoer]], die [[Wallacelyn]] en statistieke vir Julie 2025.
|-
| 23 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h15 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 1.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met [[Abraham Erasmus van Wyk|prof Braam van Wyk]]. Deel 1.
|-
| 24 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h30 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 2.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met prof Braam van Wyk. Deel 2.
|-
| 25 || 13-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:13 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia (1).mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Mary Walker]]. Die artikel is deur Gebruiker Woordgenoot geskep.
|-
| 26 || 27-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:27 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met Oesjaar. Die voorbladartikel is [[Consolidated B-24 Liberator]], 'n artikel wat deur Oesjaar geskep is en tot voorbladstatus uitgebou is. Oesjaar deel ook dat die vervoerband vir voorbladartikels vir 2025 en 2026 vol is. Dus sal nuwe kandidate eers in 2027 op die voorblad vertoon kan word. Hy verwys ook na die artikels [[Ivy Mike- kerntoets]] en die [[North American X-15]] waaraan hy gewerk het.
|-
| 27 || 13-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 13 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorblad artikel is die [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]]. Oesjaar praat ook oor [[Apollo 13]] en noem die uitdagings om van die tegniese ruimteterme te vertaal. Hy verwys ook na die taalkundiges wat hulp aanbied om in die verband 'n bydrae te maak. Hy verwys ook na die vervoerband vir die voorbladartikels wat vir 2025 en 2026 reeds vol is.
|-
| 28 || 17-09-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 September 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Hy praat ook oor die artikels [[Dyson-sfeer]] en die [[Matrjosjka-brein]].
|-
| 29 || 20-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:AFR Wiki 0920.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Woordgenoot stel dat sy gaan poog om ‘n voorbladartikel vir vrouemaand in 2026 te skryf. Hierdie jaar het sy so ‘n artikel van [[Mary Walker]] geskryf. Walker was die enigste vrou aan wie die Amerikaanse medalje van eer toegeken is. Sy hanteer ook die belang van die Afrikaanse Wikipedia in die toekoms van Afrikaans.
|-
| 30 || 27-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 27 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Sobaka verwys na hoe hy aanvanklik by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak het. Hy gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Roemenië]]. Hy verwys ook na die voorbladartikels waaraan hy gewerk het soos die [[Manhattan-projek]] en [[kunsmatige algemene intelligensie]] asook ‘n moontlike toekomstige voorbladartikel, [[toekomsstudies]]. Hy gee ook ‘n mening oor die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die bevordering van die taal.
|-
| 31 || 04-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wiki Afr 4 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Vlag van België]]. Woordgenoot verduidelik ook die proses waarvolgens ‘n artikel voorbladstatus verkry en wys op die uitdagings wat deur die Afrikaanse Wikipedia in die gesig gestaar word.
|-
| 32 || 08-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:8 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy verwys ook na sy werk om [[Apollo 13]] uit te brei tot ‘n voorbladartikel.
|-
| 33 || 10-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 10 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy noem ook dat daar ‘n groot leemte in terme van artikels oor [[insekte]] op die Wikipedia bestaan. Hy gee ook ‘n verduideliking ten opsigte van maatreëls wat bestaan om akkuraatheid op die Afrikaanse Wikipedia te verseker.
|-
| 34 || 15-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:15 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia .mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Hongkongse nasionale rugbyspan]].
|-
| 35 || 22-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys ook na vordering met sy beoogde voorbladartikel wat oor [[Apollo 13]] gaan.
|-
| 36 || 25-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:25 Okt Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys na die prosesse wat nodig is om ‘n voorbladartikel te produseer insluitende die tyd wat dit verg.
|-
| 37 || 29-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:29 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]].
|-
| 38 || 05-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:5 November 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Uys Krige]].
|-
| 39 || 08-11-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia AFR 8 nov.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka, Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Uys Krige]]. Sobaka bespreek o.a. die impak van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. Verwys na Wikipedia as databasis onder andere om uiteindelik KI antwoorde te genereer, en bespreek of KI sy bronne erken. Noem ook [[Elon Musk]] se [[Grokipedia]], ’n KI-gedrewe ensiklopedie se moontlike impak op Wikipedia.
|-
| 40 || 12-11-2025 || [[GROOTfm]]||Mid-oggend met Sarina || Sarina Bosman || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy vertel hoe hy betrokke geraak het by die Afrikaanse Wikipedia. Verwys na Wikipedia se strewe om die som van alle kennis aan almal beskikbaar te stel. Hy noem die skenking van Prof [[Braam van Wyk]] van 60 000 foto’s van plante. Daar is ‘n totaal van 24 000 plant spesies en 80 000 insek spesies in Suid-Afrika so nog heelwat werk in die verband nodig. Hy verduidelik hoe ‘n persoon betrokke kan raak as ‘n gebruiker. Oesjaar stel dat hy reeds 19 000 artikels in sy 16 jaar op die Afrikaanse Wikipedia geskep het.
|-
| 41 || 26-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Jan Rabie]].
|-
| 42 || 09-12-2025 || [[Overvaal Stereo]]||Vroue Forum|| Mari Badenhors || [[Lêer:RadioOvervaal 2025-12-09 at 10.56.15.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Dan Sleigh]]
|-
| 43 || 10-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:10 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel [[Dan Sleigh]]. Hy verwys na die meer as 7 miljoen besoeke in November 2025 wat ‘n nuwe rekord is. Hy verwys ook na die artikel oor [[steenkoolanalise]] as ‘n voorbeeld van somme unieke artikels wat op die Afrikaanse Wikipedia beskikbaar is.
|-
| 44 || 17-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone van Veijeren (1).mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot oor die voorbladartikel oor [[Antinoös]]. Sy verwys ook na haar vertaling van ‘n artikel oor [[Beatrix Potter]], die skepper van [[Peter Rabbit]]. Potter het ook ‘n belangstelling en kundigheid oor [[mikologie]] gehad.
|}
{| border="1" align="left" class="wikitable sortable"
!Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming
|-
| 1 || 10-01-'''2024''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 10 01 2024-EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die digitalisering van die Afrikaanse taal bespreek. Hy het ook agtergrondinligting verskaf oor die [[Chinese Nuwejaar]] en die betekenis van die [[Jaar van die Draak]].
|-
| 2 || 23-02-2024 || [[Jacaranda FM]] || Rob & Ross Drive || Rozanne McKenzie en Marlinée Fouché || [[Lêer:The drive with rob roz 23 feb have you heard of afrikaans wikipedia medium.mp3|▶]] || Program oor die Afrikaanse Wikipedia, sowel as onderhoud met gebruiker Oesjaar. Wikipedia word beskou as uiters waardevol, maar Rozanne McKenzie was verras om te hoor dat daar ook 'n Afrikaanse weergawe bestaan. Marlinée Fouché verwys na [[Mieliestronk]] as 'n hulpbron vir skooltake wat 'n ruk gelede bestaan het. Dit bestaan nie meer nie, maar nou het ons die Afrikaanse Wikipedia, wat die grootste Wikipedia in 'n Afrika-taal is. Daar is 'n gemeenskap op die Afrikaanse Wikipedia wat aktief artikels skryf. Sy het met gebruiker Oesjaar gepraat, en hy het verduidelik dat die bydraers onder meer twee emeritusprofessore, IT-ingenieurs en 'n apteker insluit. Die bydraers proeflees mekaar se werk. Sy het ook gevra oor ander kontrolemaatreëls, waarop Oesjaar geantwoord het dat elke verandering op Wikipedia in drie logs vasgelê word: in die algemene wysigingslog, onder die outeur se gebruikersnaam, en by elke artikel. As iets verdag voorkom ten opsigte van 'n wysiging, kan dit op drie plekke nagegaan en reggestel word. Fouché verwys ook na die fisieke teenwoordigheid van die Afrikaanse Wikipedia by die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Oesjaar het verduidelik dat 'n ooreenkoms met professor [[Anne-Marie Beukes]] gesluit is, wat toegang tot baie kundiges vir die Afrikaanse Wikipedia verseker. Rozanne McKenzie het gevra oor die befondsing, en Fouché het bevestig dat die projek deur vrywilligers gedryf word wat nie vir hul werk vergoeding ontvang nie. Fouché vergelyk die gemeenskap met die rekenaarspeletjiesgemeenskap, wat met mekaar kommunikeer en baie passievol is oor hul betrokkenheid. McKenzie beklemtoon hoe belangrik dit is om jou gedagtes in jou [[moedertaal]] met ander te deel. Daarom is toegang tot 'n hulpbron soos die Afrikaanse Wikipedia so waardevol. Fouché verwys ook na Malgassies, Swahili en Zoeloe as tale wat op Wikipedia beskikbaar is. Sy het ook haar wens uitgespreek dat ander inheemse tale betekenisvol kan groei.
|-
| 3 || 17-07-2024 || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 16 Junie 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het tydens die onderhoud die groei van die Afrikaanse Wikipedia tot 117 271 artikels bespreek. Hy het spesifiek verwys na die uitbreiding van onderwerpe soos flora, met verwysing na die 60 000 foto’s van professor Braam van Wyk, waarvan 20 000 reeds op Wiki Commons gelaai is. Die problematiek rondom botaniese name is aangespreek, asook bydraes tot chemiese artikels deur [[Gebruiker:Jcwf]] en ruimte-artikels deur gebruiker Burgert Behr. Oesjaar het ook die interne taalhulpbronne, die uitdagings met vakkundige woordeboeke, en die skepping van Afrikaanse tegniese terme, soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], bespreek. Verder is die proses om 'n Wikipedia-gebruiker te word en die gehaltebeheerprosesse verduidelik, tesame met die agtergrond van beiwaraars en die skryfkompetisie vir hoërskole.
|-
| 4 || 17-07-2024 || [[Radio Overberg]] || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 17 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Gebruiker Oesjaar het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer, waarin hy die Afrikaanse Wikipedia en sy aktiwiteite bespreek het.
|-
| 5 || 24-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 24 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Hy het sy agtergrond gedeel en die [[2024 CrowdStrike-voorval]] bespreek. Die voorbladartikel oor die [[Vlag van Belarus]] is uitgelig, en Sobaka het ook sy persoonlike belangstelling in die [[Manhattan-projek]]-artikel gedeel.
|-
| 6 || 31-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Interview 31 July 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het haar eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Sy het haar rol as taalpraktisyn en intern by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Sy het spesifiek verwys na [[Mary Walker]] as haar gunstelingartikel en ook die voorbladartikel oor die [[Hongkongse nasionale krieketspan]] bespreek.
|-
| 7 || 21-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Augustus 2024 11h45 Afrikaanse Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud gefokus op die voorbladartikel [[Jack Sparrow]]. Sy het ook haar betrokkenheid by die skryfwedstryd vir hoërskole bespreek.
|-
| 8 || 28-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die tema [[Maria Elizabeth Rothmann]] bespreek, met klem op haar bydrae en nalatenskap.
|-
| 9 || 25-09-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Geostasionêre wentelbaan]] en [[Ruimterommel]] bespreek, met aandag aan die wetenskaplike en omgewingsaspekte daarvan.
|-
| 10 || 02-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Deon 2 Oktober 2024 10h15 Krieket Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud sy besoek aan [[Andorra]] bespreek. Hy het ook die voorbladartikel oor die [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] uitgelig en onderwerpe soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], [[diodebrug]] en [[broekboei]] bespreek.
|-
| 11 || 16-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Oktober 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die temas [[Nihon Hidankyo]], [[Hibakusha]], [[Tsutomu Yamaguchi]], en [[Kernoorlog]] bespreek. Gebruiker SpesBona se bydrae tot die artikel oor die [[Spaanse nasionale rugbyspan]] is ook genoem.
|-
| 12 || 23-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Oktober 2024 11h15 Afr Wikipedia Deon Steyn (1).mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en genoem dat dit nou 117 000 artikels bevat.
|-
| 13 || Onbekend || RSG || Op en wakker || Onbekend || [[Lêer:Afrikaanse Wikipedia vier 23 jaar.mp3|▶]] || Die onderhoud het gefokus op die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia. Die geskiedenis van die projek is bespreek, met verwysing na die bereiking van 117 000 artikels.
|-
| 14 || 20-11-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:20 November 11h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Nineve]] en [[ISIS]] bespreek, met klem op hul historiese en hedendaagse belangrikheid.
|}
{| border="1" align="left" class="wikitable sortable"
!Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming
|-
|1 || 27-09-'''2023''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 27 09 2023-EDITED.mp3|▶]] || In 'n onderhoud met gebruiker Sobaka is sy betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek, insluitend die doelwitte en aktiwiteite van die projek. Die algemene agtergrond van die Afrikaanse Wikipedia is ook toegelig. Die onderhoud het gefokus op artikeltemas soos die [[Manhattan-projek]] en [[Kunsmatige algemene intelligensie]].
|-
| 2 || 18-10-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 18 10 2023 EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in hierdie onderhoud die [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] bespreek en insigte daaroor gedeel.
|-
| 3 || 15-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia_RONDOMTALIE 15_11_2023-EDITED.mp3 |▶]] || Die onderhoud met gebruiker Sobaka het gefokus op die 22ste verjaardag van die Afrikaanse Wikipedia. Dit het ook die historiese betekenis van die [[Wright-broers]] se uitvinding van die vliegtuig bespreek.
|-
| 4 || 22-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 15 11 2023-EDITED.mp3|▶]] || In hierdie onderhoud met gebruiker Sobaka is die geskiedenis van [[televisie]] en [[televisie in Suid-Afrika]] bespreek, met klem op die ontwikkeling en impak daarvan.
|}
{| border="1" align="left" class="wikitable sortable"
!Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming
|-
| 1 || 21-08-'''2022''' || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 21 Augustus 2022.mp3|▶]] || Tydens die onderhoud met gebruiker Oesjaar is sy agtergrond en betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Die konteks van die Afrikaanse Wikipedia binne die breër Wikipediafamilie is ook toegelig. Vrae oor die betroubaarheid van Wikipedia is aangespreek, met klem op die belangrikheid van betroubare bronne. Die aard van die inhoud, die vereistes vir skrywers, en die proses van gehaltebeheer is verder bespreek. Oesjaar het ook die waarde van die Afrikaanse Wikipedia vir skoolkinders uitgelig, asook die rol van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] in verhouding tot die projek.
|}
{| border="1" align="left" class="wikitable sortable"
!Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming
|-
| 1 || 22-11-'''2021''' || [[RSG]] || Monitor || Marlinée Fouché || [[Lêer:Wikipedia MONITOR 22 11 2021-EDITED.mp3|▶]] || Emeritus professor Laurette Pretorius het tydens die onderhoud verduidelik dat 'n platform soos Wikipedia 'n beduidende bydrae lewer tot die voortbestaan van Afrikaans. Sy het hierdie stelling gegrond op faktore soos die aantal moedertaalsprekers en ander sprekers, die ouderdom van dié sprekers, asook die beskikbaarheid van taaltegnologie en taalhulpbronne. Onderhoude is ook gevoer met gebruikers Oesjaar, Rooiratel en Sobaka, waarin hul onderskeie betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek is.
|}
{| border="1" align="left" class="wikitable sortable"
!Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming
|-
| 1 || 28-02-'''2019''' || [[Maroela Media]] || Webwerf || Onbekend || [[Lêer:Maroela-onderhoude 28 Feb 2019 al meer as 70000 artikels in Afrikaans op Wikipedia medium.mp3|▶]] || Onderhoud met Oesjaar oor die stand van die [[Afrikaanse Wikipedia]]. Die Afrikaanse Wikipedia maak vordering, maar groei nie vinnig genoeg nie. Volgens gebruiker Oesjaar is meer mense nodig om artikels te skryf. Tans tel die Afrikaanse Wikipedia 70 000 artikels, wat dit die 80ste grootste taalweergawe op Wikipedia maak. In vergelyking met die Engelse Wikipedia, wat meer as 5 miljoen artikels het, bly Afrikaans klein. Tog is die Afrikaanse Wikipedia van kardinale belang, veral omdat gedrukte bronne al hoe minder word. Digitale publikasies bied die voordeel dat foute vinnig reggestel en inligting maklik opgedateer kan word, wat kennisverspreiding teen ’n ongeëwenaarde tempo moontlik maak – iets waarmee gedrukte media nie kan meeding nie. Oesjaar deel sy persoonlike reis met die Afrikaanse Wikipedia, wat begin het met ’n artikel oor [[optiese vesel]]. Dit was ’n drie maande lange proses van navorsing en die soeke na die korrekte Afrikaanse terme. Toe die artikel uiteindelik opgelaai is, het hy oorweldigende positiewe terugvoer van die Wikipedia-gemeenskap ontvang. Hierdie ervaring het sy belangstelling geprikkel, en hy het daarna meer tegniese artikels geskryf. Oesjaar verduidelik dat die proses om ’n artikel te skryf toeganklik is. Enigeen kan deelneem, en daar is gevestigde prosesse en ervare skrywers wat nuwe bydraers ondersteun. Die Afrikaanse Wikipedia speel ook ’n belangrike rol in die bewaring van volksname vir plante en ander kulturele elemente. Dit is ’n voortdurende projek sonder einde, en Oesjaar moedig mense aan om hul tyd produktief te gebruik deur artikels te skryf en te help. Hy beklemtoon dat dit ’n plig teenoor toekomstige geslagte is om te verseker dat die Afrikaanse taal en kultuur bewaar bly. Hoe om betrokke te raak: Belangstellendes kan by die Afrikaanse Wikipedia aansluit deur ’n gebruikersrekening te skep op af.wikipedia.org en die riglyne vir bydraes te volg. Nuwe skrywers word verwelkom en ontvang ondersteuning van die gemeenskap om hul bydraes te verbeter.
|}
{{clear}}
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Afrikaanse Wikipedia]]
ns8pet4plrimvnm6nrumxvn26oslfg6
Lana Del Rey
0
431327
2910652
2897978
2026-06-10T22:03:02Z
Jcb
223
2910652
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Persoon
| name = Lana Del Rey
| image = LanaDRPrimavera310524 (32 of 147) (53765476960) (cropped).jpg
| caption = Del Rey in 2024
| alt = Lana Del Rey glimlag by 'n feesoptrede
| birth_name = Elizabeth Woolridge Grant
| alias = {{Hlist|Lana Del Ray|Lana Rey Del Mar|Lizzy Grant|May Jailer|Sparkle Jump Rope Queen}}
| birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1985|6|21}}
| birth_place = [[New York Stad]], [[VSA]]
| occupation = {{hlist|Sangeres|liedjieskrywer}}
| years_active = 2005–hede
| alma_mater = [[Fordham-universiteit]] ([[baccalaureus artium|BA]])
| spouse = {{marriage|Jeremy Dufrene|2024}}<ref>{{Cite web|date=2024-09-27|title=Lana Del Rey Marries Alligator Tour Guide Jeremy Dufrene in Louisiana Wedding|url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/lana-del-rey-marries-jeremy-dufrene-in-louisiana-wedding/|access-date=2024-09-27|website=US Magazine|language=en}}</ref>
| works =
| awards =
| module = {{Infobox musical artist
| embed = yes
| genre = {{Hlist|Alt-pop|barokpop|droompop|indiepop|rock}}
| instrument = Stem
| label = {{Hlist|{{nowrap|5 Points}}|Stranger|Polydor|Interscope}}
| website = {{official URL}}
}}
| signature = Lana Del Rey signature.svg
| signature_size = 100px
}}
'''Elizabeth Woolridge Grant''' (gebore 21 Junie 1985), professioneel bekend as '''Lana Del Rey''', is 'n Amerikaanse sangeres-liedjieskrywer. Haar musiek is bekend vir sy melancholiese verkenning van glans en romantiek, met gereelde verwysings na popkultuur en Amerikana van die 1950's-1970's.<ref name=all/> Sy is die ontvanger van verskeie toekennings, insluitend 'n MTV Video Music Award, drie MTV Europe Music Awards, twee [[Brit Award]]s, twee ''Billboard'' Vroue in Musiek-toekennings en 'n Satellite Award, benewens nominasies vir elf [[Grammy]]-toekennings en 'n [[Golden Globe]]-toekenning.<ref>{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=November 11, 2023 |title=Lana Del Rey 'Woke Up Very Excited' About Her 5 Grammy Nods |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-grammys-2023-nominations-celebrates-1234875660/ |access-date=November 25, 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> ''Variety'' het haar by hul Hitmakers-toekennings as "een van die invloedrykste sangeres-liedjieskrywers van die 21ste eeu" vereer. In 2023 het ''[[Rolling Stone]]'' Del Rey op hul lys van die "200 Grootste Sangers van Alle Tye" geplaas, terwyl hul susterpublikasie ''Rolling Stone UK'' haar as die "Grootste Amerikaanse Liedjieskrywer van die 21ste eeu" benoem het.<ref name="Ewens">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.co.uk/music/features/lana-del-rey-she-does-it-for-the-girls-album-27426/|title=Lana Del Rey: she does it for the girls|last=Ewens|first=Hannah|date=March 8, 2023|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=May 20, 2023}}</ref><ref name="rollingstone.com">{{cite magazine|title=The 200 Greatest Singers of All Time|magazine=[[Rolling Stone]]|date=January 1, 2023|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-singers-all-time-1234642307/lana-del-rey-14-1234642409/|access-date=February 17, 2023}}</ref>
Del Rey is grootgemaak in die noorde van die deelstaat [[New York (deelstaat)|New York]] en het in 2005 na [[New York Stad]] verhuis om 'n musiekloopbaan te volg. Del Rey se deurbraak het in 2011 gekom met die virale sukses van haar [[Enkelspeler|enkelsnit]] "Video Games", wat tot 'n platekontrak met Polydor en Interscope gelei het.<ref>{{cite news|first=Paul|last=Harris|url=https://www.theguardian.com/music/2012/jan/21/lana-del-rey-pop|title=Lana Del Rey: The strange story of the star who rewrote her past|newspaper=[[The Guardian]]|date=January 21, 2012|access-date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160626140818/https://www.theguardian.com/music/2012/jan/21/lana-del-rey-pop|archive-date=June 26, 2016}}</ref> Sy het kritiese en kommersiële sukses behaal met haar tweede album, ''Born to Die'' (2012), wat 'n somber, [[hip hop]]-beïnvloede klank gehad het en die "sleeper"-treffer "Summertime Sadness" voortgebring het. Die album het talle nasionale ranglyste wêreldwyd gehaal, en in 2023 het dit die tweede album deur 'n vrou geword wat meer as 500 weke op die Amerikaanse [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] deurgebring het.
Haar krities bekroonde sesde album ''Norman Fucking Rockwell!'' (2019) was vir Album van die Jaar vir die 62ste Grammy-toekennings genomineer en is deur ''Rolling Stone'' by hul lys van "500 Grootste Albums van Alle Tye" gevoeg.<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-release-date-865743/|title=Lana Del Rey Announces 'Norman F-cking Rockwell' Release Date|last=Spanos|first=Brittany |date=July 31, 2019|magazine=[[Rolling Stone]]|quote=''Norman Fucking Rockwell'' will be out on August 30th.}}</ref><ref name="Schewitz">{{cite magazine|url=https://www.rs500albums.com/350-301/321|title=Rolling Stone 500 Greatest Albums Of All Time|last=Schewitz|first=Brett|date=January 25, 2021|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=May 20, 2023|archive-date=10 Januarie 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250110104655/https://www.rs500albums.com/350-301/321|url-status=dead}}</ref> Del Rey se negende ateljee-album ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' is in 2023 vrygestel, ondersteun deur die krities bekroonde enkelsnit "A&W", met laasgenoemde wat as een van die "500 Grootste Liedjies van Alle Tye" deur ''Rolling Stone'' benoem is.<ref name="Greatest500Songs">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-of-all-time-1224767/|title=The 500 Greatest Songs of All Time|date=February 16, 2024|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=February 18, 2024}}</ref> Later daardie jaar het sy die ''Billboard'' Global 200 top-20 treffer "Say Yes to Heaven" vrygestel.
Del Rey het aan klankbane vir visuele media saamgewerk; in 2013 het sy in die krities bekroonde musikale kortfilm ''Tropico''<ref>{{Cite magazine |url=http://www.thefader.com/2013/12/06/why-did-lana-del-rey-make-a-30-minute-video-about-god-and-what-does-it-mean-for-me|title=Why Did Lana Del Rey Make a 30-Minute Video About God, and What Does It Mean for Me? |date=December 6, 2013 |first=Duncan |last=Cooper |magazine=[[The Fader]] |access-date=October 24, 2021}}</ref> geskryf en gespeel en "Young and Beautiful" vir die romantiese drama ''The Great Gatsby'' vrygestel, wat hoë lof van kritici ontvang het en nominasies vir Grammy- en Critics' Choice-toekennings ontvang het. In 2014 het sy "Once Upon a Dream" vir die donkerfantasie-avontuurfilm ''Maleficent'' en die titeltema vir die biografiese film ''Big Eyes'' opgeneem, wat vir 'n [[Golden Globe]]-toekenning genomineer is.<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/|title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist|last=Kreps|first=Daniel|date=December 13, 2014|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=May 20, 2023}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2015/film/news/oscar-nominations-2015-full-list-academy-award-nominees-1201405517/|title=Oscar Nominations 2015: Full List|date=January 15, 2015|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=May 20, 2023}}</ref> Del Rey het ook die samewerking "Don't Call Me Angel" vir die aksiekomedie ''Charlie's Angels'' (2019) opgeneem. Del Rey het die poësie- en fotografieversameling ''Violet Bent Backwards over the Grass'' (2020) gepubliseer.
== Vroeë lewe en opvoeding ==
Elizabeth Woolridge Grant is op 21 Junie 1985 in [[Manhattan]], [[New York Stad]]<ref name=age>
{{cite magazine|last1=Hiatt|first1=Brian|title=Lana Del Rey – The Saddest, Baddest Diva in Rock|magazine=[[Rolling Stone]]|date=July 18, 2014|issue=1212|page=44|quote=Del Rey is four days away from her 29th birthday (for reasons she can't explain, she's usually reported to be a year younger), but looks, at the moment, like a college junior home for the summer.}};
{{cite web|last1=Jackson |first1=Ron |title=July 4, 2008 Post |url=http://www.dnjournal.com/archive/lowdown/2008/dailyposts/07-04-08.htm |website=Domain Name Journal |access-date=July 18, 2014 |date=July 4, 2008 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140725115025/http://www.dnjournal.com/archive/lowdown/2008/dailyposts/07-04-08.htm |archive-date=July 25, 2014 }};
{{cite web|title=Girl, Interrupted: Lizzy Grant Becomes Lana Del Rey|url=http://blurtonline.com/feature/girl-interrupted-lizzy-grant-becomes-lana-del-rey-2|website=[[Blurt (magazine)|Blurt]]|access-date=July 18, 2014|year=2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140727011844/http://blurtonline.com/feature/girl-interrupted-lizzy-grant-becomes-lana-del-rey-2|archive-date=July 27, 2014}}
</ref><ref name="vbio">{{cite web|url=http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey|title=Lana Del Rey Biography, Quotes and Facts|last=Sowray|first=Bibby|date=February 10, 2012|access-date=June 20, 2012|work=Vogue|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003073102/http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey|archive-date=October 3, 2012}}</ref> aan Robert England Grant Jr., 'n kopieskrywer by Grey Group, en Patricia Ann "Pat" Grant (née Hill), 'n rekeningbestuurder by dieselfde organisasie, gebore.<ref name="DNJournal">{{cite web|url=http://www.dnjournal.com/cover/2008/april.htm|title=The Domain Giant You Didn't Know: Rob Grant's Roundabout Route to Real Estate Riches (Online and Off!)|date=April 2008|first=Ron|last=Jackson|publisher=DN Journal|access-date=January 1, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121014143231/http://www.dnjournal.com/cover/2008/april.htm|archive-date=October 14, 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=Robert England Grant Jr. Marries Patricia Ann Hill|url=https://www.nytimes.com/1982/06/13/style/robert-england-grant-jr-marries-patricia-ann-hill.html|access-date=December 4, 2014|newspaper=[[The New York Times]]|date=June 13, 1982|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150202022012/http://www.nytimes.com/1982/06/13/style/robert-england-grant-jr-marries-patricia-ann-hill.html|archive-date=February 2, 2015}}</ref><ref>{{cite book|last=Bock|first=Melvin Lynn|author2=E. Dale Hooper|author3=Carole J. Skelly|date=1998|title=Joseph and Mary Dale and their descendants|publisher=Windmill Publications|page=113}}</ref> Sy het 'n jonger suster, Caroline "Chuck" Grant,<ref name=meetSister>{{cite web|last1=Zupkus|first1=Lauren|title=Meet Chuck Grant, Lana Del Rey's Equally Gorgeous And Talented Sister|url=https://www.huffingtonpost.com/2014/10/08/chuck-grant-lana-del-rey-sister_n_5952704.html|website=[[The Huffington Post]]|access-date=October 26, 2017|date=October 8, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018081804/http://www.huffingtonpost.com/2014/10/08/chuck-grant-lana-del-rey-sister_n_5952704.html|archive-date=October 18, 2014}}</ref> en 'n jonger broer, Charlie Grant.<ref name=grazia>{{cite journal|last=Rüth|first=Steffen|date=June 5, 2014|title=Lana Del Rey|language=de|journal=Grazia|location=Hamburg, Germany|publisher=G+J/Klambt-Style-Verlag GmbH & Co. KG|issue=24/2012|page=36|issn=2192-3965}}</ref><ref name="nylon"/> Sy is [[Rooms-Katolieke Kerk|Katoliek]] grootgemaak<ref>{{cite web |date=April 10, 2016 |title=Celebrities who are practicing Catholics or were raised in the church |url=http://www.newsday.com/entertainment/celebrities/catholic-celebrities-1.4802809 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161006095622/http://www.newsday.com/entertainment/celebrities/catholic-celebrities-1.4802809 |archive-date=October 6, 2016 |access-date=April 10, 2017 |work=[[Newsday]]}}</ref> en is van [[Skotte|Skotse]] en [[Engelse]] afkoms.<ref>{{Cite web|url=https://celticlifeintl.com/ultra-lana/|title=Ultra Lana|website= Celtic Life International|date=August 22, 2014 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221204183531/https://celticlifeintl.com/ultra-lana/|archive-date=December 4, 2022|quote=Drawn to Scotland by her ex-boyfriend Barrie-James O’Neill (lead singer of indie band Kassidy) coupled with her Scottish/Anglo ancestry}}</ref> Toe sy een jaar oud was, het die gesin na [[Lake Placid]], [[New York (deelstaat)|New York]] verhuis.<ref name="pitchbio">{{cite web |last=Dombal |first=Ryan |date=August 30, 2011 |title=Rising: Lana Del Rey |url=https://pitchfork.com/features/rising/8657-lana-del-rey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124171215/http://pitchfork.com/features/rising/8657-lana-del-rey |archive-date=January 24, 2012 |access-date=January 25, 2012 |work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref> In Lake Placid het haar pa vir 'n meubelmaatskappy gewerk voordat hy 'n ondernemende domeinbelegger geword het;<ref name="kent">{{cite magazine|last=Hiatt|first=Brian|title=Lana Del Rey: Vamp of Constant Sorrow|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-74230/|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=July 31, 2014|date=January 9, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924175923/http://www.rollingstone.com/music/features/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-20140731?page=8|archive-date=September 24, 2015}}</ref> haar ma het as onderwyseres gewerk.<ref name=KentFA-Sydney/> Daar het sy die St. Agnes-skool in haar elementêre jare bygewoon<ref name="nylon">{{cite web|url=http://www.nylonmag.com/articles/lana-del-rey-interview-nylon|title=National Anthem|last=Giannini|first=Melissa|date=November 28, 2013|website=[[Nylon (magazine)|Nylon]]|access-date=June 8, 2014|archive-date=December 3, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203120905/http://www.nylonmag.com/articles/lana-del-rey-interview-nylon|url-status=dead}}</ref> en in haar kerkkoor begin sing, waar sy die kantor was.<ref name=nylon/><ref name="clashmusic">{{cite web|title=Lana Del Rey Interview|url=http://www.clashmusic.com/feature/lana-del-rey-interview|work=Clash|access-date=February 24, 2013|date=November 29, 2011 |first=Andy |last=Welch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927010125/http://www.clashmusic.com/feature/lana-del-rey-interview |archive-date=September 27, 2013}}</ref>
Sy het die hoërskool bygewoon waar haar ma vir een jaar onderwys gegee het,<ref name=KentFA-Sydney>{{cite web|last=Tranter|first=Kirsten|title=Lolita in the 'hood|url=https://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html|work=[[Sydney Morning Herald]]|access-date=March 7, 2015|date=May 10, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406012455/http://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html|archive-date=April 6, 2015}}</ref> maar toe sy 14<ref name=":2">{{Cite web |last=Heaf |first=Jonathan |date=October 1, 2012 |title=Woman Of The Year: Lana Del Rey |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/woman-of-the-year-lana-del-rey |access-date=October 17, 2022 |website=British [[GQ]]}}</ref> of 15 was,<ref>{{multiref2
|1={{cite web|url=http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey|title=Lana Del Rey Biography, Quotes and Facts|last=Sowray|first=Bibby|date=February 10, 2012|access-date=June 20, 2012|work=Vogue|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003073102/http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey|archive-date=October 3, 2012}}
|2={{cite web|last=Tranter|first=Kirsten|title=Lolita in the 'hood|url=https://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html|work=[[Sydney Morning Herald]]|access-date=March 7, 2015|date=May 10, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406012455/http://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html|archive-date=April 6, 2015}}
|3={{cite web|title=Paradise Lost: An interview with Lana Del Rey|url=http://www.electronicbeats.net/en/features/interviews/lana-del-rey-interview|work=[[Electronic Beats]]|first=Lisa|last=Banning|access-date=October 2, 2013|date=June 19, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005012807/http://www.electronicbeats.net/en/features/interviews/lana-del-rey-interview|archive-date=October 5, 2013}}
}}</ref> het haar ouers haar na Kent School,<ref name=paradiselost>{{cite web|title=Paradise Lost: An interview with Lana Del Rey|url=http://www.electronicbeats.net/en/features/interviews/lana-del-rey-interview|work=[[Electronic Beats]]|first=Lisa|last=Banning|access-date=October 2, 2013|date=June 19, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005012807/http://www.electronicbeats.net/en/features/interviews/lana-del-rey-interview|archive-date=October 5, 2013}}</ref> 'n Episkopale kosskool in [[Connecticut]], gestuur as gevolg van haar [[alkoholisme]]. Alkoholisme, saam met [[Dwelmmiddel|dwelms]], was 'n probleem wat in haar [[Tiener|tienerjare]] begin het en so ernstig geword het dat haar hele gesin, insluitend Grant self, bekommerd was. Grant het in 'n onderhoud gedeel: "Dis regtig hoekom ek op 14 na 'n kosskool gestuur is – om nugter te word."<ref name=":2" /> Haar oom, 'n toelatingsbeampte by die skool, het haar finansiële hulp verseker om daar te studeer.<ref>{{multiref2
|1=
{{cite magazine|last=Hiatt|first=Brian|title=Lana Del Rey: Vamp of Constant Sorrow|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-74230/|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=July 31, 2014|date=January 9, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924175923/http://www.rollingstone.com/music/features/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-20140731?page=8|archive-date=September 24, 2015}}
|2={{cite web|last=Hiatt|first=Brian|title=Dark places: summertime sadness with Lana Del Ray|url=http://www.independent.ie/entertainment/music/dark-places-summertime-sadness-with-lana-del-ray-30539731.html|work=[[Irish Independent]]|access-date=March 7, 2015|date=January 9, 2014}}
|3={{cite web|last=Zadeh|first=Joe|title=American Dreamer: Lana Del Rey Interviewed|url=http://www.clashmusic.com/features/american-dreamer-lana-del-rey-interviewed|work=[[Clash (magazine)|Clash]]|access-date=March 8, 2015|date=December 6, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320212351/http://www.clashmusic.com/features/american-dreamer-lana-del-rey-interviewed|archive-date=March 20, 2015}}
|4={{cite web|title=Lana Del Rey: Happiness is a process|url=https://sg.entertainment.yahoo.com/news/lana-del-rey-happiness-process-003000606.html|publisher=Cover Media/[[Yahoo]]|access-date=March 8, 2015|date=July 4, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402170408/https://sg.entertainment.yahoo.com/news/lana-del-rey-happiness-process-003000606.html|archive-date=April 2, 2015}}
}}</ref> Volgens Grant het sy gesukkel om tydens baie van haar tiener- en vroeë volwasse jare vriende te maak.<ref name=GQ2011>{{cite news|last=Fennessey|first=Sean|title=Ice Breaker: Lana Del Rey|url=https://www.gq.com/entertainment/music/201110/lana-del-rey-interview-video-games|work=[[GQ]]|access-date=March 7, 2015|date=October 6, 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150313145103/http://www.gq.com/entertainment/music/201110/lana-del-rey-interview-video-games|archive-date=March 13, 2015}}</ref><ref name=friends/> Sy het gesê sy was van jongs af behep met die [[dood]] en die rol daarvan in haar gevoelens van [[angs]] en [[vervreemding]]: {{blockquote|Toe ek baie jonk was, was ek soort van oorweldig deur die feit dat my ma en my pa en almal wat ek geken het eendag gaan sterf, en ek ook. Ek het 'n soort filosofiese krisis gehad. Ek kon nie glo dat ons sterflik was nie. Om een of ander rede het daardie wete my ervaring oorskadu. Ek was vir 'n tyd ongelukkig. Ek het in baie moeilikheid beland. Ek het baie gedrink. Dit was 'n moeilike tyd in my lewe.<ref name=thing>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopfeatures/9027984/Lana-Del-Rey-interview-new-album-Born-to-Die-is-a-beautiful-thing.html|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|title=Lana Del Rey interview: new album Born to Die is 'a beautiful thing'|date=January 24, 2012|last=McCormick|first=Neil|archive-url=https://archive.today/20130114055829/http://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopfeatures/9027984/Lana-Del-Rey-interview-new-album-Born-to-Die-is-a-beautiful-thing.html|archive-date=January 14, 2013|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref>}}
Grant het later die skool verlaat om na rehabilitasie te gaan; sy is sedert 2003 nugter.<ref name=":2" /> Sy het 'n jaar op Long Island saam met haar tante en oom gewoon en as kelnerin gewerk.<ref name="kent"/> Gedurende hierdie tyd het haar oom haar [[kitaar]] leer speel en sy het "besef [dat sy] waarskynlik 'n miljoen [[Lied|liedjies]] met daardie ses akkoorde kon skryf".<ref name="bbclovelaw">{{cite news |last=Savage |first=Mark |date=January 27, 2012 |title=Love, the law, and Lana Del Rey |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651 |url-status=live |access-date=January 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120203202621/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651 |archive-date=February 3, 2012}}</ref> Kort daarna het sy liedjies begin skryf en het in [[Nagklub|nagklubs]] regoor die stad onder verskeie name soos "Sparkle Jump Rope Queen" en "Lizzy Grant and the Phenomena" begin optree.<ref name="bbclovelaw"/> "Ek was altyd aan die sing, maar het nie beplan om dit ernstig na te streef nie", het sy gesê:<blockquote>Toe ek op agtien in New York Stad aangekom het, het ek in klubs in [[Brooklyn, New York|Brooklyn]] begin optree – ek het goeie vriende en toegewyde aanhangers op die ondergrondse toneel gehad, maar ons het op daardie stadium vir mekaar gespeel – en dit was dit.<ref name="vbio" /></blockquote>Sy het oorspronklik na SUNY Geneseo in Geneseo, New York gegaan, maar het uitgesak om 'n tussenjaar te neem.<ref>{{Cite web|url=https://tropicsofmeta.com/2015/02/02/the-gonzo-vision-of-lana-del-rey/|title=The Gonzo Vision of Lana Del Rey|first=Alex Sayf|last=Cummings|date=February 2, 2015|website=Tropics of Meta}}</ref> In die noordelike [[herfs]] van 2004, op die ouderdom van 19, het Grant by Fordham-universiteit in [[The Bronx]], New York Stad, ingeskryf, waar sy [[filosofie]] as hoofvak geneem het, met 'n klem op [[metafisika]].<ref name="vbio"/> Sy het gesê sy het die vak gekies omdat dit "die kloof tussen [[God]] en [[wetenskap]] oorbrug het... Ek was geïnteresseerd in God en hoe [[tegnologie]] ons nader kon bring aan die ontdekking van waar ons vandaan kom en waarom."<ref name="vbio"/>
==Loopbaan==
=== 2005-2010: Loopbaanbegin en vroeë opnames ===
[[File:Lana Turner 1944 photo.jpg|thumb|[[Lana Turner]], 'n rolprentaktrise wat Del Rey se verhoognaam geïnspireer het]]
In die noordelike [[lente]] van 2005, terwyl sy nog op universiteit was, het Del Rey 'n [[EP]] van sewe snitte by die kopieregkantoor van die Verenigde State geregistreer; die aansoektitel was ''Rock Me Stable'' met nog 'n titel, ''Young Like Me'', ook gelys.<ref>{{cite web|url=http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=pau002950687&Search_Code=REGS&PID=UKW7t--drR2yWFBzRii2pv184PvRX&SEQ=20120822045916&CNT=25&HIST=1 |title=Registration Number / Date: PAu002950687 / April 25, 2005 |year=2005 |work=Digital Spy |access-date=August 21, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160202171514/http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=pau002950687&Search_Code=REGS&PID=UKW7t--drR2yWFBzRii2pv184PvRX&SEQ=20120822045916&CNT=25&HIST=1 |archive-date=February 2, 2016 }}</ref> 'n Tweede EP, ''From the End'', is ook onder Del Rey se verhoognaam van daardie tyd, May Jailer, opgeneem.<ref name=hellyer>{{cite web|url=https://i-d.co/article/the-greatest-lana-del-rey-songs-that-never-made-an-official-album/|work=I-D|publisher=Vice|title=The Greatest Lana Del Rey Songs That Never Made an (Official) Album|date=April 18, 2017|author=Hellyer, Isabelle|access-date=August 13, 2017}}</ref> Tussen 2005 en 2006 het sy 'n akoestiese album, ''Sirens'', onder die May Jailer-projek opgeneem,<ref name=hellyer/> wat in die middel van 2012 op die [[internet]] uitgelek het.<ref>{{multiref2
|1={{cite web|url=http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|title=Lana Del Rey's May Jailer 'Sirens' album leaks in full|date=June 1, 2012|first=Mayer|last=Nissim|work=Digital Spy|access-date=August 9, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120705091211/http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|archive-date=July 5, 2012}}
|2={{cite web|url=http://www.spinner.com/2012/05/31/lana-del-rey-may-jailer/|title=Spinner: Lana Del Rey, May Jailer: Did Singer Have ANOTHER Alter Ego?|year=2012 |publisher=spinner.com|access-date=May 31, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130110031234/http://www.spinner.com/2012/05/31/lana-del-rey-may-jailer/|archive-date=January 10, 2013}}
|3={{cite web|url=https://www.nme.com/news/lana-del-rey/64117 |title=Another early album from Lana Del Rey leaks online? |date=June 1, 2021 |first=Leonie |last=Cooper |work=[[NME]]|access-date=July 30, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604072107/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/64117 |archive-date=June 4, 2012 }}
|4={{cite web|url=http://www.entertainmentwise.com/news/77282/LISTEN-Unheard-Lana-Del-Rey-Album-Leaks-Online- |title=LISTEN: Unheard Lana Del Rey Album Leaks Online |year=2012 |publisher=entertainmentwise.com |access-date=July 30, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120602174707/http://www.entertainmentwise.com/news/77282/LISTEN-Unheard-Lana-Del-Rey-Album-Leaks-Online- |archive-date=June 2, 2012 }}
|5={{cite web|url=http://www.thestrut.com/2012/05/31/lana-del-reys-first-album-sirens-leaks/ |title=Lana Del Rey's first album 'Sirens' leaks |date=May 31, 2012 |first=Josh |last=Morrissey |publisher=strut.com |access-date=July 30, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120606022747/http://www.thestrut.com/2012/05/31/lana-del-reys-first-album-sirens-leaks/ |archive-date=June 6, 2012}}
}}</ref>
{{Quote box
| width = 280px
| align = right
| bgcolor =
| quote = Ek wou deel wees van 'n hoëklas-toneel van musikante. Dit was half geïnspireer omdat ek nie baie vriende gehad het nie, en ek gehoop het dat ek mense sou ontmoet en verlief raak en 'n gemeenskap om my sou begin, soos dit in die 60's gedoen is.
| source = – Del Rey verduidelik waarom sy die musiekbedryf betree het.<ref name=friends>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a362711/lana-del-rey-hoped-music-industry-would-make-her-more-friends.html|title=Lana Del Rey hoped music industry would make her more friends|date=January 29, 2012|access-date=January 20, 2012|publisher=Digital Spy. Digital Spy Ltd|last=Simpson|first=Leah|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120131005837/http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a362711/lana-del-rey-hoped-music-industry-would-make-her-more-friends.html|archive-date=January 31, 2012}}</ref>
}}
By haar eerste openbare optrede in 2006 vir die Williamsburg Live Songwriting Competition het Del Rey vir Van Wilson ontmoet, 'n A&R-verteenwoordiger vir 5 Points Records,<ref name="wlsc2006">{{cite web|url=http://wlsc2006.com/915.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013161339/http://wlsc2006.com/915.html|archive-date=October 13, 2007|title=Williamsburg Live Songwriter Competition 2006 (WLSC 2006): Prizes|access-date=April 12, 2014}}</ref><ref name="disappeared">{{cite web |url=http://www.mtv.com/news/2695337/lana-del-rey-first-album-5-points-records-interview/|title=Why Lana Del Rey's First Album Disappeared|last=Ayers|first=David|date=January 30, 2012 |work=[[MTV]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140410054156/http://www.mtvhive.com/2012/01/30/lana-del-rey-first-album-5-points-records-interview |archive-date=April 10, 2014|url-status=dead }}</ref> 'n onafhanklike [[Plaatetiket|plate-etiket]] wat deur David Nichtern besit word.<ref name="disappeared" /> In 2007, terwyl sy 'n senior by Fordham was, het sy 'n demo-band van akoestiese snitte, ''No Kung Fu'', aan 5 Points voorgelê,<ref name="hellyer" /> wat haar 'n opnamekontrak vir $10 000 aangebied het.<ref name="hellyer" /> Sy het die geld gebruik om na Manhattan Mobile Home Park, 'n woonwapark in North Bergen, [[New Jersey]], te verhuis,<ref name="vbio"/><ref name="paradiselost" /> en met die vervaardiger David Kahne te begin werk.<ref name="disappeared" /> Nichtern het onthou: "Ons plan was om alles te organiseer en 'n plaat te hê en sy sou toer onmiddellik nadat sy uit die haar graad verwerf het. Soos baie kunstenaars, het sy verander. Toe sy die eerste keer na ons toe gekom het, het sy 'n plonkerige klein akoestiese kitaar gespeel, [met] soort van reguit blonde hare - 'n baie oulike jong vrou. 'n Bietjie donker, maar baie intelligent. Ons het dit gehoor. Maar sy het baie vinnig aanhou ontwikkel."<ref name="disappeared" />
Del Rey het in 2008 'n [[Baccalaureus artium|BA]]-graad in filosofie aan Fordham verwerf,{{Additional citation needed|date=November 2024}}<ref name="paradiselost" /> waarna sy 'n EP met drie snitte, ''Kill Kill'', as Lizzy Grant vrygestel het, met produksie deur Kahne.<ref>{{cite web|url=https://www.huffingtonpost.com/felicia-c-sullivan/interview-singersongwrite_b_159346.html|title=Interview: Singer/Songwriter Lizzy Grant on Cheap Thrills, Elvis, The Flamingos, Trailer Parks, and Coney Island|last=C. Sullivan|first=Felicia|date=February 20, 2009|website=[[The Huffington Post]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161211134448/http://www.huffingtonpost.com/felicia-c-sullivan/interview-singersongwrite_b_159346.html|archive-date=December 11, 2016}}</ref> Sy het verduidelik: "David het gevra om met my te werk slegs een dag nadat hy my demo gekry het. Hy is bekend as 'n vervaardiger met baie integriteit en wat belangstelling gehad het om musiek te maak wat nie net [[Popmusiek|pop]] was nie."<ref name="Quietus">{{cite web|url=http://thequietus.com/articles/07106-lana-del-rey-interview|title=Original Sin: An Interview With Lana Del Rey|date=October 4, 2011|first=John|last=Calvert|work=[[The Quietus]]|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20120721040309/http://thequietus.com/articles/07106-lana-del-rey-interview|archive-date=July 21, 2012}}</ref> Intussen het Del Rey gemeenskapsdienswerk vir [[Haweloosheid|hawelose]] individue en dwelmverslaafdes gedoen;<ref name="vbio" /> sy het tydens haar universiteitsjare belangstelling in gemeenskapsdienswerk ontwikkel, toe sy "op 'n padreis deur die land gegaan het om huise op 'n Inheemse Amerikaanse reservaat te verf en te herbou".<ref name="nylon" /><ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/people-tv/musik/exklusiv-interview-mit-superstar-lana-del-rey-31-ich-komme-definitiv-in-die-schweiz-zurueck-id5270728.html|work=Blick|language=de|author=Hug, Dominik|title=Exklusiv-Interview mit Superstar Lana Del Rey|quote=I was still in college and we took a trip to an Indian reservation.|date=July 16, 2016|access-date=July 22, 2017|archive-date=July 16, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160716125948/https://www.blick.ch/people-tv/musik/exklusiv-interview-mit-superstar-lana-del-rey-31-ich-komme-definitiv-in-die-schweiz-zurueck-id5270728.html|url-status=deviated}}</ref>
Oor die keuse van 'n verhoognaam vir haar debuutalbum het sy gesê: "Ek wou 'n naam hê waarheen ek die musiek kon vorm. Ek was destyds baie in [[Miami]], het baie [[Spaans]] met my vriende uit [[Kuba]] gepraat – Lana Del Rey het ons herinner aan die glans van die [[kus]]. Dit het pragtig geklink as dit uit die mond rol."<ref>{{cite journal|url=http://www.vogue.co.uk/blogs/the-culture-edit/2011/10/20/lana-del-rey-interview|title=Lana Del Rey Interview|date=October 20, 2011|access-date=August 9, 2012|journal=[[Vogue UK]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110201921/http://www.vogue.co.uk/blogs/the-culture-edit/2011/10/20/lana-del-rey-interview|archive-date=November 10, 2012}}</ref> Die naam is ook geïnspireer deur die aktrise [[Lana Turner]] en die Ford Del Rey-sedan, wat in die 1980's in [[Brasilië]] vervaardig en verkoop is.<ref>{{multiref2
|1={{cite magazine|url=https://www.newyorker.com/culture/culture-desk/lana-del-rey-is-exhausted |magazine=[[The New Yorker]] |title=Lana Del Rey Is Exhausted |date=September 29, 2015 |author=Petrusich, Amanda |archive-date=April 30, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160430175215/http://www.newyorker.com/culture/culture-desk/lana-del-rey-is-exhausted |url-status=dead }}
|2={{cite web |author=Varga, George |date=February 14, 2018 |title=Lana Del Rey has legs, a stalker, four Grammy nominations and a possible Broadway musical |url=http://www.sandiegouniontribune.com/entertainment/music/sd-et-music-lana-delrey-20180214-story.html |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20180524100405/http://www.sandiegouniontribune.com/entertainment/music/sd-et-music-lana-delrey-20180214-story.html |archive-date=May 24, 2018 |access-date=May 24, 2018 |work=[[The San Diego Union Tribune]] |location=San Diego, California}}
|3={{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-album-feminism-metoo-music-a9085266.html|work=[[The Independent]]|title=Why I feel uneasy declaring my love for Lana Del Rey's music|date=August 30, 2019|last=Brown|first=Helen|archive-url=https://archive.today/20190926014533/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-album-feminism-metoo-music-a9085266.html|archive-date=September 26, 2019|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}
}}</ref> Aanvanklik het sy die alternatiewe spelling Lana Del ''Ray'' gebruik, die naam waaronder haar selfgetitelde debuutalbum in Januarie 2010 vrygestel is.<ref name="disappeared" /> Haar pa het gehelp met die bemarking van die album,<ref name="adirondackdailyenterprise">{{cite web |url=http://www.adirondackdailyenterprise.com/page/content.detail/id/510931.html?nav=5050 |first=Jessica |last=Collier |title=Lizzy Grant aka. Lana Del Rey releases album |publisher=adirondack daily enterprise.com |date=January 28, 2010 |access-date=September 27, 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120605033333/http://www.adirondackdailyenterprise.com/page/content.detail/id/510931.html?nav=5050 |archive-date=June 5, 2012 }}</ref> wat vir 'n kort tydperk op [[iTunes]] te koop was voordat dit in April 2010 teruggetrek is.<ref name="disappeared" /> Kahne en Nichtern het albei gesê dat Del Rey die regte van 5 Points teruggekoop het omdat sy dit uit sirkulasie wou hê om "toekomstige geleenthede vir verspreiding te beperk – 'n weergawe van gerugte dat die aksie deel was van 'n berekende strategie".<ref name="disappeared" /><ref name="bbcoverstory">{{cite news|author=Horowitz, Steven J. |url=http://billboard.kargo.com/entry/view/id/36380?KSID=d484ffab298b29ae43789596b9c919bd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928144049/http://billboard.kargo.com/entry/view/id/36380?KSID=d484ffab298b29ae43789596b9c919bd%2F|url-status=dead|archive-date=September 28, 2013|title=Lana Del Rey: The Billboard Cover Story|date=January 14, 2012|newspaper=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref>
Del Rey het haar bestuurders, Ben Mawson en Ed Millett, drie maande na die vrystelling van ''Lana Del Ray'' ontmoet, en hulle het haar gehelp om uit haar kontrak met 5 Points Records te kom, waar, volgens haar mening, "niks gebeur het nie". Kort daarna het sy na [[Londen]] verhuis en "vir 'n paar jaar" saam met Mawson gewoon.<ref name="nylon" /> Op 1 September 2010 het Del Rey in [[Mando Diao]] se ''MTV Unplugged''-konsert by Union Film-Studios in [[Berlyn]] opgetree.<ref name="mandodiao">{{cite web|url=http://hitparade.ch/interview.asp?id=443|title=INTERVIEW MIT MANDO DIAO|publisher=Hitparade.ch|access-date=August 27, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031152527/http://hitparade.ch/interview.asp?id=443|archive-date=October 31, 2012}}</ref> Dieselfde jaar het sy in 'n kortfilm, ''Poolside'', opgetree, wat sy saam met 'n paar vriende gemaak het.<ref>{{cite web|url=http://www.filmweb.pl/film/Poolside-2012-682904 |work=Film Web |title=Poolside (2012) |access-date=May 30, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531105319/http://www.filmweb.pl/film/Poolside-2012-682904 |archive-date=May 31, 2014 }}</ref>
=== 2011-2013: Deurbraak met ''Born to Die'' en ''Paradise'' ===
In 2011 het Del Rey selfgemaakte musiekvideo's vir haar liedjies "Video Games" en "Blue Jeans" na [[YouTube]] opgelaai, met outydse beeldmateriaal afgewissel met tonele van haar wat op haar webkamera sing.<ref>{{cite web |last=Dobbins |first=Amanda |url=https://nymag.com/daily/entertainment/2011/09/lana_del_rey.html |title=Meet Lana Del Rey, the New Singer Music Bloggers Love to Hate |work=[[New York (magazine)|New York]] |date=September 21, 2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111212020754/http://nymag.com/daily/entertainment/2011/09/lana_del_rey.html |archive-date=December 12, 2011 }}</ref> Die "Video Games"-musiekvideo het 'n virale internetsensasie geword,<ref name=all>{{cite web|author=[[Erlewine, Stephen Thomas]] |url=https://www.allmusic.com/artist/lana-del-rey-mn0002784799/biography|title=Lana Del Rey | Biography & History|publisher=[[AllMusic]]|access-date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160628023832/http://www.allmusic.com/artist/lana-del-rey-mn0002784799/biography|archive-date=June 28, 2016}}</ref> wat gelei het tot Del Rey se ondertekening by Stranger Records om die lied as haar debuutenkelsnit vry te stel.<ref name="signstranger">{{cite web|url=http://strangerrecords.com/#section_01news_2011-06-30-lana_signed_to_stranger|title=Lana Del Rey signs to Stranger!|date=June 30, 2011|access-date=December 23, 2011|publisher=Stranger Records|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111218225159/http://strangerrecords.com/#section_01news_2011-06-30-lana_signed_to_stranger|archive-date=December 18, 2011}}</ref> Sy het aan ''[[The Observer]]'' gesê: "Ek het daardie lied 'n paar maande gelede aanlyn gesit omdat dit my gunsteling was. Om eerlik te wees, dit sou nie die enkelsnit gewees het nie, maar mense het regtig daarop gereageer."<ref name="vbio" /> Die lied het haar 'n Q-toekenning vir "Next Big Thing" in Oktober 2011<ref>{{cite web|url=https://www.pastemagazine.com/articles/2011/10/lana-del-rey-wins-q-award-says-album-due-out-janua.html|work=Paste|publisher=Wolfgang's Vault|title=Lana Del Rey Wins Q Award, Says Album Due Out January|last=Larsen|first=luke|date=October 25, 2011|access-date=January 20, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128043120/http://www.pastemagazine.com/articles/2011/10/lana-del-rey-wins-q-award-says-album-due-out-janua.html|archive-date=January 28, 2012}}</ref> en 'n Ivor Novello-toekenning vir "Best Contemporary Song" in 2012 besorg.<ref name="novello">{{cite web|last=Corner|first=Lewis|title=Adele, Lana Del Rey, Take That win at Ivor Novellos 2012 |url=http://www.digitalspy.com/music/news/a382199/adele-lana-del-rey-take-that-win-at-ivor-novellos-2012.html|work=[[Digital Spy]]|date=May 17, 2012|access-date=October 15, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120625182551/http://www.digitalspy.com/music/news/a382199/adele-lana-del-rey-take-that-win-at-ivor-novellos-2012.html|archive-date=June 25, 2012}}</ref> In dieselfde maand het sy 'n gesamentlike ooreenkoms met Interscope Records en Polydor onderteken om haar tweede ateljee-album, ''Born to Die,'' vry te stel.<ref>{{multiref2
|1={{cite news |last=Savage |first=Mark |date=January 27, 2012 |title=Love, the law, and Lana Del Rey |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651 |url-status=live |access-date=January 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120203202621/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651 |archive-date=February 3, 2012}}
|2={{cite magazine|title=Lana Del Rey: The Billboard Cover Story|last=Horowitz|first=Stephen|url=https://www.billboard.com/articles/news/512467/lana-del-rey-the-billboard-cover-story|magazine=Billboard|date=January 13, 2012|access-date=February 27, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130206004648/http://www.billboard.com/articles/news/512467/lana-del-rey-the-billboard-cover-story|archive-date=February 6, 2013}}
|3={{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/464840/lana-del-rey-to-release-interscope-debut-january-2012|title=Lana Del Rey to Release Interscope Debut January 2012|last=Halperin|first=Shirley|date=December 5, 2011|access-date=December 23, 2011|magazine=Billboard|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528113255/http://www.billboard.com/articles/news/464840/lana-del-rey-to-release-interscope-debut-january-2012|archive-date=May 28, 2013}}
|4={{cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2011/sep/04/one-to-watch-lana-del-rey|title=One to watch: Lana Del Rey|date=September 4, 2011|access-date=December 20, 2011|work=The Observer|last=Swash|first=Rosie|location=London, UK|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921215205/http://www.theguardian.com/music/2011/sep/04/one-to-watch-lana-del-rey|archive-date=September 21, 2013}}
}}</ref> Sy het in dieselfde jaar met die Skotse sanger Barrie-James O'Neill begin uitgaan. Die paartjie is in 2014 na drie jaar saam uitmekaar.<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-21-1192710|title=Lana Del Rey's ex-boyfriend says she broke up with him in an interview|date=November 24, 2015|author=Luke Morgan Britton|website=[[NME]] |access-date=October 24, 2021}}</ref> Del Rey het op 14 Januarie 2012 twee liedjies uit die album op ''Saturday Night Live'' opgevoer en 'n negatiewe reaksie van verskeie kritici en die algemene publiek ontvang, wat die optrede as ongelyk en vokaal wankelrig beskou het.<ref name=montgomery>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1677389/lana-del-rey-snl/|work=[[MTV]]|title=Lana Del Rey's 'SNL' Performance Has Critics Howling|date=January 17, 2012|author=Montgomery, James|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102122305/http://www.mtv.com/news/1677389/lana-del-rey-snl/|archive-date=November 2, 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|magazine=[[Entertainment Weekly]]|url=https://ew.com/article/2012/01/16/lana-del-rey-saturday-night-live/|title=Lana Del Rey's 'SNL' performance draws criticism, counter-backlash|last=Anderson|first=Kyle|date=January 16, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071844/https://ew.com/article/2012/01/16/lana-del-rey-saturday-night-live/|archive-date=March 13, 2015|url-status=live}}</ref> Sy het vroeër haar plek op die program verdedig en gesê: "Ek is 'n goeie musikant ... Ek sing al vir 'n lang tyd, en ek dink dat [''SNL''-skepper] [[Lorne Michaels]] weet: dit ... dit is nie 'n toevallige besluit nie."<ref name=montgomery/>
[[File:Lana Del Rey Cannes 2012.jpg|thumb|left|190px|upright|Del Rey by die [[Cannes-rolprentfees 2012]]]]
''Born to Die'' is wêreldwyd op 31 Januarie 2012 tot kommersiële sukses vrygestel, en het nomm ereen in 11 lande bereik en op nommer twee op die Amerikaanse [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] albumlys gedebuteer, alhoewel kritici destyds verdeeld was.<ref>{{cite web|last=Jones|first=Alan|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1048405&c=1|title=Official Chart Analysis: Lana Del Rey album sells 117k, 43% digital|work=Music Week|date=February 6, 2012|access-date=March 29, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105151858/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1048405&c=1|archive-date=November 5, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.metacritic.com/music/born-to-die/critic-reviews|archive-url=https://web.archive.org/web/20120131044226/http://www.metacritic.com/music/born-to-die/critic-reviews|url-status=dead|archive-date=January 31, 2012|title=Lana Del Rey – Born to Die|publisher=Metacritic|access-date=January 30, 2012}}</ref> Dieselfde week het sy aangekondig dat sy die regte op haar 2010-debuutalbum teruggekoop het en planne gehad het om dit in die noordelike [[somer]] van 2012 onder Interscope Records en Polydor heruit te reik.<ref name="albumrerelease">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651|title=Lana Del Rey to release 'secret album'|work=BBC News|access-date=January 27, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120127145937/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651|archive-date=January 27, 2012}}</ref> In teenstelling met Del Rey se persverklaring het haar vorige platemaatskappy en vervaardiger David Kahne albei verklaar dat sy die regte op die album teruggekoop het toe sy en die etiket uitmekaar is, weens die aanbod van 'n nuwe ooreenkoms, in April 2010.<ref name="bbcover">{{cite magazine|title=Lana Del Rey: The Billboard Cover Story|last=Horowitz|first=Stephen|url=https://www.billboard.com/articles/news/512467/lana-del-rey-the-billboard-cover-story|magazine=Billboard|date=January 13, 2012|access-date=February 27, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130206004648/http://www.billboard.com/articles/news/512467/lana-del-rey-the-billboard-cover-story|archive-date=February 6, 2013}}</ref> ''Born to Die'' het in 2012 3,4 miljoen kopieë verkoop, wat dit die vyfde beste verkopende album van 2012 gemaak het.<ref>{{cite web|title=Adele's 21 Is Biggest-Selling Album in World... Again |url=http://www.mtv.co.uk/news/adele/376313-adele-21-world-biggest-selling-album-second-year|publisher=MTV|access-date=February 27, 2013|date=February 26, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130616220631/http://www.mtv.co.uk/news/adele/376313-adele-21-world-biggest-selling-album-second-year|archive-date=June 16, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/prnewswire/press_releases/California/2013/09/03/LA71967|title=Lana Del Rey Breaks into The Top 10 – San Francisco Business Times|work=The Business Journals|date=September 3, 2013|access-date=September 24, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921055257/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/prnewswire/press_releases/California/2013/09/03/LA71967|archive-date=September 21, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.org/content/library/dmr2013.pdf|title=IFPI Digital Music Report 2013 (Page 11)|work=San Francisco Business Times|access-date=September 24, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927190016/http://www.ifpi.org/content/library/dmr2013.pdf|archive-date=September 27, 2013}}</ref> In die Verenigde State het ''Born to Die'' in 2012 op die [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] gebly en op nommer 76 na 36 weke op die lys geëindig.<ref>{{cite magazine|last=Lipshutz|first=Jason|title=Lana Del Rey Unveils 10-Minute 'Ride' Video: Watch |url=https://www.billboard.com/articles/columns/viral-videos/474676/lana-del-rey-unveils-10-minute-ride-video-watch|magazine=Billboard|date=October 12, 2012|access-date=October 15, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528142437/http://www.billboard.com/articles/columns/viral-videos/474676/lana-del-rey-unveils-10-minute-ride-video-watch|archive-date=May 28, 2013}}</ref> Teen 3 Februarie 2024 het ''Born to Die'' 520 weke (10 jaar) op die ''Billboard'' 200 deurgebring, wat Del Rey die tweede vrou maak wat hierdie mylpaal bereik het, wat voorheen slegs deur [[Adele]] bereik is.<ref>{{Cite news|last=McIntyre|first=Hugh|date=February 5, 2024|title=Lana Del Rey Joins Adele In A Major Chart Milestone|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2024/02/05/lana-del-rey-joins-adele-in-a-major-chart-milestone/|access-date=February 5, 2024|work=Forbes}}</ref> ''Billboard'' het die album as "een van die belangrikste katalisators vir pop se verskuiwing van uitbundige EDM na 'n stemmiger, [[hip-hop]]-beïnvloede palet in die middel-2010's" erken."<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8528500/lana-del-rey-best-songs-ranked|title=Every Lana Del Rey Song, Ranked: Critic's List|magazine=Billboard|access-date=2019-08-30}}</ref>
In September 2012 het Del Rey die F-Type vir Jaguar by die Parys-motorskou onthul<ref name="Elliott">{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/hannahelliott/2012/08/22/jaguar-taps-lana-del-rey-for-f-type|title=Jaguar Taps Lana Del Rey For F-Type|date=August 22, 2012|access-date=August 23, 2012|first=Hannah|last=Elliott|work=[[Forbes]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120823181352/http://www.forbes.com/sites/hannahelliott/2012/08/22/jaguar-taps-lana-del-rey-for-f-type|archive-date=August 23, 2012}}</ref> en later die lied "Burning Desire" opgeneem, wat in 'n promosiekortfilm vir die voertuig verskyn het.<ref>{{cite web |date=March 4, 2013 |title=Jaguar Releases Dramatic Trailer For Short Feature Film 'DESIRE' with Ridley Scott Associates |url=http://media.jaguar.com/news/2013/03/jaguar-releases-dramatic-trailer-short-feature-film-desire-ridley-scott-associates |access-date=July 12, 2017 |website=Jaguar.com}}</ref><ref>{{cite web |last=George |first=Anita |date=April 25, 2013 |title=Watch Ridley Scott Associates and Jaguar's Short Film, Desire |url=https://www.pastemagazine.com/articles/2013/04/watch-jaguars-short-film-desire.html |access-date=July 12, 2017 |website=Paste Magazine |archive-date=July 25, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725112204/https://www.pastemagazine.com/articles/2013/04/watch-jaguars-short-film-desire.html |url-status=dead }}</ref> Adrian Hallmark, Jaguar se globale handelsmerkdirekteur, het die maatskappy se keuse verduidelik en gesê dat Del Rey " 'n unieke mengsel van egtheid en moderniteit" gehad het.<ref name="Elliott" /> In laat September 2012 is 'n musiekvideo vir Del Rey se weergawe van "Blue Velvet" as 'n promosie-enkelsnit vir die [[H&M]] 2012 herfsveldtog vrygestel, waarvoor Del Rey ook in gedrukte advertensies modelgestaan het.<ref>{{cite web |last=Rowley |first=Allison |date=September 15, 2012 |title=Lana Del Rey's H&M TV advert revealed – watch |url=http://www.digitalspy.com/celebrity/news/a406180/lana-del-reys-hm-tv-advert-revealed-watch.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120916195833/http://www.digitalspy.com/celebrity/news/a406180/lana-del-reys-hm-tv-advert-revealed-watch.html |archive-date=September 16, 2012 |access-date=October 12, 2012 |work=[[Digital Spy]]}}</ref><ref name="Alexander">{{cite web|url=http://www.vogue.co.uk/news/2012/07/17/lana-del-rey-confirmed-as-h-and-m-campaign-star|title=H&M Confirms Lana|last=Alexander|first=Ella|date=July 17, 2012|work=[[Vogue U.K.]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719093813/http://www.vogue.co.uk/news/2012/07/17/lana-del-rey-confirmed-as-h-and-m-campaign-star|archive-date=July 19, 2012|url-status=live|access-date=July 18, 2012}}</ref> Op 25 September het Del Rey die enkelsnit "Ride" ter bevordering van haar komende [[EP]], ''Paradise'', vrygestel.<ref name="bbparadise">{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/articles/news/474939/lana-del-rey-releases-ride-single-from-born-to-die-deluxe-edition|title=Lana Del Rey Releases 'Ride' Single From 'Born To Die' Deluxe Edition|last=Lipshutz|first=Jason|date=September 25, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330054604/http://www.billboard.com/articles/news/474939/lana-del-rey-releases-ride-single-from-born-to-die-deluxe-edition|url-status=live|archive-date=March 30, 2013}}</ref> Sy het vervolgens die musiekvideo vir "Ride" op 10 Oktober 2012 by die Aero-teater in [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]], [[Kalifornië]], vertoon.<ref>{{cite web|title=Lana Del Rey premieres her new Ride music video in Santa Monica|url=http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/pictures-today/2012/10/11/lana-del-rey-ride-music-video-santa-monica|work=Glamour|access-date=October 11, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018045023/http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/pictures-today/2012/10/11/lana-del-rey-ride-music-video-santa-monica|archive-date=October 18, 2012}}</ref><ref name="nme2">{{cite web|last=Jones|first=Lucy|title=Lana Del Rey Channels Blanche DuBois in Music Video For 'Ride'|url=https://www.nme.com/blog/index.php?blog=1&title=lana_del_rey_channels_blanche_dubois_in_&more=1&c=1&tb=1&pb=1|work=[[NME]]|access-date=October 12, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001214335/http://www.nme.com/blogs/nme-blogs/lana-del-rey-channels-blanche-dubois-in-music-video-for-ride|archive-date=October 1, 2013}}</ref> Sommige kritici het die video gekritiseer omdat dit na bewering pro-prostitusie<ref name="nme2" /><ref name="ok!">{{cite web|title=Lana Del Rey plays a prostitute in new 'Ride' video, has some old truckers for customers|url=http://www.ok.co.uk/celebrity-news/view/54978/Lana-Del-Rey-plays-a-prostitute-in-new-Ride-video-has-some-old-truckers-for-customers|work=OK!|access-date=October 12, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130610075223/http://www.ok.co.uk/celebrity-news/view/54978/Lana-Del-Rey-plays-a-prostitute-in-new-Ride-video-has-some-old-truckers-for-customers|archive-date=June 10, 2013}}</ref> en antifeministies was, weens Del Rey se uitbeelding van 'n [[Prostitusie|prostituut]] in 'n motorfietsbende.<ref name="bbclovelaw" /><ref name="slant">{{cite web|last=Rice|first=Paul|title=Lana Del Rey's Feminist Problem|url=https://www.slantmagazine.com/house/2012/02/lana-del-reys-feminist-problem|work=[[Slant Magazine]]|date=February 8, 2012|access-date=October 12, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120815072720/http://www.slantmagazine.com/house/2012/02/lana-del-reys-feminist-problem|archive-date=August 15, 2012}}</ref>
Op 12 November 2012 is ''Paradise'' as 'n alleenstaande album en ''Born to Die: The Paradise Edition'' as 'n kombinasie van Del Rey se vorige album met die addisionele agt snitte op ''Paradise'' vrygestel.<ref name="bbparadise" /> ''Paradise'' het Del Rey se tweede top-10-album in die Verenigde State geword, met 'n debuut op nommer 10 op die [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] met 67 000 kopieë wat in sy eerste week verkoop is.<ref name="prnewswire">{{cite news|title=Lana Del Rey Debuts at No. 10 on Billboard 200 With 'Paradise' EP (Interscope/Polydor)|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/lana-del-rey-debuts-at-10-on-billboard-200-with-paradise-ep-interscopepolydor-180400941.html|agency=PR Newswire|access-date=November 22, 2012|location=Santa Monica, California|date=November 21, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130605021444/http://www.prnewswire.com/news-releases/lana-del-rey-debuts-at-10-on-billboard-200-with-paradise-ep-interscopepolydor-180400941.html|archive-date=June 5, 2013}}</ref> Dit is ook later vir Best Pop Vocal Album vir die 56ste Grammy-toekennings genomineer.<ref name="ldrgrammys">{{cite web|work=[[Grammy Awards]]|title=Lana Del Rey|url=https://www.grammy.com/grammys/artists/lana-del-rey|access-date=September 27, 2019}}</ref> Del Rey het verskeie nominasies vir die 2012 MTV Europa-musiektoekennings in November ontvang en het die toekenning vir Beste Alternatiewe Kunstenaar gewen.<ref>{{cite web|work=[[Spin (magazine)|Spin]]|title=MTV EMAs 2012: Taylor Swift Is Popular in Europe, Too|last=McGovern|first=Kyle|date=November 12, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125024439/https://www.spin.com/2012/11/mtv-emas-2012-taylor-swift-justin-bieber-video/|url=https://www.spin.com/2012/11/mtv-emas-2012-taylor-swift-justin-bieber-video/|archive-date=November 25, 2015|url-status=live}}</ref> By die Brit-toekennings in Februarie 2013 het sy die toekenning vir Internasionale Vroulike Solokunstenaar gewen,<ref name="billboardbrit">{{cite magazine|last=Smirke|first=Richard|title=Brit Awards 2013: Emeli Sande, Mumford & Sons, Adele Win Big|url=https://www.billboard.com/articles/news/1549402/brit-awards-2013-emeli-sande-mumford-sons-adele-win-big|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=February 21, 2013|access-date=February 21, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130224045347/http://www.billboard.com/articles/news/1549402/brit-awards-2013-emeli-sande-mumford-sons-adele-win-big|archive-date=February 24, 2013}}</ref> gevolg deur twee Echo-toekennings in die kategorieë Beste Internasionale Nuwe Kunstenaar en Beste Internasionale Pop-/Rockkunstenaar.<ref>{{cite web|work=[[Marie Claire]] UK|url=https://www.marieclaire.co.uk/news/celebrity-news/lana-del-rey-wows-in-white-at-echo-music-awards-126590|title=Lana Del Rey Wows In White At Echo Music Awards|date=March 22, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927001147/https://www.marieclaire.co.uk/news/celebrity-news/lana-del-rey-wows-in-white-at-echo-music-awards-126590|archive-date=September 27, 2019}}</ref>
Oor die volgende paar maande het sy video's van twee dekliedjies vrygestel: een van [[Leonard Cohen]] se "Chelsea Hotel #2",<ref name="cohen">{{cite web|last=Sia|first=Nicole|title=Lana Del Rey Enters Her '70s Folk Period in 'Chelsea Hotel No. 2' Video|url=https://www.spin.com/2013/03/lana-del-rey-chelsea-hotel-no-2-video-leonard-cohen/|work=[[Spin (magazine)|Spin]]|date=March 27, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130329165804/https://www.spin.com/2013/03/lana-del-rey-chelsea-hotel-no-2-video-leonard-cohen/|archive-date=March 29, 2013}}</ref> gevolg deur 'n duet met haar destydse kêrel, Barrie-James O'Neill, van [[Lee Hazlewood]] en [[Nancy Sinatra]] se "Summer Wine".<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-134-1249105|work=[[NME]]|title=Lana Del Rey covers Nancy & Lee's 'Summer Wine' with Kassidy boyfriend|last=Cooper|first=Leonie|date=April 21, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702040757/http://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-134-1249105|archive-date=July 2, 2018|url-status=live}}</ref> In Mei 2013 het Del Rey 'n oorspronklike lied, "Young and Beautiful", vir die klankbaan van die 2013-verfilming van ''The Great Gatsby'' vrygestel.<ref name="latimesgatsby">{{cite news|last=Brown|first=August |title='Gatsby' soundtrack to feature Jay-Z, Lana del Rey, The xx and more |url=https://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-gatsby-soundtrack-to-feature-jayz-lana-del-rey-the-xx-and-more-20130404,0,6073681.story|work=Los Angeles Times|access-date=April 6, 2013|date=April 4, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406002137/http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-gatsby-soundtrack-to-feature-jayz-lana-del-rey-the-xx-and-more-20130404%2C0%2C6073681.story|archive-date=April 6, 2013}}</ref> Na die lied se vrystelling het dit nommer 22 op die ''Billboard'' Hot 100 bereik.<ref name="bbhot100">{{cite magazine|last=Trust|first=Gary|title=Weekly Chart Notes: Steve Martin, Edie Brickell Blast Back; Lana Del Rey Debuts; Mariah Carey, Nicki Minaj Get Hot (100)-Headed|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/1560679/weekly-chart-notes-steve-martin-edie-brickell-blast-back-lana|magazine=Billboard|access-date=May 7, 2013|date=May 5, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508004558/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/1560679/weekly-chart-notes-steve-martin-edie-brickell-blast-back-lana|archive-date=May 8, 2013}}</ref> Kort na sy vrystelling op kontemporêre trefferradio het die etiket dit egter voortydig teruggetrek en besluit om 'n ander lied na die radio te stuur; op 2 Julie 2013 is 'n Cedric Gervais-hermengsel van Del Rey se "Summertime Sadness" na die radio gestuur; die lied was 'n onverwagte treffer en het 'n kommersiële sukses geword, het "Young and Beautiful" oortref, het nommer 6 op die ''Billboard'' Hot 100 bereik en het haar eerste Amerikaanse top-tien-treffer geword.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/5672768/robin-thicke-leads-hot-100-katy-perry-holds-at-no-2|title=Robin Thicke Leads Hot 100, Katy Perry Holds at No. 2|magazine=Billboard|access-date=August 28, 2013|date=August 28, 2013|first=Gary|last=Trust|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130828173211/http://www.billboard.com/articles/news/5672768/robin-thicke-leads-hot-100-katy-perry-holds-at-no-2 |archive-date=August 28, 2013}}</ref> Die hermengsel het die Grammy-toekenning vir Beste Hermengde Openmae, Nie-Klassiek in 2013 gewen,<ref>{{cite web|title=56th Annual GRAMMY Awards Winners & Nominees|url=http://www.grammy.com/nominees?genre=30|work=[[Grammy Awards]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601132218/http://www.grammy.com/nominees?genre=30|archive-date=June 1, 2013}}</ref> terwyl "Young and Beautiful" genomineer is vir Beste Lied Geskryf vir Visuele Media.<ref name="ldrgrammys" />
In Junie 2013 het Del Rey ''Tropico'' verfilm, 'n musikale kortfilm gekoppel aan snitte uit ''Paradise'', geregisseer deur Anthony Mandler.<ref name="tropico1">{{cite web |title=Lana Del Rey, as the Virgin Mother, Hints 'Tropico' Film Will Send Her Career to Heaven |url=https://www.spin.com/2013/08/lana-del-rey-farewell-project-tropico-short-film/ |work=[[Spin (magazine)|Spin]] |access-date=August 28, 2013 |date=August 19, 2013 |first=Marc |last=Hogan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130828024341/https://www.spin.com/2013/08/lana-del-rey-farewell-project-tropico-short-film/ |archive-date=August 28, 2013}}</ref><ref name="tropico2">{{cite web|title=Lana Del Rey confuses fans by tweeting about 'the farewell project'|url=https://www.nme.com/news/lana-del-rey/72098|work=[[NME]]|access-date=August 28, 2013|date=August 18, 2013|first=Nick|last=Levine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130827130021/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/72098|archive-date=August 27, 2013}}</ref> Del Rey het die film op 4 Desember 2013 by die Cinerama Dome in [[Hollywood]] vertoon.<ref>{{cite news |last=Boardman |first=Madeline |date=December 5, 2013 |title=Lana Del Rey's 'Ultra-Violence' Album Announced at 'Tropico' Premiere |work=[[The Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/lana-del-rey-ultra-violence-album-tropico-premiere_n_4392444.html |url-status=live |access-date=April 5, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140211013111/http://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/lana-del-rey-ultra-violence-album-tropico-premiere_n_4392444.html |archive-date=February 11, 2014}}</ref> Op 6 Desember is die klankbaan op digitale platforms vrygestel.<ref name="huffingtonpost">{{cite news |last=Boardman |first=Madeline |date=December 5, 2013 |title=Lana Del Rey's 'Ultra-Violence' Album Announced At 'Tropico' Premiere |work=[[The Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/lana-del-rey-ultra-violence-album-tropico-premiere_n_4392444.html |url-status=live |access-date=April 12, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140211013111/http://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/lana-del-rey-ultra-violence-album-tropico-premiere_n_4392444.html |archive-date=February 11, 2014}}</ref><ref name="rollingstone">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/lana-del-reys-new-album-is-called-ultra-violence-20131205|title=Lana Del Rey Announces New Album 'Ultra-Violence'|magazine=[[Rolling Stone]]|date=December 5, 2013|first=Kory|last=Grow|access-date=April 12, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140311010256/http://www.rollingstone.com/music/news/lana-del-reys-new-album-is-called-ultra-violence-20131205|archive-date=March 11, 2014}}</ref>
=== 2014-2016: ''Ultraviolence'', ''Honeymoon'', en rolprentwerk ===
[[Lêer:Lana Del Rey Coachella.jpg|thumb|left|upright|Del Rey tree op by die Coachella-fees in 2014]]
Op 26 Januarie 2014 het Del Rey 'n weergawe van "Once Upon a Dream" vir die 2014 donkerfantasierolprent ''Maleficent'' vrygestel.<ref>{{cite web|title='Maleficent' to Feature 'Once Upon a Dream' by Lana Del Rey|url=http://www.stitchkingdom.com/disney-lana-del-rey-maleficent-68709|work=Stitch Kingdom|access-date=January 23, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125045949/http://www.stitchkingdom.com/disney-lana-del-rey-maleficent-68709|archive-date=January 25, 2014}}</ref> Na die voltooiing van ''Paradise'' het Del Rey aan haar opvolgalbum, ''Ultraviolence'', begin skryf en opneem, met produksie deur Dan Auerbach.<ref name="Guardian">{{cite web|title=Lana Del Rey announces new album title: Ultraviolence|url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/05/lana-del-rey-new-album-title-ultraviolence|work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077|oclc=60623878|location=London, UK|access-date=April 5, 2014|date=December 5, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140415051803/http://www.theguardian.com/music/2013/dec/05/lana-del-rey-new-album-title-ultraviolence|archive-date=April 15, 2014}}</ref> ''Ultraviolence'' is op 13 Junie 2014 vrygestel en het op nommer een in 12 lande, insluitend die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk, gedebuteer. Die album, wat wêreldwyd 880 000 kopieë in sy eerste week verkoop het,<ref>{{cite news |date=June 25, 2014 |title=Lana Del Rey's 'ULTRAVIOLENCE' (Interscope/Polydor UK) Debuts At No. 1 in Twelve Countries Including U.S. & U.K., Plus Top 5 in Eight Other Countries |agency=[[PR Newswire]] |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/lana-del-reys-ultraviolence-interscopepolydor-uk-debuts-at-1-in-twelve-countries-including-us--uk-plus-top-5-in-eight-other-countries-264631091.html |url-status=live |access-date=June 26, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140630083607/http://www.prnewswire.com/news-releases/lana-del-reys-ultraviolence-interscopepolydor-uk-debuts-at-1-in-twelve-countries-including-us--uk-plus-top-5-in-eight-other-countries-264631091.html |archive-date=June 30, 2014}}</ref> is deur die enkelsnitte "West Coast", "Shades of Cool",<ref>{{cite web |last=Wigler |first=Josh |date=May 26, 2014 |title=Listen To Lana Del Rey's New Single, 'Shades of Cool' |url=http://www.mtv.com/news/1831922/listen-to-lana-del-reys-new-single-shades-of-cool |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140530100553/http://www.mtv.com/news/1831922/listen-to-lana-del-reys-new-single-shades-of-cool |archive-date=May 30, 2014 |access-date=June 6, 2014 |website=[[MTV]] |publisher=}}</ref> "Ultraviolence",<ref>{{cite web|last1=Frydenlund|first1=Zach|title=Listen to Lana Del Rey's "Ultraviolence"|url=http://www.complex.com/music/2014/06/listen-to-lana-del-reys-ultraviolence|website=[[Complex (magazine)|Complex]]|access-date=June 4, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607234414/http://www.complex.com/music/2014/06/listen-to-lana-del-reys-ultraviolence|archive-date=June 7, 2014}}</ref> en "Brooklyn Baby" voorafgegaan.<ref>{{cite web |last1=Pollard |first1=Alexandra |title=Lana Del Rey reveals 'Brooklyn Baby', 10 other tracks leak online |url=http://www.gigwise.com/news/91617/Lana-Del-Rey-reveals-%27Brooklyn-Baby%27-10-other-tracks-leak-online |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714201550/http://www.gigwise.com/news/91617/Lana-Del-Rey-reveals-%27Brooklyn-Baby%27-10-other-tracks-leak-online |archive-date=July 14, 2014 |access-date=June 8, 2014 |website=[[Gigwise]]}}</ref> Sy het met die fotograaf Francesco Carrozzini begin uitgaan nadat hy die musiekvideo vir "Ultraviolence" geregisseer het; die twee het in November 2015 uitgemaak na meer as 'n jaar.<ref>{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/715031/lana-del-rey-and-boyfriend-francesco-carrozzini-split-report|title=Lana Del Rey and Boyfriend Francesco Carrozzini Split: Report|date=November 11, 2015|first=Corinne|last=Heller|website=[[E!]]}}</ref> Del Rey het die album as "meer afgeskaal, maar steeds filmies en donker" beskryf,<ref>{{cite news|title=Lana Del Rey says her second album will be 'spiritual'|url=http://www.bbc.co.uk/newsbeat/21593264|work=BBC News|date=February 27, 2013|access-date=February 27, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130302030047/http://www.bbc.co.uk/newsbeat/21593264|archive-date=March 2, 2013}}</ref> terwyl sommige kritici die album as psigedeliese rock<ref>{{cite web|url=http://www.vogue.com/13331635/vogue-fall-2015-music-guide/|title=Best Fall Music of 2015: Justin Bieber, Lana Del Rey and More|work=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|archive-url=https://archive.today/20151021075130/http://www.vogue.com/13331635/vogue-fall-2015-music-guide/|archive-date=October 21, 2015|last=Frank|first=Alex|date=September 7, 2015|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref> en woestynrock-beïnvloed beskryf het, met meer prominente kitaarinstrumentasie as haar vorige vrystellings.<ref>{{cite web|title=Lana Del Rey – Ultraviolence|url=https://www.nme.com/reviews/lana-del-rey/15401|work=[[NME]]|last=Horner|first=Al|archive-url=https://archive.today/20190926204430/https://www.nme.com/reviews/album/reviews-lana-del-rey-15401|archive-date=September 26, 2019|date=October 28, 2014|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Album review: Lana Del Rey, Ultraviolence|url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsfilmtv/music/album-review-lana-del-rey-ultraviolence-272791.html|work=[[Irish Examiner]]|date=June 21, 2014|last=Power|first=Ed|archive-url=https://archive.today/20190926204442/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsfilmtv/music/album-review-lana-del-rey-ultraviolence-272791.html|archive-date=September 26, 2019|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref> Later daardie jaar het Del Rey die liedjies "Big Eyes" en "I Can Fly" tot Tim Burton se 2014 biografiese rolprent ''Big Eyes'' bygedra.<ref>{{cite web|last1=Willman |first1=Chris |title='Big Eyes': The Story Behind Lana Del Rey's Stunning Secret Songs |url=https://www.hollywoodreporter.com/earshot/big-eyes-lana-del-rey-749904 |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=November 18, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141121041522/http://www.hollywoodreporter.com/earshot/big-eyes-lana-del-rey-749904 |archive-date=November 21, 2014 }}</ref>
''Honeymoon'', Del Rey se vierde ateljee-album, is op 18 September 2015<ref>{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6663895/lana-del-rey-honeymoon-release-date|title=Lana Del Rey's 'Honeymoon' Album Gets Sept. 18 Release Date|date=August 14, 2015|last=Lipshutz|first=Jason|archive-url=https://web.archive.org/web/20150816165425/http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6663895/lana-del-rey-honeymoon-release-date|archive-date=August 16, 2015|url-status=live}}</ref> tot lof van musiekkritici vrygestel.<ref>{{cite web |title=Reviews for Honeymoon |url=https://www.metacritic.com/music/honeymoon/lana-del-rey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150920204618/http://www.metacritic.com/music/honeymoon/lana-del-rey |archive-date=September 20, 2015 |access-date=September 18, 2015 |website=[[Metacritic]]}}</ref> Voor die vrystelling van die album het Del Rey die snit "Honeymoon",<ref>{{cite web |last=Plaugic |first=Lizzie |date=July 14, 2015 |title=Lana Del Rey's new single 'Honeymoon' is six minutes of meandering bliss |url=https://www.theverge.com/2015/7/14/8961617/lana-del-rey-new-song-honeymoon |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20150807194944/http://www.theverge.com/2015/7/14/8961617/lana-del-rey-new-song-honeymoon |archive-date=August 7, 2015 |access-date=September 26, 2019 |work=[[The Verge]]}}</ref> die enkelsnit "High by the Beach", en die promosie-enkelsnit "Terrence Loves You" voorskou.<ref>{{cite magazine |last=Reed |first=Ryan |date=August 21, 2015 |title=Hear Lana Del Rey's Hypnotic New Song, 'Terrence Loves You' |url=https://www.rollingstone.com/music/news/hear-lana-del-reys-hypnotic-new-song-terrence-loves-you-20150821 |url-status=live |magazine=[[Rolling Stone]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160723211007/http://www.rollingstone.com/music/news/hear-lana-del-reys-hypnotic-new-song-terrence-loves-you-20150821 |archive-date=July 23, 2016 |access-date=September 18, 2016}}</ref> Voor die vrystelling van ''Honeymoon'' het Del Rey in Mei 2015 die The Endless Summer Tour aangepak, wat [[Courtney Love]]<ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2014/12/01/lana-del-rey-courtney-love-tour/19730675/ |title=Lana Del Rey to tour with Courtney Love |first=Brian |last=Mansfield |work=[[USA Today]] |date=December 1, 2014|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141204153531/http://www.usatoday.com/story/life/music/2014/12/01/lana-del-rey-courtney-love-tour/19730675/ |archive-date=December 4, 2014 }}</ref> en Grimes as openingsoptredes gehad het.<ref>{{cite magazine|magazine=[[Rolling Stone]]|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-recruits-grimes-for-endless-summer-tour-79491/|title=Lana Del Rey Recruits Grimes for Endless Summer Tour|date=April 2015 |first=Ryan |last=Reed |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107080031/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-recruits-grimes-for-endless-summer-tour-79491/|archive-date=January 7, 2020|url-status=live}}</ref> Boonop het Del Rey saamgeskryf en vokale gelewer vir die snit "Prisoner" uit The Weeknd se ''Beauty Behind the Madness'' wat op 28 Augustus 2015 vrygestel is.<ref>{{cite web|work=[[Spin (magazine)|Spin]]|url=https://www.spin.com/2015/08/the-weeknd-beauty-behind-the-madness-new-album-lana-del-rey-prisoner/|last=Carley|first=Brennan|date=August 4, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151213045855/https://www.spin.com/2015/08/the-weeknd-beauty-behind-the-madness-new-album-lana-del-rey-prisoner/|archive-date=December 13, 2015|title=The Weeknd's New Album Features Lana Del Rey}}</ref>
In November 2015 het Del Rey as uitvoerende vervaardiger opgetree vir die kortfilm ''Hi, How Are You Daniel Johnston'', wat die lewe van die sanger-liedjieskrywer Daniel Johnston dokumenteer.<ref name="dj">{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|title=When Lana Del Rey Met Daniel Johnston: Inside 'Hi, How Are You Daniel Johnston?' L.A. Premiere|author=Stutz, Colin|date=November 9, 2015|url=https://www.billboard.com/articles/news/6754166/lana-del-rey-daniel-johnston-hi-how-are-you-daniel-johnston-short-film-premiere|archive-url=https://web.archive.org/web/20180706045120/https://www.billboard.com/articles/news/6754166/lana-del-rey-daniel-johnston-hi-how-are-you-daniel-johnston-short-film-premiere|archive-date=July 6, 2018}}</ref> Vir die film het sy Johnston se lied "Some Things Last a Long Time" vertolk.<ref>{{cite magazine |last=Stutz |first=Colin |date=November 6, 2015 |title=Lana Del Rey Covers Daniel Johnston's 'Some Things Last a Long Time': Listen |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6754030/lana-del-rey-covers-daniel-johnston-some-things-last-a-long-time |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151210140245/http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6754030/lana-del-rey-covers-daniel-johnston-some-things-last-a-long-time |archive-date=December 10, 2015 |access-date=December 4, 2015 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] }}</ref> In November 2015 het Del Rey die Trailblazer-toekenning by die ''Billboard'' Vroue in Musiek-seremonie ontvang<ref>{{cite magazine |date=November 6, 2015 |title=Lana Del Rey to Be Honored as 'Trailblazer' at Billboard's Women in Music |url=https://www.billboard.com/articles/events/women-in-music/6753805/lana-del-rey-trailblazer-billboard-women-in-music |url-status=live |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170328203745/http://www.billboard.com/articles/events/women-in-music/6753805/lana-del-rey-trailblazer-billboard-women-in-music |archive-date=March 28, 2017 |access-date=March 31, 2017}}</ref> en die MTV Europe-musiektoekenning vir Beste Alternatief gewen.<ref>{{cite web |last1=Hosken |first1=Patrick |title=2015 MTV EMA: See The Full Winners List |url=http://www.mtv.com/news/2360044/2015-ema-winners-list |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224103111/http://www.mtv.com/news/2360044/2015-ema-winners-list |archive-date=December 24, 2015 |access-date=March 31, 2017 |website=[[MTV News]]}}</ref>
Op 9 Februarie 2016 het Del Rey 'n musiekvideo vir die lied "Freak" uit ''Honeymoon'' by die Wiltern-teater in Los Angeles vertoon.<ref>{{cite web|work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|url=https://pitchfork.com/news/63130-lana-del-reys-forthcoming-freak-video-will-star-father-john-misty/|title=Lana Del Rey's Forthcoming "Freak" Video Will Star Father John Misty|last=Torres|first=Erik|date=January 25, 2016|archive-url=https://archive.today/20160212015947/http://pitchfork.com/news/63130-lana-del-reys-forthcoming-freak-video-will-star-father-john-misty/|archive-date=February 12, 2016|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-7-1201093|work=[[NME]]|title=Lana Del Rey is back in the studio|last=Britton|first=Luke Morgan|date=March 22, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926214237/https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-7-1201093|archive-date=September 26, 2019}}</ref> Later daardie jaar het Del Rey met die Weeknd vir sy album ''Starboy'' (2016) saamgewerk<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/69086-the-weeknd-details-starboy-tracklist-feat-lana-del-rey-kendrick-lamar-future-daft-punk/ |title=The Weeknd Details Starboy Tracklist Feat. Lana Del Rey, Kendrick Lamar, Future, Daft Punk |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=November 17, 2016 |first=Evan |last=Minsker |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161212215640/http://pitchfork.com/news/69086-the-weeknd-details-starboy-tracklist-feat-lana-del-rey-kendrick-lamar-future-daft-punk/ |archive-date=December 12, 2016 }}</ref> deur agtergrondvokale op "Party Monster" en hoofvokale op "Stargirl Interlude" te verskaf.<ref>{{cite web|url=http://cache.umusic.com/_sites/theweeknd.com/pdf/starboy.pdf |title=Starboy album credits |publisher=[[Universal Music Group]] |access-date=February 21, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170206072243/http://cache.umusic.com/_sites/theweeknd.com/pdf/starboy.pdf |archive-date=February 6, 2017 }}</ref> "Party Monster", waaraan Del Rey saamgeskryf het, is as 'n enkelsnit vrygestel<ref>{{cite web |last=Mench |first=Chris |date=November 18, 2016 |title=The Weeknd Drops Two New Songs, "Party Monster" and "I Feel It Coming" f/ Daft Punk |url=http://www.complex.com/music/2016/11/the-weeknd-new-songs-party-monster-i-feel-it-coming-feat-daft-punk |access-date=January 18, 2017 |work=[[Complex (magazine)|Complex]] |publisher= |archive-date=February 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230212023520/https://www.complex.com/music/2016/11/the-weeknd-new-songs-party-monster-i-feel-it-coming-feat-daft-punk |url-status=dead }}</ref> en het vervolgens die Top 20 op die ''Billboard'' Hot 100 bereik<ref>{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/artist/the-weeknd/chart-history/hsi/|title=The Weeknd Chart History: Hot 100|archive-url=https://web.archive.org/web/20190825112435/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/Hot-100|archive-date=August 25, 2019}}</ref> en is dubbelplatinum in die VSA gesertifiseer.<ref>{{cite web |title=American single certifications – The Weeknd – Party Monster |url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=The+Weeknd&ti=Party+Monster#search_section |access-date=September 26, 2019 |publisher=[[Recording Industry Association of America]]}}</ref>
=== 2017-2019: ''Lust for Life'' en ''Norman Fucking Rockwell!'' ===
[[Lêer:Lana Del Rey at Flow Festival 2017 (5) (cropped).jpg|duimnael|regop|Del Rey tree op by die Flow-fees in [[Helsinki]], Finland, in 2017]]
Del Rey se vyfde ateljee-album, ''Lust for Life'', is op 21 Julie 2017 vrygestel.<ref>{{cite web|last=Minsker |first=Evan |title=Lana Del Rey Reveals Lust For Life Album Release Date |url=https://pitchfork.com/news/73763-lana-del-rey-reveals-lust-for-life-album-release-date/ |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]] |date=May 25, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170525150701/http://pitchfork.com/news/73763-lana-del-rey-reveals-lust-for-life-album-release-date/ |archive-date=May 25, 2017}}</ref> Die album is voorafgegaan deur die enkelsnitte "Love";<ref name="spin.com">{{cite web|last1=Gaca |first1=Anna |title=Lana Del Rey Releases Trailer for New Album Lust for Life, Which Is "Coming Soon" |url=http://www.spin.com/2017/03/lana-del-rey-new-album-lust-for-life-trailer-video/ |website=[[Spin (magazine)|Spin]] |date=March 29, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170330114648/http://www.spin.com/2017/03/lana-del-rey-new-album-lust-for-life-trailer-video/ |archive-date=March 30, 2017 }}</ref> "Lust for Life" met die Weeknd;<ref>{{cite magazine |last1=Xander |first1=Zellner |date=April 19, 2017 |title=Lana Del Rey's 'Lust for Life' Feat |url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7767668/lana-del-rey-lust-for-life-weeknd-billboard-twitter-trending-140 |url-status=live |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420172222/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7767668/lana-del-rey-lust-for-life-weeknd-billboard-twitter-trending-140 |archive-date=April 20, 2017 |access-date=April 21, 2017}}</ref> "Summer Bummer" met A$AP Rocky en Playboi Carti; en "Groupie Love", ook met Rocky.<ref>{{cite web|url=https://www.slantmagazine.com/house/article/lana-del-rey-drops-two-new-songs-summer-bummer-and-groupie-love|title=Lana Del Rey Drops Two New Songs: "Summer Bummer" and "Groupie Love"|website=[[Slant Magazine]]|first=Alexa|last=Camp|date=July 21, 2017|archive-url=https://archive.today/20190926222204/https://www.slantmagazine.com/news/lana-del-rey-drops-two-new-songs-summer-bummer-and-groupie-love/|archive-date=September 26, 2019|url-status=live|access-date=July 21, 2017}}</ref> Voor die vrystelling het Del Rey gesê: "Ek het my eerste 4 albums vir myself gemaak, maar hierdie een is vir my aanhangers en oor waarheen ek hoop ons almal gaan."<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/watch-lana-del-reys-dreamy-love-video-w467870|magazine=[[Rolling Stone]]|title=Watch Lana Del Rey's Dreamy 'Love' Video|date=February 20, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214125053/https://www.rollingstone.com/music/music-news/watch-lana-del-reys-dreamy-love-video-127133/|archive-date=February 14, 2019|author=Kreps, Daniel}}</ref> Die album het verdere samewerkings met Stevie Nicks<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2017/music/news/lana-del-rey-lust-for-life-album-review-1202502553|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|title=Album Review: Lana Del Rey's 'Lust for Life'|author=Willman, Chris|date=July 21, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616194300/https://variety.com/2017/music/news/lana-del-rey-lust-for-life-album-review-1202502553/|archive-date=June 16, 2019}}</ref> en Sean Ono Lennon bevat,<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-sean-ono-lennon-collaboration-2054352|work=[[NME]]|title=Lana Del Rey's new song with Sean Ono Lennon features lyric about his parents|last=Britton|first=Luke Morgan|date=April 18, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824200217/https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-sean-ono-lennon-collaboration-2054352|archive-date=August 24, 2019}}</ref> wat die eerste keer was dat sy ander kunstenaars op haar eie vrystelling insluit. Die album het oor die algemeen gunstige resensies ontvang<ref>{{cite web|url=https://www.metacritic.com/music/lust-for-life/lana-del-rey|work=[[Metacritic]]|title=Lust for Life by Lana Del Rey|archive-url=https://archive.today/20190926222458/https://www.metacritic.com/music/lust-for-life/lana-del-rey|archive-date=September 26, 2019|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref> en het Del Rey se derde nommer-een-album in die Verenigde Koninkryk geword, en haar tweede nommer-een-album in die Verenigde State.<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/lana-del-rey-scores-her-third-number-1-with-lust-for-life-on-the-official-albums-chart__19803/|title=Lana Del Rey's Lust For Life earns her a third Number 1 album |date=July 28, 2017 |first=Rob |last=Copsey |website=Officialcharts.com |access-date=October 24, 2021}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=August 2, 2017 |title=Lana Del Rey Debuts at No. 1 on Billboard 200 Albums Chart, Tyler, The Creator and Meek Mill Bow at Nos. 2 & 3 |url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7882489/lana-del-rey-lust-for-life-no-1-billboard-200-albums |access-date=October 24, 2021 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Op 27 September 2017 het Del Rey die LA to the Moon Tour aangekondig, 'n amptelike konserttoer met Jhené Aiko en Kali Uchis om die album verder te bevorder. Die toer het in Januarie 2018 in Noord-Amerika begin<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-announces-tour/|title=Lana Del Rey Announces Tour|date=September 27, 2017|first1=Michelle|last1=Kim|first2=Matthew|last2=Strauss|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|access-date=September 28, 2017}}</ref> en in Augustus afgesluit. ''Lust for Life'' is genomineer vir Best Pop Vocal Album vir die 60ste [[Grammy-toekenning|Grammy-toekennings]], wat Del Rey se tweede nominasie in die kategorie was.<ref name="2018Grammys">{{cite magazine |last=Lynch |first=Joe |date=November 28, 2017 |title=Grammys 2018 Nominees: The Complete List |url=https://www.billboard.com/articles/news/grammys/8047027/grammys-2018-complete-nominees-list |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=November 28, 2017}}</ref>
In Januarie 2018 het Del Rey aangekondig dat sy in 'n regsgeding met die Britse rockband [[Radiohead]] betrokke was weens beweerde ooreenkomste tussen hul lied "Creep" en haar lied "Get Free".<ref name="Radiohead">{{cite web|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/music/2018/mar/26/lana-del-rey-claims-copyright-dispute-radiohead-over-creep-get-freet|title=Lana Del Rey Claims Copyright Dispute with Radiohead is Over|last=Snapes|first=Laura|date=March 26, 2018|access-date=September 26, 2019}}</ref> Na haar aankondiging het regspredstawigers van hul platemaatskappy Warner/Chappell die regsgeding en Del Rey se bewerings dat die band "100% van die lied se tantieme" gevra het, ontken.<ref>{{cite web|last1=Sisario|first1=Ben|url=https://www.nytimes.com/2018/01/09/arts/music/lana-del-rey-radiohead-copyright.html|title=Radiohead Denies Suing Lana Del Rey Over Copyright (but Still Wants Credit)|website=[[The New York Times]]|date=January 9, 2018|access-date=June 2, 2020}}</ref> Del Rey het daardie somer tydens haar optrede by Lollapalooza in Brasilië aangekondig dat die regsgeding "oor" was.<ref name="Radiohead" />
Gedurende 2018 het Del Rey as gasvokalist verskyn op verskeie snitte deur ander musikante, insluitend "Living with Myself" deur Jonathan Wilson vir ''Rare Birds'' (2018),<ref>{{cite web|url= https://www.stereogum.com/1974084/jonathan-wilsons-new-album-features-lana-del-rey-hear-over-the-midnight/video/ |title=Jonathan Wilson's New Album Features Lana Del Rey & Father John Misty; Hear "Over The Midnight" |work=[[Stereogum]] |date=December 5, 2017 |first=Tome |last=Breihan |access-date=October 24, 2021}}</ref> "God Save Our Young Blood" en "Blue Madonna" deur Børns vir ''Blue Madonna'' (2018),<ref>{{cite magazine|magazine=[[Rolling Stone]]|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/hear-lana-del-rey-on-borns-new-electro-soul-song-blue-madonna-202214/|title=Hear Lana Del Rey on BORNS' New Electro-Soul Song 'Blue Madonna'|date=January 12, 2018|last=Reed|first=Ryan|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927011208/https://www.rollingstone.com/music/music-news/hear-lana-del-rey-on-borns-new-electro-soul-song-blue-madonna-202214/|archive-date=September 27, 2019|url-status=live}}</ref> en "Woman" deur Cat Power vir ''Wanderer'' (2018).<ref>{{cite web |last1=Renshaw |first1=David |title=Cat Power announces new album Wanderer, collaboration with Lana Del Rey |url=http://www.thefader.com/2018/07/18/cat-power-wanderer-lana-del-rey |website=[[The Fader]] |archive-url=https://archive.today/20190926013323/http://www.thefader.com/2018/07/18/cat-power-wanderer-lana-del-rey |archive-date=September 26, 2019 |date=July 18, 2018 |access-date=July 30, 2018 |url-status=live }}</ref> In November 2019 is Del Rey aangekondig as die gesig van [[Gucci]] se Guilty-parfuum en het vervolgens in druk- en televisie-advertensies verskyn saam met [[Jared Leto]] en Courtney Love.<ref>{{cite web |url=https://www.vogue.com/article/gucci-guilty-fragrance-campaign-party-hollywood-forever-cemetery |title=Gucci Celebrates the Gucci Guilty Campaign at the Hollywood Forever Cemetery |work=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |date=November 4, 2018 |first=Cameron |last=Bird |access-date=April 8, 2019}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Reitman |first1=Shelby |title=Lana Del Rey Stars in Gucci Guilty Campaign With Jared Leto & Courtney Love |url=https://www.billboard.com/articles/news/8493537/lana-del-rey-gucci-guilty-campaign-jared-leto-courtney-love |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=May 16, 2019}}</ref> Die veldtog was gesentreer rondom die konsep van "Hollyweird".<ref name=":52">{{Cite web |last=Sunnucks |first=Jack |date=June 2, 2019 |title=Lana Del Rey on Being 'Just Weird Enough' for the Gucci Guilty Campaign |url=https://i-d.co/article/lana-del-rey-interview-gucci-guilty-album-norman-rockwell/ |access-date=October 4, 2022 |website=[[i-D]]}}</ref> Gucci se kreatiewe direkteur Alessandro Michele het gesê dat Guilty 'n geur is vir 'n vrou wat doen wat sy wil; Del Rey het verklaar sy is "baie beslis daardie persoon".<ref name=":52" />
[[File:Lana Del Rey @ Grammy Museum 10 13 2019 (49311725777).jpg|thumb|left|Del Rey tree op by die Grammy-museum in Oktober 2019]]
Op 6 Augustus 2019 het Del Rey die filmmaker [[Guillermo del Toro]] met sy ster op die [[Hollywood Walk of Fame]] vereer en vervolgens 'n weergawe van "Season of the Witch" vrygestel vir sy film, ''Scary Stories to Tell in the Dark''.<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-releases-looking-for-america-and-season-of-the-witch-listen/|title=Lana Del Rey Releases "Looking For America" and "Season of the Witch": Listen|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=August 9, 2019 |first=Evan |last=Minsker |access-date=October 24, 2021}}</ref> Dieselfde dag het Del Rey die nie-album enkelsnit "Looking for America" vrygestel, wat sy spontaan vroeër daardie week geskryf en opgeneem het in reaksie op agtereenvolgende massa-skietvoorvalle in El Paso en Dayton.<ref>{{cite web |last=Dawson |first=Brit |date=August 7, 2019 |title=Lana Del Rey shares a new song in response to mass shootings |url=https://www.dazeddigital.com/music/article/45532/1/lana-del-rey-response-song-mass-shootings-looking-for-america |access-date=October 24, 2021 |website=[[Dazed]]}}</ref>
Haar sesde ateljee-album, ''Norman Fucking Rockwell!'', is op 30 Augustus 2019 vrygestel.<ref name="takeaways">{{cite web|url=https://pitchfork.com/thepitch/5-takeaways-from-lana-del-reys-new-album-norman-fucking-rockwell/|work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|title=5 Takeaways From Lana Del Rey's New Album, Norman Fucking Rockwell!|last=Sodomsky|first=Sam|date=August 30, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190910031246/https://pitchfork.com/thepitch/5-takeaways-from-lana-del-reys-new-album-norman-fucking-rockwell/|archive-date=September 10, 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|magazine=[[Rolling Stone]]|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-ariana-grande-cover-882199/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190920085325/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-ariana-grande-cover-882199/|archive-date=September 20, 2019|title=Lana Del Rey Covers Ariana Grande in BBC Live Lounge|date=September 9, 2019|last=Shafer|first=Claire}}</ref><ref>{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8529446/lana-del-rey-break-up-with-your-girlfriend-cover-video|title=Lana Del Rey Covered Ariana Grande Because It's Christmas, Apparently: Watch|last=Rowley|first=Glenn|date=September 9, 2019}}</ref> Nadat sy die album in September 2018 aangekondig het,<ref name="papernfr" /><ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-poetry-book-2380799|title=Lana Del Rey says she wants to publish a book of poetry|last=Daly|first=Rhian|date=September 18, 2018|website=[[NME]]|access-date=April 8, 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spin.com/2019/01/lana-del-rey-album-update-new-single-teaser/|title=Lana Del Rey Says Her New Album and Book of Poetry Are Done|date=January 2, 2019|first=Winston|last=Cook-Wilson|work=[[Spin (magazine)|Spin]]|access-date=April 8, 2019}}</ref> is die album voorafgegaan deur die enkelsnitte "Mariners Apartment Complex",<ref>{{cite magazine |last=Reed |first=Ryan |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-jack-antonoff-new-song-mariners-apartment-complex-723271 |title=Lana Del Rey Recruits Jack Antonoff for New Song 'Mariners Apartment Complex' |magazine=[[Rolling Stone]] |date=September 12, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209104855/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-jack-antonoff-new-song-mariners-apartment-complex-723271/|archive-date=December 9, 2018|url-status=live}}</ref> "Venice Bitch",<ref name="papernfr">{{cite news |last=Gillespie |first=Katherine |url=http://www.papermag.com/norman-fucking-rockwell-lana-2606014325.html |title=Lana's New Album Is Called 'Norman Fucking Rockwell' |work=[[Paper (magazine)|Paper]] |date=September 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190903223915/https://www.papermag.com/norman-fucking-rockwell-lana-2606014325.html|archive-date=September 3, 2019}}</ref> "Hope Is a Dangerous Thing for a Woman like Me to Have – but I Have It",<ref name="rshope">{{cite magazine |last1=Reed |first1=Ryan |title=Hear Lana Del Rey's Mournful New Song 'Hope Is a Dangerous Thing...' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-new-song-hope-is-a-dangerous-thing-774028/ |magazine=[[Rolling Stone]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329195105/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-new-song-hope-is-a-dangerous-thing-774028/|archive-date=March 29, 2019|date=January 9, 2019}}</ref> en "Doin' Time",<ref>{{cite magazine |last1=Daw |first1=Stephen |title=Lana Del Rey Covers 'Doin' Time' in New Sublime Documentary Clip: Watch |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8511610/lana-del-rey-doin-time-sublime-documentary-summertime |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=May 16, 2019}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Spanos |first1=Brittany |date=July 31, 2019 |title=Lana Del Rey Announces 'Norman F-cking Rockwell' Release Date, Track List |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-release-date-track-list-865743/ |magazine=[[Rolling Stone]] |access-date=July 31, 2019}}</ref> asook die gesamentlike enkelsnit "Fuck It, I Love You"/ "The Greatest".<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-fuck-it-i-love-you-the-greatest-video-874899/|magazine=[[Rolling Stone]]|title=Lana Del Rey Drops Double Video for 'F-ck It I Love You,' 'The Greatest'|last=Shaffer|first=Claire|date=August 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190920085339/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-fuck-it-i-love-you-the-greatest-video-874899/|archive-date=September 20, 2019|url-status=live}}</ref> Die album het wydverspreide lof van kritici ontvang, en volgens die resensie-aggregator webwerf [[Metacritic]], is dit die beste beoordeelde album van Del Rey se loopbaan tot op daardie stadium.<ref>{{cite web|url=https://www.metacritic.com/music/norman-fucking-rockwell!/lana-del-rey/critic-reviews|work=[[Metacritic]]|title=Norman Fucking Rockwell! by Lana Del Rey|access-date=September 26, 2019}}</ref> ''NME'' het die album vyf uit vyf sterre toegeken.<ref>{{cite web|last=Dhaly |first=Rhian |title=Lana Del Rey – 'Norman Fucking Rockwell!' review |url=https://www.nme.com/reviews/album/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-review |website=[[NME]]|date=August 30, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190901170018/https://www.nme.com/reviews/album/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-review|archive-date=September 1, 2019|url-status=live}}</ref> In sy resensie vir ''Rolling Stone'' het Rob Sheffield geskryf: "die lank verwagte ''Norman Fucking Rockwell'' is nog massiewer en majestueuser as wat almal gehoop het dit sou wees. Lana verander haar vyfde en beste album in 'n toer deur gemene Amerikaanse drome, en gaan diep onder dekking in al ons nasie se mees verdraaide fantasieë van glans en gevaar", en het uiteindelik die album as 'n "popklassieker" bestempel.<ref>{{cite magazine|last=Sheffield|first=Rob|author-link=Rob Sheffield|magazine=[[Rolling Stone]]|title=Lana Del Rey Builds Her Most Elaborate Fantasies Yet on 'Norman F-cking Rockwell' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/lana-del-reys-norman-fucking-rockwell-878534/ |date=August 30, 2019| access-date=August 30, 2019}}</ref> Die album is genomineer vir twee Grammy-toekennings, Album van die Jaar en Lied van die Jaar, vir sy titelsnit.<ref>{{Cite web |date=October 26, 2022 |title=Lana Del Rey |url=https://www.grammy.com/artists/lana-del-rey/17822 |access-date=October 26, 2022 |website=[[Grammy Awards]]}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Warner |first=Denise |date=November 20, 2019 |title=2020 Grammy Nominees: The Complete List |url=https://www.billboard.com/music/awards/2020-grammy-nominations-complete-list-8544267/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |location= |publisher=[[Valence Media]] |access-date=December 28, 2021}}</ref> ''Norman Fucking Rockwell!'' was die eerste keer dat Del Rey saam met Jack Antonoff gewerk het, wat grootliks mede-geskryf en vervaardig het;<ref>{{Cite web |last=Cowen |first=Trace William |date=August 22, 2019 |title=Lana Del Rey Wasn't Immediately Sold on the Idea of Working With Jack Antonoff on New Album |url=https://www.complex.com/music/2019/08/lana-del-rey-wasnt-sold-working-with-jack-antonoff-new-album |access-date=October 26, 2022 |website=[[Complex (magazine)|Complex]]}}</ref> Antonoff het later met Del Rey saamgewerk aan haar volgende ateljee-album<ref>{{Cite magazine |last=Shaffer |first=Claire |date=March 22, 2021 |title=Lana Del Rey's 'Chemtrails Over the Country Club' Is a Somber American Travelogue |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/lana-del-reys-chemtrails-over-the-country-club-1144980/ |access-date=October 26, 2022 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> en gesproke woord-album.<ref>{{Cite web |last=Hussey |first=Allison |date=July 28, 2020 |title=Lana Del Rey Releases New Spoken Word Poetry Album Violet Bent Backwards Over the Grass |url=https://pitchfork.com/news/listen-to-lana-del-reys-new-spoken-word-poetry-album-violet-bent-backwards-over-the-grass/ |access-date=October 26, 2022 |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref>
In September was Del Rey te sien in 'n samewerking met [[Ariana Grande]] en [[Miley Cyrus]] getiteld "Don't Call Me Angel", die hoofenkelsnit van die klankbaan vir die 2019-rolprent ''Charlie's Angels''.<ref name="charlies angels">{{cite web |last1=Breihan |first1=Tom |date=June 27, 2019 |title=Miley Cyrus, Ariana Grande, Lana Del Rey's "Don't Call Me Angel": Watch The Trailer |url=https://www.stereogum.com/2049383/preview-ariana-grande-lana-del-rey-miley-cyrus-charlies-angels-song/video/ |access-date=June 28, 2019 |website=[[Stereogum]]}}</ref> Die lied was matig suksesvol internasionaal en is later tot goud in verskeie lande gesertifiseer.<ref>[https://www.ariacharts.com.au/charts/singles-chart ARIA Australian Top 50 Singles Chart – Australia's Official Top 50 Songs, Pop, Rock and All Genres]. ARIA Charts. Retrieved on March 22, 2020.</ref><ref>{{Cite web |title=Gold/Platinum |url=https://musiccanada.com/gold-platinum/ |access-date=October 26, 2022 |website=[[Music Canada]]}}</ref> In November het Del Rey verskyn in die Amazon Prime-spesiale ''The Kacey Musgraves Christmas Show'', saam met gaste soos Camila Cabello, [[James Corden]], en [[Troye Sivan]].<ref>{{cite magazine |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/kacey-musgraves-christmas-show-special-907779/ |title=Kacey Musgraves Announces All-Star Christmas Special |magazine=[[Rolling Stone]] |date=November 4, 2019 |first=Claire |last=Shaffer |access-date=March 22, 2020}}</ref><ref>Gonzalez, Sandra. (November 4, 2019) [https://www.cnn.com/2019/11/04/entertainment/kacey-musgraves-christmas/index.html Kacey Musgraves is getting a Christmas special on Amazon]. ''[[CNN]]''. Retrieved on March 22, 2020.</ref>
=== 2020-2021: ''Chemtrails over the Country Club'', ''Blue Banisters'', en poësieversamelings ===
In 'n onderhoud vir ''L'Officiel'' se eerste Amerikaanse uitgawe in vrog 2018, toe gevra oor haar belangstelling om 'n rolprent te maak, het Del Rey geantwoord dat sy genader is om 'n [[Broadway (teater)|Broadway]]-musiekblyspel te skryf en onlangs daaraan begin werk het. Toe gevra hoe lank dit sou neem om die werk te voltooi, het sy geantwoord, "Ek mag dit binne twee of drie jaar klaarmaak."<ref>{{cite news|url=https://www.lofficielusa.com/music/lana-del-rey-cover-story|title=Groupie Love: Lana Del Rey by Kim K, Stevie Nicks, Courtney Love, & More|last=Defebaugh|first=William|date=February 7, 2018|magazine=[[L'Officiel]]|access-date=April 7, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-says-shes-working-on-a-musical/|title=Lana Del Rey Says She's Working on a Musical|last=Sodomsky|first=Sam|date=February 7, 2018|access-date=April 7, 2018|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref> Sy het ook aangekondig dat sy sou bydra tot die klankbaan van 'n nuwe verwerking van ''Alice's Adventures in Wonderland''.<ref name="stereogum.com">{{cite web |last1=Breihan |first1=Tom |date=August 30, 2019 |title=Lana Del Rey Says She's Working On Another New Album Called White Hot Forever |url=https://www.stereogum.com/2056648/lana-del-rey-says-shes-working-on-another-new-album-called-white-hot-forever/news/ |website=[[Stereogum]]}}</ref>
Nadat sy in 2019 'n gesprokewoordalbum aangekondig het, het Del Rey ''Violet Bent Backwards over the Grass'' en sy ooreenstemmende gesproke woord-album in 2020 vrygestel. Die fisiese boek is op 29 September vrygestel en die Jack Antonoff-vervaardigde oudioboek op 28 Julie.<ref name="auto1">:{{Cite web |title=Lana Del Rey on Instagram: "Violet bent backwards over the grass link in bio 🌲" |url=https://www.instagram.com/p/CCb-vW7p8Dt/ |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CCb-vW7p8Dt |archive-date=December 23, 2021 |access-date=October 8, 2020 |website=[[Instagram]]}}{{cbignore}}{{broken link|date=May 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 8, 2020 |title=Lana Del Rey – Violet Bent Backwards Over The Grass |url=https://lanadelrey.com/ |access-date=October 8, 2020 |website=Lana Del Rey Official Website}}</ref> Die gesproke woord-gedig "LA Who Am I to Love You" is die dag voor die album se vrystelling as die hoofenkelsnit vrygestel. In Mei 2020 het Del Rey 'n tweede boek, ''Behind the Iron Gates – Insights from the Institution'', aangekondig, wat oorspronklik beplan was om in Maart 2021 vrygestel te word;<ref>{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=May 24, 2020 |title=Lana Del Rey Shares New Spoken Word Piece 'Patent Leather Do-Over': Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-shares-new-spoken-word-piece-patent-leather-do-over-listen-9389738/ |access-date=October 27, 2022 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> haar vordering met die boek is verloor toe die manuskrip in 2022 uit haar motor gesteel is.<ref name=":42">{{Cite web |last=Squires |first=Bethy |date=October 19, 2022 |title=Lana Del Rey Loses Music, Manuscript in a Robbery |url=https://www.vulture.com/2022/10/lana-del-rey-lost-music-manuscript-in-a-robbery.html |access-date=October 19, 2022 |website=[[New York (magazine)#Vulture|Vulture]]}}</ref>
In September 2020 was Del Rey te sien op 'n remix van Matt Maeson se 2019-lied "Hallucinogenics". Die duo het die lied vroeër in 2019 saam lewendig opgevoer. In November 2020 het Del Rey aangekondig dat sy 'n digitale opname sou vrystel wat bestaan uit "Amerikaanse standaarde en klassieke" op Kersdag, hoewel dit nog nie vrygestel is nie.<ref>{{Cite magazine |last=Martoccio |first=Angie |date=November 4, 2020 |title=Lana Del Rey Preps LP of Standards, Covers 'You'll Never Walk Alone' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-youll-never-walk-alone-standards-album-1085886/ |access-date=March 20, 2021 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> Die opname bevat verskeie liedjies wat saam met Nikki Lane opgeneem is. Dieselfde maand het sy bygedra tot 'n dokumentêr oor [[Liverpool F.C.]], ''The End of the Storm'', waar sy die klub se volkslied, "You'll Never Walk Alone", opgevoer het. Del Rey het ook die weergawe as 'n beperkte uitgawe enkelsnit vrygestel, met alle opbrengste wat na die LFC-stigting gegaan het.<ref>{{cite web |title=The End of the Storm soundtrack to benefit LFC Foundation |url=https://www.liverpoolfc.com/news/announcements/415825-the-end-of-the-storm-soundtrack-to-benefit-lfc-foundation |website=LiverpoolFC.com |date=November 13, 2020 |publisher=Liverpool Football Club |access-date=February 13, 2021}}</ref> Del Rey is bekend as 'n aanhanger van die klub en het wedstryde by [[Anfield]] bygewoon.<ref>{{cite web |last1=Hunter |first1=Steve |title=PHOTOS: Lana Del Rey at Anfield |url=https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/130816-photos-lana-del-rey-at-anfield |website=LiverpoolFC.com |date=March 10, 2013 |publisher=Liverpool Football Club |access-date=February 13, 2021}}</ref> In Desember 2020 is berig dat sy verloof is aan die musikant Clayton Johnson.<ref>{{cite news |title=Lana Del Rey is engaged, and here's what we know about her under-the-radar fiancé |url=https://news.yahoo.com/lana-del-rey-engaged-heres-195946147.html |access-date=December 21, 2020 |work=[[Los Angeles Times]] |date=December 16, 2020 |first=Christine |last=D'Zurilla }}</ref>
Op 19 Maart 2021 het Del Rey haar sewende ateljee-album, ''Chemtrails over the Country Club'', vrygestel tot kritiese lof.<ref>{{cite web|url=https://www.metacritic.com/music/chemtrails-over-the-country-club/lana-del-rey|publisher=[[Metacritic]]|title=Chemtrails Over the Country Club by Lana Del Rey Tracks and Reviews|access-date=July 4, 2021}}</ref> In 2019 aangekondig, was die album oorspronklik geskeduleer vir vrystelling in 2020 onder die titel ''White Hot Forever''<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/lana-del-rey-new-album-white-hot-forever-norman-fucking-rockwell-release-date-tracklist-a9084746.html|title=Lana Del Rey reveals new album White Hot Forever will be released in 2020|last=Harrison|first=Ellie|website=[[The Independent]]|date=August 30, 2019|access-date=October 20, 2019}}</ref><ref name="stereogum.com" /> maar is in November 2020 uitgestel weens 'n vertraging in vinielvervaardiging. Soos ''Norman Fucking Rockwell!'', is ''Chemtrails over the Country Club'' grootliks deur Del Rey saam met Jack Antonoff vervaardig.<ref>{{Cite web|url=https://www.interviewmagazine.com/music/who-is-lana-del-rey-jack-antonoff-september-poetry-cover|title=Who is Lana Del Rey?|website=[[Interview Magazine]] |date=September 8, 2021 |first=Jack |last=Antonoff |access-date=July 4, 2020}}</ref> Dit is voorafgegaan deur die enkelsnitte "Let Me Love You like a Woman" op 16 Oktober 2020,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-new-single-let-me-love-you-like-a-woman-1075739/|title=Lana Del Rey Returns With Tender New Song 'Let Me Love You Like a Woman'|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 16, 2020 |first1=Brittany |last1=Spanos |first2=Althea |last2=Legaspi|access-date=October 22, 2020}}</ref> en die titelsnit op 11 Januarie 2021.<ref>{{Cite web|last=Daly|first=Rhian|date=January 11, 2021|title=Lana Del Rey shares beautiful new song 'Chemtrails Over The Country Club'|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-shares-new-song-chemtrails-over-the-country-club-2853990|access-date=July 4, 2021|website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Ehrlich|first=Brenna|date=January 11, 2021|title=Lana Del Rey Reveals Cover, Tracklist for 'Chemtrails Over the Country Club'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-chemtrails-cover-tracklist-1112420/|access-date=July 4, 2021|magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> Musiekvideo’s is vir beide liedjies sowel as "White Dress" vrygestel.<ref>{{Cite magazine|date=March 2, 2021|first=Gil|last=Kaufman|title=Lana Del Rey Rollerblades Down a Desert Highway in Hazy 'White Dress' Teaser|url=https://www.billboard.com/music/pop/lana-del-rey-white-dress-teaser-9533451/|access-date=July 4, 2021|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|quote=Lana Del Rey dropped a 20-second teaser for her upcoming "White Dress" single over the weekend, giving fans another peek at the visual from the single off her upcoming ''Chemtrails Over the Country Club'' album.}}</ref>
Haar agtste ateljee-album, ''Blue Banisters'', is op 22 Oktober 2021 vrygestel.<ref>{{Cite web|last=Murray|first=Robin|date=March 20, 2021|title=Lana Del Rey Announces New Album 'Rock Candy Sweet'|url=https://www.clashmusic.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-rock-candy-sweet|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320225946/https://www.clashmusic.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-rock-candy-sweet|archive-date=March 20, 2021|access-date=March 20, 2021|website=[[Clash (magazine)|Clash]]}}</ref><ref>{{Cite web|last=Hussey|first=Allison|date=March 20, 2021|title=Lana Del Rey Announces New Album Rock Candy Sweet|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-rock-candy-sweet/|access-date=March 20, 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lana Del Rey on Instagram: "Album out later later… Single out soonish. Have a good fourth x" |url=https://www.instagram.com/p/CQ4sLo6pGxQ/ |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CQ4sLo6pGxQ |archive-date=December 23, 2021 |access-date=July 4, 2021 |via=[[Instagram]]}}{{cbignore}}</ref> Dit is voorafgegaan deur die gelyktydige vrystelling van drie liedjies op 20 Mei 2021: die titelsnit, "Text Book", en "Wildflower Wildfire",<ref>{{cite web |last1=Breihan |first1=Tom |date=May 20, 2021 |title=Lana Del Rey – "Blue Banisters," "Text Book," & "Wildflower Wildfire" |url=https://www.stereogum.com/2148489/lana-del-rey-blue-banisters-text-book-wildflower-wildfire/music/ |website=[[Stereogum]]}}</ref> asook die vrystelling van die enkelsnit "Arcadia" op 8 September 2021.<ref>{{Cite web |last=Lavin |first=Will |date=September 8, 2021 |title=Lana Del Rey reveals 'Blue Banisters' album release date and shares new song, 'ARCADIA' |url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-reveals-blue-banisters-album-release-date-and-shares-new-song-arcadia-3040781 |access-date=October 16, 2021 |website=[[NME]]}}</ref> 'n Musiekvideo is op 8 September 2021 vir "Arcadia" vrygestel, met 'n alternatiewe musiekvideo vir die snit op 7 Oktober 2021 vrygestel. 'n Musiekvideo vir die snit "Blue Banisters" is op 20 Oktober 2021 vrygestel.
=== 2022-hede: ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' en ''The Right Person Will Stay'' ===
Op 21 Januarie 2022 het Del Rey 'n lied getiteld "Watercolor Eyes" tydens 'n episode van ''Euphoria'' vrygestel.<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-shares-new-song-watercolor-eyes-listen/|title=Lana Del Rey Shares New Song "Watercolor Eyes": Listen|last=Bloom|first=Madison|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=January 21, 2022|access-date=January 21, 2022}}</ref> Del Rey het in 2022 bevestig dat sy aan nuwe musiek en poësie gewerk het; op 19 Oktober 2022 het sy egter 'n reeks video's op haar Instagram geplaas waarin sy onthul dat haar motor "enkele maande" tevore ingebreek is<ref name=":3">{{Cite web |last=Medina |first=Dani |date=October 19, 2022 |title=Lana Del Rey Says Laptop Containing New Music, Book Was Stolen |url=https://www.iheart.com/content/2022-10-19-lana-del-rey-says-laptop-containing-new-music-book-was-stolen/ |access-date=October 20, 2022 |website=[[iHeart]]}}</ref> en haar rugsak – met 'n skootrekenaar, hardeskywe en drie videokameras – gesteel is, wat diewe toegang gegee het tot onvoltooide liedjies, 'n 200-bladsy-manuskrip van haar komende poësiebundel ''Behind the Iron Gates - Insights from an Institution'', en twee jaar se gesinsvideo-opnames. Del Rey het die gesteelde skootrekenaar se inhoud op afstand uitgevee, wat die enigste werkende kopie van haar poësiebundel bevat het.<ref name=":3" /><ref name=":42"/> "Ten spyte van alles wat gebeur het, is ek vol vertroue in die komende album,"<ref name=":42"/> het Del Rey in haar Instagram-video's gesluit.<ref name=":42"/> Op 21 Oktober 2022 is Del Rey vertoon op "Snow on the Beach" deur [[Taylor Swift]],<ref>{{Cite magazine |last=Spanos |first=Brittany |date=October 21, 2022 |title=Taylor Swift Lets Us Into Her Darkest Dreams On 'Midnights' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/taylor-swift-midnights-1234611211/ |access-date=October 21, 2022 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> op haar album ''Midnights'', geskryf deur Swift, Del Rey, en Jack Antonoff.<ref name="Apple Music">{{cite web|last=Swift|first=Taylor|date=October 21, 2022|title=Midnights|url=https://music.apple.com/us/album/midnights/1649434004|website=[[Apple Music]] (US)|access-date=October 12, 2022|archive-date=October 12, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012053554/https://music.apple.com/us/album/midnights/1649434004|url-status=live}}</ref> Die lied het op nommer 4 gedebuteer op die ''Billboard'' Hot 100, en was Del Rey se hoogste plasering op die ranglys.<ref>{{Cite magazine |last1=Trust |first1=Gary |date=October 31, 2022 |title=Taylor Swift Makes History as First Artist With Entire Top 10 on Billboard Hot 100, Led by 'Anti-Hero' at No. 1 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-all-hot-100-top-10-anti-hero-1235163664/ |access-date=October 31, 2022 |magazine=Billboard}}</ref>
Op 7 Desember 2022 het Del Rey "Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd" vrygestel as die hoofenkel van haar negende ateljee-album met dieselfde naam.<ref name="PF DYK">{{cite web |last1=Strauss |first1=Matthew |last2=Ruiz |first2=Matthew Ismael |date=December 7, 2022 |title=Lana Del Rey Announces New Album, Shares New Song |url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-shares-new-song-listen/ |access-date=December 8, 2022 |website=Pitchfork}}</ref> In Januarie 2023 is Del Rey deur Nadia Lee Cohen gefotografeer en deur [[Billie Eilish]] vir die voorblad van ''Interview'' se Maart-uitgawe ondervra.<ref name=":0a">{{Cite web |last=Lent |first=Caitlin |date=February 14, 2023 |title=Lana Del Rey and Billie Eilish Fall in Love |url=https://www.interviewmagazine.com/music/lana-del-rey-and-billie-eilish-fall-in-love |access-date=February 18, 2023 |website=Interview Magazine}}</ref> In die onderhoud het Del Rey onthul dat die album haar diepste gedagtes sou verken en dat sommige van die liedjies op die album "super lank en woordryk" is.<ref name=":0a" /> Op 14 Februarie 2023 is "A&W" as die tweede enkel van die album vrygestel, en 'n maand later, op 14 Maart 2023, is die derde enkel van die album, "The Grants", vrygestel.<ref>{{Cite web |last=Murray |first=Robin |date=February 14, 2023 |title=Lana Del Rey Shares Beautiful New Song 'A&W' |url=https://www.clashmusic.com/news/lana-del-rey-shares-beautiful-new-song-aw/ |access-date=February 16, 2023 |website=[[Clash (magazine)|Clash]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lana Del Rey Examines The Power Of Memory & Family On New Song "The Grants" |url=https://genius.com/a/lana-del-rey-examines-the-power-of-memory-family-on-new-song-the-grants |access-date=March 15, 2023 |website=Genius}}</ref> ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' is op 24 Maart 2023 vrygestel.<ref name="PF DYK" />
Op 19 Mei 2023 het Del Rey haar gewilde, voorheen onvrygestelde lied "Say Yes to Heaven" as 'n enkel vrygestel, nadat sy dit in November 2013 geskryf en opgeneem het, met die bedoeling om dit in ''Ultraviolence'' in te sluit, voordat dit gekanselleer is. Dele van die lied is op 15 Augustus 2016 uitgelek en deur ander wat Del Rey naboots op Spotify vrygestel.<ref>{{cite web |last=Black |first=Sandra |date=May 19, 2023 |title=Lana Del Rey officially releases 'Say Yes to Heaven' |url=https://www.hotpress.com/music/lana-del-rey-officially-releases-say-yes-to-heaven-22969396 |access-date=May 19, 2023 |website=[[Hot Press]]}}</ref> Op 26 Mei 2023 het Taylor Swift 'n remix van "Snow on the Beach" vrygestel, met "meer" Lana Del Rey, saam met die ''Til Dawn''-uitgawe van haar album ''Midnights'', weens aanvraag van aanhangers wat wou hê Del Rey moes 'n vers in die lied hê, terwyl sy in die oorspronklike weergawe slegs agtergrondvokale gehad het.<ref>{{cite magazine |last=Bowenbank |first=Starr |date=May 26, 2023 |title=Taylor Swift's 'Snow on the Beach (feat. More Lana Del Rey)' Has Arrived: Stream It Now |url=https://www.billboard.com/music/music-news/taylor-swift-snow-on-the-beach-feat-more-lana-del-rey-stream-it-now-1235340826/ |access-date=May 26, 2023 |magazine=Billboard}}</ref> Op 20 Julie 2023 is Del Rey opgemerk waar sy koffie skink en met kliënte gesels by 'n Waffle House in Florence, [[Alabama]], in volle werknemersuniform met haar eie "Lana"-naambordjie.<ref>{{Cite magazine|last=Dailey|first=Hannah|date=July 21, 2023|title=Lana Del Rey Works a Shift at a Waffle House in Alabama: See the Photos|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-works-waffle-house-alabama-photos-1235376235/|access-date=July 22, 2023|magazine=Billboard}}</ref> In 2023 het Del Rey 'n toer onderneem ter ondersteuning van ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd''.<ref>{{cite magazine |last=Blistein |first=Jon |date=August 21, 2023 |title=See Lana Del Rey This Fall — If You're Lucky Enough to Live In One of These 10 Cities |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-tour-dates-fall-2023-1234809452/ |access-date=August 21, 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref>
Op 20 Oktober 2023 was Del Rey te sien in Holly Macve se enkel "Suburban House". Macve het gedeel dat die twee kunstenaars in 2017 die eerste keer paaie gekruis het en dat sy 'n "groot aanhanger van [Lana se] musiek" is.<ref>{{cite web |last=Duran |first=Anagricel |date=October 23, 2023 |title=Listen to Lana Del Rey team up with Holly Macve for new single 'Suburban House |url=https://www.nme.com/news/music/listen-to-lana-del-rey-team-up-with-holly-macve-for-new-single-suburban-house-3519902/ |access-date=October 23, 2023 |website=NME}}</ref> Op 10 November 2023 het Del Rey 5 nominasies vir die Grammy-toekennings van 2024 ontvang, insluitend Album van die Jaar en Beste Alternatiewe Musiekalbum vir ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'', Lied van die Jaar en Beste Alternatiewe Musiekuitvoering vir "A&W", en Beste Pop Duo/Groep Uitvoering vir "Candy Necklace" met Jon Batiste.<ref>{{Cite web|title=2024 GRAMMY Nominations: See The Full Nominees List|url=https://www.grammy.com/news/2024-grammys-nominations-full-winners-nominees-list|access-date=November 10, 2023|website=[[Grammy Awards]]}}</ref> Sy is aangestel as die gesig vir die [[Skims]] 2024 Valentynsdag-versameling.<ref>{{cite web|url=https://www.vogue.com/article/lana-del-rey-skims-campaign-grammys-coachella|title=Lana del Rey Talks Headlining Coachella, Her Grammys Noms, and Why She Loves Valentine's Day|date=January 18, 2024 }}</ref>
Op 31 Januarie 2024 het Del Rey by ''Billboard'' se pre-Grammy-geleentheid aangekondig dat haar volgende album in September 2024 vrygestel sou word. Dit is haar eerste country-album. Oorspronklik getiteld ''Lasso'', het sy later die titel as ''The Right Person Will Stay'' onthul, met 'n vrystellingsdatum van 21 Mei 2025.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=February 1, 2024|title=Lana Del Rey Announces New Album 'Lasso'|url=https://www.billboard.com/music/pop/lana-del-rey-announces-album-lasso-1235594901/|access-date=February 1, 2024|magazine=Billboard}}</ref> "Tough", 'n samewerking met die Amerikaanse rapper Quavo, is op 3 Julie 2024 vrygestel.<ref>{{Cite web|last=Saponara|first=Michael|date=June 28, 2024|title=Lana Del Rey & Quavo Reveal Release Date for Upcoming 'Tough' Collaboration|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/lana-del-rey-quavo-tough-song-release-date-1235720275/|access-date=June 28, 2024|magazine=Billboard}}</ref>
Op 25 November 2024 het Del Rey haar UK and Ireland Tour 2025 aangekondig, wat op 23 Junie 2025 begin en op 3 Julie 2025 eindig, waarin sy in [[Cardiff]] se [[Millennium Stadium|Principality Stadium]], [[Glasgow]] se Hampden Park, [[Liverpool]] se [[Anfield|Anfield Stadium]], [[Dublin]] se Aviva Stadium en laastens [[London]] se [[Wembley-stadion]] sal optree.<ref>{{Cite web |last=Yates |first=Jonny |date=2024-11-25 |title=Lana Del Rey announces 2025 UK and Ireland stadium tour dates |url=https://www.thepinknews.com/2024/11/25/lana-del-rey-tour-uk-tickets-presale/ |access-date=2024-11-25 |website=PinkNews |language=en-US}}</ref>
In 2025 het Del Rey en The Weeknd saamgewerk aan die lied "The Abyss" van sy album ''Hurry Up Tomorrow''.<ref>{{Cite web |date=2025-01-31 |title=Florence + the Machine, Lana Del Rey guest on new The Weeknd album |url=https://www.1057thepoint.com/music-news/florence-the-machine-lana-del-rey-guest-on-new-the-weeknd-album/ |access-date=2025-03-13 |website=105.7 The Point |language=en-US}}</ref> Op 25 April 2025 het Del Rey by die Stagecoach-fees opgetree, waar sy verskeie nuwe liedjies uit haar komende country-geïnspireerde album voorgestel het.<ref>{{cite web | url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-sturgill-simpson-zach-bryan-set-for-stagecoach-festival-2025/| title=Lana Del Rey, Sturgill Simpson, and Zach Bryan Set for Stagecoach Festival 2025 | website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]] | date=5 September 2024 }}</ref> Die album is voorafgegaan deur die enkelsnitte "Henry, Come On" en "Bluebird", beide saam met Luke Laird geskryf en saam met Drew Erickson vervaardig. Del Rey het verskeie liedjies uit die album tydens haar hoofvertoning by die Stagecoach Festival in April 2025 gedebuteer. Vervolgens het sy 'n uitverkoopte stadiontoer deur die VK en Ierland onderneem, wat haar eerste reeks stadionoptredes in die streek gemerk het.<ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Announces New Album 'The Right Person Will Stay' |url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-the-right-person-will-stay |website=Pitchfork |date=November 29, 2024 |access-date=May 27, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Shares New Song "Bluebird": Listen |url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-shares-new-song-bluebird-listen |website=Pitchfork |date=April 18, 2025 |access-date=May 27, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey at Stagecoach 2025 |url=https://www.papermag.com/lana-del-rey-stagecoach-2025 |website=Paper Magazine |date=April 27, 2025 |access-date=May 27, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey achieves major milestone with 2025 Summer Tour |url=https://www.geo.tv/latest/577076-lana-del-rey-achieves-major-milestone-with-2025-summer-tour |website=Geo News |date=November 30, 2024 |access-date=May 27, 2025}}</ref>
== Kunstenaarskap ==
===Musikale styl===
Del Rey is as 'n "alt-pop"<ref>{{multiref2
|1={{cite magazine |last1=Shouneyia |first1=Alexa |date=November 21, 2019 |title=Songs That Defined the Decade: Lana Del Rey's 'Born to Die' |url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-born-to-die-songs-that-defined-the-decade-8544101/ |access-date=October 23, 2022 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}
|2={{cite web |last1=Haack |first1=Brian |date=September 28, 2017 |title=Lana Del Rey Announces 2018 Tour With Jhené Aiko, Kali Uchis |url=https://www.grammy.com/news/lana-del-rey-announces-2018-tour-jhene-aiko-kali-uchis |access-date=October 23, 2022 |website=[[Grammy Awards]]}}
|3={{cite web |last1=McNiece |first1=Sam |date=October 29, 2021 |title=Lana Del Rey, Nightmares on Wax + more, our favourite records of the week |url=https://beat.com.au/lana-del-rey-nightmares-on-wax-more-our-favourite-records-of-the-week/ |access-date=October 23, 2022 |website=[[Beat Magazine|Beat]]}}
|4={{cite web |last1=Fisher-Quann |first1=Rayne |date=October 23, 2022 |title=Newest Lana Del Rey Screams Its Way Into Broken Hearts |url=https://nextmag.ca/newest-lana-del-rey-screams-its-way-into-broken-hearts/ |access-date=October 23, 2022 |website=[[Next Magazine (Hong Kong and Taiwan)|Next]]}}
}}</ref> of alternatiewe popkunstenaar bestempel.<ref>{{Cite web|date=April 28, 2021|title=Lana Del Rey Sets New Album 'Blue Banisters'|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-new-album-blue-banisters-9564193|access-date=October 31, 2021|website=billboard.com}}</ref> Haar werke is afwisselend as pop,<ref>{{multiref2
|1={{cite web|url=https://www.spin.com/2019/08/lana-del-rey-looking-for-america-video/|title=Lana Del Rey Previews New Song About Mass Shootings in America|last=Burks|first=Tosten|website=[[Spin (magazine)|Spin]]|date=August 5, 2019|access-date=October 7, 2019|quote=The pop singer shared an in-studio recording of the track Monday night on Instagram}}
|2={{cite news|last1=McCormick|first1=Neil|author-link=Neil McCormick|title=Lana Del Rey, Lust For Life: this pop star for the selfie generation is about as real as it comes – review|url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/lana-del-rey-lust-life-review-pop-star-selfie-generationis-real/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/lana-del-rey-lust-life-review-pop-star-selfie-generationis-real/ |archive-date=January 10, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|website=[[The Daily Telegraph]]|date=July 20, 2017|access-date=July 20, 2017|quote=Del Rey's perfect artifice has been to dress up harsh truth in the gauzy balm of seductive pop}}{{cbignore}}
|3={{cite web|title=Sex, Lies, and Lana Del Rey|url=http://www.maxim.com/stars/sex-lies-and-lana-del-rey|website=[[Maxim (magazine)|Maxim]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141128045003/http://www.maxim.com/stars/sex-lies-and-lana-del-rey|archive-date=November 28, 2014|access-date=December 8, 2014|quote=Lana Del Rey is America's sultriest and edgiest pop-music sensation ... [and] America's most enigmatic, controversial, and seductive rock star.}}
}}</ref> rock,<ref>{{multiref2
|1={{cite web|title=Sex, Lies, and Lana Del Rey|url=http://www.maxim.com/stars/sex-lies-and-lana-del-rey|website=[[Maxim (magazine)|Maxim]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141128045003/http://www.maxim.com/stars/sex-lies-and-lana-del-rey|archive-date=November 28, 2014|access-date=December 8, 2014|quote=Lana Del Rey is America's sultriest and edgiest pop-music sensation ... [and] America's most enigmatic, controversial, and seductive rock star.}}
|2={{cite magazine|title=Lana Del Rey Is Rock's Saddest, Baddest Diva: Inside the New Issue|url=https://www.rollingstone.com/music/news/lana-del-rey-is-rocks-saddest-baddest-diva-inside-the-new-issue-20140716|magazine=[[Rolling Stone]]|date=July 16, 2014|access-date=December 8, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213151032/http://www.rollingstone.com/music/news/lana-del-rey-is-rocks-saddest-baddest-diva-inside-the-new-issue-20140716|archive-date=December 13, 2014}}
}}</ref> droompop,<ref>{{multiref2
|1={{cite web|url=https://www.timeout.com/london/music/lana-del-rey-honeymoon-album-review|title=Lana Del Rey 'Honeymoon' album review|work=Time Out London|date=September 17, 2015|first=Nick|last=Levine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803110803/http://www.timeout.com/london/music/lana-del-rey-honeymoon-album-review|archive-date=August 3, 2016}}
|2={{cite web|title=Ultraviolence|url=http://www.abc.net.au/triplej/review/album/s4025070.htm|website=[[ABC News (Australia)|ABC News]] |access-date=July 25, 2014 |date=June 16, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715002924/http://www.abc.net.au/triplej/review/album/s4025070.htm|archive-date=July 15, 2014}}
}}</ref> barokpop,<ref>{{multiref2
|1={{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6052258/lana-del-rey-drops-west-coast-listen|title=Lana Del Rey Drops 'West Coast': Listen|magazine=Billboard|date=April 14, 2014|access-date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161116000012/http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6052258/lana-del-rey-drops-west-coast-listen|archive-date=November 16, 2016}}
|2={{cite web|last1=Pettifer|first1=Amy|title=Madonna's Rebel Heart: A Track By Track Review|url=http://thequietus.com/articles/17298-madonna-m-track-by-track-review|website=[[The Quietus]]|date=February 25, 2015 |access-date=April 25, 2017|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20150225142257/http://thequietus.com/articles/17298-madonna-m-track-by-track-review|archive-date=February 25, 2015}}
|3={{cite web|last1=Rosebury|first1=Will|title=Is Lana Del Rey About to Drop New Music?|url=http://pigeonsandplanes.com/news/2016/11/lana-del-rey-new-2016|website=[[Pigeons & Planes]]|publisher=Complex|access-date=April 25, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170426154415/http://pigeonsandplanes.com/news/2016/11/lana-del-rey-new-2016|archive-date=April 26, 2017}}
|4={{cite web|url=https://www.vix.com/en/ovs/music/9800/is-lana-del-rey-pop-or-alternative|title=Is Lana Del Rey Pop or Alternative?|website=[[Vix.com|Vix]]|first=Erick|last=Lappin|access-date=September 27, 2019|archive-date=April 25, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425151811/https://www.vix.com/en/ovs/music/9800/is-lana-del-rey-pop-or-alternative|url-status=dead}}
}}</ref> indiepop, psigedeliese rock,<ref>{{cite web|url=https://www.vix.com/en/ovs/music/9800/is-lana-del-rey-pop-or-alternative|title=Is Lana Del Rey Pop or Alternative?|website=[[Vix.com|Vix]]|first=Erick|last=Lappin|access-date=September 27, 2019|archive-date=April 25, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425151811/https://www.vix.com/en/ovs/music/9800/is-lana-del-rey-pop-or-alternative|url-status=dead}}</ref> gekategoriseer, terwyl dit elemente van trip hop,<ref>{{multiref2
|1={{cite magazine|last=Sheffield|first=Rob|title=Born To Die – Album Reviews|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/born-to-die-20120130|magazine=Rolling Stone|access-date=September 11, 2013|date=January 30, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092825/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/born-to-die-20120130|archive-date=September 27, 2013}}
|2={{cite web|last=Abebe|first=Nitsuh|title=Lana Del Rey: Lurching Toward Vegas|url=https://www.vulture.com/2012/01/lana-del-rey-lurching-toward-vegas.html|work=[[Vulture (blog)|Vulture]]|access-date=September 11, 2013 |date=January 25, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927080949/http://www.vulture.com/2012/01/lana-del-rey-lurching-toward-vegas.html|archive-date=September 27, 2013}}
|3={{cite web|last=Rytlewski|first=Evan|title=Lana Del Rey: Born To Die: Music Review|url=https://www.avclub.com/lana-del-rey-born-to-die-1798171335|work=A.V. Club|access-date=September 11, 2013|date=January 31, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927115159/http://www.avclub.com/articles/lana-del-rey-born-to-die%2C68365|archive-date=September 27, 2013}}
}}</ref> [[hip hop]],<ref>{{cite web|last=Rice|first=Paul|title=Lana Del Rey's Feminist Problem|url=https://www.slantmagazine.com/house/2013/16/lana-del-reys-feminist-problem|work=[[Slant Magazine|Slant]]|access-date=June 6, 2013|date=February 8, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927052919/http://www.slantmagazine.com/house/2013/16/lana-del-reys-feminist-problem|archive-date=September 27, 2013}}</ref> lo-fi,<ref name="NME">{{cite web |last1=Williams |first1=Mike |title=Lana Del Rey: Music and witchcraft – read the exclusive NME interview |url=https://www.nme.com/features/lana-del-rey-interview-lust-for-life-2017-2113496 |website=[[NME]] |access-date=June 25, 2019 |date=July 21, 2017}}</ref> en trap insluit.<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-44-1224171 |title=Lana Del Rey talks 'hip-hop' and 'trap' influences on new single 'High By The Beach' |website=[[NME]] |date=August 11, 2015 |author=Luke Morgan Britton |access-date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160609172416/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/87496|archive-date=June 9, 2016}}</ref> Met haar debuutvrystelling is Del Rey se musiek deur sommige musiekkritici as "Hollywood sadcore" beskryf.<ref>{{multiref2
|1={{cite web|last=James|first=Nicole|title=New Video: Lana Del Rey, 'Blue Jeans'|url=http://buzzworthy.mtv.com/2011/09/12/lana-del-rey-blue-jeans-video|publisher=MTV|access-date=October 5, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529145732/http://buzzworthy.mtv.com/2011/09/12/lana-del-rey-blue-jeans-video|archive-date=May 29, 2012}}
|2={{cite web|title=Lana Del Rey – Biography|url=http://www.mtv.co.uk/artists/lana-del-rey|publisher=MTV|access-date=October 5, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023015950/http://www.mtv.co.uk/artists/lana-del-rey|archive-date=October 23, 2012}}
}}</ref> Dit is herhaaldelik opgemerk vir sy filmiese klank en verwysings na verskeie aspekte van popkultuur; beide kritici en Del Rey self het 'n aanhoudende tema van 1950's en 1960's Americana opgemerk.<ref>{{multiref2
|1={{cite news|last=Sullivan|first=Felicia C.|title=Interview: Singer/Songwriter Lizzy Grant on Cheap Thrills, Elvis, The Flamingos, Trailer Parks, and Coney Island|url=https://www.huffingtonpost.com/felicia-c-sullivan/interview-singersongwrite_b_159346.html|work=The Huffington Post|access-date=September 30, 2012|date=January 20, 2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120215002744/http://www.huffingtonpost.com/felicia-c-sullivan/interview-singersongwrite_b_159346.html|archive-date=February 15, 2012}}
|2={{cite magazine|url=https://www.newyorker.com/arts/critics/musical/2012/02/06/120206crmu_music_frerejones?currentPage=all|magazine=[[The New Yorker]]|title=Lana Del Rey's Image on "Born to Die"|author=Frere-Jones, Sasha|date=February 6, 2012|access-date=April 17, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120424193631/http://www.newyorker.com/arts/critics/musical/2012/02/06/120206crmu_music_frerejones?currentPage=all|archive-date=April 24, 2012}}
|3={{cite web|last=Lansky|first=Sam|title=Lana Del Rey's "Ride": Listen to the Dreamy Single|url=http://idolator.com/6938611/lana-del-rey-ride-listen-new-single-paradise-edition|work=Idolator|date=September 25, 2012|access-date=October 5, 2012|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20130126091321/http://idolator.com/6938611/lana-del-rey-ride-listen-new-single-paradise-edition|archive-date=January 26, 2013}}
|4={{cite web|last=Williot|first=Carl|title=Lana Del Rey's Dreary "Blue Velvet" Cover: Hear It In Full|url=http://idolator.com/6910222/lana-del-rey-blue-velvet-cover-listen|work=Idolator|date=September 17, 2012|access-date=October 5, 2012|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20130103034519/http://idolator.com/6910222/lana-del-rey-blue-velvet-cover-listen|archive-date=January 3, 2013}}
|5={{cite web|last=Freeman|first=Nate|title=Lana Del Rey to Channel David Lynch's "Blue Velvet" as the Face of H&M's New Global Campaign|url=http://www.artinfo.com/news/story/814154/lana-del-rey-to-channel-david-lynch%E2%80%99s-%E2%80%9Cblue-velvet%E2%80%9D-as-the-face-of-hms-new-global-campaign|work=Art+Auction|access-date=October 5, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121014032910/http://www.artinfo.com/news/story/814154/lana-del-rey-to-channel-david-lynch%E2%80%99s-%E2%80%9Cblue-velvet%E2%80%9D-as-the-face-of-hms-new-global-campaign|archive-date=October 14, 2012}}
|6={{cite web|last=Abebe|first=Nitsuh |title=Lana Del Rey: Lurching Toward Vegas|url=https://www.vulture.com/2012/01/lana-del-rey-lurching-toward-vegas.html|work=[[New York (magazine)|New York]]|access-date=October 5, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120929091819/http://www.vulture.com/2012/01/lana-del-rey-lurching-toward-vegas.html|archive-date=September 29, 2012}}
}}</ref> Die sterk elemente van Amerikaanse nostalgie het ''Idolator'' laat klassifiseer haar ferm as alternatiewe pop.<ref>{{cite web |url=https://www.idolator.com/7625496/dark-pop-songs-retire-genre-label-alt-pop |title=Silent Shout: It's Time To Stop Calling Stuff 'Dark Pop' |last=Williott |first=Carl |date=March 9, 2016 |website=Idolator |access-date=September 10, 2019 }}{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Del Rey het haar verbintenis met die verlede in 'n onderhoud met Artistdirect verduidelik en gesê: "Ek is nie eens in die 50's gebore nie, maar ek voel asof ek daar was."<ref name=Fellini>{{cite web|first=Amy|last=Sciarretto|url=http://www.artistdirect.com/entertainment-news/article/lana-del-rey-is-working-on-new-music-and-shared-some-hints-about-it/11313805|title=Lana Del Rey Is Working on New Music and Shared Some Hints About It|work=[[Artistdirect]]|date=January 20, 2015|access-date=February 16, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160224065550/http://www.artistdirect.com/entertainment-news/article/lana-del-rey-is-working-on-new-music-and-shared-some-hints-about-it/11313805|archive-date=February 24, 2016}}</ref>
Van ''Born to Die'' het AllMusic gesê dat sy "verleidelike, oordrewe orkestrale pop haar uitbeeld as 'n soort vaag verbeelde chanteuse vir 'n generasie wat grootgemaak is op Adderall en die internet, met swaar dosisse ''[[Twin Peaks]]''-atmosfeer".<ref>{{cite web|last=Thomas|first=Fred|url=http://www.allmusic.com/album/ultraviolence-mw0002677059|title=Ultraviolence – Lana Del Rey|website=[[AllMusic]]|access-date=June 20, 2014}}</ref> Del Rey se daaropvolgende vrystellings het verskillende style bekendgestel, veral ''Ultraviolence'', wat 'n kitaar-gebaseerde klank gebruik het wat soortgelyk is aan psigedeliese en woestynrock.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/lana-del-reys-ultraviolence-what-712693|work=[[The Hollywood Reporter]]|title=Lana Del Rey's 'Ultraviolence': What the Critics Are Saying|author=Trakin, Roy|date=June 17, 2014|archive-url=https://archive.today/20140618053547/http://www.hollywoodreporter.com/news/lana-del-reys-ultraviolence-what-712693|archive-date=June 18, 2014|access-date=July 23, 2017|url-status=live}}</ref> Kenneth Partridge van ''Billboard'' het hierdie stylverskuiwing opgemerk en geskryf: "Sy sing oor dwelms, motors, geld, en die slegte ouens vir wie sy altyd val, en hoewel daar steeds 'n sepia-getinte middel-eeuse geur aan baie van hierdie liedjies is, tree [Del Rey] nie meer op soos 'n uitgeharde [[Bette Davis]] nie."<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/review/6121485/lana-del-rey-ultraviolence-album-review-song-by-song-track-by-track|magazine=Billboard|title=Lana Del Rey, 'Ultraviolence': Track-by-Track Album Review|author=Partridge, Kenneth|date=June 16, 2014|access-date=July 22, 2017}}</ref> Met die vrystelling van ''Honeymoon'' het een resensent Del Rey se oeuvre beskryf as "oor musiek as 'n tydvervorming, met haar langsame gekreun oor melasse-agtige arrangement wat bedoel is om die klok se wysers so stadig te laat beweeg dat dit soms voel asof hulle agteruit kan gaan".<ref>{{cite web|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2015/09/lana-del-rey-honeymoon-review-stopping-time-alone/406027/|work=[[The Atlantic]]|title=The Saddest Honeymoon |author=Kornhaber, Spencer|date=September 19, 2015|access-date=September 8, 2017}}</ref>
Voor haar deurbraak onder die verhoognaam Lana Del Rey, het sy onder die name Lizzy Grant, Lana Rey Del Mar,<ref>{{cite web|last=Bates|first=Andy |title=What you see vs. what you get|url=http://www.adirondackdailyenterprise.com/page/content.detail/id/503335.html?nav=5050|work=Adirondack Daily Enterprise|date=November 4, 2008|access-date=October 16, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521090634/http://www.adirondackdailyenterprise.com/page/content.detail/id/503335.html?nav=5050|archive-date=May 21, 2013}}</ref> Sparkle Jump Rope Queen,<ref name="sparklejumpropequeen">{{cite news|title=Lana Del Rey – pass notes No 3,256 |url=https://www.theguardian.com/music/shortcuts/2012/sep/30/lana-del-rey-pass-notes?newsfeed=true|work=[[The Guardian]]|access-date=October 16, 2012|location=London, UK|date=September 30, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130930182943/http://www.theguardian.com/music/shortcuts/2012/sep/30/lana-del-rey-pass-notes?newsfeed=true|archive-date=September 30, 2013}}</ref> en May Jailer opgetree.<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|title=Lana Del Rey's May Jailer 'Sirens' album leaks in full|date=June 1, 2012|first=Mayer|last=Nissim|work=Digital Spy|access-date=August 9, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120705091211/http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|archive-date=July 5, 2012}}</ref> Onder die verhoognaam Lizzy Grant het sy haar musiek as "Hawaiiaanse glam metal" beskryf,<ref name="index">{{cite web|last=Tremblay|first=Brea|title=Lizzy Grant, 2008|url=http://www.indexmagazine.com/interviews/Lizzy_grant2.shtml|work=Index Magazine|access-date=October 3, 2012 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120608053638/http://www.indexmagazine.com/interviews/Lizzy_grant2.shtml|archive-date=June 8, 2012}}</ref> terwyl die werk van haar May Jailer-projek akoesties was.<ref>{{multiref2
|1={{cite web|url=http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|title=Lana Del Rey's May Jailer 'Sirens' album leaks in full|date=June 1, 2012|first=Mayer|last=Nissim|work=Digital Spy|access-date=August 9, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120705091211/http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|archive-date=July 5, 2012}}
|2={{cite web|url=http://www.spinner.com/2012/05/31/lana-del-rey-may-jailer/|title=Spinner: Lana Del Rey, May Jailer: Did Singer Have ANOTHER Alter Ego?|year=2012 |publisher=spinner.com|access-date=May 31, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130110031234/http://www.spinner.com/2012/05/31/lana-del-rey-may-jailer/|archive-date=January 10, 2013}}
|3={{cite web|url=https://www.nme.com/news/lana-del-rey/64117 |title=Another early album from Lana Del Rey leaks online? |date=June 1, 2021 |first=Leonie |last=Cooper |work=[[NME]]|access-date=July 30, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604072107/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/64117 |archive-date=June 4, 2012 }}
}}</ref>
===Invloede===
{{multiple image
| footer = Kunstenaars van [[Frank Sinatra]] (''links'') tot [[Amy Winehouse]] (''regs'') het Del Rey en haar musiek beïnvloed.
| image1 = Frank Sinatra in 1957.jpg
| width1 = 133
| alt1 = Frank Sinatra in 1957
| image2 = Amy Winehouse f4962007 crop.jpg
| width2 = 126
| alt2 = Amy Winehouse in 2007
| align = right}}
Del Rey noem 'n wye reeks musikale kunstenaars as invloede, insluitend talle pop-, jazz- en blueskunstenaars uit die middel van die twintigste eeu, soos Andrew Lloyd Webber,<ref name=spin>{{cite web|first=David|last=Renshaw|url=http://www.thefader.com/2018/03/05/lana-del-rey-you-must-love-me-cover|title=Listen to Lana Del Rey's "You Must Love Me" cover|work=[[The Fader]]|date=March 5, 2018|archive-date=September 26, 2019|archive-url=https://archive.today/20190926013230/http://www.thefader.com/2018/03/05/lana-del-rey-you-must-love-me-cover|access-date=August 26, 2018|url-status=live}}</ref> [[Frank Sinatra]], Nina Simone, Billie Holiday, Bobby Vinton,<ref name=shades>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/pictures/shades-of-cool-12-of-lana-del-reys-biggest-influences-20140716 |title=Shades of Cool: 12 of Lana Del Rey's Biggest Influences |magazine=[[Rolling Stone]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009181628/http://www.rollingstone.com/music/pictures/shades-of-cool-12-of-lana-del-reys-biggest-influences-20140716 |archive-date=October 9, 2014|date=July 16, 2014|author=''Rolling Stone'' staff}}</ref> The Crystals,<ref name=shades/> en [[Miles Davis]].<ref name=milesdavis>{{cite web|title=Listen To Lana Del Rey's New Single 'Honeymoon'|url=https://www.huffingtonpost.com/entry/lana-del-rey-honeymoon_55a557aae4b0ecec71bd3714|work=[[The Huffington Post]]|date=July 14, 2015|first=Oliver|last=Whitney|access-date=August 9, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150719091732/http://www.huffingtonpost.com/entry/lana-del-rey-honeymoon_55a557aae4b0ecec71bd3714|archive-date=July 19, 2015 }}</ref> Fakkelsangers [[Julie London]]<ref>{{cite magazine|magazine=Billboard|url=https://www.billboard.com/articles/news/magazine-feature/6784901/billboard-women-in-music-trailblazer-lana-del-rey-pop-inspirations|title=Billboard Women in Music 'Trailblazer' Lana Del Rey: 'There's Not Such a Narrow Lane for 'Pop'|date=December 3, 2015|author=Dodero, Camille|access-date=January 22, 2018}}</ref> en Julee Cruise het ook as invloede gedien.<ref name=shades/> "Ek hou regtig net van die meesters van elke genre," het sy in 2012 aan BBC-radiopresentator Jo Whiley gesê, en spesifiek Nirvana, [[Bob Dylan]], Frank Sinatra en [[Elvis Presley]] genoem.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UtAFIa52_eA |title=Interview with Lana Del Rey |first=Jo |last=Whiley |publisher=BBC Radio 2. [[BBC]] |date=February 2, 2012 |access-date=June 20, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017185452/https://www.youtube.com/watch?v=UtAFIa52_eA |archive-date=October 17, 2013 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Dazed |date=February 22, 2021 |title=Lana Del Rey 'didn't want to sing anymore' after Amy Winehouse died |url=https://www.dazeddigital.com/music/article/51998/1/lana-del-rey-did-not-want-to-sing-anymore-after-amy-winehouse-died |access-date=May 1, 2024 |website=Dazed}}</ref>
Verskeie rock- en popmusikante en groepe uit die laat-twintigste eeu het ook Del Rey geïnspireer, soos [[Bruce Springsteen]],<ref name="18things">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/18-things-you-learn-after-two-long-days-with-lana-del-rey-20140724 |title=18 Things You Learn After Two Long Days With Lana Del Rey |magazine=[[Rolling Stone]]|last=Hiatt|first=Brian|date=July 24, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304122129/http://www.rollingstone.com/music/news/18-things-you-learn-after-two-long-days-with-lana-del-rey-20140724 |archive-date=March 4, 2016 }}</ref> [[Britney Spears]],<ref>{{Cite web|url=http://www.digitalspy.com/music/a363464/lana-del-rey-britney-spears-inspires-me/|title=Lana Del Rey: 'Britney inspires me'|first=Lewis|last=Corner|date=February 2, 2012|website=Digital Spy}}</ref> sanger-liedjieskrywer [[Lou Reed]], en rockband the Eagles, sowel as volksmusikante soos [[Leonard Cohen]]<ref name="shades" /> en [[Joan Baez]]. Del Rey het ook sanger-liedjieskrywer Cat Power,<ref name="18things" /> Hole se voorsanger [[Courtney Love]],<ref>{{cite web|url=http://www.virginmedia.com/music/news/story/2014/06/23/lana-del-rey-is-inspired-by/ |work=Virgin Media |title=Lana Del Rey is inspired by Courtney Love |date=June 23, 2014 |access-date=July 21, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721222329/http://www.virginmedia.com/music/news/story/2014/06/23/lana-del-rey-is-inspired-by/ |archive-date=July 21, 2015 }}</ref> rapper [[Eminem]], en sanger-liedjieskrywer [[Amy Winehouse]] as kunstenaars genoem na wie sy opgesien het.<ref name="shades" /> Del Rey het die klankbaan van ''[[American Beauty]]'' as 'n gedeeltelike inspirasie vir haar album ''Born to Die'' (2012) genoem.<ref>{{cite news |last=Rosen |first=Christopher |date=September 4, 2012 |title=Lana Del Rey's Movie Dreams: 'Hopefully I Will Branch Into Film Work And Stay There' |work=The Huffington Post |url=https://www.huffingtonpost.com/2012/09/04/lana-del-rey-movie_n_1854738.html |url-status=live |access-date=September 8, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120908010026/http://www.huffingtonpost.com/2012/09/04/lana-del-rey-movie_n_1854738.html |archive-date=September 8, 2012}}</ref>
Geïnspireer deur poësie, noem Del Rey [[Walt Whitman]] en [[Allen Ginsberg]] as instrumenteel vir haar liedjieskryf. In haar lied "Venice Bitch" is die liriek "nothing gold can stay" ook die titel van 'n Robert Frost-gedig.<ref name="whitman">{{cite web |title=Lana Del Rey hates personal critics |url=https://www.contactmusic.com/lana-del-rey/news/lana-del-rey-hates-personal-critics_1350370 |website=contactmusic.com |date=June 23, 2012 |access-date=October 24, 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927134425/http://entertainment.stv.tv/showbiz/309071-lana-del-rey-hates-personal-critics/ |archive-date=September 27, 2013 }}</ref><ref>{{cite news|last=Moore |first=Alex |title=Here's Lana Del Rey's new Walt Whitman-referencing track, 'The Body Electric' |url=http://www.deathandtaxesmag.com/184151/heres-lana-del-reys-new-walt-whitman-referencing-track-the-body-electric/ |work=Death and Taxes |access-date=October 5, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927122419/http://www.deathandtaxesmag.com/184151/heres-lana-del-reys-new-walt-whitman-referencing-track-the-body-electric/ |archive-date=September 27, 2013 }}</ref> Del Rey het rolprentregisseurs [[David Lynch]] en [[Federico Fellini]], en skilders Mark Ryden en [[Pablo Picasso]] as invloede genoem<ref name="Fellini" /><ref name="dlynch">{{cite web|title=Lana Del Rey open to David Lynch collaboration: 'I would love to do anything with him' |url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-16-1203870 |work=[[NME]] |date=December 11, 2015 |author=Luke Morgan Britton |access-date=February 27, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303161824/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/90277 |archive-date=March 3, 2016 }}</ref> en het verklaar dat aktrise [[Lauren Bacall]] iemand is wat sy bewonder.<ref>{{cite web |date=May 8, 2013 |title=FASHION Magazine Summer 2013 Cover: Lana Del Rey |url=https://fashionmagazine.com/style/fashion-magazine-summer-2013-cover-lana-del-rey/ |access-date=February 7, 2020 |website=FASHION Magazine}}</ref> Sy het belangstelling getoon in en is beïnvloed deur die boek ''Lolita'' en die titelkarakter, sowel as die rolprente wat dit voortgebring het in 1962 en in 1997. Sy het in die verlede Lolita fashion vertoon en selfs 'n gelyknamige lied geskryf, wat as 'n bonusspoor op sommige uitgawes van haar 2012-album ''Born to Die'' ingesluit is.
===Stem en timbre===
Del Rey beskik oor 'n uitgebreide contraltostemreeks, wat meer as drie oktawe beslaan en beskryf is as boeiend en hoogs emosioneel, en wissel met groot gemak van hoë note in 'n meisieagtige timbre na [[jazz]]-agtige versierings in haar laer register.<ref>{{multiref2
|1={{cite web|url=http://thatgrapejuice.net/2012/04/watch-lana-del-rey-redeems-performing-entire-lp-live/ |title=Lana Del Rey Redeems Herself By Performing Entire LP Live |publisher=That Grape Juice |date=April 22, 2012 |access-date=May 19, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425001626/http://thatgrapejuice.net/2012/04/watch-lana-del-rey-redeems-performing-entire-lp-live/ |archive-date=April 25, 2012 }}
|2={{cite web |url=http://entertainment.malaysia.msn.com/music/article.aspx?cp-documentid=5919180 |title=Lana Del Rey – Born To Die, Review |publisher=MSN. [[Microsoft]] Corporation |date=February 23, 2012 |access-date=May 19, 2012 |first=Melody |last=Oei |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120227001733/http://entertainment.malaysia.msn.com/music/article.aspx?cp-documentid=5919180 |archive-date=February 27, 2012 }}
|3={{cite web|url=https://www.slantmagazine.com/music/review/lana-del-rey-born-to-die/2720 |title=Lana Del Rey Born To Die Review |work=Slant Magazine |date=January 25, 2012 |access-date=May 31, 2012 |first=Sal |last=Cinquemani |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527123015/http://www.slantmagazine.com/music/review/lana-del-rey-born-to-die/2720 |archive-date=May 27, 2012 }}
|4={{cite web |url=http://www.readthemike.com/2012/02/18/born-to-try-but-sometimes-trying-isnt-good-enough/ |title=Born to Try, but Sometimes Trying isn't Good Enough |publisher=Read the Mike |date=February 18, 2012 |access-date=February 22, 2012 |first=Tom |last=Da Silva |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130703020436/http://www.readthemike.com/2012/02/18/born-to-try-but-sometimes-trying-isn%27t-good-enough/ |archive-date=July 3, 2013 }}
}}</ref> Na die vrystelling van ''Ultraviolence'', wat lewendig in enkelopnames opgeneem is sonder Pro Tools-stemredigering, het kritici Del Rey se vokale vermoëns al hoe meer waardeer, en haar groot reeks, verhoogde vokale selfvertroue en uniek emosionele aflewering geprys.<ref>{{multiref2
|1={{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/how-lana-del-rey-fought-to-get-her-radical-ultraviolence-lp-released-20140718 |title=How Lana Del Rey Fought to Get Her Radical 'Ultraviolence' Released – Rolling Stone |magazine=Rolling Stone |date=July 18, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106010542/http://www.rollingstone.com/music/news/how-lana-del-rey-fought-to-get-her-radical-ultraviolence-lp-released-20140718 |archive-date=January 6, 2015 }}
|2={{cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2014/jun/12/lana-del-rey-ultraviolence-review |title=Lana Del Rey: Ultraviolence review – great songs about awful, boring people |author=Alexis Petridis |work=The Guardian |date=June 12, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140613045734/http://www.theguardian.com/music/2014/jun/12/lana-del-rey-ultraviolence-review |archive-date=June 13, 2014 }}
|3={{cite web|url=https://consequence.net/2014/06/album-review-lana-del-rey-ultraviolence/ |title=Lana Del Rey – Ultraviolence – Album Reviews – Consequence of Sound |work=Consequence of Sound |date=June 17, 2014 |first=Sasha |last=Geffen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140620075706/https://consequence.net/2014/06/album-review-lana-del-rey-ultraviolence/ |archive-date=June 20, 2014 }}
}}</ref> Tydens opnames in die ateljee is Del Rey bekend vir vokale meerlaag-tegnieke, wat, soos opgemerk, vir haar moeilik is om in 'n lewendige omgewing te herhaal, veral met die afwesigheid van agtergrondsangers om die oorspronklike vokale styl te vul.<ref name="Lana Live Set">{{cite web|url=http://thatgrapejuice.net/2012/04/watch-lana-del-rey-redeems-performing-entire-lp-live/ |title=Lana Del Rey Redeems Herself By Performing Entire LP Live |publisher=That Grape Juice |date=April 22, 2012 |access-date=May 19, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425001626/http://thatgrapejuice.net/2012/04/watch-lana-del-rey-redeems-performing-entire-lp-live/ |archive-date=April 25, 2012 }}</ref> Verhoogvrees is ook aangetoon as 'n groot bydraende faktor tot Del Rey se stryd met lewendige optredes;<ref>{{cite web|url=http://hub.contactmusic.com/news/lana-del-rey-gets-terrible-stage-fright_1348506 |title=Lana Del Rey – Lana Del Rey Gets Terrible Stage Fright – Contactmusic.com |author=Bang Showbiz |work=Contactmusic.com |date=June 21, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150110085313/http://hub.contactmusic.com/news/lana-del-rey-gets-terrible-stage-fright_1348506 |archive-date=January 10, 2015 }}</ref> joernaliste het egter in 2014 opgemerk dat haar lewendige optredes in selfvertroue toegeneem het. ''Billboard'' het die Coachella-debuut van "West Coast" as 'n "ster-skeppende optrede" beskou en die sangeres se vokale vermoëns geprys.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/music-festivals/6052253/coachella-2014-lana-del-rey-debuts-west-coast-single-in |title=Coachella 2014: Lana Del Rey Debuts 'West Coast' Single In Star-Making Performance |date=April 14, 2014 |first=Jason |last=Lipshutz |magazine=Billboard |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140417072908/http://www.billboard.com/articles/columns/music-festivals/6052253/coachella-2014-lana-del-rey-debuts-west-coast-single-in |archive-date=April 17, 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.popmatters.com/review/182811-lana-del-rey-ultraviolence/ |title=Lana Del Rey: Ultraviolence |date=June 16, 2014 |first=Ryan |last=Lathan |work=[[PopMatters]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709132500/http://www.popmatters.com/review/182811-lana-del-rey-ultraviolence/ |archive-date=July 9, 2014 }}</ref> Musiekkritici het haar stem beskryf as "rokerig",<ref>{{cite web|last=Matthews |first=Cameron |title=Joey Ramone's 'New York City,' New Neil Young Song & More |url=http://www.spinner.com/2012/09/25/news-joey-ramones-new-york-city-new-neil-young-and-more/ |work=[[Spinner (website)|Spinner]] |publisher=AOL |access-date=September 26, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102011004/http://www.spinner.com/2012/09/25/news-joey-ramones-new-york-city-new-neil-young-and-more/ |archive-date=November 2, 2012 }}</ref> "grinterig",<ref name="index"/> en herinnerend aan [[Marilyn Monroe]].<ref name="index" /> Met die 2015-vrystelling van ''Honeymoon'' is haar stem deur ''[[Los Angeles Times]]''-kritikus Mikael Wood vergelyk met dié van Julee Cruise en [[Eartha Kitt]].<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/music/la-et-ms-0919-lana-del-ray-20150920-story.html|work=Los Angeles Times|title=With 'Honeymoon,' Lana Del Rey further tightens control of her image|date=September 18, 2015|access-date=August 19, 2017|author=Wood, Mikael}}</ref>
Del Rey het begin om laer vokale te gebruik met ''Born to Die'', en beweer: "Mense het my nie baie ernstig opgeneem nie, so ek het my stem verlaag, in die geloof dat dit my sou help om uit te staan. Nou sing ek redelik laag... wel, vir 'n vrou in elk geval".<ref>{{multiref2
|1={{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a352467/lana-del-rey-people-didnt-take-me-seriously-with-a-high-voice.html |date=November 23, 2011 |access-date=December 20, 2011 |work=Digital Spy |last=Copsey |first=Robert |title=Lana Del Rey: 'People didn't take me seriously with a high voice' |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111226200445/http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a352467/lana-del-rey-people-didnt-take-me-seriously-with-a-high-voice.html |archive-date=December 26, 2011 }}
|2={{cite web|title=Home Guitars Acoustic Bass Drums Tech DJ Tech News Reviews Tuition Video Forum Samples iPad/iPhone Apps Magazines How to create drowsy Lana Del Rey-style vocals |url=http://www.musicradar.com/tuition/tech/how-to-create-drowsy-lana-del-rey-style-vocals-531265/1 |work=MusicRadar |access-date=September 8, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121112050621/http://www.musicradar.com/tuition/tech/how-to-create-drowsy-lana-del-rey-style-vocals-531265/1 |archive-date=November 12, 2012 }}
|3={{cite web|last=Firth |first=Holly |title=Lana Del Rey: People Didn't Take Me Seriously |url=http://www.gigwise.com/news/68981/Lana-Del-Ray-People-Didn%27t-Take-Me-Seriously |work=Gigwise |publisher=Giant Digital |access-date=October 5, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130703165736/http://www.gigwise.com/news/68981/Lana-Del-Ray-People-Didn%27t-Take-Me-Seriously |archive-date=July 3, 2013 }}
}}</ref> "Ek sing nou laag, maar my stem was voorheen baie hoër. Weens die manier waarop ek lyk, het ek iets nodig gehad om die hele projek te anker. Andersins dink ek mense sou aanneem ek is 'n soort ligsinnige sangeres. Wel, ek dink nie... ek weet. Ek het op een manier gesing, en op 'n ander manier, en ek het gesien wat mense aantrek," het sy oor die onderwerp gesê.<ref name="clashmusic" />
===Video's en verhoogoptredes===
[[File:Lana Del Rey at Flow Festival 2017 (7).jpg|thumb|upright|Del Rey tree op tydens die Flow-fees in 2017]]
Del Rey se video's word ook dikwels gekenmerk deur hul kinematografiese kwaliteit met 'n retro flair.<ref>{{Cite web|url=https://www.elitedaily.com/p/13-music-videos-from-the-2010s-you-should-definitely-jam-to-rn-22798740|title=13 Music Videos From The 2010s You May Have Forgotten About & Should Jam To|first=Marisa|last=Casciano|date=April 11, 2020|website=Elite Daily |access-date=October 24, 2021}}</ref> In haar vroeë loopbaan het Del Rey snitte van haarself opgeneem waar sy saam met haar liedjies sing op 'n webkamera en dit saam met ou tuisvideo's en films geplaas om as "tuisgemaakte musiekvideo's" te dien, 'n styl wat haar vroeë erkenning gehelp het om te verkry.{{citation needed|date=Mei 2024}} Na die sukses van hierdie tuisgemaakte video's het Del Rey 'n reeks hoë-begroting musiekvideo's gehad, insluitend "Born to Die" en "National Anthem" (beide 2012) en "Young and Beautiful" (2013).<ref>{{Cite web|url=https://www.pedestrian.tv/music/lana-del-rey-national-anthem-music-video/|title=Lana Del Rey's 'National Anthem' Is The Best Music Video Of The 2010s, There I Said It|date=December 9, 2019 |first=Melissa |last=Mason |website=pedestrian.tv |access-date=October 24, 2021}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/columns/the-hook/510833/lana-del-reys-boy-toy-in-born-to-die-meet-bradley-soileau|title=Lana Del Rey's Boy Toy in 'Born to Die' – Meet Bradley Soileau|date=January 25, 2012|author=Gregory DelliCarpini Jnr|magazine=Billboard}}</ref> Haar vroeë video's het haar persone as "slegte meisie"<ref name=":1">{{Cite web |last=Berman |first=Judy |date=June 15, 2017 |title=Lana Del Rey's Persona Evolution in 7 Videos |url=https://pitchfork.com/thepitch/the-evolution-of-the-lana-del-rey-persona-in-7-videos/ |access-date=October 24, 2021 |website=Pitchfork}}</ref> en "gangster Nancy Sinatra" vertoon.<ref name=":1" />
Haar daaropvolgende video's vir liedjies soos "Summer Wine", "Carmen" en "Summertime Sadness" is geproduseer met aansienlik laer begrotings en het meer elemente van Del Rey se vroeë styl behou. Die ''Ultraviolence''-era het 'n mengsel van hoë-begroting video's en selfgemaakte video's geïnkorporeer, terwyl die ''Honeymoon''-era byna uitsluitlik film noir-geïnspireerde professioneel geskiete beeldmateriaal was. Beide eras het gesien dat sommige van Del Rey se tuisgemaakte video's vir liedjies soos "Pretty When You Cry" en "Honeymoon" nie vrygestel is nie weens Del Rey se mening dat hulle "te vervelig" was.<ref>{{Cite web|url=http://www.mtv.com/news/1847218/lana-del-rey-pretty-when-you-cry-teaser-video/|archive-url=https://web.archive.org/web/20140618200230/http://www.mtv.com/news/1847218/lana-del-rey-pretty-when-you-cry-teaser-video/|url-status=dead|archive-date=June 18, 2014|title=Lana Del Rey Looks Pretty, Doesn't Cry In 'Pretty When You Cry' Teaser|first=John|last=Walker|date=June 16, 2016|website=MTV News |access-date=October 24, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dazeddigital.com/music/article/31913/1/watch-lana-del-rey-s-rejected-honeymoon-video|title=Watch Lana Del Rey's rejected 'Honeymoon' video|date=July 5, 2016|first=Selim|last=Bulut|website=Dazed |access-date=October 24, 2021}}</ref> Die ''Lust for Life''-era was wyd gekenmerk deur sy effens gefilterde vintage-geïnspireerde voorkoms met 'n futuristiese flair. Vir ''Norman Fucking Rockwell!'', het Del Rey se suster,<!-- per cited source "Chuck" is her sister, not brother --> Chuck Grant, drie video's in Del Rey se "tuisgemaakte video"-formaat geregisseer,<ref>{{Cite web|url=https://hypebae.com/2019/12/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-music-video-bartender-happiness-is-a-butterfly-watch|title=Lana Del Rey's New 'Norman Fucking Rockwell' Music Video Is a Triple Threat|website=HYPEBAE|date=December 20, 2012|first=Alexandra|last=Pauly|access-date=October 24, 2021}}</ref> terwyl Rich Lee die twee daaropvolgende video's in 'n vintage maar futuristiese styl geregisseer het, soortgelyk aan die ''Lust for Life''-video's wat hy geregisseer het.
Kritici het Del Rey opgemerk vir haar tipies eenvoudige maar outentieke lewendige optredes.<ref name="caramanica">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/09/06/arts/music/lana-del-rey-lust-for-life-live-review.html|work=The New York Times|title=Review: Lana Del Rey, a Character No More|date=September 6, 2017|access-date=September 6, 2017|author=Caramanica, Jon}}</ref> 'n Konsertresensie van September 2017 wat in ''The New York Times'' gepubliseer is, het opgemerk: "Vir meer as 'n uur was Me. Del Rey ongelooflik gemaklik, sing en glimlag met die gemak van iemand wat optree by 'n sanger-liedjieskrywer-aand by die plaaslike koffiewinkel."<ref name="caramanica" /> Nog 'n resensie deur Roy Train vir ''The Hollywood Reporter'' in 2014 het opgemerk "’n afstand in haar vriendelikheid, selfs duidelik vanaf my sitplek aan die teenoorgestelde kant van die verhoog hoog bo die gewoel, die koue steeds voelbaar".<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/concert-review-lana-del-rey-708719|work=[[The Hollywood Reporter]]|title=Lana Del Rey Will be Your Mirror: Concert Review|last=Trakin|first=Roy|date=June 2, 2014|access-date=August 30, 2017}}</ref>
==Openbare beeld==
===Vroeë ontvangs===
Voor die vrystelling van haar debuut groot etiket-album ''Born to Die'' in 2012, was Del Rey die onderwerp van verskeie artikels wat haar beeld en loopbaantraject bespreek het.<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/features/why-we-fight/8679-the-imagination-of-lana-del-rey|work=Pitchfork|title=The Imagination of Lana Del Rey|date=September 30, 2011|author=Abebe, Nitsuh|access-date=July 31, 2017}}</ref><ref name=stranger/><ref>{{cite web|url=http://www.spin.com/2012/01/deconstructing-lana-del-rey/|work=Spin|title=Deconstructing Lana Del Rey|date=January 30, 2012|author=Hopper, Jessica|access-date=July 30, 2017}}</ref> Een artikel deur Paul Harris, gepubliseer deur ''The Guardian'' 'n week voor die album se vrystelling, het die verskille opgemerk tussen Del Rey se waargenome persona in 2008, toe sy as Lizzy Grant opgetree en musiekvideo's op YouTube geplaas het, en in 2012, as Lana Del Rey.<ref name="stranger">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2012/jan/21/lana-del-rey-pop|work=The Guardian|title=Lana Del Rey: The strange story of the star who rewrote her past|author=Harris, Paul|date=January 21, 2012|access-date=July 30, 2017}}</ref> Harris het geskryf: <blockquote>Die internet het figure soos [Del Rey] in staat gestel om vinnig na die voorgrond van die kulturele landskap te kom, hetsy hul opkoms deur 'n platemaatskappy-beampte beplan is of spontaan vanuit iemand se slaapkamer gebeur. Dit het die roemsiklus versnel. Dit is opmerklik dat die groot terugslag teen Del Rey plaasvind voordat haar eerste album selfs vrygestel is. Dit openbaar 'n kulturele obsessie met die "outentisiteit" wat aanhangers, kunstenaars en korporasies bo alles waardeer.<ref name="stranger"/></blockquote>Tony Simon, 'n vervaardiger wat in 2009 met Del Rey saamgewerk het, het haar verdedig teen bewerings dat sy 'n produk van haar platemaatskappy is: "Om duidelik te wees, al die kritici wat sê sy is een of ander opgemaakte-deur-die-masjien popster is vol onsin. Hoewel dit onmoontlik is om die besighede se hande uit die pop te hou wanneer 'n popster geskep word, is die wortels van waar dit alles vandaan kom stewig binne Lizzy Grant."<ref name="hellyer" /> In Del Rey se eie woorde, sy "[het] nooit 'n persona gehad nie. Nooit een nodig gehad nie. Sal nooit een nodig hê nie."<ref>{{cite web |last=Kornhaber |first=Spencer |title=Lana Del Rey Says She Never Had a Persona. Really? |url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2019/09/lana-del-rey-says-she-never-had-persona-really/597883/ |website=The Atlantic |access-date=September 17, 2019 |date=September 15, 2019}}</ref>
In 'n 2017-onderhoud het Del Rey gesê, "Ek het myself nie [op ''Born to Die''] geredigeer toe ek kon nie, want baie daarvan was maar net soos dit was. Ek bedoel, omdat ek baie verander het en baie van daardie liedjies, dis nie dat ek nie daarmee kan vereenselwig nie, maar... Baie daarvan is ook dat ek maar net soort van senuweeagtig was. Ek het soort van senuweeagtig voorgekom, en daar was maar net baie dualiteite, baie teenstellings wat aan die gang was wat dalk net gevoel het soos iets was 'n bietjie af. Miskien was die ding wat af was dat ek maar net 'n bietjie meer tyd nodig gehad het of iets, en ook my pad was maar net so kronkelrig om by die punt te kom om 'n eerste plaat te hê. Ek voel asof ek alles op my eie moes uitvind. Elke beweging was maar net raaiwerk."<ref>{{cite web|url=http://www.complex.com/music/lana-del-rey-interview-2017-cover-story|work=Complex|title=Lana Del Rey Talks "Lust for Life," Avoiding Cultural Appropriation, and Getting Political|author=Callahan-Bever, Noah|date=July 26, 2017|access-date=July 31, 2017}}</ref>
=== Sosiale sienings ===
Nadat sy deur verskeie bronne as antifeministies bestempel is,<ref name="nme2"/><ref name="bbclovelaw"/><ref name=slant/> het Del Rey in 2014 gesê: "Vir my is die kwessie van [[feminisme]] maar net nie 'n interessante konsep nie. Ek is meer geïnteresseerd in ... [[SpaceX]] en [[Tesla, Inc.|Tesla]], wat gaan gebeur met ons intergalaktiese moontlikhede. Wanneer mense feminisme aanroer ... Ek is maar net nie regtig so geïnteresseerd nie."<ref name="nmedr">{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-37-1207109|work=[[NME]]|title=Lana Del Rey clarifies feminism comments in interview with James Franco|author=Luke Morgan Britton|date=September 3, 2015|access-date=January 8, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20161112020712/http://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-37-1207109|archive-date=November 12, 2016}}</ref> Sy het ook gesê:
<blockquote>Vir my is 'n ware feminis iemand wat 'n vrou is wat presies doen wat sy wil. As my keuse is om, ek weet nie, by baie mans te wees, of as ek 'n werklik fisiese verhouding geniet, dink ek nie dit is noodwendig anti-feministies nie. Vir my moes die argument van feminisme nooit regtig ter sprake gekom het nie. Omdat ek nie te veel weet van die geskiedenis van feminisme nie, en dus is ek nie regtig 'n relevante persoon om in die gesprek te bring nie. Alles wat ek geskryf het, was so outobiografies, dit kon regtig net 'n persoonlike ontleding wees.<ref name=nyt2014>{{cite news|last1=Pareles|first1=Jon|title=Finding Her Future Looking to the Past|url=https://www.nytimes.com/2014/06/15/arts/music/lana-del-rey-still-stirs-things-up-with-ultraviolence.html?_r=0|newspaper=[[The New York Times]]|date=June 12, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151108074643/http://www.nytimes.com/2014/06/15/arts/music/lana-del-rey-still-stirs-things-up-with-ultraviolence.html?_r=0|archive-date=November 8, 2015}}</ref></blockquote>
In 2017 het Del Rey haar opgedateerde siening oor feminisme verder verduidelik in 'n onderhoud met ''Pitchfork'':<ref name="Frank, Alex">{{cite web|url=https://pitchfork.com/features/interview/life-liberty-and-the-pursuit-of-happiness-a-conversation-with-lana-del-rey|title=Life, Liberty, and the Pursuit of Happiness: A Conversation With Lana Del Rey|date=July 19, 2017|author=Frank, Alex|access-date=November 15, 2019|work=Pitchfork}}</ref>
<blockquote>Want dinge het kultureel verskuif. Dit is nou meer gepas as onder die Obama-administrasie, waar ten minste almal wat ek geken het veilig gevoel het. Dit was 'n goeie tyd. Ons was op die op en op... Vroue het dadelik minder veilig gevoel onder [die Trump] -administrasie. Wat as hulle Planned Parenthood wegneem? Wat as ons nie geboortebeperking kan kry nie? Nou, wanneer mense my daardie vrae vra, voel ek 'n bietjie anders...<ref name="Frank, Alex"/></blockquote>
Na die Harvey Weinstein sexual abuse cases, het sy haar ondersteuning uitgespreek vir die Me Too-beweging<ref>{{Cite web|last=Coscarelli|first=Joe|date=August 28, 2019|title=Lana Del Rey on Trump, Kanye and the Right Time for a Protest Song|url=https://www.nytimes.com/2019/08/28/arts/music/lana-del-rey-norman-rockwell-album.html|work=[[The New York Times]]}}</ref> en haarself as 'n feminis geïdentifiseer. In 2020 het sy haar ondersteuning uitgespreek vir 'n derde golf van feminisme.<ref name="auto1"/>
In Mei van daardie jaar het sy kritiek gelok vir 'n [[Instagram]]-plasing waarin sy haarself verdedig het teen beskuldigings dat sy mishandeling verheerlik deur onder andere te wys op 'n reeks ander vroulike kunstenaars en hul suksesse met werke oor "onvolmaakte seksuele verhoudings".<ref name="WaPo-controversy">{{cite news|last1=Rao|first1=Sonia|date=May 22, 2020|title=Lana Del Rey announces a new album, but nobody is talking about the album|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2020/05/21/lana-del-rey-instagram-statement/|access-date=June 2, 2020}}</ref><ref>{{cite news|last1=Bradley|first1=Laura|date=May 21, 2020|title=Lana Del Rey Swears She Wasn't Whining About Black Singers' Successes in Messy Instagram Post|url=https://www.thedailybeast.com/lana-del-rey-managed-to-piss-off-an-army-of-music-fans-with-one-ig-post|access-date=June 2, 2020|website=[[The Daily Beast]]}}</ref><ref>{{cite magazine|last1=Mamo|first1=Heran|date=May 21, 2020|title=A Timeline of Lana Del Rey's Biggest Controversies|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9388639/lana-del-rey-biggest-controversies-timeline|access-date=June 2, 2020|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Del Rey het gereageer op die kritiek dat [[Race and ethnicity in the United States|ras]] die tema van haar plasing was deur te sê dat sy die sangers genoem het omdat sy "[hierdie sangers liefhet] en [hulle ken]".<ref>{{cite news|last1=Carras|first1=Christie|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-05-22/lana-del-rey-instagram-post-response|title=Lana Del Rey defends Instagram post: 'Don't...call me racist'|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=May 22, 2020|access-date=September 8, 2020}}</ref> Sy het verduidelik dat sy verwys het na dié "wat nie sterk lyk of noodwendig slim lyk, of soos hulle in beheer is nie," toe sy mense genoem het "wat soos [haar] lyk".<ref>{{cite web|last1=Griffith|first1=Janelle|url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/lana-del-rey-slammed-over-her-assessment-beyonc-nicki-minaj-n1212006|title=Lana Del Rey slammed over her assessment of Beyoncé, Nicki Minaj, Ariana Grande|work=[[NBC News]]|date=May 21, 2020|access-date=September 8, 2020}}</ref> Del Rey het verdere kritiek gelok vir die kortstondige plasing van 'n video van plunderaars tydens die George Floyd-optogte in Mei 2020.<ref>{{cite web|last1=Stolworthy|first1=Jacob|date=June 1, 2020|title=George Floyd protests: Lana Del Rey faces backlash for sharing 'dangerous' video of looters|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/lana-del-rey-george-floyd-protests-instagram-looting-video-black-lives-matter-tinashe-a9541531.html|access-date=June 2, 2020|work=[[The Independent]]}}</ref>
Del Rey was dikwels krities teenoor die VSA se President [[Donald Trump]]. Sy het hom beskryf as 'n [[Narsisme|narsis]] en 'n produk van 'n kultuur van sosiopatie, en gesê sy geestestoestand laat hom sonder enige begrip van wat sy woorde en dade kan veroorsaak.<ref>{{cite news |last1=Brodsky |first1=Rachel |title=Lana Del Rey clarifies comments around Donald Trump, accuses music media of taking quotes 'out of context' |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/lana-del-rey-bbc-trump-interview-b1786370.html |access-date=December 28, 2021 |work=The Independent |publisher=Independent Print Limited |date=January 13, 2021}}</ref> In Januarie 2021 het Del Rey kommentaar uitgelok deur te sê Trump "[het nie geweet] dat hy 'n oproer aanhits nie" as gevolg van sy "grootheidswaan".<ref name="WP">{{cite news |title=Facing backlash, Lana Del Rey continues to defend her comments on Trump and race |url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2021/01/13/lana-del-rey-donald-trump-chemtrails-album-rollout/ |access-date=January 18, 2021 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=January 13, 2021 |first=Sonia |last=Rao}}</ref> Sy was krities teenoor Kanye West in 2018 vir sy ondersteuning van die voormalige President Trump.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-45704579|title=Lana Del Rey confronts Kanye West over support for Donald Trump on Saturday Night Live|date=October 1, 2018|first=Mark|last=Savage|access-date=March 20, 2021|website=[[BBC]]}}</ref> Gedurende die eerste jaar van Trump se presidentskap het Del Rey beweer sy het probeer om towerkuns teen Trump te gebruik.<ref>{{Cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-used-hex-on-donald-trump-2113859|title=Lana Del Rey confirms attempt to use witchcraft against Donald Trump|website=Nme.com|date=July 21, 2017|first=Nick|last=Reilly|access-date=March 20, 2021}}</ref> In November 2020 het Del Rey [[Joe Biden]] se verkiesing as President van die Verenigde State geëer deur "On Eagles' Wings" te cover.<ref>{{Cite news|url=https://www.billboard.com/articles/news/9480265/lana-del-rey-eagles-wings-hymn-cover-joe-biden-speech|title=Lana Del Rey Covers 'On Eagle's Wings' Hymn in Honor of Joe Biden's Acceptance Speech|newspaper=Billboard|date=November 8, 2020|first=Mitchell|last=Peters|access-date=March 20, 2021}}</ref>
Tydens die vrystelling van die kunswerk vir ''Chemtrails Over the Country Club'' op Instagram, het Del Rey wydverspreide persdekking gekry vir die voorstel dat haar vriende, wat op die voorblad verskyn, "’n pragtige mengsel van alles" was, en gesê dat sy altyd "inklusief was sonder om selfs te probeer" deur haar loopbaan.<ref name="WP" /><ref>{{cite web |title=More Lana Del Rey drama ensues after her diversity comments about new album art |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2021-01-11/lana-del-rey-album-cover-video-chemtrails-over-the-country-club |website=Los Angeles Times |date=January 11, 2021 |first=Christie |last=D'Zurilla |access-date=January 26, 2021}}</ref> Del Rey het verduidelik, en gesê haar goeie vriende en kêrels was "rappers" en het haar kritici aangespreek, deur te sê dat voordat kommentators dit in 'n "WOC/POC-kwessie" verander het, sy "nie die een was wat die Capitol-gebou bestorm het nie" en was "besig om die wêreld te verander deur my lewe en gedagtes en liefde daar uit te sit".<ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Reveals, Immediately Defends New Album Chemtrails Over the Country Club Cover |url=https://www.vulture.com/2021/01/lana-del-rey-reveals-chemtrails-over-the-country-club-cover.html |website=Vulture |date=January 11, 2021 |first=Halle |last=Kiefer |access-date=January 18, 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Reveals Chemtrails Over the Country Club Album Art and Tracklist |url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-reveals-chemtrails-over-the-country-club-album-art-and-tracklist/ |date=January 10, 2021 |first=Evan |last=Minsker |website=Pitchfork |publisher=People |access-date=January 18, 2021}}</ref> Sy het vervolgens die kommentare uitgevee.<ref name="WP" /><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Criticized for album art |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2021/01/11/lana-del-rey-new-album-cover-criticism-comments/6626104002/ |work=[[USA Today]] |date=January 11, 2021 |first1=Jenny |last1=Ryu |first2=Charles |last2=Trepany |access-date=October 24, 2021}}</ref> Na kritiek van media-afsetpunte, het Del Rey getwiet: "’n Vrou kan steeds nie kwaad word nie, reg? Selfs wanneer 'n skare-mentaliteit probeer om aan te hits."<ref name="WP" />
===Liefdadigheidswerk===
Oor die jare heen het Del Rey verskeie sake ondersteun en verskeie opnames beskikbaar gestel as aanbiedinge om sake te ondersteun waarin sy glo. Haar 2019-enkelsnit "Looking for America" is vrygestel in reaksie op die massa-skietvoorvalle op 3-4 Augustus 2019 in [[El Paso]], [[Texas]], en Dayton, [[Ohio]], met alle opbrengste van die lied wat gaan na verligtingsfondse wat slagoffers van die Augustus-skietvoorvalle en die 28 Julie 2019, Gilroy Garlic-feesskietvoorval bevoordeel.<ref>{{Cite web |last=Hampton |first=Rachelle |date=August 9, 2019 |title=Lana Del Rey's New Song Responds to the El Paso and Dayton Shootings |url=https://slate.com/culture/2019/08/lana-del-rey-shooting-song-looking-for-america-el-paso-dayton.html |access-date=October 18, 2022 |website=[[Slate Magazine]]}}</ref> In Oktober 2020 het sy $350 000 uit die verkope van haar boek ''Violet Bent Backwards over the Grass'' aan DigDeep geskenk,<ref name="flagstaffbusinessnews/digdeep">{{cite news |title=DigDeep Bringing Clean Water to Navajo Homes |url=https://www.flagstaffbusinessnews.com/digdeep-bringing-clean-water-to-navajo-homes/ |access-date=September 19, 2023 |work=Flagstaff Business News |date=June 4, 2020 |archive-date=14 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014174628/https://www.flagstaffbusinessnews.com/digdeep-bringing-clean-water-to-navajo-homes/ |url-status=dead }}</ref> 'n [[Los Angeles]]-gebaseerde<ref>{{cite web |title=FAQ |url=https://www.digdeep.org/faq |website=DIGDEEP |access-date=September 19, 2023}}</ref> [[Organisasie sonder winsoogmerk|nie-winsgewende organisasie]], gestig deur George McGraw in 2014, wat elektriese gepompte<ref name="redbull/navajo-water"/> water voorsien vir sommige van die mees afgeleë<ref name="kdnk/dig-deep-water">{{cite news |title=Project Dig Deep Brings Water to Navajo Homes |url=https://www.kdnk.org/news/2020-09-14/project-dig-deep-brings-water-to-navajo-homes |access-date=September 19, 2023 |work=KDNK |date=September 15, 2020 |location=Carbondale, Colorado}}</ref> gesinne en gemeenskappe<ref name="redbull/navajo-water">{{cite web |last1=Gifford |first1=Bill |title=On the Navajo reservation, a tiny nonprofit is bringing life-giving water to the Indigenous people hardest hit by the pandemic |url=https://www.redbull.com/us-en/theredbulletin/navajo-water-project-heroes-2020 |website=redbull.com |access-date=September 19, 2023 |date=December 1, 2020}}</ref> van die [[Navajo]]-nasie.<ref>{{cite web|last1=Reilly|first1=Nick|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-donates-350000-to-provide-navajo-nation-with-clean-water-2808918|title=Lana Del Rey donates $350,000 to provide Navajo Nation with clean water|work=[[NME]]|date=November 4, 2020|access-date=November 17, 2020}}</ref> Later in Desember het Del Rey 'n weergawe van "You'll Never Walk Alone" vrygestel om liefdadigheidsorganisasies te ondersteun wat deur die [[Liverpool F.C.]]-stigting ondersteun word.<ref>{{Cite web|date=December 1, 2020|first=Will|last=Lavin|title=Lana Del Rey announces limited edition 7" vinyl of 'You'll Never Walk Alone' cover|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-announces-limited-edition-7-vinyl-of-youll-never-walk-alone-cover-for-charity-2829283|access-date=February 5, 2021|website=[[NME]]}}</ref>
In die vroeë 2000's het Del Rey by 'n skuiling vir haweloses gewerk en deelgeneem aan humanitêre werk, insluitend die bou van huise by die Navajo-nasie.<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/tv/CAmxUDpgO8Y/|title=Instagram post by Lana Del Rey • May 25, 2020 at 9:29am UTC|website=Instagram}}</ref>
==Invloed==
[[File:Lana Del Rey at Irving Plaza 13.jpg|250px|thumb|Del Rey tree op in 2012]]
Del Rey is genoem as 'n invloed deur 'n aantal kunstenaars, insluitend [[Billie Eilish]],<ref>{{cite web|url=https://www.musicomh.com/reviews/albums/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell|title=Lana Del Rey – Norman Fucking Rockwell!|work=[[musicOMH]]|date=August 30, 2019|first=John|last=Murphy|access-date=January 30, 2020}}</ref> XXXTentacion,<ref>{{cite book |last1=Reiss |first1=Jonathan |title=Look at Me! |date=October 9, 2018 |publisher=Hachette Books |isbn=978-0-306-84541-3 |page=61 |url=https://www.hachettebooks.com/titles/jonathan-reiss/look-at-me/9780306845413/ |access-date=October 15, 2021}}</ref> Charli XCX, <ref>{{cite web |last=Breihan |first=Tom |title=Charli XCX Talks The Velvet Underground & Nico, Lana Del Rey, Celebrates Jack Antonoff At Variety’s Hitmakers Awards |url=https://www.stereogum.com/2290148/charli-xcx-talks-the-velvet-underground-nico-lana-del-rey-celebrates-jack-antonoff-at-varietys-hitmakers-awards/news/ |website=Stereogum |date=December 3, 2022 |access-date=May 1, 2025}}</ref> Clairo, <ref>{{cite web |last=Zadeh |first=Joe |title=Clairo pays homage to Lana Del Rey and poses with gun after 2025 Grammys |url=https://www.nme.com/news/music/clairo-pays-homage-to-lana-del-rey-and-poses-with-gun-after-2025-grammys-3834285 |website=NME |date=February 3, 2025 |access-date=May 1, 2025}}</ref> Beabadoobee, <ref>{{cite web |last=Ragusa |first=Paolo |title=Beabadoobee Channels Her Inner Lizzy Grant |url=https://officemagazine.net/beabadoobee-channels-her-inner-lizzy-grant |website=Office Magazine |date=May 2, 2022 |access-date=May 1, 2025}}</ref> Madison Beer, <ref>{{cite web |last=Willman |first=Chris |title=Madison Beer Talks About ‘Silence Between Songs,’ Her Lana Del Rey-Inspired New Album |url=https://variety.com/2023/music/news/madison-beer-silence-between-songs-lana-del-rey-album-interview-1235720528/ |website=Variety |date=September 22, 2023 |access-date=May 1, 2025}}</ref> [[Taylor Swift]],<ref>{{cite news |last=Mier |first=Tomás |title=Taylor Swift Praises Lana Del Rey's Stardom: 'She Knows She's the Best' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-lana-del-rey-stardom-praise-1235035312/ |work=Rolling Stone |date=May 27, 2025 |access-date=May 29, 2025}}</ref> Kacey Musgraves,<ref name="marks">{{cite news |last=Marks |first=Craig |title=Kacey Musgraves on ‘Deeper Well,’ her new album and finding peace in the chaos |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-03-13/kacey-musgraves-deeper-well-interview |work=Los Angeles Times |date=March 13, 2024 |access-date=May 13, 2025}}</ref> Kali Uchis,<ref name="marks" /> [[Chappell Roan]],<ref>{{Cite web |last=Samel |first=Ketki |date=2017-10-05 |title=Chappell Roan soars at Herbst Theatre despite lack of audience connection |url=https://www.dailycal.org/archives/chappell-roan-soars-at-herbst-theatre-despite-lack-of-audience-connection/article_1bce4428-2b8a-55bb-9d8f-5ca6935c9925.html |access-date=2025-03-11 |website=[[The Daily Californian]] |language=en}}</ref> en Olivia Rodrigo.<ref>{{cite magazine |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/lana-del-rey-billie-eilish-olivia-rodrigo-critics-waffle-house-1235593189/ |title=Lana Del Rey talks Billie Eilish, Olivia Rodrigo, critics, Waffle House |last=O'Connell |first=Mikey |magazine=The Hollywood Reporter |date=September 20, 2023 |access-date=September 20, 2023}}</ref> ''Billboard'' het ''Born to Die'' gekrediteer as een van die hoofkatalisators vir die verskuiwing van popmusiek van 'n oorwegend bruisende EDM-toon na 'n meer stemmige, hip-hop-beïnvloede palet in die middel-2010's, en het opgemerk dat Del Rey onontbeerlik is vir die dekade se popmusiek, met invloed op alternatiewe-georiënteerde popkunstenaars soos [[Lorde]], Halsey, Banks, [[Sky Ferreira]], Father John Misty, Sia, [[Miley Cyrus]], [[Selena Gomez]] en [[Taylor Swift]].<ref name="auto">{{cite magazine |title=Every Lana Del Rey Song, Ranked: Critic's List |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8528500/lana-del-rey-best-songs-ranked |magazine=Billboard |access-date=August 30, 2019}}</ref> In 2019 het ''Billboard'' "Born to Die" insluit onder die 100 liedjies wat die 2010's gedefinieer het, en bygevoeg dat dit "’n soniese verskuiwing gemerk het wat die poplandskap heeltemal verander het".<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8544101/lana-del-rey-born-to-die-songs-that-defined-the-decade|title=Songs That Defined the Decade: Lana Del Rey's 'Born to Die'|date=November 21, 2019|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|last=Shouneyia|first=Alexa}}</ref> ''Norman Fucking Rockwell!'' is aangewys as een van die 500 Grootste Albums van Alle Tye deur ''[[Rolling Stone]].''<ref name="Schewitz" /> Del Rey het lof ontvang van ouer kunstenaars, waarvan sommige inspirasies vir Del Rey self was, insluitend [[Bruce Springsteen]],<ref>{{Cite web |last=Lynch |first=Jessica |date=August 16, 2020 |title=Bruce Springsteen Calls Lana Del Rey "One of the Best Songwriters" |url=https://au.rollingstone.com/music/music-news/bruce-springsteen-lana-del-rey-from-his-home-to-yours-15698/ |access-date=December 9, 2023 |website=Rolling Stone Australia}}</ref> [[Joan Baez]],<ref>{{Cite web |last=Pearson |first=Victoria |date=July 6, 2023 |title=Lana Del Rey Wanted to Sing With Joan Baez. But First, She'd Have to Find Her. • T Australia |url=https://taustralia.com.au/lana-del-rey-joan-baez/ |access-date=December 9, 2023 |website=T Australia}}</ref> [[Elton John]],<ref>{{Cite magazine |date=October 24, 2019 |title=Musicians on Musicians: Elton John & Lana Del Rey |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/elton-john-lana-del-rey-musicians-on-musicians-cover-902354/ |access-date=December 9, 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> [[Courtney Love]],<ref>{{Cite web |last=Robinson |first=Ellie |date=December 28, 2022 |title=Courtney Love says Kurt Cobain and Lana Del Rey are the only "true musical geniuses" she's ever known |url=https://www.nme.com/en_au/news/music/courtney-love-says-kurt-cobain-and-lana-del-ray-are-the-only-true-musical-geniuses-shes-ever-known-3372107 |access-date=December 9, 2023 |website=NME}}</ref> en regisseurs [[David Lynch]] en [[John Waters]].<ref>{{Cite web |date=November 22, 2023 |title=John Waters and David Lynch really love Lana Del Rey |url=https://www.avclub.com/john-waters-david-lynch-praise-lana-del-rey-1851042613 |access-date=December 9, 2023 |website=The A.V. Club}}</ref>
''[[The Washington Post]]'' het Del Rey gelys as die enigste musikant op hul "Dekade van Invloed"-lys.<ref>{{cite news|last=Richards|first=Chris|date=October 24, 2019|title=Lana Del Rey is real|url=https://www.washingtonpost.com/gdpr-consent/?destination=%2fgraphics%2f2019%2fentertainment%2flana-del-rey%2f%3f|newspaper=The Washington Post|access-date=November 6, 2020|url-access=subscription}}</ref> ''Pitchfork'' het haar benoem as een van die grootste lewende liedjieskrywers van die VSA.<ref>{{cite web |url=https://pitchfork.com/reviews/albums/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell/ |title=Lana Del Rey: Norman Fucking Rockwell! Album Review |work=Pitchfork |date=September 3, 2019 |first=Jenn |last=Pelly |access-date=October 24, 2021}}</ref> ''[[The Guardian]]'' het verklaar dat Del Rey se eie "suiwer vroulike waas" 'n "kenmerk is van die uitdagende vroulike popsterre wat nog kom".<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2019/nov/25/destruction-of-female-pop-role-model-decade-in-music|title=New rules: the destruction of the female pop role model|first=Laura|last=Snapes|date=November 25, 2019|work=[[The Guardian]]}}</ref> Haar YouTube- en Vevo-bladsye het saam meer as sewe en 'n half miljard kyke.<ref>[https://www.youtube.com/user/LanaDelRey/about Lana Del Rey]. YouTube (May 5, 2011). Retrieved on March 22, 2020.</ref><ref>{{in lang|de}} [https://www.musikindustrie.de/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/#topSearch Datenbank: BVMI]. Musikindustrie.de. Retrieved on March 22, 2020.</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aria.com.au/accreditations|title=Accreditations – ARIA|website=Aria.com.au|access-date=October 8, 2020}}</ref> In 2022 het New York-universiteit se Clive Davis Institute of Recorded Music die herfsemesterkursus "Topics in Recorded Music: Lana Del Rey" geloods, wat handel oor Del Rey se musiek.<ref>{{Cite magazine|last=Aniftos|first=Rania|title=A Lana Del Rey Course Launched at NYU's Clive Davis Institute|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-class-nyu-clive-davis-institute-1235142098/|date=September 20, 2022|access-date=September 21, 2022|magazine=Billboard}}</ref> ''Rolling Stone'' het Del Rey op nommer 175 geplaas op sy 2023-lys van die 200 Grootste Sangers van Alle Tye.<ref name="rollingstone.com" /> ''[[Rolling Stone| Rolling Stone UK]]'' het haar benoem as Die Grootste Amerikaanse Liedjieskrywer van die 21ste eeu (2023).<ref name="Ewens" />
== Toekennings ==
Del Rey het baie toekennings ontvang, insluitend 3 MTV Europe Music-toekennings, 2 [[Brit Award]]s, 'n Satellite-toekenning en 9 GAFFA-toekennings. Benewens hierdie toekennings, is sy ook benoem vir 11 Grammy-toekennings<ref name="Lana Del Rey">{{cite web|title=Lana Del Rey|url=https://www.grammy.com/grammys/artists/lana-del-rey|publisher=[[The Recording Academy]]|access-date=August 3, 2016}}</ref> en 'n Golden Globe-toekenning.<ref>{{cite web|title=Golden Globe Winners 2015: Complete List|url=https://variety.com/2015/film/news/golden-globe-winners-2015-updated-list-1201400369/|website=Variety|access-date=January 12, 2015|date=January 11, 2015}}</ref>
== Persoonlike lewe ==
Del Rey het op 26 September 2024 met Jeremy Dufrene getrou in [[Louisiana]].<ref name="wedding marsh">{{cite news |last1=Saad |first1=Nardine |title=The wedding marsh: Lana Del Rey reportedly marries alligator tour guide Jeremy Dufrene |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-09-27/lana-del-rey-wedding-jeremy-dufrene-alligator-guide-louisiana |work=Los Angeles Times |date=September 27, 2024}}</ref><ref name="Shock">{{cite news |last1=Spencer-Elliott |first1=Lydia |title=Lana Del Rey marries alligator tour guide Jeremy Dufrene in shock wedding in Louisiana |url=https://www.independent.co.uk/life-style/lana-del-rey-alligator-tour-guide-wedding-jeremy-dufrene-b2619884.html |work=The Independent |date=27 September 2024}}</ref> Dufrene is 'n toervaartkaptein in Des Allemands, [[Louisiana]]; Del Rey het in 2019 'n toer saam met hom onderneem.<ref name="About Lana">{{cite news |last1=LUTKIN |first1=AIMÉE |date=September 27, 2024 |title=All About Lana Del Rey's Husband, Jeremy Dufrene |url=https://www.elle.com/culture/celebrities/a62103404/who-is-lana-del-rey-boyfriend-jeremy-dufrene/ |work=Elle}}</ref><ref>{{cite news |last1=Petri |first1=Alexandra |title=Lana Del Rey Married a Normie. Other Celebrities Have Too. |url=https://www.nytimes.com/2024/10/23/arts/music/lana-del-rey-jeremy-dunfre-dolly-parton.html |work=New York Times|date=October 23, 2024}}</ref>
Del Rey het verklaar dat sy in God glo.<ref>{{Cite web |last=Stimson |first=Brie |date=2023-10-10 |title=Lana Del Rey shuts down claims she practiced witchcraft on her tour |url=https://www.foxnews.com/entertainment/lana-del-rey-shuts-down-claims-practiced-witchcraft-tour#:~:text=The%20%22Say%20Yes%20to%20Heaven,would%20believe%20in%20God%20too. |access-date=2025-03-16 |website=Fox News |language=en-US}}</ref> Sy het in 2011 aan ''The Quietus'' gesê, "My begrip van God kom uit my eie persoonlike ervarings...want ek was so baie keer in die moeilikheid in New York dat as jy ek was, jy ook in God sou glo...Ek weet nie van een keer per week in 'n kerk bymekaarkom en al daardie dinge nie, maar toe ek gehoor het daar is 'n goddelike krag waarop jy 'n beroep kan doen, het ek dit gedoen. Ek veronderstel my benadering tot godsdiens is soos my benadering tot musiek – ek neem wat ek wil hê en laat die res.".<ref>{{Cite web |last=Calvert |first=John |date=2011-10-04 |title=Original Sin: An Interview With Lana Del Rey |url=https://thequietus.com/interviews/lana-del-rey-interview/ |access-date=2025-03-11 |website=[[The Quietus]] |language=en-GB}}</ref>
== Diskografie ==
'''Ateljee-albums'''
{{div col}}
* ''Lana Del Ray'' (2010)
* ''Born to Die'' (2012)
* ''Ultraviolence'' (2014)
* ''Honeymoon'' (2015)
* ''Lust for Life'' (2017)
* ''Norman Fucking Rockwell!'' (2019)
* ''Chemtrails over the Country Club'' (2021)
* ''Blue Banisters'' (2021)
* ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' (2023)
* '' Stove'' (2026)
{{div col end}}
== Geskrewe werke ==
* ''Violet Bent Backwards over the Grass'' (2020)
== Filmografie ==
{{div col}}
* ''Poolside'' (2010)
* ''National Anthem'' (2012)
* ''Ride'' (2012)
* ''Tropico'' (2013)
* ''Hi, How Are You Daniel Johnston?'' (2015)
* ''Freak'' (2016)
* ''Tower of Song: A Memorial Tribute to Leonard Cohen'' (2017)
* ''The Kacey Musgraves Christmas Show'' (2019)
* ''Norman Fucking Rockwell'' (2019)
{{div col end}}
== Toere ==
* Born to Die Tour (2011-2012)<ref name="bandsintown5">{{cite web|url=http://www.bandsintown.com/LanaDelRey/past_events?page=5 |title=Lana Del Rey |website=bandsintown.com |access-date=April 17, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417155424/http://www.bandsintown.com/LanaDelRey/past_events?page=5 |archive-date=April 17, 2016 }}</ref>
* Paradise Tour (2013-2014)<ref name="bandsintown5"/>
* The Endless Summer Tour (2015)
* LA to the Moon Tour (2018)
* The Norman Fucking Rockwell! Tour (2019)<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-norman-f-cking-rockwell-tour-866062/|title=Lana Del Rey Sets First Leg of Norman F-cking Rockwell Tour|first1=Daniel|last1=Kreps|date=August 1, 2019|magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref>
* 2023-2024 tour
* UK and Ireland Tour 2025<ref name=":0">{{Cite magazine |last=Smith |first=Thomas |date=2024-11-25 |title=Lana Del Rey Announces Dates For 2025 U.K. and Ireland Stadium Shows |url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-uk-ireland-stadium-tour-2025-tickets-1235837928/ |access-date=2024-11-28 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
== Verdere leesstof ==
* Grande, P. B. (2020). Desire in Lana Del Rey. In Desire (pp. 195-226). Michigan State University Press. [https://doi.org/10.14321/j.ctv11vcdwg.9]
* Chirkis, B. (March 26, 2024). How Lana Del Rey Promotes Feminism Through Her Sad Girl Persona. Trinity Tripod. [https://trinitytripod.com/arts/how-lana-del-rey-promotes-feminism-through-her-sad-girl-persona/#:~:text=A%20lot%20of%20Del%20Rey’s,feminine%20standards%20set%20by%20society.]
== Eksterne skakels ==
{{Skakels na susterprojekte|wikt=no|commons=Category:Lana Del Rey|v=no|voy=no|n=no|s=no|b=no|d=Q37150}}
* {{Official website|https://www.lanadelrey.com|Official website}}
* {{AllMusic|class=artist|id=mn0002784799|label=Lana Del Rey}}
* {{IMDb name|4787894}}
* {{Discogs artist}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Del Rey, Lana}}
[[Kategorie:Geboortes in 1985]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
92og8m3rirxbc0ru14gdzy44cjnas6s
Latvijas Televīzija
0
449623
2910655
2809437
2026-06-10T22:06:15Z
Jcb
223
2910655
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Latvijas Televīzija (2022).svg|duimnael|Logo van die Letlandse televisie]]
'''Latvijas Televīzija''' ([[Afrikaans]] vir '''Letlandse televisie''', '''LTV''') is die staatsbeheerde'n [[Letland|Letse]] openbare uitsaaier in [[Letland]]. LTV bedryf twee kanale, LTV1 in [[Lets]] en LTV7 (voorheen genoem LTV2) in<ref name="infront">{{Cite web |title=Infront announces multiple global ice hockey deals – SportsPro Media |url=https://www.sportspromedia.com/news/infront-announces-multiple-global-ice-hockey-deals |access-date=2021-09-04 |website=www.sportspromedia.com |date=16 Mei 2017}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-25 |title=LTV secures ice hockey World Championship rights |url=https://eng.lsm.lv/article/culture/sport/25.01.2024-ltv-secures-ice-hockey-world-championship-rights.a540254/ |access-date=2024-01-25 |website=ENG.LSM.LV}}</ref> met geselekteerde programmering in [[Russies]].
Die uitsaaier word sedert 1 Januarie 2021 ten volle deur die staatsbegroting befonds, toe dit en die radio-uitsaaier Latvijas Radio, na jare se debat, die advertensiemark verlaat het.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2021-01-02 |title=Public media exits the advertising market |url=https://eng.lsm.lv/article/features/media-literacy/public-media-exits-the-advertising-market.a387451/ |archive-url= |archive-date= |access-date=2021-01-21 |website=Public Broadcasting of Latvia | language=en}}</ref>
LTV is 'n lid van die Europese Uitsaai-unie, nadat dit op 1 Januarie 1993 aangesluit het. Van die herstel van onafhanklikheid in 1991 tot 31 Desember 1992 was dit 'n lid van die Internasionale Radio- en Televisie-organisasie (OIRT). LTV het die jaarlikse [[Eurovision-sangfees]] in 2003 aangebied, sowel as die IIHF Mans Yshokkiekampioenskappe in 2006 en 2021, en die eerste Eurovision Koor van die Jaar-kompetisie in 2017.
LTV1 saai die Eurovision-sangfees<ref name=hosts>{{cite web |url=http://www.esctoday.com/996/renars_kaupers_and_marie_n_hosts_2003_show/ |title=Renars Kaupers and Marie N hosts 2003 show |last=Bakker |first=Sietse |date=1 Desember 2002 |publisher=ESCToday.com |access-date=16 November 2013}}</ref> elke jaar in Letland uit, en LTV7 saai ook baie sportgeleenthede uit soos die [[Olimpiese Spele]], verskeie Letlandse liga- en nasionale spanwedstryde, die [[Yshokkie]] Wêreldkampioenskappe (sedert 2018, verleng tot 2028) en die [[FIFA Wêreldbeker]].<ref name="infront" /><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-25 |title=LTV secures ice hockey World Championship rights |url=https://eng.lsm.lv/article/culture/sport/25.01.2024-ltv-secures-ice-hockey-world-championship-rights.a540254/ |access-date=2024-01-25 |website=ENG.LSM.LV}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Saadjie}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Letland]]
[[Kategorie:Televisie]]
o53p9lh6wzix38xl3ir5gliuybv3tal
2910658
2910655
2026-06-10T23:30:43Z
Vryheid vir Suid-Afrika
184704
2910658
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Latvijas Televīzija (2022).svg|duimnael|Logo van die Letlandse televisie]]
'''Latvijas Televīzija''' ([[Afrikaans]] vir '''Letlandse televisie''', '''LTV''') is die staatsbeheerde'n [[Letland|Letse]] openbare uitsaaier in [[Letland]]. LTV bedryf twee kanale, LTV1 in [[Lets]] en LTV7 (voorheen genoem LTV2) in<ref name="infront">{{Cite web |title=Infront announces multiple global ice hockey deals – SportsPro Media |url=https://www.sportspromedia.com/news/infront-announces-multiple-global-ice-hockey-deals |access-date=2021-09-04 |website=www.sportspromedia.com |date=16 Mei 2017}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-25 |title=LTV secures ice hockey World Championship rights |url=https://eng.lsm.lv/article/culture/sport/25.01.2024-ltv-secures-ice-hockey-world-championship-rights.a540254/ |access-date=2024-01-25 |website=ENG.LSM.LV}}</ref> met geselekteerde programmering in [[Russies]].
Die uitsaaier word sedert 1 Januarie 2021 ten volle deur die staatsbegroting befonds, toe dit en die radio-uitsaaier Latvijas Radio, na jare se debat, die advertensiemark verlaat het.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2021-01-02 |title=Public media exits the advertising market |url=https://eng.lsm.lv/article/features/media-literacy/public-media-exits-the-advertising-market.a387451/ |archive-url= |archive-date= |access-date=2021-01-21 |website=Public Broadcasting of Latvia | language=en}}</ref>
LTV is 'n lid van die Europese Uitsaai-unie, nadat dit op 1 Januarie 1993 aangesluit het. Van die herstel van onafhanklikheid in 1991 tot 31 Desember 1992 was dit 'n lid van die Internasionale Radio- en Televisie-organisasie (OIRT). LTV het die jaarlikse [[Eurovision-sangfees]] in 2003 aangebied, sowel as die IIHF Mans Yshokkiekampioenskappe in 2006 en 2021, en die eerste Eurovision Koor van die Jaar-kompetisie in 2017.
LTV1 saai die Eurovision-sangfees<ref name=hosts>{{cite web |url=http://www.esctoday.com/996/renars_kaupers_and_marie_n_hosts_2003_show/ |title=Renars Kaupers and Marie N hosts 2003 show |last=Bakker |first=Sietse |date=1 Desember 2002 |publisher=ESCToday.com |access-date=16 November 2013}}</ref> elke jaar in Letland uit, en LTV7 saai ook baie sportgeleenthede uit soos die [[Olimpiese Spele]], verskeie Letlandse liga- en nasionale spanwedstryde, die [[Yshokkie]] Wêreldkampioenskappe (sedert 2018, verleng tot 2028) en die [[FIFA Wêreldbeker]].<ref name="infront" /><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-25 |title=LTV secures ice hockey World Championship rights |url=https://eng.lsm.lv/article/culture/sport/25.01.2024-ltv-secures-ice-hockey-world-championship-rights.a540254/ |access-date=2024-01-25 |website=ENG.LSM.LV}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Saadjie}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Letland]]
[[Kategorie:Televisie]]
[[Kategorie:Uitsaaikorporasies]]
442l6eseh7t7lmvx1xjc2r174455wod
Loopbaanvoorligting
0
453012
2910687
2831735
2026-06-11T06:57:06Z
Jcb
223
2910687
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Career Counseling - DPLA - 4905fe85902161439ff4951d4371a634.jpg|duimnael|'n Student ontvang loopbaanberading (1964).]]
'''Loopbaanvoorligting''' of '''loopbaanberading''' is 'n tipe advies en ondersteuning wat deur loopbaanberaders aan hul kliënte verskaf word, om die kliënte te help om hul reis deur die lewe, leer en werkveranderinge ([[loopbaan]]) te bestuur. Dit sluit in loopbaanverkenning, loopbaankeuses maak, loopbaanveranderinge bestuur, lewenslange loopbaanontwikkeling<ref>{{Cite web|title=What is Career Counseling?|url=https://www.boisestate.edu/career/what-is-career-counseling/#:~:text=Career%20Counseling%20is%20a%20process,to%20get%20when%20you%20graduate.|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805041114/https://www.boisestate.edu/career/what-is-career-counseling/ |archive-date=2020-08-05 }}</ref> en die hantering van ander loopbaanverwante kwessies. Daar is geen ooreengekome definisie van die rol van 'n loopbaan- of werkberader wêreldwyd nie, hoofsaaklik as gevolg van konseptuele, kulturele en taalkundige verskille.<ref>{{cite book|author1=Van Esbroeck, R. |author2=Athanansou, J.|title=International Handbook of Career Guidance|url=https://archive.org/details/internationalhan00atha |url-access=limited |year=2008|publisher=Springer|isbn=978-1-4020-6229-2|pages=[https://archive.org/details/internationalhan00atha/page/n22 1]–19|editor=Athanasou, J. & R. Van Esbroeck|chapter=1. Introduction}}</ref><ref>http://www.co.warren.nj.us/departments/contractadmin/61.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200731010645/http://www.co.warren.nj.us/departments/contractadmin/61.pdf |date=2020-07-31 }} A One Stop Career Center Description</ref> Die terminologie van 'loopbaanberading' dui egter tipies op 'n professionele intervensie wat een-tot-een of in 'n klein groepie uitgevoer word. Loopbaanvoorligting hou verband met ander tipes berading (bv. huweliks- of kliniese berading). Wat alle tipes professionele berading verenig, is die rol van praktisyns, wat advies oor hul kundigheidsonderwerp kombineer met beradingstegnieke wat kliënte ondersteun om komplekse besluite te neem en moeilike situasies te konfronteer.
==Terminologie==
Daar is aansienlike variasie in die terminologie wat wêreldwyd gebruik word om hierdie aktiwiteit te beskryf. Benewens die spellingsverskil in [[Engels]] tussen VSA (''counseling'') en VK (''counselling''), is daar ook 'n reeks alternatiewe terme wat algemeen gebruik word. Dit sluit in: loopbaanleiding; loopbaanberading,loopbaanafrigting; begeleidingsberading; persoonlike leiding; loopbaankonsultasie en 'n reeks verwante terminologieë. Dit lei dikwels daartoe dat skrywers en kommentators verskeie terme, bv. loopbaanleiding en berading, kombineer om inklusief te wees.<ref name="schie">{{cite book|last=Schiersmann, C., Ertelt, B.-J., Katsarov, J., Mulvey, R., Reid, H, & Weber, P. (eds.)|title=NICE Handbook for the Academic Training of Career Guidance and Counselling Professionals|year=2012|publisher=Heidelberg University, Institute of Educational Science|location=Heidelberg|isbn=978-3-944230-03-0|pages=7}}</ref> Sorg moet egter uitgeoefen word wanneer van een terminologie na 'n ander oorgeskakel word, aangesien elke term sy eie geskiedenis en kulturele betekenis het. 'n Alternatiewe term is 'loopbaanleiding'. Hierdie term word soms as 'n sinoniem vir loopbaanberading gebruik, maar kan ook gebruik word om 'n breër reeks intervensies bo en behalwe een-tot-een-berading te beskryf.
Daar is aansienlike variasie in die terminologie wat wêreldwyd gebruik word om hierdie aktiwiteit te beskryf. Benewens die Engelse spellingsverskil tussen en is daar ook 'n reeks alternatiewe terme wat algemeen gebruik word. Dit sluit in: loopbaanleiding; loopbaanafrigting; begeleidingsberading; persoonlike leiding; loopbaankonsultasie en 'n reeks verwante terminologieë. Dit lei dikwels daartoe dat skrywers en kommentators verskeie terme, bv. loopbaanleiding en berading, kombineer om inklusief te wees.<ref name="schie" /> Sorg moet egter uitgeoefen word wanneer van een terminologie na 'n ander oorgeskakel word, aangesien elke term sy eie geskiedenis en kulturele betekenis het. 'n Alternatiewe term is 'loopbaanleiding'. Hierdie term word soms as 'n sinoniem vir loopbaanberading gebruik, maar kan ook gebruik word om 'n breër reeks intervensies bo en behalwe een-tot-een-berading te beskryf.
In Amerikaanse regeringskantore (One Stop Career Centers) fokus werkberaders gewoonlik op die verkryging van werk, die eintlike verkryging van 'n werk, wat die verlangde resultaat van die loopbaanontwikkelings-, opleidings- en onderwysproses is. Hulle kan ook werk vir gemeenskapsgebaseerde organisasies, of vir winsgewende en niewinsgewende besighede wat betrokke is by die hulp van mense om werk te vind. Salaris- en werksomstandighede is nogal uiteenlopend.<ref>{{Cite web|url=https://careers.stateuniversity.com/pages/208/Employment-Counselor.html|title = Employment Counselor Job Description, Career as an Employment Counselor, Salary, Employment - Definition and Nature of the Work, Education and Training Requirements, Getting the Job}}</ref> Werkberading het sy historiese oorsprong by die Amerikaanse Departement van Arbeid. Loopbaanontwikkelingsprofessionele persone kan in 'n verskeidenheid omgewings werk, maar werk gewoonlik in kantore waar hulle privaat onderhoude met kliënte kan voer en in klaskamers of raadsale waar hulle groepsessies hou. Afhangende van die organisasie, kan hul werksure aand- en naweekwerk insluit.
==Voordele en uitdagings==
===Voordele===
Empiriese navorsing<ref>{{Cite journal |last1=Whiston |first1=Susan C. |last2=Li |first2=Yue |last3=Mitts |first3=Nancy Goodrich |last4=Wright |first4=Lauren |year=2017 |title=Effectiveness of career choice interventions: A meta-analytic replication and extension |journal=Journal of Vocational Behavior |volume=100 |pages=175–184 |doi=10.1016/j.jvb.2017.03.010 |s2cid=53404768}}</ref> bevestig die doeltreffendheid van loopbaanvoorligting.<ref>{{Cite web |title=5 Signs You Need a Career Coach |url=https://www.passage2pro.com/blog/are-you-ready-for-a-career-coach-5-signs-to-change-your-life |access-date=2023-11-30 |website=www.passage2pro.com}}</ref> Professionele loopbaanberaders kan mense met loopbaanverwante uitdagings ondersteun. Deur hul kundigheid in loopbaanontwikkeling en arbeidsmarkte kan hulle 'n persoon se kwalifikasies, ervaring, sterk- en swakpunte in 'n breë perspektief plaas terwyl hulle ook hul verlangde salaris, persoonlike stokperdjies en belangstellings, ligging, arbeidsmark en opvoedkundige moontlikhede in ag neem. Deur hul beradings- en onderrigvermoëns kan loopbaanberaders mense ook ondersteun om 'n beter begrip te kry van wat werklik vir hulle persoonlik saak maak, hoe hulle hul loopbane outonoom kan beplan, of hulle kan help om moeilike besluite te neem en deur krisistye te kom. Laastens is loopbaanberaders dikwels in staat om hul kliënte te ondersteun om geskikte plasings/werk te vind, om konflikte met hul werkgewers uit te werk, of om die ondersteuning van ander nuttige dienste te vind. Dit is as gevolg van hierdie verskeie voordele van loopbaanvoorligting dat beleidmakers in baie lande voorligtingsdienste in die openbaar befonds. Die [[Europese Unie]] verstaan byvoorbeeld loopbaanvoorligting en -berading as 'n instrument om sosiale uitsluiting effektief te bestry en burgers se indiensneembaarheid te verhoog.<ref>{{cite journal |last=Council of the European Union |date=31 Oktober 2008 |title=Council Resolution on Better Integrating Lifelong Guidance into Lifelong Learning Strategies. |issue=Resolution No. 14398/08 EDUC 241 SOC 607}}</ref>
Loopbaanberaders help werksoekers om gestruktureerde werksoekplanne te ontwikkel wat ontwerp is om aan die eise van moderne arbeidsmarkte te voldoen. Navorsing dui daarop dat kliënte wat sulke planne volg, meer aansoeke indien, meer werkaanbiedinge ontvang en hoër indiensnemingsyfers behaal as diegene daarsonder.<ref>{{Cite journal |last=Abel |first=Martin |last2=Burger |first2=Rulof |last3=Carranza |first3=Eliana |last4=Piraino |first4=Patrizio |date=April 2019 |title=Bridging the Intention-Behavior Gap? The Effect of Plan-Making Prompts on Job Search and Employment |url=https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/app.20170566 |journal=American Economic Journal: Applied Economics |language=en |volume=11 |issue=2 |pages=284–301 |doi=10.1257/app.20170566 |issn=1945-7782}}</ref> Daar is ook getoon dat pasgemaakte werksoekadvies onderhoudsyfers verhoog, veral vir individue wat langtermynwerkloosheid ervaar.<ref>{{Cite journal |last=Belot |first=Michèle |last2=Kircher |first2=Philipp |last3=Muller |first3=Paul |date=2019-07-01 |title=Providing Advice to Jobseekers at Low Cost: An Experimental Study on Online Advice |url=https://academic.oup.com/restud/article/86/4/1411/5115940 |journal=The Review of Economic Studies |language=en |volume=86 |issue=4 |pages=1411–1447 |doi=10.1093/restud/rdy059 |issn=0034-6527|hdl=1814/60670 |hdl-access=free }}</ref> Verder maak deelname aan gestruktureerde werksoekprogramme werksoekers meer as 2,5 keer meer geneig om werk te bekom in vergelyking met diegene wat nie deelneem nie.<ref>{{Cite journal |last=Liu |first=Songqi |last2=Huang |first2=Jason L. |last3=Wang |first3=Mo |date=2014 |title=Effectiveness of job search interventions: A meta-analytic review. |url=https://doi.apa.org/doi/10.1037/a0035923 |journal=Psychological Bulletin |language=en |volume=140 |issue=4 |pages=1009–1041 |doi=10.1037/a0035923 |issn=1939-1455|url-access=subscription }}</ref> Loopbaanberaders kan dus hierdie bewysgebaseerde benaderings toepas om werksoekers se motivering te verbeter, toegang tot indiensneming te verbreed en ongelykhede aan te spreek waarmee diverse bevolkings te kampe het.<ref>{{Cite journal |last=Cmar |first=Jennifer L. |last2=McDonnall |first2=Michele C. |date=2021-01-01 |title=Short-Term Effectiveness of Job Search Skills Training: Comparisons by Summer Work Experience Participation |url=https://doi.org/10.1177/0034355220910225 |journal=Rehabilitation Counseling Bulletin |language=EN |volume=64 |issue=2 |pages=86–96 |doi=10.1177/0034355220910225 |issn=0034-3552|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Citation |last=Brown |first=Steven D. |title=Facilitating Success in the Job Search Process |date=2020 |work=Career Development and Counseling |pages=703–731 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781394258994.ch22 |access-date=2025-07-19 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |language=en |doi=10.1002/9781394258994.ch22 |isbn=978-1-394-25899-4|url-access=subscription }}</ref>
===Uitdagings===
Een van die grootste uitdagings wat met loopbaanvoorligting verband hou, is om deelnemers aan te moedig om aan die proses deel te neem. Byvoorbeeld, in die VK sê 70% van mense onder 14 dat hulle geen loopbaanadvies ontvang het nie, terwyl 45% van mense ouer as 14 geen of baie swak/beperkte advies ontvang het.
In 'n verwante kwessie is sommige kliëntgroepe geneig om die intervensies van professionele loopbaanberaders te verwerp en verkies om op die advies van eweknieë of meerderes binne hul eie beroep staat te maak. Jackson et al. het bevind dat 44% van dokters in opleiding gevoel het dat senior lede van hul eie beroep die beste geplaas is om loopbaanadvies te gee.<ref>Jackson et al, Informing choices: the need for career advice in medical training</ref> Verder word erken dat die gee van loopbaanadvies iets is wat wyd versprei word deur 'n reeks formele en informele rolle. Benewens loopbaanberaders is dit ook algemeen dat sielkundiges, onderwysers, bestuurders, opleiers en menslikehulpbron (HR) spesialiste formele ondersteuning in loopbaankeuses bied.
Net so is dit ook algemeen dat mense informele ondersteuning van vriende en familie rondom hul loopbaankeuses soek en loopbaanprofessionele heeltemal vermy. In die 2010's maak mense toenemend staat op loopbaanwebportale om advies te kry oor die skryf van ''[[curriculum vitae]]'''s en die hantering van onderhoude, en om navorsing te doen oor verskeie beroepe en maatskappye. Dit is ook moontlik om 'n beroepsassessering aanlyn te laat doen.
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Beroepe]]
[[Kategorie:Ekonomie]]
nycwbx27oo9splbg4e2n5qv5xnrvrr8
Libbie Janse van Rensburg
0
457208
2910674
2869664
2026-06-11T06:07:52Z
Jcb
223
2910674
wikitext
text/x-wiki
{{Kort beskrywing|Suid-Afrikaanse rugbyunie en sewesspeler}}
{{Inligtingskas Rugbyspeler
|geboortedatum={{Geboortedatum en ouderdom|1994|9|28}}
|geboorteplek=[[Lephalale]], South Africa
|lengte=1.78 m
|gewig=72 kg
|vollenaam=Elizabetha Magdalena Janse van Rensburg
| ru_klubjare = 2023–
| ru_proklubs = {{ill|Bulls Daisies|en|}}
| ru_klubwedstryde =
| ru_klubpunte =
|ru_posisies=[[Losskakel]]
|ru_nasionalejare=2021–
|ru_nasionalepunte=219
|ru_nasionalewedstryde=30
|ru_nasionalespan=[[Suid-Afrikaanse nasionale vrouerugbyspan|Suid-Afrika]]
| ru_sewesnasionalejare = 2023–
| ru_sewesnasionalespan = Suid-Afrika
| ru_sewesnasionalekomp =
| ru_sewesopdatering =
}}
'''Elizabetha <nowiki>"</nowiki> Libbie" Magdalena Janse van Rensburg''' (gebore 28 September 1994) <ref>{{Cite web|url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/libbie-janse-van-rensburg_1934613|title=JANSE van RENSBURG Libbie|website=[[Paris 2024 Olympics]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070932/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/libbie-janse-van-rensburg_1934613|archive-date=24 August 2024|access-date=1 August 2024}}</ref> is 'n Suid-Afrikaanse [[Rugby|rugbyunie-]] en [[Sewesrugby|sewesspeler]].<ref name="bull">{{Cite web|url=https://bullsrugby.co.za/profile/libbie/|title=Elizabetha Janse van Rensburg | Bulls Daisies | Rugby PlayerLibbie|date=May 2023|website=Vodacom Bulls|language=en-ZA|access-date=25 May 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.springboks.rugby/match-centre/player-detail/?playerId=9e42209e-ea84-47e0-ac27-69b8876d3261&teamId=9d91e731-3b18-4b5a-9b63-5afc509efa26|title=Player Detail | SA Rugby|website=www.springboks.rugby|access-date=25 May 2024}}</ref>
== Rugbyloopbaan ==
Janse van Rensburg het haar debuut vir die [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouerugbyspan|Springbok-vroue]] in 2021 gemaak. In 'n toetswedstryd teen Namibië het sy twee drieë gedruk en 14 doelskoppe bygevoeg vir 'n persoonlike bydrae van 38 punte – 'n nuwe toetsrekord vir die Springbok-vroue.<ref>{{Cite web |date=24 June 2022 |title=Bok Women whip Namibia for cricket-score win |url=https://www.sarugbymag.co.za/bok-women-whip-namibia-cricket-score-win/ |access-date=25 May 2024 |website=SA Rugby magazine |language=en-US}}</ref>
In 2022 is sy gekies vir die [[Vrouerugbywêreldbeker 2021|2021 Wêreldbeker-]] groep . In Suid-Afrika se tweede wedstryd teen [[Fidjiaanse nasionale vrouerugbyspan|Fidji]] is hulle in die 79ste minuut 'n strafskop toegeken, Janse van Rensburg het geskop en Suid-Afrika het met 17–14 voorgeloop. Fidji sou die herbegin behou en 'n drie druk om die wedstryd te wen.<ref>{{Cite web |title=New perspective for Janse van Rensburg as Springbok Women start 2023 |url=https://supersport.com/rugby/general/news/a75ab6d4-3a20-42da-bd2e-002962b95a24/new-perspective-for-janse-van-rensburg-as-springbok-women-start-2023 |access-date=25 May 2024 |website=SuperSport |language=en}}</ref>
In 2023 is Janse van Rensburg as deel van die eerste professionele vrouespan in Suid-Afrika, die Bulls Daisies, aangewys.<ref>{{Cite web |title=Bulls Daisies announce contracted squad for 2023-2025 |url=https://supersport.com/rugby/general/news/311d831e-7c36-481c-8943-dce43c791d39/bulls-daisies-announce-contracted-squad-for-2023-2025 |access-date=25 May 2024 |website=SuperSport |language=en}}</ref> Sy was die vise-kaptein in hul oorwinning in die Vroue Premierliga in 2023.<ref>{{Cite web |title=Fourteen straight as Bulls Daisies claim Women's Premier Division title |url=https://saru-umbraco.azurewebsites.net//news-features/articles/2023/08/26/fourteen-straight-as-bulls-daisies-claim-women-s-premier-division-title/ |access-date=25 May 2024 |website=SA Rugby}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mjikeliso |first=Sibusiso |title=History made: Bulls Daisies become SA's first professional women's rugby team |url=https://www.news24.com/sport/rugby/history-made-bulls-daisies-become-sas-first-professional-womens-rugby-team-20230503 |access-date=25 May 2024 |website=Sport |language=en-US}}</ref>
In April 2023 is aangekondig dat Janse van Rensburg by die sewesspan sou aansluit voor die 2023 World Rugby Sevens Challenger Series . Suid-Afrika het die reeks gewen en promosie na die SVNS verdien, met Janse van Rensburg wat die wendrie in die eindstryd teen België aangeteken het.<ref>{{Cite web |title=Dazel finalises SA squad for Challenger Series |url=https://saru-umbraco.azurewebsites.net//news-features/articles/2023/04/12/dazel-finalises-sa-squad-for-challenger-series/ |access-date=25 May 2024 |website=SA Rugby}}</ref><ref>{{Cite web |title=Springbok Women secures spot in the HSBC World Rugby Sevens Series |url=https://www.capetownetc.com/featured/springbok-women-secure-a-spot-in-the-hsbc-world-rugby-sevens-series/ |access-date=25 May 2024 |website=www.capetownetc.com |date=30 April 2023 }}</ref>
Janse van Rensburg het in WXV 2 vir die XV-span gespeel, waar sy die voorste drieëmaker en voorste puntemaker was, terwyl Suid-Afrika derde geëindig het.<ref>{{Cite web |title=Bok Women finish WXV in style in Cape Town |url=https://saru-umbraco.azurewebsites.net//news-features/articles/2023/10/27/bok-women-finish-wxv-in-style-in-cape-town/ |access-date=25 May 2024 |website=SA Rugby}}</ref> Sy het by die sewesspan aangesluit vir die 2023 Dubai Sevens, waar sy 'n besering opgedoen het.<ref>{{Cite web |date=7 December 2023 |title=Kemisetso Baloyi and Byrhandrè Dolf Join Bok Women's Sevens Squad for Cape Town SVNS |url=https://gsport.co.za/kemisetso-baloyi-and-byrhandre-dolf-join-bok-womens-sevens-squad-for-cape-town-svns/ |access-date=25 May 2024 |website=gsport4girls |language=en-ZA}}</ref>
In 2024 is Janse van Rensburg aangewys as die 2023 SA Rugby Vrouespeler van die Jaar.<ref>{{Cite web |title=Etzebeth makes it a double at SA Rugby Awards 2023 |url=https://saru-umbraco.azurewebsites.net//news-features/articles/2024/03/14/etzebeth-makes-it-a-double-at-sa-rugby-awards-2023/ |access-date=25 May 2024 |website=SA Rugby}}</ref> Na haar herstel het Janse van Rensburg by die span aangesluit vir die 2024 Spanje Sewes .<ref name="bull" /> Sy was 'n lid van die Suid-Afrikaanse span wat aan die [[Olimpiese Somerspele 2024]] in [[Parys]] deelgeneem het.<ref name=":9">{{Cite web|url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/paris-2024/participating-nations/south-africa|title=South Africa - Rugby Sevens Olympic Games Paris 2024|date=2024|website=www.world.rugby|access-date=27 July 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.springboks.rugby/match-centre/player-detail/?playerId=9e42209e-ea84-47e0-ac27-69b8876d3261&teamId=9d91e731-3b18-4b5a-9b63-5afc509efa26|title=Player Detail | SA Rugby|website=www.springboks.rugby|access-date=25 May 2024}}</ref>
Op 9 Augustus 2025 is sy in [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouerugbyspan|Suid-Afrika se]] groep vir die [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|Wêreldbeker-rugbytoernooi vir vroue]] ingesluit.<ref name="South Africa">{{cite web |date=9 August 2025 |title=Booi leads experienced squad to Women's RWC 2025 |url=https://www.springboks.rugby/news-features/articles/2025/08/09/booi-leads-experienced-sa-squad-to-women-s-rugby-world-cup-2025/ |access-date=10 August 2025 |website=Springboks Rugby}}</ref><ref>{{cite web |date=9 August 2025 |title=Booi leads experienced Springbok Women squad to RWC 2025 |url=https://www.rugbyworldcup.com/2025/en/news/1002234/south-africa-name-squad-for-womens-rwc-2025 |access-date=9 August 2025 |website=Rugby World Cup}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings}}{{Verwysings|30em}}
== Eksterne skakels ==
* [https://www.sarugby.co.za/match-centre/player-detail/?playerId=9e42209e-ea84-47e0-ac27-69b8876d3261&teamId=9d91e731-3b18-4b5a-9b63-5afc509efa26 Libbie Janse van Rensburg] by [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouerugbyspan|Springbok Vroue]]
* [https://web.archive.org/web/20251117194953/https://www.sarugby.co.za/match-centre/player-detail/?playerId=9e42209e-ea84-47e0-ac27-69b8876d3261&teamId=f05adf65-3339-468d-9d02-a9f86edc85cb Libbie Janse van Rensburg] by Springbok Vroue Sewes (argiveer)
* [https://bullsrugby.co.za/profile/libbie/ Libbie Janse van Rensburg] by Bulls Daisies
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Janse van Rensburg, Libbie}}
[[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Geboortes in 1994]]
[[Kategorie:Olimpiese sewesrugbyspelers]]
[[Kategorie:Vroue-Springbokrugbyspeler]]
fouosjswfnyxqy3do70y4vldx31tyaz
Ontwerpfiksie
0
457320
2910626
2905881
2026-06-10T17:56:40Z
Sobaka
328
skakel
2910626
wikitext
text/x-wiki
'''Ontwerpfiksie''' is 'n [[Spekulatiewe ontwerp|spekulatiewe] [[ontwerp]]metodologie wat moontlike nabye-toekoms [[Scenariobeplanning|scenario's]] materialiseer deur middel van tasbare [[prototipe]]s, narratiewe en artefakte – dikwels diëgetiese prototipes genoem – om ondersoek na die [[Sosiale orde|sosiale]], [[Kultuur|kulturele]] en [[Etiek|etiese]] gevolge van opkomende [[tegnologie]]ë en [[innovasie]]s uit te lok.<ref>Near Future Laboratory, What is Design Fiction, (Video) https://nearfuturelaboratory.com/what-is-design-fiction/ Besoek 15 Januarie 2026.</ref>
Die praktyk het ontstaan met [[Wetenskapsfiksie|wetenskapfiksie]]skrywer [[Bruce Sterling]] se gebruik van die term in 2005 om toekomsgerigte ontwerp verder as inkrementele realisme te beskryf, en is in 2009 deur Julian Bleecker uitgewerk as 'n samewerkende instrument om abstrakte toekoms konkreet te maak deur middel van suggestiewe voorwerpe en stories wat binne hul eie fiktiewe wêrelde bestaan.<ref>Lindley, Joseph, 2015. Researching Design Fiction With Design Fiction. C&C '15: Proceedings of the 2015 ACM SIGCHI Conference on Creativity and Cognition, Pages 325 – 326, https://doi.org/10.1145/2757226.2764763 . https://dl.acm.org/doi/10.1145/2757226.2764763 Besoek 15 Januarie 2026. </ref>
Anders as voorspellende voorspelling of utopiese ideevorming, beklemtoon ontwerpfiksie kritiese verkenning en ontwrigting van vanselfsprekende aannames, deur tegnieke soos spotadvertensies, fiktiewe handleidings en scenario-gebaseerde video's te gebruik om potensiële onbedoelde gevolge na vore te bring en debat onder belanghebbendes te stimuleer, en sodoende strategiese besluitneming in velde soos tegnologie-ontwikkeling en beleid te beïnvloed.<ref>Adam, David. 2020. Science and Culture: “Design fiction” skirts reality to provoke discussion and debate. Proc Natl Acad Sci U S A. 2020 May 27;117(24):13179–13181. doi: 10.1073/pnas.2008206117, PMCID: PMC7306760 {{PMID|32461354}} https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7306760/ Besoek 15 Januarie 2026. </ref><ref>Adam, David. 2020Science and Culture: “Design fiction” skirts reality to provoke discussion and debate. Proc Natl Acad Sci U S A. 2020 May 27;117(24):13179–13181. doi: 10.1073/pnas.2008206117 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7306760/ Besoek 15 Januarie 2026. </ref>
Deur die diversiteit van media wat gebruik word om ontwerpfiksies te skep en die breedte van konsepte wat in die geassosieerde fiktiewe wêrelde geprototipeer word, te weerspieël, stel navorsers Joseph Lindley en Paul Coulton voor dat ontwerpfiksie gedefinieer word as: "(1) iets wat 'n storiewêreld skep, (2) iets wat binne daardie storiewêreld geprototipeer word, (3) dit doen om 'n gespreksruimte te skep", waar 'iets' 'enigiets' kan beteken.<ref name=":1">{{Cite book|last1=Lindley|first1=Joseph|last2=Coulton|first2=Paul|title=Proceedings of the 2015 British HCI Conference |chapter=Back to the future |date=2015-01-01|series=British HCI '15|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=210–211|doi=10.1145/2783446.2783592|isbn=9781450336437|s2cid=6898198|url=http://eprints.lancs.ac.uk/82042/1/Back_to_the_Future.pdf}}</ref> Voorbeelde van die media wat gebruik word om ontwerpfiksie-storiewêrelde te skep, sluit in fisiese prototipes,<ref>{{Cite web|url=http://superflux.in/index.php/work/drones/#|title=DRONE AVIARY|last=Superflux|date=2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://normalfutu.re/apparel/|title=N O R M A L S — A P P A R E L|website=normalfutu.re|access-date=2019-11-10}}</ref> prototipes van gebruikershandleidings,<ref>{{Cite web|url=https://shop.nearfuturelaboratory.com/products/helios-pilot-quick-start-guide|title=Helios Quick Start Guide|last=The Near Future Laboratory|access-date=15 Januarie 2026|archive-date=21 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921110915/https://shop.nearfuturelaboratory.com/products/helios-pilot-quick-start-guide|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imagination.lancs.ac.uk/sites/default/files/outcome_downloads/ad2_pp_ew_quickstartmanual.pdf|title=Euthanasia Wearable Quick Start Guide|last=Design Friction|date=2015|website=Imagination Lancaster|access-date=2017-09-04|archive-date=2015-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915025150/http://imagination.lancs.ac.uk/sites/default/files/outcome_downloads/ad2_pp_ew_quickstartmanual.pdf|url-status=dead}}</ref> digitale toepassings,<ref>{{Cite web|url=http://automato.farm/portfolio/ethical_autonomous_vehicles/|title=Ethical Autonomous Vehicles|last=Automato Farm|date=2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/367330501|title=Molecular Futures — VR App for exploring 5 scenarios|last1=Hopfengärtner|first1=Bernd|last2=N O R M A L S|date=18 Oktober 2019|website=Vimeo}}</ref> videos,<ref>{{Citation|last=Joe Lindley|title=A Machine. Learning. (An example of HCI prototyping with design fiction)|date=2014-10-30|url=https://www.youtube.com/watch?v=XXAs3pfPBTY|access-date=2016-07-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/48204264|title=A Digital Tomorrow|website=Vimeo|access-date=2016-07-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://superflux.in/work/uninvited-guests|title=Uninvited Guests {{!}} superflux|website=superflux.in|access-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160718102416/http://superflux.in/work/uninvited-guests|archive-date=2016-07-18|url-status=dead}}</ref> kortverhale,<ref>{{Cite web|url=https://medium.com/@timmaughan/zero-hours-f68f17e8c12a#.y4s0j1c03|title=Zero Hours|last=Maughan|first=Tim|date=2013-09-19}}</ref><ref name=":2">{{Cite book|last1=Dalton|first1=Nicholas S.|last2=Moreau|first2=Rebecca|last3=Adams|first3=Ross K.|title=Proceedings of the 2016 CHI Conference Extended Abstracts on Human Factors in Computing Systems|chapter=Resistance is Fertile|date=2016-01-01|series=CHI EA '16|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=365–374|doi=10.1145/2851581.2892572|isbn=9781450340823|s2cid=30925626|url=http://nrl.northumbria.ac.uk/26100/1/Resistance%20Is%20fertile%205%20%28final%2Brights%29.pdf|type=Submitted manuscript|access-date=2026-01-15|archive-date=2018-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180720190642/http://nrl.northumbria.ac.uk/26100/1/Resistance%20Is%20fertile%205%20%28final%2Brights%29.pdf|url-status=dead}}</ref> strokiesprente,<ref>{{Cite book|url=http://editions.normalfutu.re|title=N O R M A L S 001 + 002 + 003|year=2014|website=N O R M A L S Editions|isbn=978-2-9545994-0-3|access-date=2017-01-12|last1=Michon|first1=Aurélien R.|publisher=Normals }}</ref><ref name=":3">{{Cite book|last1=Sturdee|first1=Miriam|last2=Coulton|first2=Paul|last3=Lindley|first3=Joseph G.|last4=Stead|first4=Mike|last5=Ali|first5=Haider|last6=Hudson-Smith|first6=Andy|title=Proceedings of the 2016 CHI Conference Extended Abstracts on Human Factors in Computing Systems |chapter=Design Fiction |date=2016-01-01|series=CHI EA '16|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=375–386|doi=10.1145/2851581.2892574|isbn=9781450340823|s2cid=6532763|url=http://eprints.lancs.ac.uk/78165/1/paper131.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2016/05/160510124930.htm|title=Emotion detector could reveal if a date really finds you attractive: Is this the kind of world we actually want?|website=www.sciencedaily.com|access-date=2016-07-05}}</ref> fiktiewe skarefinansieringsvideo's,<ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/133649144|title=Introducing the Empathy Engine|website=Vimeo|access-date=2016-07-05}}</ref> fiktiewe dokumentêre,<ref>{{Cite web|url=http://normalfutu.re/normals/apparel/a-p-p-a-r-e-l-v-1-0-documentary/|title=A P P A R E L by N O R M A L S|website=normalfutu.re|access-date=2017-01-12|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109232638/http://normalfutu.re/normals/apparel/a-p-p-a-r-e-l-v-1-0-documentary/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Citation|last=Joe Lindley|title=Care For a Robot (A design fiction documentary about caring robots)|date=2015-08-11|url=https://www.youtube.com/watch?v=VKKlnpNueaY|access-date=2016-07-05}}</ref> katalogusse<ref>{{Cite web|url=http://tbdcatalog.com/|title=The catalog of the near future's normal ordinary everyday|last=Near Future Laboratory|date=2014}}</ref> of koerante<ref name=":8">{{Cite web|url=http://winningformula.nearfuturelaboratory.com/#newspaper|title=Winning Formula|last=Near Future Laboratory|date=2014|access-date=15 Januarie 2026|archive-date=18 Julie 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240718171538/https://winningformula.nearfuturelaboratory.com/#newspaper|url-status=dead}}</ref> en pastiches van akademiese artikels en abstrakte.<ref name=":4">{{Cite book|last1=Lindley|first1=Joseph|last2=Coulton|first2=Paul|title=Proceedings of the 2015 Annual Symposium on Computer-Human Interaction in Play |chapter=Game of Drones |date=2015-01-01|series=CHI PLAY '15|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=613–618|doi=10.1145/2793107.2810300|isbn=9781450334662|s2cid=1406799|url=https://eprints.lancs.ac.uk/id/eprint/75187/1/Game_of_Drones_pre_print.pdf}}</ref><ref name=":5">{{Cite book|last1=Lindley|first1=Joseph|last2=Coulton|first2=Paul|title=Proceedings of the 2016 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems |chapter=Pushing the Limits of Design Fiction |date=2016-01-01|series=CHI '16|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=4032–4043|doi=10.1145/2858036.2858446|isbn=9781450333627|s2cid=13454930|url=http://eprints.lancs.ac.uk/78122/1/Pushing_DF_to_the_limit_rebuttal_edits_version_6_1_16_W97_.pdf}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Blythe|first1=Mark|last2=Buie|first2=Elizabeth|title=Proceedings of the 8th Nordic Conference on Human-Computer Interaction: Fun, Fast, Foundational |chapter=Chatbots of the gods |date=2014-01-01|series=NordiCHI '14|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=227–236|doi=10.1145/2639189.2641212|isbn=9781450325424|s2cid=21724519}}</ref><ref>{{Cite book|last=Blythe|first=Mark|title=Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems|chapter=Research through design fiction|date=2014-01-01|series=CHI '14|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=703–712|doi=10.1145/2556288.2557098|isbn=9781450324731|s2cid=207210135|url=http://nrl.northumbria.ac.uk/18320/1/Blythe%20-%20Research%20Through%20Design%20Fiction.docx}}{{Dooie skakel|date=Februarie 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==Sien ook==
* [[Spekulatiewe ontwerp]]
==Verwysings==
{{Verwysings|3}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Ontwerp]]
[[Kategorie:Toekomsstudies]]
oo6gydj9rrhzr9vzoukbnpkr3rrdo95
2910627
2910626
2026-06-10T17:57:01Z
Sobaka
328
2910627
wikitext
text/x-wiki
'''Ontwerpfiksie''' is 'n [[Spekulatiewe ontwerp|spekulatiewe]] [[ontwerp]]metodologie wat moontlike nabye-toekoms [[Scenariobeplanning|scenario's]] materialiseer deur middel van tasbare [[prototipe]]s, narratiewe en artefakte – dikwels diëgetiese prototipes genoem – om ondersoek na die [[Sosiale orde|sosiale]], [[Kultuur|kulturele]] en [[Etiek|etiese]] gevolge van opkomende [[tegnologie]]ë en [[innovasie]]s uit te lok.<ref>Near Future Laboratory, What is Design Fiction, (Video) https://nearfuturelaboratory.com/what-is-design-fiction/ Besoek 15 Januarie 2026.</ref>
Die praktyk het ontstaan met [[Wetenskapsfiksie|wetenskapfiksie]]skrywer [[Bruce Sterling]] se gebruik van die term in 2005 om toekomsgerigte ontwerp verder as inkrementele realisme te beskryf, en is in 2009 deur Julian Bleecker uitgewerk as 'n samewerkende instrument om abstrakte toekoms konkreet te maak deur middel van suggestiewe voorwerpe en stories wat binne hul eie fiktiewe wêrelde bestaan.<ref>Lindley, Joseph, 2015. Researching Design Fiction With Design Fiction. C&C '15: Proceedings of the 2015 ACM SIGCHI Conference on Creativity and Cognition, Pages 325 – 326, https://doi.org/10.1145/2757226.2764763 . https://dl.acm.org/doi/10.1145/2757226.2764763 Besoek 15 Januarie 2026. </ref>
Anders as voorspellende voorspelling of utopiese ideevorming, beklemtoon ontwerpfiksie kritiese verkenning en ontwrigting van vanselfsprekende aannames, deur tegnieke soos spotadvertensies, fiktiewe handleidings en scenario-gebaseerde video's te gebruik om potensiële onbedoelde gevolge na vore te bring en debat onder belanghebbendes te stimuleer, en sodoende strategiese besluitneming in velde soos tegnologie-ontwikkeling en beleid te beïnvloed.<ref>Adam, David. 2020. Science and Culture: “Design fiction” skirts reality to provoke discussion and debate. Proc Natl Acad Sci U S A. 2020 May 27;117(24):13179–13181. doi: 10.1073/pnas.2008206117, PMCID: PMC7306760 {{PMID|32461354}} https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7306760/ Besoek 15 Januarie 2026. </ref><ref>Adam, David. 2020Science and Culture: “Design fiction” skirts reality to provoke discussion and debate. Proc Natl Acad Sci U S A. 2020 May 27;117(24):13179–13181. doi: 10.1073/pnas.2008206117 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7306760/ Besoek 15 Januarie 2026. </ref>
Deur die diversiteit van media wat gebruik word om ontwerpfiksies te skep en die breedte van konsepte wat in die geassosieerde fiktiewe wêrelde geprototipeer word, te weerspieël, stel navorsers Joseph Lindley en Paul Coulton voor dat ontwerpfiksie gedefinieer word as: "(1) iets wat 'n storiewêreld skep, (2) iets wat binne daardie storiewêreld geprototipeer word, (3) dit doen om 'n gespreksruimte te skep", waar 'iets' 'enigiets' kan beteken.<ref name=":1">{{Cite book|last1=Lindley|first1=Joseph|last2=Coulton|first2=Paul|title=Proceedings of the 2015 British HCI Conference |chapter=Back to the future |date=2015-01-01|series=British HCI '15|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=210–211|doi=10.1145/2783446.2783592|isbn=9781450336437|s2cid=6898198|url=http://eprints.lancs.ac.uk/82042/1/Back_to_the_Future.pdf}}</ref> Voorbeelde van die media wat gebruik word om ontwerpfiksie-storiewêrelde te skep, sluit in fisiese prototipes,<ref>{{Cite web|url=http://superflux.in/index.php/work/drones/#|title=DRONE AVIARY|last=Superflux|date=2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://normalfutu.re/apparel/|title=N O R M A L S — A P P A R E L|website=normalfutu.re|access-date=2019-11-10}}</ref> prototipes van gebruikershandleidings,<ref>{{Cite web|url=https://shop.nearfuturelaboratory.com/products/helios-pilot-quick-start-guide|title=Helios Quick Start Guide|last=The Near Future Laboratory|access-date=15 Januarie 2026|archive-date=21 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921110915/https://shop.nearfuturelaboratory.com/products/helios-pilot-quick-start-guide|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imagination.lancs.ac.uk/sites/default/files/outcome_downloads/ad2_pp_ew_quickstartmanual.pdf|title=Euthanasia Wearable Quick Start Guide|last=Design Friction|date=2015|website=Imagination Lancaster|access-date=2017-09-04|archive-date=2015-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915025150/http://imagination.lancs.ac.uk/sites/default/files/outcome_downloads/ad2_pp_ew_quickstartmanual.pdf|url-status=dead}}</ref> digitale toepassings,<ref>{{Cite web|url=http://automato.farm/portfolio/ethical_autonomous_vehicles/|title=Ethical Autonomous Vehicles|last=Automato Farm|date=2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/367330501|title=Molecular Futures — VR App for exploring 5 scenarios|last1=Hopfengärtner|first1=Bernd|last2=N O R M A L S|date=18 Oktober 2019|website=Vimeo}}</ref> videos,<ref>{{Citation|last=Joe Lindley|title=A Machine. Learning. (An example of HCI prototyping with design fiction)|date=2014-10-30|url=https://www.youtube.com/watch?v=XXAs3pfPBTY|access-date=2016-07-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/48204264|title=A Digital Tomorrow|website=Vimeo|access-date=2016-07-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://superflux.in/work/uninvited-guests|title=Uninvited Guests {{!}} superflux|website=superflux.in|access-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160718102416/http://superflux.in/work/uninvited-guests|archive-date=2016-07-18|url-status=dead}}</ref> kortverhale,<ref>{{Cite web|url=https://medium.com/@timmaughan/zero-hours-f68f17e8c12a#.y4s0j1c03|title=Zero Hours|last=Maughan|first=Tim|date=2013-09-19}}</ref><ref name=":2">{{Cite book|last1=Dalton|first1=Nicholas S.|last2=Moreau|first2=Rebecca|last3=Adams|first3=Ross K.|title=Proceedings of the 2016 CHI Conference Extended Abstracts on Human Factors in Computing Systems|chapter=Resistance is Fertile|date=2016-01-01|series=CHI EA '16|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=365–374|doi=10.1145/2851581.2892572|isbn=9781450340823|s2cid=30925626|url=http://nrl.northumbria.ac.uk/26100/1/Resistance%20Is%20fertile%205%20%28final%2Brights%29.pdf|type=Submitted manuscript|access-date=2026-01-15|archive-date=2018-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180720190642/http://nrl.northumbria.ac.uk/26100/1/Resistance%20Is%20fertile%205%20%28final%2Brights%29.pdf|url-status=dead}}</ref> strokiesprente,<ref>{{Cite book|url=http://editions.normalfutu.re|title=N O R M A L S 001 + 002 + 003|year=2014|website=N O R M A L S Editions|isbn=978-2-9545994-0-3|access-date=2017-01-12|last1=Michon|first1=Aurélien R.|publisher=Normals }}</ref><ref name=":3">{{Cite book|last1=Sturdee|first1=Miriam|last2=Coulton|first2=Paul|last3=Lindley|first3=Joseph G.|last4=Stead|first4=Mike|last5=Ali|first5=Haider|last6=Hudson-Smith|first6=Andy|title=Proceedings of the 2016 CHI Conference Extended Abstracts on Human Factors in Computing Systems |chapter=Design Fiction |date=2016-01-01|series=CHI EA '16|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=375–386|doi=10.1145/2851581.2892574|isbn=9781450340823|s2cid=6532763|url=http://eprints.lancs.ac.uk/78165/1/paper131.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2016/05/160510124930.htm|title=Emotion detector could reveal if a date really finds you attractive: Is this the kind of world we actually want?|website=www.sciencedaily.com|access-date=2016-07-05}}</ref> fiktiewe skarefinansieringsvideo's,<ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/133649144|title=Introducing the Empathy Engine|website=Vimeo|access-date=2016-07-05}}</ref> fiktiewe dokumentêre,<ref>{{Cite web|url=http://normalfutu.re/normals/apparel/a-p-p-a-r-e-l-v-1-0-documentary/|title=A P P A R E L by N O R M A L S|website=normalfutu.re|access-date=2017-01-12|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109232638/http://normalfutu.re/normals/apparel/a-p-p-a-r-e-l-v-1-0-documentary/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Citation|last=Joe Lindley|title=Care For a Robot (A design fiction documentary about caring robots)|date=2015-08-11|url=https://www.youtube.com/watch?v=VKKlnpNueaY|access-date=2016-07-05}}</ref> katalogusse<ref>{{Cite web|url=http://tbdcatalog.com/|title=The catalog of the near future's normal ordinary everyday|last=Near Future Laboratory|date=2014}}</ref> of koerante<ref name=":8">{{Cite web|url=http://winningformula.nearfuturelaboratory.com/#newspaper|title=Winning Formula|last=Near Future Laboratory|date=2014|access-date=15 Januarie 2026|archive-date=18 Julie 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240718171538/https://winningformula.nearfuturelaboratory.com/#newspaper|url-status=dead}}</ref> en pastiches van akademiese artikels en abstrakte.<ref name=":4">{{Cite book|last1=Lindley|first1=Joseph|last2=Coulton|first2=Paul|title=Proceedings of the 2015 Annual Symposium on Computer-Human Interaction in Play |chapter=Game of Drones |date=2015-01-01|series=CHI PLAY '15|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=613–618|doi=10.1145/2793107.2810300|isbn=9781450334662|s2cid=1406799|url=https://eprints.lancs.ac.uk/id/eprint/75187/1/Game_of_Drones_pre_print.pdf}}</ref><ref name=":5">{{Cite book|last1=Lindley|first1=Joseph|last2=Coulton|first2=Paul|title=Proceedings of the 2016 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems |chapter=Pushing the Limits of Design Fiction |date=2016-01-01|series=CHI '16|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=4032–4043|doi=10.1145/2858036.2858446|isbn=9781450333627|s2cid=13454930|url=http://eprints.lancs.ac.uk/78122/1/Pushing_DF_to_the_limit_rebuttal_edits_version_6_1_16_W97_.pdf}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Blythe|first1=Mark|last2=Buie|first2=Elizabeth|title=Proceedings of the 8th Nordic Conference on Human-Computer Interaction: Fun, Fast, Foundational |chapter=Chatbots of the gods |date=2014-01-01|series=NordiCHI '14|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=227–236|doi=10.1145/2639189.2641212|isbn=9781450325424|s2cid=21724519}}</ref><ref>{{Cite book|last=Blythe|first=Mark|title=Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems|chapter=Research through design fiction|date=2014-01-01|series=CHI '14|location=New York, NY, USA|publisher=ACM|pages=703–712|doi=10.1145/2556288.2557098|isbn=9781450324731|s2cid=207210135|url=http://nrl.northumbria.ac.uk/18320/1/Blythe%20-%20Research%20Through%20Design%20Fiction.docx}}{{Dooie skakel|date=Februarie 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==Sien ook==
* [[Spekulatiewe ontwerp]]
==Verwysings==
{{Verwysings|3}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Ontwerp]]
[[Kategorie:Toekomsstudies]]
o6tit3ouj4nscmhi4a9mnyfcx1il3mt
Kʼinich Janaabʼ Pakal
0
457565
2910610
2893215
2026-06-10T15:52:15Z
Jcb
223
2910610
wikitext
text/x-wiki
[[Beeld:K'inich Janaab Pakal I.jpg|thumb|220px|Kʼinich Janaab Pakal.]]
'''Kʼinich Janaab Pakal''' (ook bekend as '''Pakal''' of '''Pakal die Grote'''; 24 Maart 603 - 29 Augustus 683) was ''[[ajaw]]'' (koning) van die [[Maja]]-stadstaat [[Palenque]] gedurende die Laat Klassieke tydperk van die pre-Columbiese [[Meso-Amerika]]anse chronologie. Hy het in Julie 615 die troon bestyg en tot sy dood regeer. Pakal het 68 jaar lank geheers en was die monarg met die vyfde langste bevestigde bewind van enige soewereine monarg in die geskiedenis, die langste ter wêreld vir meer as ’n millennium,<ref>Skidmore 2010, bl. 7.</ref> en die tweede langste van enige monarg in die geskiedenis van die [[Amerikas]].
{{beeldgroep2|perrow = 1 / 1 |total_width=220 |align=left
|image1=K'inich Janaab' Pakal.svg|
|image2=PakalImage2a.jpg|
| footer = Kʼinich Janaab Pakal se gliewe.
}}
Gedurende sy lang bewind was Pakal verantwoordelik vir die oprigting of uitbreiding van sommige van Palenque se noemenswaardigste inskripsies en monumentale argitektuur wat bewaar gebly het.<ref name="martin">Martin & Grube 2008, bl. 162–168.</ref>
Hy is moontlik die bekendste in populêre kultuur vir sy uitbeelding op die gekerfde deksel van sy sarkofaag, wat die onderwerp geword het van [[Antieke ruimtevaarders|skynargeologiese spekulasies]].<ref>{{Cite web|url=https://www.science.org/content/article/believe-atlantis-these-archaeologists-want-win-you-back-science|title=Believe in Atlantis? These archaeologists want to win you back to science|last=Wade|first=Lizzie|date=2019-04-09|website=Science {{!}} AAAS|language=en|access-date=2019-04-14}}</ref>
==Naam==
Pakal se volle naam, Kʼinich Janaab Pakal (“Stralende Mielieblom (?) Skild”<ref>Skidmore 2010, bl. 71–73.</ref>), word in klassieke [[Majaans]] weergegee as '''KʼINICH-JANA B-PAKAL-la''', '''KʼINICH-JANA B-pa-ka-la''', of '''KʼINICH-ja-na-bi-pa-ka-la'''.<ref>Martin & Grube 2008, bl. 162.</ref> Voordat sy naam betroubaar uit bestaande [[Majaskrif|Maja-inskripsies]] ontsyfer is, was Pakal bekend onder verskeie byname en benaderde benamings, insluitend '''Sonskild''' en '''8 Ahau'''.
In moderne bronne word Pakal se naam soms ook met ’n bewindsnommer aangevul om hom te onderskei van ander heersers met dieselfde naam. Wanneer die naam "Pakal I" gebruik word, dien dit om hom te onderskei van twee latere bekende opvolgers in die Amerikaanse heerskappy, Kʼinich Janaab Pakal II (regeer omstreeks 742) en Janaab Pakal III, die laaste bekende heerser van Palenque (regeer omstreeks 799).<ref>Skidmore 2010, bl. 56–57, 71–73, 83, 91.</ref>
==Vroeë lewe==
[[Beeld:PacalII.svg|thumb|190px|Kʼinich Janaab Pakal se portret toe hy die troon bestyg het.]]
[[Beeld:Palenque - Grabschmuck des Pakal.jpg|thumb|190px|Gemonteerde begrafnisjuwele van Pakal.]]
Kʼinich Janaab Pakal was ’n inboorling van Palenque. Hy is in Maart 603 gebore as die seun van lady [[Sak Kʼukʼ]] van die regerende Palenque-dinastie en haar man, Kʼan Moʼ Hix. Hy is in 'n besonder onstuimige tydperk in Palenque se geskiedenis gebore. Die stadstaat is slegs vier jaar tevore deur die magtige Majastaat [[Calakmul]] geplunder, en nog ’n katastrofiese aanval is tydens Pakal se vroeë kinderjare in 611 gelei deur die ''ajaw'' van Calakmul, Rolslang.
Die sterftes die daaropvolgende jaar van sowel die regerende Palenque-''ajaw'', Ajen Yohl Mat, as sy erfgenaam, Janahb Pakal (Pakal se oupa en naamgenoot aan moederskant) het ’n opvolgingskrisis ontketen; uiteindelik het Pakal in Julie 615 op 12-jarige ouderdom die heerskappy van Palenque aanvaar ná ’n tussentydse regentskap deur sy moeder, lady Sak Kʼukʼ.<ref>Martin & Grube 2008, bl. 162–165.</ref>
==Bewind==
Pakal het Palenque se mag in die westelike deel van die Majastate uitgebrei en ’n bouprogram in sy hoofstad begin wat van die beste kuns en argitektuur van die Majabeskawing opgelewer het.<ref name="martin" /> In Maart 626 is hy getroud met Ix Tzʼakbu Ajaw, ’n afstammeling van die voormalige regerende Toktahn-dinastie uit Palenque se satellietnedersetting Uxteʼkʼuh. Hulle was lank getroud en het minstens twee seuns, Kan Bahlam (gebore 635) en Kʼan Joy Chitam (gebore 644), gehad – en waarskynlik ’n derde, Tiwol Chan Mat (gebore 648).<ref>{{cite book |last=Tiesler |first=Vera |date=2006 |editor-last=Tiesler |editor-first=Vera |editor-last2=Cucina |editor-first2=Andrea |title=Janaab' Pakal of Palenque: Reconstructing the Life and Death of a Maya Ruler |publisher=University of Arizona Press |pages=21–47 |chapter=Life and death of the ruler: recent bioarchaeological findings |isbn=978-0-8165-2510-2}}</ref>
[[Beeld:Grosser Tempel in Palenque.jpg|thumb|240px|links|Die Paleis van Palenque.]]
[[Beeld:Temple of Inscriptions, Palenque (2088170629).jpg|thumb|links|240px|Die Tempel van die Inskripsies.]]
In 647, op die ouderdom van 44, het Pakal sy eerste bouprojek begin, naamlik die tempel wat vandag El Olvidado genoem word (Spaans vir “Die Vergete Een”) weens sy afstand van Lakamhaʼ. Van al Pakal se bouprojekte is die Paleis van Palenque moontlik die mees volmaakte. Die gebou het reeds bestaan, maar Pakal het dit aansienlik vergroot deur monumentale vertrekke bo-op die ou vlak by te voeg. Hy het daarna Gebou E opgerig, genaamd ''Sak Nuk Naah''. Die oostelike hof van die paleis is ’n seremoniële gebied wat militêre oorwinnings gedenk. Huise B en C is in 661 gebou en Huis A in 668. Huis A is bedek met [[Fresko|fresko’s]] van gevangenes wat in 662 gevange geneem is.<ref name="martin" /><ref>Skidmore 2010, bl. 71–73.</ref>
Pakal se vrou van 47 jaar het in November 672 gesterf. Agt jaar later het Pakal ook die dood van Tiwol Chan Mat (sy derde seun) beleef en oor sy begrafnisplegtigheid toesig gehou.<ref>{{cite book |last=Tiesler |first=Vera |date=2006 |editor-last=Tiesler |editor-first=Vera |editor-last2=Cucina |editor-first2=Andrea |title=Janaab' Pakal of Palenque: Reconstructing the Life and Death of a Maya Ruler |publisher=University of Arizona Press |pages=21–47 |chapter=Life and death of the ruler: recent bioarchaeological findings |isbn=978-0-8165-2510-2}}</ref>
==Dood en graf==
[[Beeld:Pacal the Great tomb lid.svg|thumb|190px|die gekerfde deksel van Kʼinich Janaab Pakal I se sarkofaag.]]
Pakal self is in Augustus 683 op 80-jarige ouderdom oorlede nadat hy 68 jaar en 33 dae oor Palenque regeer het.<ref>Tiesler & Cucina 2004, p. 40.</ref> Hy is ná sy dood as een van die beskermgode van Palenque vergoddelik.<ref>{{cite web|last=Guenter|first=Stanley|title=The Tomb of K'inich Janaab Pakal: The Temple of the Inscriptions at Palenque|date=2007|publisher=Mesoweb Articles|url=http://www.mesoweb.com/articles/guenter/TI.pdf|pages=5|access-date=2 September 2022}}</ref> Sy twee oorlewende seuns het albei uit eie reg'' ajaw'' geword.<ref>{{cite book |last=Tiesler |first=Vera |date=2006 |editor-last=Tiesler |editor-first=Vera |editor-last2=Cucina |editor-first2=Andrea |title=Janaab' Pakal of Palenque: Reconstructing the Life and Death of a Maya Ruler |publisher=University of Arizona Press |pages=21–47 |chapter=Life and death of the ruler: recent bioarchaeological findings |isbn=978-0-8165-2510-2}}</ref>
Pakal is in 'n enorme sarkofaag begrawe in een van Palenque se trappiramiedstrukture, ''Bʼolon Yej Teʼ Naah'' ("die Huis van die Nege Skerpgemaakte Spiese"), nou bekend as die Tempel van die Inskripsies. Die groot, gekerfde klipdeksel van die sarkofaag is 'n unieke Klassieke Majakunswerk. Om die rande is 'n raam met [[kosmologie]]se tekens, byvoorbeeld vir die [[Son]], [[Maan]] en 'n [[ster]], asook die koppe van ses edelmanne met verskeie range.<ref>Schele & Mathews 1998, pp. 111–112.</ref> Die sentrale beeld is van 'n stamboom. Die koning self word in 'n spesifieke houding uitgebeeld wat op hergeboorte kan dui.<ref>Stuart & Stuart 2008, pp. 174–177</ref>
===Skynargeologie===
Pakal se graf was sedert sy verskyning in Erich von Däniken se topverkoper van 1968, ''Chariots of the Gods?'', die onderwerp van spekulasies oor [[antieke ruimtevaarders]]. Von Däniken het ’n tekening van die sarkofaagdeksel gereproduseer en Pakal se houding vergelyk met dié van ruimtevaarders in die 1960’s; hy het die uitbeeldings onder Pakal vir vuurpyle aangesien en die sarkofaagdeksel aangebied as moontlike bewys van ’n [[Buiteaardse lewe|buiteaardse]] invloed op die antieke Maja.<ref>Finley, bl. 1</ref><ref>Von Däniken, bl. 100–101.</ref> Só ’n interpretasie word bykans universeel deur Maja-argeoloë, epigrawe en kunshistorici verwerp, wat daarop wys dat Von Däniken se aanspraak uitsluitlik op visuele inspeksie berus en geen ag slaan op byvoorbeeld die breër argeologiese konteks nie.<ref>{{cite book |last1=Turner |first1=Derek D. |last2=Turner |first2=Michelle I. |date=2021 |editor-last=Killin |editor-first=Anton |editor-last2=Allen-Hermanson |editor-first2=Sean |title=Explorations in Archaeology and Philosophy |publisher=Springer |pages=7–24 |chapter="I'm not saying it was aliens": an archaeological and philosophical analysis of a conspiracy theory |isbn=978-3-030-61051-7}}</ref>
==Verwysings==
{{Verwysings|3}}
===Bronne===
{{refbegin|3}}
*{{cite web|last1=Finley |first1=Michael |title=Von Daniken's Maya Astronaut |url=http://members.shaw.ca/mjfinley/vondaniken.html |website=Shaw Webspace |access-date=18 October 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080412070747/http://members.shaw.ca/mjfinley/vondaniken.html |archive-date=April 12, 2008 }}
*{{cite book|last1=Freidel|first1=David A.|last2=Schele|first2=Linda|last3=Parker|first3=Joy|title=Maya Cosmos: Three Thousand Years on the Shaman's Path|url=https://archive.org/details/mayacosmosthreet0000frei|url-access=registration|date=1993|publisher=William Morrow and Co.|location=New York|isbn=978-0688100810}}
*{{cite book|author=Martin, Simon|author2=Nikolai Grube|year=2008|title=Chronicle of the Maya Kings and Queens: Deciphering the Dynasties of the Ancient Maya|location=Londen en New York|publisher=Thames & Hudson|edition=2de|isbn=978-0500287262|oclc=191753193}}
*{{cite web|last1=Mathews|first1=Peter|title=Who's Who in the Classic Maya World |url=http://research.famsi.org/whos_who/people.php?mathewsnumber=PAL%20011|website=Foundation for the Advancement of Mesoamerican Studies, Inc. (FAMSI)|access-date=18 October 2015}}
*{{cite book|last1=Schele|first1=Linda|last2=Mathews|first2=Peter|title=The Code of Kings: The Language of Seven Sacred Maya Temples and Tombs|date=1998|publisher=Touchstone|location=New York|url=https://books.google.com/books?id=QRxr0uuxw3kC&q=The+Code+of+Kings|access-date=17 October 2015|isbn=068480106X}}
*{{cite book|last1=Skidmore|first1=Joel|title=The Rulers of Palenque|date=2010|publisher=Mesoweb Publications|edition=5th|url=http://www.mesoweb.com/palenque/resources/rulers/PalenqueRulers-05.pdf|access-date=12 October 2015}}
*{{cite book|last=Stokstad|first=Marilyn|title=Art History|edition=4th|year=2008|publisher=Prentice Hall|location=Upper Saddle River, New Jersey|isbn=978-0-205-74422-0}}
*{{cite book|last1=Stuart|first1=David|last2=Stuart|first2=George|title=Palenque: Eternal City of the Maya|date=2008|publisher=Thames & Hudson|isbn=978-0500051566}}
*{{Cite journal|last1=Tiesler|first1=V.|last2=Cucina|first2=A.|last3=Pacheco|first3=A. Romano|date=2004-10-18|title=Who was the Red Queen? Identity of the female Maya dignitary from the sarcophagus tomb of Temple XIII, Palenque, Mexico.|journal=Homo|volume=55|issue=1|pages=65–76|doi=10.1016/j.jchb.2004.01.003|pmid=15553269|issn=0018-442X}}
*{{cite book|last1=Däniken|first1=Erich von|title=Chariots of the Gods?: Unsolved Mysteries of the Past|date=1969|publisher=Bantam Books|isbn=0285502565|url-access=registration|url=https://archive.org/details/chariotsofgodsun00dnik}}
{{refend}}
==Skakels==
*[https://web.archive.org/web/20180603102810/https://www.mesoweb.com/palenque/features/sarcophagus/pakals_tomb.htmll Mesoweb's description of the discovery of Pakal's tomb] (via Archive.org)
{{CommonsKategorie-inlyn|K'inich Janaab' Pakal I}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Kʼinich Janaabʼ Pakal}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Maja]]
6ss9tmoenhmin4pylnxlh90pu9l4bos
Iran-oorlog in 2026
0
458635
2910657
2908548
2026-06-10T23:27:26Z
Vryheid vir Suid-Afrika
184704
2910657
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Militêre konflik|beeld=[[Lêer:2026 Iran war collage.jpg|300px]]|byskrif=|datum=28 Februarie 2026–|plek=[[Midde-Ooste]]|party1='''{{Vlag|Israel}}'''<br />'''{{Vlag|VSA}}'''|party2='''{{Vlag|Iran}}'''|aanvoerder2={{nowrap|{{vlagikoon|Iran}} '''[[Ali Chamenei]]'''☠}}<br /><small>(opperleier van Iran)</small><br />{{nowrap|{{vlagikoon|Iran}} '''[[Masoud Pezeshkian]]'''}}<br /><small>(president van Iran)</small>|aanvoerder1={{nowrap|{{vlagikoon|Israel}} '''[[Benjamin Netanyahu]]'''}}<br /><small>(eerste minister van Israel)</small><br />{{nowrap|{{vlagikoon|VSA}} '''[[Donald Trump]]'''}}<br /><small>(president van die VSA)</small>|resultaat=}}
Op 28 Februarie 2026 het [[Israel]]<ref>{{Cite web |date=28 February 2026|title=Israel launches surprise attack on Iran {{!}} The Jerusalem Post|url=https://www.jpost.com/israel-news/article-888248|access-date=28 February 2026|website=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com|language=en}}</ref> en die [[Verenigde State van Amerika]]<ref name=":23">{{Cite web |date=28 February 2026|title=US carrying out strikes against Iran, three US officials say|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yyyvq00113b6pdzeb3m8o|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ’n aanval geloods, met die kodename '''Roaring Lion'''<ref>{{Cite web |last=|first=|date=28 February 2026|title=Live updates: US, Israel attack Iran in ‘preemptive strike,’ Trump posts video on Truth Social|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> en '''Operation Shield of Judah''', op verskeie stede in [[Iran]].<ref>{{Cite web |date=28 February 2026|title=Witnesses say they hear an explosion in Iran's capital, Tehran|url=https://www.yahoo.com/news/articles/witnesses-hear-explosion-irans-capital-061713591.html|access-date=28 February 2026|website=Yahoo News|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Witnesses say they hear an explosion in Iran's capital, Tehran - The Boston Globe|url=https://www.bostonglobe.com/2026/02/28/world/witnesses-say-they-hear-an-explosion-in-irans-capital-tehran/|access-date=28 February 2026|website=BostonGlobe.com|language=en}}</ref><ref name=":42">{{Cite web |last=|first=|date=28 February 2026|title=Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> Ontploffings is aangemeld terwyl die Israeliese minister van verdediging, [[Israel Katz]], ’n aanval deur die [[Israeliese Verdedigingsmagte|Israeliese Weermag]] (IDF) bevestig het.<ref name=":02">{{Cite web |title=Israel Launches 'Preemptive Strike' On Iran; Explosions Reported In Tehran|url=https://www.freepressjournal.in/world/israel-launches-preemptive-strike-on-iran-explosions-reported-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Free Press Journal|language=en}}</ref><ref name="auto2">{{Cite web |last=India|first=Today News|date=28 February 2026|title=Explosions rock Tehran as Israel launches 'preventive attack' on Iran|url=https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28|access-date=28 February 2026|website=India Today|language=en}}</ref> Katz het die aanvalle as ’n “voorkomende aanval” bestempel met die uitgesproke doel om “bedreigings vir die Staat Israel te verwyder”.<ref>{{cite web |title=Israel, US attacking Iran; explosions seen in Tehran; Israelis told to stay near safe rooms after sirens wail |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-february-28-2026/ |access-date=28 February 2026 |publisher=The Times of Israel}}</ref> Israel het daarna ’n noodtoestand afgekondig, met verwysing na die verwagting van ’n Irannese teenaanval.<ref name=":13">{{Cite web |last=Liebermann|first=Oren|date=28 February 2026|title=Israel launches strike against Iran, declares state of emergency across country|url=https://www.cnn.com/2026/02/28/middleeast/israel-attack-iran-intl-hnk|access-date=28 February 2026|website=[[CNN]]|language=en}}</ref> Die Amerikaanse president [[Donald Trump]] het aangekondig dat die Verenigde State saam met Israel aanvalle op Iran geloods het, en verklaar dat die doelwit was om Iran se missiel- en militêre vermoëns te vernietig, te verhoed dat dit kernwapens verkry, en uiteindelik die regime omver te werp.<ref>{{Cite news |last=Boxerman |first=Aaron |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Fassihi |first3=Farnaz |last4=Bergman |first4=Ronen |date=28 February 2026 |title=U.S. and Israel Strike Iran: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en |issn=0362-4331}}</ref> Trump het lede van die [[Islamitiese Revolusionêre Wagkorps]] (IRGC) versoek om hul wapens neer te lê in ruil vir immuniteit, en gewaarsku dat weiering “sekere dood” sou beteken.<ref name="Magid">{{Cite news |last=Magid |first=Jacob |date=28 February 2026 |title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: ‘When we’re finished, take over your government’ |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/ |access-date=28 February 2026 |work=The Times of Israel |language=en |issn=0040-7909}}</ref>
In vergelding het Iran tientalle ballistiese missiele oor die [[Midde-Ooste]] gelanseer, gerig op Israel en Amerikaanse militêre basisse in [[Jordanië]], [[Sirië]], [[Koeweit]],<ref name=":0">{{Cite AV media |url=https://apnews.com/video/smoke-seen-over-manama-doha-and-kuwait-city-39297a607e944aa2988a92d34efd6c5a |title=Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes |language=en |access-date=2026-02-28 |via=AP News}}</ref> [[Bahrein]],<ref name=":0" /> [[Katar]], [[Saoedi-Arabië]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate]]. Verder het die [[Houthi-beweging]] aangekondig dat hulle aanvalle in die [[Rooi See]] sal hervat.<ref name="How Trump's deportation plan could affect the US economy">
{{cite web | last = Murphy | first = Ann-Marie
| title = How Trump's deportation plan could affect the US economy | url = https://www.bbc.com/news/articles/c204px4zddro | publisher = BBC News | date = 2026-02-28 | access-date = 2026-02-28
}}</ref><ref>{{Cite news |last=AP |date=2026-02-28 |title=Iranian-backed Houthis say they’ll resume attacks on Israel and on shipping routes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iranian-backed-houthis-say-theyll-resume-attacks-on-israel-and-on-shipping-routes/ |access-date=2026-02-28 |work=The Times of Israel |language=en |issn=0040-7909}}</ref>
In die vroeë oggendure van 1 Maart het Irannese staatsmedia bevestig dat die land se opperleier, [[Ali Chamenei]], in een van die bomaanvalle gesterf het.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says|date=February 28, 2026|website=[[BBC]]|language=en|access-date=February 28, 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/iran-us-explosion-tehran-c2f11247d8a66e36929266f2c557a54c|title=Iranian state media say country's supreme leader is dead|date=2026-02-28|website=AP News|language=en|access-date=2026-03-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/amp/world/supreme-leader-ayatollah-khamenei-is-dead-irans-state-tv-9936054.html|title=Iran Confirms Khamenei Killed In US-Israel Strikes, Announces 40-Day Mourning|date=1 March 2026|publisher=News18|access-date=1 March 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gulfnews.com/amp/story/world%2Fmena%2Fkhamenei-dead-40-day-mourning-declared-iran-state-tv-1.500459085|title=Ayatollah Ali Khamenei: Supreme leader dead, Iran TV confirms as 40-day mourning declared|date=1 March 2026|publisher=Gulf News|access-date=1 March 2026}}</ref>
Die oorlog se ekonomiese impak, beskryf as die wêreld se grootste voorsieningsontwrigting sedert die energiekrisis van die 1970's,<ref>{{#invoke:cite|news|last=Lindner |first=Emmett |date=13 Maart 2026 |title=Echoes of the '70s in What's Now the Largest Oil Shock Ever |url=https://www.nytimes.com/2026/03/13/world/middleeast/oil-supply-shock-1973-embargo.html |access-date=23 Maart 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331 }}</ref> sluit in stygings in olie- en gaspryse, wye ontwrigtings in lugvaart en toerisme, en wisselvalligheid in finansiële markte. Olie- en gasverskepings is ontwrig toe Iran die Straat van Hormuz gesluit het en Israel en Iran energiefasiliteite aangeval het.<ref>{{#invoke:cite|news|last1=Elliott |first1=Rebecca F. |last2=Eavis |first2=Peter |title=Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/business/energy-environment/oil-gas-iran-attack.html |work=[[The New York Times]] |date=28 February 2026 }}</ref><ref name="uf">{{#invoke:cite|web|last=Nevitt |first=Mark |date=15 March 2026 |title=Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire |url=https://www.justsecurity.org/133996/legal-operational-strait-hormuz-transit-passage/ |access-date=18 March 2026 |website=Just Security |language=en-US }}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=US, Israel defend strikes at UN as Iran alleges 'war crime' |url=https://www.philstar.com/world/2026/03/01/2511286/us-israel-defend-strikes-un-iran-alleges-war-crime |access-date=2 March 2026 |website=Philstar.com }}</ref> Op 19 Maart is die koste van die oorlog vir die [[Amerikaanse Weermag]] op VS$18 miljard geraam,<ref name="guardianCost" /> en [[die Pentagon]] het 'n bykomende VS$200 miljard versoek.<ref name="i598">{{#invoke:cite|news|title=White House seeks $200bn in military funding in wake of Iran war |work=[[BBC News]] |date=19 Maart 2026 |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y73gwk1qdo |access-date=23 Maart 2026 }}</ref> Teen 31 Maart is die koste vir Arabiese lande op meer as VS$120 miljard geraam.<ref name="arabCountriesCost" />
Op 8 April het die Verenigde State, Israel en Iran ooreengekom oor 'n twee weke lange wapenstilstand, die [[Islamabad-ooreenkoms (2026)|Islamabad-ooreenkoms]].<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=Iran ceasefire deal a partial win for Trump - but at a high cost |url=https://www.bbc.com/news/articles/cwyvp55xrlro |access-date=2026-04-08 |website=www.bbc.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-04-08 |title=US-Iran 2-week ceasefire: What’s in Tehran’s 10-point proposal to end the war |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/lift-all-sanctions-us-iran-agree-to-2-week-ceasefire-whats-in-the-10-point-plan/articleshow/130099247.cms |access-date=2026-04-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chance |first=Lex Harvey, Sophia Saifi, Nina Giraldo, Aditi Sangal, Michael Rios, Kit Maher, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kristen Holmes, Jeremy Diamond, Jennifer Hansler, Mitchell McCluskey, Ramishah Maruf, Samantha Delouya, Max Saltman, Sarah Ferris, Eyad Kourdi, Kylie Atwood, Matt Egan, Nic Robertson, Lauren Said-Moorhouse, Christopher Lamb, Sharon Braithwaite, Rebekah Riess, Elise Hammond, Dana Karni, Zeena Saifi, Ellis Kim, Maureen Chowdhury, Annie Grayer, Catherine Nicholls, Michelle Velez, Tal Shalev, Betsy Klein, Nadeen Ebrahim, Sarah Tamimi, Joseph Ataman, Becky Anderson, Aileen Graef, Jim Sciutto, Helen Regan, Laura Sharman, Chris Isidore, Billy Stockwell, Oliver Sherwood, Hanna Ziady, Brad Lendon, Jessie Yeung, John Liu, Tim Lister, Satish Cheney, Ally Barnard, Mohammed Tawfeeq, Rashard Rose, Manveena Suri, Aleena Fayaz, Jerome Taylor, Matthew |date=2026-04-07 |title=Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire with Iran |url=https://www.cnn.com/2026/04/07/world/live-news/iran-war-trump-us-israel |access-date=2026-04-08 |website=CNN |language=en}}</ref>
== Agtergrond ==
Teen laat Desember 2025 het grootskaalse [[Irannese protesaksies 2025–2026|landwye anti-regime-betogings]] in Iran uitgebreek, grootliks aangevuur deur ’n ekonomiese krisis, die ineenstorting van die Irannese geldeenheid, die riaal, en stygende pryse. Die betogings, wat oproepe tot regimeverandering ingesluit het, het die grootste omvang bereik sedert die [[Irannese Rewolusie|Irannese Rewolusie van 1979]],<ref>{{Cite news |date=13 January 2026 |title=Iranian regime rallies supporters in bid to quell unrest |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/13/iranian-regime-rallies-supporters-in-bid-to-quell-unrest_6749359_4.html |access-date=25 January 2026 |work=Le Monde |language=en}}</ref> en het na meer as 100 stede oor die land versprei.<ref name=":232">{{Cite web |date=13 January 2026 |title=Inside an exiled prince’s plan for regime change in Iran |url=https://www.politico.eu/article/reza-pahlavi-iran-revolution-exiled-prince-plan-regime-change/ |access-date=25 January 2026 |website=Politico |language=en}}</ref> Die Irannese regime het met gewelddadige onderdrukking gereageer, insluitend slagtings van betogers, met die dodelikste voorvalle op 8 en 10 Januarie 2026.<ref name=":32">{{Cite web |last= |first= |date=23 January 2026 |title=The night Iran went dark: Witness accounts and video reveal violence inflicted during Iran’s internet blackout |url=https://www.cnn.com/2026/01/23/middleeast/iran-internet-blackout-violent-crackdown-intl-cmd |access-date=25 January 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Opperleier [[Ali Chamenei]] het persoonlik die landwye moorde tydens die betogings beveel, met goedkeuring van Iran se hoogste staatsliggame.<ref name=":422">{{Cite web |date=13 January 2026 |title=Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say |url=https://www.iranintl.com/en/202601132979 |access-date=25 January 2026 |website=www.iranintl.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Fassihi |first=Farnaz |last2=Varghese |first2=Sanjana |last3=Browne |first3=Malachy |last4=Behrooz |first4=Parin |date=25 January 2025 |title=How Iran Crushed a Citizen Uprising With Lethal Force |url=https://www.nytimes.com/2026/01/25/world/middleeast/iran-how-crackdown-was-done.html |work=The New York Times}}</ref>
Die geweld is hoofsaaklik deur die [[Islamitiese Revolusionêre Wagkorps]] (IRGC) en [[Basij]]-magte uitgevoer,<ref name=":422" /><ref name=":32" /> wat lewendige ammunisie, haelgewere, korrelgewere, gemonteerde masjiengewere en hommeltuie gebruik het. Getuies het bloedbevlekte strate en wydverspreide beserings gerapporteer, terwyl hospitale en lykshuise oorweldig is.<ref name=":32" /> Iran het ook die langste internet-afskakeling op rekord ingestel om verslaggewing oor die onrus en die moorde te beperk en kommunikasie tussen betogers te ontwrig.<ref name=":132">{{Cite news |last=Elwelly |first=Elwely |last2=Erickson |first2=Bo |date=14 January 2026 |title=Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way' |url=https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ |work=Reuters}}</ref> Duisende sterftes is aangemeld, hoewel syfers sterk verskil volgens bron, tesame met massa-arrestasies; volgens HRANA (''Human Rights Activists in Iran'') is minstens 26 541 mense aangehou.<ref name=":022">{{Cite news |last=Wintour |first=Patrick |date=24 January 2026 |title=Trump says US ‘armada’ heading to Middle East as Iran death toll put above 5,000 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll |access-date=25 January 2026 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> Die dodetal word nou op tienduisende geraam, met die jongste syfers wat wissel tussen 30 000 en 43 000.<ref name=":72">{{Cite news |last=Serjoie |first=Kay Armin |last2=Saberi |first2=Roxana |last3=Jamalpour |first3=Fatemeh |date=25 January 2026 |title=Iran Protest Death Toll Could Top 30,000: Local Officials |url=https://time.com/nextgen-preview/7228edd7c55f97e885492382190da5ed793b2bc4232f62e28dc1fe33fca070ed/article/7357635/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125063424/https://time.com/nextgen-preview/7228edd7c55f97e885492382190da5ed793b2bc4232f62e28dc1fe33fca070ed/article/7357635/ |archive-date=25 Januarie 2026 |access-date=25 January 2026 |work=Time |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Naz |first=Darya |date=20 January 2026 |title=Latest Human Rights Report: 43,000 Killed in the Crackdown on Protests in Iran For Immediate Release |url=https://humanrightsintl.com/2026/01/20/latest-human-rights-report-43000-killed-in-the-crackdown-on-protests-in-iran-for-immediate-release/ |access-date=25 January 2026 |website=International Centre for Human Rights |language=en}}</ref>
Tydens ’n nuuskonferensie op 27 Februarie 2026 het die Amerikaanse president [[Donald Trump]] verklaar dat die Islamitiese Republiek “ten minste, dit lyk so, 32 000 betogers” doodgemaak het,<ref>{{Cite web |date=25 February 2026 |title=Trump keeps world waiting on his plans for Iran after State of the Union |url=https://www.bbc.com/news/articles/cge821xwyz8o |access-date=27 February 2026 |website=www.bbc.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 February 2026 |title=Trump says 32,000 people were killed in Iran's crackdown on protesters - CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/donald-trump-iran-protest-crackdown-death-toll/ |access-date=27 February 2026 |website=www.cbsnews.com |language=en}}</ref><ref name=":62">{{Cite web |title=Iran Accuses U.S. of Spreading 'Big Lies' After Trump Speech {{!}} TIME |url=https://time.com/7381094/iran-united-states-conflict-trump-nuclear-weapons-program/ }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ’n syfer soortgelyk aan vroeëre ramings van ongeveer 30 000 deur twee senior amptenare in die Irannese ministerie van gesondheid.<ref name=":62" /><ref name=":72" /> AP News het berig dat die regering se oorweldigende gebruik van geweld wanhoop onder die Irannese publiek veroorsaak het en hoop op ’n Amerikaanse aanval laat ontstaan het.<ref>{{Cite web |date=19 February 2026 |title=Iranians grieve defiantly for thousands killed in last month's crackdown |url=https://apnews.com/article/iran-protests-memorials-chehelom-71e5db503a287126a2d31cb32a2809eb |access-date=27 February 2026 |website=AP News |language=en}}</ref>
== Aanvalle ==
=== Aanvanklike aanvalle ===
{{Location map+|Iran|width=300|caption=Plekke van Israeliese en Amerikaanse lugaanvalle op 28 Februarie.<ref>{{Cite web |last=Marsi |first=Edna Mohamed,Federica |title=US AND ISRAEL ATTACK IRAN; EXPLOSIONS HEARD IN ISRAEL |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=2026-02-28 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref>|places=
{{Location map~ | Iran | coordinates = {{coord|35.688|51.389}}}}
{{Location map~ | Iran | coordinates = {{coord|34.64|50.87}}}}
{{Location map~ | Iran | coordinates = {{coord|34.3|47.066}}}}
{{Location map~ | Iran | coordinates = {{coord|35.832|50.991}}}}
{{Location map~ | Iran | coordinates = {{coord|32.652|51.675}}}}
{{Location map~ | Iran | coordinates = {{coord|38.073|46.296}}}}
{{Location map~ | Iran | coordinates = {{coord|33.638|46.422}}}}
{{Location map~ | Iran | coordinates = {{coord|33.487|48.353}}}}}}
Ontploffings is aangemeld nadat die minister van verdediging Israel Katz ’n Israeliese aanval bevestig het.<ref name=":0"/><ref name="auto">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Explosions rock Tehran as Israel launches 'preventive attack' on Iran |url=https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28 |access-date=28 February 2026 |website=India Today |language=en}}</ref> ''The Times of Israel'' het berig dat Katz die aanvalle as ’n “voorkomende aanval” beskryf het met die doel om “bedreigings vir die Staat Israel te verwyder”.<ref name=":1">{{Cite web |last=Liebermann |first=Oren |date=28 February 2026 |title=Israel launches strike against Iran, declares state of emergency across country |url=https://www.cnn.com/2026/02/28/middleeast/israel-attack-iran-intl-hnk |access-date=28 February 2026 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref>
Onder die teikens was ’n distrik in Teheran waar die Irannese Opperleier [[Ali Khamenei]] normaalweg woon; dit huisves ook die presidensiële paleis en die Hoogste Nasionale Veiligheidsraad.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Erica Solomon and Farnaz Fassihi |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/4b4cefc7-c909-59ae-a5ff-17a3742f68f3?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en |issn=0362-4331}}</ref> Sewe missiele is bevestig om dié gebied te tref.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Explosions were heard near Iran's Supreme Leader's residence and office |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref>
Daarna het ''[[The New York Times]]'' berig dat ’n “Amerikaanse amptenaar gesê het dat Amerikaanse militêre aanvalle op Iran aan die gang is”.<ref>{{cite web |title=Live Updates: Israel Says It has Launched an Attack on Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump#c954c0a9-28cf-5238-9219-80b016e35130 |publisher=[[The New York Times]] |access-date=28 February 2026}}</ref> Amerikaanse amptenare het ook bevestig dat die aanvalle met die Verenigde State gekoördineer is.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref>
Nuusberigte het gemeld dat sirenes in Israel geloei het, terwyl Israel sy burgers gewaarsku het om in beskermde gebiede te bly.<ref>{{Cite web |title=ISRAEL ATTACKS IRAN |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Die Amerikaanse ambassadeur in Israel, Mike Huckabee, het Amerikaanse burgers aangemoedig om onmiddellik op te tree wanneer hulle die sirenes hoor,<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=US Ambassador to Israel encourages US citizens to take "immediate action" at sound of sirens |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> terwyl die Amerikaanse president Donald Trump gewaarsku het dat Amerikaanse lewens moontlik verlore kan gaan.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Trump warns US lives may be lost in mission in Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Die Israeliese Ministerie van Gesondheid het gereageer deur hospitale ondergronds te verskuif.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref>
Amerikaanse amptenare het bevestig dat die Verenigde State aanvalle op Iran uitvoer en dit beskryf as “nie ’n klein aanval nie”.<ref name=":2">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=US carrying out strikes against Iran, three US officials say |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yyyvq00113b6pdzeb3m8o |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Volgens ’n Amerikaanse amptenaar word dosyne Amerikaanse aanvalle uitgevoer deur aanvalsvliegtuie wat vanaf basisse rondom die [[Midde-Ooste]] en vanaf een of meer vliegdekskepe opereer.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en |issn=0362-4331}}</ref> ''Reuters'' het berig dat die aanvalle per lug en see uitgevoer word.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike |url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref>
Die Fars-nuusagentskap en [[CNN]] het verdere ontploffings in ander Irannese stede aangemeld, insluitend [[Qom]], Kermanshah, [[Isfahan]] en [[Karaj]].<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Erika Solomon |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> In Teheran is missielaanvalle op Universiteitsstraat, in die Jomhouri-gebied en in die noordelike Seyed Khandan-gebied aangemeld.<ref>{{Cite web |title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Kommunikasiedienste in Teheran is ná die aanvalle belemmer.<ref>{{Cite web |title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref>
CNN het berig dat die tydsberekening van die aanvalle simboliese betekenis in [[Judaïsme]] dra, aangesien dit plaasgevind het kort voor die Joodse fees [[Poerim]] op 2 Maart.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref>
=== Doelverklarings ===
Twee uur nadat die aanvalle begin het, het die Amerikaanse president Donald Trump ’n verklaring van agt minute uitgereik waarin hy gesê het dat die doel van die Amerikaanse aanvalle in Iran effektief regimeverandering was. Hy het die IRGC aangemoedig om “julle wapens neer te lê en volledige immuniteit te hê, of andersins sekere dood in die gesig te staar.” Hy het bygevoeg: “Lê julle wapens neer. Julle sal regverdig behandel word met volle immuniteit, of julle sal sekere dood in die gesig staar.” Hy het die publiek toegespreek en verklaar: “Die uur van julle vryheid het aangebreek. Bly beskut. Moenie julle huis verlaat nie. Dit is baie gevaarlik buite. Bomme sal oral val,” en gesê: “Wanneer ons klaar is, neem julle regering oor. Dit sal julle s’n wees om te neem. Dit sal waarskynlik julle enigste kans vir geslagte wees.” Hy het afgesluit: “Nou is die tyd om beheer oor julle lot te neem … Dit is die oomblik vir optrede. Moenie dit laat verbygaan nie.”<ref name="Magid" />
Kort daarna het [[Benjamin Netanyahu]] ’n videoboodskap vrygestel waarin hy gesê het dat Israel en die Verenigde State aanvalle op Iran geloods het “om die eksistensiële bedreiging te verwyder” wat deur wat hy die “terreurbewind in Iran” genoem het, inhou. Hy het gesê dat die gesamentlike optrede “die voorwaardes sal skep vir die dapper Irannese volk om hul lot in eie hande te neem” en die mense van Iran aangemoedig om “die juk van tirannie af te werp.”<ref>{{Cite news |date=2026-02-28 |title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to ‘remove the existential threat’ posed by Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/ |access-date=2026-02-28 |work=The Times of Israel |language=en |issn=0040-7909}}</ref>
=== Voortgesette aanvalle en wapenstilstand ===
Deur die hele Maart het Amerikaanse en Israeliese lugaanvalle gemik op Iran se militêre infrastruktuur, energie‑fasiliteite en missieldepots, insluitend die South Pars-gasveld en Qesjm‑eiland, terwyl Iran met ballistiese missiele, [[hommeltuie]] en kuber-aanvalle teen VSA-magte en Golfstate-allierade gereageer het. Die konflik het vinnig geografies versprei, met aanvalle en drone-operasies wat in Bahrein, Koeweit, Saoedi-Arabië, die VAE, Irak en Israel gerapporteer is. Teen die middel van Maart was duisende militêre aanvalle uitgevoer, wat beduidende skade aan Iran se stedelike sentrums, infrastruktuur en energieproduksie veroorsaak het, en burgers het toenemend die gevolge van die gevegte gevoel. Teen die einde van Maart en vroeë April het hoogprofiel-konfrontasies plaasgevind, insluitend die neerskiet van VSA-vliegtuie soos ’n F‑15E en ’n A‑10, verdere gesamentlike VSA–Israeliese aanvalle op Irannese basisse, en aanhoudende missiel- en hommetuig-aktiwiteit van Iran wat sowel militêre as siviele terreine geteiken het. Verslae het toenemende burgerlike slagoffers en skade aan huise, skole en kultuurerfenisterreine aangetoon, veral in Teheran, Ahvaz en die suidelike provinsies, wat die menslike koste van die konflik duidelik weerspieël.
Op 7 April 2026 het VSA-president Donald Trump, kort nadat hy op sy mikrojoernaaldiens Truth Social gewaarsku het dat “’n hele beskawing vanaand sal sterf” indien geen ooreenkoms met Iran bereik word nie, ’n tweeweekse wapenstilstand met Iran aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/newshour/world/trump-warns-a-whole-civilization-will-die-tonight-if-a-deal-with-iran-isnt-reached|title=Trump pulls back on Iran threats after warning a 'civilization will die tonight' if deal isn't reached|last=Magdy|first=-Samy|last2=Magdy|first2=Associated Press Samy|date=2026-04-07|website=PBS News|language=en|access-date=2026-04-07|last3=Press|first3=Associated}}</ref> Die ooreenkoms is gefasiliteer deur Pakistaanse bemiddeling en gebaseer op Teheran se voorneme om die [[Straat van Hormoes]] weer oop te stel — ’n kritieke see‑roete wat Iran vroeër in die konflik effektief gesluit het deur skippassage te beperk, wat die internasionale olie‑ en handelsverkeer ernstig ontwrig het. Die aankondiging het die ooreenkoms beskryf as ’n wederkerige wapenstilstand, bedoel om lugaanvalle en ander aanvalle tydelik te staak en moontlik die weg te baan vir breër onderhandelinge, alhoewel die besonderhede van Iran se formele aanvaarding aanvanklik onseker gebly het.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/apr/07/trump-iran-war-ceasefire|title=Donald Trump says he has agreed two-week ceasefire with Iran|date=2026-04-07|website=[[The Guardian]]|language=en|access-date=2026-04-07}}</ref>
Die dag daarna het die Israeliese eerste minister Benjamin Netanyahu aangekondig dat die wapenstilstand nie Israel se lugaanvalle op teikens in Libanon insluit nie, wat Iran laat dreig het om uit die skietstilstandsooreenkoms te onttrek.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/netanyahu-says-us-iran-ceasefire-does-not-include-lebanon|title=Netanyahu says US-Iran ceasefire ‘does not include Lebanon’|last=Staff|first=Al Jazeera|website=Al Jazeera|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://en.apa.az/asia/tasnim-iran-may-withdraw-from-ceasefire-deal-if-attacks-on-lebanon-continue-500486|title=Tasnim: Iran may withdraw from ceasefire deal if attacks on Lebanon continue|website=Apa.az|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref>
In die vroeë oggendure van 11 Junie het die Verenigde State bomaanvalle op verskeie teikens in Iran uitgevoer in 'n poging om die Iraniërs tot 'n vredesooreenkoms te dwing.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/6/10/iran-war-live-tehran-vows-response-as-us-strikes-over-downed-helicopter|title=Iran’s army says Strait of Hormuz closed as US launches new attacks|last=|first=|website=Al Jazeera|language=en|access-date=2026-06-10}}</ref>
== Reaksies ==
=== Iran ===
==== Islamitiese Republiek ====
Iran se Ministerie van Buitelandse Sake het ’n teenreaksie belowe terwyl Irannese magte Amerikaanse basisse regoor die [[Persiese Golf]] aangeval het.<ref name="persian-gulf-1">{{Cite web |date=2026-02-28 |title=Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says |url=https://www.iranintl.com/en/202602282948 |access-date=2026-02-28 |website=www.iranintl.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/en/202602284010|title=Iran decries attacks, vows response as it appeals to Security Council|date=28 February 2026|website=www.iranintl.com}}</ref> Die Opperste Nasionale Veiligheidsraad van Iran het gesê die land is geteiken deur ’n "brutale lugoperasie" wat deur die VSA en Israel uitgevoer is, en verklaar: "Dit het weer eens tydens onderhandelinge plaasgevind, en die vyand verbeel hom dat die veerkragtige Irannese nasie deur hierdie lafhartige dade aan hul kleinlike eise sal oorgee."<ref>{{Cite web |last=Marsi |first=Edna Mohamed,Federica |title=US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=2026-02-28 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref>
==== Irannese opposisie ====
Baie Iraniërs binne Iran het die gesamentlike Amerikaans-Israeliese aanvalle op Iran gevier en verwelkom.<ref>{{Cite web |last=Madadi |first=Afshin |date=2026-02-28 |title=Iranians cheer US strikes in street |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/02/28/iranians-cheer-us-strikes-in-street/ |access-date=2026-02-28 |website=The Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/fa/202602286604|title=مردم فریاد «مرگ بر خامنهای» سر دادند|date=28 February 2026|website=www.iranintl.com |language=fa}}</ref> ’n Aanvanklike video het sommige Irannese burgers gewys wat lag en feesvier nadat hulle ’n lugaanval in Iran aanskou het op wat hulle die "leier se huis" genoem het.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Video: Iranians laugh as they witness airstrikes |url=https://www.iranintl.com/en/202602287920 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> ’n Ander video het ’n vrou in Iran gewys wat die aanvalle vier terwyl sy "Dood aan Chamenei" uitroep.<ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/fa/202602288397|title=سر دادن فریاد «مرگ بر خامنهای» در تهران|date=28 February 2026|website=www.iranintl.com |language=fa}}</ref>
Onder reaksies van die Irannese diaspora het [[Reza Pahlavi]] Iraniërs aangemoedig om gereed te maak om die [[Irannese protesaksies 2025–2026|protesaksies wat vroeër in die jaar plaasgevind het]] te hervat terwyl die Islamitiese Republiek volgens hom "ineenstort". Hy het die weermag en veiligheidsmagte versoek om hulle by die publiek te skaar eerder as by die regerende bestel, en het die Amerikaanse optrede teen Iran as ’n "humanitêre ingryping" beskryf terwyl hy Trump versoek het om burgerlike skade te vermy.<ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/en/202602282261|title=Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets|date=28 February 2026|website=Iran International|accessdate=28 February 2026}}</ref> Maryam Rajavi, die leier van die "Nasionale Raad van Weerstand van Iran", het die vorming van ’n oorgangsregering aangekondig en beide die Islamitiese Republiek en die [[Sjah]] op [[X (sosiale netwerk)|X]] verwerp.<ref>{{Cite web |last=writer |first=Staff |date=2026-02-28 |title=Announcement of provisional government by the National Council of Resistance of Iran {{!}} |url=https://english.mojahedin.org/news/announcement-of-provisional-government-by-the-national-council-of-resistance-of-iran/ |access-date=2026-02-28 |website=People's Mojahedin Organization of Iran |language=en-US}}</ref> Lede van die Irannese diaspora het vierende solidariteitsbyeenkomste gehou te midde van die Amerikaans-Israeliese aanvalle op Iran.<ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/video/ott_408c8bff8d6c4a509fbabb08f135e88c|title=تجمع ایرانیان مقیم برلین، همزمان با حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی|via=www.iranintl.com}}</ref>
==Regsposisie==
===Verenigde State regsposisie===
[[Lêer:Op epic fury timeline 100hrs - pentagon - mar4 - straight.jpg|duimnael|Kaart getiteld "Operasie Epic Fury Tydlyn – Eerste 100 Ure" wat gebruik is tydens perskonferensie by die Pentagon op 4 Maart 2026. ]]
Baie regs- en militêre kenners het gesê dat Amerikaanse optrede in Iran 'n tipe is wat kongresmagtiging vereis. Hulle het ook die gereelde gebruik van die woord "oorlog" in die Trump-administrasie se kommunikasie oor die aanvalle opgemerk, wat verdere geloofwaardigheid verleen aan die bewering dat die Trump-administrasie die kongres se oorlogsmagte omseil het. [[Marco Rubio]] het gesê dat die Trump-administrasie die Oorlogsmagte-resolusie gevolg het, maar het bevraagteken of dit wetlik bindend was.<ref name="rl">{{Cite web |last=Bagchi |first=Aysha |title='Might makes right'? Why experts have fears for rule of law |url=https://www.usatoday.com/story/news/politics/2026/03/05/war-powers-trump-iran-us/88941002007/ |access-date=17 Maart 2026 |website=USA TODAY |language=en-US}}</ref> Verskeie Amerikaanse presidente en administrasies het oorloë of militêre operasies sonder kongresgoedkeuring van stapel gestuur,<ref>{{Cite web |last=Barrow |first=Bill |agency=Associated Press |date=5 March 2026 |title=Congress hasn't officially declared war since WWII. Here's how presidential war powers have played out since then |url=https://www.pbs.org/newshour/politics/congress-hasnt-officially-declared-war-since-wwii-heres-how-presidential-war-powers-have-played-out-since-then |access-date=18 Maart 2026 |website=PBS News |language=en-us}}</ref> regskundiges het egter aangevoer dat Trump se optrede in Iran onderskei kan word van vorige nie-gemagtigde gebruike van geweld omdat die "spekulatiewe voorkomende" regverdiging vir hierdie oorlog relatief swak is wanneer dit gemeet word aan vorige binnelandse en internasionale regsrasionele.<ref>{{Cite web |last=Mohamed 'Arafa |date=6 March 2026 |title=No Authorization, No Imminence, No Plan: The Iran Strikes and the Rule of Law |url=https://www.jurist.org/commentary/2026/03/no-authorization-no-imminence-no-plan-the-iran-strikes-and-the-rule-of-law/ |access-date=24 Maart 2026 |website=Jurist News |language=en-US}}</ref>
===Internasionale reg===
Die aanvalle tussen die VSA en Israel op Iran in 2026 word wyd as onwettig beskou onder die [[internasionale reg]], aangesien dit die VN-Handves se verbod op die gebruik van geweld skend, omdat die aanvalle nie aan die kriteria vir selfverdediging voldoen nie en geen magtiging van die Veiligheidsraad van die Verenigde Nasies het nie.<ref name="sbs1march" /><ref name="guardian2march"/> Daar is geen erkende regsbasis vir voorkomende oorlog of gewelddadige regimeverandering nie.<ref>{{Cite web |last1=Cáceres |first1=Juan Zahir Naranjo |last2=Brincat |first2=Shannon |date=1 March 2026 |title=Neither preemptive nor legal, US-Israeli strikes on Iran have blown up international law |url=http://theconversation.com/neither-preemptive-nor-legal-us-israeli-strikes-on-iran-have-blown-up-international-law-277173 |access-date=10 Maart 2026 |website=The Conversation |language=en-US}}</ref> Die aanvalle word dus as 'n aggressieoorlog beskou <ref>{{cite web |website=Lemkin Institute for Genocide Prevention and Human Security |date=12 Maart 2026 |url=https://www.lemkininstitute.com/red-flag-alerts/red-flag-alert%3A-israel-u.s.-war-of-aggression-against-iran |title=Red Flag Alert: Israel-U.S. War of Aggression against Iran}}</ref><ref>{{cite web |work=American Friends Service Committee |date=9 Maart 2026 |url=https://afsc.org/news/what-you-need-know-about-us-war-iran |title=What You Need to Know about The U.S. War on Iran}}</ref><ref>{{cite web |website=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights |date=12 Maart 2026 |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/03/un-experts-denounce-aggression-iran-and-lebanon-warn-devastating-regional |title=UN Experts Denounce Aggression on Iran and Lebanon, Warn of Devastating Regional Escalation}}</ref> wat die hoogste oorlogsmisdaad is.<ref name="judgment">{{citation |title=Judgment of the International Military Tribunal for the Trial of German Major War Criminals: The Nazi Regime in Germany |url=http://avalon.law.yale.edu/imt/judnazi.asp#common |author=The International Military Tribunal for Germany |date=1946 |website=The Avalon Project,Yale University}}</ref><ref>{{cite book |last=Broomhall |first=Bruce |title=International justice and the International Criminal Court |year=2003 |publisher=Oxford University Press |edition=2nd |page=46 |isbn=978-0-19-925600-6 |url=https://books.google.com/books?id=-Ni6Qy2E9KwC&pg=PA46}}</ref>
Ben Saul, spesiale rapporteur van die Verenigde Nasies oor Menseregte en Teen-terrorisme, het verklaar dat Iran nie [[uraan]] verryk het tot die punt waar dit 'n [[kernwapen]] gebou het nie, dat kenners saamgestem het dat Iran nie 'n kernwapen besit nie, en dat die saak nêrens naby selfverdediging teen 'n dreigende aanval was nie.<ref name="sbs1march" /> Don Rothwell, 'n professor in internasionale reg aan die Australiese Nasionale Universiteit, het verklaar dat die VN-Veiligheidsraad nie 'n resolusie aangeneem het om Iran aan te val nie en geen regsbasis gehad het om die gebruik van geweld te regverdig nie.<ref name="sbs1march">{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Were the Israeli-US strikes on Iran legal under international law? These experts say no |url=https://www.sbs.com.au/news/article/were-the-israeli-us-strikes-on-iran-legal-under-international-law/x96si2914 |access-date=9 Maart 2026 |work=SBS News |language=en |last=Yosufzai |first=Rashida}}</ref> Die ''Law Society Journal'' het opgemerk dat die aanval op Iran tydens aktiewe onderhandelinge teen die beginsels van goeie trou was wat in Artikel 2(2) van die VN-Handves uiteengesit word. <ref>{{Cite web |date=2 March 2026 |title=Neither preemptive nor legal, US‑Israeli strikes on Iran have blown up international law |url=https://lsj.com.au/articles/neither-preemptive-nor-legal-us-israeli-strikes-on-iran-have-blown-up-international-law/ |access-date=9 Maart 2026 |website=Law Society Journal |language=en-AU}}</ref> Volgens ''[[The Guardian]]'' het Iran kragtens internasionale reg die reg om Amerikaanse en Israeliese militêre teikens aan te val na hul aanvalle op Iran, maar Iranse aanvalle teen burgerlikes en teen lande wat nie partye by die konflik is nie, is onwettig.<ref name="guardian2march">{{Cite news |last=Siddique |first=Haroon |date=2 Maart 2026 |title=What is the legality of the US and Israeli attacks on Iran? |url=https://www.theguardian.com/law/2026/mar/02/legality-us-israel-attacks-iran-uk |access-date=10 March 2026 |work=[[The Guardian]] |language=en |issn=0261-3077}}</ref> Die blokkering van die Straat van Hormuz deur Iran is beskryf as 'n skending van die VN-Konvensie oor die Seereg.<ref>{{Cite web |date=25 Julie 2019 |title=Iran's blatant violations of international maritime laws |url=https://www.arabnews.com/node/1530731 |access-date=18 Maart 2026 |website=Arab News |language=en}}</ref>
===Geopolitieke implikasies===
Talle kritici en ontleders het die VSA-Israeliese aanval geïdentifiseer met 'n meer oop omhelsing van [[imperialisme]] deur die Trump-administrasie.<ref>{{Cite news |last=Tait |first=Robert |date=1 Maart 2026 |title=Trump's current war on Iran picks up where a longstanding enmity left off |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/01/trump-us-iran-war-history |access-date=16 Maart 2026 |work=[[The Guardian]] |language=en |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Martin-2026">{{Cite web |last1=Martin |first1=Peter |last2=Martin |first2=Eric |date=1 Maart 2026 |title=Trump's Iran Strikes Usher in an Era of Unrestrained American Power |url=https://www.bloomberg.com/news/features/2026-03-01/iran-attack-khamenei-killing-maduro-capture-begin-trump-imperialism-era |website=Bloomberg |quote='Trump is duidelik 'n imperialistiese president. Hy is duidelik iemand wat behep is met sy eie mag in terme van die ontplooiing van ons weermag,' het die Demokratiese senator van New Jersey, Andy Kim, gesê.}}</ref> Die VSA-Israeliese aanval word wyd beskou as 'n "oorlog van keuse".<ref>{{Cite news |date=13 Maart 2026 |title=Mission accomplished? The 2003 boast that haunts today's Iran conflict |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1e9yy84we8o |access-date=16 Maart 2026 |work=[[BBC News]] |language=en}}</ref> 'n Aantal Amerikaanse en Israeliese amptenare, insluitend Hegseth,<ref>{{Cite news |last=Jaffe |first=Greg |last2=Dias |first2=Elizabeth |date=20 Maart 2026 |title=Hegseth Invokes Divine Purpose to Justify Military Might |url=https://www.nytimes.com/2026/03/20/us/politics/hegseth-christianity-military.html |access-date=20 Maart 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> het godsdienstige regverdigings vir die oorlog gemaak.<ref>{{Cite news |last=Shamim |first=Sarah |title=Why are the US and Israel framing the ongoing conflict as a religious war? |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/4/why-are-the-us-and-israel-framing-the-ongoing-conflict-as-a-religious-war |access-date=20 March 2026 |work=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ramirez |first=Marc |date=5 Maart 2026 |title=Faith and the Middle East: How religion could fuel a wider war |url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2026/03/05/middle-east-conflict-iran-religion-role/88983410007/ |access-date=20 Maart 2026 |work=USA TODAY |language=en}}</ref> Volgens sommige ontleders was die oorlog 'n terugslag vir Russiese invloed in die streek. Die ontleders het egter ook opgemerk dat dit die Verenigde State van die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|oorlog in Oekraïne]] kan aflei.<ref>{{Cite web |title=Great Power Spillover from the Iran War: Implications for China, Russia, Turkey, and Europe |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/great-power-spillover-iran-war-implications-china-russia-turkey-and-europe |access-date=18 Maart 2026 |website=The Washington Institute |language=en}}</ref>
Die oorlog is beskryf asof dit verskeie voordele en nadele vir Chinese [[geopolitiek]]e belange inhou. Die [[BBC]] het berig dat die sluiting van die [[Straat van Hormoes]] en die oorlog in Iran Chinese belange in lande wat op Golflande se olie staatmaak, kan verswak.<ref name="ub">{{Cite news |date=5 Maart 2026 |title=Iran conflict and China: How it is unsettling Beijing and its ambitions |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c2044vzrdpzo |access-date=18 Maart 2026 |work=[[BBC News]] |language=en}}</ref> Amerikaanse aggressie in Iran het in die Chinese retoriek ingespeel wat China as "'n pilaar van stabiliteit in teenstelling met 'n onvoorspelbare Amerika" beskryf. Ontleders het opgemerk dat China belange in beide Iran en in die Golfstate het, en dat Golfstate dalk nouer bande met China kan soek nadat hulle aanvalle van Iran in die gesig gestaar het as gevolg van hul VSA-belyning. Ontleders het egter ook gewys op die verlies van afgemerkte gesanksioneerde olie en die inflasionêre impak van olieskaarste as potensiële ekonomiese nadele van die oorlog.<ref>{{Cite web |last=Leahy |first=Joe |last2=White |first2=Edward |last3=Lewis |first3=Leo |last4=Tudor |first4=Daniel |date=24 Maart 2026 |title=China’s leaders hunt for strategic gains from US quagmire in Iran |url=https://www.ft.com/content/3f0b5309-2791-4370-a6d9-d0ed84820db5?syn-25a6b1a6=1 |website=Financial Times}}</ref>
Gilbert Achcar het gesê dat die VSA 'n gemoderniseerde weergawe van kanonbootdiplomasie beoefen.<ref>{{Cite web |last=Abu-Manneh |first=Bashir |title=Middle East Wars Are Still About Oil and Empire |url=https://jacobin.com/2026/03/us-imperialism-mena-war-oil-economy |access-date=10 Maart 2026 |website=Jacobin |language=en |date=9 Maart 2026 |first2=Gilbert |last2=Achcar |quote=’n Mens kan sê dat die Verenigde State onder Trump, in sy tweede termyn, verskuif het na ’n gemoderniseerde weergawe van die negentiende-eeuse 'kanonbootdiplomasie', toe groot moondhede hul wil oor swakker state afgedwing het deur te dreig om hulle te bombardeer, of deur hulle eintlik te bombardeer as hulle weerbarstig was. Daar was toe geen besorgdheid oor die aard van regerings nie – slegs die naakte wil om imperialistiese belange op swakker lande op te lê.}}</ref> Gokay en Hamourtziadou het die aanval op Iran verbind met 'n langdurige patroon van Amerikaanse ingrypings in die streek. Hulle het ook die aanval op Iran te midde van onderhandelinge gekoppel aan die geskiedenis van die Verenigde State se verbreking van verdragte tydens westelike uitbreiding.<ref name="Hamourtziadou-2026">{{Cite web |last=Hamourtziadou |first=Lily |last2=Gokay |first2=Bulent |date=9 Maart 2026 |title=The Geopolitical Implications of the Iran War |url=https://www.e-ir.info/2026/03/09/the-geopolitical-implications-of-the-iran-war/ |access-date=10 Maart 2026 |website=E-International Relations |language=en-US |quote=Die huidige Amerikaanse diplomasie met Iran kan gekenmerk word as 'n uitbreiding van 'n imperiale modus operandi, wat 'n patroon weerspieël waarin ooreenkomste as hefboompunte dien, afhangende van volle nakoming en verwerp word wanneer opperbelangrike belange eskalasie noodsaak. Kritici beweer dat die benadering wat deur die Trump-administrasie gevolg is, wat militêre operasies integreer met 'n binêre keuse tussen oorgawe en konflik, historiese imperiale patrone van oorheersing illustreer.}}</ref> Saeed Shah het geskryf dat baie in die Globale Suide nie die oorlog beskou as die morele doel wat die VSA en baie van sy bondgenote beweer het nie, en dat hulle die oorlog eerder as 'n mislukking van diplomasie en 'n daad van aggressie teen 'n swakker nasie beskou. Internasionale betrekkinge-kundiges het gesê dat die erosie van internasionale reg nasies in die Globale Suide onseker laat voel en meer geneig is om 'n koalisie teen Amerikaanse belange te ondersteun.<ref>{{Cite news |last=Shah |first=Saeed |date=3 Maart 2026 |title='Imperialist undertones': global south condemns US-Israeli war with Iran |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/03/global-south-condemns-us-israeli-war-with-iran |access-date=10 Maart 2026 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077 |quote=Siphamandla Zondi, professor in politiek aan die Universiteit van Johannesburg, het gesê dat oorloë in die Weste as 'n morele doel beskou word, terwyl konflik in die globale suide as boos en 'n mislukking om as volwassenes op te tree, beskou word. Hy het gesê dat die VSA en Israel sommige lande deur die Abraham-ooreenkomste oorreed het om Israel diplomatieke erkenning te gee, en geweld teen ander gebruik het. 'Dit is 'n oorlog van oorheersing en ondergeskiktheid, daarom het dit imperialistiese ondertone en motiewe,' het Zondi gesê. 'Dit maak die wêreld onveilig vir ons almal.'}}</ref> 'n Analise van Iran International dui daarop dat Saoedi-Arabië en die Verenigde Arabiese Emirate hulself moontlik posisioneer vir 'n meer aktiewe rol in die stryd teen Iran.<ref>{{Cite web |date=24 March 2026 |title=Persian Gulf states weighing deeper role in war against Iran - WSJ |url=https://www.iranintl.com/en/202603249088 |access-date=24 Maart 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref>
== Ekonomiese impak ==
In Maart 2026 het ''[[Forbes]]'' berig dat die Verenigde State se militêre intervensie teen Iran reeds enorme koste vir Amerikaanse belastingbetalers veroorsaak het. Volgens [[Pentagon]]‑bronne het die oorlog se eerste week meer as $6 miljard gekos, en sommige beraamings plaas die daaglikse koste tussen ongeveer $1 miljard en $2 miljard per dag, afhangende van hoe intens die operasies is. Die hoë koste sluit munitie‑gebruik, vliegoperasies, die ontplooiing van vliegtuie en skepe, en verlies aan duur militêre toerusting in. Baie van hierdie uitgawes is nie reeds in die bestaande verdedigingsbegroting ingesluit nie, wat die regering moontlik sal dwing om ekstra fondse by die [[Amerikaanse Kongres|Kongres]] te versoek.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/alisondurkee/2026/03/10/why-trumps-war-with-iran-is-costing-nearly-1-billion-a-day-at-least/|title=Why Trump’s War With Iran Is Costing Nearly $1 Billion A Day—At Least|date=2026-03-10|website=[[Forbes]]|language=en|access-date=2026-03-11}}</ref>
Op 11 Maart het verskeie groot energie‑ondernemings, waaronder [[Shell plc|Shell]] en [[Total|TotalEnergies]], aan hul kliënte meegedeel dat hulle ''force majeure'' (onmoontlike nakoming van kontrakte) “op hul Katar‑[[Vloeibare aardgas|LNG]]‑verskaffings” verklaar het weens ’n onverwagte stillegging van die LNG‑produksie in Katar.
Hierdie stap volg nadat staatsonderneming QatarEnergy sy LNG‑uitsette by ’n 77 miljoen ton per jaar‑aanleg opgeskort en self ''force majeure'' op versending verklaar het, wat veroorsaak is deur onlangse ontwrigting in die streek.<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/energy/shell-totalenergies-others-declare-fm-their-clients-who-take-lng-qatar-sources-2026-03-11/|title=Exclusive: Shell declares force majeure to clients who buy Qatari LNG, sources say|date=2026-03-11|website=[[Reuters]]|language=en|access-date=2026-03-11}}</ref>
Die ekonomie van Iran, reeds in krimp onder sanksies, het verder skade aan infrastruktuur en inkomsteverliese ervaar.<ref>{{cite web|url=https://www.lombardodier.com/insights/2026/march/us-israel-iran-conflict-macroeconomic-and-investment-scenarios.html|title=US-Israel-Iran conflict: macroeconomic and investment scenarios|author=Luca Bindelli|date=2 March 2026|website=Lombard Odier|access-date=2 March 2026}}</ref> Teen 6 Maart is reeds ongeveer 4 000 burgerlike geboue deur die Amerikaanse en Israeliese lugaanvalle beskadig.<ref>{{Cite web |title=TRT World - Israeli-US strikes damage over 4,000 civilian buildings across Iran |url=https://www.trtworld.com/article/b504b5a0fa5d |access-date=2026-03-08 |website=www.trtworld.com |language=en}}</ref> Intelligensieverslae meen dat, ten spyte van die ekonomiese skade deur die Amerikaanse en Israeliese aanvalle, dit onwaarskynlik is dat die Irannese regime op kort termyn sal omvergewerp word, en dat dit nie die gefragmenteerde Irannese opposisie sal help om aan bewind te kom nie.<ref>{{Cite web |title=TRT World - Large-scale war 'unlikely' to topple Iran's military, clerical structure — intelligence report |url=https://www.trtworld.com/article/0662e43463f6 |access-date=2026-03-08 |website=www.trtworld.com |language=en}}</ref>
== Sien ook ==
* [[Explosive Media]]
* [[Israel-Irannese Oorlog]]
== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Oorloë]]
rn9v5b4xpvnf54qhl61mlmza284crjp
Lugverkeerbeheer
0
458722
2910735
2884363
2026-06-11T09:33:23Z
Jcb
223
2910735
wikitext
text/x-wiki
'''Lugverkeerbeheer''' (LVB; Engels: ''Air Traffic Control'', ATC) is 'n grondsgebasseerde diens wat ontwerp is om botsings tussen vliegtuie te voorkom, die vloei van lugverkeer te bespoedig en te orden, en aan vlieëniers noodsaaklike inligting en raadgewings vir veilige bedrywighede te verskaf.<ref>{{cite web|url=https://skybrary.aero/articles/air-traffic-control-service|titel=Air Traffic Control Service|uitgewer=SKYbrary|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.faa.gov/air_traffic|outeur=FAA|titel=Air Traffic|uitgewer=Federal Aviation Administration|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref> Kontroleurs monitor vliegtuie deur middel van radar, gee instruksies oor VHF-radio, en koordineer bewegings op die grond, tydens opstyging en landing, en gedurende kruisvlug.<ref>{{cite web|url=https://www.faa.gov/air_traffic/publications/atpubs/atc_html/chap2_section_1.html|outeur=FAA|titel=Chapter 2, Section 1|uitgewer=FAA ATC Orders|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
Instrumente en navigasiestelsels lei 'n vliegtuig na sy bestemming, maar verskaf geen inligting oor ander vliegtuie in die omgewing nie. Hierdie taak word deur die lugverkeerbeheerdiens vervul. Teen die middel van die 1950's het die belangrikheid en omvang van lugverkeerbeheer geweldig begin toeneem aangesien die pattroon van lugverkeer al hoe ingewikkelder geword het. Veral die ingebruikneming van straalvliegtuie vroeg in die sestigerjare, het daartoe bygedra dat die verskille in vliegeienskappe (snelheid, kruissnelheid, ensovoorts) tussen die verskillende vliegtuie groter geword het.
== Kernfunksies ==
[[ICAO]] omskryf lugverkeersdienste in drie hoofkomponente:<ref>{{cite web|url=https://applications.icao.int/postalhistory/annex_11_air_traffic_services.htm|titel=Annex 11: Air Traffic Services|uitgewer=ICAO|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
* '''Lugverkeerbeheer''' — skeiding van vliegtuie deur klaring en instruksies
* '''Vlugligtingdiens''' — weer, lugvaartkennisgewings (NOTAMs) en navigasiehulpmiddelstatus
* '''Waarskuwingsdiens''' — skakel soek-en-reddingsorganisasies in by vliegtuie in nood
=== Skeiding ===
Die kernmetode om botsings te voorkom staan bekend as '''skeiding''', met minimumsafstande wat deur ICAO in Bylae 11 en Doc 4444 vasgelê word:<ref name="sep">{{cite web|url=https://skybrary.aero/articles/separation-standards|titel=Separation Standards|uitgewer=SKYbrary|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
{| class="wikitable"
!Tipe
!Minimum
!Toepassing
|-
|Vertikaal
|300 m (1 000 vt) onder VL290; 600 m bokant
|RVSM laat 300 m toe van VL290 tot VL410
|-
|Lateraal
|5 seemyl (buite radar) / 3–5 seeM (onder radar)
|Spoorafwyking meer as 15° of RNP-spesifikasies
|-
|Longitudinaal
|10 seemyl of 5 minute (buite radar) / 5 seeM of 2,5 minute (onder radar)
|Dieselfde of teenoorgestelde koers
|}
Moderne vliegtuie dra ook die '''TCAS''' (botsingsvermeydingstelsel) as rugsteun.<ref name="sep" />
Benewens die vertikale afstand van 300m wat tussen vliegtuie gehandhaaf moet word, word gepoog om tydverskille van tien minute tussen vliegtuie op dieselfde roete te behou. Weens verkeersdigtheid is dit egter gewoonlik in styg- en daalgebiede ontoereikend. Dit bring mee dat die styg- en daalroetes van ander vliegtuie dikwels oortree word. Om te verhoed dat die stygende en dalende vliegtuie mekaar hinder, word daarna gestreef om 'n stelsel van eenrigtingverkeer te handhaaf, met 'n sydelingse skeiding van 2°. Wagroetes vir aankomende vliegtuie is ook rondom radiobakens ingestel. Die wagroetes lê bo mekaar en vorm so 'n denkbeeldige [[Silindriese koördinatestelsel|silinder]] bo die lughawe (beheergebied).
Die vliegtuig wat laaste aankom, word op die boonste wagroete geplaas en kan dan trapsgewys via die verskillende wagroetes na benede daal. Met hierdie maatreëls, saam met die sogenaamde skeidingsradar, kan die verkeerbeheer 'n minimum skeiding bewerkstellig (nagenoeg 9 km).
=== Beheerfasiliteite ===
{| class="wikitable"
!Fasiliteit
!Funksie
|-
|Aerodroomtoring (''Tower'')
|Grondbeweging, opstyging en landing binne die onmiddellike omgewing
|-
|Naderingsbeheereenhede (''TRACON'')
|Vliegtuie tot 50 seeM rondom groot lughawens, hoogte tot 10 000 vt<ref>{{cite web|url=https://skybrary.aero/articles/terminal-radar-approach-control-tracon|titel=Terminal Radar Approach Control|uitgewer=SKYbrary|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
|-
|Lugwegbeheersentrum (''ARTCC / ACC'')
|Kruisvlug tussen lughawens, bo VL180
|-
|Vlugdiensstasie
|Inligtingsdienste sonder beheeropdragte
|}
=== Lugweë en verkeersgebiede ===
Lugweë tussen lughawens kan voorgestel word as 'n buis met 'n wydte van ongeveer 18 km. Hierdie buise mond uit in die '''eindpuntverkeersgebied''', met 'n straal van 20 tot 45 km rondom 'n lughawe, waar 'n groot aantal sulke buise byeenkom. Die vlugte in drie verskillende gebiede word beheer deur aparte lugverkeerbeheerspanne, wat die beheer op hul gebiedsgrense aan 'n volgende span oordra. Slegs die span wat die lugverkeer in die styg- en daalgebied beheer, is in die beheertoring op die lughawe self gesetel.
Wagroetes vir aankomende vliegtuie is rondom radiobakens ingestel. Hierdie wagroetes lê bo mekaar en vorm 'n denkbeeldige [[Silindriese koördinatestelsel|silinder]] bo die lughawe. Die vliegtuig wat laaste aankom, word op die boonste wagroete geplaas en kan dan trapsgewys via die verskillende wagroetes na benede daal. Saam met skeidingsradar kan verkeerbeheer sodoende 'n minimum skeiding van nagenoeg 9 km bewerkstellig.
Vluggegewens word elektronies aan die beheerspanne verskaf, deur 'n rekenaar verwerk en op datum gehou, sodat die jongste gegewens voortdurend beskikbaar is. Groter veiligheid word deur die gelyktydige gebruik van twee rekenaars langs mekaar verseker. 'n Halfoutomatiese stelsel (SARP, ''Signal Automatic Radar Processing'') is by [[Lughawe Schiphol]] in [[Nederland]] in gebruik geneem.
=== Eurocontrol ===
Die noodsaaklikheid van internasionale samewerking vir die beveiliging van die vlieggebied bokant 7 500 m, wat vir militêre en langafstand- burgerlike vlugte gebruik word, kan nouliks oorskat word. Besorgdheid oor hierdie aspek van lugverkeerbeheer het tot die stigting van 'n oorkoepelende organisasie in Europa gelei. Dit staan as "Eurocontrol" bekend en is in [[Brussel]] gesetel.
Dit het tot die stigting van [[Eurocontrol]] gelei, gesetel in [[Brussel]]. Die Eurocontrol-lugbeheersentrum vir die noordelike verkeersgebied ([[Noord-Duitsland]] en [[Benelux]]) is op die Beek-lughawe naby [[Maastricht]] gesetel. In die toekoms sal Eurocontrol alle lugverkeer bo 7 500 m in noue samewerking met militêre en burgerlike streekbeheersentrums beheer.
== Geskiedenis ==
=== Croydon en die begin (1920) ===
Die wêreld se eerste LVB-toring is in '''1920''' by '''Croydon-lughawe''' naby Londen opgerig, 'n houtkajuit op pale vanwaar kontroleurs vlae, ligte en handgebare gebruik het om vliegtuie te orden.<ref>{{cite web|url=https://www.historiccroydonairport.org.uk/interesting-topics/air-traffic-control/|titel=Air Traffic Control at Croydon Airport|uitgewer=Historic Croydon Airport|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref> In die VSA het Cleveland-lughawe in '''1930''' die eerste radiotoegeruste beheerkamer geïnstalleer, wat direkte grond-na-lug-kommunikasie met vlieëniers moontlik gemaak het.<ref>{{cite web|url=https://www.natca.org/wp-content/uploads/2019/12/NATCA_ATC_History.pdf|titel=A History of Air Traffic Control|uitgewer=NATCA|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
=== Federalisering en radar (1936–1958) ===
Na 'n reeks ernstige ongelukke het die VSA se federale regering in '''1936''' nasionale verantwoordelikheid vir LVB aanvaar, en in '''1938''' is die ''Civil Aeronautics Authority'' gestig om alle lugvaartregulasies te konsolideer.<ref>{{cite web|url=https://enotrans.org/article/history-air-traffic-control-provision-united-states/|titel=History of Air Traffic Control Provision|uitgewer=ENO Transportation Foundation|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref> Radar, tydens die Tweede Wêreldoorlog verfyn, is teen '''1950''' by groot lughawens soos Washington National ontplooi.<ref>{{cite web|url=https://www.faa.gov/sites/faa.gov/files/about/history/milestones/radar_departure_control.pdf|titel=Radar Departure Control|uitgewer=FAA|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref> Die midlugbotsing oor die Grand Canyon in '''1956''', met 128 sterftes, het Kongres aangedryf om die ''Federal Aviation Act van 1958'' aan te neem, wat die FAA geskep het as 'n enkele gekonsolideerde burgerlike owerheid.<ref>{{cite web|url=https://www.faa.gov/about/history/brief_history|titel=FAA Brief History|uitgewer=FAA|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
=== Die PATCO-staking (1981) ===
Op 3 Augustus 1981 het 13 000 lede van die ''Professional Air Traffic Controllers Organization'' (PATCO) gestaak, met eise vir hoër lone en korter werksure. President Reagan het die aksie onwettig verklaar en 11 345 nie-terugkerende kontroleurs ontslaan.<ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/2021/08/05/1025018833/looking-back-on-when-president-reagan-fired-air-traffic-controllers|titel=Looking Back on When President Reagan Fired Air Traffic Controllers|uitgewer=NPR|datum=2021-08-05|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref> Vlugte is tot 50% kapasiteit beperk en 7 000 daaglikse vlugte is aanvanklik gekanselleer. Volle personeelvlakke is eers teen 1985 herstel deur versnelde opleiding van 3 000 nuwe aanstellings.
== Tegnologie ==
=== Waarnemingstelsels ===
* '''Primêre radar (PSR)''' — stuur radiogolwe wat van vliegtuigrompies terugkaats vir reeks- en rigting-data, sonder enige boordapparatuur.<ref>{{cite web|url=https://www.faa.gov/about/office_org/headquarters_offices/avs/offices/afx/afs/afs400/afs410/ads-b|titel=ADS-B|uitgewer=FAA|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
* '''Sekondêre radar (SSR)''' — ondervra transponders vir identiteits- en hoogte-data (Modes A, C, S).
* '''ADS-B''' (''Automatic Dependent Surveillance-Broadcast'') — vliegtuie stuur GPS-posisie aktief uit, een keer per sekonde, tot 'n akkuraatheid van 0,05 seeM. Die FAA het ADS-B vanaf 1 Januarie 2020 verpligtend gemaak vir beheerlugrum.<ref>{{cite web|url=https://www.faa.gov/air_traffic/technology|titel=FAA Air Traffic Technology|uitgewer=FAA|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
=== Navigasie ===
* '''VOR''' — grondgebasseerde VHF-stasies (108–117,95 MHz) vir koersbepaling tot 240 km
* '''ILS''' — instrumentlandingstelsel vir presiesinaderings in alle weersomstandighede<ref>{{cite web|url=https://www.faa.gov/air_traffic/publications/atpubs/aim_html/chap1_section_1.html|titel=AIM Chapter 1|uitgewer=FAA|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
* '''GNSS/GPS met WAAS''' — satellietnawigasie wat kromlyndnaderings en direkte roetes moontlik maak; die FAA beoog om meer as 1 000 VOR-stasies teen 2030 te sluit<ref>{{cite web|url=https://www.faa.gov/about/officeorg/headquartersoffices/ato/navigation-programs/vor-mon-outreach-presentations/sun-n-fun-2024.pdf|titel=VOR MON Outreach|uitgewer=FAA|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
=== Kommunikasie ===
Kontroleurs en vlieëniers kommunikeer hoofsaaklik oor '''VHF AM-radio''' in die 118–136,975 MHz-band, met gestandaardiseerde [[ICAO]]-fraseologie (Doc 9432) om dubbelsinnigheid te voorkom.<ref>{{cite web|url=https://www.faa.gov/air_traffic/publications/atpubs/aim_html/chap4_section_2.html|titel=AIM Chapter 4, Section 2|uitgewer=FAA|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref> Vir transosianiese vlugte buite VHF-bereik word '''HF-radio''' (2,8–22 MHz) en '''SATCOM''' gebruik. '''CPDLC''' (teksgebaseerde datakoppeling) verminder radigofrekwensieoorladenheid, is verpligtend in die Noord-Atlantiese Georganiseerde Spoornetwerk sedert 2020, en het in FAA-proewe kapasiteitswinste van tot 20% getoon.<ref>{{cite web|url=https://skybrary.aero/articles/controller-pilot-data-link-communications-cpdlc|titel=CPDLC|uitgewer=SKYbrary|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
== Suid-Afrika ==
=== Institusionele raamwerk ===
Suid-Afrika se lugverkeerbestuurstelsel rus op drie instellings wat almal in die vroeë 1990's as deel van die demokratiese oorgang gestig is:
* '''[[ATNS]]''' (''Air Traffic and Navigation Services SOC Ltd''), gestig ingevolge Wet 45 van 1993, om lugverkeerbestuursoplossings namens die staat te lewer. ATNS bedryf ook die NAFISAT-satellietnakommunikasienetwerk vir lugroetes oor noord-oos Afrika.<ref>{{cite web|url=https://www.atc-network.com/atc-organisations/atns-south-africa|titel=ATNS, South Africa|uitgewer=ATC Network|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
* '''[[ACSA]]''' (''Airports Company South Africa''), gestig ingevolge die Lughawemaatskappywet van 1993, om Suid-Afrika se nege staatslughawens te besit en te bestuur.
* '''[[SACAA]]''' (''South African Civil Aviation Authority''), in 1998 gestig as die onafhanklike veiligheids- en sekuriteitsreguleerder.
=== Die 2010 FIFA Wêreldbeker ===
Voor die 2010 FIFA Wêreldbeker het ATNS saam met ACSA, SACAA en die Departement van Vervoer beplan vir 'n bykomende 300 000 internasionale passasiers oor vyf weke. ATNS het lugtuigskeiding op finale nadering binne sekere lugruimte ondersoek en die kapasiteit van OR Tambo Internasionale Lughawe vergroot van 52 na 72 bewegings per uur, sonder enige afname in veiligheid.<ref>{{cite web|url=https://www.airport-technology.com/contractors/consult/atns/|titel=Air Traffic and Navigation Services|uitgewer=Airport Technology|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
=== Personeelkrisis (2024) ===
Teen 2024 het ATNS 'n ernstige personeelkrisis beleef, met sleutelposte by George, OR Tambo, Bisho en King Shaka-lughawens onderbeset. George-lughawe kon nie meer as alternatiewe bestemmingslandingsplek vir Kaapstad dien nie, met gevolglike vertragings en omleidings na Johannesburg. Volgens lugvaartkenners benodig besige lughawens soos OR Tambo en Kaapstad Internasionaal ten minste 17% meer ATNS-personeel om optimaal te funksioneer.<ref>{{cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-11-30-mayday-serial-sa-flight-delays-expose-systemic-air-traffic-failures-that-threaten-aviation-safety/|outeur=Daily Maverick|titel=Mayday: Serial SA flight delays expose systemic air traffic failures|datum=2024-11-30|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref> Hierdie patroon weerspieël 'n globale tendens: in die VSA funksioneer 91% van LVB-fasiliteite teen 2025 onder aanbevole personeelvlakke, met ongeveer 3 500 kontroleurs minder as die teiken van 14 600.<ref>{{cite web|url=https://www.nationalacademies.org/news/2025/06/actions-from-federal-government-needed-to-alleviate-air-traffic-controller-staffing-shortages-at-many-facilities-says-new-report|titel=National Academies Report on ATC Staffing|uitgewer=National Academies|datum=2025-06-01|toegangsdatum=2025-06-01}}</ref>
=== Sagtewaringstoring by OR Tambo (2025) ===
Op 1 Augustus 2025 het 'n sagtewaringstoring by OR Tambo Internasionale Lughawe, wat jaarliks meer as 21 miljoen passasiers hanteer, geoutomatiseerde LVB-bedrywighede laat sak na handmatige beheer, wat wydverspreide vertragings en kansellasies veroorsaak het.<ref>{{cite web|url=https://www.visaverge.com/news/johannesburgs-o-r-tambo-airport-faces-air-traffic-control-system-failure/|titel=Johannesburg's O.R. Tambo Airport Faces Air Traffic Control System Failure|uitgewer=VisaVerge|datum=2025-08-01|toegangsdatum=2025-08-01}}</ref> Die voorval weerklank die Januar 2023-storing van die FAA se NOTAM-stelsel, wat meer as 11 000 vlugte in die VSA vertraag of gekanselleer het as gevolg van 'n korrupte lêer in 'n verouderde stelsel.<ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/2025/08/29/travel/airline-aviation-technology-failures|titel=CNN: Airlines aviation technology failures|uitgewer=CNN|datum=2025-08-29|toegangsdatum=2025-08-29}}</ref>
=== Opleiding en Afrika-rol ===
Die ATNS Lugvaartopleidingsakademie (''Aviation Training Academy''), geleë by OR Tambo Internasionale Lughawe, lei lugverkeerdienskundiges op vir verskeie lande op die Afrika-vasteland en die Midde-Ooste.<ref>{{cite web|url=https://www.iata.org/en/training/courses/classroom-training-centers/rtp/atns/|titel=ATNS Aviation Training Academy|uitgewer=IATA|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
== Uitdagings ==
=== Menslike faktore en personeel ===
Menslike foute is 'n dominante faktor in lugvaartongelukke, met kontroleur-verwante kwessies in meer as 21% van siviele ongelukke in die VSA.<ref>{{cite book |url=https://hf.tc.faa.gov/publications/1995-the-complexity-construct-in-air-traffic-control/full_text.pdf |outeur=FAA |titel=Human Factors in ATC |jaar=1995 |uitgewer=FAA Civil Aeromedical Institute}}</ref> Verouderde infrastruktuur vererger die probleem: 37% van die FAA se 138 LVB-stelsels is in 'n 2024 GAO-beoordeling as onvolhoubaar geklassifiseer, met sommige komponente meer as 50 jaar oud.<ref>{{cite web|url=https://www.gao.gov/assets/gao-24-107001|titel=GAO High Risk Report|uitgewer=GAO|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref>
=== Modernisering ===
Die FAA se '''NextGen'''-program (geloods 2007) en Europa se '''SESAR'''-program (2008) beoog oorskakeling van grondgebasseerde radar na satellietgedrewe bedrywighede. NextGen het teen 2021 beraamde besparings van $8,5 miljard opgelewer, maar uitgawes waas 20% bo wat begroot is, en sleutelkomponente is na 2030 uitgestel.<ref>{{cite web|url=https://www.oig.dot.gov/sites/default/files/FAA%2520NextGen%2520Delivery%2520Study_03.30.2021.pdf|titel=OIG DOT: NextGen Delivery|uitgewer=DOT Office of Inspector General|datum=2021-03-30|toegangsdatum=2024-01-01}}</ref> In Mei 2025 het die VSA 'n $31,5 miljard-plan aangekondig om meer as 600 verouderde komponente te vervang, ses nuwe beheersente te bou, en elektroniese vlugdatabestuur te ontplooi.<ref>{{cite web|url=https://www.transportation.gov/briefing-room/us-transportation-secretary-sean-p-duffy-unveils-plan-build-brand-new-state-art-air|titel=DOT ATC System Plan|uitgewer=U.S. Department of Transportation|datum=2025-05-01|toegangsdatum=2025-05-01}}</ref>
== Sien ook ==
* [[ICAO]]
* [[Q-Kode|Q-kode]]
* [[Radiotelegrafie]]
* [[Radar]]
* [[Instrumentlandingstelsel]]
* [[ATNS]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Lugvaartveiligheid]]
r63qsf3cuhhby18xyp1skb59coknvoa
Kruisermissiel
0
459854
2910601
2903267
2026-06-10T15:00:07Z
Jcb
223
2910601
wikitext
text/x-wiki
[[Lêer:Tomahawk Block IV cruise missile -crop.jpg|duimnael|'n [[BGM-109 Tomahawk]] wat in November 2002 vlieg.]]
'n '''Kruisermissiel''' is 'n onbemande selfaangedrewe geleide [[missiel]] wat vlieg deur aërodinamiese [[Sleurkrag|hefkrag]] vir die grootste deel van sy vlugroete te onderhou. Kruisermissiele is ontwerp om 'n groot vrag oor lang afstande met hoë presisie te lewer. Moderne kruisermissiele is in staat om teen hoë subsoniese, [[Supersoniese snelheid|supersonies]]e of hipersoniese snelhede te beweeg, is selfnavigerend en kan op 'n nie-ballistiese, uiters lae-hoogte trajek vlieg.<ref>{{Cite web |date=2025-06-17 |title=Cruise missile {{!}} Definition, Speed, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/technology/cruise-missile |access-date=2025-06-24 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Hierdie wapens verskil fundamenteel van ballistiese missiele deurdat hulle voortdurend aangedryf bly en aktief gestuur word tydens hul vlug, eerder as om ’n groot deel van hul baan volgens ’n voorafbepaalde, [[swaartekrag]]-gedrewe trajek te volg. Kruisermissiele maak tipies gebruik van gevorderde navigasiestelsels soos traagheidsnavigasie, satellietposisionering (bv. GPS), terreinvolgende radar en digitale kaartvergelyking om hul teikens akkuraat te bereik, selfs in omgewings met sterk elektroniese teenmaatreëls.
Kruisermissiele kan vanaf verskeie platforms gelanseer word, insluitend landgebaseerde lanseerders, oorlogskepe, duikbote en vliegtuie. Hierdie veelsydigheid maak hulle ’n belangrike komponent van moderne [[militêre strategie]], aangesien hulle diep in vyandelike gebied kan inslaan sonder om bemande vliegtuie in gevaar te stel. Hulle word gebruik vir beide konvensionele en kernplofkoppe, en kan aangepas word vir spesifieke rolle soos anti-skip-aanvalle, grondteikens of presisie-aanvalle op infrastruktuur.
Sedert hul vroeë ontwikkeling tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] het kruisermissiele aansienlik ontwikkel in terme van reikafstand, akkuraatheid en ontduikingsvermoë. Hedendaagse ontwerpe fokus toenemend op sluip-tegnologie, lae waarneembaarheid en gevorderde roetebeplanning om lugverdedigingstelsels te omseil en strategiese teikens met minimale waarskuwing te tref.
==Geskiedenis==
Die idee van 'n "lugtorpedo" is in die Britse 1909-film ''The Airship Destroyer'' getoon, waarin vlieënde torpedo's wat draadloos beheer word, gebruik word om [[Lugskip|lugskepe]] wat [[Londen]] bombardeer, af te skiet.<ref>{{cite web|url=http://www.ctie.monash.edu.au/hargrave/rpav_britain.html |title=Remote Piloted Aerial Vehicles : The 'Aerial Target' and 'Aerial Torpedo' in Britain |publisher=Ctie.monash.edu.au |access-date=13 Februarie 2012}}</ref>
[[Lêer:Military Air Museum's Fieseler FI 103 V1 "Buzz Bomb".JPG|duimnael|Die V-1 vliegbom, die eerste operasionele kruisermissiel.]]
In 1916 het die Amerikaanse vlieënier Lawrence Sperry 'n "lugtorpedo", die Hewitt-Sperry Automatic Airplane, 'n klein [[Tweedekker (vliegtuig)|tweedekker]] met 'n TNT-lading, 'n Sperry-selfvlieende en barometriese hoogtebeheer, gebou en gepatenteer. Geïnspireer deur die eksperimente het die [[Verenigde State]] se leër 'n soortgelyke vlieënde bom genaamd die Kettering Bug ontwikkel. Duitsland het ook toetse gedoen met afstandbeheerde [[Sweeftuig|sweeftuie]] (''Torpedogleiter'') wat deur Siemens-Schuckert gebou is vanaf 1916.<ref>{{cite book|author=Roger Branfill-Cook|title= Torpedo|publisher=Seaforth Publishing|location= Great Britain|year= 2014}}</ref>
In die tussenoorlogse tydperk het Brittanje se Royal Aircraft Establishment die Larynx (Long Range Gun met Lynx Engine) ontwikkel, wat in die 1920's 'n paar vlugtoetse ondergaan het.<ref>{{cite web|url=http://www.vectorsite.net/twcruz_1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070813001620/http://www.vectorsite.net/twcruz_1.html|url-status=usurped|archive-date=13 Augustus 2007|title=[1.0] The Aerial Torpedo|date=13 Augustus 2007}}</ref>
In die [[Sowjetunie]] het Sergei Korolev van 1932 tot 1939 die GIRD-06-kruisermissielprojek gelei, wat 'n vuurpyl-aangedrewe anjaer-glybomontwerp gebruik het. Die 06/III (RP-216) en 06/IV (RP-212) het giroskopiese geleidingstelsels bevat.<ref>"Object No. 212", 1936 report in _Tvorcheskoi Nasledie Akedemika Sergeya Pavlovicha Koroleva_</ref> Die voertuig is ontwerp om tot 28 km hoogte te styg en 'n afstand van 280 km te gly, maar toetsvlugte in 1934 en 1936 het slegs 'n hoogte van 500 meter bereik.
In 1944, tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]], het [[Duitsland]] die eerste operasionele kruisermissiele ontplooi. Die [[V-1-vlieënde bom|V-1]], dikwels 'n vlieënde bom genoem, het 'n giroskoop-geleidingstelsel bevat en is aangedryf deur 'n eenvoudige pulsstraal-enjin, waarvan die geluid dit die bynaam "gonsbom" of "doodlebug" gegee het.<ref>{{cite book |last=Zaloga |first=Steven |title=German V-Weapon Sites 1943–45 |location=Oxford |publisher=Osprey Publishing |date=2008 |isbn=978-1-84603-247-9}}</ref> Akkuraatheid was slegs voldoende vir gebruik teen baie groot teikens (die algemene area van 'n stad), terwyl die reikafstand van 250 km aansienlik laer was as dié van 'n bomwerper wat dieselfde vrag dra. Die belangrikste voordele was spoed (alhoewel nie voldoende om kontemporêre skroefaangedrewe onderskeppers te oortref nie) en bruikbaarheid. Die produksiekoste van 'n V-1 was slegs 'n klein fraksie van dié van 'n [[V-2-vuurpyl|V-2]] supersoniese ballistiese missiel met 'n soortgelyke grootte plofkop.<ref> Beide missiele is vervaardig onder die swaar gebruik van Nazi-slawearbeid.</ref> Anders as die V-2, het die aanvanklike ontplooiings van die V-1 stilstaande lanseerrampe vereis wat blootgestel was aan bombardement.<ref>{{cite web |url=http://www.atlantikwall.org.uk/v1_light_stes.htm |title=V1 Light Sites |publisher=Atlantic Wall |access-date=9 Mei 2017 }}{{Dooie skakel|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Nazi-Duitsland]] het in 1943 ook die Mistel-saamgestelde vliegtuigprogram ontwikkel, wat gesien kan word as 'n rudimentêre lug-gelanseerde kruisermissiel, waar 'n bestuurde vegvliegtuig bo-op 'n onbemande bomwerper-grootte vliegtuig gemonteer is wat met plofstof gepak was om vrygestel te word terwyl die teiken nader gekom het. Bomwerper-gelanseerde variante van die V-1 het beperkte operasionele diens teen die einde van die oorlog gesien, met die baanbrekende V-1 se ontwerp wat deur die Amerikaners omgekeerd ontwikkel is as die Republic-Ford JB-2 kruisermissiel.<ref>{{cite book |last=Zaloga |first=Steven |title= American Guided Missiles of World War II |publisher=Osprey Publishing |date=2020 |isbn=9781472839268}}</ref>
Onmiddellik na die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Verenigde State se Lugmag 21 verskillende geleide missielprojekte gehad, insluitend voorgestelde kruisermissiele. Teen 1948 was al behalwe vier van hierdie projekte gekanselleer: die Air Materiel Command Banshee, die SM-62 Snark, die SM-64 Navaho, en die MGM-1 Matador. Die Banshee-ontwerp was soortgelyk aan Operasie Aphrodite; soos Aphrodite, het dit misluk en is dit in April 1949 gekanselleer.<ref>[https://web.archive.org/web/20070303204907/http://stinet.dtic.mil/oai/oai?&verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA162646 The Evolution of the Cruise Missile by Werrell, Kenneth P.] sien PDF bladsy 92</ref> Terselfdertyd is die Amerikaanse Vloot se Operasie Bumblebee van ongeveer 1 Junie 1946 tot 28 Julie 1948 by Topsail-eiland, [[Noord-Carolina]], uitgevoer. Bumblebee het konsepbewystegnologieë vervaardig wat die Amerikaanse weermag se ander missielprojekte beïnvloed het.
Gedurende die [[Koue Oorlog]] het beide die Verenigde State en die Sowjetunie verder geëksperimenteer met die konsep om vroeë kruisermissiele vanaf land, duikbote en vliegtuie te ontplooi. Die hoofuitkoms van die Amerikaanse Vloot se duikbootmissielprojek was die SSM-N-8 Regulus-missiel, gebaseer op die V-1, maar aangedryf deur 'n Allison J33-straalenjin. Die Regulus is in diens gestel, maar is later uitgefaseer met die koms van duikboot-gelanseerde ballistiese missiele wat nie vereis het dat die duikboot na die oppervlak kom om die missiel te lanseer en dit na sy teiken te lei nie.
Die Amerikaanse Lugmag se eerste operasionele grond-tot-grond-missiel was die gevleuelde, mobiele, kernwapen-bekwame MGM-1 Matador, ook soortgelyk in konsep aan die V-1. Ontplooiing oorsee het in 1954 begin, eers na [[Wes-Duitsland]] en later na die [[Republiek van China]] en [[Suid-Korea]]. Op 7 November 1956 het die Amerikaanse Lugmag Matador-eenhede in Wes-Duitsland ontplooi, wie se missiele in staat was om teikens in die [[Warskou-verdrag]] gebied te tref, vanaf hul vaste daaglikse terreine na onaangekondigde verspreide lanseerplekke. Hierdie waarskuwing was in reaksie op die krisis wat veroorsaak is deur die Sowjet-aanval op [[Hongarye]] wat die [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] onderdruk het.
Tussen 1957 en 1961 het die Verenigde State 'n ambisieuse en goed befondsde program gevolg om 'n kernbewapende kruisermissiel, Supersoniese Lae Hoogte Missiel (SLAM), te ontwikkel. Dit is ontwerp om onder die vyand se radar te vlieg teen snelhede bo Mach 3 en waterstofbomme te dra wat dit langs sy pad oor vyandelike gebied sou laat val. Alhoewel die konsep bewys is dat dit geldig is en die 500-megawatt (670,000 pk) enjin 'n suksesvolle toetslopie in 1961 voltooi het, is geen lugwaardige toestel ooit voltooi nie. Die projek is uiteindelik laat vaar ten gunste van IKBM-ontwikkeling.
Terwyl ballistiese missiele die voorkeurwapens vir landteikens was, is swaar kern- en konvensionele kruisermissiele met wapenpunte deur die USSR as 'n primêre wapen beskou om die Verenigde State se vlootdraer-gevegsgroepe te vernietig. Groot duikbote (byvoorbeeld, Echo- en Oscar-klasse) is ontwikkel om hierdie wapens te dra en die Verenigde State se gevegsgroepe op see te skadu, en groot bomwerpers (byvoorbeeld, [[Toepolef Tu-22M|Backfire]]-, [[Toepolef Tu-95|Bear]]- en [[Toepolef Tu-160|Blackjack]]-modelle) is toegerus met die wapens in hul luggelanseerde kruisermissiel (ALCM)-konfigurasie.
==Kategorieë==
Kruisermissiele kan gekategoriseer word volgens vrag/plofkopgrootte, spoed, reikwydte en lanseringsplatform. Dikwels word variante van dieselfde missiel vir verskillende lanseringsplatforms vervaardig (byvoorbeeld lug- en duikboot-gelanseerde weergawes).
Geleidingstelsels kan tussen missiele verskil. Sommige missiele kan toegerus word met enige van 'n verskeidenheid navigasiestelsels (traagheidsnavigasie, TERCOM of satellietnavigasie). Groter kruisermissiele kan óf 'n konvensionele óf 'n kernplofkop dra, terwyl kleiner missiele slegs konvensionele plofkoppe dra.
===Hipersoniese kruisermissiele===
Hipersoniese kruisermissiele beweeg ten minste vyf keer die [[spoed van klank]] (Mach 5).
*3M22 Zircon (>1000–1500 km) {{vlagland|Rusland}}– hipersoniese anti-skip kruisermissiel.<ref>{{cite web|url= http://www.nextbigfuture.com/2016/02/russia-will-refit-nuclear-powered.html|title=Russia will refit nuclear powered guided missile cruiser with mach 5 hypersonic 3M22 missiles with 2022 deployment|website=NextBigFuture.com|date=21 Februarie 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://uslivenic.com/3m22-zircon-missile-russias-fastest-missile/|title=3M22 Zircon Missile, Russia's Fastest Missile|access-date=23 November 2022|archive-date=30 Maart 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330024209/https://uslivenic.com/3m22-zircon-missile-russias-fastest-missile/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/2024/02/13/europe/ukraine-russia-zircon-hypersonic-missile-intl-hnk-ml/index.html|title=Russia used an advanced hypersonic missile for the first time in recent strike, Ukraine claims|website=[[CNN]] |date=13 Februarie 2024 }}</ref><ref name=NavalNews>{{cite web|url=https://www.navalnews.com/naval-news/2022/08/hypersonic-brahmos-ii-missile-may-include-tech-from-tsirkon-missile/|website=Naval News |title=Hypersonic BrahMos-II missile may include tech from Tsirkon missile |date=2 Augustus 2022 }}</ref>
*ASN4G (Air-Sol Nucléaire de 4e Génération) {{vlagland|Frankryk}} – hipersoniese kruisermissiel met ’n supersoniese ramstraalenjin wat deur [[Frankryk]] ontwikkel word.<ref>{{Cite web |title=Counting the cost of deterrence: France's nuclear recapitalisation |url=https://www.iiss.org/blogs/military-balance/2021/05/france-nuclear-recapitalisation |access-date=2022-10-26 |website=IISS |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wright |first=Timothy |date=1 Mei 2022 |title=Hypersonic Missile Proliferation: An Emerging European Problem? |url=https://www.nonproliferation.eu/wp-content/uploads/2022/05/EUNPDC_no-80.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517163238/https://www.nonproliferation.eu/wp-content/uploads/2022/05/EUNPDC_no-80.pdf |archive-date=2022-05-17 |url-status=live |access-date=26 Oktober 2022 |website=The EU Non-Proliferation Consortium}}</ref>
*BrahMos-II (≈800–1500 km) {{vlagland|Indië}}/{{vlagland|Rusland}}–– hipersoniese kruisermissiel<ref>{{cite web|url=https://brahmos.com/newscenter.php?newsid=95|title=India to develop BrahMos-II missile|website=Brahmos.com}}</ref><ref name=NavalNews /> onder ontwikkeling vanaf 2011 in [[Indië]] en Rusland<ref>{{cite news|url= http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-10-09/news/30260244_1_air-version-stealth-supersonic-cruise-missile-india-s-defence-research|archive-url= https://archive.today/20130103092457/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-10-09/news/30260244_1_air-version-stealth-supersonic-cruise-missile-india-s-defence-research|url-status= dead|archive-date= 3 Januarie 2013|title=Hypersonic version of Brahmos on the way|date=9 Oktober 2011|work=The Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.brahmos.com/newscenter.php?newsid=102|title=India, Russia to develop new hypersonic cruise missile|archive-url= https://web.archive.org/web/20100628020619/http://brahmos.com/newscenter.php?newsid=102|archive-date= 28 Junie 2010|url-status=dead|access-date=23 Februarie 2012}}</ref>
*CJ-1000 {{vlagland|Volksrepubliek China}} – hipersoniese ramstraalenjin anti-skip/land-aanval kruisermissiel<ref>{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/china/military/article/3322176/new-missiles-drones-and-tanks-whats-been-rolling-through-beijings-streets |title=New missiles, drones and tanks: what's been rolling through Beijing's streets? |website=South China Morning Post |date=18 Augustus 2025 |first=Liu |last=Zhen }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.newsweek.com/china-reveals-new-weapons-sink-us-ships-2114865 |title=China To Reveal New Weapons To Sink US Ships |website=Newsweek |date=18 Augustus 2025 |first=Ryan |last=Chan }}</ref>
*Hycore {{vlagland|Suid-Korea}}<ref>{{cite web | url=https://www.janes.com/osint-insights/defence-news/weapons/south-korea-develops-hycore-hypersonic-cruise-missile | title=South Korea develops Hycore hypersonic cruise missile | date=25 Januarie 2022 }}</ref>
*HSTDV{{vlagland|Indië}} – hipersoniese ramstraalenjin-demonstrator. 'n Draervoertuig vir hipersoniese langafstandkruisermissiele word ontwikkel deur die Verdedigingsnavorsings- en Ontwikkelingsorganisasie.<ref>{{Cite web|url= https://theprint.in/defence/drdo-test-fires-futuristic-missile-tech-but-its-success-is-in-doubt/249386/|title= DRDO test-fires futuristic missile tech, but its success is in doubt|last=Philip|first=Snehesh Alex|date=2019-06-12|website=ThePrint|language=en-US|access-date= 2020-03-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/drdo-starts-work-on-hypersonic-weapon/story-NAg6ViN9W94ll4CsfGDNYP.html|title=DRDO starts work on 'next-gen' hypersonic weapon|date=2019-10-20|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2020-03-23}}</ref>
*ET-LDHCM {{vlagland|Indië}} – langafstandhipersoniese kruisermissiel word ontwikkel deur DRDO.<ref>{{Cite news |date=2025-07-14 |title=India testing a missile that flies at eight times the speed of sound, hits targets 1,500 km away |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/india-testing-a-missile-that-flies-at-eight-times-the-speed-of-sound-hits-targets-1500-km-away/articleshow/122432167.cms?from=mdr |access-date=2025-07-23 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref><ref name=":6">{{Cite web |last=Vaishnav |first=Akash |date=2025-07-15 |title=India's 'Project Vishnu' Unleashes Missile That Can Hit Enemy 1,500 Km Away at 8x Speed of Sound |url=https://newsable.asianetnews.com/gallery/india/india-unleashes-missile-that-can-hit-enemy-1500-km-away-at-8-speed-of-sound-z8wgl1w |access-date=2025-07-22 |website=newsable.asianetnews.com |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Modi |first=Diksha |date=2025-07-15 |title=Faster Than BrahMos, Deadlier Than Agni: How India's New Hypersonic Missile Changes The Game |url=https://www.news18.com/india/faster-than-brahmos-deadlier-than-agni-how-indias-new-hypersonic-missile-changes-the-game-ws-dkl-9442036.html |access-date=2025-07-17 |website=News18 |language=en}}</ref>
*Hyfly-2 {{vlagland|Verenigde State van Amerika}} – hipersoniese luggelanseerde kruisermissiel wat die eerste keer by Sea Air Space 2021 vertoon is, ontwikkel deur [[Boeing]].<ref>{{Cite web|url=https://www.navalnews.com/event-news/sea-air-space-2021/2021/08/sea-air-space-2021-boeing-unveils-new-hypersonic-cruise-missile-concept/|title = Sea Air Space 2021: Boeing Unveils New Hypersonic Cruise Missile Concept|date = 4 Augustus 2021}}</ref>
*Hypersonic Air-breathing Weapon Concept (HAWC, uitgespreek Hawk) {{vlagland|Verenigde State van Amerika}} – luggelanseerde hipersoniese kruisermissiel met ’n ramstraalenjin wat sy eie kinetiese energie tydens impak gebruik om die teiken te vernietig, ontwikkel deur [[DARPA]].<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2022/04/04/politics/us-hypersonic-missile-test/index.html|title = US tested hypersonic missile in mid-March but kept it quiet to avoid escalating tensions with Russia | CNN Politics|website = [[CNN]]|date = 5 April 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=Second Successful Flight for DARPA Hypersonic Air-breathing Weapon Concept (HAWC) |url=https://www.darpa.mil/news-events/2022-04-05#:~:text=Air%2Dbreathing%20vehicles%20utilize%20air,targets%20even%20without%20high%20explosives |website=DARPA |date=4 Mei 2022}}</ref>
*Hipersoniese Luglansieerbare Aanvallende Anti-Oppervlaktemissiel (HALO) {{vlagland|Verenigde State van Amerika}} – luggelanseerde anti-skipmissiel onder die Aanvallende Anti-Oppervlakteoorlogvoering-inkrement 2 (OASuW Inc 2) program vir die Amerikaanse Vloot (Vloot).<ref>{{cite web | url=https://www.navalnews.com/naval-news/2022/09/halo-us-navy-hypersonic-capability/ | title=HALO programme accelerates US Navy hypersonic capability drive | date=5 September 2022 }}</ref><ref>{{cite web |title=FY18 Navy Programs – Offensive Anti-Surface Warfare (OASuW) Increment 1 |website=Director, Operational Test and Evaluation |url=https://www.dote.osd.mil/Portals/97/pub/reports/FY2018/navy/2018oasuw.pdf?ver=2019-08-21-155650-680 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201164929/https://www.dote.osd.mil/Portals/97/pub/reports/FY2018/navy/2018oasuw.pdf?ver=2019-08-21-155650-680 |archive-date=2020-02-01}}</ref>
*Hipersoniese Aanvalskruisermissiel (HACM) {{vlagland|Verenigde State van Amerika}} – beplan vir gebruik deur die Verenigde State se Lugmag.<ref>{{Cite web |title=Raytheon/Northrop Grumman team selected for HACM hypersonic weapon |url=https://www.janes.com/defence-news/news-detail/raytheonnorthrop-grumman-team-selected-for-hacm-hypersonic-weapon |access-date=2022-10-26 |website=Janes.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=US Air Force Selects Raytheon Missiles & Defense, Northrop Grumman to Deliver First Hypersonic Air-Breathing Missile |url=https://news.northropgrumman.com/news/releases/us-air-force-selects-raytheon-missiles-defense-northrop-grumman-to-deliver-first-hypersonic-air-breathing-missile |access-date=2022-10-26 |website=Northrop Grumman Newsroom |language=en |archive-date=2022-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002171007/https://news.northropgrumman.com/news/releases/us-air-force-selects-raytheon-missiles-defense-northrop-grumman-to-deliver-first-hypersonic-air-breathing-missile |url-status=dead }}</ref>
*SCIFiRE {{vlagland|Verenigde State van Amerika}}/{{vlagland|Australië}} – Southern Cross Integrated Flight Research Experiment (SCIFiRE) is 'n gesamentlike program tussen die Amerikaanse Departement van Verdediging en die Australiese Departement van Verdediging vir 'n Mach 5 ramstraalenjin-aangedrewe missiel.<ref>{{cite press release |title=Department of Defense Announces New Allied Prototyping Initiative Effort With Australia to Continue Partnership in Developing Air Breathing Hypersonic Vehicles |url=https://www.war.gov/News/Releases/Release/Article/2429061/department-of-defense-announces-new-allied-prototyping-initiative-effort-with-a/ |website=United States Department of Defense |access-date=18 Januarie 2022 |date=30 November 2020 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite press release |author1=Defence Minister Linda Reynolds |title=Australia collaborates with the US to develop and test high speed long-range hypersonic weapons |url=https://www.minister.defence.gov.au/minister/lreynolds/media-releases/australia-collaborates-us-develop-and-test-high-speed-long-range |website=Department of Defence Ministers |access-date=19 Januarie 2022 |date=1 Desember 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=SCIFiRE Hypersonics |url=https://www.airforce.gov.au/our-mission/scifire-hypersonics |website=Royal Australian Air Force |date=16 Julie 2021 |access-date=19 January 2022}}</ref> In September 2021 het die Amerikaanse Departement van Verdediging Voorlopige Ontwerpoorsigkontrakte aan Boeing, Lockheed Martin en Raytheon Missiles & Defense toegeken.<ref>{{cite press release |title=Contracts For Sept. 3, 2021 |url=https://www.defense.gov/News/Contracts/Contract/Article/2764928/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210929103100/https://www.defense.gov/News/Contracts/Contract/Article/2764928/ |url-status=dead |archive-date=29 September 2021 |website=United States Department of Defence |access-date=18 Januarie 2022 |date=3 September 2021}}</ref><ref>{{cite press release |title=Contracts For Sept. 1, 2021 |url=https://www.defense.gov/News/Contracts/Contract/Article/2762096/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210929131018/https://www.defense.gov/News/Contracts/Contract/Article/2762096/ |url-status=dead |archive-date=29 September 2021 |website=United States Department of Defence |access-date=18 Januarie 2022 |date=1 September 2021}}</ref>
*YJ-19 {{vlagland|Volksrepubliek China}} – hipersoniese ramstraalenjin-antiskip-kruisermissiel<ref>{{cite web|url=https://aviationweek.com/defense/missile-defense-weapons/chinese-victory-day-parade-spotlights-new-weapon-priorities |title=Chinese Victory Day Parade Spotlights New Weapon Priorities |website=Aviation Week |date=10 September 2025 |first=Chuanren |last=Chen |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910205227/https://aviationweek.com/defense/missile-defense-weapons/chinese-victory-day-parade-spotlights-new-weapon-priorities |archive-date=10 September 2025 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/china/science/article/3324050/breathtaking-science-behind-yj-19-chinas-first-hypersonic-cruise-missile |title=The breathtaking science behind YJ-19, China's first hypersonic cruise missile |website=South China Morning Post |date=2 September 2025 |last=Zhang |first=Tong }}</ref>
===Supersoniese kruisermissiele===
[[Lêer:Brahmos imds.jpg|duimnael|BrahMos uitgestal by IMDS 2007.]]
Hierdie missiele beweeg vinniger as die [[spoed van klank]], gewoonlik met behulp van ramstraal-enjins. Die reikafstand is tipies 100–500 km, maar kan langer wees. Geleidingstelsels verskil tussen die stelsels.
Voorbeelde:
*ASALM US ALCM prototipe, toetsvliegtuig tot hipersonies Mach 5.5 {{vlagland|Verenigde State van Amerika}}
*3M-54 Kalibr (4 500 km, Mach 3) {{ vlagland|Rusland}} (die "Sizzler" variant is slegs in staat tot supersoniese spoed in die terminale stadium)
*3M-51 Alfa (250 km, Mach 2.5) {{ vlagland|Rusland}}
*Air-Sol Moyenne Portée (300–500 km+, Mach 3) {{ vlagland|Frankryk}} – supersoniese afstandaanvalmissiel met kerplofkop
*ASM-3 (400 km, Mach 3+) {{vlagland|Japan}}
*Blyskavka (100–370 km) {{vlagland |Oekraïne}} – Artem Luch Pivdenmash
*BrahMos (290–800 km, Mach 3) {{vlagland|Indië}} / {{vlagland|Rusland}}<ref>{{Cite web |date=24 November 2020 |title=India now working on 1,500-km range BrahMos supersonic cruise missile |url=https://theprint.in/defence/india-now-working-on-1500-km-range-brahmos-supersonic-cruise-missile/550924/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204100808/https://theprint.in/defence/india-now-working-on-1500-km-range-brahmos-supersonic-cruise-missile/550924/ |archive-date=4 Februarie 2021 |access-date=27 Januarie 2021 |website=The Print |language=en}}</ref>
*CX-1 (280 km, Mach 3) {{vlagland | Volksrepubliek China}}
*CJ-100 / DF-100 (2000–3000 km, Mach 5) {{ vlagland |Volksrepubliek China}}
*FC/ASW (onder ontwikkeling) – transnasionale kruisermissielprogram {{vlagland|Frankryk}} / {{ vlagland|Verenigde Koninkryk}} / {{ vlagland|Italië}}<ref name="Janes">[http://home.janes.com/events/exhibitions/dsei2011/sections/daily/day1/perseus-mbdas-missile-of-.shtml Janes – Perseus: MBDA's missile of the future?] {{webarchive|url= https://web.archive.org/web/20111113133922/http://home.janes.com/events/exhibitions/dsei2011/sections/daily/day1/perseus-mbdas-missile-of-.shtml |date=13 November 2011 }}</ref><ref>{{cite web|url= http://www.iiss.org/whats-new/iiss-experts-commentary/from-the-paris-air-show-enter-perseus/ |title= International Institute for Strategic Studies – IISS |access-date=8 Oktober 2015 |url-status= dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120628163208/http://www.iiss.org/whats-new/iiss-experts-commentary/from-the-paris-air-show-enter-perseus/ |archive-date=28 Junie 2012 }}</ref><ref name="The Telegraph">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/defence/8587357/New-British-missile-three-times-as-fast-as-current-weapons.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/defence/8587357/New-British-missile-three-times-as-fast-as-current-weapons.html |archive-date=11 Januarie 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=New British missile three times as fast as current weapons|date= 21 Junie 2011|work=Telegraph.co.uk|access-date= 8 Oktober 2015|last1= Harding|first1= Thomas}}</ref><ref name="MBDA Systems">{{Cite web|url=http://www.mbda-systems.com/mediagallery/files/cvs401-perseus-_datasheet-1315926538.pdf|archive-url= https://web.archive.org/web/20130512144417/http://www.mbda-systems.com/mediagallery/files/cvs401-perseus-_datasheet-1315926538.pdf|url-status=dead|title=MBDA Systems|archive-date=12 Mei 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/paris-perseus-set-to-go-on-the-attack-358513/|title= PARIS: Perseus set to go on the attack|work= Flightglobal.com|access-date= 8 Oktober 2015 |date=22 Junie 2011}}</ref>
*Hsiung Feng III (100–150 km, Mach 3.5) {{vlagland |Volksrepubliek China}}
*Hyunmoo-3 (1500 km, Mach 1.2) {{ vlagland|Suid-Korea}}
*Kh-20 (380–600 km, Mach 2) {{ vlagland |Sowjetunie}}
*Kh-31 (25–110 km, Mach 3.5) {{ vlagland|Rusland}}
*Kh-32 (600–1 000 km, Mach 4.6) {{vlagland|Rusland}}
*Kh-80 (3 000–5 000 km, Mach 3) {{ vlagland |Sowjetunie}} / {{vlagland|Rusland}}
*P-270 Moskit (120–250 km, Mach 2–3) {{ vlagland |Sowjetunie}} / {{vlagland|Rusland}}
*P-500 Bazalt (550 km, Mach 3+) {{ vlagland |Sowjetunie}} / {{ vlagland|Rusland}}
*P-700 Granit (625 km, Mach 2.5+) {{ vlagland|Sowjetunie}} / {{vlagland |Rusland}}
*P-800 Oniks / Kh-61 (600–800 km, Mach 2.6) {{vlagland |Sowjetunie}} / {{ vlagland |Rusland}}
*P-1000 Vulkan (800 km, Mach 3+) {{ vlagland |Sowjetunie}} / {{ vlagland|Rusland}}
*YJ-12 (250–400 km, Mach 4) {{ vlagland |Volksrepubliek China}}
*YJ-18 (220–540 km, Mach 3) {{vlagland| Volksrepubliek China}}
*YJ-91 (15–120 km, Mach 3.5) {{vlagland |Volksrepubliek China }}
*Yun Feng (1200–2 000 km, Mach 3) {{vlagland|Republiek China}}
*SSM-N-9 Regulus II (1 852 km, Mach 2) {{ vlagland|Verenigde State}}
===Interkontinentale-afstand supersoniese kruisermissiele===
*Burya (8 500 km) (gekanselleer in 1960) {{vlagland| Volksrepubliek China}}
*MKR (8 000 km) {{vlagland| Volksrepubliek China}}
*RSS-40 Buran (8 500 km) (gekanselleer in 1957) {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*SLAM (gekanselleer in 1964) {{ vlagland |Verenigde State}}
*SM-64 Navaho (gekanselleer in 1958) {{vlagland |Verenigde State}}
===Langafstand subsoniese kruisermissiele===
[[Lêer:Nirbhay missiles during Republic Day Parade 2018.jpg|duimnael|Indië se Nirbhay-missiele gemonteer op 'n vragmotor-gebaseerde lanseerder.]]
China, Frankryk, Indië, Iran, Israel, Japan, Noord-Korea, Rusland, Suid-Korea, Oekraïne en die Verenigde State het verskeie langafstand-subsoniese kruisermissiele ontwikkel. Hierdie missiele het 'n reikafstand van meer as 1 000 kilometer en vlieg teen ongeveer 800 kilometer per uur <ref name="chandar">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ug-6DgAAQBAJ&pg=PT314|title=The Modern Weaponry of the World's Armed Forces|last=(Retd.)|first=Col Y. Udaya Chandar|date=2017|publisher=Notion Press|isbn=978-1-946983-79-4|page=314}}</ref> Hulle het tipies 'n lanseringsgewig van ongeveer 1 500 kilogram<ref name="chandar" /> en kan óf 'n konvensionele óf 'n kernplofkop dra. Vroeëre weergawes van hierdie missiele het traagheidsnavigasie gebruik; latere weergawes gebruik baie meer akkurate TERCOM- en DSMAC-stelsels. Mees onlangse weergawes kan satellietnavigasie gebruik.
Voorbeelde:
China, Frankryk, Indië, Iran, Israel, Japan, Noord-Korea, Rusland, Suid-Korea, Oekraïne en die Verenigde State het verskeie langafstand-subsoniese kruisermissiele ontwikkel. Hierdie missiele het 'n reikafstand van meer as 1 000 kilometer en vlieg teen ongeveer 800 kilometer per uur <ref name="chandar" /> Hulle het tipies 'n lanseringsgewig van ongeveer 1 500 kilogram<ref name="chandar" /> en kan óf 'n konvensionele óf 'n kernplofkop dra. Vroeëre weergawes van hierdie missiele het traagheidsnavigasie gebruik; latere weergawes gebruik baie meer akkurate TERCOM- en DSMAC-stelsels. Mees onlangse weergawes kan satellietnavigasie gebruik.
Voorbeelde:
*3M-54 Kalibr (tot 4 500 km) {{vlagland|Rusland}}
*AGM-86 ALCM (from 1 100 to >2 400 km) {{vlagland|Verenigde State}}
*AGM-129 ACM (from 3 450 to 3 700 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*AGM-181 LRSO (>2 500 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*[[BGM-109 Tomahawk]] (tot 1 700 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*BGM-109G Grondgelanseerde kruisermissiel (2 500 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*Kh-55 (3 000 km) and Kh-65 {{vlagland |Rusland}}
*Kh-101 (4 500–5 500 km) {{vlagland |Rusland}}
*Iskander-K (nie minder as 3 500 km) {{vlagland|Rusland}}
*Hwasal-1 (1 500–2 000 km) {{vlagland|Noord-Korea|name=Korea, Noord}}
*Hwasal-2 (> 2 000 km) {{vlagland|Noord-Korea|name=Korea, Noord}}
*RK-55 (3 000 km) {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*Nirbhay (tot 1 500 km)<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/nirbhay-cruise-missile-test-fired-drdo-says-indigenous-engine-a-success-101628656458294.html|title = Nirbhay cruise missile test-fired; indigenous engine a success, say officials| work=Hindustan Times |date = 11 Augustus 2021}}</ref> {{vlagland|Indië}}
*MdCN (tot 1 400 km) {{vlagland|Frankryk}}
*Paveh (1 650 km) <ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/iran-unveils-new-paveh-cruise-missile-that-can-reach-israel|title = Iran unveils new 'Paveh' cruise missile that can reach Israel| website=The Times of Israel |date = 25 Februarie 2023}}</ref> {{vlagland|Iran}}
*Hoveyzeh (1 350 km) <ref>{{Cite web|url=https://www.tehrantimes.com/news/432567/Iran-unveils-long-range-Hoveyzeh-cruise-missile|title = Iran unveils long-range Hoveyzeh cruise missile|date = 2 Februarie 2019}}</ref>{{vlagland |Iran}}
*Abu Mahdi (over 1 000 km) <ref>{{Cite web|url=https://www.mashreghnews.ir/news/1108707/%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%AD-%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C|title = Description of the characteristics of 'Martyr Haj Qasem' and 'Martyr Abu Mahdi' missiles|date = 20 Augustus 2020}}</ref> {{vlagland|Iran}}
*Quds 1 Houthi {{vlagland |Jemen}}
*Hsiung Feng IIE (600–1200 km) {{vlagland|Republiek China}}
*Hyunmoo III (Hyunmoo IIIA – 500 km, Hyunmoo IIIB – 1 000 km, Hyunmoo IIIC – 1,500 km) {{vlagland|Suid-Korea}}
*Type 12 SSM (1 500 km under development) {{vlagland|Japan}}
*MGM-13 Mace {{vlagland |Verenigde State}}
*DF-10/CJ-10 (CJ-10K – 1 500 km, CJ-20 – 2 000 km) {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*Popeye Turbo SLCM {{vlagland |Israel}}
*Diep Presisie Aanvalsvermoë DPSC (meer as 2 000 km onder ontwikkeling) {{vlagland|Duitsland}}{{vlagland|Verenigde Koninkryk}}, deel van die Trinity House Ooreenkoms.<ref>{{cite web |url=https://aviationweek.com/defense/budget-policy-operations/germany-uk-reveal-trinity-house-deep-strike-missile-development |title=Germany and UK Reveal Trinity House Deep Strike Missile Development Plans |last1=Osborne |first1=Tony |last2=Wall |first2=Robert |work=Aviation Week |date=15 Mei 2025 |access-date=23 Mei 2025}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.twz.com/air/long-range-deep-precision-strike-missile-to-be-developed-by-uk-and-germany |title=Long-Range 'Deep Precision Strike' Missile To Be Developed By UK And Germany |last=Newdick |first=Thomas |website=The War Zone |date=16 Mei 2025 |access-date=23 Mei 2025}}</ref>
*FP-5 Flamingo (3 000 km) {{vlagland|Oekraïne}}<ref>{{Cite web|url=https://www.twz.com/news-features/new-ukrainian-cruise-missile-with-claimed-1800-mile-range-breaks-cover|title=New Ukrainian Cruise Missile With Claimed 1,800-Mile Range Breaks Cover|first=Thomas|last=Newdick|first2=Joseph|last2=Trevithick|date=18 August 2025}}</ref>
*FP-5 Flamingo (3 000 km){{vlagland |Oekraïne}}<ref>{{Cite web|url=https://www.twz.com/news-features/new-ukrainian-cruise-missile-with-claimed-1800-mile-range-breaks-cover|title=New Ukrainian Cruise Missile With Claimed 1,800-Mile Range Breaks Cover|first=Thomas|last=Newdick|first2=Joseph|last2=Trevithick|date=18 Augustus 2025}}</ref>
===Interkontinentale-afstand subsoniese kruisermissiel===
*9M730 Burevestnik {{vlagland|Rusland}}
*SM-62 Snark (10 200 km) {{vlagland|Verenigde State}}
===Medium-afstand subsoniese kruisermissiel===
[[Lêer:Storm Shadow p1220865.jpg|duimnael|Storm Shadow (Frankryk /VK).]]
Voorbeelde:
*AGM-158 JASSM (370–1900 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*[[Lêer:Babur Cruise Missle at Ideas 2008 cropped.jpg|duimnael|'n Pakistanse Babur-kruisermissiellanseerder.]]AGM-158C LRASM (370 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*Atmaca {{vlagland|Turkye}}
*Babur (290–900 km) {{vlagland |Pakistan}}
*Harbah (250–450 km) {{vlagland |Pakistan}}
*Hatf-VIII / Ra'ad Mark-2 ALCM (400 km) {{vlagland |Pakistan}}
*Hsiung Feng IIE (600–2000 km) {{vlagland|Republiek China}}
*Hyunmoo-3 (minder as 1500 km) {{vlagland |Suid-Korea}}
*Iskander-K {{vlagland |Rusland}}
*KD-63 {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*NASM-MR {{vlagland|Indië}}
*Taurus KEPD 350 (500+ km) {{vlagland |Duitsland}}
*Kh-50 (Kh-SD) and Kh-101 Kh-65 weergawes {{vlagland |Rusland}}
*MGM-1 Matador (700 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*Ra'ad ALCM (350 km) {{vlagland |Pakistan}}
*Raad (360 km) {{vlagland|Iran}}
*SOM (SOM B Block I) – 500 km, 1 500 km en 2 500 km weergawes (350 km reikafstand onder serieproduksie, 500 km+ reikafstand onder ontwikkeling){{vlagland|Turkye}}<ref>{{cite web|url=http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-aims-to-increase-ballistic-missile-ranges.aspx?pageID=238&nID=12731&NewsCatID=345|title=BUSINESS – Turkey aims to increase ballistic missile ranges|author=Ümit Enginsoy|date=Februarie 2012 |publisher=Hurriyetdailynews.com|access-date=13 Februarie 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/19680119.asp|title=Tübıta: Hedefimiz 2 bin 500 kilometre menzilli füze yapmak |date=14 Januarie 2012|publisher=Hurriyet.com.tr|access-date=13 Februarie 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.trt.net.tr/trtavaz/turk-fuzesi-som-icin-geri-sayim-basladi--haber-detay,tr,24107.aspx|title=Türk Füzesi SOM İçin Geri Sayım Başladı – Haber – TRT Avaz|publisher=Trt.net.tr|access-date=13 Februarie 2012|archive-date=10 Mei 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510220244/http://www.trt.net.tr/trtavaz/turk-fuzesi-som-icin-geri-sayim-basladi--haber-detay,tr,24107.aspx|url-status=dead}}</ref>
*SSM-N-8 Regulus (926 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*P-5 Pyatyorka (450–750 km) {{vlagland|Volksrepubliek China}}/{{vlagland |Rusland}}/{{vlagland|Noord-Korea|name=Korea, Noord}}
*S8000 Banderol {{vlagland |Rusland}}
*Storm Shadow / SCALP-EG (550 km, Mach 0.65) {{vlagland |Verenigde Koninkryk}}
*Type 12 SSM (binne 1000 km onder ontwikkeling) {{vlagland |Japan}}
*Ya-Ali (700 km) {{vlagland |Iran}}
*Zarb (320 km) {{vlagland|Pakistan}}
*Ragnarök (926 km) {{vlagland |Verenigde State}}<ref>{{cite web | title=kratos-unveils-revolutionary-low-cost-cruise-missile-system-ragnarok | url=https://www.kratosdefense.com/newsroom/kratos-unveils-revolutionary-low-cost-cruise-missile-system-ragnarok }}</ref><ref>{{cite web | title=ragnarok-mini-cruise-missile-with-big-range-targets-150k-price-tag | url=https://www.twz.com/air/ragnarok-mini-cruise-missile-with-big-range-targets-150k-price-tag }}</ref>
*Narwhal {{vlagland|Tsjeggië}} (680 km )<ref>{{cite web | title=what_is_the_new_narwhal_cruise_missile_for_ukraine_that_can_strike_moscow_and_engels | url=https://en.defence-ua.com/weapon_and_tech/what_is_the_new_narwhal_cruise_missile_for_ukraine_that_can_strike_moscow_and_engels-16752.html }}</ref><ref>{{cite web | title=czech-defense-tech-company-lpp-readies-first-cruise-missile | url=https://aviationweek.com/defense/missile-defense-weapons/czech-defense-tech-company-lpp-readies-first-cruise-missile }}</ref>
*Taimoor (600 km) {{vlagland|Pakistan}} <ref>{{Cite web|url=https://www.flightglobal.com/fixed-wing/pakistan-test-launches-taimoor-cruise-missile-from-mirage/165837.article|title=Pakistan test launches Taimoor cruise missile from Mirage|first=Greg|last=Waldron|first2=|last2=|date=5 Januarie 2026}}</ref>
*Lanca (missile) (600 km) {{vlagland|Pole}} <ref>{{Cite web|url=https://www.janes.com/osint-insights/defence-news/weapons/wb-group-reveals-lanca-cruise-missile-with-payload-capacity-of-hundreds-of-kilograms|title=WB Group reveals Lanca cruise missile with payload capacity of hundreds of kilograms|first=Jakub |last=Link-Lenczowski |first2=|last2=|date=10 Oktober 2025}}</ref>
*Ruta (missile) (450 km) {{vlagland|Switserland}} <ref>{{cite web | title=destinus-ruta | url=https://www.destinus.com/page/destinus-ruta }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
===Kortafstand subsoniese kruisermissiele===
[[Lêer:NSM PICT0001.JPG|duimnael|Vlootaanvalskruisermissiel van die Noorse Vloot. ]]
Kortafstand subsoniese kruisermissiele is sodanige missiele wat ongeveer 500 kilogram weeg en 'n reikafstand van tot 300 km het.
Voorbeelde:
*Apache (100–140 km) {{vlagland|Frankryk}}
*AVMT-300 (300 km) {{vlagland| Brasilië}}
*MICLA-BR (300 km) {{vlagland| Brasilië}} <ref>{{cite news |title=FOTO: Caça F-5M voando com o míssil de cruzeiro MICLA-BR|url=https://www.aereo.jor.br/2019/10/01/foto-caca-f-5m-voando-com-o-missil-de-cruzeiro-micla-br|publisher=Poder Aéreo|language=pt|date=1 Oktober 2019}}</ref>
*Hyunmoo-3 (over 300 km) shorter range {{vlagland |Suid-Korea}}
*SSM-700K Haeseong (180+ km) {{vlagland |Suid-Korea}}
*JFS-M (499 km) {{vlagland |Duitsland}}
*Kh-35 (130–300 km) {{vlagland |Rusland}}, KN-19 Ks3/4 {{vlagland|Noord-Korea|name=Korea, Noord}}
*Kh-59 (115–550 km) {{vlagland|Rusland}}
*P-15 (40–80 km) {{vlagland |Rusland}} , KN-1 {{vlagland|Noord-Korea|name=Korea, Noord}}
*Nasr-1 {{vlagland|Iran}}
*Zafar (25 km) {{vlagland |Iran}}
*Noor {{vlagland |Iran}}
*Qader {{vlagland|Iran}}
*NASM-SR {{vlagland|Indië}}
*Naval Strike Missile (185–555 km) {{vlagland|Noorweë}}
*RBS-15 {{vlagland|Swede}}
*Korshun {{vlagland |Oekraïne}} – plaaslike weergawe van Kh-55 en RK-55
*Neptune {{vlagland|Oekraïne}}<ref>{{cite web |title=Ukraine Tests Advanced Subsonic Cruise Missile 'Neptune' |url=http://www.defenseworld.net/news/21881 |website=Defense World |date=31 Januarie 2018 |access-date=31 Januarie 2018 |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20180201082450/http://www.defenseworld.net/news/21881#.WnLO3-jP38A |archive-date=1 Februarie 2018}}</ref>
*[[Lêer:Hsiung Feng II Anti-Ship Missile Display in Chengkungling 20111009a.jpg|duimnael|Hsiung Feng II anti-skip missiel uitgestal in Chengkungling. ]]Hsiung Feng II {{vlagland|Republiek China}}
*Wan Chien {{vlagland|Republiek China}}
*VCM-01 (100–300 km) {{vlagland|Viëtnam}}
*Aist (100–300 km) {{vlagland|Belarus}}
*Marte (100+ km) {{vlagland|Italië}}
*[[Lêer:Hsiung-Feng-2-sketch.svg|duimnael|Hsiung Feng II. ]]Sea Killer uitvoer variant {{vlagland|Italië}}
*Otomat (180 km) {{vlagland|Italië}}
*Otomat Mk2 E / Teseo Mk2/E (360 km) {{vlagland|Italië}}
*C-801 (40 km) {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*C-802 (120–230 km) {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*C-803 {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*C-805 {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*C-602 {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*CM-602G {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*Çakır {{vlagland|Turkye}}
*Delilah missile (250 km) {{vlagland |Israel}}
*Gabriel IV (200 km) {{vlagland |Israel}}
*Popeye turbo ALCM (78 km) {{vlagland|Israel}}
*Sea Breaker (300 km) {{vlagland |Israel}}
*RGM-84 Harpoon (124–310 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*AGM-84E Standoff Land Attack Missile (110 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*AGM-84H/K SLAM-ER (270 km) {{vlagland |Verenigde State}}
*Silkworm (100–500 km) {{vlagland|Volksrepubliek China}}
*SOM {{vlagland|Turkye}} [7 <ref>{{cite web |date=4 Junie 2011 |title=Yerli seyir füzesi, 180 kilometreden hedefini vuracak – Hürriyet Gündem |url=http://www.hurriyet.com.tr/gundem/17954640.asp?gid=381 |access-date=13 Februarie 2012 |publisher=Hurriyet.com.tr}}</ref><ref>{{cite web |title=Yerli seyir füzesi, 180 kilometreden hedefinin vuracak – Kirpi HABER Cesur | Özgür | Tarafsız Habercilik |url=http://www.kirpihaber.com/teknoloji-bilim/yerli-seyir-fuzesi-180-kilometreden-hedefinin-vuracak.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607033259/http://www.kirpihaber.com/teknoloji-bilim/yerli-seyir-fuzesi-180-kilometreden-hedefinin-vuracak.htm |archive-date=2011-06-07 |access-date=13 Februarie 2012 |publisher=Kirpihaber.com}}</ref>
*[[V-1-vlieënde bom]] (250 km) {{vlagland |Nazi-Duitsland}}
==Ontplooiing==
[[Lêer:AGM-129A - 2006 0306 b52 2lg.jpg|links|duimnael|AGM-129 ACM word vasgeheg op 'n B-52H bomwerper.]]
Die mees algemene missie vir kruisermissiele is om relatief hoëwaarde-teikens soos skepe, bevelbunkers, brûe en damme aan te val.<ref>{{cite web|url=http://www.raytheon.com/capabilities/products/tomahawk/|title=Raytheon: Tomahawk Cruise Missile|website=www.raytheon.com|access-date=2016-09-19}}</ref> Moderne geleidingstelsels maak akkurate aanvalle moontlik.
Sedert 2001 het die [[BGM-109 Tomahawk]]-missielmodel 'n belangrike deel van die Verenigde State se vlootarsenaal geword. Dit gee skepe en duikbote 'n ietwat akkurate, langafstand-, konvensionele landaanvalwapen. Sodanige missiel kos ongeveer US$1,99 miljoen per eenheid.<ref>{{cite web |title=FY 2017 Program Acquisition Costs by Weapon System - Tactical Tomahawk Cruise Missile |url=https://comptroller.war.gov/Portals/45/documents/defbudget/FY2017/FY2017_Weapons.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160424113923/http://comptroller.defense.gov/Portals/45/Documents/defbudget/fy2017/FY2017_Weapons.pdf |archive-date=2016-04-24 |url-status=live |website=United States Department of Defense}}</ref> Beide die Tomahawk en die AGM-86 is wyd tydens Operasie Desert Storm gebruik. Op 7 April 2017, tydens die [[Siriese Burgeroorlog]], het Amerikaanse oorlogskepe meer as 50 kruisermissiele op 'n Siriese lugbasis afgevuur as vergelding vir 'n Siriese chemiese wapenaanval teen 'n rebellevesting.<ref>{{cite web |title=US missiles blast Syria; Trump demands 'end the slaughter' |url=https://apnews.com/article/donald-trump-syria-ap-top-news-international-news-politics-de1b6e80a0cf4d84bca38835e9bb3310 |website=AP News|date=20 April 2021 }}</ref>
Die [[Amerikaanse Lugmag]] (USAF) ontplooi 'n lug-gelanseerde kruisermissiel, die AGM-86 ALCM. Die [[Boeing B-52 Stratofortress]] is die eksklusiewe afleweringsvoertuig vir die AGM-86 en AGM-129 ACM. Beide missieltipes is konfigureerbaar vir óf konvensionele óf kernplofkoppe.
Die USAF het die AGM-86 vir sy bomwerpervloot aangeneem, terwyl die AGM-109 aangepas is om vanaf vragmotors en skepe te lanseer en deur die USAF en Vloot aangeneem is. Die vragmotor-gelanseerde weergawes, en ook die Pershing II en SS-20 Intermediêre Afstand Ballistiese Missiele, is later vernietig onder die bilaterale INF (Intermediêre Afstand Kernmagte) verdrag met die USSR.
[[Lêer:BRAHMOS Launcher.JPG|duimnael|Die Indiese Leër se BrahMos supersoniese kruisermissiele gemonteer op Mobiele Outonome Lanseerders (MOL).]]
Die [[Britse Koninklike Vloot]] (RN) bedryf ook kruisermissiele, spesifiek die VSA-vervaardigde Tomahawk, wat deur die RN se kernduikbootvloot gebruik word. Britse konvensionele kernkopweergawes is vir die eerste keer in 1999 deur die RN in gevegte afgevuur, tydens die [[Kosovo-oorlog]] (die Verenigde State het kruisermissiele in 1991 afgevuur). Die Koninklike Lugmag gebruik die Storm Shadow-kruisermissiel op sy [[Typhoon-klas duikboot|Typhoon]] en voorheen sy Tornado GR4-vliegtuig. Dit word ook deur Frankryk gebruik, waar dit bekend staan as SCALP EG, en word deur die Armée de l'Air se Mirage 2000- en Rafale-vliegtuie gedra.
Indië en Rusland het gesamentlik die supersoniese kruisermissiel BrahMos ontwikkel. Daar is drie weergawes van die Brahmos: skip-/land-gelanseer, lug-gelanseer en duikboot-gelanseer. Die skip-/land-gelanseer weergawe was teen laat 2007 in werking. Die Brahmos het die vermoë om teikens op land aan te val. Rusland gaan ook voort om ander kruisermissiele te bedryf: die SS-N-12 Sandbox, SS-N-19 Shipwreck, SS-N-22 Sunburn en SS-N-25 Switchblade. Duitsland en Spanje bedryf die Taurus-missiel terwyl Pakistan die Babur-missiel vervaardig het.<ref name="CSIS Missile Threat3"/> Beide die Volksrepubliek van China en die Republiek van China (Taiwan) het verskeie kruisermissielvariante ontwerp, soos die bekende C-802, waarvan sommige in staat is om biologiese, chemiese, kern- en konvensionele kernkoppe te dra
===Kernbewapende kruisermissiele===
====China====
China het die CJ-10-landaanvalkruisermissiel wat in staat is om 'n kernplofkop te dra.<ref>{{Cite web|last=Bommakanti|first=Kartik|date=4 Desember 2020|title=China's Cruise Missile Capabilities: Implications for the Indian Army and Air Force|url=https://www.orfonline.org/research/chinas-cruise-missile-capabilities/?amp#|url-status=live|access-date=18 Desember 2021|website=Observer Research Foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204151239/https://www.orfonline.org/research/chinas-cruise-missile-capabilities/?amp |archive-date=4 Desember 2020 }}</ref> Daarbenewens blyk dit dat China in Augustus 2021 'n hipersoniese kruisermissiel getoets het, 'n bewering wat hulle ontken.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-58953352|title=China Denies Testing Nuclear-Capable Hypersonic Cruise Missile|work=BBC News |date=18 Oktober 2021 |access-date=18 Oktober 2021}}</ref>
====Frankryk====
Die Franse ''Force de frappe''-kernmagte sluit beide land- en see-gebaseerde bomwerpers in met Air-Sol Moyenne Portée (ASMP) hoëspoed medium-afstand kernkruisermissiele. Twee modelle is in gebruik, ASMP en 'n nuwer ASMP-Amelioré (ASMP-A), wat in 1999 ontwikkel is. Na raming is 40 tot 50 vervaardig.<ref>{{cite web |title=Air-Sol Moyenne Portée (ASMP/ ASMP-A) |work=Missile Threat |publisher=Center for Strategic and International Studies |date=23 April 2024 |access-date=23 Mei 2025 |url=https://missilethreat.csis.org/missile/asmp/}}</ref><ref>James O’Halloran, IHS Jane's Weapons: Strategic 2015-2016, 2015, (United Kingdom: IHS), 134-135.</ref>
====Indië====
Indië het in 2017 suksesvol sy inheemse Nirbhay ('Vreesloos') land-aanval kruisermissiel getoets, wat kernplofkoppe tot 'n trefafstand van 1 000 km kan lewer.<ref name="Nirbhay, ToI, 2017" >{{cite news |title=India successfully tests its first nuclear-capable cruise missile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-successfully-tests-its-first-nuclear-capable-cruise-missile/articleshow/61550465.cms |newspaper=The Times of India |date=7 November 2017}}</ref> Nirbhay is suksesvol getoets.<ref name="Nirbhay, ToI, 2017" /><ref>{{cite news |title=Nuclear-capable Nirbhay cruise missile's test fails for the fourth time |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/nuclear-capable-nirbhay-cruise-missiles-test-fails-for-the-fourth-time/articleshow/56105444.cms |newspaper=The Times of India |date=21 Desember 2016 |access-date=21 Desember 2016}}</ref>
====Israel====
Die Israeliese Verdedigingsmagte het na bewering die medium-afstand lug-gelanseerde Popeye Turbo ALCM en die Popeye Turbo SLCM medium-lang-afstand kruisermissiel met kernkoppe op Dolphin-klas duikbote ontplooi.<ref>{{Cite book |last=Udaya Chandar |first=Y |title=The Modern Weaponry of the World's Armed Forces |publisher=Notion Press |year=2017 |isbn=9781946983794}}</ref>
====Pakistan====
Pakistan het tans vyf kruisermissielstelsels: die lug-gelanseerde Ra'ad-I en sy verbeterde weergawe Ra'ad-II sowel as Taimoor; die grond- en duikboot-gelanseerde Babur;<ref name="CSIS Missile Threat3">{{cite web|url=https://missilethreat.csis.org/missile/hatf-7/|title=Hatf 7 "Babur" – Missile Threat|website=CSIS.org|access-date=26 Julie 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://thediplomat.com/2017/01/south-asian-strategic-stability-and-pakistans-babur-3-submarine-launched-cruise-missile/|title=South Asian Strategic Stability and Pakistan's Babur-3 Submarine-Launched Cruise Missile|first1=Ankit |last1=Panda |first2=Prashanth |last2=Parameswaran|work=The Diplomat|access-date=2017-12-01|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-38563330|title=Pakistan announces cruise missile success|date=2017|work=BBC News|access-date=2017-12-01|language=en-GB}}</ref>skip-gelanseerde Harbah-missiel<ref>{{Cite news|url=https://thediplomat.com/2018/01/pakistan-tests-an-indigenously-developed-anti-ship-cruise-missile/|title=Pakistan Tests An Indigenously Developed Anti-Ship Cruise Missile|first=Ankit |last=Panda|work=The Diplomat|access-date=2018-01-13|language=en-US}}</ref> en oppervlak-gelanseerde Zarb-missiel.<ref>{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/1251049|title=Pakistan Navy inducts coastal anti-ship 'Zarb' missile after successful test|last=Haider|first=Mateen|date=9 April 2016|work=DAWN.COM|access-date=2018-01-17|language=en-US}}</ref> Beide, Ra'ad en Babur, kan kernplofkoppe tussen 10 en 25 knope dra, en dit na teikens op 'n afstand van onderskeidelik tot 300 km en 450 km aflewer.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/nuclear-capable-nirbhay-cruise-missiles-test-fails-for-the-fourth-time/articleshow/56105444.cms|title=Nirbhay: Nuclear-capable Nirbhay cruise missile's test fails for the fourth time |website=The Times of India|date=21 Desember 2016 }}</ref> Babur is sedert 2010 in diens van die Pakistanse Leër, en die Pakistanse Vloot sedert 2018.<ref>{{cite web|url=http://www.ipcs.org/article/india/pakistans-babur-and-raad-cruise-missiles-strategic-implications-for-india-3681.html|title=Pakistan's Babur and Ra'ad Cruise Missiles: Strategic Implications for India|last1=Mason|first1=Shane|website=Institute of Peace and Conflict Studies|access-date=20 Januarie 2016}}</ref>
====Rusland====
[[Lêer:3M-54E1.jpg|duimnael|Uitvoervariant van die Kalibr-missiel. ]]
Rusland het Kh-55SM-kruisermissiele, met 'n reikwydte soortgelyk aan die Verenigde State se AGM-129-reikwydte van 3000 km, maar kan 'n kragtiger kernwapenkop van 200 kt dra. Hulle is toegerus met 'n TERCOM-stelsel wat hulle toelaat om teen 'n hoogte laer as 110 meter teen subsoniese snelhede te vlieg terwyl hulle 'n CEP-akkuraatheid van 15 meter met 'n traagheidsnavigasiestelsel verkry. Hulle word vanuit die lug gelanseer vanaf óf [[Toepolef Tu-95]]'s, [[Toepolef Tu-22|Toepolef Tu-22M's]] óf Toepolef Tu-160's, elk in staat om 16 vir die Tu-95, 12 vir die Tu-160 en 4 vir die Tu-22M te dra. 'n Stealth-weergawe van die missiel, die Kh-101, is in ontwikkeling. Dit het soortgelyke eienskappe as die Kh-55, behalwe dat die reikwydte tot 5 000 km verleng is, toegerus is met 'n konvensionele kernplofkop van 1 000 kg, en het stealth-kenmerke wat die waarskynlikheid van onderskepping verminder.<ref>{{cite web |title=Kh-101 – Russian and Soviet Nuclear Forces |url=https://fas.org/nuke/guide/russia/bomber/kh-101.htm |publisher=Fas.org |access-date=13 Februarie 2012 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Na die ineenstorting van die [[Sowjetunie]] was die mees onlangse kruisermissiel wat ontwikkel is, die Kalibr-missiel, wat in die vroeë 1990's in produksie getree het en amptelik in 1994 in die Russiese arsenaal opgeneem is. Dit het egter eers op 7 Oktober 2015 sy gevegsdebuut in [[Sirië]] gesien as deel van die Russiese militêre veldtog in Sirië. Die missiel is sedert sy debuut nog 14 keer in gevegsoperasies in Sirië gebruik.
In die laat 1950's en vroeë 1960's het die Sowjetunie probeer om kruisermissiele te ontwikkel. In hierdie kort tydperk het die Sowjetunie aan byna tien verskillende tipes kruisermissiele gewerk. As gevolg van hulpbronne was die meeste van die aanvanklike tipes kruisermissiele wat deur die Sowjetunie ontwikkel is, egter see-gelanseerde kruisermissiele of duikboot-gelanseerde kruisermissiele (SLCM's). Die SS-N-1-kruisermissiel is ontwikkel om verskillende konfigurasies te hê om vanaf 'n [[duikboot]] of 'n skip afgevuur te word. Met verloop van tyd het die Sowjetunie egter ook begin werk aan lug-gelanseerde kruisermissiele (ALCM). Hierdie ACLM-missiele is tipies afgelewer via bomwerpers wat as "Blinders" of "Backfire" aangewys is. Die missiele in hierdie konfigurasie is die AS-1 en AS-2 genoem, met uiteindelike nuwe variante met meer ontwikkelingstyd. Die hoofdoel van Sowjet-gebaseerde kruisermissiele was om verdedigings- en aanvalsmeganismes teen vyandelike skepe te hê; met ander woorde, die meeste van die Sowjet-kruisermissiele was anti-skipmissiele. In die 1980's het die Sowjetunie 'n arsenaal van kruisermissiele van byna 600 platforms ontwikkel, wat uit land-, see- en lugafleweringstelsels bestaan het.<ref>{{cite journal|last=Arkin|first=William|date=Mei 1983|title=Soviet Cruise Missile Programs|journal=Arms Control Today|volume=13|issue=4|pages=3–4|jstor=23623103}}</ref>
====Verenigde State====
[[Lêer:Agm-129 acm (cropped).jpg|links|duimnael|'n AGM-129 ACM van die Verenigde State se Lugmag.]]
Die Verenigde State het op een of ander tydstip nege kernbewapende kruisermissiele ontplooi.
*MGM-1 Matador grond-gelanseerde missiel, buite diens
*MGM-13 Mace grond-gelanseerde missiel, buite diens
*SSM-N-8 Regulus duikboot-gelanseerde missiel, buite diens
*SM-62 Snark grond-gelanseerde missiel, buite diens
*AGM-28 Hound Dog lug-gelanseerde missiel, buite diens
*BGM-109G Grond-gelanseerde Kruisermissiel, buite diens
*AGM-129 ACM lug-gelanseerde missiel, buite diens<ref>{{cite web|url=https://www.tinker.af.mil/News/story/id/123299303/ |title=Cruise missile career comes to a close |publisher=U.S. Air Force, Tinker Air Force Base public affairs |date=24 April 2012 |access-date=27 Desember 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220061518/http://www.tinker.af.mil/news/story.asp?id=123299303 |archive-date=20 Desember 2013}}</ref>
*AGM-86 ALCM lug-gelanseerde kruisermissiel, 350 tot 550 missiele en W80-plofkoppe steeds in diens
*[[BGM-109 Tomahawk]]-kruisermissiel in kernduikboot-, oppervlakskip- en grond-gelanseerde modelle, kernmodelle buite diens maar plofkoppe word in reserwe gehou.
== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Wapentuig]]
[[Kategorie:Ammunisie]]
t2pqkhravyx63gbluu6kncxg8yp5zfi
Péter Magyar
0
460057
2910661
2902738
2026-06-11T03:09:28Z
~2026-32827-76
208797
/* Verwysings */
2910661
wikitext
text/x-wiki
{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam = Péter Magyar
| beeld = Péter Magyar MEP (2024) (cropped).jpg
| beeldonderskrif = Magyar in 2024
| geboortedatum = {{birth date and age|1981|3|16|df=y}}
| geboorteplek = [[Boedapest]], [[Hongarye]]
| party = [[Tisza-party|Tisza]] (sedert 2024)<br/>[[Fidesz]] (2002–2024)
| orde = Eerste minister van [[Hongarye]]
| termynaanvang = 9 Mei 2026
| president = Tamás Sulyok
| vise = Anita Orbán
| voorganger = [[Viktor Orbán]]
| orde1 = President van die [[Tisza-party]]
| termynaanvang1 = 22 Julie 2024
| vise1 = {{ubl
| Zoltán Tarr
| Márk Radnai
| Ágnes Forsthoffer
}}
| voorganger1 = Attila Szabó
| orde2 = Lid van die Nasionale Vergadering van Hongarye
| termynaanvang2 = 9 Mei 2026
| voorganger2 = Miklós Hajnal
| orde3 = Lid van die [[Europese Parlement]]
| termynaanvang3 = 16 Julie 2024
| termyneinde3 = 9 Mei 2026
| eggenoot = {{marriage|Judit Varga|2006|2023|end=div}}
| kinders = 3
| alma_mater = Pázmány Péter Katolieke Universiteit ([[Juris Doctor|JD]])
| handtekening = Péter Magyar signature.svg
| webtuiste =
}}
'''Péter Magyar''' (<small>[[Hongaars|Hongaarse]] uitspraak:</small> [ˈpeːtɛr ˈmɒɟɒr]; gebore [[16 Maart]] [[1981]]) is ’n [[Hongarye|Hongaarse]] [[Politiek|politikus]] en [[regsgeleerde]] wat sedert 9 Mei 2026 die Eerste Minister van Hongarye is. Van Julie 2024 totdat hy Eerste Minister geword het, het hy as 'nlid van die [[Europese Parlement]] gedien, en hy is ook die president van die [[Tisza-party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c78l7vyylgqo|title=Péter Magyar, the former Orban ally vying for power in Hungary|date=2026-04-11|website=www.bbc.com|language=en|access-date=2026-04-12}}</ref>
As ’n voormalige lid van Hongarye se regerende party [[Fidesz]], onder leiding van [[Viktor Orbán]], het hy landswye aandag getrek toe hy sy bedanking uit alle regeringsverwante poste openbaar aangekondig het te midde van ’n presidensiële kwytskeldingskandaal in Februarie 2024, toe die destydse Hongaarse president Katalin Novák die voormalige adjunkdirekteur van ’n kinderhuis, Endre Kónya, begenadig het, wat skuldig bevind is daaraan dat hy gehelp het om kinderseksuele mishandeling deur sy meerdere toe te smeer deur een van die slagoffers te dwing om sy getuienis terug te trek. Gevolglik het Magyar begin om sy diepe ontevredenheid oor hoe Fidesz die land bestuur, uit te spreek.
Op 15 Maart 2024 het hy sy voorneme aangekondig om ’n nuwe politieke platform te stig vir burgers wat ontevrede is met sowel die regering as die gevestigde opposisie. Hy het die leierskap oorgeneem van die voorheen onbekende Tisza-party (''Tisztelet és Szabadság''; Respek en Vryheid) en het na vore getree as die mees prominente opposisieleier. In die 2024 Europese Parlementsverkiesing in Hongarye het sy party tweede plek behaal agter Fidesz, met byna 30%, die hoogste aantal en persentasie stemme deur enige nie-Fidesz-party sedert 2006.
Magyar het die Tisza-party gelei in die parlementsverkiesing wat op 12 April 2026 gehou is. Tisza het Fidesz met ’n oorweldigende oorwinning uit die mag verdryf. Die party het 141 setels gewen, genoeg vir ’n tweederdemeerderheid wat Magyar se regering in staat sou stel om die grondwet te wysig sonder die steun van ander partye. Wat die persentasie setels betref, was dit die grootste mandaat wat nóg deur ’n Hongaarse party in ’n vrye verkiesing verkry is. Die verkiesing het ’n hoë opkoms gehad, met meer as 79% van kiesers wat hul stem uitgebring het — die hoogste opkoms sedert sedert parlementêre demokrasie in die vroeë 1990’s ingestel is.<ref>{{cite web|url=https://politicalcapital.hu/news.php?article_read=1&article_id=3682|title=The Desire for Change Swept Away the Orbán Regime Trapped in Its Own Information Bubble|date=14 April 2026|publisher=Political Capital|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last1=Higgins|first1=Andrew|last2=Rutai|first2=Lili|url=https://www.nytimes.com/2026/04/12/world/europe/hungary-election-orban-magyar.html|title=Orban, Beacon to the Right, Concedes Defeat in Hungary's Election|date=12 April 2026|work=[[The New York Times]]}}</ref>
Hy identifiseer homself as ’n "kritiese" pro-Europese en [[Konserwatisme|konserwatief]]-[[Liberalisme|liberale]].<ref name="mppoland">{{Cite web|url=https://wyborcza.pl/7,75399,32168608,glowny-rywal-viktora-orbana-w-rozmowie-z-wyborcza-mam-rade.html|title=Rzucił wyzwanie Orbánowi i ma szansę wygrać. W rozmowie z "Wyborczą" jasno mówi o Polsce, Węgrzech i Ukrainie|last=Kokot|first=Michał|date=12 August 2025|website=Gazeta Wyborcza|language=pl|trans-title=Hy het Orbán uitgedaag en het ’n kans om te wen. In ’n onderhoud met "Gazeta Wyborcza" praat hy duidelik oor Pole, Hongarye en Oekraïne.|access-date=12 August 2025}}</ref>
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Magyar, Péter}}
[[Kategorie:Eerste Ministers van Hongarye]]
[[Kategorie:Lede van die Europese Parlement]]
[[Kategorie:Geboortes in 1981]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
r5gxeq5r4lm35k0waet1bm5gyxx5czw
Kris Jenner
0
460382
2910590
2901092
2026-06-10T12:45:19Z
Jcb
223
2910590
wikitext
text/x-wiki
'''Kristen Mary Jenner''' (gebore "Houghton" , 5 November 1955) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid, sakevrou, televisie vervaardiger en bestuurder.<ref name="bio">{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kris-jenner|title=Kris Jenner - Age, Life & Facts|date=2020-06-12|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die matriarg van die Kardashian-Jenner familie en het bekend geword as uitvoerende vervaardiger en ster van die werklikheidsreeks [[Keeping Up with The Kardashians]] (2007-2021).<ref name="bio" /> Sy verskyn tans in [[The Kardashians]] op Hulu en [[Disney+]]. Jenner word dikwels die "momager" genoem weens haar rol as bestuurder van haar ses kinders se loopbane.
==Verwysings==
{{Verwysings}}
s2xt5mui5obnzybqa5irprykegf7p1k
Sjabloon:Taksonomie/Cynanchum
10
460878
2910599
2898527
2026-06-10T13:01:38Z
Rooiratel
90342
Korrekte inhoud
2910599
wikitext
text/x-wiki
{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Cynanchum
|parent=Asclepiadeae
|refs={{cite journal|last1=Endress|first1=Mary E.|last2=Liede-Schumann|first2=Sigrid|last3=Meve|first3=Ulrich|title=An updated classification for Apocynaceae|journal=Phytotaxa|volume=159|issue=3|year=2014|pages=175–194|issn=1179-3163|url=https://www.researchgate.net/publication/265728505|doi=10.11646/phytotaxa.159.3.2}}
}}
n5d2v60ny9mjxanvi08d3yabf7pfwhr
Bespreking:Cynanchum registanense
1
461037
2910598
2900732
2026-06-10T12:58:51Z
Rooiratel
90342
/* Wikidata */ Antwoord
2910598
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
== Wikidata ==
{{ping|Rooiratel}}, hierdie naam bestaan nie op Wikidata nie maar van sy sinonieme wel. Jou aandag en aanbeveling asb. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:24, 2 Mei 2026 (UTC)
:{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:58, 10 Junie 2026 (UTC)
sk4lnelgvigru7pf50358fsynj236sl
Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026
5
461123
2910742
2910183
2026-06-11T11:30:17Z
Thermofan
22693
/* Wat word verwag? ... */ Antwoord
2910742
wikitext
text/x-wiki
== Wat word verwag? ... ==
" Die beoordelaars bepaal die verloop van die wedstryd en gebruik hul diskresie om probleme op te los wat nie in die spelreëls bespreek word nie." (Aangehaal)
Ek verstaan nie hoe hierdie skryfkompetisie van vorige skryfkompetisies verskil nie.
Dit blyk dat beoordelaars die verloop van die wedstryd bepaal. Voorheen het dit afgehang van die aantal artikels wat met ten minste 5k grepe verbeter is.
So hoe gaan mens nou te werk. Skryf een artikel en wag vir die beoordelaars om dit eers te beoordeel. Of probeer mens om getalle artikels te verbeter ... [[Gebruiker:Odriskelmac11|Odriskelmac11]] ([[Gebruikerbespreking:Odriskelmac11|kontak]]) 12:15, 6 Mei 2026 (UTC)
:Hallo daar! Ek sal voorstel jy skep (skryf/vertaal) 2 of maksimum 3 goeie artikels met navorsing. Die reëls en riglyne is reeds bekend gemaak. Beoordelaars gaan definitief nie tel hoeveel saadjies uitgebrei kon word soos vorige jare se wedstryde nie! Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:21, 6 Mei 2026 (UTC)
::Of hou by een; dan kan jy meer aandag daaraan skenk. Die wenartikel word deur die gehalte daarvan bepaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:26, 7 Mei 2026 (UTC)
:::Die skryfkompetisie van Mei 2026, wat het toe daarvan geword...
:::Groete [[Gebruiker:Odriskelmac11|Odriskelmac11]] ([[Gebruikerbespreking:Odriskelmac11|kontak]]) 05:04, 9 Junie 2026 (UTC)
::::Hi my vriend, daar was in totaal 6 inskrywings teen sluitingstyd. Die wedstryd word tans nog beoordeel en die uitslag sal binnekort bekend gemaak word.
::::Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:48, 9 Junie 2026 (UTC)
::::Ons neem aan dat die beoordelaars terugvoer aan die deelnemers gaan gee oor goeie punte en punte van verbetering. As die deelnemers nie omgee nie, kan die van ons wat nie kon deelneem nie ook asseblief die voordeel van die opinie en wysheid van die geleerdes kry? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:30, 11 Junie 2026 (UTC)
kskdal5vm1s2raofhy7ds1tu3sqwzhe
Loufi
0
461250
2910576
2910541
2026-06-10T12:03:55Z
KeMang??
89500
Foute reggmaak
2910576
wikitext
text/x-wiki
'''Jean-Luc Handel''', professioneel bekend as '''Loufi''', is 'n [[Suid-Afrikaanse]] rapper en liedjieskrywer wat hoofsaaklik bekend is vir sy bydraes tot die [[Afrikaanse hiphop]]-genre. Gebaseer in [[Gqeberha]] (voorheen [[Port Elizabeth]]), word Loufi erken vir sy eerlike storievertelling en die integrasie van persoonlike stryd in kommersiële hiphop en elektroniese musiek.<ref name="Maroela">"Loufi: Van 'broke' tot baas van die plaas". Maroela Media. 2021.</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theherald.co.za/news/2026-02-03-gqeberhas-loufi-returns-to-alma-mater-for-nostalgic-performance/|title=Gqeberha’s Loufi returns to alma mater for nostalgic performance|date=2026-02-03|website=The Herald|language=en|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Vroeë lewe en loopbaan ==
Loufi het grootgeword in Young Park, 'n voorstad van Port Elizabeth. Sy belangstelling in musiek het in sy ouma se waskamer begin, waar hy met klank geëksperimenteer het saam met 'n groep medewerkers bekend as CMB. Hy noem die film ''[[8 Mile (film)|8 Mile]]'' en die kunstenaar [[Eminem]] as primêre invloede wat hom gelei het om vrystyl-rapping en strydrap te verken.<ref name="Texx">"Loufi: Die Port Elizabeth-rapper wat die trefferlyste oorneem". Texx and the City. 2021.</ref>
Voordat hy 'n professionele musiekloopbaan gevolg het, het Handel verskeie stabiele posisies beklee om sy gesin te onderhou. Na sy aflegging in 2019 het hy gekies om geheel en al op sy musiek te fokus. Hy het veral sy persoonlike voertuig verkoop om die musiekvideo vir sy deurbraak-enkelsnit, "Ek is Broke", te finansier.<ref name="Huisgenoot">"Loufi oor sy opgang: 'Ek het my kar verkoop vir my droom'". Huisgenoot/Netwerk24. 2021.</ref>
In 2021 het hy 'n platekontrak met [[Universal Music Group|Universal Music South Africa]] geteken.<ref name="UMG">"UMG SA verwelkom Afrikaanse Rap-sensasie Loufi". Universal Music Group South Africa. 2021.</ref> Sy enkelsnit "Boude" het beduidende virale sukses op sosiale mediaplatforms behaal en uitgebreide lugtyd op Suid-Afrikaanse radiostasies ontvang.
== Persoonlike lewe ==
Handel was deursigtig oor sy geskiedenis met dwelmmisbruik en het sy openbare platform gebruik om te pleit vir veerkragtigheid en die belangrikheid van geestesgesondheidsbewustheid binne die musiekbedryf.<ref name="SitDown" /><ref name="Huisgenoot2" /><ref>{{Cite web|url=https://m.jacarandafm.com/breakfast-martin-bester/loufi-reveals-how-he-overcame-his-drug-addiction/|title=Loufi reveals how he got addicted to Tik|website=Jacaranda FM|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Diskografie ==
=== Studio-albums ===
* ''Gan Se Jou Mense'' (2021)<ref name="UMG" />
=== Enkelsnitte ===
* "Ek is Broke" (2019)
* "Pêrels" (2020)
* "Boude" (2021)
* "Baas van die Plaas" (2021)
* "Witvlag" (2022)
== Verwysings ==
[[Kategorie:Mense van Suid-Afrika volgens plek]]
[[Kategorie:Sangers]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
fvu8ejlb1uklz1srhhtlysigji9qpv3
2910578
2910576
2026-06-10T12:04:22Z
KeMang??
89500
2910578
wikitext
text/x-wiki
'''Jean-Luc Handel''', professioneel bekend as '''Loufi''', is 'n [[Suid-Afrikaanse]] rapper en liedjieskrywer wat hoofsaaklik bekend is vir sy bydraes tot die [[Afrikaanse hiphop]]-genre. Gebaseer in [[Gqeberha]] (voorheen [[Port Elizabeth]]), word Loufi erken vir sy eerlike storievertelling en die integrasie van persoonlike stryd in kommersiële hiphop en elektroniese musiek.<ref name="Maroela">"Loufi: Van 'broke' tot baas van die plaas". Maroela Media. 2021.</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theherald.co.za/news/2026-02-03-gqeberhas-loufi-returns-to-alma-mater-for-nostalgic-performance/|title=Gqeberha’s Loufi returns to alma mater for nostalgic performance|date=2026-02-03|website=The Herald|language=en|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Vroeë lewe en loopbaan ==
Loufi het grootgeword in Young Park, 'n voorstad van Port Elizabeth. Sy belangstelling in musiek het in sy ouma se waskamer begin, waar hy met klank geëksperimenteer het saam met 'n groep medewerkers bekend as CMB. Hy noem die film ''[[8 Mile (film)|8 Mile]]'' en die kunstenaar [[Eminem]] as primêre invloede wat hom gelei het om vrystyl-rapping en strydrap te verken.<ref name="Texx">"Loufi: Die Port Elizabeth-rapper wat die trefferlyste oorneem". Texx and the City. 2021.</ref>
Voordat hy 'n professionele musiekloopbaan gevolg het, het Handel verskeie stabiele posisies beklee om sy gesin te onderhou. Na sy aflegging in 2019 het hy gekies om geheel en al op sy musiek te fokus. Hy het veral sy persoonlike voertuig verkoop om die musiekvideo vir sy deurbraak-enkelsnit, "Ek is Broke", te finansier.<ref name="Huisgenoot">"Loufi oor sy opgang: 'Ek het my kar verkoop vir my droom'". Huisgenoot/Netwerk24. 2021.</ref>
In 2021 het hy 'n platekontrak met [[Universal Music Group|Universal Music South Africa]] geteken.<ref name="UMG">"UMG SA verwelkom Afrikaanse Rap-sensasie Loufi". Universal Music Group South Africa. 2021.</ref> Sy enkelsnit "Boude" het beduidende virale sukses op sosiale mediaplatforms behaal en uitgebreide lugtyd op Suid-Afrikaanse radiostasies ontvang.
== Persoonlike lewe ==
Handel was deursigtig oor sy geskiedenis met dwelmmisbruik en het sy openbare platform gebruik om te pleit vir veerkragtigheid en die belangrikheid van geestesgesondheidsbewustheid binne die musiekbedryf.<ref>{{Cite web|url=https://m.jacarandafm.com/breakfast-martin-bester/loufi-reveals-how-he-overcame-his-drug-addiction/|title=Loufi reveals how he got addicted to Tik|website=Jacaranda FM|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Diskografie ==
=== Studio-albums ===
* ''Gan Se Jou Mense'' (2021)<ref name="UMG" />
=== Enkelsnitte ===
* "Ek is Broke" (2019)
* "Pêrels" (2020)
* "Boude" (2021)
* "Baas van die Plaas" (2021)
* "Witvlag" (2022)
== Verwysings ==
[[Kategorie:Mense van Suid-Afrika volgens plek]]
[[Kategorie:Sangers]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
n56eav8h8ycte2yktv3vpj06aivds69
2910584
2910578
2026-06-10T12:34:01Z
Rooiratel
90342
Sit verwyderde verwysing terug + opruim
2910584
wikitext
text/x-wiki
'''Jean-Luc Handel''', professioneel bekend as '''Loufi''', is 'n [[Suid-Afrikaanse]] rapper en liedjieskrywer wat hoofsaaklik bekend is vir sy bydraes tot die [[Afrikaanse hiphop]]-genre. Gebaseer in [[Gqeberha]] (voorheen [[Port Elizabeth]]), word Loufi erken vir sy eerlike storievertelling en die integrasie van persoonlike stryd in kommersiële hiphop en elektroniese musiek.<ref name="Maroela">"Loufi: Van 'broke' tot baas van die plaas". Maroela Media. 2021.</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theherald.co.za/news/2026-02-03-gqeberhas-loufi-returns-to-alma-mater-for-nostalgic-performance/|title=Gqeberha’s Loufi returns to alma mater for nostalgic performance|date=2026-02-03|website=The Herald|language=en|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Vroeë lewe en loopbaan ==
Loufi het grootgeword in Young Park, 'n voorstad van Port Elizabeth. Sy belangstelling in musiek het in sy ouma se waskamer begin, waar hy met klank geëksperimenteer het saam met 'n groep medewerkers bekend as CMB. Hy noem die film ''[[8 Mile (film)|8 Mile]]'' en die kunstenaar [[Eminem]] as primêre invloede wat hom gelei het om vrystyl-rapping en strydrap te verken.<ref name="Texx">"Loufi: Die Port Elizabeth-rapper wat die trefferlyste oorneem". Texx and the City. 2021.</ref>
Voordat hy 'n professionele musiekloopbaan gevolg het, het Handel verskeie stabiele posisies beklee om sy gesin te onderhou. Na sy aflegging in 2019 het hy gekies om geheel en al op sy musiek te fokus. Hy het veral sy persoonlike voertuig verkoop om die musiekvideo vir sy deurbraak-enkelsnit, "Ek is Broke", te finansier.<ref name="Huisgenoot">"Loufi oor sy opgang: 'Ek het my kar verkoop vir my droom'". Huisgenoot/Netwerk24. 2021.</ref>
In 2021 het hy 'n platekontrak met [[Universal Music Group|Universal Music South Africa]] geteken.<ref name="UMG" /> Sy enkelsnit "Boude" het beduidende virale sukses op sosiale mediaplatforms behaal en uitgebreide lugtyd op Suid-Afrikaanse radiostasies ontvang.<ref>{{Cite web|url=https://www.citizen.co.za/lowvelder/news-headlines/2023/02/03/fans-enjoy-full-loufi-experience-at-mabalel-lodge/|title=Fans enjoy full Loufi experience at Mabalel Lodge|last=Pieterse|first=Chelsea|date=2023-02-03|website=Lowvelder|language=en|access-date=2026-05-12}}</ref>
== Persoonlike lewe ==
Handel was deursigtig oor sy geskiedenis met dwelmmisbruik en het sy openbare platform gebruik om te pleit vir veerkragtigheid en die belangrikheid van geestesgesondheidsbewustheid binne die musiekbedryf.<ref name="jfm" />
== Diskografie ==
=== Studio-albums ===
* ''Gan Se Jou Mense'' (2021)<ref name="UMG" />
=== Enkelsnitte ===
* "Ek is Broke" (2019)
* "Pêrels" (2020)
* "Boude" (2021)
* "Baas van die Plaas" (2021)<ref name="jfm" />
* "Witvlag" (2022)
== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
<ref name="jfm">{{Cite web|url=https://m.jacarandafm.com/moremusicyoulove/must-watch-loufi-performs-baas-vannie-plaas-en-wit-skoene/|title=MUST WATCH: Loufi performs 'Baas Vannie Plaas' en 'Wit Skoene'|website=Jacaranda FM|access-date=2026-05-12}}</ref>
<ref name="UMG">"UMG SA verwelkom Afrikaanse Rap-sensasie Loufi". Universal Music Group South Africa. 2021.</ref>
}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Mense van Suid-Afrika volgens plek]]
[[Kategorie:Sangers]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
qhyu97p82oeoijb01owkoif3w3grrfi
2910585
2910584
2026-06-10T12:34:31Z
Rooiratel
90342
Gebruik die Afrikaanse woord op afwiki
2910585
wikitext
text/x-wiki
'''Jean-Luc Handel''', professioneel bekend as '''Loufi''', is 'n [[Suid-Afrikaanse]] [[Kletsrym|kletsrymer]] en liedjieskrywer wat hoofsaaklik bekend is vir sy bydraes tot die [[Afrikaanse hiphop]]-genre. Gebaseer in [[Gqeberha]] (voorheen [[Port Elizabeth]]), word Loufi erken vir sy eerlike storievertelling en die integrasie van persoonlike stryd in kommersiële hiphop en elektroniese musiek.<ref name="Maroela">"Loufi: Van 'broke' tot baas van die plaas". Maroela Media. 2021.</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theherald.co.za/news/2026-02-03-gqeberhas-loufi-returns-to-alma-mater-for-nostalgic-performance/|title=Gqeberha’s Loufi returns to alma mater for nostalgic performance|date=2026-02-03|website=The Herald|language=en|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Vroeë lewe en loopbaan ==
Loufi het grootgeword in Young Park, 'n voorstad van Port Elizabeth. Sy belangstelling in musiek het in sy ouma se waskamer begin, waar hy met klank geëksperimenteer het saam met 'n groep medewerkers bekend as CMB. Hy noem die film ''[[8 Mile (film)|8 Mile]]'' en die kunstenaar [[Eminem]] as primêre invloede wat hom gelei het om vrystyl-rapping en strydrap te verken.<ref name="Texx">"Loufi: Die Port Elizabeth-rapper wat die trefferlyste oorneem". Texx and the City. 2021.</ref>
Voordat hy 'n professionele musiekloopbaan gevolg het, het Handel verskeie stabiele posisies beklee om sy gesin te onderhou. Na sy aflegging in 2019 het hy gekies om geheel en al op sy musiek te fokus. Hy het veral sy persoonlike voertuig verkoop om die musiekvideo vir sy deurbraak-enkelsnit, "Ek is Broke", te finansier.<ref name="Huisgenoot">"Loufi oor sy opgang: 'Ek het my kar verkoop vir my droom'". Huisgenoot/Netwerk24. 2021.</ref>
In 2021 het hy 'n platekontrak met [[Universal Music Group|Universal Music South Africa]] geteken.<ref name="UMG" /> Sy enkelsnit "Boude" het beduidende virale sukses op sosiale mediaplatforms behaal en uitgebreide lugtyd op Suid-Afrikaanse radiostasies ontvang.<ref>{{Cite web|url=https://www.citizen.co.za/lowvelder/news-headlines/2023/02/03/fans-enjoy-full-loufi-experience-at-mabalel-lodge/|title=Fans enjoy full Loufi experience at Mabalel Lodge|last=Pieterse|first=Chelsea|date=2023-02-03|website=Lowvelder|language=en|access-date=2026-05-12}}</ref>
== Persoonlike lewe ==
Handel was deursigtig oor sy geskiedenis met dwelmmisbruik en het sy openbare platform gebruik om te pleit vir veerkragtigheid en die belangrikheid van geestesgesondheidsbewustheid binne die musiekbedryf.<ref name="jfm" />
== Diskografie ==
=== Studio-albums ===
* ''Gan Se Jou Mense'' (2021)<ref name="UMG" />
=== Enkelsnitte ===
* "Ek is Broke" (2019)
* "Pêrels" (2020)
* "Boude" (2021)
* "Baas van die Plaas" (2021)<ref name="jfm" />
* "Witvlag" (2022)
== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
<ref name="jfm">{{Cite web|url=https://m.jacarandafm.com/moremusicyoulove/must-watch-loufi-performs-baas-vannie-plaas-en-wit-skoene/|title=MUST WATCH: Loufi performs 'Baas Vannie Plaas' en 'Wit Skoene'|website=Jacaranda FM|access-date=2026-05-12}}</ref>
<ref name="UMG">"UMG SA verwelkom Afrikaanse Rap-sensasie Loufi". Universal Music Group South Africa. 2021.</ref>
}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Mense van Suid-Afrika volgens plek]]
[[Kategorie:Sangers]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
pm0jv6cy09dv8mjytdy4cb2bg6lpiev
Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028
4
462362
2910715
2909980
2026-06-11T08:57:02Z
Aliwal2012
39067
+[[Vlag van Bulgarye]]
2910715
wikitext
text/x-wiki
{{argief}}
== [[Vlag van Tibet]] ==
{{sperdatum|18 Mei 2026}}
* {{ondersteun}} – Nog 'n interessante vlag. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 18 April 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 15:42, 19 April 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:06, 28 April 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:48, 17 Mei 2026 (UTC)
[[Wikipedia:Voorbladartikel week 1 2028]] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:08, 23 Mei 2026 (UTC)
== [[Cabaret (1972-rolprent)]] ==
{{sperdatum|29 Mei 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 12:22, 29 April 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – mooi artikel, geluk Burgert! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:14, 29 April 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:05, 30 April 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:48, 17 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
[[Wikipedia:Voorbladartikel week 2 2028]] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:17, 8 Junie 2026 (UTC)
== [[Boekarest]] ==
{{sperdatum|30 Mei 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié mooi artikel vertaal deur [[Gebruiker:ArchieTom|ArchieTom]] benoem ek graag. Ek het my bes gedoen met proeflees; sport en susterstede is bygewerk. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:05, 30 April 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 08:57, 1 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:48, 17 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:18, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Goeie, deeglike artikel. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:50, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:58, 8 Junie 2026 (UTC)
[[Wikipedia:Voorbladartikel week 3 2028]] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:17, 8 Junie 2026 (UTC)
== [[Vlag van Bulgarye]] ==
{{sperdatum|30 Mei 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié goeie vlagartikel deur [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] het ek na aanleiding van die Bulgaarse artikel bygewerk. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:05, 30 April 2026 (UTC)
* {{gekant}} – drie vlagartikels binne 2 weke benoem, sal nie werk nie! (pyplyn vir 2027 is ook reeds vol) --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:19, 16 Mei 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – {{Ping|Aliwal2012}} baie dankie, ons kan die artikels natuurlik versprei. Elkeen van hierdie artikels klop die Engelse artikel, maar ja! Maar met gekant weier ek om nog vlagartikels te doen. Die vlae van Europa neem reeds jare en van die oorblywende vlae sal waarskynlik eers in 2030 op ons voorblad verskyn. Hoe sal ons nou dié reeks voortsit? Dit sal nie werk nie. Die eerste, [[vlag van Albanië]], is reeds in 2019 geskep, nou sit ons by [[vlag van Italië]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]] [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 16:48, 16 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 05:58, 17 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:48, 17 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – Dat die "pyplyn" vol is, is nie 'n rede om die toekenning van voorbladstatus aan hierdie bladsy te verwerp nie. As dit aan al die voorvereistes voldoen, behoort dit voorbladstatus te kry. Gooi dit in die 2030-pyplyn as jy wil, maar ek sien nie wat dit met die voorbladstatus van die bladsy te doen het nie.– [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
[[Wikipedia:Voorbladartikel week 4 2028]] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]] [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:57, 11 Junie 2026
quwd29acd94s2vqmh7g6k3navydl657
Sjabloonbespreking:Internasionale betrekkinge
11
462466
2910586
2910508
2026-06-10T12:39:49Z
Rooiratel
90342
/* Hoe om "expansionism" te vertaal */ Antwoord
2910586
wikitext
text/x-wiki
== Hoe om "expansionism" te vertaal ==
"Expansion" is duidelik nie 'n Afrikaanse woord nie. Dus, klink "ekspansionisme" baie verkeerd.
Wat is 'n beter vertaling van die woord? "Uitbreidingisme"? Iets anders?
@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]], @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]], @[[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]], @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] julle menings asb. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:42, 10 Junie 2026 (UTC)
: Ekspansionisme is in die HAT: "Uitbreiding van grondgebied, invloed, handel, ens." Ek ken ook die begrip in internasionale politieke en geopolitieke konteks. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:09, 10 Junie 2026 (UTC)
::Dankie @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]. Ek skud my kop vir al die Anglisismes wat in die woordeboek beland. Die mense wat dit skryf moet eerder aan die Oxford-woordeboek werk. Een van die dae kan ons maar bloot eenvoudig vir Afrikaans weg gooi, en maar net Engels praat. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:39, 10 Junie 2026 (UTC)
3s7vpgl0aumlvfgqcj6tywo23jll5j7
Hloma Amabutho
0
462481
2910591
2910543
2026-06-10T12:45:36Z
Rooiratel
90342
2910591
wikitext
text/x-wiki
'''Hloma Amabutho''' (soms Hlomo Amabutho) is die plek waar tydens die regeerperiode van koning [[Dingaan]] terdoodveroordeeldes tereggestel is.<ref name="na" />
Hierdie koppie tussen [[Ulundi]] en [[Babanango]] in die Makhosinivallei met die Nzololospruit is by 28° 25′ suid, 31° 15′ oos, net noordoos van [[uMgungundlovu]]. Nou is dit deel van die terrein van die Mgungundlovu-museum.
Die terrein was besaai van die doodsbeendere van die duisende slagoffers. Hul lyke is oorgelaat aan die aasvoëls en roofdiere.
Hloma Amabutho kan vertaal word as “die plek waar die impi’s bymekaar gekom het om te oefen en bewapen word”. Ander name vir die plek is kwaMatiwane (die plek waar kapt. Matiwane gesterf het), Umbulalayo (die doodmaakplek), Aasvoëlkop en Moordkoppie.
==Lees ook==
* [[Piet Retief]]
* [[Dingaanstat]]
== Bronnelys ==
* Kruger, D.W. (red.): Geskiedenis van Suid-Afrika. Kaapstad: [[Nasou]], 1966
* Swart, Marius, e.a.: A monument to Piet Retief. In: Lantern. Kultuurtydskrif. Jaargang 41, nr. 1, Februarie 1992
== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
<ref name="na">https://www.nationalarchives.gov.za/node/3828896</ref>
}}
[[Kategorie: Geskiedenis van Suid-Afrika]]
[[Kategorie: Groot Trek]]
fhe79mlzpsopaa8jo5ytppql5vj9zw5
2910594
2910591
2026-06-10T12:51:16Z
Rooiratel
90342
2910594
wikitext
text/x-wiki
'''Hloma Amabutho''' (ook bekend as: '''Hlomo Amabutho''', '''KwaMatiwane''', of '''Heuwel van Teregstelling''') is die plek waar tydens die regeerperiode van koning [[Dingaan]] terdoodveroordeeldes tereggestel is.<ref name="na" />
Hierdie koppie tussen [[Ulundi]] en [[Babanango]] in die Makhosinivallei met die Nzololospruit is by 28° 25′ suid, 31° 15′ oos, net noordoos van [[uMgungundlovu]]. Nou is dit deel van die terrein van die Mgungundlovu-museum.
Die terrein was besaai van die doodsbeendere van die duisende slagoffers. Hul lyke is oorgelaat aan die aasvoëls en roofdiere.
== Naam ==
Hloma Amabutho kan vertaal word as “die plek waar die impi’s bymekaar gekom het om te oefen en bewapen word”. Ander name vir die plek is kwaMatiwane (die plek waar kapt. Matiwane gesterf het), Umbulalayo (die doodmaakplek), Aasvoëlkop en Moordkoppie.
==Lees ook==
* [[Piet Retief]]
* [[Dingaanstat]]
== Bronnelys ==
* Kruger, D.W. (red.): Geskiedenis van Suid-Afrika. Kaapstad: [[Nasou]], 1966
* Swart, Marius, e.a.: A monument to Piet Retief. In: Lantern. Kultuurtydskrif. Jaargang 41, nr. 1, Februarie 1992
== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
<ref name="na">https://www.nationalarchives.gov.za/node/3828896</ref>
}}
[[Kategorie: Geskiedenis van Suid-Afrika]]
[[Kategorie: Groot Trek]]
lgsdddbui9birpr033stronyg023arh
Lotononis bachmanniana
0
462483
2910575
2026-06-10T12:02:31Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie met blomme
2910575
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = NT
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis bachmanniana
| authority = Dümmer, (1913)
| synonyms =
}}
'''''Lotononis bachmanniana''''' is 'n meerjarigeh plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[KwaZulu-Natal]] en die [[Oos-Kaap]], van Umtamvuna tot Ntsubane, voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van 900 km² en het reeds 20% van sy [[habitat]] afgestaan aan gewasverbouing en die aanplant van plantasies. Die oorblywende bevolkings word bedreig deur ontwikkeling aan die kus wat die bevolking tot 30% kan verlaag in die volgende 50 jaar.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis bachmanniana 1DS-II 9120.jpg
Lotononis bachmanniana 1DS-II 9866.jpg
Lotononis bachmanniana 1DS-II 9869.jpg
Lotononis bachmanniana 1DS-II 9870.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-20 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:503264-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/c155c2a2-158d-4b62-8ec5-029ae31dcafb Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|bachmanniana]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
idmpocm053k075msmztz8q3wj6wzv6s
Bespreking:Lotononis bachmanniana
1
462484
2910577
2026-06-10T12:04:09Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910577
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Lotononis densa
0
462485
2910587
2026-06-10T12:42:56Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie met foto's.
2910587
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = EN
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis densa
| authority = ([[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]) Harv., (1862)
| synonyms =* ''Genista densa'' <small>(Thunb.) Poir.</small>
* ''Lebeckia densa'' <small>Thunb.</small>
}}
'''''Lotononis densa''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] in die Swarland tussen [[Moorreesburg]] en die [[Paarl]] voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van 44-147 km² en het reeds 90% van sy [[habitat]] afgestaan aan gewasverbouing. Die spesie is deel van die [[renosterveld]].
== Galery ==
<gallery>
Lotononis densa subsp. gracilis 1DS-II 2-2209.jpg
Lotononis densa subsp. gracilis 1DS-II 2-2210.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-59 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:503293-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/406b1b79-9664-458f-8450-5eee35c67adb Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|densa]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
qsylvyegk35levy2ntgcve79k1w1fyw
Bespreking:Lotononis densa
1
462486
2910588
2026-06-10T12:44:14Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910588
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
KwaMatiwane
0
462487
2910596
2026-06-10T12:52:30Z
Rooiratel
90342
Stuur aan na [[Hloma Amabutho]]
2910596
wikitext
text/x-wiki
#AANSTUUR [[Hloma Amabutho]]
qh8ojuavxs41n59xaam3spvmkztabu4
Gebruiker:Sabiha748
2
462488
2910612
2026-06-10T15:59:09Z
Sabiha748
209060
Nuwe bladsy geskep met 'Halo almal,Ek is Sabiha748. Ek is nuut hier op Wikipedia, en ek sal enige hulp en advies wat jy mag hê waardeer. Dankie.'
2910612
wikitext
text/x-wiki
Halo almal,Ek is Sabiha748. Ek is nuut hier op Wikipedia, en ek sal enige hulp en advies wat jy mag hê waardeer.
Dankie.
cud6e49oxhpqzdcjaigj6svmufyxrt4
Gebruikerbespreking:Sabiha748
3
462489
2910615
2026-06-10T16:07:56Z
Oesjaar
7467
Welkom!
2910615
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
== Agtergrond ==
Hallo daar! Vertel ons meer van jouself, moedertaal, opleiding, waar woon jy, ens. Dit maak dit baie makliker vir ons om jou te help en ook jou kundighied te gebruik! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:07, 10 Junie 2026 (UTC)
m20n9l2utoqjg5z0ddqnhs1qb34z4jt
Hoffmanndruppels
0
462490
2910616
2026-06-10T16:11:55Z
AFM
21229
Nuwe bladsy geskep met ''''Hoffmanndruppels''' (spiritus aetheris compositus) was een van die belangrikste [[Hollandse medisyne]] in die [[Voortrekkers]] se huisapteek. Dit het bestaan uit ‘n mengsel van [[eter]], [[alkohol]] en vlugtige olies en is gebruik by floutes, senuagtigheid, die verligting van krampe en as pynstiller. Gewoonlik is dit gedrink in ‘n glas water met ‘n 20 tot 30 van die druppels. Hierdie geneesmiddel is in 1704 uitgevind deur Friedrich Hoffmann (*[[Halle]], S...'
2910616
wikitext
text/x-wiki
'''Hoffmanndruppels''' (spiritus aetheris compositus) was een van die belangrikste [[Hollandse medisyne]] in die [[Voortrekkers]] se huisapteek.
Dit het bestaan uit ‘n mengsel van [[eter]], [[alkohol]] en vlugtige olies en is gebruik by floutes, senuagtigheid, die verligting van krampe en as pynstiller. Gewoonlik is dit gedrink in ‘n glas water met ‘n 20 tot 30 van die druppels.
Hierdie geneesmiddel is in 1704 uitgevind deur Friedrich Hoffmann (*[[Halle]], Saale, [[Duitsland]], 19 Februarie 1660 - †Halle, 12 November 1742) ‘n Duitse geneesheer. Ook was hy een van die eerste dokters wat die simptome van [[blindederm]]ontsteking en [[rubella]] ([[Duitse masels]]) beskryf het.
==Bibliografie==
* https://bcmj.org/back-page/ethermaniacs
[[Kategorie: Geneesmiddels]]
[[Kategorie: Voortrekkers]]
nriyxd3x2rxgd37xhxmf1e070rhmz73
Lotononis eriocarpa
0
462491
2910617
2026-06-10T16:15:46Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie met foto's.
2910617
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis eriocarpa
| authority = ([Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]]) [[Ben-Erik van Wyk|B.-E.van Wyk]], (1991)
| synonyms =* ''Buchenroedera biflora'' <small>[[Harry Bolus|Bolus]]</small>
* ''Krebsia eriocarpa'' <small>Steud.</small>
* ''Lotononis biflora'' <small>(Bolus) Dümmer</small>
* ''Lotononis cytisoides var. sericea'' <small>Dümmer</small>
* ''Telina eriocarpa'' <small>E.Mey.</small>
}}
'''''Lotononis eriocarpa''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[KwaZulu-Natalp]] en die [[Oos-Kaap]] voor.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis eriocarpa 1DS-II 4-4995.jpg
Lotononis eriocarpa 1DS-II 4-4996.jpg
Lotononis eriocarpa 1DS-II 4-4997-01.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-74 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:962765-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/777f5ecc-7839-4cd7-8bc2-49393f665bd2 Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|eriocarpa]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
oi9taw9t022yd188rmgle6u8dsg9nqo
2910618
2910617
2026-06-10T16:16:05Z
Oesjaar
7467
Ai!
2910618
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis eriocarpa
| authority = ([Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]]) [[Ben-Erik van Wyk|B.-E.van Wyk]], (1991)
| synonyms =* ''Buchenroedera biflora'' <small>[[Harry Bolus|Bolus]]</small>
* ''Krebsia eriocarpa'' <small>Steud.</small>
* ''Lotononis biflora'' <small>(Bolus) Dümmer</small>
* ''Lotononis cytisoides var. sericea'' <small>Dümmer</small>
* ''Telina eriocarpa'' <small>E.Mey.</small>
}}
'''''Lotononis eriocarpa''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[KwaZulu-Natal]] en die [[Oos-Kaap]] voor.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis eriocarpa 1DS-II 4-4995.jpg
Lotononis eriocarpa 1DS-II 4-4996.jpg
Lotononis eriocarpa 1DS-II 4-4997-01.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-74 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:962765-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/777f5ecc-7839-4cd7-8bc2-49393f665bd2 Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|eriocarpa]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
j9q7szfjs25u0zc4xwp1p7o6mraj4z3
2910619
2910618
2026-06-10T16:17:26Z
Oesjaar
7467
Ai!
2910619
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis eriocarpa
| authority = ([[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]]) [[Ben-Erik van Wyk|B.-E.van Wyk]], (1991)
| synonyms =* ''Buchenroedera biflora'' <small>[[Harry Bolus|Bolus]]</small>
* ''Krebsia eriocarpa'' <small>Steud.</small>
* ''Lotononis biflora'' <small>(Bolus) Dümmer</small>
* ''Lotononis cytisoides var. sericea'' <small>Dümmer</small>
* ''Telina eriocarpa'' <small>E.Mey.</small>
}}
'''''Lotononis eriocarpa''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[KwaZulu-Natal]] en die [[Oos-Kaap]] voor.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis eriocarpa 1DS-II 4-4995.jpg
Lotononis eriocarpa 1DS-II 4-4996.jpg
Lotononis eriocarpa 1DS-II 4-4997-01.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-74 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:962765-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/777f5ecc-7839-4cd7-8bc2-49393f665bd2 Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|eriocarpa]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
k77ful04j4wzkhm4dbwoy1bphe8io28
Bespreking:Lotononis eriocarpa
1
462492
2910620
2026-06-10T16:18:52Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910620
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Lotononis galpinii
0
462493
2910621
2026-06-10T16:30:56Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie met foto's.
2910621
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis galpinii
| authority = Dümmer, (1913)
| synonyms =
}}
'''''Lotononis galpinii''''' is 'n klein tot medium [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Lesotho]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]], [[Oos-Kaap]] en die [[Vrystaat]] voor.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis galpinii - Flickr - peganum.jpg
Lotononis galpinii.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-85 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:503318-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/eb3832e0-ec83-4bc5-84cd-29135cb1677d Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|galpinii]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
g3fglybguil6x04c6ojkb4l61rj0leo
Bespreking:Lotononis galpinii
1
462494
2910622
2026-06-10T16:32:06Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910622
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Lêer:Radio Overberg 10 Junie 2026.mp3
6
462496
2910630
2026-06-10T18:22:11Z
Sobaka
328
{{Beeldinligting
|beskrywing=
|bron=
|datum=
|daarsteller=
|outeur=
|ander_weergawes=
}}
<!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! -->
2910630
wikitext
text/x-wiki
== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=
|bron=
|datum=
|daarsteller=
|outeur=
|ander_weergawes=
}}
<!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! -->
== Lisensiëring ==
{{PD-outeur}}
hitxmyjzwu4maw38p0py9pvbpkogko6
2910632
2910630
2026-06-10T18:41:30Z
Sobaka
328
/* Opsomming */
2910632
wikitext
text/x-wiki
== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing= Klankgreep Ommi Tafel 10 Junie 2026
|bron= Radio Overberg
|datum= 10 Junie 2026
|daarsteller= Sobaka
|outeur= Sobaka
|ander_weergawes=
}}
<!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! -->
== Lisensiëring ==
{{PD-outeur}}
s5lzbiznq7rloi3val7hlojp3trnqzn
Lêer:Spekulatiewe ontwerp.png
6
462497
2910633
2026-06-10T18:49:45Z
Sobaka
328
{{Beeldinligting
|beskrywing= Spekulatiewe ontwerp
|bron= Chat GPT geskep
|datum= 10 Junie 2026
|daarsteller= Sobaka
|outeur= Sobaka
|ander_weergawes=
}}
<!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! -->
2910633
wikitext
text/x-wiki
== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing= Spekulatiewe ontwerp
|bron= Chat GPT geskep
|datum= 10 Junie 2026
|daarsteller= Sobaka
|outeur= Sobaka
|ander_weergawes=
}}
<!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! -->
== Lisensiëring ==
{{PD-self}}
k3lamh8142yaz43fckcgtyidlgyd2kv
Lotononis leptoloba
0
462498
2910644
2026-06-10T20:08:19Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie met foto's.
2910644
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis leptoloba
| authority = [[Harry Bolus|Bolus]] ex Schltr., (1897)
| synonyms =* ''Amphinomia leptoloba'' <small>(Bolus ex Schltr.) A.Schreib.</small>
}}
'''''Lotononis leptoloba''''' is 'n meerjarige plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]] voor en blom van September tot Oktober.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis leptoloba 1DS-II 2-3148.jpg
Lotononis leptoloba 1DS-II 2-3149-01.jpg
Lotononis leptoloba 1DS-II 2-3149.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-112 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:503336-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/e18620a1-5fb0-4cfb-9321-d08ba6144e9b Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|leptoloba]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
qto1s7xwoqz7yt688iqpldcv59b2vl5
Bespreking:Lotononis leptoloba
1
462499
2910645
2026-06-10T20:09:35Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910645
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Lotononis macrosepala
0
462500
2910696
2026-06-11T07:36:31Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie met foto's.
2910696
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis macrosepala
| authority = Conrath, (1908)
| synonyms =* ''Lotononis basutica'' <small>E.Phillips</small>
* ''Lotononis humilior'' <small>Dümmer</small>
}}
'''''Lotononis macrosepala''''' is 'n meerjarige plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Lesotho]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Mpumalanga]], [[Noordwes]] en die [[Vrystaat]] voor.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis macrosepala 20D 0331.jpg
Lotononis macrosepala 1DS-II 1175.jpg
Lotononis macrosepala 1DS-II 1178.jpg
Lotononis macrosepala 1DS-II 1164.jpg
Lotononis macrosepala 1DS-II 1166.jpg
Lotononis macrosepala 1DS-II 1168.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-121 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:503344-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/c7c97784-fcaa-4d38-be6e-c0ee3cf89bef Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|macrosepala]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
o8p1m404c4fwvbd5ubo0krn4lrx1sc8
Bespreking:Lotononis macrosepala
1
462501
2910698
2026-06-11T07:41:28Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910698
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Lotononis pumila
0
462502
2910704
2026-06-11T07:52:53Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie met foto's.
2910704
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis pumila
| authority = [[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] & [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]], (1836)
| synonyms =* ''Leptidium erubescens'' <small>C.Presl</small>
* ''Lipozygis erubescens'' <small>[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]]</small>
* ''Lipozygis erubescens var. macrophylla'' <small>E.Mey.</small>
* ''Lipozygis erubescens var. microphylla'' <small>E.Mey.</small>
* ''Lotononis erubescens'' <small>(E.Mey.) Druce</small>
* ''Polylobium erubescens'' <small>(E.Mey.) D.Dietr.</small>
}}
'''''Lotononis pumila''''' is 'n eenjarige plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis pumila 1DS-II 5123.jpg
Lotononis pumila 1DS-II 5124-01.jpg
Lotononis pumila 1DS-II 5124.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-165 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:503385-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/5c3dd5a0-0476-4dcf-9bd8-9ba9ce7d10f7 Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|pumila]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
4cvo1sxwxtuyrtdrtdt3ibgrrd7iiha
Bespreking:Lotononis pumila
1
462503
2910705
2026-06-11T07:54:15Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910705
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Hester Rupert-kunsmuseum
0
462504
2910706
2026-06-11T08:01:29Z
AFM
21229
Nuwe bladsy geskep met 'Die '''Hester Rupert-kunsmuseum''' in [[Graaff-Reinet]] is gehuisves in ‘n kerkgebou wat tot gedenkwaardigheid verklaar is. ==Museum== Die museum in Kerkstraat is in ‘n voormalige kerk wat in 1965 deur die Rembrandt-groep gekoop en tot museumgebou omskep is om die voortbestaan van die historiese en argitektoniese juweel in die hart van die dorp te bewaar. Dit is op 26 Julie 1966 geopen en dra die naam van die moeder van [[Anton Rupert]]. Suid-Afrikaanse kunsten...'
2910706
wikitext
text/x-wiki
Die '''Hester Rupert-kunsmuseum''' in [[Graaff-Reinet]] is gehuisves in ‘n kerkgebou wat tot gedenkwaardigheid verklaar is.
==Museum==
Die museum in Kerkstraat is in ‘n voormalige kerk wat in 1965 deur die Rembrandt-groep gekoop en tot museumgebou omskep is om die voortbestaan van die historiese en argitektoniese juweel in die hart van die dorp te bewaar. Dit is op 26 Julie 1966 geopen en dra die naam van die moeder van [[Anton Rupert]]. Suid-Afrikaanse kunstenaars het die oorspronklike 86 werke geskenk. Metterjare het dit tot 126 kunswerke deur 106 kunstenaars aangegroei. Onder andere het [[Moses Kottler]], [[Coert Steynberg]], [[Lippy Lipshitz]], [[Edoardo Villa]] en [[Gerard de Leeuw]] beeldhouwerke geskenk. Kottler se werk “Oom Fanie” en Steynberg se “Louw Wepener” is te sien. Hier is skilderye en grafiese werke van onder meer [[Maggie Laubser]], [[Erik Laubscher]], [[Irma Stern]], [[Lawrence Scully]] en Alexander en Marianne Podlashuc.
==Gebou==
Hierdie voormalige N.G. Sendingkerk dateer uit 1821 en is op vyf na die oudste bestaande kerkgebou in die land. Boonop is dit een van slegs drie voorbeelde van ‘n tipiese kruisplan-kerk in Suid-Afrika. Vier gewels versier die gebou. Dit is sedert 4 Oktober 1968 ‘n monument.
==Bibliografie==
*https://hesterrupertartmuseum.co.za/permanent-exhibition-hester-rupert-art-museum-graaff-reinet/
*Oberholster, J.J.: Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972
[[Kategorie: Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika]]
[[Kategorie: Kunsmuseums en galerye van Suid-Afrika]]
[[Kategorie: Kunsversamelings]]
8rrrkczi885s39brgigyeg9361gy65d
Lotononis sericophylla
0
462505
2910707
2026-06-11T08:01:52Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie met foto's.
2910707
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis sericophylla
| authority = Benth., (1843)
| synonyms =* ''Lotononis trisegmentata'' <small>E.Phillips</small>
* ''Lotononis trisegmentata f. robusta'' <small>E.Phillips</small>
* ''Lotononis trisegmentata f. sericea'' <small>E.Phillips</small>
}}
'''''Lotononis sericophylla''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Lesotho]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]], [[Oos-Kaap]] en die [[Vrystaat]] voor. Die spesie blom van Desember tot Maart.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis sericophylla (Fabaceae) (4629646270).jpg
Lotononis sericophylla (Fabaceae) (6786091858).jpg
Lotononis sericophylla (Fabaceae) (6932208429).jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-185 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:503404-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/1f1ae532-4d05-4467-912c-1dd6dfe7d415 Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|sericophylla]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
dzuzcuvw0f194t6k6ql196a8awnoddx
Bespreking:Lotononis sericophylla
1
462506
2910708
2026-06-11T08:03:59Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910708
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Bespreking:Hester Rupert-kunsmuseum
1
462507
2910709
2026-06-11T08:04:47Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910709
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Kategoriebespreking:Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika
15
462508
2910710
2026-06-11T08:06:57Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910710
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix
0
462509
2910713
2026-06-11T08:44:32Z
Aliwal2012
39067
nuwe raamwerk
2910713
wikitext
text/x-wiki
{{sporttoekoms}}
{| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; "
|+ style="font-size:85%;" |
|-
!colspan="3" bgcolor="#efefef"| {{ES-VLAG}} 2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix
|-
|colspan="3" style="text-align:center;" |
|-
|colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit Catalunya 2007.png|200px]]
|-
| style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>'''
| <small>14 Junie 2026</small>
|-
| '''<small>Plek</small>'''
|colspan=2| <small>[[Circuit de Barcelona-Catalunya]]</small>
|-
!colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small>
|-
| '''<small>Renjaer</small>'''
| <small> </small>
| <small> </small>
|-
| '''<small>Tyd</small>'''
|colspan=2| <small> </small>
|-
!colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste ronde</small>
|-
| '''<small>Renjaer</small>'''
| <small> </small>
| <small> </small>
|-
| '''<small>Tyd</small>'''
|colspan=2| <small> </small>
|-
!colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small>
|-
| '''<small>1</small>''' || <small> </small> || <small> </small>
|-
| '''<small>2</small>''' || <small> </small> || <small> </small>
|-
| '''<small>3</small>''' || <small> </small> || <small> </small>
|}
Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] Barcelona-Katalonië Grand Prix''' sal op 14 Junie by die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] in Montmeló, naby [[Barcelona]] in Spanje gehou word. Dit sal die sewende wedren van die seisoen wees.
== Bande ==
[[Pirelli]] sal die volgende bande aan alle spanne verskaf:
{| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;"
|+ Bande vir gebruik te Barcelona-Catalunya
|-
!colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan
!colspan=2 scope="col"| Reënbande
|-
|align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br>Hard C1
|align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br>Medium C2
|align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br>Sag C3
|align=center|[[Lêer:Neumático F1 Pirelli Verde.svg|55px]]<br>Tussen-in
|align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br>Reën
|}
== Vrye oefening ==
=== Uitslag ===
{| class="wikitable" style="font-size:95%"
! rowspan="6"|Vrye oefening 1
! Pos.
! No.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| align=center|
|
|
|
|-
! 2
| align=center|
|
|
|
|-
! 3
| align=center|
|
|
|
|-
! 4
| align=center|
|
|
|
|-
! 5
| align=center|
|
|
|
|-style="border-top:2px solid #808080"
! rowspan="6"|Vrye oefening 2
! Pos.
! No.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| align=center|
|
|
|
|-
! 2
| align=center|
|
|
|
|-
! 3
| align=center|
|
|
|
|-
! 4
| align=center|
|
|
|
|-
! 5
| align=center|
|
|
|
|-style="border-top:2px solid #808080"
! rowspan="6"|Vrye oefening 3
! Pos.
! No.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| align=center|
|
|
|
|-
! 2
| align=center|
|
|
|
|-
! 3
| align=center|
|
|
|
|-
! 4
| align=center|
|
|
|
|-
! 5
| align=center|
|
|
|
|}
== Kwalifisering ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%"
!rowspan=2|Pos.
!rowspan=2|No.
!rowspan=2|Renjaer
!rowspan=2|Vervaardiger
!colspan=3|Kwalifiseertyd
!rowspan=2|Rooster
|-
! K1
! K2
! K3
|-
! 1
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 1
|-
! 2
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 2
|-
! 3
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 3
|-
! 4
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 4
|-
! 5
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 5
|-
! 6
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 6
|-
! 7
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 7
|-
! 8
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 8
|-
! 9
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 9
|-
! 10
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 10
|-
! 11
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"|
| align=center| 11
|-
! 12
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"|
| align=center| 12
|-
! 13
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"|
| align=center| 13
|-
! 14
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"|
| align=center| 14
|-
! 15
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"|
| align=center| 15
|-
! 16
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"|
| align=center| 16
|-
! 17
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"|
| align=center| 17
|-
! 18
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"|
| align=center| 18
|-
! 19
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"|
| align=center| 19
|-
! 20
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"|
| align=center| 20
|-
!colspan="8"| K1 107% tyd:
|}
== Wedren ==
=== Renuitslag ===
{| class="wikitable" style="font-size:95%"
! Pos.
! No.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Oorsaak uitval
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''25'''
|-
! 2
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''18'''
|-
! 3
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''15'''
|-
! 4
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''12'''
|-
! 5
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''10'''
|-
! 6
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''8'''
|-
! 7
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''6'''
|-
! 8
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''4'''
|-
! 9
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''2'''
|-
! 10
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''1'''
|-
! 11
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 12
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 13
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 14
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 15
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 16
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 17
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 18
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 19
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 20
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|}
== Puntestand vóór die Grand Prix ==
{{BeginKolomme}}
=== Renjaers ===
{| class="wikitable" style="font-size:95%;"
|-
! Pos.
! No.
! Renjaer
! Span
! Punte
|-
!1
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!2
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!3
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!4
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!5
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!6
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!7
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!8
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!9
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!10
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!11
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!12
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!13
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!14
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!15
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!16
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!17
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!18
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!19
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!20
| align=center|
|
|
| align=center|
|-
!21
| align=center|
|
|
| align=center|
|}
{{NuweKolom}}
=== Vervaardigers ===
{| class="wikitable" style="font-size:95%;"
|-
! Pos.
! Span
! Punte
|-
!1
|
| align=center|
|-
!2
|
| align=center|
|-
!3
|
| align=center|
|-
!4
|
| align=center|
|-
!5
|
| align=center|
|-
!6
|
| align=center|
|-
!7
|
| align=center|
|-
!8
|
| align=center|
|-
!9
|
| align=center|
|-
!10
|
| align=center|
|}
{{EindeKolomme}}
== Sien ook ==
* [[2026 Formule Een-seisoen]]
* [[Lys van Formule Een Grands Prix]]
==Verwysings==
{{Verwysings}}
{{F1GP 2020–2029}}
[[Kategorie:Sport in 2026|Spanje]]
475cbsmv7tnsfzh1ovezpbhu7k5wgj7
2910714
2910713
2026-06-11T08:49:03Z
Aliwal2012
39067
/* Puntestand vóór die Grand Prix */
2910714
wikitext
text/x-wiki
{{sporttoekoms}}
{| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; "
|+ style="font-size:85%;" |
|-
!colspan="3" bgcolor="#efefef"| {{ES-VLAG}} 2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix
|-
|colspan="3" style="text-align:center;" |
|-
|colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit Catalunya 2007.png|200px]]
|-
| style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>'''
| <small>14 Junie 2026</small>
|-
| '''<small>Plek</small>'''
|colspan=2| <small>[[Circuit de Barcelona-Catalunya]]</small>
|-
!colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small>
|-
| '''<small>Renjaer</small>'''
| <small> </small>
| <small> </small>
|-
| '''<small>Tyd</small>'''
|colspan=2| <small> </small>
|-
!colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste ronde</small>
|-
| '''<small>Renjaer</small>'''
| <small> </small>
| <small> </small>
|-
| '''<small>Tyd</small>'''
|colspan=2| <small> </small>
|-
!colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small>
|-
| '''<small>1</small>''' || <small> </small> || <small> </small>
|-
| '''<small>2</small>''' || <small> </small> || <small> </small>
|-
| '''<small>3</small>''' || <small> </small> || <small> </small>
|}
Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] Barcelona-Katalonië Grand Prix''' sal op 14 Junie by die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] in Montmeló, naby [[Barcelona]] in Spanje gehou word. Dit sal die sewende wedren van die seisoen wees.
== Bande ==
[[Pirelli]] sal die volgende bande aan alle spanne verskaf:
{| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;"
|+ Bande vir gebruik te Barcelona-Catalunya
|-
!colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan
!colspan=2 scope="col"| Reënbande
|-
|align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br>Hard C1
|align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br>Medium C2
|align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br>Sag C3
|align=center|[[Lêer:Neumático F1 Pirelli Verde.svg|55px]]<br>Tussen-in
|align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br>Reën
|}
== Vrye oefening ==
=== Uitslag ===
{| class="wikitable" style="font-size:95%"
! rowspan="6"|Vrye oefening 1
! Pos.
! No.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| align=center|
|
|
|
|-
! 2
| align=center|
|
|
|
|-
! 3
| align=center|
|
|
|
|-
! 4
| align=center|
|
|
|
|-
! 5
| align=center|
|
|
|
|-style="border-top:2px solid #808080"
! rowspan="6"|Vrye oefening 2
! Pos.
! No.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| align=center|
|
|
|
|-
! 2
| align=center|
|
|
|
|-
! 3
| align=center|
|
|
|
|-
! 4
| align=center|
|
|
|
|-
! 5
| align=center|
|
|
|
|-style="border-top:2px solid #808080"
! rowspan="6"|Vrye oefening 3
! Pos.
! No.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| align=center|
|
|
|
|-
! 2
| align=center|
|
|
|
|-
! 3
| align=center|
|
|
|
|-
! 4
| align=center|
|
|
|
|-
! 5
| align=center|
|
|
|
|}
== Kwalifisering ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%"
!rowspan=2|Pos.
!rowspan=2|No.
!rowspan=2|Renjaer
!rowspan=2|Vervaardiger
!colspan=3|Kwalifiseertyd
!rowspan=2|Rooster
|-
! K1
! K2
! K3
|-
! 1
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 1
|-
! 2
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 2
|-
! 3
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 3
|-
! 4
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 4
|-
! 5
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 5
|-
! 6
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 6
|-
! 7
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 7
|-
! 8
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 8
|-
! 9
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 9
|-
! 10
| align=center|
|
|
|
|
|
| align=center| 10
|-
! 11
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"|
| align=center| 11
|-
! 12
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"|
| align=center| 12
|-
! 13
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"|
| align=center| 13
|-
! 14
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"|
| align=center| 14
|-
! 15
| align=center|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"|
| align=center| 15
|-
! 16
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"|
| align=center| 16
|-
! 17
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"|
| align=center| 17
|-
! 18
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"|
| align=center| 18
|-
! 19
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"|
| align=center| 19
|-
! 20
| align=center|
|
|
|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"|
| style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"|
| align=center| 20
|-
!colspan="8"| K1 107% tyd:
|}
== Wedren ==
=== Renuitslag ===
{| class="wikitable" style="font-size:95%"
! Pos.
! No.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Oorsaak uitval
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''25'''
|-
! 2
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''18'''
|-
! 3
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''15'''
|-
! 4
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''12'''
|-
! 5
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''10'''
|-
! 6
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''8'''
|-
! 7
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''6'''
|-
! 8
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''4'''
|-
! 9
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''2'''
|-
! 10
| align=center|
| ''''''
| ''''''
| align=center|
|
| align=center|
| align=center| '''1'''
|-
! 11
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 12
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 13
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 14
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 15
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 16
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 17
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 18
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 19
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|-
! 20
| align=center|
|
|
| align=center|
|
| align=center|
|
|}
== Puntestand vóór die Grand Prix ==
{{BeginKolomme}}
=== Renjaers ===
{| class="wikitable" style="font-size:95%;"
|-
!Plek
!Nr.
!Renjaer
!Span
!Punte
|-
!1
| align=center|12
| {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
| align=center|156
|-
!2
| align=center|44
| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| align=center|90
|-
!3
| align=center|63
| {{GB-VLAG}} [[George Russell]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
| align=center|88
|-
!4
| align=center|16
| {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| align=center|75
|-
!5
| align=center|81
| {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|60
|-
!6
| align=center|1
| {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|58
|-
!7
| align=center|3
| {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]
| [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|43
|-
!8
| align=center|6
| {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]
| [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|29
|-
!9
| align=center|30
| {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]
| [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|26
|-
!10
| align=center|10
| {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]
| [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|26
|-
!11
| align=center|87
| {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]
| [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]]
| align=center|18
|-
!12
| align=center|43
| {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]
| [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|15
|-
!13
| align=center|41
| {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]
| [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|13
|-
!14
| align=center|55
| {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|6
|-
!15
| align=center|23
| {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|5
|-
!16
| align=center|31
| {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]
| [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]]
| align=center|3
|-
!17
| align=center|5
| {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]
| [[Audi F1-span|Audi]]
| align=center|2
|-
!18
| align=center|14
| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]
| [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]]
| align=center|1
|-
!19
| align=center|27
| {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]
| [[Audi F1-span|Audi]]
| align=center|0
|-
!20
| align=center|77
| {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]
| [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]]
| align=center|0
|-
!21
| align=center|11
| {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]
| [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]]
| align=center|0
|-
!22
| align=center|18
| {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]
| [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]]
| align=center|0
|}
{{NuweKolom}}
=== Vervaardigers ===
{| class="wikitable" style="font-size:95%;"
|-
!Plek
!Span
!Punte
|-
!1
| {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
| align=center|244
|-
!2
| {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| align=center|165
|-
!3
| {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|118
|-
!4
| {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|72
|-
!5
| {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|41
|-
!6
| {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|39
|-
!7
| {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]]
| align=center|21
|-
!8
| {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|7
|-
!9
| {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]]
| align=center|2
|-
!10
| {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]]
| align=center|1
|-
!11
| {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]]
| align=center|0
|}
{{EindeKolomme}}
== Sien ook ==
* [[2026 Formule Een-seisoen]]
* [[Lys van Formule Een Grands Prix]]
==Verwysings==
{{Verwysings}}
{{F1GP 2020–2029}}
[[Kategorie:Sport in 2026|Spanje]]
afcxoytqsjx8zmp9p5upxplox2chn1q
Plaatjieskraal
0
462510
2910738
2026-06-11T10:49:34Z
AFM
21229
Nuwe bladsy geskep met ''''Plaatjieskraal''' was ‘n vakansieoord en hengelaarsparadys aan die kus van die [[Overberg]]. Dit is ‘n die 1980’s gestig, maar rondom 2010 verlaat weens indringing deur die bewegende sandduine. Die plek was by 34° 43′ 46″ suid, 19° 35′ 50″ oos, ‘n 10 km suidoos van [[Pearly Beach]] en 40 km van [[Gansbaai]]. In die jare van [[apartheid]] was dit bestem as vakansieoord vir die inwoners van [[Elim]] en [[Bredasdorp]]. Tans word dit beskou as ‘...'
2910738
wikitext
text/x-wiki
'''Plaatjieskraal''' was ‘n vakansieoord en hengelaarsparadys aan die kus van die [[Overberg]]. Dit is ‘n die 1980’s gestig, maar rondom 2010 verlaat weens indringing deur die bewegende sandduine.
Die plek was by 34° 43′ 46″ suid, 19° 35′ 50″ oos, ‘n 10 km suidoos van [[Pearly Beach]] en 40 km van [[Gansbaai]].
In die jare van [[apartheid]] was dit bestem as vakansieoord vir die inwoners van [[Elim]] en [[Bredasdorp]]. Tans word dit beskou as ‘n spookdorp.
==Lees ook==
*[[Kolmanskop]]
==Bibliografie==
*https://grokipedia.com/page/plaatjieskraal
[[Kategorie: Spookdorpe]]
[[Kategorie: Nedersettings in die Wes-Kaap]]
t5ne3aim8ry1o2ontu1k4a0ih1no337
Lotononis stenophylla
0
462511
2910739
2026-06-11T11:17:03Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie met foto's.
2910739
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis stenophylla
| authority = [[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] & [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]] [[Ben-Erik van Wyk|B.-E.van Wyk]], (1989)
| synonyms =* ''Crotalaria ecklonis'' <small>Harv.</small>
* ''Crotalaria stenophylla'' <small>Eckl. & Zeyh.</small>
}}
'''''Lotononis stenophylla''''' is 'n eenjarige plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Noord-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor.
== Galery ==
<gallery>
Lotononis stenophylla Dupreez 8.jpg
Lotononis stenophylla Dupreez 7.jpg
Lotononis stenophylla Dupreez 9.jpg
Lotononis stenophylla Dupreez 6.jpg
Lotononis stenophylla Dupreez 4.jpg
Lotononis stenophylla Dupreez 1.jpg
</gallery>
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-193 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1000960-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/480dd571-48b8-4aa2-b39f-9a23641cb6be Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|stenophylla]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
a3c92iqedfhqevp1xo3no10uemtjng8
Bespreking:Lotononis stenophylla
1
462512
2910740
2026-06-11T11:19:47Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910740
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Lotononis racemiflora
0
462513
2910741
2026-06-11T11:28:49Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie, krtiek.
2910741
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = CR
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis racemiflora
| authority = [[Ben-Erik van Wyk|B.-E.van Wyk]], (1989)
| synonyms =
}}
'''''Lotononis racemiflora''''' is 'n eenjarige plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] by Bokwater, wes van [[Clanwilliam]], voor. Die spesie is laas in 1948 gesien en omrede sy [[habitat]] grootliks deur die verbouing van [[sitrus]] en [[rooibos]]-tee oorgeneem is, word dit as moontlik uitgestorwe beskou.
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-171 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:937402-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/ce80ef46-5877-4e19-a435-f0e137552bf5 Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|racemiflora]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
2fzwyobfrqp8ftlo7l1pq7vp5kkhp4d
Bespreking:Lotononis racemiflora
1
462514
2910743
2026-06-11T11:30:40Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910743
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv
Lotononis dichiloides
0
462515
2910744
2026-06-11T11:38:32Z
Oesjaar
7467
Nuwe spesie en uitgestorwe.
2910744
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = EX
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis dichiloides
| authority = Sond., (1850)
| synonyms =* ''Dichilus floribundus'' <small>Sond.</small>
}}
'''''Lotononis dichiloides''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in[[KwaZulu-Natal] by [[Durban]] voor. Die spesie is laas in die 1930's gesien en omrede meer as 90% van sy [[habitat]] deur die ontwikkeling en verbouing oorgeneem is, word die spesie as uitgestorwe beskou.
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-64 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:503296-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/df37808d-9262-46c5-a3ad-a2d92f98a204 Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|dichiloides]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
91lc11v26kv9u9fyl99kpze91d3j6rv
2910745
2910744
2026-06-11T11:38:52Z
Oesjaar
7467
Ai!
2910745
wikitext
text/x-wiki
{{Spesieboks
| status = EX
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Lotononis dichiloides
| authority = Sond., (1850)
| synonyms =* ''Dichilus floribundus'' <small>Sond.</small>
}}
'''''Lotononis dichiloides''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[KwaZulu-Natal]] by [[Durban]] voor. Die spesie is laas in die 1930's gesien en omrede meer as 90% van sy [[habitat]] deur die ontwikkeling en verbouing oorgeneem is, word die spesie as uitgestorwe beskou.
== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=450-64 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:503296-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/df37808d-9262-46c5-a3ad-a2d92f98a204 Biodiversityadvisor]
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Lotononis|dichiloides]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
q0xh0tavaohwx0u4sk8fjwq4heldxpy
Bespreking:Lotononis dichiloides
1
462516
2910746
2026-06-11T11:40:10Z
Oesjaar
7467
Verbeter
2910746
wikitext
text/x-wiki
{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv