Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 7745 2917682 2913748 2026-07-15T13:05:48Z Johannesburg Style 209939 Ek het van die bronne verander ter wille van meer objektiwiteit. 2917682 wikitext text/x-wiki {{NPOV}} {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Brixton Moord en Roof Orkes | beeld = Die Brixton Moord en Roof Orkes (235918374).jpg | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = | beeldonderskrif = | agtergrondkleur = groep | geboortenaam = | alias = | geboortedatum = | geboorteplek = | oorsprong = [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = | sterfplek = | genre = | beroep = | instrument = | jare_aktief = | etiket = | assosiasies = | webwerf = | huidige_lede =[[Andries Bezuidenhout]] [[Ockert Greeff]] [[Gerhard Barnard]] | gewese_lede = [[Steve Savage]] [[Andrew Evans]] [[Drikus Barnard]] [[Louis Graham]] }} Die '''Brixton Moord en Roof Orkes''' is 'n [[Afrikaans]]e [[rock]]orkes wat oorspronklik in [[Johannesburg]] ontstaan het. Die groep is op ironiese manier vernoem na die "Brixton Moord en Roof"-polisie-eenheid, wat nie meer bestaan nie, en lede van die band het al spottenderwys opgemerk dat sommige mense gedink het dat hulle die polisie se amptelike blaasorkes is. Die band het van vorm verander oor tyd, maar die meeste van die komposisies wat opgeneem is, is deur Brixton Barnard (Drikus Barnard), Moord Greeff (Ockert Greeff), Roof Bezuidenhout ([[Andries Bezuidenhout]]) en Kapelaan Pat Plank (Gerhard Barnard) geskryf. Die band se musiek wissel van harde rock tot donker en melodieuse ballades. Tans bestaan die orkes uit Roof Bezuidenhout (sang en akoestiese kitaar), wat in Dikeni in die Oos-Kaap woon, Moord Greeff (tromme), wat in Montreal (Kanada) woon en Kapelaan Pat Plank (sang, elektriese kitaar en baskitaar), wat in Velddrif in die Wes-Kaap woon. Die orkes se lede is almal betrokke by ander kunsvorme as slegs musiek. Ockert Greeff is 'n digter, Roof Bezuidenhout is 'n skilder en digter en Gerhard Barnard is 'n beeldhouer. Tot op hede het die orkes vyf vollengte albums vrygestel.[https://voertaal.nu/uitvoergehalte-brixton-moord-en-roof-se-strate-sonder-bome/] == Agtergrond == Ockert "Moord" Greeff ([[trom]]) het die orkes in [[1999]] saam met Andries "Roof" Bezuidenhout (stem en [[kitaar]]) gestig toe hulle by die ''Abelarde Sanction'', 'n kroeg in [[Brixton]], begin optree het. Kort daarna het Steve "Brixton" Savage as baskitaarspeler aangesluit. In 2000 het die orkes vir die eerste keer by die [[Oppikoppi]] rockfees opgetree. Steve Savage het na [[Zambië]] verhuis en is deur Drikus "Brixton" Barnard vervang. Die twee stigterslede, Moord Greeff en Roof Bezuidenhout, het saam met Brixton Barnard die orkes se eerste vollengte album, "Spergebied", opgeneem. Esme Evakwaad (Clair Cantrell), wat saam met Brixton Barnard in die punk-orkes Plank was, was vir die vroulike agtergrondsang verantwoordelik. Die album is deur Paul Riekert opgeneem en gemeng en die klankmeester is deur Rick Wolff behartig. "Spergebied" is in 2002 deur Rhythm Records op laserskyf vrygestel.[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/2023/11/10/spergebied/] In 2002 het Kapelaan Pat Plank as kitaarspeler aangesluit. Met die toevoeging van Pat Plank (Gerhard Barnard) op elektriese kitaar, het die orkes se klank van folk-rock na rock beweeg. Hul tweede album, "Terug in Skubbe", is in 2005 deur Rhythm Records op laserskyf vrygestel. Paul Riekert het weer die klank gemeng en die meeste daarvan opgeneem. Peter Auret het die tromme opgeneem en die lied "Paul van der Zandt" gemeng. Liela Groenewald en Joanne Jaques het agtergrond sang behartig. Die album het ook 'n toonsetting van 'n gedig deur Koos du Plessis deur sy dogter Karla bevat, genaamd "Dagboek van 'n swerwer". [[Karla du Plessis]] het saam met die orkes by 'n aantal geleenthede opgetree, onder andere 'n rockfees tydens Aardklop. Die ballade "Fortuinverteller" het op RSG se speellys beland en "Spoed" is in die TV-reeks Orion (gebaseer op Deon Meyer se boek) gebruik.[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/2023/11/10/terug-in-skubbe/] In Augustus 2007 het Moord Greeff na Montreal in Kanada verhuis en is vervang deur Andrew Evans, wat toe, in die tradisie van die orkes, as Moord Evans bekend gestaan het. Andrew Evans is later deur Louis Graham vervang. Die orkes se album "Slaaptyd in die suburbs" is saam met Louis opgeneem. Brixton Barnard het die opname behartig en Paul Riekert het weer die klank gemeng. Dis as ‘n beperkte oplaag van 100 bundels met lirieke en skilderye van Marguerite Visser aan die einde van 2014 vrygestel en as laserskyf aan die begin van 2015. Oor die album het die musiek- en kuns joernalis Mariana Malan in Die Burger geskryf: "Geen album van hierdie orkes gaan jou die son laat sien sonder om bewus te wees van die wolk wat kan inskuif nie. Dit laat jou egter helder sien, en dink laat dit jou dink. Die lirieke is altyd so vasvat waar. ’n Mens kan jou verlustig in die digterlikheid terwyl ’n mes in ’n wond of twee draai. Wat ’n mens veral van hulle waardeer, is die manier waarop hul musiek jou onmiddellik gryp en jou aandag hou. Hier is geen geteem of tranerige wysies nie. Selfs die einde van dae, verlies, ’n tronksel en verlange wil jy met jubbelende voete op maat van die musiek tegemoet dans” (Mariana Malan, Die Burger, 6 Mei 2015).[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/2023/11/10/slaaptyd-in-die-suburbs/] In 2015 is Brixton (Drikus) Barnard aan breinkanker dood en in 2021 is Louis Graham tydens die Covid-19 pandemie aan die virus oorlede. Die orkes se oorlewende lede - Roof Bezuidenhout, Moord Greeff en Kapelaan Pat Plank - het in 2022 'n volgende album vrygestel wat opnames en komposisies deur Brixton Barnard van kort voor sy dood inkorporeer. Die album se titel is "Bazaar Punk".[https://www.netwerk24.com/brixton-sing-uit-die-graf-20220102] In 2023 het die orkes 'n volgende album, "Strate Sonder Bome", vrygestel, weer met Roof Bezuidenhout, Moord Greeff en Kapelaan Pat Plank as komponiste en musikante. Opnames is deur elk in hul onderskeie tuisateljees behartig en Roof Bezuidenhout het die klankmeng behartig. Die album se klankmeester is deur Willem Moller behartig.[https://www.netwerk24.com/kunste/musiek/brixton-moord-roof-orkes-kyk-terug-op-ou-buurt-behou-humorsin-20240201] Musikaal wissel die groep se styl tussen melancholiese folk-klanke van songs soos "Asyn" en "Geraamtes in jou kas", tot die harde rock van "Road Rage", "Spoed" en "Brixton-dae". Die orkes se musikale inspirasie kom uit genres soos rock, punk, folk, jazz, reggae en kwêla.[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/] == Diskografie == * ''Brixton Moord en Roof Orkes EP'' (met Andries "Roof" Bezuidenhout, Ockert "Moord" Greeff en Steve "Brixton" Savage, op die platform "Digital Cupboard" vrygestel, omstreeks 1999) * ''Spergebied (met Andries "Roof" Bezuidenhout, Ockert "Moord" Greeff, Brixton (Drikus) Barnard, Esme Evakwaad, 2002)[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/2023/11/10/spergebied/]'' * ''Terug in Skubbe'' (met Brixton Barnard (Trike), Kapelaan Pat Plank (Plank), Moord Greeff, Roof Bezuidenhout, Paul Riekert, Peter Auret, Karla du Plessis, Esme Evakwaad (Trike), Liela Groenewald, Joanne Jaques, 2005)[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/2023/11/10/terug-in-skubbe/] * ''Slaaptyd in die suburbs'' (met Andries "Roof" Bezuidenhout, Brixton (Drikus) Barnard, Kapelaan Pat Plank (Gerhard Barnard) en Louis Graham, 2015, vrygestel deur One-F Music)​[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/2023/11/10/slaaptyd-in-die-suburbs/] * ''Bazaar Punk'' (met Andries "Roof" Bezuidenhout, Brixton (Drikus) Barnard, Ockert "Moord" Greeff en Kapelaan Pat Plank (Gerhard Barnard), 2022, vrygestel deur Dikeni Records)​[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/2023/11/22/bazaar-punk/] * ''Strate Sonder Bome'' (met Andries "Roof" Bezuidenhout, Brixton (Drikus) Barnard, Ockert "Moord" Greeff en Kapelaan Pat Plank (Gerhard Barnard), 2023, vrygestel deur Dikeni Records)​[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/2023/11/22/strate-sonder-bome/] == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse musiekgroepe]] == Eksterne skakels == * [http://www.bmro.co.za/ Amptelike webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321103437/http://www.bmro.co.za/ |date=21 Maart 2012 }} * Nuwe amptelike webtuiste (sedert 2023)[https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/] == Bronne == * http://home.mweb.co.za/bm/bmro/#Waar%20kom%20die%20Brixton%20Moord%20en%20Roof%20Orkes%20vandaan {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070503052151/http://home.mweb.co.za/bm/bmro/#Waar%20kom%20die%20Brixton%20Moord%20en%20Roof%20Orkes%20vandaan |date= 3 Mei 2007 }}?. Besoek op 19 November 2007 * https://brixtonmoordenrooforkes.co.za/. Besoek op 25 Junie 2026 * Hendrik Hancke, "Brixton sing uit die graf." Rapport, 2 Januarie 2022. https://www.netwerk24.com/brixton-sing-uit-die-graf-20220102. Besoek op 15 Julie 2026 * AJ Opperman, "Brixton Moord & Roof Orkes kyk terug op ou buurt, behou humorsin." ''Netwerk24'', 2 Februarie 2024. https://www.netwerk24.com/kunste/musiek/brixton-moord-roof-orkes-kyk-terug-op-ou-buurt-behou-humorsin-20240201. Besoek op 15 Julie 2026 * "Uitvoergehalte: Brixton Moord en Roof se ''Strate sonder bome''." Onderhoud deur Izak de Vries met Andries Bezuidenhout, ''Voertaal'', 12 Desember 2023. https://voertaal.nu/uitvoergehalte-brixton-moord-en-roof-se-strate-sonder-bome/. Besoek op 15 Julie 2026. [[Kategorie:Suid-Afrikaanse musiekgroepe]] jvcncye656wul3ruvvcrgnes23p2brj 0 11634 2917686 2893474 2026-07-15T13:28:16Z Johannesburg Style 209939 /* Diskografie */ Ek het die titel van sy vierde album korrek weergegee. 2917686 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Koos du Plessis | beeld = Koos met kamera.png | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = | beeldonderskrif = Foto van Koos du Plessis met ’n kamera in sy hande. | agtergrondkleur = | geboortenaam = Jacobus Johannes du Plessis | alias = Koos Doep | geboortedatum = [[10 Mei]] [[1945]] | geboorteplek = [[Rustenburg]], [[Suid-Afrika]] | oorsprong = [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = [[15 Januarie]] [[1984]] | sterfplek = Buite [[Krugersdorp]], [[Suid-Afrika]] | genre = | beroep = Musikant, digter en joernalis | instrument = | jare_aktief = | etiket = | assosiasies = | webwerf = | huidige_lede = | gewese_lede = }} '''Koos du Plessis''' ([[Rustenburg]], 10 Mei 1945 – [[Krugersdorp]], 15 Januarie 1984), ook bekend as '''Koos Doep''', was ’n Suid-Afrikaanse musikant wat toonaangewend was in die Afrikaanse musiek-en-liriekbeweging van die 1970's en '80's.<ref name="My volk" /><ref name="klyntji" /> Hoewel hy kommersieel nie baie suksesvol was as uitvoerende kunstenaar nie, het die albums wat hy in sy leeftyd uitgereik het, 'n nuwe rigting in [[Afrikaans]]e musiek ingelui en word dit vandag as van die invloedrykstes in die taal se musiekgeskiedenis beskou. Tientalle verwerkings van sy komposisies is sedertdien deur verskeie ander Afrikaanse kunstenaars opgeneem en ’n hele paar het huldeblyk-albums aan hom opgeneem. Du Plessis is in die vroeë oggendure van Sondag 15 Januarie 1984<ref>Bouwer, Anna-Retha Netwerk24: http://www.netwerk24.com/Nuus/En-tog-die-deuntjie-draal-20140116 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161106093431/http://www.netwerk24.com/Nuus/En-tog-die-deuntjie-draal-20140116 |date= 6 November 2016 }}</ref> in 'n motorongeluk op die ou [[Krugersdorp]]pad oorlede, nadat sy [[Volkswagen Beetle|Volkswagen Kewer]] op ’n laagwaterbrug by Knoppieslaagte naby Centurion die pad byster geraak het terwyl hy ná middernag op pad was na Nick Taylor, sy musiekregisseur. Slegs drie Afrikaanse albums is onder sy naam uitgereik.<ref>Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Du_Plessis,_Koos{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Opnames van nuwe liedjies wat na sy dood ontdek is, het tot 'n vierde album gelei wat in 1995 postuum uitgereik is. == Lewe en werk == Jacobus Johannes du Plessis is op 10 Mei 1945 in die distrik [[Rustenburg]] gebore waar sy ouers geboer het. Toe sy ouers hul plaas verloor, het die Du Plessis's na [[Springs]] verhuis waar Koos ’n groot deel van sy kinderlewe gewoon het. Hy het later ’n liedjie oor die dorp en sy lewe hier, genaamd ''Molberge (Herinneringe aan Springs)'', op sy tweede album opgeneem. Du Plessis het aan die Laerskool Pam Brink en Hoër Seunskool Hugenote skoolgegaan. Toe hy in standerd agt (graad 10) was, het hy ’n poging aangewend om sangles te neem, maar hy is deur die musiekonderwyseres afgeraai weens 'n skynbare gebrek aan vaardigheid.<ref>Remembered: http://remembered.co.za/obituary/view/1586{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Loopbaan as joernalis === Hierna word hy in 1967 koerantman wat vir die res van sy werkloopbaan as joernalis, subredakteur en nuusredakteur by verskeie publikasies werk. Hy woon eers in Springs by sy ouers en werk in [[Johannesburg]] by ''[[Die Vaderland]]''. Later trek hy egter na ’n woonstel in [[Joubertpark]] in Johannesburg. Hy is op 22 Junie 1969 getroud met Mornay du Plessis van [[Standerton]], wat hy reeds in 1964 in [[Pretoria]] op universiteit ontmoet het. Sy is die tweede oudste dogter van die bekende pastoor Justus du Plessis van die Apostoliese Geloofsending. Hulle het ’n kort wittebrood in [[Europa]] onderneem. Daarna gaan woon hulle in [[Amanzimtoti]] in [[Natal (provinsie)|Natal]], waar Koos in 1970 by ''Die Nataller'' werk as nuusredakteur en hoofsubredakteur en later bevorder word tot adjunkredakteur, en Mornay skoolhou. Aan die einde van 1971 reis hulle deur Europa en besoek onder andere [[Frankryk]], [[Spanje]], [[Nederland]] en [[Duitsland]]. Die idee was eintlik om ’n baie langer reis te onderneem, maar Koos word baie siek en hulle keer eerder terug huis toe. Dan woon hulle vanaf 1972 in [[Randburg]], waar Koos weer by ''Die Vaderland'' werk. In hierdie tyd skryf hy deeltyds in by die Universiteit van die Witwatersrand en verwerf ’n B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands. Teen die einde van 1972 kry hy ’n aanstelling by ''[[Oggendblad]]'' in [[Pretoria]], waar hy uiteindelik vir ’n dekade sou werk as subredakteur, nuusredakteur en hoofsubredakteur. Hulle woon eers in ’n woonstel in [[Sunnyside, Pretoria|Sunnyside]], maar in 1973 met die geboorte van Irma, hulle eerste dogter, bou hulle ’n huis in [[Wierdapark]], ’n voorstad van [[Centurion]] naby Pretoria, waar hy tot met sy dood woon. Hier word sy ander twee dogters, Karien en Karla, in onderskeidelik 1974 en 1975 gebore. Karla volg in haar vader se voetspore en neem verskeie CD's op. In 1983 sluit hy as subredakteur aan by ''[[Die Transvaler]]''. === Loopbaan as sanger === Reeds as jong seun toon hy groot aanleg vir musiek en bespeel sy ouma se traporreltjie, wat later ’n ereplek in sy eie huis gekry het. In standerd agt wend hy ’n poging aan om musiekles te neem, maar die musiekonderwyser ontmoedig sy ma omdat dit volgens hom ’n mors van geld sou wees! As student ontdek hy die [[kitaar]], wat sy gunsteling instrument sou word en bemeester met die hulp van ’n vriend die drukke. Hy onderskei hom as liedjieskrywer van formaat, wat veral met sy trefferliedjie ''Kinders van die wind'' (gesing deur [[Laurika Rauch]]) bekendheid verwerf. Dit word die temalied vir die televisiereeks ''Phoenix en Kie'', haal die Duitse en Franse trefferslyste en word deur verskeie kunstenaars reg oor die wêreld opgeneem, onder andere deur Richard Clayderman. Koos skryf reeds liedjies tydens sy studentejare aan die Pretoriase Onderwyskollege en ''Kinders van die wind'' is reeds in 1968 geskryf ==== 1975–79: Eerste blootstelling ==== In 1975 het Karl Theunissen, ’n vriend van Du Plessis, ’n kassetopname van laasgenoemde se musiek na Nick Taylor geneem.<ref name="Litnet" /> Taylor was die bestuurder van die onafhanklike platemaatskappy Incline House-musiek en het ’n tuisateljee gehad. Twee jaar later het Du Plessis op die [[televisie]]-program ''Perspektief'' (met Theunissen as regisseur) drie van sy liedjies gesing en dit opgevolg met nog optredes op die program ''Musiek en Liriek''. 'n Reeks konserte in [[Die Laager]] by die [[Markteater]] in Johannesburg het gevolg.<ref name="Litnet" /> ==== 1979–84: Suid-Afrika neem kennis ==== Die TV-regisseur Katinka Heyns was in 1979 op soek na ’n temaliedjie vir haar komende reeks ''Phoenix en kie''. Sy het Du Plessis se liedjie ''Kinders van die wind'' (wat toe reeds tien jaar vantevore geskryf is) ontdek en besluit om dit te gebruik. Sy het egter besluit om ook drie ander liedjies van Du Plessis (''Sprokie vir 'n stadskind'', ''Skielik is jy vry'' en ''Somer is verby'') by die reeks in te sluit wat, tesame met die temaliedjie, almal deur [[Laurika Rauch]] gesing is.<ref name="Litnet" /> ''Phoenix en kie'' was die deurbraak wat beide Du Plessis en Rauch nodig gehad het om hul loopbane van die grond af te kry. Rauch het twee weke later ’n kortspeler van ''Kinders van die wind'' uitgereik wat sewe weke later goue status bereik het<ref name="Litnet">Comestor, Johannes: ''Kransie vir Koos du Plessis''; http://argief.litnet.co.za/article.php?news_id=88216</ref><ref name="OuLitnet">Bezuidenhout, Andries Oulitnet: ''Skielik is jy vry: Die lewe en musiek van Koos du Plessis''; http://www.oulitnet.co.za/roof/roof16.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928122832/http://www.oulitnet.co.za/roof/roof16.asp |date=28 September 2007 }}</ref> Na die sukses van die reeks het Taylor en Du Plessis in dieselfde jaar begin om aan laasgenoemde se eerste album, met die titel ''Skadu's teen die muur'' te werk. Die album is in 1980 uitgereik. Behalwe vir die vier liedjies wat in ''Phoenix en kie'' gebruik is, het die album verskeie ander liedjies ingesluit wat later ewe bekend geword het, soos die titelsnit, ''Herman'' (’n ode aan 'n afgestorwe vriend), ''Op die pad na Nooitgedacht'' en ''As jy my kon volg''. Laasgenoemde is na sy dood hermeng met ’n opname van sy dogter Karla, sodat sy en haar pa 'n postuum-"duet" kon sing. Die album ''Skadu's teen die muur'' is benoem as Afrikaanse Langspeler van die Jaar tydens Springbok Radio se SARI-toekennings en ''Kinders van die wind'' het die SARI-toekenning vir Liedjie van die Jaar ontvang.<ref name="Litnet" /> == Skryfwerk == Die lirieke van sy bekendste liedjies word in die bundel ''Kinders van die wind'' gepubliseer. [[T.T. Cloete]] beskou hierdie werk soos volg: “In sy soort is die werk van Koos du Plessis goed, en in sy direktheid en eenvoud is dit beter poësie as baie van die hooggestemde verse wat wil deurgaan vir die poësie”. Sy temas is verganklikheid, menslike verhoudings se dinamiek en broosheid en die krag van herinneringe en drome, terwyl hy deurentyd ’n skerp insig wys in die menslike kondisie.<ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 22 no. 2, Junie 1982</ref><ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 20 no. 3, Augustus 1982</ref> Na sy dood verskyn daar in 1985 ’n versameling van sy nagelate verse, ''Om jou verlaas te groet''<ref>Maas, O. “Die Burger” 30 Augustus 1985</ref><ref>Olivier, Fanie “Rapport” 11 Augustus 1985</ref> en in 1995 ’n verdere versameling onder die titel ''Skink nog ’n uur in my glas'', wat beide lirieke en gedigte insluit. Al sy voorheen gepubliseerde liedjies en verse, plus ’n groot aantal wat voorheen ongepubliseer was, word saamgevat in die versamelbundel van sy werk wat onder die titel ''Erfdeel'' gepubliseer word.<ref>Grundling, Erns “Insig” Januarie/Februarie 2005</ref><ref>Grundling, Erns “Kakkerlak” Uitgawe 5, 2006</ref><ref>Nel, Ronel “Beeld” 20 Desember 2004</ref> Hierdie bundel bevat ook ’n voorwoord deur die samesteller, sy dogter Irma du Plessis, en ’n oorsig oor sy lewe en musiek deur [[Andries Bezuidenhout]]. Sy verse word opgeneem in verskeie versamelbundels, waaronder ''Groot verseboek'', ''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte'', ''Die dye trek die dye aan'' en ''Goudaar''. Sy kortverhaal ''Om ’n misdaad te skep'' word in die Februarie 1980 uitgawe van ''Tydskrif vir Letterkunde'' gepubliseer. == Eerbewyse == Met 25 000 verkope van ''Kinders van die wind'' verower hy in 1979 ’n goue plaat en word dan ook die eerste komponis wat so ’n toekenning verwerf, aangesien goue plate gewoonlik slegs aan uitvoerende kunstenaars toegeken word. In 1980 ontvang Koos ook ’n Sarie-toekenning vir ''Kinders van die wind'' as Die Liedjie van die Jaar. In 2013, in ’n omvattende en landwye veldtog wat deur [[Maroela Media]] aangebied is, word ''Kinders van die wind'' aangewys as die grootste Afrikaanse liedjie van alle tye.<ref>Maroela Media: http://maroelamedia.co.za/nuus/grootste-afrikaanse-liedjie-van-alle-tye-kinders-van-die-wind/</ref> In 1982 word sy tweede album ''As almal ver is'', benoem vir ’n Sarie-toekenning as Afrikaanse Langspeler van die Jaar. Op 9 Augustus 1983 kry hy ’n oorkonde van die [[Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging]] (ATKV) uit erkenning vir sy bydrae tot die bevordering van die Afrikaanse taal en kultuur. Na sy dood word daar op verskeie maniere hulde gebring aan hom. Verskeie kunstenaars neem van sy liedjies op en [[Johannes Kerkorrel]] en Piet Smit stel albums vry waarop hulle slegs sy liedjies sing. ’n Dokumentêre televisieprogram oor sy lewe, ''Koos Doep – Kind van die wind'' word vervaardig en in 1986 uitgesaai. In 1987 word die album ''Koos se plaat – ’n Huldeblyk aan Koos du Plessis'' deur Nick Taylor, [[Lucas Maree]], [[Jannie du Toit]] en [[Coenie de Villiers]] opgeneem en in 2004 verskyn die album ''Koos du Plessis: 20 jaar later'', waarop kunstenaars soos Laurika Rauch, [[Theuns Jordaan]], [[Mathys Roets|Matthys Roets]], [[Lucas Maree]], Johannes Kerkorrel, [[Dozi]], [[Amanda Strydom]], Jannie du Toit, [[Karla du Plessis]] en [[Steve Hofmeyr]] van sy liedjies vertolk. ’n Musikale produksie van sy liedjies, ''Skadu’s teen die muur'', word onder die regie van [[Stephan Bouwer]] vanaf 1992 vir etlike jare gereeld opgevoer deur Jannie du Toit, [[Christa Steyn]], [[Marié du Toit]] en [[Anna Davel]]. [[PG du Plessis|P.G. du Plessis]] skryf die musiekteaterstuk ''Nagkantoor'' oor sy lewe wat in 2004 by die [[Klein Karoo Nasionale Kunstefees]] en daarna op verskeie plekke in die land opgevoer word. ’n Album van hierdie drama word ook vrygestel. In 2004 kry hy postuum die [[Huisgenoot-Skouspel]]-toekenning vir lewenslange bydrae tot Afrikaanse musiek.<ref name="OuLitnet" /> Ook in [[Nederland]] maak sy liedjies opslae wanneer dit daar ontdek word en in 2009 word ’n CD met Nederlandse vertalings en vertolkings daarvan deur van Nederland se bekendste sangers vrygestel.<ref>Tussen Kontinente: http://www.tussenkontinente.eu/koos-du-plessis/koos-du-plessis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160814234836/http://www.tussenkontinente.eu/koos-du-plessis/koos-du-plessis |date=14 Augustus 2016 }}</ref> Du Plessis was ’n lidmaat van die [[Gereformeerde kerk Wierdapark]] in [[Centurion]] en is uit dié kerk begrawe. == Diskografie == * Skadu's Teen die Muur (1979) * As Almal Ver Is... (1981) * Herbergier (1982) * Die vierde horison (1992) (Postuum) == Gepubliseerde werke == * ''Om jou verlaas te groet: nagelate verse'' (1985) {{ISBN|0-7981-1871-7}} * ''Skink nog 'n uur in my glas: nagelate verse'' (1995) {{ISBN|1-874901-41-4}} * ''Erfdeel'' (2004) {{ISBN|1-919980-20-2}} * ''Die Land van Blou Saffiere'' (2010) {{ISBN|9789081565912}} == Sien ook == * [[Afrikaanse musiek]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars]] == Bronne == === Boeke === * Aucamp, Hennie “Woorde wat wond” [[Tafelberg Uitgewers]] Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe, Eerste druk 1984 * Du Plessis, Koos “Erfdeel” “Sun Press Stellenbosch 2004 * Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” [[Human & Rousseau]] Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 * Pretorius, Danie C. “Musieksterre van gister en vandag” J.P. van der Walt, Pretoria, Eerste Uitgawe 1998 === Tydskrifte en koerante === * Bouwer, Anna-Retha “En tog, die deuntjie draal” “Beeld” 15 Januarie 2014 * Breytenbach, Kerneels “Hy het sy hart laat sing” “Die Burger” 17 Januarie 1984 * De Bruin, Philip “Koos Doep-koors tref Nederland 25 jr. ná dood” “Beeld” 17 Junie 2009 * Du Toit, Jannie “Die legende bly voortleef” “Plus” 29 Junie 2004 * Theunissen, Carl “Regisseur van die werklike nagkantoor” “Beeld” 25 September 2004 * Van den Berg, Leon “Pretensielose woorde uit Koos se nagkantoor” “Kakkerlak” Uitgawe 5, 2006 * Van der Merwe, Kirby “En tog, die deuntjie draal” “Insig” April 2004 == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="My volk">{{Cite web |url=http://www.myvolk.co.za/koos-du-plessis.php |title=argiefkopie |access-date=18 Oktober 2016 |archive-date=24 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170424040816/http://www.myvolk.co.za/koos-du-plessis.php |url-status=dead }}</ref> <ref name="klyntji">https://klyntji.com/joernaal/2023/1/20/koos-doep-digter-musikant-reisiger</ref> }} == Eksterne skakels == * [http://www.boekwurm.co.za/blad_skryf_a-e/du_plessis_koos.html Boekwurm – Koos du Plessis] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Du Plessis, Koos}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse musici]] [[Kategorie:Afrikaanse sangers]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Geboortes in 1945]] [[Kategorie:Sterftes in 1984]] 4qq3hlan66lg7z3kry3q8ovmx0utvle 2 12738 2917723 2813757 2026-07-15T20:00:07Z AFM 21229 2917723 wikitext text/x-wiki {{multiple image | direction = vertical | align = right | caption_align = center | width = 250 | image1 = Canterbury - Kloster der Blackfriars und Stour.jpg | caption1 = Die [[Stour]] in [[Canterbury|Kantelberg]], Engeland | image2 = San Antonio River at Witte Museum IMG 3155.JPG | caption2 = Blik op die San Antoniorivier naby die Wittemuseum in [[San Antonio]], Texas. Die ligging is naby die standhoudende bronne waaruit die rivier ontspring. | image3 = Bad Elster Weisse Elster 2012 01.jpg | caption3 = Die gekanaliseerde Weiße Elsterrivier in die Kurpark te Bad Elster in [[Sakse|Vrystaat Sakse]], Duitsland | image4 = Tübingen_-_Neckarinsel_-_Blick_entlang_Neckar_im_Herbst.jpg | caption4 = [[Neckar]] te [[Tübingen]] op 'n herfsmiddag, tussen die Neckareiland op linkerhand, met die beroemde [[plataanboom|plataanbome]] en die Neckaroewer van die ou stad op regterhand }} Na my aansluiting by wikipedia, vroeg 2006, was ek meestal by die [[:en:User:JMK|Engelse]] weergawe betrokke, maar later ook hier by Afrikaans, benewens [[wikispecies:User:JMK|wikispecies]], [[wikiquote:User:JMK|wikiquote]], [http://wikisource.org/wiki/Tuisblad wikisource] en veral by [[Commons:user:JMK|Commons]]. By Afrikaanse wikipedia is ek hoofsaaklik betrokke by vertaalde bydraes en in enkele gevalle oorspronklike artikels. Tydens my bydraes tot of organisering van Commons kom ek dikwels lêers teë wat vir die Afrikaanse wikipedia van nut is. ==Stand van Afrikaanse wiki== Vanaf mid 2008 tot laat 2010 het die Afrikaanse wikipedia heelwat vordering getoon, met veral die voorblad wat verbeter is en daarna steeds goed onderhou word. Speltoetsing en sjablone het dikwels ontbreek, en bly in 2023 steeds 'n uitdaging. Wikipedia was jare lank nie besonder bekend onder Afrikaanssprekendes nie, en in 2016 nog was die bydraers 'n geringe persentasie van die sprekertal (net 2 persone per miljoen).[https://stats.wikimedia.org/EN/Sitemap.htm][https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryAF.htm] Aansienlike bydraes is, en word steeds deur anderstaliges gemaak. Die aktiewe deelnemertal het einde 2011 gestyg tot sowat 170, teenoor 150 voorheen, maar het dan tot 2016 rondom hierdie vlakke gestagneer (kyk ook [http://www.htxt.co.za/2016/01/15/wikimedia-calls-on-more-south-africans-to-write-wikipedia-articles/][http://www.htxt.co.za/2016/01/25/88290/ <!--HERE IS HOW MANY AFRICAN-LANGUAGE ARTICLES THERE ARE ON WIKIPEDIA-->][https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Statistiek]) ten spyte van sowat 60&nbsp;000 geregistreerde gebruikers (2014). Van 2012 tot 2014 het die besoekergetalle 'n sprong getoon, van sowat 5&nbsp;000 besoeke per uur na tussen 6&nbsp;000 en 10&nbsp;000 besoeke per uur, miskien na die verlies van ander Afrikaanse webblaaie soos ''My Fundy'' en ''Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika'' in dieselfde tyd. Nadat soekrobotte en crawlers egter buite rekening gelaat is, blyk die 2015 besoeke tussen 'n skamele 2200 en 1100 per uur te wissel.[https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryAF.htm] Die inflasiekoers van gedrukte handboeke was in onlangse jare ver bo die breë inflasiekoers, miskien omdat daar 'n breë skuif na digitale kommunikasie en dokumentasie is.[https://archive.is/jVV7I] Gevolglik is daar enkele leerkragte en studente op Engelse wikipedia,[http://www.latimes.com/local/education/la-me-wikipedia-20140615-story.html#page=1] en ook die Afrikaanse wikipedia, wat sekere kursusinligting in artikelformaat op wikipedia plaas. Bydraende leerkragte kan 'n belangrike rol op Afrikaanse wikipedia vervul, aangesien die wikimediaprojekte bloot geleenthede is wat benut of verbeur word. __NOTOC__ ==Subbladsye== * [[Gebruiker:JMK/Artikels|Artikellys]] * [[Gebruiker:JMK/Taalgebruik|Taalgebruik]] * [[Gebruiker:JMK/Taksonname|Taksonname]] <br/> <br/> <br/> {{Gebruiker Suid-Afrika}} [[Kategorie:Gebruiker af]] [[Kategorie:Gebruiker en]] k1pwzzlsq7x3qrvyf8xzaytutee0a28 10 13882 2917735 2917455 2026-07-15T21:20:04Z SpesBona 2720 FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 hersien 2917735 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Prime Minister Keir Starmer Portrait (cropped).jpg|regs|140px|Keir Starmer in 2024]] * [[Argentynse nasionale sokkerspan|Argentinië]] en [[Spaanse nasionale sokkerspan|Spanje]] haal die eindstryd van die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026]] in [[Kanada]], [[Meksiko]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]; [[Engelse nasionale sokkerspan|Engeland]] en [[Franse nasionale sokkerspan|Frankryk]] beslis die klein finale om die derde plek. * In die eindstryd van die [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] op [[Lord’s]] in [[Londen]] verslaan [[Australiese nasionale vrouekrieketspan|Australië]] vir die gasvroue [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engeland]] met sewe paaltjies en palm sodoende sy sewende [[T20I-vrouewêreldbeker]]titel in. [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan|Suid-Afrika]] en [[Wes-Indiese nasionale vrouekrieketspan|Wes-Indië]] was die ander twee semi-finaliste. * [[Republiek Ierland|Ierland]] neem die voorsitterskap van die [[Europese Unie]] by [[Siprus]] oor. * '''[[Keir Starmer]]''', kondig sy bedanking as eerste minister van die [[Verenigde Koninkryk]] aan. * [[Pous Leo XIV]] publiseer sy eerste ensikliek ''[[Magnifica Humanitas]]'', waarin hy die verhouding tussen mense en [[kunsmatige intelligensie]] bespreek. <div class="itn-footer" style="margin-top: 0.5em;"> '''Voortdurend:''' [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne]] • [[Iran-oorlog in 2026|Iran-oorlog]] • [[Soedanese burgeroorlog (2023-hede)|Soedanese burgeroorlog]]<br /> '''[[:Kategorie:Sterftes_in_{{CURRENTYEAR}}|Onlangs oorlede]]:''' [[Alan Greenspan]] • [[Bonnie Tyler]] • [[Dieter Gerhardt]] • [[Lindsey Graham]] • [[Sam Neill]] </div> <noinclude> [[Kategorie:Voorbladsjablone]] </noinclude> 68u5dk33rxxla9vq5f38nskljrhefoh 2917751 2917735 2026-07-16T07:51:16Z Sobaka 328 opdateer 2917751 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Prime Minister Keir Starmer Portrait (cropped).jpg|regs|140px|Keir Starmer in 2024]] * [[Argentynse nasionale sokkerspan|Argentinië]] en [[Spaanse nasionale sokkerspan|Spanje]] haal die eindstryd van die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026]] in [[Kanada]], [[Meksiko]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]; [[Engelse nasionale sokkerspan|Engeland]] en [[Franse nasionale sokkerspan|Frankryk]] beslis die klein finale om die derde plek. * In die eindstryd van die [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] op [[Lord’s]] in [[Londen]] verslaan [[Australiese nasionale vrouekrieketspan|Australië]] vir die gasvroue [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engeland]] met sewe paaltjies en palm sodoende sy sewende [[T20I-vrouewêreldbeker]]titel in. [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan|Suid-Afrika]] en [[Wes-Indiese nasionale vrouekrieketspan|Wes-Indië]] was die ander twee semi-finaliste. * [[Republiek Ierland|Ierland]] neem die voorsitterskap van die [[Europese Unie]] by [[Siprus]] oor. * '''[[Keir Starmer]]''', kondig sy bedanking as eerste minister van die [[Verenigde Koninkryk]] aan. * [[Pous Leo XIV]] publiseer sy eerste ensikliek ''[[Magnifica Humanitas]]'', waarin hy die verhouding tussen mense en [[kunsmatige intelligensie]] bespreek. <div class="itn-footer" style="margin-top: 0.5em;"> '''Voortdurend:''' [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne]] • [[Iran-oorlog in 2026|Iran-oorlog]] • [[Soedanese burgeroorlog (2023-hede)|Soedanese burgeroorlog]]<br /> '''[[:Kategorie:Sterftes_in_{{CURRENTYEAR}}|Onlangs oorlede]]:''' [[Bonnie Tyler]] • [[Dieter Gerhardt]] • [[Lindsey Graham]] • [[Jayden Adams]] • [[Sam Neill]] </div> <noinclude> [[Kategorie:Voorbladsjablone]] </noinclude> l1ge8442qb85z6h5turebmcpatthg11 0 25250 2917715 2853963 2026-07-15T18:00:38Z SpesBona 2720 + Prent & Hersien 2917715 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Argentinië | beeld = Los Pumas.svg | unie = [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR) | bynaam = ''Los Pumas'' (“die [[Poema]]s”) | embleem = Poema | stadion = [[José Amalfitani-stadion]], [[Buenos Aires]] | kapasiteit = 49&nbsp;540 | kaptein = [[Julián Montoya]] | afrigter = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Felipe Contepomi]] <small>(sedert 2024)</small> | patroon_la1 = _Pumasleft19 | patroon_b1 = _Pumaskit19 | patroon_ra1 = _Pumasright19 | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _ArgentinasocksRWC | linkerarm1 = 4AB1EC | liggaam1 = 4AB1EC | regterarm1 = 4AB1EC | broek1 = FFFFFF | kouse1 = | patroon_la2 = | patroon_b2 = | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = | linkerarm2 = 262F51 | liggaam2 = 262F51 | regterarm2 = 262F51 | broek2 = 262F51 | kouse2 = 262F51 | statistiek = Statistiek | toetse = [[Pablo Matera]] (118)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=10;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Nicolás Sánchez]] (902)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=10;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | meestedrieë = [[José Núñez Piossek]] (29)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=10;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{ARGru}} 3–28 [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] {{vlagikoon|Verenigde Koninkryk}}<br />([[Buenos Aires]], [[Argentinië]]; 12 Junie 1910) | grootwen = {{ARGru}} 152–0 {{PRGru-r}}<br />([[Mendoza]], Argentinië; 1 Mei 2002) | grootverloor = {{NZLru}} 93–8 {{ARGru-r}}<br />([[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Nieu-Seeland]]; 21 Junie 1997) | Wêreldbekerverskynings = 10/10 | jaar = 1987 | beste = Derde in [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] | url = www.lospumas.com.ar | unieurl = www.uar.com.ar }} Die '''Argentynse nasionale rugbyspan''' ([[Spaans]]: ''Selección nacional de rugby de Argentina'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Argentinië]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Die span wat in [[hemelblou]] en [[wit]] [[Trui#Sporttruie|truie]] speel, dra die bynaam ''los Pumas'' (Spaans vir: “die [[Poema]]s”) en hulle word as die beste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou. Rugby word in Argentinië geadministreer deur die [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR, van Spaans: ''Unión Argentina de Rugby''). Aan die einde van die 19de eeu het emigrante van die [[Britse Eilande]] die rugbyspel na Argentinië gebring. Argentinië se eerste internasionale rugbywedstryd was in 1910 teen die Britse keurspan [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]]. Sy belangrikste internasionale verskyning het Argentinië tydens die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi wat sedert 1987 gehou word. Sedert die [[Rugbywêreldbeker]] in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] ingevoer is, het die span aan al tien toernooie deelgeneem. Hul beste prestasie was die derde plek tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in [[Frankryk]]. Argentinië is onoorwonne ten opsigte van die meeste ander nasionale rugbyspanne van die Amerikaanse vasteland met uitsondering van [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], deur wie Argentinië drie keer verslaan is (die laaste keer was in 2005). Vervolgens het hulle ook die Suid-Amerikaanse en die Pan-Amerikaanse rugbykampioenskappe oorheers. Vir ’n lang tydperk was Argentinië die enigste vlak-een-span wat nie aan ’n jaarlikse toernooi deelgeneem het nie. Dit het in 2012 verander, toe die Drienasiesreeks met die opname van die Poemas [[die Rugbykampioenskap]] geword het. Sedertdien speel hulle jaarliks teen die [[All Blacks]] van [[Nieu-Seeland]], die [[Springbokke]] van [[Suid-Afrika]] en die [[Wallabies]] van [[Australië]] om die titel as beste span van die [[Suidelike Halfrond]]. Die beheerliggaam [[Wêreldrugby]] ag Argentinië saam met tien ander as ’n vlak-een-span. Die Argentynse rugbyspan is tans (Oktober 2025) sesde op [[Wêreldrugby]] se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Vier voormalige Argentynse rugbyspelers is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Argentinië speel tradisioneel in gestreepte hemelblou en wit truie, wit broeke en sokkies in hemelblou en wit – wat aan die kleure van die [[vlag van Argentinië]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Argentynse Rugbyunie}} [[Lêer:Uniones Miembros de la Unión Argentina de Rugby (UAR).png|duimnael|’n Kaart van die Argentynse plaaslike beheerliggame]] Die beheerliggaam vir rugby in Argentinië is die Argentynse Rugbyunie (''Unión Argentina de Rugby'', UAR). Die UAR is op 10 April 1899 as ''River Plate Rugby Union'' gestig en het in 1987 by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/argentina |title=Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Daarbenewens was die Argentynse beheerliggaam in 1988 ’n stigtingslid van CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]).<ref name="CONSUR">{{es}} {{cite web |url=https://sudamerica.rugby/espanol/sudamerica-rugby-7#consejo-directivo |title=Historia |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Argentynse Rugbyunie bestaan uit 25 plaaslike beheerliggame, wat grotendeels met die Argentynse provinsies ooreenstem. Die belangrikste rugbyliga in Argentinië is die ''Nacional de Clubes'', waar die helfte van die spanne uit [[Buenos Aires]] en die ander helfte uit die provinsies afkomstig is. Van 2016 tot 2020 het met die [[Jaguares (Superrugbyspan)|Jaguares]] ’n Argentynse span deelgeneem aan die [[Superrugby]]toernooi, die [[Suidelike Halfrond]] se internasionale rugbyliga. Sedert 2023 neem die twee Argentynse keurspanne Dogos en Pampas deel aan die professionele Superrugby Amerikas. Hieraan neem ook spanne uit [[Brasilië]], [[Chili]], [[Paraguay]], [[Uruguay]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/786870/super-rugby-americas-kicks-off |title=Super Rugby Americas kicks off in Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=17 Februarie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die meeste nasionale spelers is veral aktief by Europese klubs in Engeland of Frankryk. Naas die amptelike nasionale span roep die Argentynse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. Die ''Pumitas'' is die o/20-nasionale span en hulle neem aan die o/20-Rugbykampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/inaugural-rugby-championship-under-20-all-set-for-sunshine-coast-kick-off/ |title=Inaugural rugby championship under-20 all set for sunshine coast kick-off |publisher=[[Superrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/u20 |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Die ''Argentina XV'' (XV verwys na die aantal spelers in rugby) is die tweede nasionale span van Argentinië. Vanaf 2010 het die keurspan [[Pampas XV]] bestaan, wat slegs uit Argentynse spelers saamgestel is, maar aan die Suid-Afrikaanse [[Vodacombeker]] (en aansluitend tot hul ontbinding aan Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi) deelgeneem het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.diario26.com/168060--pampas-xv-el-equipo-nacional-que-nos-representa-en-un-torneo-sudafricano |title=Pampas XV, el equipo nacional que nos representa en un torneo sudáfricano |publisher=Diario26 |date=22 Maart 2013 |accessdate=13 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613180021/https://www.diario26.com/168060--pampas-xv-el-equipo-nacional-que-nos-representa-en-un-torneo-sudafricano |archive-date=13 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Geskiedenis == === Beginjare === [[Lêer:Argentina equipo v britishlions 1910.jpg|duimnael|Die eerste Argentynse nasionale rugbyspan voor hul wedstryd teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] in 1910]] Soos in die geval van [[sokker]] het Britse emigrante, wat vir banke en spoorwegmaatskappye onder Britse beheer gewerk het, die rugbyspel na Argentinië gebring. Die eerste rugbyspanne is ook deur Britte gestig en hulle het oor die eerste dekades heen veral onder mekaar verkeer. Die meeste klubs het inheemse spelers nie toegelaat nie en enkele Argentyne is net stadigaan en op uitsondering opgeneem.<ref>{{es}} {{cite book |author=Victor Raffo |title=El origen británico del deporte argentino |publisher=Gráfica MPS |location=[[Buenos Aires]] |year=2009 |isbn=9789874381071}}</ref><ref name="spinetto9">{{es}} {{cite book |author=Horacio J. Spinetto |title=Ciento veinte años de rugby argentino |publisher=Todo es Historia |edition=XXV |volume=295 |location=Buenos Aires |year=1992 |issn=0040-8611 |pages=9}}</ref> In 1873 is die eerste wedstryd op die Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub met ’n mengsel aan rugby en sokker gespeel. Op 14 Mei 1874 het die eerste wedstryd volgens die [[Engelse Rugbyvoetbalunie]] (RFU) se reëls gevolg.<ref>{{es}} {{cite book |author=Horacio J. Spinetto |title=Ciento veinte años de rugby argentino |publisher=Todo es Historia |edition=XXV |volume=295 |location=Buenos Aires |year=1992 |issn=0040-8611 |pages=8}}</ref> In 1899 het ses spanne uit [[Buenos Aires]] en [[Rosario]] die beheerliggaam ''River Plate Rugby Union'', die latere [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR), gestig. Tot die ontstaan van die eerste suiwer Argentynse span sou dit ’n verdere vyf jaar neem. Onder sy lede was die lugvaartpionier [[Jorge Newbery]].<ref name="spinetto9" /> [[Lêer:R. Cooper - El Gráfico 477.jpg|duimnael|links|upright|R. Cooper, spankaptein in 1928]] Ter geleentheid van die Meirewolusie se eeufees in 1910 het ’n aantal [[Engelse]] en [[Skotte|Skotse]] spelers na Argentinië vertrek. Die Argentynse koerante het na die besoekende span as ''Combinado Británico'' (“Gekombineerde Britte”) verwys; vandag word dit beskou as ’n reserwespan van die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] wat op dieselfde tydstip deur [[Suid-Afrika]] getoer het. Die span het al die ses wedstryde gewen, waaronder die eerste toetswedstryd teen ’n keurspan van die Argentynse beheerliggaam, wat op 12 Junie 1910 op die ''Sociedad Sportiva Argentina'' se grond plaasgevind en met ’n 28–3-oorwinning vir die besoekers geëindig het. Die Argentynse span het amper net uit nasate van Britse emigrante bestaan.<ref name="Debut">{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/rugby/centenario-debut_0_HJ-gceWAwXe.html |title=El centenario del debut |publisher=Clarín |date=13 Junie 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die enigste uitsondering was [[Barry Heatlie]], wat voorheen vir [[Springbokke|Suid-Afrika]] uitgedraf en tydens die verderverspreiding van die rugbyspel in Argentinië ’n leidende rol beklee het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://punditarena.com/rugby/thepateam/a-true-fairy-tale-the-story-of-south-africas-barry-heatlie/ |title=A True Fairy Tale: The Story Of South Africa’s Barry Heatlie |publisher=Pundit Arena |date=2 Junie 2016 |accessdate=20 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020114159/https://punditarena.com/rugby/thepateam/a-true-fairy-tale-the-story-of-south-africas-barry-heatlie/ |archive-date=20 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op uitnodiging deur die ''River Plate Rugby Union'' het die Britse Leeus in Julie en Augustus 1927 vir die tweede keer Argentinië besoek. Die besoekers is deur James Baxter, die destydse RFU-president, aangevoer. Die Britte het in Buenos Aires nege wedstryde gespeel en onoorwonne gebly. Dit het vier toetswedstryde ingesluit wat Argentinië almal met meer as 30 punte verloor het. Ondanks die maklike oorheersing deur die gaste was die toer ’n groot finansiële sukses.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.lionsrugby.com/history/5037.php |title=1927 Argentina |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=2013 |accessdate=21 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121005922/http://www.lionsrugby.com/history/5037.php |archive-date=21 Januarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die [[Junior Bokke]], die Suid-Afrikaanse jeugspan, het Argentinië in Julie 1932 besoek; hulle het in twee nieamptelike toetswedstryde gespeel en albei maklik gewen.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar/pdf/memorias/1932.pdf |title=Visita del equipo sudafricano |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=1932 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101073408/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1932.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Augustus 1936 het die Britse Leeus Argentinië vir die derde (en tot dusver laaste) keer besoek en al die tien wedstryde gewen, insluitende ’n wedstryd teen die Argentynse nasionale span, wat ondanks dié toer se goedkeuring deur die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) nie as ’n toetswedstryd erken is nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.lionsrugby.com/history/5041.php |title=1936 Argentina |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=2013 |accessdate=22 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121122061048/http://www.lionsrugby.com:80/history/5041.php |archive-date=22 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Maand later het die nasionale span sy eerste oorsese toer aangepak. Tydens dié toer het hulle in [[Valparaíso]] albei toetswedstryde teen [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] maklik gewen. In Augustus 1938 het die Chileense teenbesoek plaasgevind, waartydens Argentinië sy eerste tuisoorwinning aangeteken het. === Naoorlogse tydperk === [[Lêer:Argentina rugby 1951.jpg|duimnael|links|Die Argentynse span wat die eerste Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1951 gewen het]] [[Lêer:Argentina France rugby 1954.jpeg|duimnael|upright|Wedstryd tussen Argentinië en Frankryk se rugbyspanne in 1954, voorblad van ''El grafico'']] As gevolg van die [[Tweede Wêreldoorlog]] is die internasionale spelbedryf vir elf jaar onderbreek. In Augustus en September 1949 was [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] die eerste Europese nasionale span wat Argentinië besoek het. Hulle het die twee toetswedstryde teen die Franse aan die einde van die nege wedstryde omvattende toer verloor, maar elkeen minder maklik as verwag.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://diarioepoca.com/739205/aquella-tactica-correntina-que-freno-al-rugby-frances/ |title=Aquella táctica correntina que frenó al rugby francés |publisher=Diario epoca |date=2 Julie 2017 |accessdate=7 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007022352/https://www.diarioepoca.com/739205/aquella-tactica-correntina-que-freno-al-rugby-frances/ |archive-date=7 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die verdere ontwikkeling van die Argentynse rugby is veral deur sy geografiese isolasie teen opsigte van ander vername rugbyland gekniehalter. Hoewel daar ook in Chili, [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]] rugby gespeel word, is die gehalte in Argentinië sedert die begin aansienlik hoër, waarvolgens die nasionale span in [[Suid-Amerika]] heeltemal oorheersend is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Bpk. |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}</ref> ’n Goeie voorbeeld is die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap wat in 1951 vir die eerste keer aangebied is, waartydens die Argentyne al die ander deelnemers heeltemal oorheers het. Tot hul laaste deelname in 2013 het hulle nie ’n enkele wedstryd verloor nie. In Augustus en September 1952 het [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]] na Suid-Amerika getoer, maar dié toer het aanvanklik onseker gelyk. Kort ná die Iere se vertrek is die Argentynse presidentsvrou [[Eva Perón]] oorlede, waarvolgens Argentinië in nasionale rou verkeer het. Al die nege in Buenos Aires beplande wedstryde het nogtans plaasgevind, insluitende die twee wedstryde teen die Argentynse nasionale span. Hulle het in ’n gelykop en ’n oorwinning vir Ierland geëindig, maar aan hierdie wedstryde is geen toetsstatus toegeken nie. Nogtans het die Argentyne gewys dat hulle in staat is om met die Europese spanne mee te ding, wat die beheerliggaam bemoedig het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1952.pdf |title=Memoria y Balance 1952 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=24 November 1952 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926030705/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1952.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Twee jaar later het die Franse hul tweede besoek in Argentinië afgelê en albei toetswedstryde in Buenos Aires redelik maklik gewen.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1954.pdf |title=Memoria y Balance 1954 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=21 Desember 1954 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926024622/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1954.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat ’n aantal mislukte pogings om die universiteite van [[Universiteit van Oxford|Oxford]] en [[Universiteit van Cambridge|Cambridge]] vir ’n gesogte besoek aan Argentinië uit te nooi, het hulle in 1956 eindelik daarin geslaag. Die gemeensame keurspan van albei universiteite, wat ook verskeie Engelse nasionale spelers ingesluit het, het albei wedstryde teen die Argentynse nasionale span gewen en ook die ander wedstryde beklink.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1956.pdf |title=Memoria y Balance 1956 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=27 Desember 1956 |accessdate=24 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324231736/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1956.pdf |archive-date=24 Maart 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In September 1959 kon die Argentyne nog beter met die internasionale teenstanders meeding, toe die Junior Bokke ná ’n kwarteeu weer na Suid-Amerika getoer het. In albei wedstryde teen die Suid-Afrikaanse jeugspan het Argentinië slegs naelskraapse nederlae gely.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1959.pdf |title=Memoria y Balance 1959 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=22 Desember 1959 |accessdate=15 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015031237/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1959.pdf |archive-date=15 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Julie en Augustus 1960 het die Franse nasionale span vir die derde keer Argentinië besoek. Tydens hul Suid-Amerikaanse toer het die gaste al die 13 wedstryde gewen, insluitende drie toetswedstryde. Nogtans was hulle van die gasheer se prestasies baie beïndruk.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1960.pdf |title=Memoria y Balance 1960 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=31 Oktober 1960 |accessdate=24 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324231744/https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1960.pdf |archive-date=24 Maart 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Toenemende internasionale kontak === [[Lêer:Argentina los pumas 1965.jpg|duimnael|links|Die Argentynse span wat in 1965 na Rhodesië en Suid-Afrika getoer het]] [[Lêer:Los pumas 1970.jpg|duimnael|upright|Die voorry van 1970: García Yáñez, Handley en Foster]] [[Lêer:Pumas try 1965.jpg|duimnael|links|Marcelo Pascual se drie teen die Junior Springbokke in 1965]] [[Lêer:Angel guastella.jpg|duimnael|upright|Die voormalige speler Angel Guastella was die Argentynse afrigter gedurende die 1965-toer]] [[Lêer:Argentina australia ferro 1979.jpg|duimnael|links|Die Poemas wat in 1979 Australië tuis in Buenos Aires geklop het]] In 1964 het die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] die UAR vir ’n toer na Suid-Afrika en [[Rhodesië]] uitgenooi. Ter voorbereiding het die UAR met die Suid-Afrikaner [[Izak van Heerden]] die eerste buitelandse hoofafrigter aangestel. In Mei en Junie 1965 het hul eerste besoek oorkant die [[Atlantiese Oseaan]] plaasgevind en hulle het in 16 wedstryde gespeel. Hulle het egter geen toetswedstryde gespeel nie, maar die teenstanders was nogtans deurgaans ernstige keurspanne met ’n hoë spelvlak. Tydens hierdie toer het die bynaam “Poemas” vir die Argentyne gevestig. Ná twee aanvanklike nederlae (insluitende teen die Rhodesiese span) het hulle aan die omstandighede gewoon geraak en altesaam elf keer geseëvier. Veral hul 11–6-oorwinning oor die Junior Bokke op 19 Junie voor ’n skare van 40&nbsp;000 op [[Ellispark-stadion|Ellispark]] in [[Johannesburg]] is noemenswaardig. Tydens hul terugkeer is die Poemas deur ’n groot skare verwelkom. Hierdie toer word as die begin van die moderne rugbytydperk in Argentinië beskou en dit het tot ’n toenemende groei in gewildheid gelei. Vervolgens het ook meer internasionale spanne daarin belanggestel om teen die Poemas te speel.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.telam.com.ar/notas/201506/109583-hace-50-anos-en-una-gira-por-sudafrica-nacian-los-pumas.html |titel=Hace 50 años, en una gira por Sudáfrica nacían Los Pumas |publisher=Télam |date=19 Junie 2015 |accessdate=29 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829151638/https://www.telam.com.ar/notas/201506/109583-hace-50-anos-en-una-gira-por-sudafrica-nacian-los-pumas.html |archive-date=29 Augustus 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aansluitend het Argentinië tuis teen die besoekende Franse kampioen [[Section Paloise]] te staan gekom; dié wedstryd word veral vir die oproer en oortredings van albei spanne, maar nie die Argentynse oorwinning onthou nie. Die gebeurtenisvolle jaar 1965 is afgesluit met die besoek deur die gemeensame keurspan van die twee universiteite van Oxford en Cambridge; die drie wedstryde teen die nasionale span het in ’n oorwinning, ’n gelykop en ’n nederlaag geëindig.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1965.pdf |title=Memoria y Balance 1965 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 Desember 1965 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926020708/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1965.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In September 1968 het die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale span]] na Buenos Aires getoer en onder andere in twee wedstryde teen Argentinië gespeel, wat egter nie as toetswedstryde erken is nie. Die Walliesers het in die eerste wedstryd ’n verrassende nederlaag gely en in die tweede is hulle in ’n gelykopwedstryd vasgebind. Daarmee het die Poemas vir die eerste keer daarin geslaag om ’n reeks teen ’n gevestigde rugbyland te beklink.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1968.pdf |title=Memoria y Balance 1968 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=18 Desember 1968 |accessdate=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925135649/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1968.pdf |archive-date=25 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Jaar later het die [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotte]] vir die eerste keer Argentinië besoek en ook in twee nieamptelike toetswedstryde teen die Poemas gespeel. Argentinië het die eerste maklik gewen, maar in die tweede ’n naelskraapse nederlaag gely, waardeur dié reeks gelykop geëindig het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1969.pdf |title=Memoria y Balance 1969 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=22 Desember 1969 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926033523/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1969.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die 1970’s het Argentinië sy opkoms as ’n topspan voortgesit. [[Hugo Porta]], wat vanaf 1971 tot 1990 vir die Poemas uitgedraf het, het ’n leidende rol ingeneem en was in hierdie tydperk een van die wêreld se beste spelers op [[losskakel]]. In Junie en Julie 1971 het Argentinië ’n verdere toer na Suid-Afrika onderneem en soos ses jaar tevore weer goeie resultate behaal. Hulle het onder andere teen die ''Gaselle'', die Suid-Afrikaanse o/23-span, ’n oorwinning en ’n nederlaag aangeteken. Oorspronklik was ’n wedstryd ook in Rhodesië beplan, maar dié moes onder druk van die Argentynse regering afgelas word.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar/pdf/memorias/1971.pdf |title=Memoria y Balance 1971 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=27 Desember 1971 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101073132/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1971.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Oktober en November 1973 het die Poemas na Ierland en Skotland getoer en in agt wedstryde gespeel. Hulle het albei nieamptelike wedstryde teen die nasionale spanne verloor, maar teen Skotland met slegs één punt.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar/pdf/memorias/1973.pdf |title=Memoria y Balance 1973 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 Desember 1973 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101074125/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1973.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hul onoorwonne lopie in amptelike toetswedstryde sedert 1961 het in Junie 1974 geëindig, nadat die Poemas teen die Franse twee naelskraapse nederlae gely het. In Oktober 1975 het twee verdere toetsnederlae tydens hul Franse toer gevolg, waar hulle in sewe wedstryde gespeel het.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar:80/pdf/memorias/1975.pdf |title=Memoria y Balance 1975 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=15 Desember 1975 |accessdate=4 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904000217/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1975.pdf |archive-date=4 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Jaar later het die Argentyne Wallis en Engeland vir ses wedstryde besoek. In die nieamptelike wedstryd teen die Walliese span op 16 Oktober 1976 in [[Cardiff]] was die Poemas op die punt van ’n historiese oorwinning oor die destyds beste span van die [[Noordelike Halfrond]]. Slegs ’n strafskop deur [[Phil Bennett]] ná ’n oortreding deur [[Gabriel Travaglini]] in die doodsnikke van die wedstryd het die Walliesers die wedstryd met 20–19 laat beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.walesonline.co.uk/sport/rugby/rugby-news/john-taylor-dan-biggar-top-10726060 |title=From John Taylor to Dan Biggar… the top 10 greatest pressure kicks in Welsh rugby's modern era |publisher=Wales Online |date=13 Januarie 2016 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Maand later het die Poemas vir die eerste keer die [[All Blacks]] uit [[Nieu-Seeland]] vir twee nieamptelike tuiswedstryde verwelkom, maar albei swak verloor. Op 2 Julie 1977 het die Poemas tuis vir die eerste keer gelykop teen Frankryk gespeel. In September en Oktober 1978 het hulle weer deur Europa getoer en in nege wedstryde gespeel. Hul eerste ontmoeting met die [[Engelse nasionale rugbyspan|Engelse nasionale span]] (sonder toetswedstrydstatus) het op 14 Oktober 1978 in ’n verrassende 13–13-gelykop geëindig. Tien dae later is hulle in die eerste toetswedstryd teen [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] met 19–6 verslaan.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1970/1978.pdf |title=Memoria y Balance 1978 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=28 Desember 1978 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926032301/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1970/1978.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Vestiging en erkenning === [[Lêer:Argentina v uruguay final sudamericano rugby 1983.jpg|duimnael|links|Argentinië teen Uruguay tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1983]] [[Lêer:Porta pumas vs france.jpg|duimnael|upright|Hugo Porta het 19 jaar vir die Poemas gespeel en 590 punte aangeteken]] [[Lêer:Pumas allblacks 1985.jpg|duimnael|links|Die Poemas kon op 2 November 1985 ’n 21–21-gelykop teen die All Blacks afdwing]] In Augustus en September 1979 het die Poemas op uitnodiging deur die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie]] vir die eerste keer deur Nieu-Seeland getoer, waar hulle ses van sewe wedstryde teen plaaslike spanne gewen het. Hulle is egter in albei nieamptelike toetswedstryde deur die All Blacks naelskraap verslaan. Sowat twee maande later het Argentinië vir die eerste keer die [[Wallabies]], die Australiese nasionale span, gehuisves. Die eerste toetswedstryd op 27 Oktober het die Poemas met 24–13 gewen en in die tweede op 3 November het die Wallabies wraak geneem en met 17–12 gewen.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1970/1979.pdf |title=Memoria y Balance 1979 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=17 Desember 1979 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926041732/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1970/1979.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sedertdien erken al die lede van die redelik eksklusiewe IRVR elke wedstryd teen die Poemas as ’n toetswedstryd. Net soos die ander leidende rugbylande was die Argentynse verhoudinge met die [[Suid-Afrika]] onder [[apartheid]] ambivalent. Ter omseiling van die regering se verbod op alle wedstryde teen Suid-Afrikaanse spanne is in 1980 die “skaduspan” [[Sudamérica XV]] gestig. Vir die span het spelers uit vyf Suid-Amerikaanse lande uitgedraf, maar die Argentyne het die meeste spelers beskikbaar gestel (insluitende baie nasionale spelers). Die span is nie deur die UAR amptelik erken nie, maar in die geheim geduld. Gedurende die volgende vier jaar het die ''Sudamérica XV'' agt keer teen die Springbokke gespeel, maar hulle kon slegs een wedstryd wen, op 3 April 1982 in [[Bloemfontein]].<ref>{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=[[Parys]] |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=611–612}}</ref> In November 1980 het die Poemas vir die eerste keer [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] gehuisves en albei toetswedstryde gewen. In Mei en Junie 1981 het die Engelse vir die eerste keer Argentinië vir toetswedstryde besoek en die Poemas het in die eerste wedstryd gelykop gespeel.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar/pdf/memorias/1981.pdf |title=Memoria y Balance 1981 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=14 Desember 1981 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101072403/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1981.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> As gevolg van die [[Falklandoorlog]] sou die Poemas oor die volgende nege jaar in geen wedstryd teen die vier Britse Tuisnasies speel nie. Aangesien dié oorlog ná slegs twee en ’n half maande beëindig is en grootliks buite die rugbyseisoen besleg is, is die speelprogram min aangetas. Reeds in November 1982 het die Poemas weer deur Europa getoer; hulle het twee keer teen Frankryk en vir die eerste keer teen [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] te staan gekom.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1980/1982.pdf |title=Memoria y Balance 1982 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=27 Desember 1982 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926030434/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1980/1982.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens hul toer na Australië in Julie en Augustus 1983 het die Poemas hul eerste wegoorwinning oor die Wallabies aangeteken. Die jaar 1985 word as een van die mees suksesvolle in die Argentynse rugbygeskiedenis beskou. Frankryk het na Suid-Amerika getoer en onder andere twee keer teen die Poemas gespeel. In die eerste toetswedstryd op 22 Junie het Argentinië sy eerste oorwinning oor dié span aangeteken. Vyf maande later het hulle die onoorwinlik blykende All Blacks gehuisves. In die eerste toetswedstryd is hulle soos verwag met 33–20 verslaan, maar die Poemas kon hiervan herstel en hulle in ’n 21–21-gelykop vasbind; selfs ’n oorwinning was glo moontlik. Die uitstekende Hugo Porta het al die punte van die Poemas aangeteken. Tot vandag toe word dié wedstryd as ’n mylpaal beskou.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/rugby/a-mano-con-los-all-blacks-nid527829/ |title=A mano con los All Blacks |publisher=La Nación |date=16 September 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1986 het Argentinië Frankryk gehuisves en die eerste van die twee toetswedstryde gewen. In dieselfde jaar het hulle deur Australië getoer, maar die Poemas is in albei toetswedstryde deur die Wallabies verslaan. In Mei 1985 het die IRVR op invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Aan die nuwe toernooi sou oorspronklik slegs lede kon deelneem, maar die Franse beheerliggaamspresident [[Albert Ferrasse]] het vir sy instemming geëis, dat ook nielede mag deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Vervolgens is onder andere Argentinië vir die toernooi genooi. In 1987 het die Argentynse beheerliggaam ’n lid van die IRVR geword.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1980/1987.pdf |title=Memoria y Balance 1987 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=4 Desember 1987 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926031219/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1980/1987.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Jaar later was die UAR een van die vastelandse beheerliggaam CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]) se stigtingslede.<ref name="CONSUR" /> Aan die begin van die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] in Australië en Nieu-Seeland was die Argentyne vol selfvertoue dat hulle ten minste die kwarteindstryd sou haal. In die eerste wedstryd het hulle egter ’n onverwagse 9–28-nederlaag teen Fidji gely. Aansluitend het hulle Italië met 25–16 verslaan en is soos verwag deur Nieu-Seeland geklop (met 15–46), waarvolgens Argentinië met die Fidjiane en die Italianers gelyk aan punte was en die laaste plek beklee het. In teenstelling met latere toernooie, waar die punteverskil beslissend is, was vir die kwarteindstrydkwalifisering die aantal gedrukte [[Drie (sport)|drieë]] belangrik; andersins sou Argentinië die tweede plek behaal en tot die uitklopfase gevorder het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Tyd van oorgang === [[Lêer:Agustín Pichot - En Casa Rosada - 08FEB07 -presidencia-govar.jpg|duimnael|links|upright|Agustín Pichot het tussen 1995 en 2007 in vier rugbywêreldbekertoernooie vir die Poemas gespeel]] In 1988 het Argentinië vier keer teen Frankryk gespeel (elk twee keer tuis en weg) en een tuisoorwinning aangeteken. In 1989 het die Poemas tuis vir die nederlaag tydens die rugbywêreldbekertoernooi teen Italië wraak geneem en aansluitend vir nege wedstryde na Nieu-Seeland getoer, maar hulle het die twee toetswedstryde teen die All Blacks swak verloor. Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in 1989/90 het die Poemas gesukkel: Hulle het albei wedstryde teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] gewen, maar hulle is ook twee keer deur [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] verslaan. In Julie en Augustus 1990 het Engeland Argentinië besoek. Dit was die eerste besoek deur ’n Britse span sedert die Falklandoorlog; vervolgens is dit deur struwelinge tussen die spelers en die toeskouers gekenmerk. Engeland het oor ’n oorwegend onervare span beskik en die Poemas het die tweede toetswedstryd naelskraap gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/jason-leonard-the-day-the-england-fun-bus-started/ |title='My jersey was covered in blood' – The day the England Fun Bus started its record breaking journey |publisher=rugbypass.com |author=Chris Jones |date=26 April 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Poemas se toer na Groot-Brittanje in Oktober en November dieselfde jaar was minder suksesvol. Hulle het hul eerste amptelike toetswedstryd teen Ierland naelskraaps verloor. Die wedstryde teen Engeland (met 0–51) en die eerste ontmoeting met [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] (3–49) het rampspoedig verloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/jason-leonard-the-day-the-england-fun-bus-started/ |title=Ackford felled as England trounce Pumas |publisher=rugbypass.com |author=Richard Seeckts |date=3 November 1990 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die All Blacks se toer na Argentinië in Julie 1991 het nie veel beter verloop nie, aangesien albei toetswedstryde in nederlae geëindig het. Hierdie swak fase aan die begin van die 1990’s was die gevolg van ’n grootskaalse verandering in die span, nadat baie sleutelspelers hul loopbane beëindig het. Vervolgens is baie spelers met min ondervinding vir die nasionale span gekies. Hiervan getuig veral die [[Rugbywêreldbeker 1991]] in die destydse Vyfnasies. Argentinië is in al drie poelwedstryde deur Australië, Wallis en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]] oorrompel en hulle is met die laaste plek uit die toernooi geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná twee tuisnederlae teen Frankryk in Julie 1992 het die Poemas gedurende [[herfs]] deur Europa getoer. Hulle het Spanje twee keer en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] een keer geklop. Hul noemenswaardigste prestasie was ’n 24–20-oorwinning oor Frankryk in [[Nantes]], hul eerste wegoorwinning oor dié span. Die jaar 1993 het twee premières gesien: In Mei het hulle vir die eerste keer [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] gehuisves en in November het hulle in Buenos Aires hul eerste amptelike toetswedstryde teen [[Springbokke|Suid-Afrika]] gespeel, nadat die apartheidsboikot beëindig is. Terwyl hulle die Japannese twee keer verslaan het, is die Poemas twee keer deur die Springbokke geklop.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1990/1993.pdf |title=Memoria y Balance 1993 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 Desember 1993 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926022912/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1990/1993.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in Mei 1994 het die Poemas die enigste plek van die Amerikas teen die Verenigde State beklink. ’n Maand later het Skotland Argentinië besoek en is in albei toetswedstryde verslaan. Daarteenoor het die Suid-Afrika-toer in Oktober in twee toetsnederlae teen die Springbokke geëindig, in April en Mei 1995 het hulle tydens hul toer na Australië twee verdere nederlae teen die Wallabies gely. Die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika het soos vier jaar tevore teleurstellend verloop. Die Poemas is deur Engeland, Wes-Samoa en Italië elk naelskraap met ses punte verslaan en hulle het weereens in die laaste plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Augustus 1995 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) al die beperkinge rakende die spelers se betaling opgehef en daarmee die professionele tydperk van die rugbyspel ingelui. Nogtans bly rugby in Argentinië tot op hede veral ’n amateursport. Van die beste spelers wat ’n professionele loopbaan nastreef, sluit dus by oorsese klubs aan (veral in Engeland en Frankryk). In teenstelling met die meeste ander tradisionele rugbylande mag dié spelers vir die nasionale span uitdraf en hulle vorm die grootste deel van die span. Enkele spelers met ’n Italiaanse herkoms verkies die Italiaanse span bo die Argentynse s’n; bekende voorbeelde sluit in [[Martin Castrogiovanni]], [[Diego Domínguez]] en [[Sergio Parisse]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2020/05/17/italy-name-all-time-6-nations-dream-team-with-argentine-players/ |title=Italy names All-time 6 Nations Dream Team with Argentine players |publisher=Americas Rugby News |date=17 Mei 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> [[Lêer:Gonzalo Quesada - US Oyonnax vs. Stade français, 30th August 2014.jpg|duimnael|Gonzalo Quesada]] Omdat die Argentynse beheerliggaam destyds nie ’n lid van die konsortium [[SANZAAR|SANZAR]] was nie, het die Poemas aanvanklik nie aan die nuwe [[Die Rugbykampioenskap|Drienasiereeks]] deelgeneem nie. Hulle was dus vir ’n lang tydperk die enigste vlak-een-span wat nie aan ’n jaarlikse toernooi deelgeneem het nie. Die Poemas het voortgegaan om aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap en die kortstondige Pan-Amerikaanse kampioenskap deel te neem. Hulle het ook in die ''Copa Latina'' gespeel (saam met Italië, Frankryk en Roemenië), maar dit is ná slegs twee seisoene weer geskrap. Gedurende die tradisionele toere was oorwinnings oor vlak-een-spanne skaars: Die Poemas het in 1997 Engeland en Australië tuis een keer elk verslaan en in 1999 Skotland weg. Die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1998 het deel gevorm van die rugbywêreldbekerkwalifisering. Tydens dié toernooi het Argentinië die Verenigde State, Kanada en Uruguay maklik verslaan. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]] in die destydse Vyfnasies was Argentinië in teenstelling met vorige toernooie baie suksesvol. Ná hul naelskraapse nederlaag teen die nominelle gasheer Wallis het hulle Samoa en Japan verslaan. Met hul derde plek in die poel het die Poemas aan die uitspeelrondte deelgeneem en vir die eerste keer Ierland verslaan. In die daaropvolgende kwarteindstryd is hulle deur Frankryk uit die toernooi geskakel. Oor die hele toernooi heen was die losskakel [[Gonzalo Quesada]] die speler wat die meeste punte aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Die nuwe millennium === [[Lêer:Argentina England rugby.jpg|duimnael|Die Poemas tydens hul oorwinning in November 2006 oor Engeland op Twickenham]] In April 2000 is [[Marcelo Loffreda]] as die nuwe hoofafrigter aangestel; hy het die eerste geword wat die span vir meer as twee jaar afgerig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15344448/loffreda-named-new-pumas-coach |title=Loffreda is named new Pumas coach |publisher=ESPNscrum |date=5 April 2000 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Intussen het baie spelers in Europa kontrakte gesluit, waarvolgens hy die seisoenvoorbereiding vir die eerste keer in Frankryk gehou het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15347069/pumas-make-history |title=Pumas make history |publisher=ESPNscrum |date=27 September 2000 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Onder sy leierskap het die Poemas noemenswaardige prestasies behaal. In November 2001 het hulle in Cardiff Wallis vir die eerste keer verslaan. ’n Maand later is hulle in Buenos Aires naelskraap deur die All Blacks met 24–20 geklop, nadat hulle tot net voor die eindfluitjie voor was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-three-times-argentina-almost-beat-the-all-blacks/S545ZIFBOLV5IITHRSUUELB5ZY/ |title=Rugby: Three times Argentina almost beat the All Blacks |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=7 Februarie 2016 |accessdate=7 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007022353/https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-three-times-argentina-almost-beat-the-all-blacks/S545ZIFBOLV5IITHRSUUELB5ZY/ |archive-date=7 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2002 het die Poemas hul beste oorwinning behaal: 152–0 teen Paraguay.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ray Stubbs |title=The Sports Book |publisher=Dorling Kindersley |year=2009 |isbn=978-1-4053-3697-0 |page=119}}</ref> In 2002/03 het hulle drie opeenvolgende oorwinnings oor Frankryk aangeteken. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië het op die nederlaag in die eerste wedstryd teen die gasheer twee oorwinnings oor [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] en Roemenië gevolg. Voor die laaste poelwedstryd in [[Adelaide, Australië|Adelaide]] het beide Argentinië en Ierland die kans gehad om tot die kwarteindrondte te vorder, maar die Poemas is naelskraap met 16–15 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ondanks hierdie teleurstelling het die Poemas hul goeie prestasies voortgesit. Onder andere het hulle in November 2004 die destyds leidende Sesnasies-span Frankryk in [[Marseille]] met 24–14 geklop, dit was die Franse se eerste nederlaag in dié stad.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4015729.stm |title=France 14–24 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=20 November 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> in Mei 2005 het die [[Britse en Ierse Leeus]] in voorbereiding op hul Nieu-Seeland-toer in Cardiff teen die Poemas gespeel. Aangesien baie sleutelspelers deur hul klubs nie vrygestel is nie, moes die Poemas tweede- en derdekeusespelers inspan. Die Leeus se lustelose houding het die Argentyne amper aan die rand van ’n verrassende oorwinning gebring. Slegs ’n strafskop deur [[Jonny Wilkinson]] in beseringstyd het dié wedstryd in ’n 25–25-gelykop laat eindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4571967.stm |title=Lions 25–25 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=23 Mei 2005 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2005/06 het die Poemas Italië en Skotland verslaan. Die 2006 midjaarrugbytoetsreeks was op verskeie maniere onvergeetlik, waartydens Argentinië die Walliesers gehuisves het. Die Poemas het vir die eerste keer daarin geslaag om ’n reeks van twee toetswedstryde teen dié span te beklink. Die eerste wedstryd op 11 Junie was ook die eerste toetswedstryd wat in [[Patagonië]] aangebied is. Die gaste is deur die bevolking in [[Puerto Madryn]], een van die plekke waar gedurende die 1860’s ’n groter aantal [[Walliesers]] hulle gevestig het en waar die [[Wallies]]e taal tot op hede gepraat word, warm verwelkom.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/5063934.stm |title=Argentina 27–25 Wales |publisher=[[BBC]] |date=11 Junie 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Week ná die tweede oorwinning oor Wallis het die Poemas die All Blacks in Buenos Aires amper weer oorrompel, maar het naelskraap met 19–25 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/5101456.stm |title=Argentina 19–25 New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=25 Junie 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Julie 2006 het die Poemas ná oorwinnings oor Chili en Uruguay maklik vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk gekwalifiseer. Tydens die 2006 eindjaarrugbytoetsreeks in November het hulle met hul eerste wegoorwinning oor Engeland ’n verdere mylpaal aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6133484.stm |title=England 18–25 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=11 November 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Februarie 2007 het die [[Londen]]se ''The Sunday Times'' berig, dat die IRR met die SANZAR-konsortium oor ’n moontlike aansluiting van Argentinië en vervolgens hul deelname aan die Drienasiesreeks vanaf 2008 onderhandel. Weens logistiese oorwegings (veral die groot afstand tussen Argentinië en Europa) het die [[Sesnasies-toernooi]] nie ingestem om Argentinië op te neem nie. Die IRR was derhalwe oortuig dat die Drienasies ’n geskikte toernooi vir ’n span van die Suidelike Halfrond sou wees en hulle is deur Suid-Afrika daarin ondersteun. Australië en Nieu-Seeland was blykbaar ook nie daarteen gekant nie. Aan die begin was die UAR self die grootste hindernis, aangesien baie beheerliggaamslede aan die Argentynse rugby se amateurstatus vasgeklou het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://timesonline.co.uk/tol/sport/rugby/article1434537.ece |title=Ambitious Argentina poised to secure Tri Nations place |publisher=[[The Times]] |author=Nick Cain |date=25 Februarie 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}} {{dooie skakel}}</ref> === Aansluiting by die wêreldklas === [[Lêer:2007 Corleto Paris.jpg|duimnael|links|Argentinië se Corleto op pad om ’n drie te druk in die openingswedstryd van die [[Rugbywêreldbeker 2007]] waar die Argentynse span verras het met ’n oorwinning oor Frankryk]] [[Lêer:Paul O'Connell Ireland Rugby.jpg|duimnael|Argentinië teen Ierland tydens die Rugbywêreldbeker 2007 in Frankryk. Die Poemas het die wedstryd met 30–15 gewen.]] [[Lêer:Argentina vs England 2011 RWC (1).jpg|duimnael|links|Die Poemas teen Engeland tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland]] [[Lêer:Manchester-Rugby-Push-ups-at-Old-Trafford.jpg|duimnael|Opstote op Old Trafford, Manchester, voor ’n rugbywedstryd tussen Argentinië en Engeland in 2009]] [[Lêer:Contepomi taking kick.jpg|duimnael|upright|Felipe Contepomi, die Argentynse [[Kaptein (sport)|kaptein]] tydens die Rugbywêreldbeker 2011]] Die 2007 midjaarrugbytoetsreeks het as ’n voorbereiding op die volgende Rugbywêreldbeker in Frankryk gedien. In die twee tuiswedstryde teen Ierland het albei spanne nie met hul beste spelers uitgedraf nie; die gasheer het albei wedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/irish/6715723.stm |title=Argentina 16–0 Ireland |publisher=[[BBC]] |date=2 Junie 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Daarop het ’n tuisoorwinning oor Italië en ’n wegnederlaag teen Wallis gevolg. Voor die Rugbywêreldbeker 2007 is die Poemas in die sogenaamde “doodsgroep” met twee van die beste spanne op die wêreldranglys geloot: Ierland en Frankryk. Hulle het vir die derde keer in die openingswedstryd teen die gasheer te staan gekom. Teen alle verwagtinge het die Argentyne met 17–12 ’n verrassende oorwinning aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6984647.stm |title=Coach asks Argentina to stay calm |publisher=[[BBC]] |date=8 September 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Aansluitend het hulle [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] met 33–3 en Namibië met 63–3 verslaan. Met hul 30–15-oorwinning oor Ierland in [[Parys]] het hulle die eerste plek op die punteleër beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/irish/7018298.stm |title=Argentina 30–15 Ireland |publisher=[[BBC]] |date=30 September 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die kwarteindstryd het die Poemas Skotland met 19–13 geklop. Hul wenreeks is eers in die halfendstryd deur die latere kampioen Suid-Afrika met 13–37 beëindig. In die wedstryd om die derde plek op die Paryse [[Parc des Princes]] het die Poemas weer Frankryk ontmoet en die gasheer met 34–10 maklik verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die derde plek was tot dusver Argentinië se beste prestasie tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi. Vir die eerste keer het ’n span wat aan nóg die Sesnasies-toernooi nóg die Drienasiesreeks deelneem die halfeindstryd gehaal. Die Poemas is deur die sokker-gekke Argentyne só sterk ondersteun, dat die ''Superclásico'', die [[Derby (sport)|derby]] tussen die sokkerklubs [[Boca Juniors]] en [[River Plate]] herskeduleer is om nie met die Poemas se kwarteindstryd te bots nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://sportal.co.nz/default.aspx/rugby-union-rwc-news-display/contepomis-field-of-dreams-36998 |title=Contepomi's field of dreams |publisher=Sportal.co.nz |date=9 Oktober 2007 |accessdate=11 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011153113/http://sportal.co.nz/default.aspx/rugby-union-rwc-news-display/contepomis-field-of-dreams-36998 |archive-date=11 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In die nasleep van die Argentynse prestasies tydens die Rugbywêreldbeker het die IRR tydens ’n vergadering op verskeie aktiwiteite ter wêreldwye bevordering van die rugbyspel besluit. Onder andere sou die Poemas, wat destyds die derde plek op die wêreldranglys beklee het, se aantal jaarlikse toetswedstryde tot in 2010 van voorheen ses tot tien verhoog word. Eweneens sou in Argentinië tussen 2008 en 2010 ’n plaaslike professionele infrastruktuur implementeer word, waardeur die meeste Argentynse spelers tuis professionele rugby sou kon speel. Teen 2012 sou die Poemas “volledig in die Suidelike Halfrond se hoëklasstruktuur geïntegreer wees”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/2007/11/30/rugby-lays-foundations-for-continued-growth/ |title=Rugby lays foundations for continued growth |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=30 November 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Maart 2008 het Marcelo Loffreda as hoofafrigter bedank en hy is deur Santiago Phelan opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7295542.stm |title=Phelan named new Argentina coach |publisher=[[BBC]] |date=13 Maart 2008 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Onder sy leiding het die span ’n lang swak fase ondergaan. Tydens die 2008 midjaarrugbytoetsreeks is die Poemas deur Skotland, Italië en Suid-Afrika verslaan, tydens die 2008 eindjaarrugbytoetsreeks ook deur Frankryk en Ierland. In Junie 2009 het die Britse pers berig, dat die UAR vir die Britse en Ierse Leeus gevra het om tydens hul beplande 2013-toer na Australië ook in Argentinië toetswedstryde en wedstryde teen plaaslike spanne te speel,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/britishandirishlionsrugby/5517563/Lions-2009-Argentina-look-for-future-tour.html |title=Lions 2009: Argentina look for future tour While the British and Irish Lions play in front of apathetic half-empty stadiums in South Africa, Argentina look on with growing frustration and anger |publisher=[[The Daily Telegraph]] |date=13 Junie 2009 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> wat egter nie gebeur het nie. In 2009 het die Poemas ondanks die IRR se voorneme slegs vyf toetswedstryde gespeel, waartydens hulle ’n oorwinning elk teen Engeland en Skotland aangeteken het. Vanaf die volgende jaar het hul aantal wedstryde teen spanne van die eerste vlak egter aansienlik toegeneem, maar die Poemas het gemengde resultate behaal. Tydens die 2010 midjaarrugbytoetsreeks het hulle twee opeenvolgende nederlae teen die Skotte gely, voordat hulle ’n uitstekende 41–13-oorwinning oor die destydse Sesnasies-kampioen Frankryk aangeteken het (hul hoogste teen dié span).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8765454.stm |title=Felipe Contepomi stars as Argentina thrash France |publisher=[[BBC]] |date=26 Junie 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná gemengde resultate tydens hul voorbereiding op die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland met wedstryde teen keurspanne en Ierland was die Poemas nie een van die gunstelinge tydens dié toernooi nie. Die Poemas het hul poelfase met ’n 9–13-nederlaag teen Engeland begin, hoewel hulle 60 minute lang voor was. Ná hul 43–8-oorwinning oor Roemenië was die derde poelwedstryd teen Skotland vir albei spanne beslissend. ’n Laat drie deur die plaasvervanger [[Agsteman]] [[Lucas González Amorosino]] en die doelskop het die Poemas dié wedstryd met 13–12 laat beklink. Met ’n 25–9-oorwinning oor Georgië het die Poemas die tweede plek behaal. In die kwarteindstryd teen die gasheer en latere kampioen het die Poemas ná 30 minuut verrassend met 7–6 voorgeloop. Maar die All Blacks het die wedstryd begin oorheers en eindelik met 33–10 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ondanks hierdie nederlaag is die Poemas se toernooi as ’n sukses beskou, nadat hulle vir die tweede opeenvolgende keer tot die uitklopfase gevorder het. === Opname in die Rugbykampioenskap === [[Lêer:Rugby Italy vs Argentina 2013.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Italië en Argentinië in Rome, 2013]] [[Lêer:15-09 RWC New Zealand vs Argentina 107 (21588741841).jpg|duimnael|Die Poemas teen die All Blacks op [[Wembley-stadion|Wembley]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]]]] In November 2011 het die SANZAR-konsortium aangekondig, dat die Argentynse beheerliggaam aangesluit het en die Poemas vanaf die volgende jaar aan die Suidelike Halfrond se toernooi sou kon deelneem (saam met Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika). Dié toernooi se naam sou van Drienasiesreeks na [[die Rugbykampioenskap]] verander. Dit het vir die Poemas die moontlikheid gebied om vanaf nou jaarliks teen internasionale topspanne te speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/15637018 |title=Argentina join Tri-Nations trio Australia, New Zealand & South Africa |publisher=[[BBC]] |date=8 November 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Op 18 August 2012 het Argentinië in [[Kaapstad]] teen Suid-Afrika sy eerste wedstryd tydens die [[2012-Rugbykampioenskapreeks]] gespeel. Hulle het met 6–27 verloor, maar een week later kon die Poemas die Springbokke in [[Mendoza]] in ’n gelykop vasbind.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/rugby-union/argentina-vs-south-africa/51892 |title=Pumas halt Springboks charge |publisher=Sky Sports |date=25 Augustus 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Argentinië was ook in staat om teen die Wallabies mee te ding en hulle is in albei wedstryde net naelskraap verslaan, terwyl die nederlae teen die All Blacks swak was. Ondanks hul laaste plek het die Poemas gewys dat hulle mededingend is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/countries/argentina-countries/the-rugby-championship-review-argentina-23468 |title=The Rugby Championship Review: Argentina |publisher=Rugby World |author=Owain Jones |date=9 Oktober 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In April en Mai 2013 het Argentinië vir die laaste keer aan ’n Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem en weer onoorwonne gebly. Andersins was dié jaar minder suksesvol. Op twee swak nederlae teen Engeland tydens die 2013 midjaarrugbytoetsreeks het in Johannesburg in die eerste wedstryd tydens die [[2013-Rugbykampioenskapreeks]] met 13–73 hul ergste nederlaag teen Suid-Afrika gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2013/rugby/story/195009.html |title=Springboks power to record victory over Pumas |author=Owain Jones |publisher=ESPNscrum |date=17 Augustus 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die ander wedstryde tydens dié toernooi het die Poemas ook sonder ’n oorwinning gebly. In die laaste wedstryd in Rosario het hulle teen die Wallabies met 17–54 nog ’n rekordnederlaag gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/201041.html |title=Wallabies humble Pumas in Rosario |publisher=ESPNscrum |date=6 Oktober 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Oktober 2013 het Santiago Phelan weens die reeks swak nederlae as hoofafrigter bedank. ’n Week later het die UAR hom met Daniel Hourcade vervang.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.uar.com.ar/noticias/noticias.asp?idinfo=2287 |title=Daniel Hourcade, nuevo Head Coach de Los Pumas |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=29 Oktober 2013 |accessdate=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101201418/http://www.uar.com.ar/noticias/noticias.asp?idinfo=2287 |archive-date=1 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hy het aanvanklik ook nie daarin geslaag om die Poemas se afwaartse neiging om te keer nie. Onder hom het die Poemas binne ses maande teen al die vier Tuisunies verloor. Tydens die [[2014-Rugbykampioenskapreeks]] het die Poemas weer beter gevaar en slegs drie naelskraapse nederlae gely. Aansluitend het hulle in Mendoza die Wallabies verslaan, hul eerste oorwinning in dié toernooi en hul eerste teen dié span sedert 1997.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/243331.html |title=Pumas win first Rugby Championship match |publisher=ESPNscrum |date=5 Oktober 2014 |accessdate=7 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007022347/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/243331.html |archive-date=7 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die [[2014 eindjaarrugbytoetsreeks]] het die Poemas hul opwaartse neiging onderstreep en beide Italië en Frankryk weg verslaan. In hul laaste wedstryd tydens die [[2015-Rugbykampioenskapreeks]] het hulle in [[Durban]] Suid-Afrika met 37–25 geklop, hul eerste oorwinning oor dié span. Hulle het ook vir die eerste keer nie in die laaste plek geëindig nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/33838013 |title=Rugby Championship: South Africa 25–37 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=8 Augustus 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland het Argentinië ook oortuig. In hul eerste poelwedstryd teen Nieu-Seeland het die Poemas taai geveg en was teen halftyd met 13–12 voor, maar hulle het eindelik met 16–26 verloor. Aansluitend het hulle Georgië (met 54–9), [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] (met 45–16) en Namibië (met 64–19) verslaan. Die Poemas het die tweede plek agter Nieu-Seeland behaal en tot die uitklopfase gevorder. Hul speel was deur ’n vloeiende, vermaaklike en aggressiewe styl gekenmerk, waardeur hulle altesaam 22 drieë in die vier poelwedstryde gedruk het. In die kwarteindstryd teen Ierland was Argentinië op een stip met 17–0 voor. Die Iere was aan die begin van die tweede helfte op 20–17, maar die Poemas het weer die leisels oorgeneem en die wedstryd met 43–20 beklink. In die halfeindstryd het hulle teen Australië te staan gekom, maar teen die Wallabies se verdediging gesukkel en met 15–29 verloor. In die wedstryd om die derde plek is die Poemas deur Suid-Afrika met 13–24 verslaan. Nogtans was die vierde plek hul naasbeste prestasie tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2016 het hulle drie tuisoorwinnings oor Italië, Frankryk en Suid-Afrika aangeteken, maar gedurende die volgende jare was daar min suksesse. Die Poemas is drie opeenvolgende keer deur Engeland verslaan en tydens die [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] het hulle nie ’n oorwinning aangeteken nie. Ná verdere nederlae teen al die vier Britse Tuisunies het Daniel Hourcade in Junie 2018 as hoofafrigter bedank. Hy is aan die begin van Augustus deur die voormalige nasionale speler Mario Ledesma opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2018/08/01/mario-ledesma-named-new-head-coach-of-argentina/ |title=Mario Ledesma named Head Coach of Argentina |publisher=Americas Rugby News |date=1 Augustus 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] het die Poemas beide Australië en Suid-Afrika verslaan, waardeur hulle vir die eerste keer twee oorwinnings tydens dié toernooi aangeteken het. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in [[Japan]] is Argentinië saam met Engeland en Frankryk in ’n “doodsgroep” geplaas. Hulle is in die eerste groepwedstryd deur die Franse naelskraap met 21–23 verslaan. Aansluitend het hulle Tonga met 28–12 verslaan. Nadat hul mededinger Frankryk ook goed presteer het, het hul toernooiverloop op die derde groepwedstryd teen Engeland neergekom. ’n Rooi kaart teen [[Tomás Lavanini]] in die 17de minuut het alle hoop laat vaar en die Engelse het die wedstryd maklik met 39–10 beklink. Die Poemas het die laaste wedstryd teen die Verenigde State maklik met 47–17 gewen, maar hulle het slegs in die derde plek geëindig en is vervolgens uit die toernooi geskakel, maar hulle het hul regstreekse kwalifisering vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk verseker.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/pools |title=Pools |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Onlangse ontwikkeling === Weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] en die daarmee gepaardgaande reisbeperkings het Argentinië in 2020 slegs vier toetswedstryde gespeel. Nadat Suid-Afrika homself aan die jaarlikse toernooi onttrek het, is dit as die 2020-Drienasiesreeks beslis. Al die wedstryde is etlike maande later in Australië aangebied en ’n tweeweekse kwarantyn het die Poemas se voorbereiding erg ontwrig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/article/rugby-union-championship-argentina-idUKL4N2HT05O |title=Rugby-Argentina win last Tri-Nations warmup 57-24 |publisher=Reuters |date=7 November 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nogtans het hulle reeds in die eerste wedstryd ’n groot verrassing behaal, nadat hulle Nieu-Seeland met 25–15 verslaan en hul eerste oorwinning oor dié span aangeteken het. Aansluitend het hulle die Wallabies in twee taai gelykopwedstryde vasgebind en teen Nieu-Seeland verloor, waardeur Argentinië die tweede plek beklee het. As gevolg van hul onverwagse sukses onder hierdie ongunstige omstandighede is die Poemas in 2021 as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2021/laureus-world-team-of-the-year/argentina-men-s-rugby-team |title=Argentina Men's Rugby Team |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> [[Diego Maradona]] se afsterwe het die Poemas se sukses in Australië oorskadu. In die tweede wedstryd teen Nieu-Seeland op 28 November het die Argentynse rugbyspelers aan hul truie ’n skaars sigbare swart band gedra, wat deur die publiek as onvoldoende beskou is. Twee dae later het die [[Kaptein (sport)|kaptein]] [[Pablo Matera]] vir die “halfhartige huldeblyk” om verskoning gevra.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.cronica.com.ar/info-general/Los-Pumas-pidieron-perdon-por-el-tibio-homenaje-a-Diego-Maradona-20201130-0031.html |title=Los Pumas pidieron perdón por el "tibio" homenaje a Diego Maradona |publisher=Cronica |date=28 November 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Gelyktydig het in sosiale netwerke en in die media dosyne boodskappe die rondte gedoen, waarin Matera en twee ander spelers rassistiese, seksistiese en verregse menings uitgedruk het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.cronica.com.ar/info-general/Tras-el-pobre-homenaje-de-Los-Pumas-a-Maradona-se-viralizaron-tuits-racistas-del-capitan-20201130-0046.html |titel=Tras el pobre homenaje de Los Pumas a Maradona, se viralizaron tuits racistas del capitán |publisher=Cronica |date=30 November 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná baie ontstoke reaksies en afdankingseise het die beheerliggaam die drie betrokke spelers dadelik geskors, maar dié sanksies weens druk deur Argentynse rugbyklubs en persoonlikhede reeds op 1 Desember weer opgehef.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.infobae.com/deportes/2020/12/03/sorpresa-la-uar-levanto-las-sanciones-a-los-tres-jugadores-de-los-pumas-suspendidos-por-mensajes-xenofobos-y-discriminatorios/?outputType=amp-type |title=Sorpresa: la UAR levantó las sanciones a los tres jugadores de los Pumas suspendidos por mensajes xenófobos y discriminatorios |publisher=Infobae |date=2 Desember 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> [[Lêer:2023 Rugby World Cup Argentina vs New Zealand 01.jpg|duimnael|Halfeindstryd tussen die Poemas en die All Blacks tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]]]] In Julie 2021 kon Argentinië hul hoogste wegoorwinning ooit oor Wallis aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wru.wales/report/wales-outmuscled-by-powerful-pumas/#report |title=Wales outmuscled by powerful Pumas |publisher=[[Walliese nasionale rugbyspan]] |date=21 Julie 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die daaropvolgende [[2021-Rugbykampioenskapreeks]] het die Argentyne egter sonder ’n oorwinning in die laaste plek afgesluit. Tydens die [[2022 midjaarrugbytoetsreeks]] het Argentinië sy tuisreeks teen Skotland beklink.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/62194161 |title=Argentina 34–31 Scotland: Tourists undone as Pumas fight back for series win |publisher=[[BBC]] |date=16 Julie 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende [[2022-Rugbykampioenskapreeks]] het die Poemas hul hoogste oorwinning ooit oor Australië aangeteken (met 48–17)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd2-argentina-cruise-to-victory-over-australia/ |title=Argentina Cruise to victory over Australia |publisher=[[Superrugby]] |date=14 Augustus 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> en hul eerste oorwinning oor die All Blacks in Nieu-Seeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd3-argentina-make-history-in-new-zealand/ |title=Argentina Make History in New Zealand |publisher=[[Superrugby]] |date=27 Augustus 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nogtans het hulle dié toernooi ná twee oorwinnings en vier nederlae in die laaste plek beëindig. In November 2022 het hulle Engeland geklop, maar teen Wallis en Skotland verloor. Nadat die Argentyne tydens die verkorte [[2023-Rugbykampioenskapreeks]] hul tweede agtereenvolgende oorwinning oor die Australiërs aangeteken het, het hulle vir die eerste keer die [[Poematrofee]] gewen, maar ná nederlae teen Nieu-Seeland en Suid-Afrika die derde plek beklee. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk het die Poemas hul eerste groepwedstryd teen Engeland met 10–27 verloor, hoewel hulle vanweë ’n rooikaart vir ’n Engelse speler van die derde minuut af een speler meer op die veld gehad het. Daarop het oorwinnings oor Samoa (met 19–10), Chili (met 59–5) en Japan (met 27–39) gevolg. Die wedstryd teen Chili was die eerste Suid-Amerikaanse ontmoeting tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862914/rugby-world-cup-2023-argentina-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Argentina v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 September 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Daarna kon hulle in die kwarteindstryd hul eerste oorwinning oor Wallis tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aanteken (met 29–17), maar in die halfeindstryd is hulle deur die All Blacks oorrompel (met 6–44). In die bronseindstryd het hulle vir die tweede keer Engeland ontmoet en dié keer naelskraap met 23–26 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/888431/argentina-rugby-world-cup-2023-review |title=Argentina: Rugby World Cup 2023 review |publisher=rugbyworldcup.com |date=28 Oktober 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Sedert Januarie 2024 is die voormalige nasionale speler [[Felipe Contepomi]] die hoofafrigter van Argentinië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sixnationsrugby.com/en/autumn-nations-series/news/argentina-and-the-contepomi-effect |title=Felipe Contepomi’s appointment as head coach of Argentina in 2023 marked a new chapter in a fascinating career. |publisher=[[Sesnasies-toernooi]] |date=3 Oktober 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]] het die Argentyne met een oorwinning elk oor die ander drie deelnemers hul beste uitslag ooit behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/09/21/argentina-upset-south-africa-for-historic-rugby-championship-triple-crown/ |title=Argentina Upset South Africa for Historic Rugby Championship Triple Crown |publisher=Americas Rugby News |date=21 September 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Voor hul vertrek vir hul Australiese 2025-toer het die Britse en Ierse Leeus ’n opwarmingswedstryd teen die Poemas gereël waarin die Argentyne hul eerste oorwinning ooit oor die Leeus aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c8e4k9ykk5ko |title=Lions must learn from errors in Pumas loss – Farrell |publisher=[[BBC]] |author=Matt Gault |date=21 Junie 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]] het die Pumas ook daarin geslaag om een oorwinning elk oor die All Blacks en die Wallabies aan te teken, maar hulle het albei hul wedstryde teen die Springbokke verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c2375g123zgo |title=What did we learn from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=5 Oktober 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Argentina rugby vs lions 31july1927.jpg|duimnael|links|300px|Die span wat teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] gespeel het, het vir die eerste keer op 31 Julie 1927 in die hemelblou en wit trui uitgedraf]] {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 220 | header = | image1 = Jaguar head shot-edit2.jpg | alt1 = | caption1 = Die [[jaguar]], inheems aan die noordoostelike Argentinië, het in 1941 die embleem van die span geword | image2 = Puma face.jpg | alt2 = | caption2 = Die Argentynse nasionale rugbyspan is na die [[poema]] genoem, inheems aan die grootste deel van Argentinië | footer = }} [[Lêer:Pumas y granaderos en buenos aires 2023.jpg|duimnael|Argentynse rugbyspelers en ’n grenadier met die wegtrui vir die [[Rugbywêreldbeker 2023]]]] Argentinië het gedurende sy eerste toetswedstryde in 1910 afwisselend blou en wit truie gedra. In 1927 het Abelardo Gutiérrez van die klub ''Gimnasia y Esgrima de Buenos Aires'' voorgestel dat Argentinië in ’n gestreepte hemelblou en wit trui teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] moet speel. Die beheerliggaam het dié voorstel aanvaar en Argentinië het vir die eerste keer in sy rugbygeskiedenis in die gestreepte trui gespeel.<ref name=lapasion>{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/la-pasion-cumple-cien-anos-nid134355/ |title=La pasión cumple 100 años |publisher=La Nación |date=10 April 1999 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Poemas speel sedertdien hul toetswedstryde in ’n trui met die [[Vlag van Argentinië|landsvlag]] se kleure (en sportkleure) hemelblou en wit, wit broeke en sokkies in hemelblou en wit. In 2011 onderteken die UAR ’n kontrak met Nike wat die eksklusiewe vervaardiger van al die nasionale senior- en juniorspanne se truie word, insluitende die keurspan [[Pampas XV]] s’n.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.cronista.com/contratapa/El-pase-del-verano-Los-Pumas-dejan-Adidas-para-vestirse-con-Nike-20111227-0036.html |title=El pase del verano: Los Pumas dejan Adidas para vestirse con Nike |publisher=El Cronista |date=27 November 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die eerste deur dié Amerikaanse maatskappy vervaardigde trui het met die tradisionele horisontaal-gestreepte trui weggedoen, en is net hemelblou met wit skouers, die Poemas het egter aangekondig dat hulle tydens die [[2012-Rugbykampioenskapreeks]] weer hul tradisionele trui sou dra.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.prematch.com.ar/post/3649/nike-presenta-su-camiseta-de-los-pumas.html |title=Nike presenta su camiseta de Los Pumas |publisher=Prematch |date=1 Junie 2012 |accessdate=14 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114202657/http://www.prematch.com.ar/post/3649/nike-presenta-su-camiseta-de-los-pumas.html |archive-date=14 November 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In September 1941 het Abelardo Gutiérrez (wie 14 jaar gelede die hemelblou en wit trui vir die span voorgestel het) ’n wapen met ’n [[leeu]] as kenteken voorgestel. Die kleur van die kenteken was blou (soos by die Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub, waar die eerste rugbywedstryd in Argentinië gespeel is). ’n Rukkie later wou die Argentynse beheerliggaam egter ’n aan Argentinië inheemse dier hê en die [[jaguar]] is weens sy “behendigheid en moed” gekies.<ref name="lapasion" /> Interessant genoeg was die rugbyspan wat Argentinië van 2016 tot 2020 in [[Superrugby]] verteenwoordig, die [[Jaguares (Superrugbyspan)|Jaguares]], na die inheemse jaguar genoem. Die Poemas-bynaam het ontstaan deur ’n fout van Carl Köhler, ’n joernalis van die destydse Suid-Afrikaanse koerant ''[[Die Transvaler]]'', wat die Argentynse span tydens hul eerste oorsese toer na [[Suider-Afrika]] in 1965 dopgehou het. Hy het probeer om ’n ewe pakkende bynaam, soortgelyk aan die ''All Blacks'', ''Springbokke'' en ''Wallabies'', te kry. Hy het vir Isak van Heerden, die destydse afrigter van die Natalse rugbyspan, wat deur die SARR opdrag gegee is om die toer te begelei, vir voorstelle gevra. Hulle het ’n prent van ’n soort leeu met kolle op die UAR-kenteken gesien. Köhler was bewus daarvan dat jaguars en poemas inheems is aan die Amerikas, en omdat hy onder druk was om sy artikel in te dien, het hy ’n raaiskoot gemaak en hulle die Poemas genoem, pleks van die eintlike jaguar. Die foutiewe bynaam het vasgebrand en is later deur die Argentyne self oorgeneem.<ref name="PumaPower">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/5389512.stm |title=Puma power: Argentinian rugby |publisher=[[BBC]] |author=Sean Davies |date=26 Julie 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Argentynse speler Agustín Silvera onthou ’n effens ander staaltjie:<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/rugby/rugido-pumas-1965-sudafrica_0_ByzWs_Fw7x.html |title=Aquella confusión entre un yaguareté y un puma que modificó todo para siempre |publisher=Clarín |date=29 Mei 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {{cquote|Veníamos caminando tras bajar del avión y un periodista se me acerca a preguntarme por el yaguareté. Como yo no hablaba muy bien inglés, le dije que era un puma.}} {{cquote|Nadat ons uit die vliegtuig geklim en geloop het, het ’n joernalis (wat Carl Köhler was) my oor die jaguar ondervra. Omdat ek nie vlot Engels kon praat nie, het ek vir hom gesê dié dier is ’n poema.}} In April 2023 het die Argentynse Rugbyunie sy nuwe visuele identiteit bekendgestel wat ’n verandering van die embleme van die beheerliggaam en die nasionale spanne behels, insluitende die sewesrugby- en jeugspanne. Dié proses sluit in die verwydering van die jaguarembleem se kenmerkende kolle en die terugkeer na die embleem wat gedurende die 1965-toer na Rhodesië en Suid-Afrika gebruik is.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/nuestra-nueva-identidad/ |title=Nuestra nueva identidad |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=17 April 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar het die Argentynse beheerliggaam die Poemas se nuwe wegtrui bekendgestel, wat beïnvloed is deur die uniforms van die Berede Grenadiersregiment en die presidensiële erewag wat in 1812 gestig is.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.argentina.gob.ar/noticias/el-regimiento-de-granaderos-caballo-cumple-207-anos |title=El Regimiento de Granaderos a Caballo cumple 207 años |publisher=Argentynse regering |date=15 Maart 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die wegtrui is tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] gedra.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.argentina.gob.ar/noticias/los-pumas-jugaran-el-mundial-con-una-camiseta-en-homenaje-los-granaderos |title=Los Pumas jugarán el Mundial con una camiseta en homenaje a los Granaderos |publisher=Argentynse regering |date=29 Junie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{es}} {{cite web |url=https://7enpunto.com/los-pumas-usaran-una-camiseta-en-honor-a-los-granaderos/ |title=Los Pumas usarán una camiseta en honor a los Granaderos |publisher=7enpunto |date=2 Julie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Truiverskaffers en -borge == Sedert 1978 het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn: {| class="wikitable" ! Tydperk !! Verskaffer !! Borg |- |1978–1998 |rowspan=2| [[Adidas]] ||Geen truiborg |- |1999–2000 |rowspan=5|[[Visa (maatskappy)|Visa]] |- |2000–2003 | [[Topper (maatskappy)|Topper]] |- |2004–2011 | Adidas |- |2012–2023 || [[Nike Inc.|Nike]] |- |2024–hede || [[Le Coq Sportif]] |} == Tuisstadions == {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 220 | header = | image1 = Desfile militar sportiva.jpg | alt1 = | caption1 = | image2 = Argentina A vs Inglaterra A 02.JPG | alt2 = | caption2 = | footer = Sociedad Sportiva Argentina (bo) was Argentinië se eerste tuisstadion in 1910. [[José Amalfitani-stadion]] (onder), een van die huidige stadions van die Poemas in Buenos Aires }} Net soos ander vername rugbylande soos Australië, Frankryk, Nieu-Seeland en Suid-Afrika beskik Argentinië oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Poemas span vir hul toetse eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Argentinië in. Een van die mees gebruikte stadion vir toetse is die [[José Amalfitani-stadion]], tuiste van [[Club Atlético Vélez Sarsfield]] en geleë in [[Buenos Aires]]. Toe die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] in 1910 na Argentinië getoer het, het die nasionale span teen hulle op Sociedad Sportiva Argentina in die voorstad Palermo gespeel. Dié toets was ook die eerste Argentynse wedstryd.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.periodismo-rugby.com.ar/2017/05/16/lions-5/ |title="Lions": Los viajes olvidados |publisher=Periodismo Rugby |author=Ricardo Sabanes |date=16 Mei 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref name="Debut" /> Toe die Britte in 1927 na Argentinië teruggekeer het, het die nasionale span begin om beide die [[Estadio G.E.B.A.|GEBA]] en [[Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub]] as hul tuistes te gebruik, albei is in Palermo geleë. Die GEBA was gedurende die volgende dekades ’n gereelde tuiste, maar dit het ná die 1960’s slegs drie wedstryde gehuisves (met die laaste in 1993), nadat die Poemas begin het om groter stadions in te span.<ref name=gebaground>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;ground=73;orderby=date;team=10;template=results;type=team;view=match |title=Argentina at ground: GEBA |publisher=ESPNscrum |accessdate=14 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114202702/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;ground=73;orderby=date;team=10;template=results;type=team;view=match |archive-date=14 November 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub is ook vir ’n groter aantal wedstryde gebruik, tot dit in 1948 deur ’n brand vernietig is.<ref name=rugbytime>{{es}} {{cite web |url=http://www.rugbytime.com/noticia.php?id=12634 |title=El club de rugby más antiguo de la Argentina |publisher=Rugbytime.com |date=19 September 2008 |accessdate=12 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140112235626/http://www.rugbytime.com/noticia.php?id=12634 |archive-date=12 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name=cedirh>{{es}} {{cite web |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:fnkeOKsKMR0J:www.danielpallarola.com.ar/cedirh/Buenos_Aires_Cricket_Rugby.doc+&hl=es&gl=ar&pid=bl&srcid=ADGEESjVkekDmZ23Fcqs2Sq6aMkDHf1uMO7b1wSLZh2RI-HQILgZzsc1qoT7dH6hAraDr0PtcSQbTqKmR768pReoeY-kzuHJwwPlZkulEMrAyan0Hp-4BjqVS5XTtIv1u5V6S__uMeyO&sig=AHIEtbRW46C1WrQJsr3ovJOADh1MT4bPvw |title=Buenos Aires Cricket & Rugby Club |publisher=Centro de Documentación, Investigación y Referencia Histórica-Deportiva |date=Junie 2009 |accessdate=29 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629065200/https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache%3AfnkeOKsKMR0J%3Awww.danielpallarola.com.ar%2Fcedirh%2FBuenos_Aires_Cricket_Rugby.doc+&hl=es&gl=ar&pid=bl&srcid=ADGEESjVkekDmZ23Fcqs2Sq6aMkDHf1uMO7b1wSLZh2RI-HQILgZzsc1qoT7dH6hAraDr0PtcSQbTqKmR768pReoeY-kzuHJwwPlZkulEMrAyan0Hp-4BjqVS5XTtIv1u5V6S__uMeyO&sig=AHIEtbRW46C1WrQJsr3ovJOADh1MT4bPvw |archive-date=29 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die 1970’s en 1980’s het die Poemas die Estadio Ferro Carril Oeste in die voorstad Caballito gereeld vir toetswedstryde gebruik, onder andere teen Ierland, Nieu-Seeland, Frankryk en Australië.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://canchallena.lanacion.com.ar/1817488-el-historial-de-los-pumas-contra-los-grandes-los-all-blacks-el-unico-al-que-no-le-pudieron-ganar |title=El historial de los Pumas contra los grandes: los All Blacks, el único al que no le pudieron ganar |publisher=Cancha Llena |date=8 Augustus 2015 |accessdate=6 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160206142233/http://canchallena.lanacion.com.ar/1817488-el-historial-de-los-pumas-contra-los-grandes-los-all-blacks-el-unico-al-que-no-le-pudieron-ganar |archive-date=6 Februarie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.infobae.com/2015/10/18/1763176-el-historial-los-pumas-australia-la-tercera-potencia/ |title=El historial de Los Pumas ante Australia, la tercera potencia |publisher=Infobae |date=18 Oktober 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1997 is Argentinië se eerste suiwer rugbystadion deur BACRC in Los Polvorines, [[Groter Buenos Aires]], ingewy. Altesaam nege toetswedstryde is op dié stadion gespeel, totdat die stadion in 2005 verkoop is.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/ediciones-anteriores/adios-escenario-triunfos-historicos_0_S1sXsLyAte.html |title=Adiós a un escenario de triunfos históricos |publisher=Clarín |date=4 Desember 2005 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die eerste tuiswedstryde buite die hoofstadgebied is eers tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1977 gespeel. Destyds het Argentinië op die Estadio Monumental José Fierro in [[San Miguel de Tucumán]] teen Brasilië, Uruguay, Paraguay en Chili te staan gekom. Sedert die middel-1990’s let die UAR daarop, dat die nasionale span se toetswedstryde gelyk tussen die streke verdeel en nie slegs in die hoofstadgebied gehuisves word nie. Naas San Miguel de Tucumán het ook die Estadio Malvinas Argentinas in Mendoza, die Estadio Padre Ernesto Martearena in [[Salta]], die Estadio Mario Alberto Kempes in [[Córdoba, Argentinië|Córdoba]] en die Estadio del Bicentenario in [[San Juan, Argentinië|San Juan]] gewilde stadions (met meer as vyf toetswedstryde) geword. Net soos Italië is Argentinië die enigste vlak-een-rugbyland wat tot dusver nog nie ’n wedstryd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi gehuisves het nie, alhoewel hulle vir die [[Rugbywêreldbeker 2027]] aansoek gedoen, maar dié bod ter ondersteuning van die Australiese s’n laat vaar het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/international/2027-rugby-world-cup-australia-argentina-host-nation-a9467981.html |title=Argentina ready to abandon 2027 Rugby World Cup bid making Australia strong favourites to host tournament |publisher=[[The Independent]] |author=Nick Mulvanney |date=16 April 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1093218/argentina-withdraw-rugby-world-cup-bid |title=Argentina withdraw 2027 Rugby World Cup bid to strengthen Australian campaign |publisher=insidethegames.biz |author=Nancy Gillen |date=16 April 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Toetswedstryde == [[Lêer:Argentina IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Argentinië se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys vanaf 10 Oktober 2003 tot op hede]] Argentinië het 226 van sy 458 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 49,34%. Argentinië se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Oktober 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/match_results_year.html?id=10;type=team |title=International Rugby Union Statistics – Argentina |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{AUSru}} || 43 || 10 || 30 || 3 || 23,26 |- | {{BRAru}} || 10 || 10 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{BILru}} || 7 || 0 || 6 || 1 || 0,00 |- | {{CHIru}} || 32 || 32 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ENGru}} || 29 || 5 || 23 || 1 || 17,24 |- | {{FIJru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 75,00 |- | {{FRAru}} || 56 || 15 || 40 || 1 || 26,79 |- | {{GEOru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{IRLru}} || 20 || 6 || 14 || 0 || 30,00 |- | {{ITAru}} || 24 || 18 || 5 || 1 || 75,00 |- | {{JPNru}} || 7 || 6 || 1 || 0 || 85,71 |- | {{CANru}} || 9 || 6 || 3 || 0 || 66,67 |- | {{NAMru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NZLru}} || 41 || 4 || 36 || 1 || 9,76 |- | {{PARru}} || 17 || 17 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PERru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ROMru}} || 9 || 9 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SAMru}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 40,00 |- | {{SCOru}} || 22 || 11 || 11 || 0 || 50,00 |- | {{ESPru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{RSAru}} || 40 || 4 || 35 || 1 || 10,00 |- | {{TGAru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{URUru}} || 35 || 35 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{VENru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 9 || 9 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{WALru}} || 22 || 7 || 14 || 1 || 31,82 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''458''' || '''226''' || '''222''' || '''10''' || '''49,34''' |} Omdat die [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR) ’n lang tyd nie ’n lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) was nie, het hul lede die wedstryde teen Argentinië nie as amptelike toetswedstryde erken nie. Eweneens word hul enigste wedstryd teen [[Rhodesië]] nie as ’n toetswedstryd erken nie, aangesien dié land nie internasionaal erken is nie. In teenstelling met baie ander beheerliggame erken die UAR die wedstryde teen die [[Britse Barbarians|Barbarians]] nie as toetswedstryde nie. Terwyl die Britse en Ierse Leeus se opwarmingswedstryd voor hul Nieu-Seelandse 2005-toer teen Argentinië as ’n toetswedstryd erken is, word die Britse en Ierse Leeus se voorbereidingswedstryd voor hul Australiese 2025-toer nie as sulks erken nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/featured/have-the-british-irish-lions-ever-played-in-the-uk-or-ireland-177414 |title=Have the British & Irish Lions ever played in the UK or Ireland? |publisher=Rugby World |author=Richard Edwards |date=20 Junie 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Argentinië het tot dusver aan elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem en tydens drie toernooie tot die halfeindstryd gevorder, maar hulle is onderskeidelik deur Suid-Afrika (in [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]), Australië (in [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]) en Nieu-Seeland (in [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]]) verslaan. Tydens die 2007-toernooi het die Poemas die wedstryd om die derde plek teen die gasheer Frankryk gewen. Daarmee is Argentinië naas die drie veelvuldige wêreldkampioene Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika die mees suksesvolle span van die Suidelike Halfrond. Daarbenewens het Argentinië twee keer die kwarteindstryd gehaal, maar teen Frankryk (in [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]) en Nieu-Seeland (in [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]) verloor. Tydens al die ander rugbywêreldbekertoernooie is die Poemas reeds in die poelfase uitgeskakel. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Derde plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Vierde plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Vierde plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Die Rugbykampioenskap (sedert 2012) === Argentinië se enigste jaarlikse toernooi is die Rugbykampioenskap, waaraan hulle sedert 2012 deelneem en teen drie ander lande van die Suidelike Halfrond speel: Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika. Voor die Poemas se opname in 2012 het dié toernooi as Drienasiesreeks bekend gestaan. Die Argentyne het tot dusver nog geen toernooi gewen nie. As deel van die Rugbykampioenskap ding die Poemas met die Wallabies om die [[Poematrofee]] (sedert 2000) mee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part Two |publisher=ESPNscrum |date=5 November 2008 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In [[2020-Drienasiesreeks|2020]] het die toernooi vir een jaar na die ou formaat teruggekeer, nadat Suid-Afrika vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] nie daaraan deelgeneem het nie. {{Drie-Nasiesrekord}} {{Die Rugbykampioenskap-rekord}} <small>Punte word soos volg toegeken: 4 punte vir ’n oorwinning, 2 punte vir ’n gelykopuitslag, 0 punte vir ’n nederlaag (saam met moontlike bonuspunte), 1 bonuspunt vir ten minste drie drieë meer as die teenstander, 1 bonuspunt vir ’n nederlaag met minder as sewe punte.</small> === Ander toetswedstryde en toernooie === Gedurende die amateurtydperk het die Poemas maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Argentinië getoer. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat (’n uitsondering is die [[Britse en Ierse Leeus]] se vierjaarlikse toere). Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Europese spanne na Argentinië en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] reis die Poemas na Europa. As deel daarvan ding Argentinië sedert 2012 met Ierland mee om die Admiral Brown-trofee (genoem na die Iers-gebore admiral William Brown wat die [[Argentynse Vloot]] gestig het).<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/2012/11/21/irlanda-v-argentina-la-copa-almirante-brown/ |title=Irlanda v Argentina: La Copa Almirante Brown |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=21 November 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Vanaf 1951 tot in 2013 het Argentinië aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Van die 35 toernooie gedurende dié tydperk het die Poemas 34 beklink, waartydens hulle elke wedstryd gewen het. Slegs in 1981, toe die Poemas hulle aan die toernooi onttrek het, het met [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] ’n ander span die titel ingepalm. Sedert 2014 neem die Poemas nie meer aan dié toernooi deel nie en Argentinië word deur die reserwespan ''Argentina XV'' verteenwoordig. * Toernooititels (34): in 1951, 1958, 1961, 1964, 1967, 1969, 1971, 1973, 1975, 1977, 1979, 1983, 1985, 1987, 1989, 1991, 1993, 1995, 1997, 1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 en 2013 Die Poemas het vanaf 1995 tot in 2003 aan al die vyf Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deelgeneem en elke toernooi beklink. * Toernooititels (5): in 1995, 1996, 1998, 2001 en 2003 Daarbenewens neem die Argentynse reserwespanne sedert 2009 aan die Amerikas se Rugbykampioenskap deel (nieamptelik as die “Amerikas se Sesnasies-toernooi” bekend) en hulle speel tydens dié toernooi teen ander spanne van Noord- en Suid-Amerika. Van tot dusver nege toernooie het hulle sewe gewen; slegs in 2017 en 2018 het die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] met die titel weggestap. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Argentynse span gevorm tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]]:<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/plantel-para-recibir-a-los-all-blacks-en-argentina |title=Plantel para recibir a los All Blacks en Argentina |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=4 Augustus 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(zagueros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Simón Benítez Cruz]] || [[Skrumskakel]] || Tarucas || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Gonzalo García]] || Skrumskakel || [[Zebre]] || style="text-align:center" | 11 |- | [[Agustín Moyano]] || Skrumskakel || [[Dogos XV|Dogos]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Tomás Albornoz]] || [[Losskakel]] || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style="text-align:center" | 17 |- | [[Gerónimo Prisciantelli]] || Losskakel || [[Racing 92]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Santiago Chocobares]] || [[Senter]] || [[Stade Toulousain|Toulouse]] || style="text-align:center" | 27 |- | [[Lucio Cinti]] || Senter || [[Saracens]] || style="text-align:center" | 33 |- | [[Justo Piccardo]] || Senter || [[Montpellier Hérault Rugby|Montpellier]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Mateo Carreras]] || [[Vleuel]] || [[Aviron Bayonnais|Bayonne]] || style="text-align:center" | 27 |- | [[Bautista Delguy]] || Vleuel || [[ASM Clermont Auvergne|Clermont]] || style="text-align:center" | 33 |- | [[Rodrigo Isgró]] || Vleuel || [[Harlequins]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Ignacio Mendy]] || Vleuel || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Santiago Carreras]] || [[Heelagter]] || [[Bath Rugby|Bath]] || style="text-align:center" | 55 |- | [[Benjamín Elizalde]] || Heelagter || [[Bristol Bears]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Juan Cruz Mallía]] || Heelagter || [[Stade Toulousain|Toulouse]] || style="text-align:center" | 42 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(delanteros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Bautista Bernasconi]] || [[Haker]] || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Julián Montoya]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Haker || [[Section Paloise|Pau]] || style="text-align:center" | 108 |- | [[Ignacio Ruiz]] || Haker || [[USA Perpignan|Perpignan]] || style="text-align:center" | {{0}}17 |- | [[Nahuel Tetaz Chaparro]] || [[Stut]] || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style="text-align:center" | {{0}}78 |- | [[Francisco Coria Marchetti]] || Stut || [[CA Brive|Brive]] || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Pedro Delgado]] || Stut || [[Dogos XV|Dogos]] || style="text-align:center" | {{0|00}}4 |- | [[Joel Sclavi]] || Stut || [[Stade Rochelais|La Rochelle]] || style="text-align:center" | {{0}}27 |- | [[Mayco Vivas]] || Stut || [[Oyonnax Rugby|Oyonnax]] || style="text-align:center" | {{0}}30 |- | [[Boris Wenger]] || Stut || [[Dogos XV|Dogos]] || style="text-align:center" | {{0|00}}0 |- | [[Franco Molina]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Exeter Chiefs]] || style="text-align:center" | {{0}}12 |- | [[Pedro Rubiolo]] || Slot || [[Bristol Bears]] || style="text-align:center" | {{0}}23 |- | [[Lucas Paulos]] || Slot || [[Aviron Bayonnais|Bayonne]] || style="text-align:center" | {{0}}17 |- | [[Guido Petti]] || Slot || [[Harlequins]] || style="text-align:center" | {{0}}89 |- | [[Nicolás D’Amorim]] || [[Losvoorspeler]] || [[Pampas XV|Pampas]] || style="text-align:center" | {{0|00}}1 |- | [[Juan Martín González]] || Losvoorspeler || [[Saracens]] || style="text-align:center" | {{0}}42 |- | [[Santiago Grondona]] || Losvoorspeler || [[Bristol Bears]] || style="text-align:center" | {{0}}21 |- | [[Marcos Kremer]] || Losvoorspeler || [[ASM Clermont Auvergne|Clermont]] || style="text-align:center" | {{0}}73 |- | [[Pablo Matera]] || Losvoorspeler || [[Mie Honda Heat]] || style="text-align:center" | 112 |- | [[Joaquín Oviedo]] || Losvoorspeler || [[USA Perpignan|Perpignan]] || style="text-align:center" | {{0}}12 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:Hugo Porta cropped.jpg|duimnael|upright|Hugo Porta (2007)]] [[Lêer:Agustín Pichot - En Casa Rosada - 08FEB07 -presidencia-govar.jpg|duimnael|upright|Agustín Pichot (2007)]] [[Lêer:Felipe Contepomi Stade francais training 2012-03-03.jpg|duimnael|upright|Felipe Contepomi (2012)]] [[Lêer:Juan Martin Hernandez 2012 (cropped).jpg|duimnael|upright|Juan Martín Hernández (2012)]] Vier voormalige Argentynse spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Felipe Contepomi]] || [[Losskakel]], [[Senter]] || 2017 |- | [[Juan Martín Hernández]] || [[Losskakel]], [[Heelagter]] || 2023 |- | [[Agustín Pichot]] || [[Skrumskakel]] || 2011 |- | [[Hugo Porta]] || [[Losskakel]] || 2008 |} Drie rugbyspeler is as Argentynse sportlui van die jaar aangewys en met die ''Olimpia de Oro'' vereer: [[Bernardo Otaño]] (in 1965), Hugo Porta (in 1985) en [[Gonzalo Quesada]] (in 1999).<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/todos-los-ganadores-del-oro-desde-1954-nid972375/ |title=Todos los ganadores del oro, desde 1954 |publisher=La Nación |date=18 Desember 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Argentinië se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen Oktober 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=10;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Pablo Matera]] * || 2013–2025 || 118 |- | {{0}}2 || [[Julián Montoya]] * || 2014–2025 || 114 |- | {{0}}3 || [[Agustín Creevy]] || 2005–2024 || 110 |- | {{0}}4 || [[Nicolás Sánchez]] || 2010–2023 || 104 |- | {{0}}5 || [[Matías Alemanno]] * || 2014–2025 || {{0}}98 |- | {{0}}6 || [[Guido Petti]] * || 2014–2025 || {{0}}95 |- | {{0}}7 || [[Tomás Cubelli]] || 2010–2023 || {{0}}93 |- | {{0}}8 || [[Matías Moroni]] * || 2014–2025 || {{0}}92 |- | {{0}}9 || [[Tomas Lavanini]] * || 2012–2025 || {{0}}91 |- | 10 || colspan=3 | Twee spelers met 87 toetswedstryde elk |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=10;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Agustín Creevy]] || 2014–2018 || 51 |- | {{0}}2 || [[Julián Montoya]] * || 2021–2025 || 51 |- | {{0}}3 || [[Lisandro Arbizu]] || 1992–2003 || 48 |- | {{0}}4 || [[Hugo Porta]] || 1977–1990 || 38 |- | {{0}}5 || [[Agustín Pichot]] || 2000–2007 || 30 |- | {{0}}6 || [[Felipe Contepomi]] || 2007–2013 || 25 |- | {{0}}7 || [[Juan Martín Fernández Lobbe|J. M. Fernández Lobbe]] || 2008–2014 || 20 |- | {{0}}8 || [[Pedro Sporleder]] || 1996–1999 || 20 |- | {{0}}9 || [[Pablo Matera]] || 2018–2022 || 17 |- | 10 || [[Héctor Silva]] || 1967–1971 || 15 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=10;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Nicolás Sánchez]] || 2010–2023 || 902 |- | {{0}}2 || [[Felipe Contepomi]] || 1998–2013 || 651 |- | {{0}}3 || [[Hugo Porta]] || 1971–1990 || 590 |- | {{0}}4 || [[Gonzalo Quesada]] || 1996–2003 || 486 |- | {{0}}5 || [[Santiago Mesón]] || 1987–1997 || 365 |- | {{0}}6 || [[Emiliano Boffelli]] * || 2017–2025 || 340 |- | {{0}}7 || [[Federico Todeschini]] || 1998–2008 || 256 |- | {{0}}8 || [[Lisandro Arbizu]] || 1990–2005 || 183 |- | {{0}}9 || [[Santiago Carreras]] * || 2019–2025 || 181 |- | 10 || [[Juan Martín Hernández]] || 2003–2017 || 176 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=10;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[José Núñez Piossek]] || 2001–2008 || 29 |- | {{0}}2 || [[Diego Cuesta Silva]] || 1983–1995 || 28 |- | {{0}}3 || [[Gustavo Jorge]] || 1989–1994 || 24 |- | {{0}}4 || [[Rolando Martín]] || 1994–2003 || 18 |- | {{0}}5 || [[Facundo Soler]] || 1996–2002 || 18 |- | {{0}}6 || [[Joaquín Tuculet]] || 2012–2019 || 18 |- | {{0}}7 || [[Santiago Cordero]] * || 2013–2025 || 17 |- | {{0}}8 || [[Juan Imhoff]] || 2009–2023 || 17 |- | {{0}}9 || [[Hernán Senillosa]] || 2002–2007 || 17 |- | 10 || colspan=3 | Drie spelers met 16 drieë elk |} |} == Afrigters == [[Lêer:Hector silva gira.jpg|duimnael|upright|Hector Silva (1978)]] [[Lêer:Mario Ledesma.jpg|duimnael|upright|Mario Ledesma (2009)]] [[Lêer:Michael Cheika June 2017.jpg|duimnael|upright|Michael Cheika (2017)]] Die Poemas het in die verlede die volgende hoofafrigters gehad:<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.uar.com.ar/pumas/estadisticas/entrenadores.htm |title=Entrenadores de toda la historia de los Pumas |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=2007 |accessdate=28 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928055740/http://www.uar.com.ar/pumas/estadisticas/entrenadores.htm |archive-date=28 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> {| class=wikitable !Tydperk !Naam |- |1932||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Edmundo Stanfield]] |- |1936||{{vlagikoon|Argentinië}} Luis Cilley, {{vlagikoon|Argentinië}} [[Carlos Huntley-Robertson]], {{vlagikoon|Argentinië}} [[Edmundo Stanfield]] |- |1954||{{vlagikoon|Argentinië}} Juan C. Wells |- |1956||{{vlagikoon|Ierland|rugby}} Dermot Cavanagh, {{vlagikoon|Argentinië}} Horacio Savino |- |1959||{{vlagikoon|Argentinië}} Jorge Merelle |- |1960||{{vlagikoon|Argentinië}} Robert Galarga |- |1960||{{vlagikoon|Argentinië}} Saturnino Racimo |- |1965||{{vlagikoon|Suid-Afrika|1928}} [[Izak Van Heerden]] |- |1965–1973||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Ángel Guastella]] |- |1974||{{vlagikoon|Argentinië}} Carlos Villegas |- |1975||{{vlagikoon|Argentinië}} Eduardo Poggi |- |1976–1977||{{vlagikoon|Argentinië}} Carlos Villegas |- |1978||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Ángel Guastella]] |- |1978–1980||{{vlagikoon|Argentinië}} Aitor Otaño |- |1980–1983||{{vlagikoon|Argentinië}} Rodolfo O’Reilly |- |1983–1987||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Héctor Silva]] |- |1987–1990||{{vlagikoon|Argentinië}} Rodolfo O’Reilly |- |1990–1993||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Luis Gradín]] |- |1993–1994||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Héctor Méndez]] |- |1994–1995||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Alejandro Petra]] |- |1995||{{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Alex Wyllie]], {{vlagikoon|Argentinië}} [[Héctor Méndez]] |- |1995–1999||{{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Alex Wyllie]] |- |1999–2007||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Marcelo Loffreda]] |- |2007–2013||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Santiago Phelan]] |- |2013–2018||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Daniel Hourcade]] |- |2018–2022||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Mario Ledesma]] |- |2022–2023||{{vlagikoon|Australië}} [[Michael Cheika]] |- |sedert 2024||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Felipe Contepomi]] |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{es}} {{cite book |author=Horacio J. Spinetto |title=Ciento veinte años de rugby argentino |publisher=Todo es Historia |edition=XXV |number=295 |location=Buenos Aires |year=1992 |issn=0040-8611}} * {{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Argentina national rugby union team|Argentynse nasionale rugbyspan}} * {{es}} [https://lospumas.com.ar/ Amptelike webwerf] * {{es}} [https://www.uar.com.ar/ Amptelike webwerf van die Argentynse Rugbyunie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/argentina Argentinië by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/argentina/ Argentinië op Planet Rugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Die Rugbykampioenskap}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Argentinië]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Suid-Amerika]] n8ssxltmdfvn79gx6y4kqphomk2cu00 0 28534 2917702 1118196 2026-07-15T15:42:17Z JMK 649 teksdetails 2917702 wikitext text/x-wiki '''K''' kan na een van die volgende onderwerpe verwys: *[[K]], die letter (K – k) *[[Kelvin|k]], of [[Kelvin]], is in die [[SI stelsel]] 'n eenheid vir [[temperatuur]]. *[[Kalium|K]], in [[chemie]], is die simbool vir die [[kalium]]-atoom of -element. {{dubbelsinnig}} l392eezkxihvby35s9svpyh6a7z8grj 2 30492 2917725 2915053 2026-07-15T20:03:27Z AFM 21229 2917725 wikitext text/x-wiki <div style="border:2px solid black; background-color:#FFFFFF; background-color:#00000; margin:1em; padding:4px;"> <table cellspacing="20px"> <tr> <td style="text-align:justify;vertical-align:top;"> {{Babel|de|af-4|en-4|nl-2|fr-1|fy-1|Cyrl|Grek|Latn}} [[Lêer:Editor - lapis philosophorum superstar.jpg|duimnael|links|Grootmeesterredakteur<br />(20&nbsp;jaar, 127&nbsp;000+, global;<br />18&nbsp;jaar, 77&nbsp;000+, af.wp)]] [[Lêer:SpesBona.jpg|duimnael|links|My vier groot belangstellings op een prent: [[Suid-Afrika]], [[rugby]], [[krieket]] en [[nasionale vlag|nasionale vlae]]]] <div style="float: right; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; width: 242px; border: #99B3FF solid 1px; background-color: #FFFFFF; text-align: center; padding: 0 0.2em 0.2em;"> <big>Meer oor SpesBona</big> {{Vorige gebruikersnaam|SpesBona|JCIV}} {{Gebruiker manlik}} {{Gebruiker Duitsland}} {{Gebruiker PC}} {{Gebruiker skootrekenaar}} {{Firefox-gebruiker}} {{Opera-gebruiker}} {{Universele gebruiker|1=de|2=w|3=Duits}} {{Vertaler de}} {{Vertaler en}} {{Vertaler fr}} {{Vertaler nl}} {{Gebruikersbydraes|1881}} {{Vyftienjaargemeenskap}} {{Gebruiker administrateur}} {{Gebruiker burokraat}} {{Gebruiker wikipedia/WikiDwergie}} {{Gebruiker lees}} {{Gebruiker ruimte}} {{Gebruiker vexillologie}} {{Gebruiker Proteas}} {{Gebruiker Springbokke}} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Belgium |land=België |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Denmark |land=Denemarke |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Estonia |land=Estland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Finland |land=Finland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=France |land=Frankryk |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Italy |land=Italië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Netherlands |land=Nederland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Norway |land=Noorweë |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Austria |land=Oostenryk |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Poland |land=Pole |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Portugal |land=Portugal |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Spain |land=Spanje |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=South_Africa |land=Suid-Afrika |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Sweden |land=Swede |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Switzerland |land=Switserland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=the_Czech_Republic |land=Tsjeggië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=the_United_Kingdom |land=Verenigde Koninkryk |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} <big>Beplande reise (onder andere)</big> {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Argentina |land=Argentinië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Australia |land=Australië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Botswana |land=Botswana |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Brazil |land=Brasilië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Chile |land=Chili |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Greece |land=Griekeland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=India |land=Indië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Israel |land=Israel |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Japan |land=Japan |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Canada |land=Kanada |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Latvia |land=Letland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Lithuania |land=Litaue |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mexico |land=Meksiko |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Namibia |land=Namibië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=New Zealand |land=Nieu-Seeland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Taiwan |land=Republiek China |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=South_Korea |land=Suid-Korea |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Turkey |land=Turkye |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=the_United States |land=Verenigde State van Amerika |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Iceland |land=Ysland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} </div> Hallo en welkom op my gebruikersbladsy! My naam is [https://www.facebook.com/soren.pfauder Sören Pfauder] en ek is op [[4 Oktober]] [[1986]] in [[Königs Wusterhausen]] in die huidige [[Duitsland|Duitse]] deelstaat [[Brandenburg]] gebore. My gebruikernaam is SpesBona, ontleen aan [[Kaapstad]] se leuse ''Spes Bona'' ([[Latyn]] vir: "goeie hoop"), afgelei van die [[Kaap die Goeie Hoop]]; voorheen was dit JCIV. Ek stel baie belang in [[Suider-Afrika]] en leer [[Afrikaans]] met [[Afrikaanse Wikipedia|hierdie Wikipedia]]. Ek woon net oos van die stad Königs Wusterhausen, distrik [[Dahme-Spreewald]], deelstaat Brandenburg in Duitsland, en ek is oorwegend hier, in die [[:de:Benutzer:SpesBona|Duitse]], [[:en:User:SpesBona|Engelse]], [[:fy:Meidogger:SpesBona|Wes-Friese]] en [[:nl:Gebruiker:SpesBona|Nederlandse Wikipedia]] aktief en eweneens in 150 ander Wiki-projekte. Ek stel veral belang in [[geografie]], [[geskiedenis]], [[politiek]], [[godsdiens]]te soos [[Baha’i]]-geloof, [[Christendom]], [[Islam]], [[Judaïsme]], [[sterrekunde]] en [[sport]]soorte soos [[krieket]], [[rugby]], [[sokker]] en [[tennis]], asook 'n bietjie [[biologie]], [[chemie]] in die algemeen en meer spesifiek die laaste twee eeue tot die huidige tydperk in [[Afrika]], die [[Amerikas]], [[Asië]], [[Europa]], [[Oseanië]] en [[:Kategorie:Internasionale organisasies|internasionale organisasies]] soos [[Afrika-unie]], [[ASEAN]], [[Benelux]], [[Britse Statebond]], [[Europese Unie]], [[Gemenebes van Onafhanklike State]], [[Nordiese Raad]], [[Sentraal-Europese Vryehandelsooreenkoms]], [[Europese Vryhandelsvereniging]], [[NAFTA]], [[NAVO]], [[OESO]], [[OVSE]], [[Verenigde Nasies]] en die voormalige [[Volkebond]]. Ek besoek gereeld die stede Königs Wusterhausen, [[Berlyn]] en [[Potsdam]] en het ook die stede [[Aarhus]], [[Amsterdam]], [[Barcelona]], [[Beeskow]], [[Bergen]], [[Bremen]], [[Cottbus]], [[Darmstadt]], [[Dessau-Roßlau]], [[Dresden]], [[Frankfurt am Main]], [[Frankfurt (Oder)]], [[Funchal]], [[Fürstenwalde]], [[Gdynia]], [[Hamburg]], [[Hannover]], [[Helsinki]], [[Jeffreysbaai]], [[Kaapstad]], [[Keulen]], [[Knysna]], [[Kopenhagen]], [[Kristiansand]], [[Las Palmas de Gran Canaria]], [[Leipzig]], [[Londen]], [[Lübben]], [[Lübbenau]], [[Maagdeburg]], [[Meißen]], [[Neurenberg]], [[Oranienburg]], [[Oslo]], [[Oudtshoorn]], [[Parys]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Prenzlau]], [[Riesa]], [[Rostock]], [[Santa Cruz de Tenerife]], [[Skagen]], [[Stockholm]], [[Storkow]], [[Stuttgart]], [[Szczecin]], [[Tallinn]], [[Visby]] en [[Zürich]] besoek. Ek skep en bewerk artikels oor kontinente en oseane, onafhanklike lande en groot stede, afhanklike en omstrede gebiede, lang riviere en hoë berge, groot eilande en eilandgroepe, groot mere en seë, voormalige lande en oorloë, belangrike tale en taalfamilies asook etniese groepe, bekende planete en groot natuurlike satelliete, hersien artikels, vul Commonskategorieë, taalskakels en inligtingskassies aan, voeg beelde en kategorieë by, beveg [[Wikipedia:Vandalisme|vandalisme]] en [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad|nomineer goeie artikels]] as [[Wikipedia:Voorbladartikel|voorbladsterre]]. Eweneens skep ek [[Wikipedia:Kernartikels|kernartikels]] in my kennisgebiede en probeer die uitbreiding van artikels tot voorbladsterre. My artikels is beskikbaar op [[Gebruiker:SpesBona/Artikels]] en in die [https://xtools.wmflabs.org/pages/af.wikipedia.org/SpesBona lys van artikels], my globale bydraes op [https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/sulinfo.php?username=SpesBona gebruikers met die naam SpesBona in Wikimedia projekte] en op [http://tools.wmflabs.org/guc/?user=SpesBona globale bydrae], my beelde op [[Gebruiker:SpesBona/Beelde]], op [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3ALogboek&type=upload&user=SpesBona&page=&year=&month=-1 laai log], op die [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Beeldelys&user=SpesBona lêerlys] en op [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles/SpesBona Wikimedia Commons]. My aantal wysigings is [https://xtools.wmflabs.org/ec/af.wikipedia.org/SpesBona hier] te siene. Ek het die [[Tuisblad]]-bladsye [[Wikipedia:Voorbladartikels 2010]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2011|2011]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2012|2012]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2013|2013]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2014|2014]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2015|2015]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2016|2016]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2017|2017]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2018|2018]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2019|2019]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2020|2020]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2021|2021]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2022|2022]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2023|2023]], [[Wikipedia:Voorbladartikels 2024|2024]] en [[Wikipedia:Voorbladartikels 2025|2025]] met [[:Kategorie:Voorbladartikels|voorbladsterre]] asook [[Wikipedia:Beeld van die week/2010]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2011|2011]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2012|2012]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2013|2013]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2014|2014]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2015|2015]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2016|2016]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2017|2017]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2018|2018]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2019|2019]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2020|2020]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2021|2021]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2022|2022]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2023|2023]], [[Wikipedia:Beeld van die week/2024|2024]] en [[Wikipedia:Beeld van die week/2025|2025]] met [[:Commons:Commons:Featured pictures|spogbeelde van Commons]] versorg en is nou besig met die [[Wikipedia:Voorbladartikels 2026|voorbladartikels 2026]] en die [[Wikipedia:Beeld van die week/2026|beelde van die week 2026]]. Eweneens hersien ek [[Sjabloon:Aktueel]] gereeld met nuwe nuus. Op 14 Januarie 2011 het ek 'n [[Wikipedia:Administrateur|administrateur]] en op 22 Februarie 2013 'n [[Wikipedia:Burokraat|burokraat]] geword. Ek [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3ALogboek&type=protect&user=SpesBona&page=&year=&month=-1 beskerm artikels] teen vandalisme, [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3ALogboek&type=block&user=SpesBona&page=&year=&month=-1 blokkeer vandale] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3ALogboek&type=delete&user=SpesBona&page=&year=&month=-1&hide_patrol_log=1 skrap] nonsensartikels, leë kategorieë en NouCommons-Beelde. Gereeld kontroleer ek die kategorieë [[:Kategorie:Bladsye met gebreekte lêerskakels|bladsye met gebreekte lêerskakels]], [[:Kategorie:Kandidate vir spoedige verwydering|kandidate vir spoedige verwydering]], [[:Kategorie:Bladsye vir verwydering|bladsye vir verwydering]], [[:Kategorie:Bladsye wat vertaal moet word|bladsye wat vertaal moet word]], [[:Kategorie:Gaan taal na|gaan taal na]], [[:Kategorie:Moontlike kopieregskendings|moontlike kopieregskendings]] en [[:Kategorie:NouCommons|NouCommons-beelde]]. == [[Lêer:Cscr-featured.svg|20px]] Voorbladartikels == [[Lêer:RadioOverberg1April2026.mp3|duimnael|links|[[Wikipedia:Afrikaanse Wikipedia op die radio|Onderhoud]] met Anne-Marie Burger van [[Radio Overberg]] oor my werk op die Afrikaanse Wikipedia en my voorbladartikel [[T20I-wêreldbeker 2016]] (1 April 2026)]] Na moontlikheid sal ek van die artikels in Duits vertaal, waar hulle bygewerk sal word, wat ek weereens in Afrikaans sal vertaal. === Geskep === {{Aanhalingskas | align = left | width = 10% | quote = Behandel ander soos jy wil hê hulle jou moet behandel. | source = [[Goue Reël]] | qalign = left | bgcolor = #FFFFF0 }} Die lys hieronder is artikels wat ek geskep en wat voorbladstatus bereik het. {| |'''Lande''' |'''Toernooie''' |'''Vlae''' |'''Terreine''' |- | style="padding-right:50px" | * [[Papoea-Nieu-Guinee]] | * [[Kampioenetrofee 2025]] * [[T20I-vrouewêreldbeker 2024]] * [[T20I-wêreldbeker 2016]] * [[T20I-wêreldbeker 2021]] * [[T20I-wêreldbeker 2022]] * [[T20I-wêreldbeker 2024]] * [[T20I-wêreldbeker 2026]] * [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025]] * [[Vrouerugbywêreldbeker 2025]] | * [[Vlag van die Verenigde Koninkryk]] * [[Vlag van Europa]] * [[Vlag van Hongarye]] * [[Vlag van Letland]] * [[Vlag van Litaue]] * [[Vlag van Nieu-Seeland]] * [[Vlag van Swede]] * [[Vlag van Ysland]] | * [[Baha’i-wêreldsentrum]] * [[Lotustempel]] |} === Uitgebrei === [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Featured Articles.PNG|duimnael|links|150px|[[Land]]e volgens status op die [[Afrikaanse Wikipedia]]: {{sleutel|#0000B2|[[Wikipedia:Voorbladartikel|Voorbladster]]}} {{sleutel|#0066FF|Byna volledig en/of [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies|onsuksesvolle voorbladnominasies]]}} {{sleutel|#00F0CC|Mooi langer artikels}} {{sleutel|#CCCCCC|Ander artikels}}]] [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Featured Articles Flags.png|duimnael|links|150px|[[Nasionale vlag|Nasionale vlae]] volgens status op die Afrikaanse Wikipedia: {{sleutel|#0000B2|[[Wikipedia:Voorbladartikel|Voorbladster]]}} {{sleutel|#00F0CC|Beplan}} {{sleutel|#CCCCCC|Ander artikels}}]] Die lys hieronder is artikels waarby my bydraes gehelp het om voorbladstatus te bereik. {| |'''Lande''' |'''Stede''' |'''Vlae''' |- | style="padding-right:50px" | * [[Botswana]] * [[Chili]] * [[Finland]] * [[Letland]] * [[Meksiko]] * [[Nederland]] * [[Oostenryk]] * [[Paraguay]] * [[Portugal]] * [[Republiek China]] * [[Roemenië]] * [[Singapoer]] * [[Spanje]] * [[Suid-Korea]] * [[Tsjeggië]] | * [[Amsterdam]] * [[Bloemfontein]] * [[Durban]] * [[Kimberley]] * [[Windhoek]] | * [[Vlag van België]] * [[Vlag van die Republiek China]] * [[Vlag van Duitsland]] * [[Vlag van Estland]] * [[Vlag van Finland]] * [[Vlag van Frankryk]] * [[Vlag van Georgië]] * [[Vlag van Israel]] * [[Vlag van Namibië]] * [[Vlag van Nederland]] * [[Vlag van Noorweë]] * [[Vlag van Suid-Korea]] |} {{Aanhalingskas | align = left | width = 10% | quote = Sport has the power to change the world. It has the power to inspire. It has the power to unite people in a way that little else does. It speaks to youth in a language they understand. Sport can create hope, where once there was only despair. | source = [[Nelson Mandela]], [https://web.archive.org/web/20171109131359/https://awards.laureus.com/about-laureus/laureus-sport-for-good/ Laureus World Sports Awards, 2000] | qalign = left | bgcolor = #FFFFF0 }} [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Featured Articles Cricket.png|duimnael|links|150px|Nasionale [[krieket]]spanne volgens status op die Afrikaanse Wikipedia: {{sleutel|#0000B2|[[Wikipedia:Voorbladartikel|Voorbladster]]}} {{sleutel|#00F0CC|Beplan}}]] [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Featured Articles Rugby.png|duimnael|links|150px|Nasionale [[rugby]]spanne volgens status op die Afrikaanse Wikipedia: {{sleutel|#0000B2|[[Wikipedia:Voorbladartikel|Voorbladster]]}} {{sleutel|#00F0CC|Beplan}}]] {| |'''Krieket''' |'''Rugby''' |- | style="padding-right:50px" | * [[Afghaanse nasionale krieketspan]] * [[Australiese nasionale krieketspan]] * [[Bengaalse nasionale krieketspan]] * [[Bermudaanse nasionale krieketspan]] * [[Duitse nasionale krieketspan]] * [[Engelse nasionale krieketspan]] * [[Hongkongse nasionale krieketspan]] * [[Ierse nasionale krieketspan]] * [[Indiese nasionale krieketspan]] * [[Italiaanse nasionale krieketspan]] * [[Kanadese nasionale krieketspan]] * [[Keniaanse nasionale krieketspan]] * [[Krieket]] * [[Krieketwêreldbeker 2003]] * [[Krieketwêreldbeker 2007]] * [[Krieketwêreldbeker 2011]] * [[Krieketwêreldbeker 2015]] * [[Krieketwêreldbeker 2019]] * [[Krieketwêreldbeker 2023]] * [[Namibiese nasionale krieketspan]] * [[Nederlandse nasionale krieketspan]] * [[Nepalese nasionale krieketspan]] * [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan]] * [[Nigeriese nasionale krieketspan]] * [[Omaanse nasionale krieketspan]] * [[Pakistanse nasionale krieketspan]] * [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] * [[Proteas]] * [[Skotse nasionale krieketspan]] * [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan]] * [[Tanzaniese nasionale krieketspan]] * [[Ugandese nasionale krieketspan]] * [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan]] * [[Verenigde State se nasionale krieketspan]] * [[Wes-Indiese nasionale krieketspan]] * [[Zimbabwiese nasionale krieketspan]] | * [[Argentynse nasionale rugbyspan]] * [[Belgiese nasionale rugbyspan]] * [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]] * [[Britse en Ierse Leeus]] * [[Chileense nasionale rugbyspan]] * [[Duitse nasionale rugbyspan]] * [[Engelse nasionale rugbyspan]] * [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan]] * [[Franse nasionale rugbyspan]] * [[Georgiese nasionale rugbyspan]] * [[Hongkongse nasionale rugbyspan]] * [[Ierse nasionale rugbyspan]] * [[Italiaanse nasionale rugbyspan]] * [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] * [[Japannese nasionale rugbyspan]] * [[Kanadese nasionale rugbyspan]] * [[Keniaanse nasionale rugbyspan]] * [[Koreaanse nasionale rugbyspan]] * [[Namibiese nasionale rugbyspan]] * [[Nederlandse nasionale rugbyspan]] * [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] * [[Portugese nasionale rugbyspan]] * [[Roemeense nasionale rugbyspan]] * [[Rugbywêreldbeker 2003]] * [[Rugbywêreldbeker 2015]] * [[Rugbywêreldbeker 2019]] * [[Rugbywêreldbeker 2023]] * [[Samoaanse nasionale rugbyspan]] * [[Skotse nasionale rugbyspan]] * [[Spaanse nasionale rugbyspan]] * [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] * [[Tongaanse nasionale rugbyspan]] * [[Uruguaanse nasionale rugbyspan]] * [[Verenigde State se nasionale rugbyspan]] * [[Wallabies]] * [[Walliese nasionale rugbyspan]] * [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan]] |} === Opgeknap === {{Aanhalingskas | align = left | width = 10% | quote = We have learned to fly the air like birds and swim the sea like fish, but we have not learned the simple art of living together as brothers. | source = [[Martin Luther King jr.]], [[Nobelprys vir Vrede]], [https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1964/king/lecture/ 1964] | qalign = left | bgcolor = #FFFFF0 }} Die lys hieronder is ou voorbladartikels wat ek opgeknap het om hulle weer aan die [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad|vereistes te laat voldoen]]. * [[All Blacks]] * [[Rugby]] * [[Rugbywêreldbeker 2007]] * [[Rugbywêreldbeker 2011]] * [[Senegal]] * [[Springbokke]] * [[Sydney]] * [[Vlag van Suid-Afrika]] === Beplan/besig === {{Aanhalingskas | align = left | width = 10% | quote = Partnership and cooperation among nations is not a choice; it is the one way, the only way, to protect our common security and advance our common humanity. That is why the greatest danger of all is to allow new walls to divide us from one another. | source = [[Barack Obama]], [https://edition.cnn.com/2008/POLITICS/07/24/obama.words/ A World that Stands as One, 2008] | qalign = left | bgcolor = #FFFFF0 }} Die lys hieronder is artikels wat ek beplan of waar ek tans besig is om hulle op voorbladstatus te bring. * Enige nasionale span wat vir 'n internasionale krieket- of rugbywêreldbekertoernooi kan kwalifiseer. * Elke toekomstige internasionale krieket- en rugbywêreldbekertoernooi. * [[:de:Paraguayische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Paraguayische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Taiwanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Taiwanische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] == [[Lêer:Qsicon lesenswert.svg|20px]] Lesenswaardige artikels == Van hierdie artikels is na aanleiding van hul Afrikaanse eweknieë uitgebrei op die Duitse Wikipedia, waar hulle opgeknap is om bogenoemde status te ontvang. Aansluitend is hulle weer in Afrikaans vertaal om die oorspronklike artikels te verbeter. === Uitgebrei === * [[:de:Flagge Südafrikas|Flagge Südafrikas]] [[Lêer:German Wikipedia Good Articles Cricket.png|duimnael|links|150px|Nasionale krieketspanne volgens status op die Duitse Wikipedia: {{sleutel|#0000B2|[[:de:Wikipedia:Lesenswerte Artikel|Lesenswaardig]]}} {{sleutel|#00F0CC|Beplan}}]] [[Lêer:German Wikipedia Good Articles Rugby.png|duimnael|links|150px|Nasionale rugbyspanne volgens status op die Duitse Wikipedia: {{sleutel|#0000B2|[[:de:Wikipedia:Lesenswerte Artikel|Lesenswaardig]]}} {{sleutel|#00F0CC|Beplan}}]] {| |'''Krieket''' |'''Rugby''' |- | style="padding-right:50px" | Die lys hieronder is artikels wat ek in saamwerking met [[:de:Benutzer:Maphry|Maphry]] tot lesenswaardige status uitgebrei het. * [[:de:Afghanische Cricket-Nationalmannschaft|Afghanische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Australische Cricket-Nationalmannschaft|Australische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Bangladeschische Cricket-Nationalmannschaft|Bangladeschische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Bermudische Cricket-Nationalmannschaft|Bermudische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Cricket-Nationalmannschaft der Vereinigten Arabischen Emirate|Cricket-Nationalmannschaft der Vereinigten Arabischen Emirate]] * [[:de:Cricket-Nationalmannschaft der Vereinigten Staaten|Cricket-Nationalmannschaft der Vereinigten Staaten]] * [[:de:Deutsche Cricket-Nationalmannschaft|Deutsche Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Englische Cricket-Nationalmannschaft|Englische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Hongkonger Cricket-Nationalmannschaft|Hongkonger Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Indische Cricket-Nationalmannschaft|Indische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Irische Cricket-Nationalmannschaft|Irische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Italienische Cricket-Nationalmannschaft|Italienische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Kanadische Cricket-Nationalmannschaft|Kanadische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Kenianische Cricket-Nationalmannschaft|Kenianische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Namibische Cricket-Nationalmannschaft|Namibische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Nepalesische Cricket-Nationalmannschaft|Nepalesische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Neuseeländische Cricket-Nationalmannschaft|Neuseeländische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Niederländische Cricket-Nationalmannschaft|Niederländische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Nigerianische Cricket-Nationalmannschaft|Nigerianische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Omanische Cricket-Nationalmannschaft|Omanische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Pakistanische Cricket-Nationalmannschaft|Pakistanische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Papua-neuguineische Cricket-Nationalmannschaft|Papua-neuguineische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Schottische Cricket-Nationalmannschaft|Schottische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Simbabwische Cricket-Nationalmannschaft|Simbabwische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Sri-lankische Cricket-Nationalmannschaft|Sri-lankische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Südafrikanische Cricket-Nationalmannschaft|Südafrikanische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|Tansanische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:Ugandische Cricket-Nationalmannschaft|Ugandische Cricket-Nationalmannschaft]] * [[:de:West Indies Cricket Team|West Indies Cricket Team]] | Die lys hieronder is artikels wat ek in saamwerking met [[:de:Benutzer:Voyager|Voyager]] tot lesenswaardige status uitgebrei het. * [[:de:Argentinische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Argentinische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Australische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Australische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Belgische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Belgische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Brasilianische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Brasilianische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:British and Irish Lions|British and Irish Lions]] * [[:de:Chilenische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Chilenische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Deutsche Rugby-Union-Nationalmannschaft|Deutsche Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Englische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Englische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Fidschianische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Fidschianische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Französische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Französische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Georgische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Georgische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Hongkonger Rugby-Union-Nationalmannschaft|Hongkonger Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Irische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Irische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Italienische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Italienische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Ivorische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Ivorische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Japanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Japanische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Kanadische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Kanadische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Kenianische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Kenianische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Namibische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Namibische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Niederländische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Niederländische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Portugiesische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Portugiesische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Rugby-Union-Nationalmannschaft der Vereinigten Staaten|Rugby-Union-Nationalmannschaft der Vereinigten Staaten]] * [[:de:Rumänische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Rumänische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Samoanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Samoanische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Schottische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Schottische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Simbabwische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Simbabwische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Spanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Spanische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Südafrikanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Südafrikanische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Tongaische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Tongaische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Uruguayische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Uruguayische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] * [[:de:Walisische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Walisische Rugby-Union-Nationalmannschaft]] |} == My projekte == [[Lêer:Wikipedia worldwide.png|duimnael|links|150px|Wikipedias volgens tale en artikels wêreldwyd]] [[Lêer:Wikipedia worldwide future.PNG|duimnael|links|150px|Wikipedias volgens tale en artikels wêreldwyd in die nabye toekoms]] * Gereelde hersiening van artikels oor lande en stede. * Sporttoernooie in krieket, rugby, sokker en tennis, saam met Olimpiese en Paralimpiese Spele. * Versorging van Suider-Afrikaanse artikels. * "Kwaliteit bo kwantiteit." * [[Portaal:Krieket]] * [[Portaal:Rugby]] * [[Portaal:Sport]] * [[Portaal:Suid-Afrika]] * [[Portaal:Vlae en wapens]] * [[Gebruiker:SpesBona/Bydraes]] * [[Gebruiker:SpesBona/Voorbladreeks]] * [[Gebruiker:SpesBona/Werksbank]] {| align=left style="background-color:#BBC983; line-height:90%; border-style:ridge; border-width:3px; border-color:#BBC983;" |- || <div align=left style="font-size:12px; color:#271836"> NUMBEROFPAGES = '''{{NUMBEROFPAGES}}'''<br /> NUMBEROFARTICLES = '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''<br /> NUMBEROFFEATUREDARTICLES = '''{{PAGESINCATEGORY:Voorbladartikels}}'''<br /> NUMBEROFFILES = {{NUMBEROFFILES}}<br /> NUMBEROFEDITS = '''{{NUMBEROFEDITS}}'''<br /> NUMBEROFUSERS = {{NUMBEROFUSERS}}<br /> NUMBEROFACTIVEUSERS = '''{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}'''<br /> NUMBERINGROUP:[[Spesiaal:ListBots|bot]] = {{NUMBERINGROUP:bot}}<br /> NUMBERINGROUP:[[Special:ListAdmins|sysop]] = '''{{NUMBERINGROUP:sysop}}'''<br /> NUMBERINGROUP:[https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Gebruikerslys&group=bureaucrat bureaucrat] = '''{{NUMBERINGROUP:bureaucrat}}'''<br /> </div> |} {{clearleft}} == Besoekte stede == {{Location map+|Europa|width=1000|float=left|caption=Groot Europese stede wat ek reeds besoek het|places= {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=56|lat_min=09|lon_deg=10|lon_min=13|position=left|label='''[[Aarhus]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=52|lat_min=22|lon_deg=4|lon_min=54|position=bottom|label='''[[Amsterdam]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=41|lat_min=23|lon_deg=2|lon_min=11|position=right|label='''[[Barcelona]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=60|lat_min=23|lon_deg=5|lon_min=20|position=left|label='''[[Bergen]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=52|lat_min=31|lon_deg=13|lon_min=23|position=top|label='''[[Berlyn]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=53|lat_min=5|lon_deg=8|lon_min=48|position=left|label='''[[Bremen]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=51|lat_min=46|lon_deg=14|lon_min=20|position=right|label='''[[Cottbus]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=49|lat_min=52|lon_deg=8|lon_min=39|position=left|label='''[[Darmstadt]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=51|lat_min=3|lon_deg=13|lon_min=44|position=right|label='''[[Dresden]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=50|lat_min=7|lon_deg=8|lon_min=41|position=right|label='''[[Frankfurt am Main|Frankfurt/Main]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=52|lat_min=21|lon_deg=14|lon_min=33|position=right|label='''[[Frankfurt (Oder)|Frankfurt/Oder]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=54|lat_min=30|lon_deg=18|lon_min=33|position=right|label='''[[Gdynia]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=53|lat_min=33|lon_deg=10|lon_min=0|position=top|label='''[[Hamburg]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=52|lat_min=22|lon_deg=9|lon_min=44|position=left|label='''[[Hannover]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=60|lat_min=10|lon_deg=24|lon_min=56|position=top|label='''[[Helsinki]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=50|lat_min=56|lon_deg=6|lon_min=57|position=left|label='''[[Keulen]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=55|lat_min=41|lon_deg=12|lon_min=35|position=right|label='''[[Kopenhagen]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=58|lat_min=9|lon_deg=8|lon_min=0|position=left|label='''[[Kristiansand]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=51|lat_min=20|lon_deg=12|lon_min=22|position=left|label='''[[Leipzig]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=51|lat_min=30|lon_deg=0|lon_min=7|position=bottom|label='''[[Londen]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=52|lat_min=8|lon_deg=11|lon_min=37|position=top|label='''[[Maagdeburg]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=49|lat_min=27|lon_deg=11|lon_min=5|position=right|label='''[[Neurenberg]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=59|lat_min=55|lon_deg=10|lon_min=44|position=top|label='''[[Oslo]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=48|lat_min=51|lon_deg=2|lon_min=21|position=bottom|label='''[[Parys]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=52|lat_min=24|lon_deg=13|lon_min=4|position=bottom|label='''[[Potsdam]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=54|lat_min=5|lon_deg=12|lon_min=8|position=top|label='''[[Rostock]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=59|lat_min=20|lon_deg=18|lon_min=4|position=bottom|label='''[[Stockholm]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=48|lat_min=47|lon_deg=9|lon_min=11|position=left|label='''[[Stuttgart]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=53|lat_min=25|lon_deg=14|lon_min=33|position=right|label='''[[Szczecin]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=59|lat_min=26|lon_deg=24|lon_min=46|position=bottom|label='''[[Tallinn]]'''}} {{Location map~|Europa|mark=red pog.svg|lat_deg=47|lat_min=22|lon_deg=8|lon_min=32|position=bottom|label='''[[Zürich]]'''}}}} {| cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey;" |- style="text-align:center;" |style="border:0 solid blue;"| {{Location map+|Kanariese Eilande|width=500|float=left|caption=Stede op die [[Kanariese Eilande]] wat ek reeds besoek het|places= {{Location map~|Kanariese Eilande|mark=red pog.svg|lat=28.15|long=-15.416667|position=top|label='''[[Las Palmas de Gran Canaria]]'''}} {{Location map~|Kanariese Eilande|mark=red pog.svg|lat=28.466667|long=-16.25|position=bottom|label='''[[Santa Cruz de Tenerife]]'''}}}} |style="border:0 solid #777;"| {{Location map+|Madeiraeilande|width=240|float=left|caption=Stede op die [[Madeiraeilande]] wat ek reeds besoek het|places= {{Location map~|Madeiraeilande|mark=red pog.svg|lat=32.65|long=-16.916667|position=bottom|label='''[[Funchal]]'''}}}} |}</center> {{Location map+|Suid-Afrika|width=1000|float=left|caption=Suid-Afrikaanse nedersettings wat ek ter geleentheid van die [[Wikimania]] in 2018 besoek het (minstens een oornagting of uitstap)|places= {{Location map~|Suid-Afrika|mark=red pog.svg|lat=-34.033333|long=24.916667|position=bottom|label='''[[Jeffreysbaai]]'''}} {{Location map~|Suid-Afrika|mark=red pog.svg|lat=-33.925278|long=18.423889|position=left|label='''[[Kaapstad]]'''}} {{Location map~|Suid-Afrika|mark=red pog.svg|lat=-34.035556|long=23.048889|position=bottom|label='''[[Knysna]]'''}} {{Location map~|Suid-Afrika|mark=red pog.svg|lat=-33.583333|long=22.2|position=top|label='''[[Oudtshoorn]]'''}} {{Location map~|Suid-Afrika|mark=red pog.svg|lat=-33.958056|long=25.6|position=right|label='''[[Gqeberha|Port Elizabeth]]'''}}}} {{clearleft}}__NOTOC____NOEDITSECTION__ == Eksterne skakels == * {{af}} {{cite web|url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/afrikaanse-wikipedia-duitser-leer-homself-afrikaans/|title=Afrikaanse Wikipedia: Duitser leer homself Afrikaans|publisher=[[Maroela Media]]|date=16 Augustus 2016|accessdate=1 Julie 2026}} * {{af}} {{cite web|url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/wikipedia-doen-jou-deel-vir-afrikaans/|title=Wikipedia: Doen jou deel vir Afrikaans|publisher=[[Maroela Media]]|date=22 November 2016|accessdate=1 Julie 2026}} * {{en}} {{cite web|url=https://africacheck.org/fact-checks/reports/no-way-verify-whether-80-same-sex-marriages-sa-are-afrikaans-speakers|title=No way to verify whether 80% of same-sex marriages in SA are by Afrikaans speakers|publisher=africacheck.org|date=9 Oktober 2017|accessdate=1 Julie 2026}} * {{af}} {{cite web|url=http://gesellig.co.za/t/21057-afrikaanse-wikipedia--50000-artikels/|title=Afrikaanse Wikipedia – 50000 artikels!|publisher=gesellig.co.za|date=20 Junie 2018|accessdate=1 Julie 2026}} {{clear}} {{Userpage}} [[als:Benutzer:SpesBona]] [[am:አባል:SpesBona]] [[an:Usuario:SpesBona]] [[ar:مستخدم:SpesBona]] [[as:সদস্য:SpesBona]] [[ast:Usuariu:SpesBona]] [[ay:Usuario:SpesBona]] [[az:İstifadəçi:SpesBona]] [[bar:Nutza:SpesBona]] [[be:Удзельнік:SpesBona]] [[be-tarask:Удзельнік:SpesBona]] [[bg:Потребител:SpesBona]] [[bh:प्रयोगकर्ता:SpesBona]] [[bn:ব্যবহারকারী:SpesBona]] [[bo:User:SpesBona]] [[br:Implijer:SpesBona]] [[bs:Korisnik:SpesBona]] [[ca:Usuari:SpesBona]] [[ceb:Gumagamit:SpesBona]] [[co:Utente:SpesBona]] [[cs:Wikipedista:SpesBona]] [[csb:Brëkòwnik:SpesBona]] [[cy:Defnyddiwr:SpesBona]] [[da:Bruger:SpesBona]] [[de:Benutzer:SpesBona]] [[dsb:Wužywaŕ:SpesBona]] [[dv:މެމްބަރު:SpesBona]] [[dz:User:SpesBona]] [[el:Χρήστης:SpesBona]] [[en:User:SpesBona]] [[eo:Uzanto:SpesBona]] [[es:Usuario:SpesBona]] [[et:Kasutaja:SpesBona]] [[eu:Lankide:SpesBona]] [[fa:کاربر:SpesBona]] [[fi:Käyttäjä:SpesBona]] [[fo:Brúkari:SpesBona]] [[fr:Utilisateur:SpesBona]] [[frr:Benutzer:SpesBona]] [[fy:Meidogger:SpesBona]] [[ga:Úsáideoir:SpesBona]] [[gd:Cleachdaiche:SpesBona]] [[gl:Usuario:SpesBona]] [[gn:Puruhára:SpesBona]] [[gu:સભ્ય:SpesBona]] [[gv:Ymmydeyr:SpesBona]] [[ha:User:SpesBona]] [[haw:Mea hoʻohana:SpesBona]] [[he:משתמש:SpesBona]] [[hi:सदस्य:SpesBona]] [[hr:Suradnik:SpesBona]] [[hsb:Wužiwar:SpesBona]] [[hu:Szerkesztő:SpesBona]] [[hy:Մասնակից:SpesBona]] [[ia:Usator:SpesBona]] [[id:Pengguna:SpesBona]] [[ie:Usator:SpesBona]] [[ig:Ọbanife:SpesBona]] [[is:Notandi:SpesBona]] [[it:Utente:SpesBona]] [[ja:利用者:SpesBona]] [[jv:Panganggo:SpesBona]] [[ka:მომხმარებელი:SpesBona]] [[kk:Қатысушы:SpesBona]] [[km:អ្នកប្រើប្រាស់:SpesBona]] [[kn:ಸದಸ್ಯ:SpesBona]] [[ko:사용자:SpesBona]] [[ku:Bikarhêner:SpesBona]] [[kw:Devnydhyer:SpesBona]] [[ky:Колдонуучу:SpesBona]] [[la:Usor:SpesBona]] [[lad:Usador:SpesBona]] [[lb:Benotzer:SpesBona]] [[lo:ຜູ້ໃຊ້:SpesBona]] [[lt:Naudotojas:SpesBona]] [[lv:Dalībnieks:SpesBona]] [[mg:Mpikambana:SpesBona]] [[mi:User:SpesBona]] [[min:Pangguno:SpesBona]] [[mk:Корисник:SpesBona]] [[ml:ഉപയോക്താവ്:SpesBona]] [[mn:Хэрэглэгч:SpesBona]] [[mr:सदस्य:SpesBona]] [[ms:Pengguna:SpesBona]] [[mt:Utent:SpesBona]] [[my:User:SpesBona]] [[nah:Tlatequitiltilīlli:SpesBona]] [[nap:Utente:SpesBona]] [[nds:Bruker:SpesBona]] [[nds-nl:Gebruker:SpesBona]] [[ne:प्रयोगकर्ता:SpesBona]] [[new:छ्येलेमि:SpesBona]] [[nl:Gebruiker:SpesBona]] [[nn:Brukar:SpesBona]] [[no:Bruker:SpesBona]] [[oc:Utilizaire:SpesBona]] [[om:User:SpesBona]] [[or:ବ୍ୟବହାରକାରୀ:SpesBona]] [[os:Архайæг:SpesBona]] [[pa:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:SpesBona]] [[pl:Wikipedysta:SpesBona]] [[pnb:ورتنوالا:SpesBona]] [[ps:کارن:SpesBona]] [[pt:Usuário:SpesBona]] [[qu:Ruraq:SpesBona]] [[ro:Utilizator:SpesBona]] [[ru:Участник:SpesBona]] [[sa:सदस्यः:SpesBona]] [[sc:Usuàriu:SpesBona]] [[scn:Utenti:SpesBona]] [[sco:Uiser:SpesBona]] [[sd:واپرائيندڙ:SpesBona]] [[sh:Korisnik:SpesBona]] [[si:පරිශීලක:SpesBona]] [[simple:User:SpesBona]] [[sk:Redaktor:SpesBona]] [[sl:Uporabnik:SpesBona]] [[so:User:SpesBona]] [[sq:Përdoruesi:SpesBona]] [[sr:Корисник:SpesBona]] [[stq:Benutser:SpesBona]] [[su:Pamaké:SpesBona]] [[sv:Användare:SpesBona]] [[sw:Mtumiaji:SpesBona]] [[ta:பயனர்:SpesBona]] [[te:వాడుకరి:SpesBona]] [[tg:Корбар:SpesBona]] [[th:ผู้ใช้:SpesBona]] [[tk:Ulanyjy:SpesBona]] [[tl:Tagagamit:SpesBona]] [[tr:Kullanıcı:SpesBona]] [[ug:ئىشلەتكۈچى:SpesBona]] [[uk:Користувач:SpesBona]] [[ur:صارف:SpesBona]] [[uz:Foydalanuvchi:SpesBona]] [[vec:Utente:SpesBona]] [[vi:Thành viên:SpesBona]] [[vo:Geban:SpesBona]] [[war:Gumaramit:SpesBona]] [[xh:User:SpesBona]] [[yi:באַניצער:SpesBona]] [[yo:Oníṣe:SpesBona]] [[zh:User:SpesBona]] [[zh-classical:用戶:SpesBona]] [[zh-min-nan:Iōng-chiá:SpesBona]] [[zh-yue:User:SpesBona]] [[zu:User:SpesBona]] i4h4zus0n3auapznoqi0pv90ex9b8y3 0 30975 2917691 2871540 2026-07-15T14:02:02Z Vysotsky 47042 +/- Lêer 2917691 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Pous |Afrikaanse naam=Pous Lando |beeld=[[Lêer:Landus, PA05372.jpg|200px]] |geboortenaam= |termyn_begin=[[Augustus]] [[913]] |termyn_einde=[[Maart]] [[914]] |voorganger=[[Pous Anastasius III|Anastasius III]] |opvolger=[[Pous Johannes X|Johannes X]] |geboortedatum= |geboorteplek= [[Sabina]], [[Italië]] |sterftedatum=[[Maart]] [[914]] |sterfteplek=[[Rome]], [[Italië]] |ander= }} '''Lando''' was die 121ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]]. == Biografie == '''Pous Lando''' is gebore in [[Sabina]], [[Italië]], die seun van Taino. In Augustus [[913]] volg hy [[Pous Anastasius III]] op en regeer tot sy dood in Maart [[914]]. Hy word opgevolg deur [[Pous Johannes X]]. Die naam ‘Lando’ beteken 'Land'. == Pontifikaat == Soos sy voorganger, het '''Pous Lando''' volledig onder die druk van Theophylactus<ref>"Lando." Encyclopædia Britannica. 2008. Encyclopædia Britannica Online. 19 Mei 2008 <http://www.britannica.com/eb/article-9047052{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}>.</ref> gestaan. Verder is niks oor sy bewind bekend nie. Pous Lando was die laaste pous waarvan die naam nie deur 'n latere pous gebruik is nie en ook die laaste wat nie die naam van 'n vorige pous aangeneem het nie totdat [[Pous Johannes Paulus I]] in [[1978]] twee name gekombineer het. == Bibliografie == * Duff, Eamon (2001). ''Saints and Sinners: A History of the Popes'', Yale University Press. {{ISBN|0-300-09165-6}} * Maxwell-Stuart, P. G. (2002). ''Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present'', Thames & Hudson. {{ISBN|0-500-01798-0}}. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{En-Wikisource info|Catholic Encyclopedia (1913)/Pope Lando}} * {{CE|http://www.newadvent.org/cathen/08784a.htm}} * {{CF|http://www.catholic-forum.com/saints/pope0121.htm}} * {{BBKL|http://www.bautz.de/bbkl/l/Lando_p.shtml}} * {{PTA|http://www.cfpeople.org/Books/Pope/POPEp122.htm#T1}} == Nota == Saamgestel en vertaal uit die [[:nl:Paus Lando|Nederlandse]], [[:en:Pope Lando|Engelse]], [[:de:Lando (Papst)|Duitse]] en [[:fr:Landon|Franse]] wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui. == Opvolging == {{s-start}} {{s-bef|voor=[[Pous Anastasius III|Anastasius III]]}} {{s-ttl|titel=Pous (Pontifex Maximus)|jare=[[913]] – [[914]]}} {{s-aft|na=[[Pous Johannes X|Johannes X]]}} |} {{pouse}} {{teenpouse}} {{Normdata}} [[Kategorie:Pouse|Lando]] [[Kategorie:Sterftes in 914]] ox9ezfldxldhwfiqu7v72m0c4wscxz7 0 35564 2917745 2722783 2026-07-16T05:27:28Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917745 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Mandurah |ander_naam= |inheemse_naam= |nedersetting_tipe= |bynaam= |slagspreuk= |translit_taal1= |translit_taal1_tipe= |translit_taal1_inligting= |translit_taal2= |translit_taal2_tipe= |translit_taal2_inligting= |beeld_stadsilhoeët=OIC mandurah smart st mall.jpg |beeldgrootte=250px |beeldbyskrif= |beeld_vlag= |vlaggrootte= |vlagskakel= |beeld_seël= |seëlskakel= |seëlgrootte= |beeld_skild= |skildskakel= |skildgrootte= |beeld_leë_embleem= |leë_embleemtipe= |leë_embleemgrootte= |leë_embleemskakel= |beeld_kaart=Western Australia dot map - Mandurah.svg |kaartgrootte=250px |kaartbyskrif=Ligging van Mandurah in Wes-Australië |beeld_kaart1= |kaartgrootte1= |kaartbyskrif1= |beeld_punt_kaart= |puntkaartgrootte= |puntkaartbyskrif= |punt-x= |punt-y= |duimdrukkerkaart= |duimdrukkeretiketposisie= |duimdrukkerkaartgrootte= |duimdrukkerkaartbyskrif= |onderafdelingtipe=Administrasie |onderafdelingnaam= |onderafdelingtipe1=Staat |onderafdelingtipe2=[[Deelstate en gebiede van Australië|Deelstaat]] |onderafdelingtipe3= |onderafdelingtipe4= |onderafdelingnaam1={{vlagland|Australië}} |onderafdelingnaam2=[[Lêer:Flag of Western Australia.svg|22x22px]] [[Wes-Australië]] |onderafdelingnaam3= |onderafdelingnaam4= |regeringvoetnotas= |regeringstipe= |leiertitel= |leiernaam= |leiertitel1= |leiertitel2= |leiertitel3= |leiertitel4= |leiernaam1= |leiernaam2= |leiernaam3= |leiernaam4= |stigtingstitel=Stigting |stigtingsdatum=1 November 1829 |stigtingstitel2= |stigtingsdatum2= |stigtingstitel3= |stigtingsdatum3= |eenheidvoorkeur= |oppervlakvoetnotas= |oppervlakgroottes= |oppervlak_totaal_km2=106.6 |oppervlak_land_km2= |oppervlak_water_km2= |oppervlak_totaal_myl2=41.2 |oppervlak_land_myl2= |oppervlak_water_myl2= |oppervlak_water_persent= |oppervlak_stedelik_km2= |oppervlak_stedelik_myl2= |oppervlak_metro_km2= |oppervlak_metro_myl2= |oppervlak_leeg1_titel= |oppervlak_leeg1_km2l= |oppervlak_leeg1_myl2= |oppervlak_leeg2_titel= |oppervlak_leeg2_km2l= |oppervlak_leeg2_myl2= |hoogtevoetnotas= |hoogte_m= |hoogte_voet= |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|32|31|44|S|115|43|23|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2010 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=85814 |bevolkingsdigtheid_km2=636.1 |bevolkingsdigtheid_myl2=1647.5 |bevolking_metro= |bevolkingsdigtheid_metro_km2= |bevolkingsdigtheid_metro_myl2= |bevolking_stedelik= |bevolkingsdigtheid_stedelik_km2= |bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2= |bevolking_leeg1_titel= |bevolking_leeg1= |bevolkingsdigtheid_leeg1_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2= |bevolking_leeg2_titel= |bevolking_leeg2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2= |bevolkingnota= |tydsone=AWST |utcafset=+8 |tydsone_DST= |uctafset_DST= |poskodetipe= |poskode=6701 |skakelkode= |leë_naam= |leë_inligting= |leë1_naam= |leë1_inligting= |leë2_naam= |leë2_inligting= |leë3_naam= |leë3_inligting= |voetnotas= |webwerf= }} '''Mandurah''' is 'n stad in [[Wes-Australië]] wat ongeveer 72&nbsp;km suid van die staat se hoofstad, [[Perth]] af geleë is. Mandurah is die streekstad in Australië wat die vinnigste groei. Die stad het gegroei van geïsoleerde vakansiegemeenskappe langs die kus van die [[Peel-Harvey riviermond]] tot 'n baie gewilde bestemming vir diegene op soek na 'n alternatiewe lewenstyl. Mandurah se verbinding met die sentrale sakegebied van Perth is versterk met die opening van die Mandurah-Perth spoorlyn in Desember 2007. 'n Ondersoek na beskostigbaarheid in 227 stede in 2008 het dié stad as die duurste in Australië gelys.<ref>{{Cite web |url=http://www.news.com.au/story/0,23599,23081706-2,00.html |title=Australian homes the world's least affordable, survey says {{!}} NEWS.com.au |access-date=10 September 2012 |archive-date=23 Januarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080123120501/http://www.news.com.au/story/0,23599,23081706-2,00.html |url-status=dead }}</ref> Die stadskern se strandgebied is die tuiste van 'n verskeidenheid natuurlewe wat dolfyne, pelikane, seeduikers en 'n oorvloed seelewe wat die [[Portunus pelagicus|bloumanna krap]], wat sinoniem met die gebied geword het, insluit. Die stad word jaarliks deur duisende binnelandse- asook buitelandse toeriste besoek. Mandurah is bekend vir sy beskermde waterweë, uitstekende strande en boot en visvangaktiwiteite. == Geografie == [[Lêer:Mandurah Peel Inlet.jpg|duimnael|links|250px|Die Peel Inham en die ou Mandurah brug.]] Die waters van die Peel inham en Harvey strandmeer vorm die middelpunt van Mandurah. Die strandmeer is ongeveer twee keer so groot as [[Sydney]] hawe. Die stad is in en rondom hierdie varswaterstelsel geleë wat op sy beurt in die [[Indiese Oseaan]] uitloop. Die stad en sy voorstede beskik oor 'n baie lang kuslyn waarvan groot dele uit sanderige [[strand]]e bestaan. Mandurah het ook 'n paar woonbuurte wat rondom mensgemaakte kanaalstelsels gebou is wat vanuit die Peel inham af uitloop. Die gebied word deur die ''City of Mandurah'' plaaslike regering bestuur, alhoewel daar 'n paar woonbuurte ten ooste van [[Serpentine rivier]] geleë is wat deur die ''Shire of Murray'' bestuur word. == Klimaat == [[Lêer:Mandurah house.jpg|duimnael|links|250px|Voorbeeld van huise aan die kus in die ouer boustyl in Mandurah.]] Mandurah het 'n [[klimaat]] soortgelyk aan die van [[Perth]]. Dit is 'n mediterreense klimaat met warm somers en koel winters. Tydens die somer (Desember tot Februarie) is die gemiddelde maksimum temperature 27&nbsp;°C met 'n gemiddelde minimum temperatuur van 19&nbsp;°C. Dit kan uiters warm word en dae waar die temperatuur 40&nbsp;°C in die latere somermaande oorskry kom dikwels voor. In die [[winter]] (Junie tot Augustus) is die gemiddelde maksimum temperatuur 15&nbsp;°C met 'n gemiddelde minimum temperatuur van 9&nbsp;°C. Mandurah se nabyheid aan die oseaan verminder die temperatuurskommelinge ietwat en is die temperatuur net 'n paar kilometer in die binneland in tipies tussen 4 tot 5 grade Celsius warmer. Mandurah se klimaat is kenmerkend vir die hoë voorkoms van tornado's.<ref>http://www.inflowimages.com/TornadoesInWa/TornadosInWA.htm</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Nedersettings in Wes-Australië]] lf127dci165uwhnw23dg7m2h7mfybaa 0 37036 2917743 2894415 2026-07-16T02:37:06Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917743 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Krieketspeler | naam = Makhaya Ntini | beeld = [[Lêer:Ntini.jpg|220px]] | byskrif = Ntini op Edgbaston, 31 Julie 2008 | land = Suid-Afrika | vollenaam = Makhaya Ntini | lewe = true | geboortedag = 6 | geboortemaand = 7 | geboortejaar = 1977 | geboorteplek = [[King William's Town]] | geboorteland = [[Suid-Afrika]] | bynaam = The Mdingi Express | lengte = 1.75 m | kolf = Regshandig ortodoks | boul = Regterarm vinnig | rol = Bouler | internasionaal = true | toetsdebuutdatum = 19 Maart | toetsdebuutjaar = 1998 | toetsdebuutteen = Sri Lanka | toetsnommer = 269 | laastetoetsdatum = 26 Desember | laastetoetsjaar = 2009 | laastetoetsteen = Engeland | edidebuutdatum = 16 Jan | edidebuutjaar = 1998 | edidebuutteen = Nieu-Seeland | edinommer = 47 | laasteedidatum = 17 April | laasteedijaar = 2009 | laasteediteen = Australië | edihemp = 16 | T20Idebuutdatum = 11 Sep | T20Idebuutjaar = 2007 | T20Idebuutteen = Wes-Indië | T20Inommer = | laasteT20Idatum = 9 Januarie | laasteT20Ijaar = 2011 | laasteT20Iteen = Indië | klub1 = Grens | jaar1 = 1995–2003 | klub2 = Krygers (Warriors) | jaar2 = 2004–2012 | klub3 = [[Warwickshire|Warwickshire graafskap]] | jaar3 = 2005 | klub4 = [[Chennai Super Kings]] | jaar4 = 2008–2010 | klub5 = [[Kent|Kent graafskap]] | jaar5 = 2010 | columns = 4 | column1 = Toets | wedstryde1 = 101 | lopies1 = 699 | kolfgem1 = 9.84 | 100s/50s1 = 0/0 | hoogtelling1 = 32* | aflewerings1 = 20,834 | paaltjies1 = 390 | boulgem1 = 49.77 | vyfin1 = 18 | tienin1 = 4 | besteboul1 = 7/37 | vang/stonk1 = 25/– | column2 = [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]] | wedstryde2 = 173 | lopies2 = 199 | kolfgem2 = 8.65 | 100s/50s2 = 0/0 | hoogtelling2 = 42* | aflewerings2 = 8,687 | paaltjies2 = 266 | boulgem2 = 24.51 | vyfin2 = 4 | tienin2 = n/a | besteboul2 = 6/22 | vang/stonk2 = 30/- | column3 = 1e rang | wedstryde3 = 190 | lopies3 = 1284 | kolfgem3 = 9.44 | 100s/50s3 = 0/0 | hoogtelling3 = 34* | aflewerings3 = 35,039 | paaltjies3 = 651 | boulgem3 = 28.98 | vyfin3 = 27 | tienin3 = 5 | besteboul3 = 7/37 | vang/stonk3 = 40/- | column4 = A-lys | wedstryde4 = 275 | lopies4 = 328 | kolfgem4 = 7.28 | 100s/50s4 = 0/0 | hoogtelling4 = 42* | aflewerings4 = 13,053 | paaltjies4 = 388 | boulgem4 = 25.28 | vyfin4 = 9 | tienin4 = 6 | besteboul4 = 6/22 | vang/stonk4 = 50/- | column5 = T20 | wedstryde5 = 60 | lopies5 = 30 | kolfgem5 = 5.00 | 100s/50s5 = 0/0 | hoogtelling5 = 11 | aflewerings5 = 1,263 | paaltjies5 = 63 | boulgem5 = 25.00 | vyfin5 = 1 | tienin5 = - | besteboul5 = 6/53 | vang/stonk5 = -/- | datum = 30 November | jaar = 2013 | bron = http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/4/4067/4067.html CricketArchive }} '''Makhaya Ntini''' [[Orde van Ikhamanga|OIS]] (6 Julie 1977 naby [[King William's Town]], [[Oos-Kaap]]) is 'n voormalige [[Suid-Afrika]]anse [[krieket]]speler wat die eerste etnies-swartspeler vir die [[Proteas|Suid-Afrikaanse span]] was. Hy het onder meer tydens die [[krieketwêreldbeker]]toernooie in [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] en [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], die [[T20I-wêreldbeker 2007]], asook die [[Kampioenetrofee|Kampioenetrofeë]] in [[Kampioenetrofee 1998|1998]], [[Kampioenetrofee 2000|2000]], [[Kampioenetrofee 2002|2002]], [[Kampioenetrofee 2004|2004]], [[Kampioenetrofee 2006|2006]] en [[Kampioenetrofee 2009|2009]] vir Suid-Afrika gespeel. == Eerste jare == [[Lêer:Makhaya Ntini, Sydney 2009.jpg|duimnael|links|Makhaya Ntini tydens 'n oefening op die [[Sydney-krieketveld]] in Januarie 2009]] Twee jaar nadat sy talent in die Grens ontdek is, word hy gekies om Engeland toe te toer met die Suid-Afrikaanse o.19-span, en speel in al vyf die internasionale wedstryde. Engeland oorheers beide eendagwedstryde op die toer met die Suid-Afrikaners wat net een paaltjie kon neem, deur Pierre Joubert.<ref name="u19ODI">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Events/ENG/South_Africa_Under-19s_in_England_1995/uo_South_Africa_Under-19s_Bowling.html |title=Under-19 ODI Bowling for South Africa Under-19s: South Africa Under-19s in England 1995 |publisher="CricketArchive" |accessdate=9 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223211718/https://cricketarchive.com/Archive/Events/ENG/South_Africa_Under-19s_in_England_1995/uo_South_Africa_Under-19s_Bowling.html |archive-date=23 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In die toetsreeks, wat Engeland met 2-0 wen, neem Ntini altesaam nege paaltjies, die tweede meeste deur 'n Suid-Afrikaner.<ref name="u19Test">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Events/ENG/South_Africa_Under-19s_in_England_1995/ut_South_Africa_Under-19s_Bowling.html |title=Under-19 Test Bowling for South Africa Under-19s: South Africa Under-19s in England 1995 |publisher="CricketArchive" |accessdate=9 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223211610/https://cricketarchive.com/Archive/Events/ENG/South_Africa_Under-19s_in_England_1995/ut_South_Africa_Under-19s_Bowling.html |archive-date=23 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sy boulwerk was duur en kom teen 'n koers van 4.53 lopies per boulbeurt, meer as enige ander Suid-Afrikaner met die uitsondering van [[Mark Boucher]], wat eintlik 'n [[paaltjiewagter]] was.<ref name="u19Test" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/3/3941/3941.html |title=Player Profile: Mark Boucher |publisher="CricketArchive" |accessdate=9 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722171012/http://cricketarchive.com/Archive/Players/3/3941/3941.html |archive-date=22 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Na twee wedstryde vir die Grens teen die toerende Keniane,<ref name="om">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/4/4067/Other_matches.html |title=Other matches played by Makhaya Ntini (66) |publisher="CricketArchive" |accessdate=9 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107051933/http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/4/4067/Other_matches.html |archive-date=7 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> het Ntini sy eersterangse debuut in November 1995 teen 'n Engelse XI gemaak.<ref name="fcm">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/4/4067/First-Class_Matches.html |title=First-Class Matches played by Makhaya Ntini (190) |publisher=CricketArchive |accessdate=9 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223211519/https://cricketarchive.com/Archive/Players/4/4067/First-Class_Matches.html |archive-date=23 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het twee paaltjies ingeoes in Engeland se enigste beurt, waartydens Grens deeglik die loef afgesteek is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/61/61249.html |title=Border v England XI in 1995/96 |publisher=CricketArchive |accessdate=9 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190901132330/https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/61/61249.html |archive-date=1 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In sy debuutseisoen neem Ntini 17 paaltjies teen 'n gemiddeld van 37,05 in eerste-klas wedstryde.<ref name="fcbobs">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/4/4067/f_Bowling_by_Season.html |title=First-class Bowling in Each Season by Makhaya Ntini |publisher="CricketArchive" |accessdate=9 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181024073614/https://cricketarchive.com/Archive/Players/4/4067/f_Bowling_by_Season.html |archive-date=24 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sy beste vertoning in 'n beurt was teen die Vrystaat, toe hy drie paaltjies vir 49 lopies geneem het tydens sy 17 boulbeurte.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/61/61551.html |title=Border v Free State in 1995/96 |publisher="CricketArchive" |accessdate=9 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181024035330/https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/61/61551.html |archive-date=24 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy toer weer saam met die nasionale onder-19s in Maart en April 1996 na Indië. Ntini wys sy talent tydens die derde wedstryd met 6/53 in die eerste beurt en 3/48 in die tweede beurt.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/62/62010.html |title=India Under-19s v South Africa Under-19s in 1995/96 |publisher="CricketArchive" |accessdate=15 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181024035422/https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/62/62010.html |archive-date=24 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Internasionale loopbaan == As snelbouler was hy geneig om wyd van die paaltjies te boul met lewendige aflewerings en goeie vaart. Hy oorleef politieke omstredenheid vroeg in sy loopbaan, en word slegs die derde Suid-Afrikaner om 300 toetspaaltjies te neem naas [[Shaun Pollock]] en Allan Donald, en die tweede plek op die IKR-toetsboulranglys in te neem. Hy het later, tot die 2010-seisoen, plaaslike krieket vir die Chennai Super Kings in die [[Indiese Premierliga]] gespeel. Hy was ook 'n lid van die Proteaspan wat tydens die [[Kampioenetrofee 1998]] Suid-Afrika se eerste internasionale kriekettitel kon inpalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/firdose-moonda-revisits-south-africa-s-triumph-in-the-1998-champions-trophy-637626 |title=Victorious in Dhaka |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=27 Maart 2013 |accessdate=7 Desember 2023}}</ref> Ntini keer terug na die Suid-Afrikaanse span vir 'n Sharjah toernooi in 2000. Sy verbetering was duidelik sigbaar toe hy met groter beheer geboul het. In 2003 word hy die eerste Suid-Afrikaner om 10 paaltjies op Lord's Cricket Ground te neem. Dit was waarskynlik Ntini se beste vertoning, behalwe toe hy 13 paaltjies vir 132 lopies teen die Wes-Indiese Eilande in Port-of-Spain geneem het op 12 April 2005. Dit bly die meeste paaltjies deur 'n Suid-Afrikaanse krieketspeler in 'n toets geneem. Op 3 Maart 2006 het Ntini ook die beste boulsyfers deur 'n Suid-Afrikaner behaal in 'n eendagwedstryd, deur [[Australië]] met 6 paaltjies vir 22 lopies te vermorsel. == Rekords == Ntini het homself as Suid-Afrika se beste snelbouler en een van die voorste snelboulers in die wêreld gevestig. In Februarie 2009 beklee hy die vyfde posisie as wêreldtoetsbouler na Muttiah Muralitharan, [[Dale Steyn]], Stuart Clark en Mitchell Johnson, maar daal ook tot 25ste posisie as eendaagse bouler, volgens die IKR se ranglys.<ref>{{en}} [http://www.lgiccrankings.com/ Lgiccrankings.Com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190412033853/http://lgiccrankings.com/ |date=12 April 2019 }}. URL besoek op 20 Augustus 2012.</ref> Op 20 Januarie 2007 het Ntini Mohammed Sami verbygesteek om sy 300ste paaltjie in sy 74ste toets te neem. Op 1 Augustus 2008 het hy Engeland se aanvangskolwer Alastair Cook uitgehaal om sy 350ste toetspaaltjie in sy 90ste toets te eis. Op 17 Desember 2009 speel hy in sy 100ste toets, steeds die enigste swart Suid-Afrikaanse krieketspeler wat die merk kon bereik. Maar nadat hy reeds sy plek in die eendaagse span verloor het, is hy uit die toetsspan gelaat na swak vertonings teen Engeland. Ntini het op 9 Januarie 2011 uit alle vorme van internasionale krieket getree, na 'n T20-wedstryd teen [[Indië]] in [[Durban]].<ref name="India News">{{en}} {{cite web |url=http://news.indiavoice.info/cricket/india-wins-one-off-t20i-at-durban-2011011123358/ |title=India wins one-off T20I at Durban |publisher=IndiaVoice |date=11 Januarie 2011 |accessdate=2011-01-12 |archive-date=21 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721210430/http://news.indiavoice.info/cricket/india-wins-one-off-t20i-at-durban-2011011123358/ |url-status=dead }}</ref><ref name="Ntini retires">{{en}} {{cite web | url=http://www.southafrica.info/news/sport/ntini-retirement-031110.htm | title='People's champ' of SA cricket retires | publisher=South African Government Online | date=3 November 2010 | accessdate=31 Oktober 2011 | archive-date= 1 April 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120401103508/http://www.southafrica.info/news/sport/ntini-retirement-031110.htm | url-status=dead }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/cricketers/makhaya-ntini-46592 Makhaya Ntini] by ESPNcricinfo {{Navbox |name = Makhaya Ntini |state = collapsed |title = Proteaspanne gehaal |list1 = {{Proteas (1998 Kampioenetrofee)}} {{Proteas (1999 Krieketwêreldbeker)}} {{Proteas (2000 Kampioenetrofee)}} {{Proteas (2002 Kampioenetrofee)}} {{Proteas (2003 Krieketwêreldbeker)}} {{Proteas (2004 Kampioenetrofee)}} {{Proteas (2006 Kampioenetrofee)}} {{Proteas (2007 Krieketwêreldbeker)}} {{Proteas (2007 T20I-wêreldbeker)}} {{Proteas (2009 Kampioenetrofee)}} }} {{Normdata}} {{en-vertaal|Makhaya Ntini}} {{DEFAULTSORT:Ntini, Makhaya}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse krieketspelers]] [[Kategorie:Xhosas]] [[Kategorie:Geboortes in 1977]] [[Kategorie:Lewende mense]] r3vi3ofukeqxo6hddv34jbkzfxt7132 2 39044 2917726 2915909 2026-07-15T20:06:17Z AFM 21229 2917726 wikitext text/x-wiki {{Babel|af|en-4|de-1|}} [[Beeld:User Oesjaar.png|duimnael|regs|Oesjaar]] {{Gebruiker Gebruikersboksies omraam| {{Gebruikersbydraes|20200}} {{Sjabloon:Gebruikersnederigheid|20200}} [[Lêer:Editor - lapis matter iii.jpg|centre|duimnael|[[:en:Wikipedia:Service awards#Vanguard Editor (or Grand_Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|"Vanguard Editor" of Grand Gom (sien onder)]]<br />(17 jaar, 276&nbsp;000+)<br /><small>Toegeken deur Aliwal2012</small>]] [[Lêer:Gom.jpg|regs|duimnael|[[:en:Wikipedia:Vanguard Editor|"Vanguard Editor" or Grand Gom,]]<br />is the Highest Togneme of the Encyclopedia and since 2025 Oesjaar is entitled to keep the floor plan of The Great Library of Alecyclopedias, including its ancient access keys.]] {{vyftienjaargemeenskap}} {{Gebruiker Suid-Afrika}} {{Gebruiker administrateur}} {{Gebruiker burokraat}} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Andorra |land=Andorra |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Belgium |land=België |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Botswana |land=Botswana |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Brazil |land=Brasilië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Democratic Republic of the Congo |land=Demokratiese Republiek die Kongo |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Denmark |land=Denemarke |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Germany |land=Duitsland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Egypt |land=Egipte |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=England |land=Engeland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Ethiopia |land=Ethiopië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Finland |land=Finland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=France |land=Frankryk |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Ghana |land=Ghana |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Italy |land=Italië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Ivory Coast |land=Ivoorkus |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Kenya |land=Kenia |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Lesotho |land=Lesotho |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mauritania |land=Mauritanië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mauritius |land=Mauritius |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mexico |land=Mexico |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Morocco |land=Morocco |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mozambique |land=Mosambiek |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Namibia |land=Namibië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Netherlands |land=Nederland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Norway |land=Noorweë |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Senegal |land=Senegal |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Scotland |land=Skotland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Spain |land=Spanje |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Swaziland |land=Swaziland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Sweden |land=Swede |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Switzerland |land=Switserland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Tanzania |land=Tanzanië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Togo |land=Togo |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Zambia |land=Zambië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} }} [[Lêer:Translation Barnstar.svg|thumb|Thank you for reviewing the translation of the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. Your work helps to ensure a high quality text will be available to the community.]] Ons het tans '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' artikels. In my eerste 10 jaar (bereik op 6/1/2019) betrokke hier het ek reeds 5264 artikels geskep! Die 10 jaar was ongelooflik; wat 'n avontuur! Na 15 jaar (bereik op 6/1/2024) het ek 14,628 artikels en 1,156 kategorieë geskep, 225 066 verbeteringe gedoen en 30 535 verbeteringe op Wikidata aangebring! Dit is 'n voorreg! * Ek het op 12/01/2019 die 100,000 wysiging mylpaal op globale Wiki bereik! * Op 28/04/2019 het ek my 100,000ste wysiging op die Afrikaanse Wiki aangebring! * Op 22/12/2020 skep ek my 6,000ste artikel, 'n baie nederige ''[[Aloe bussei]]''. * Op 6/1/2021 verwerf ek '''Grootmeesterredakteur''' status met my twaalfde jaar hier! * Op 12/6/2021 skep ek my 7,000ste artikel. * Op 17/9/2021 skep ek my 8,000ste artikel, 'n baie nederige ''[[Pauridia curculigoides]]'' * Op 21/1/2022 skep ek my 9,000ste artikel, 'n baie nederige ''[[Aspalathus spiculata]]'' * Op 9/7/2022 het ek my 10,000ste artikel geskep: [[Lunar Orbiter 2]]! * Op 16/02/2023 het ek my 200,000ste wysiging op globale Wikipedia aangebring! * Op 30/3/2023 het ek my 12,000ste artikel geskep: [[Senegalia donaldi‎]]! * Op 26/07/2023 het ek my 13,000ste artikel geskep: [[Pterocarpus dubius]]! * Op 1/11/2023 het ek my 14,000ste artikel geskep: [[Holothrix culveri]]! * Op 18/2/2024 het ek my 15,000ste artikel geskep: [[Malephora pienaarii]]! * Op 15/7/2024 het ek my 16,000ste artikel geskep: [[Xylopia letestui]]! * Op 19/7/2024 het ek my 200,000ste wysiging op die Afrikaanse Wikipedia aangebring! * Op 6/12/2024 het ek my 17,000ste artikel geskep: [[Oxalis semiloba]]! * Op 15/6/2025 het ek my 18,000ste artikel geskep: [[Cyathula braunii]]! * Op 4/11/2025 het ek my 19,000ste artikel geskep: [[Grewia oncopetala]]! * Op 31/5/2026 het ek my 20,000ste artikel geskep: [[Campanulaceae]]! == Voorbladartikels == My doelwit van 'n voorbladartikel is bereik toe die [[Boeing B-17 Flying Fortress]] op 4 November 2019 op die voorblad gepryk het! * Op 1 Januarie 2020 verskyn my tweede voorbladartikel: [[Turboskroef]]! * In week 8 van 2020 het my derde voorbladartikel verskyn: [[Sherman Firefly]]. * In week 48 van 2020 het my vierde voorbladartikel verskyn: [[Tiger I-tenk]]. * In week 2 van 2021 het my vyfde voorbladartikel verskyn: [[Mariner 4]]. * In week 14 van 2021 het my sesde voorbladartikel verskyn: [[Pioneer 11]]. * In week 35 van 2021 het my sewende voorbladartikel verskyn: [[USS Maryland (BB-46)]]. * In week 29 van 2022 het my agste voorbladartikel verskyn: [[Centurion (tenk)]]. * In week 49 van 2022 het my negende voorbladartikel verskyn: [[USS Franklin (CV-13)]]. * In week 3 van 2023 het my tiende voorbladartikel verskyn: [[8,8 cm-Flak 18/36/37/41]]. * In week 51 van 2023 het my elfde voorbladartikel verskyn: [[Apollo 8]]. * In week 39 van 2024 het my twaalfde voorbladartikel verskyn: [[Geostasionêre wentelbaan]]. * In week 35 van 2025 het my dertiende voorbladartikel verskyn: [[Consolidated B-24 Liberator]]. * In week 16 van 2026 het my veertiende voorbladartikel verskyn: [[Apollo 13]]. * In week 28 van 2026 het my vyftiende voorbladartikel verskyn: [[Ivy Mike- kerntoets]]. Groete! Ek het begin [[bergfiets]]ry omrede my perd verdrink het tydens [[waterpolo]]! == Notas == {{div col|colwidth=22em}} * ''Annonaceae'' * ''[[Annona]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. * ''[[Artabotrys]]'' - foto's gelaai * ''[[Monanthotaxis]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Hexalobus]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Monodora]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Xylopia]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. * ''[[Monoon]]'' <uitheems> * ''[[Polyalthia]]'' <uitheems> * ''Picrodendraceae'' * ''[[Androstachys]]'' - foto's gelaai. * ''[[Hyaenanche]]'' - foto's gelaai. * ''Phyllanthaceae'' * ''[[Antidesma]]'' * ''[[Bridelia]]'' * ''[[Cleistanthus]]'' * ''[[Flueggea]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. * ''[[Heywoodia]]'' - foto gelaai en spesie geskep; montipies. * ''[[Hymenocardia]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Lachnostylis]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Margaritaria]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Phyllanthus]]'' * ''[[Pseudolachnostylis]]''- monotipies, foto gelaai. * ''[[Pseudophyllanthus]]'' - monotipies, foto gelaai. * ''Peraceae'' * ''[[Clutia]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. {{div col end}} == Ander dinge == * [[Gladiolus merianellus]] * [[Gladiolus jonquilliodorus]] * [[Protea venusta]] Hibried? * [[Moraea loubseri]] * [https://www.prolingua.org.za/dokumente/Plastiekwoordeboek.pdf Plastiekwoordeboek] * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Candidates/Deon_Steyn Kandidaat] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:WikiProject_Tree_of_Life Tree of Life] == UCI == https://extranet.uci.ch/Commissaires/default.aspx 3xcih0dkpqebczuqum0ipbndanqv6qh 2917727 2917726 2026-07-15T20:07:42Z AFM 21229 2917727 wikitext text/x-wiki {{Babel|af|en-4|de-1|}} [[Beeld:User Oesjaar.png|duimnael|regs|Oesjaar]] {{Gebruiker Gebruikersboksies omraam| {{Gebruikersbydraes|20200}} {{Sjabloon:Gebruikersnederigheid|20200}} [[Lêer:Editor - lapis matter iii.jpg|centre|duimnael|[[:en:Wikipedia:Service awards#Vanguard Editor (or Grand_Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|"Vanguard Editor" of Grand Gom (sien onder)]]<br />(17 jaar, 276&nbsp;000+)<br /><small>Toegeken deur Aliwal2012</small>]] [[Lêer:Gom.jpg|regs|duimnael|[[:en:Wikipedia:Vanguard Editor|"Vanguard Editor" or Grand Gom,]]<br />is the Highest Togneme of the Encyclopedia and since 2025 Oesjaar is entitled to keep the floor plan of The Great Library of Alecyclopedias, including its ancient access keys.]] {{vyftienjaargemeenskap}} {{Gebruiker Suid-Afrika}} {{Gebruiker administrateur}} {{Gebruiker burokraat}} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Andorra |land=Andorra |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Belgium |land=België |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Botswana |land=Botswana |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Brazil |land=Brasilië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Democratic Republic of the Congo |land=Demokratiese Republiek die Kongo |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Denmark |land=Denemarke |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Germany |land=Duitsland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Egypt |land=Egipte |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=England |land=Engeland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Ethiopia |land=Ethiopië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Finland |land=Finland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=France |land=Frankryk |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Ghana |land=Ghana |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Italy |land=Italië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Ivory Coast |land=Ivoorkus |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Kenya |land=Kenia |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Lesotho |land=Lesotho |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mauritania |land=Mauritanië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mauritius |land=Mauritius |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mexico |land=Mexico |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Morocco |land=Morocco |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mozambique |land=Mosambiek |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Namibia |land=Namibië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Netherlands |land=Nederland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Norway |land=Noorweë |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Senegal |land=Senegal |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Scotland |land=Skotland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Spain |land=Spanje |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Swaziland |land=Swaziland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Sweden |land=Swede |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Switzerland |land=Switserland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Tanzania |land=Tanzanië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Togo |land=Togo |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Zambia |land=Zambië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} }} [[Lêer:Translation Barnstar.svg|thumb|Thank you for reviewing the translation of the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. Your work helps to ensure a high quality text will be available to the community.]] Ons het tans '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' artikels. In my eerste 10 jaar (bereik op 6/1/2019) betrokke hier het ek reeds 5264 artikels geskep! Die 10 jaar was ongelooflik; wat 'n avontuur! Na 15 jaar (bereik op 6/1/2024) het ek 14,628 artikels en 1,156 kategorieë geskep, 225 066 verbeteringe gedoen en 30 535 verbeteringe op Wikidata aangebring! Dit is 'n voorreg! * Ek het op 12/01/2019 die 100,000ste wysiging mylpaal op globale Wiki bereik! * Op 28/04/2019 het ek my 100,000ste wysiging op die Afrikaanse Wiki aangebring! * Op 22/12/2020 skep ek my 6,000ste artikel, 'n baie nederige ''[[Aloe bussei]]''. * Op 6/1/2021 verwerf ek '''Grootmeesterredakteur''' status met my twaalfde jaar hier! * Op 12/6/2021 skep ek my 7,000ste artikel. * Op 17/9/2021 skep ek my 8,000ste artikel, 'n baie nederige ''[[Pauridia curculigoides]]'' * Op 21/1/2022 skep ek my 9,000ste artikel, 'n baie nederige ''[[Aspalathus spiculata]]'' * Op 9/7/2022 het ek my 10,000ste artikel geskep: [[Lunar Orbiter 2]]! * Op 16/02/2023 het ek my 200,000ste wysiging op globale Wikipedia aangebring! * Op 30/3/2023 het ek my 12,000ste artikel geskep: [[Senegalia donaldi‎]]! * Op 26/07/2023 het ek my 13,000ste artikel geskep: [[Pterocarpus dubius]]! * Op 1/11/2023 het ek my 14,000ste artikel geskep: [[Holothrix culveri]]! * Op 18/2/2024 het ek my 15,000ste artikel geskep: [[Malephora pienaarii]]! * Op 15/7/2024 het ek my 16,000ste artikel geskep: [[Xylopia letestui]]! * Op 19/7/2024 het ek my 200,000ste wysiging op die Afrikaanse Wikipedia aangebring! * Op 6/12/2024 het ek my 17,000ste artikel geskep: [[Oxalis semiloba]]! * Op 15/6/2025 het ek my 18,000ste artikel geskep: [[Cyathula braunii]]! * Op 4/11/2025 het ek my 19,000ste artikel geskep: [[Grewia oncopetala]]! * Op 31/5/2026 het ek my 20,000ste artikel geskep: [[Campanulaceae]]! == Voorbladartikels == My doelwit van 'n voorbladartikel is bereik toe die [[Boeing B-17 Flying Fortress]] op 4 November 2019 op die voorblad gepryk het! * Op 1 Januarie 2020 verskyn my tweede voorbladartikel: [[Turboskroef]]! * In week 8 van 2020 het my derde voorbladartikel verskyn: [[Sherman Firefly]]. * In week 48 van 2020 het my vierde voorbladartikel verskyn: [[Tiger I-tenk]]. * In week 2 van 2021 het my vyfde voorbladartikel verskyn: [[Mariner 4]]. * In week 14 van 2021 het my sesde voorbladartikel verskyn: [[Pioneer 11]]. * In week 35 van 2021 het my sewende voorbladartikel verskyn: [[USS Maryland (BB-46)]]. * In week 29 van 2022 het my agste voorbladartikel verskyn: [[Centurion (tenk)]]. * In week 49 van 2022 het my negende voorbladartikel verskyn: [[USS Franklin (CV-13)]]. * In week 3 van 2023 het my tiende voorbladartikel verskyn: [[8,8 cm-Flak 18/36/37/41]]. * In week 51 van 2023 het my elfde voorbladartikel verskyn: [[Apollo 8]]. * In week 39 van 2024 het my twaalfde voorbladartikel verskyn: [[Geostasionêre wentelbaan]]. * In week 35 van 2025 het my dertiende voorbladartikel verskyn: [[Consolidated B-24 Liberator]]. * In week 16 van 2026 het my veertiende voorbladartikel verskyn: [[Apollo 13]]. * In week 28 van 2026 het my vyftiende voorbladartikel verskyn: [[Ivy Mike- kerntoets]]. Groete! Ek het begin [[bergfiets]]ry omrede my perd verdrink het tydens [[waterpolo]]! == Notas == {{div col|colwidth=22em}} * ''Annonaceae'' * ''[[Annona]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. * ''[[Artabotrys]]'' - foto's gelaai * ''[[Monanthotaxis]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Hexalobus]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Monodora]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Xylopia]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. * ''[[Monoon]]'' <uitheems> * ''[[Polyalthia]]'' <uitheems> * ''Picrodendraceae'' * ''[[Androstachys]]'' - foto's gelaai. * ''[[Hyaenanche]]'' - foto's gelaai. * ''Phyllanthaceae'' * ''[[Antidesma]]'' * ''[[Bridelia]]'' * ''[[Cleistanthus]]'' * ''[[Flueggea]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. * ''[[Heywoodia]]'' - foto gelaai en spesie geskep; montipies. * ''[[Hymenocardia]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Lachnostylis]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Margaritaria]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Phyllanthus]]'' * ''[[Pseudolachnostylis]]''- monotipies, foto gelaai. * ''[[Pseudophyllanthus]]'' - monotipies, foto gelaai. * ''Peraceae'' * ''[[Clutia]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. {{div col end}} == Ander dinge == * [[Gladiolus merianellus]] * [[Gladiolus jonquilliodorus]] * [[Protea venusta]] Hibried? * [[Moraea loubseri]] * [https://www.prolingua.org.za/dokumente/Plastiekwoordeboek.pdf Plastiekwoordeboek] * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Candidates/Deon_Steyn Kandidaat] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:WikiProject_Tree_of_Life Tree of Life] == UCI == https://extranet.uci.ch/Commissaires/default.aspx onm1qxe0dsf99llvpz2tsrizn48vpyd 0 42463 2917719 2917605 2026-07-15T18:00:54Z SpesBona 2720 + Prente & Hersien 2917719 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Uruguay | beeld = Kenteken van die Uruguaanse nasionale rugbyspan.png | unie = [[Uruguaanse Rugbyunie]] (URU) | bynaam = ''Los Teros'' (“die Teros”) | embleem = die [[bronskiewiet]] | stadion = [[Charrúa-stadion]], [[Montevideo]] | kapasiteit = 14&nbsp;000 | kaptein = [[Santiago Civetta]] | afrigter = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Rodolfo Ambrosio]] <small>(sedert 2024)</small> | patroon_la1 = | patroon_b1 = _vneck | patroon_ra1 = | patroon_sh1 = | patroon_so1 = | linkerarm1 = 22BDF6 | liggaam1 = 22BDF6 | regterarm1 = 22BDF6 | broek1 = ffffff | kouse1 = 22BDF6 | patroon_la2 = _skyblueborder | patroon_b2 = _vnecklightblue | patroon_ra2 = _skyblueborder | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _sky_blue_on_top | linkerarm2 = FEC352 | liggaam2 = FEC352 | regterarm2 = FEC352 | broek2 = 22BDF6 | kouse2 = FEC352 | statistiek = Statistiek | toetse = [[Diego Magno]] (107)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=29;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=7 September 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Felipe Berchesi]] (381)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=29;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=7 September 2025}}</ref> | meestedrieë = [[Diego Ormaechea]] (33)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=29;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=7 September 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{CHIru}} 21–3 {{URUru-r}}<br />([[Buenos Aires]], [[Argentinië]]; 5 Augustus 1948) | grootwen = {{PARru}} 6–102 {{URUru-r}}<br />([[Puerto Iguazú]], Argentinië; 14 Mei 2011) | grootverloor = {{RSAru}} 134–3 {{URUru-r}}<br />([[Oos-Londen]], [[Suid-Afrika]]; 11 Junie 2005) | Wêreldbekerverskynings = 5/10 | jaar = 1999 | beste = Een oorwinning elk in [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] | url = | unieurl = www.uru.org.uy }} Die '''Uruguaanse nasionale rugbyspan''' ([[Spaans]]: ''Selección de rugby de Uruguay'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Uruguay]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die bynaam ''Los Teros'' (Spaans vir: “die Teros”), ontleen aan die [[bronskiewiet]] (''Vanellus chilensis''), die nasionale [[voël]] van dié [[Suid-Amerika]]anse land. Rugby word in Uruguay geadministreer deur die [[Uruguaanse Rugbyunie]] (''Unión de Rugby del Uruguay'', URU) wat in 1951 gestig is. Uruguay word as die vierde beste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou (ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] en [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]]) en deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak twee-span erken. Die Uruguaanse rugbyspan is tans (September 2025) 19de op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=7 September 2025}}</ref> Een voormalige Uruguaanse rugbyspeler is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Uruguay het in 1948 sy eerste internasionale wedstryd teen [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] gespeel. Uruguay het tot dusver vir vyf van die tien [[rugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer, maar hulle het nie die uitklopfase gehaal nie. Die span het tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap vier titels ingepalm. Sedert 2016 neem Uruguay ook aan die jaarlikse Amerikaanse Rugbykampioenskap deel, saam met die tweede Argentynse span, [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]], Chili, Kanada en die Verenigde State. Uruguay speel tradisioneel in hemelblou truie met wit kleuraksente, wit broeke en blou sokkies – wat aan die kleure van die [[vlag van Uruguay]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Uruguaanse Rugbyunie}} Die beheerliggaam vir rugby in Uruguay is die Uruguaanse Rugbyunie (Spaans: ''Unión de Rugby del Uruguay'', URU). Die Uruguaanse Rugbyunie is in 1951 gestig en het in 1989 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/uruguay |title=Uruguay |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=7 September 2025}}</ref> Daarbenewens was die Uruguaanse beheerliggaam in 1988 ’n stigtingslid van CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]).<ref name="CONSUR">{{es}} {{cite web |url=https://sudamerica.rugby/espanol/sudamerica-rugby-7#consejo-directivo |title=Historia |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |date=2021 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die hoogste rugbyliga in die land is die ''Campeonato Uruguayo de Rugby'' wat in 1950 gestig is en tans deur elf spanne beslis word, waarvan die meeste uit die hoofstad [[Montevideo]]. In die verlede was die meeste spelers van die Uruguaanse nasionale span uit dié amateurliga afkomstig. Sedert 2020 draf die meeste Uruguaanse spelers egter uit vir die keurspan [[Peñarol]] wat aan die professionele Superrugby Amerikas deelneem. Hieraan neem ook spanne uit [[Argentinië]], [[Brasilië]], [[Chili]], [[Paraguay]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/786870/super-rugby-americas-kicks-off |title=Super Rugby Americas kicks off in Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=17 Februarie 2023 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Van die ander spelers is veral op professionele vlak in [[Frankryk]] of die Noord-Amerikaanse [[Major League Rugby]] aktief. Naas die amptelike nasionale span roep die Uruguaanse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. ''Uruguay A'' is die tweede nasionale span van Uruguay en hulle neem aan Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi deel. Net soos ander rugbylande beskik Uruguay oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die ''Uruguay Sevens'' is die Uruguaanse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === In die buurlande [[Argentinië]] en [[Brasilië]] het in die laat 19de eeu veral Britse emigrante rugby gespeel. Waarskynlik was dit in Uruguay ook die geval, maar die bronne is nie eens nie. [[Krieket]]klubs wat deur [[Engelse]] gestig is, het rugby saam na [[Suid-Amerika]] geneem, wat in hierdie lande heelwat langer voortgegaan het as van die klubs se hoofaktiwiteit.<ref name="richards54">{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=54}}</ref> Die [[Montevideo-krieketklub]] (MVCC) beweer dat hulle in 1865 die eerste rugbywedstryd in Uruguay gereël het.<ref name="richards54" /> Die eerste bekende rugbywedstryd is in 1880 tussen Uruguaanse en Britse MVCC-lede gespeel.<ref name="richards54" /> Die MVCC is volgens sy eie siening die oudste rugbyklub buite [[Europa]] en ondanks sy naam het hy nie meer ’n krieketafdeling nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.montevideocricketclub.com/historia/mvcchist5_uk.html |title=Montevideo Cricket Club in history |publisher=[[Montevideo-krieketklub]] |accessdate=14 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714113342/http://www.montevideocricketclub.com/historia/mvcchist5_uk.html |archive-date=14 Julie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Waarnemer, wat oënskynlik die vermenging van Britte met “inheemses” afgekeur het, het die 1880-wedstryd soos volg beskryf:<ref name="richards54" /> {{cquote|… at the same time sublime and ridiculous … [that the] young sons of distinguished families practising the games of the Anglo-Saxon in their youth and young Englishmen of blond Albion, face to face … and on all sides [were] people strangely dressed who ran and shouted, pushed, fell, rose and finished by joining to form now a circle, now a pyramid, now a compact mass in which one could only distinguish heads without shoulders, legs without bodies and hands without arms.}} {{cquote|… terselfdertyd subliem en belaglik … [dat die] jong seuns van vooraanstaande gesinne wat die spele van die Anglo-Sakse in hul jeug beoefen en jong Engelse van die blonde Albion, van aangesig tot aangesig … en aan al die kante [was] mense vreemd geklee wat gehardloop en geskree, gedruk, geval, opgestaan en klaargemaak het deur saam te voeg om nou ’n sirkel te vorm, nou ’n piramide, nou ’n kompakte massa waarin ’n mens slegs koppe sonder skouers, bene sonder liggame en hande sonder arms kon onderskei.}} Dit is nie bekend watter spanne die eerste rugbywedstryd in Uruguay gespeel het nie, maar dit word algemeen erken dat Britse emigrante dié sport in die 19de eeu saam na Uruguay geneem het, terwyl dit veral deur die [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] skole van die Gemeente van Christenbroers, wat van Ierse herkoms was, versprei is. Vervolgens beskik Uruguay oor een van die oudste rugbykulture buite die [[Britse Eilande]]. Rugby was egter vir ’n lang tyd die hoërklas se sport, terwyl die onderklas veral [[sokker]] gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irlandeses.org/0803ryan2.htm |title=The Development of Rugby in the River Plate Region: Irish Influences |publisher=Society for Irish Latin American Studies |author=Hugh FitzGerald Ryan |date=Maart 2008 |accessdate=7 September 2025}}</ref> === Die nasionale span se eerste jare === [[Lêer:Uruguay v chile rugby 1951.jpg|duimnael|Uruguay teen Chili tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1951]] Die Uruguaanse rugbyklubs het ’n nieamptelike speelprogram gehandhaaf en volgens die tradisionele amateurisme van vaste strukture afstand gedoen. Ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] het dit verander veral danksy die moeite van Carlos E. Cat, wat gedurende die 1920’s in die Argentynse hoofstad [[Buenos Aires]] vir die [[CA San Isidro]] gespeel het. Hy was in 1950 by die stigting van die ''Campeonato Uruguayo de Rugby'' betrokke. Die stigting van die nasionale kampioenskap het geslaag, waarvolgens in 1951 die beheerliggaam [[Uruguaanse Rugbyunie]] gestig is met Cat wat tot in 1957 as eerste president gedien het.<ref name="richards164">{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=164}}</ref> Die beheerliggaam se kenteken toon van die begin af ’n [[bronskiewiet]], wat in Spaans ''Tero'' genoem word. Reeds drie jaar voor die beheerliggaam se stigting het die land se leidende klubs ooreengekom om ’n amptelike nasionale span te stig en spelers beskikbaar te stel. Op 5 Augustus 1948 het Uruguay sy internasionale verskyning teen [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] gemaak. Dit is op neutrale bodem in [[Buenos Aires]] aangebied en het in ’n 3–21-nederlaag geëindig. Op 11 September 1950 het die eerste tuiswedstryd in [[Montevideo]] gevolg wat die gasheer teen [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]] met 8–6 kon wen. In Februarie 1951 sou die ''Teros'' aan die eerste Pan-Amerikaanse Spele in Buenos Aires deelneem, maar die rugbytoernooi is om organisatoriese redes nie beslis nie. Dit moes tot in September uitgestel word en is onder die naam ABCU-toernooi aangebied (genoem na die vier deelnemende lande). Tydens die eerste Suid-Amerikaanse vastelandse rugbytoernooi het die Uruguane verrassend goed presteer en die tweede plek behaal. Hulle het beide Chili en Brasilië naelskraap geklop, maar hulle is deur die baie meer ervare [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentyne]] met 62–0 verneder.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.sudamerica.rugby/espanol/el-panamericano-de-1951-3?nid=363 |title=El Panamericano de 1951 |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |author=Martín Bassino |date=23 Maart 2020 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Sewe jaar later is dié toernooi terugwerkend erken as eerste Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/Argentina-campeon-sudamericano_0_B1qbTkGpv7e.html |title=Argentina, campeón sudamericano |publisher=Clarín |date=25 Mei 2011 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In die daaropvolgende jare het hulle slegs twee toetswedstryde teen Brasilië en Chili gespeel. In 1958 het Uruguay aan die eerste amptelike Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Ná swak nederlae teen Chili en Argentinië het hulle in hul laaste wedstryd [[Peruaanse nasionale rugbyspan|Peru]] met 10–6 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1958 |title=Sudamericano de Rugby 1958 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In 1960 het Uruguay vir die eerste keer een van Europa se leidende rugbylande gehuisves en hulle het teen die deur Suid-Amerika toerende [[Franse nasionale rugbyspan|Franse]] met 0–59 verloor, maar die [[Franse Rugbyfederasie]] het vanweë die klasverskil aan die wedstryd nie amptelike toetsstatus toegeken nie. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1961 het Uruguay in die eerste taai wedstryd Brasilië met 11–8 verslaan, maar daarna is hulle deur beide Chili en Argentinië maklik geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1961 |title=Sudamericano de Rugby 1961 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1964 het hulle ’n oorwinning oor Chili aangeteken, maar ook nederlae teen Argentinië en – ietwat verrassend – Brasilië gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1964 |title=Sudamericano de Rugby 1964 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1967 het slegs drie spanne deelgeneem, waarby Uruguay deur beide Argentinië en Chili geklop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1967 |title=Sudamericano de Rugby 1967 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1969 het op ’n soortgelyke manier verloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1969 |title=Sudamericano de Rugby 1969 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> === Geleidelike vestiging === [[Lêer:Argentina v uruguay final sudamericano rugby 1983.jpg|duimnael|Uruguay teen Argentinië tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1983]] Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1971, waaraan vir die eerste keer vyf spanne deelgeneem het, het Uruguay vir die eerste keer teen [[Paraguaanse nasionale rugbyspan|Paraguay]] te staan gekom en met 56–3 geseëvier. Daarop het ’n oorwinning oor Brasilië en nederlae teen beide Chili en Argentinië gevolg, waarna die ''Teros'' met hul derde plek vir die eerste keer ’n positiewe punteverskil behaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1971 |title=Sudamericano de Rugby 1971 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1973 het Uruguay sy beste prestasie by dié vastelandse toernooi ooit behaal, toe hulle Brasilië, Chili en Paraguay geklop en in die tweede plek geëindig het; teen Argentinië was hulle weereens sonder enige kans.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1973 |title=Sudamericano de Rugby 1973 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1975 het die ''Teros'' twee oorwinnings en nederlae elk aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1975 |title=Sudamericano de Rugby 1975 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die [[Nieu-Seeland]]se [[All Blacks]] se 1976-toer deur Suid-Amerika het in die Estadio Centenario in Montevideo afgeskop. Die wedstryd, wat nie amptelike toetsstatus geniet het nie, het in ’n 3–64-nederlaag geëindig.<ref>{{en}} {{cite book |editor=Vivian Jenkins |title=Rothmans Rugby Yearbook 1977–78 |publisher=Queen Anne Press |year=1977 |isbn=0-354-09020-8 |pages=40–42}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1977 het die ''Teros'' oorwinnings oor Brasilië, Chili en Paraguay aangeteken, waarvolgens hulle in die tweede plek geëindig het; teen Argentinië was hulle weer sonder enige kans en is met 0–70 verneder.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1977 |title=Sudamericano de Rugby 1977 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1979 se eerste wedstryd teen Argentinië het hulle amper ’n sensasie behaal, toe hulle naelskraap met 16–19 verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1979 |title=Sudamericano de Rugby 1979 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Net soos die ander rugbylande was die Uruguaanse verhoudinge met die [[Suid-Afrika]] onder [[apartheid]] ambivalent. Ter omseiling van die regering se verbod op al die wedstryde teen Suid-Afrikaanse spanne is in 1980 onder Argentynse leiding die “skaduspan” Sudamérica XV (ook ''Jaguares Sudamericanos'' genoem) gestig. Vir die span het spelers uit vyf Suid-Amerikaanse lande uitgedraf, maar die Argentyne het meer as die helfte van die spelers beskikbaar gestel. Die span is deur die betrokke beheerliggame nie amptelik erken nie, maar in die geheim geduld. Gedurende die volgende vier jaar het die Sudamérica XV agt keer teen die [[Springbokke]] gespeel, maar hulle kon slegs een wedstryd wen (op 3 April 1982 in [[Bloemfontein]]).<ref>{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=[[Parys]] |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=611–612}}</ref> Argentinië, die onoorwonne wenner van al die vorige vastelandse rugbykampioenskappe, het in 1981 nie aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem nie. Dit het aan die ander deelnemers die kans gebied om dié toernooi vir die eerste keer ooit te wen. Uruguay kon al sy drie wedstryde teen Paraguay, Brasilië en Chili maklik wen en sodoende die grootste sukses in die beheerliggaam se geskiedenis behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1981 |title=Sudamericano de Rugby 1981 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Twee jaar later het Argentinië weer aan die toernooi deelgeneem en Uruguay kon slegs die tweede plek beklee, in 1985 later het hulle dieselfde uitslag behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1983 |title=Sudamericano de Rugby 1983 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1985 |title=Sudamericano de Rugby 1985 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In Junie 1985 het Frankryk aan die einde van sy 1985-toer deur Suid-Amerika Uruguay besoek en met 34–6 gewen; dié wedstryd is nie as ’n toetswedstryd erken nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/422 |title=1985 France tour to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Drie maande voorheen het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]), wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar Uruguay het geen uitnodiging ontvang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=7 September 2025}}</ref> === Eerste rugbywêreldbekerdeelname === Op 2 Augustus 1987 het met [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] die eerste Europese span Uruguay besoek wat aan die ''Teros'' toetsstatus toegeken het; die besoekers het die wedstryd met 16–8 gewen. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1987 en 1989 het die ''Teros'' weer na Argentinië in die tweede plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1987 |title=Sudamericano de Rugby 1987 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1989 |title=Sudamericano de Rugby 1989 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In September 1988 het hulle teen [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] hul eerste oorwinning oor ’n Europese span ooit aangeteken (met 39–13). ’n Maand later was die Uruguaanse beheerliggaam een van die stigtingslede van die vastelandse beheerliggaam CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]])<ref name="CONSUR" /> wat in 1989 ’n IRVR-lid geword het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=77}}</ref> In November 1989 het hulle vir die eerste keer teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] te staan gekom, maar die ''Teros'' is met 6–60 maklik verslaan. Aan die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering het Uruguay nie deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1991 het hulle weer in die tweede plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1991 |title=Sudamericano de Rugby 1991 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die 1993-toernooi het gelyktydig as eerste kwalifiseringsrondte vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]] gedien. Aangesien die Uruguane weer in die tweede plek geëindig het, het hulle die volgende rondte misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1993 |title=Sudamericano de Rugby 1993 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die uitslag was baie naelskraap: Die ''Teros'' het op ’n stadium met 10–6 voorgeloop, totdat een van hul spelers van die veld gesit is; die Argentyne kon die wedstryd draai en die Uruguane met 19–10 klop.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=78}}</ref> Van 1995 tot 2003 het Uruguay aan al die vyf Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deelgeneem. Dié toernooi het tot meer ontmoetings met die Verenigde State en [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] gelei, waarby die ''Teros'' soms tred kon hou, maar in al die wedstryde verslaan is. Die wedstryde teen albei [[Noord-Amerika]]anse spanne in September 1996 was die eerstes ooit wat hulle buite Suid-Amerika gespeel het. In 1995, 1997 en 1998 se Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe het Uruguay weer in die tweede plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1995 |title=Sudamericano de Rugby 1995 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1997 |title=Sudamericano de Rugby 1997 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1999 |title=Sudamericano de Rugby 1999 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In Maart 1998 het die span aan die rugbywêreldbekerkwalifisering deelgeneem. In die eerste rondte het hulle teen Chili en Paraguay te staan gekom en albei wedstryde gewen. Die tweede kwalifiseringsrondte was gelyk aan die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1998. Met hul laaste plek het Uruguay die kans gehad om in vroeg 1999 deur twee interkontinentale uitkloprondtes te kwalifiseer. Die ''Teros'' het [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] twee keer geklop met die terugwedstryd in [[Lissabon]] wat hul eerste wedstryd in Europa was. Die laaste struikelblok was [[Marokaanse nasionale rugbyspan|Marokko]]. Die ''Teros'' het hul tuiswedstryd in Montevideo met 18–3 gewen, maar die wegwedstryd in [[Casablanca]] met 18–21 verloor. Met ’n algehele telling van 36–24 het hulle vir die eerste keer vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/176?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – Qualifiers repechage |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die [[Rugbywêreldbeker 1999]] is in Oktober en November in die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] aangebied. Uruguay is in Groep 1 geloot en al die drie groepwedstryde is in [[Skotland]] beslis. In [[Galashiels]] het die ''Teros'' in die eerste wedstryd ’n 27–15-oorwinning oor Spanje aangeteken, waartoe die 40-jarige [[Kaptein (sport)|kaptein]] [[Diego Ormaechea]], tot op hede die oudste speler tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi, ’n [[Drie (sport)|drie]] bygedra het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://mg.co.za/article/1999-10-04-uruguay-get-first-world-cup-victory/ |title=Uruguay get first world cup victory |publisher=[[Mail & Guardian]] |date=4 Oktober 1999 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In [[Edinburg]] het hulle teen die [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotte]] met 12–43 verloor, in [[Glasgow]] teen die verdedigende wêreldkampioen Suid-Afrika met 3–39. Vervolgens is hulle met hul derde plek uit die toernooi geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=7 September 2025}}</ref> === In die nuwe millennium === [[Lêer:2015 Rugby World Cup - Repechage qualifier - Uruguay vs Russia - h.jpg|duimnael|Wêreldbekerkwalifiseringwedstryd teen [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] (2014)]] [[Lêer:2015 Rugby World Cup, Wales vs. Uruguay (21447984240).jpg|duimnael|Uruguay teen Wallis tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]]]] [[Lêer:2016 South American Rugby Championship - Uruguay vs Chile - 14.JPG|duimnael|Uruguay teen Chili tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2016]] In September 2000 het Uruguay die eerste toetswedstryd teen [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] gewen. Van 2000 af is die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap jaarliks beslis, maar die magsbalans op die vasteland het vir eers nie verander nie. Tot in 2010 het Uruguay elf agtereenvolgende keer na Argentinië in die tweede plek geëindig.<ref name="sudamericano">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compsoverview/40 |title=Sudamericano de Rugby – Overview |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In 2001 is die ''Teros'' tydens die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap deur die Argentyne met slegs vyf punte geklop, later dié jaar het hulle tuistoetswedstryde teen beide [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] en Spanje verloor. Van Julie tot September 2002 het Uruguay ses wedstryde tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering gespeel. Hulle het die eerste drie wegwedstryde teen Chili, Kanada en die Verenigde State verloor. Die ''Teros'' kon egter herstel en al die drie tuiswedstryde wen, waarby hulle die Kanadese en Amerikaners vir die eerste keer geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2003 |title=2003 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Uruguay het daarmee vir die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in [[Australië]] gekwalifiseer. In Groep C het hulle ná drie swak nederlae teen Suid-Afrika (met 6–72), [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] (met 13–60) en die latere wêreldkampioen [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] (met 13–111) [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] met 24–12 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In 2004 en 2005 het Uruguay aan albei toernooie van die kortstondige Interkontinentale Beker deelgeneem en teen Portugal asook Georgië te staan gekom. In 2005 het die span met die 14de plek op Wêreldrugby se wêreldranglys hul beste plek ooit beklee. Die rugbywêreldbekerkwalifisering het in Julie 2006 met die vastelandse rondte 3a afgeskop. Ná ’n 0–26-wegnederlaag teen Argentinië in die eerste wedstryd het die ''Teros'' tuis Chili met 43–15 geklop en die rondte 4 gehaal. In dié rondte het hulle in twee uitspeelwedstryde teen die Verenigde State te staan gekom, maar albei verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die ''Teros'' het tydens die internasionale uitspeelrondte die laaste kans vir kwalifisering gehad. Hulle het die wegwedstryd in Lissabon verloor (met 5–12) en die tuiswedstryd in Montevideo gewen (met 18–12), waardeur hulle met ’n naelskraapse algehele telling van 23–24 uitgeskakel is en die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in [[Frankryk]] misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/176?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – Qualifiers repechage |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In Junie 2008 het Uruguay vir die eerste keer aan die Nasiesbeker deelgeneem. Hulle het die vyfde plek onder ses deelnemers beklee, nadat hulle slegs [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] kon klop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/9?Stagione=2008 |title=2008 Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Een jaar later het hulle in die laaste plek geëindig. Die rugbywêreldbekerkwalifisering vir die [[Rugbywêreldbeker 2011]] het in April/Mei 2009 met twee wedstryde in rondte 3a teen Brasilië en Chili afgeskop, wat Uruguay albei maklik kon wen. Daarop het weer twee uitspeelwedstryde teen die Verenigde State gevolg en slegs soos vier jaar voorheen het die ''Teros'' twee nederlae gely (met onderskeidelik 22–27 tuis en 6–27 weg).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2011 |title=2011 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> In die aansluitende interkontinentale uitspeelrondte het Uruguay [[Kasakse nasionale rugbyspan|Kasakstan]] met 44–7 geklop. Die laaste plek is in November 2010 in twee wedstryde teen [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] beslis: In die tuiswedstryd het hulle met 21–21 gelykop gespeel, maar nadat hulle die wegwedstryd in [[Boekarest]] met 12–39 verloor het, het Uruguay met ’n algehele telling van 33–60 die toernooi in Nieu-Seeland misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/9234995.stm |title=Romania beat Uruguay to reach 2011 Rugby World Cup |publisher=[[BBC]] |date=27 November 2010 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Ná drie jare se afwesigheid het Uruguay in 2012 weer aan die Nasiesbeker deelgeneem en in die vierde plek geëindig. Die wêreldbekerkwalifisering vir die [[Rugbywêreldbeker 2015]] het in Mei 2013 afgeskop en die Uruguane het in rondte 3a weer beide Brasilië en Chili geklop. In Maart 2014 het hulle in rondte 4 weer teen die Verenigde State te staan gekom. In die tuiswedstryd het hulle met 27–27 gelykop gespeel, maar nadat hulle die wegwedstryd met 13–32 verloor het, het hulle die regstreekse kwalifisering misgeloop en moes net soos vier jaar voorheen aan die interkontinentale uitspeelwedstryde deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Voor ’n tuisskare het hulle [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] met 28–7 geklop. Die laaste plek is in September en Oktober 2014 teen Rusland beslis: Op die naelskraapse 21–22-wegnederlaag in [[Krasnojarsk]] het ’n 36–27-tuisoorwinning gevolg, waarmee Uruguay met ’n algehele telling van 57–49 die laaste plek bespreek het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/29585805 |title=Rugby World Cup 2015: Uruguay beat Russia in play-off to qualify |publisher=[[BBC]] |date=11 Oktober 2014 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Tydens en ná die suksesvolle rugbywêreldbekerkwalifisering het hulle ook in ander belangrike wedstryde gespeel. Argentinië het vanweë sy oorskakeling na die Suidelike Halfrond se [[Die Rugbykampioenskap|Rugbykampioenskapstoernooi]] van 2014 af nie meer met sy dominerende nasionale span aan die jaarlikse vastelandse toernooi deelgeneem nie. Uruguay het tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2014 die nuwe kans konsekwent benut en ná drie maklike oorwinnings oor Brasilië, Chili en Paraguay ná 25 jaar sy tweede Suid-Amerikaanse titel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2014 |title=Sudamericano de Rugby 2014 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2015 is hulle egter deur Chili geklop, wat op sy beurt sy eerste Suid-Amerikaanse titel ingepalm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2015 |title=Sudamericano de Rugby 2015 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die daaropvolgende Rugbywêreldbeker 2015 was vir Uruguay die ergste ooit. Die ''Teros'' is in al die vier Groep A-wedstryde deur [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] (met 9–54), [[Australiese nasionale rugbyspan|Australië]] (met 3–65), [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] (met 15–47) en die gasheer Engeland (met 3–60) oorrompel, waarvolgens hulle met hul laaste plek uitgeskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=7 September 2025}}</ref> === Verdere ontwikkeling === [[Lêer:2019 Rugby World Cup - Americas play-off - Uruguay vs Canada - 15.jpg|duimnael|Wêreldbekerkwalifiseringwedstryd teen Kanada (2018)]] [[Lêer:2023 Rugby World Cup - Americas qualifier - Uruguay vs United States 07.jpg|duimnael|Wêreldbekerkwalifiseringwedstryd teen die VSA (2021)]] Die in 2009 ingestelde Amerikaanse Rugbykampioenskap, waaraan voorheen sekere nasionale reserwespanne deelgeneem het, het in 2016 ’n fundamentele verandering ondergaan. Sedertdien het die Amerikas se vyf leidende spanne na die voorbeeld van die Europese [[Sesnasies-toernooi|Sesnasies]] in ’n jaarlikse rondomtalie ontmoet. Slegs Argentinië het ten einde van ’n meer gebalanseerde toernooi slegs sy reserwespan (die ''Jaguares'') laat deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2015/09/04/americas-six-nations-start-february/ |title=Americas Six Nations to Start in February |publisher=Americas Rugby News |date=4 September 2015 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Tydens die eerste toernooi in Februarie en Maart 2016 het Uruguay ná drie oorwinnings en twee nederlae in die vierde plek geëindig. ’n Maand later het die span ná drie maklike oorwinnings die derde Suid-Amerikaanse titel ingepalm. Tydens die Amerikaanse Rugbykampioenskap 2017 het hulle weer drie oorwinnings aangeteken (en twee nederlae gely), waarmee hulle die derde plek behaal het. Later in 2017 het hulle ook die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap en die Nasiesbeker beklink. Met sy titels tydens die twee vorige Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe moes Uruguay eers in rondte 4 van die rugbywêreldbekerkwalifisering begin en in Januarie en Februarie 2018 in twee uitspeelwedstryde teen Kanada te staan kom. Hulle kon albei wedstryde wen (met onderskeidelik 38–29 weg en met 32–31 tuis), waarmee Uruguay vir die vierde keer vir die toernooi gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/uruguay-beat-canada-to-qualify-for-rugby-world-cup/ |title=Uruguay beat Canada to qualify for Rugby World Cup |publisher=Planet Rugby |date=4 Februarie 2018 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Na aanleiding van die Argentynse voorbeeld neem sedert 2018 slegs die Uruguaanse reserwespan aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deel. Tydens die Amerikaanse Rugbykampioenskap 2019 het die nasionale span ná vier oorwinnings in die tweede plek geëindig, hul enigste nederlaag was teen die Argentynse reserwespan. In die eerste wedstryd tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan het die ''Teros'' ’n verrassende 30–27-oorwinning oor Fidji aangeteken. Dit was die Uruguane se eerste oorwinning oor dié span en ook hul eerste oorwinning oor ’n [[Stille Oseaan]]-[[eilandstaat]] ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://english.kyodonews.net/articles/-/12668 |title=Rugby: Uruguay deliver World Cup's 1st shock with defeat of Fiji |publisher=Kyodo News |author=Joel Fitzpatrick |date=25 September 2019 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Daarbenewens was dit Uruguay se eerste rugbywêreldbekeroorwinning in 16 jaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/sep/25/uruguay-shock-fiji-to-pull-off-historic-victory-in-classic-encounter |title=Uruguay shock Fiji in World Cup thriller to pull off historic victory |publisher=[[The Guardian]] |author=Andy Bull |date=25 September 2019 |accessdate=7 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.the42.ie/berchesi-kicks-uruguay-4823835-Sep2019/ |title=Uruguay pull off massive shock with World Cup win over Fiji |publisher=The 42 |date=25 September 2019 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Daarna het hulle egter teen Georgië (met 7–33), Australië (met 10–45) en Wallis (met 13–35) verloor, waardeur die ''Teros'' weer in die laaste plek uit die toernooi geskakel is. ’n Nagklub in [[Kumamoto]] het tydens die toernooi kriminele klagte teen spelers van die Uruguaanse span weens beweerde skade aan eiendom ingedien.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://english.kyodonews.net/cities/news/2019/10/4357a67e8b22-rugby-nightclub-files-criminal-complaint-against-uruguay-players.html |title=Rugby: Nightclub files criminal complaint against Uruguay players |publisher=[[Kyodo News]] |date=30 Oktober 2019 |accessdate=31 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031233712/https://english.kyodonews.net/cities/news/2019/10/4357a67e8b22-rugby-nightclub-files-criminal-complaint-against-uruguay-players.html |archive-date=31 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sedert die uitbreek van die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] is nóg die Suid-Amerikaanse nóg die Amerikaanse Rugbykampioenskap beslis. In 2020 kon slegs twee tuiswedstryde teen Spanje gespeel word. Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in Julie 2021 het Uruguay in rondte 2a beide Chili (met 15–10) en Brasilië (met 36–13) geklop. Aansluitend het die span in Oktober in twee uitspeelwedstryde teen die Verenigde State te staan gekom. Op ’n 16–19-wegnederlaag het ’n 34–15-tuisoorwinning gevolg; met ’n algehele telling van 50–34 het Uruguay regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/uruguay-see-off-usa-to-qualify-for-rugby-world-cup-2023-in-france/ |title=Uruguay see off USA to qualify for Rugby World Cup 2023 |publisher=Planet Rugby |date=10 Oktober 2021 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Tydens dié toernooi is die span deur die gasheer [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] (met 12–27), Italië (met 17–38) en [[All Blacks|Nieu-Seeland]] (met 0–73) geklop, terwyl hulle teen Namibië hul vierde wêreldbekeroorwinning in hul geskiedenis kon aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/870350/uru-36-26-nam-uruguay-comeback-denies-namibia-first-ever-rugby-world-cup-win |title=URU 36–26 NAM: Uruguay comeback denies Namibia first-ever Rugby World Cup win |publisher=rugbyworldcup.com |date=27 September 2023 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering het die span in Julie 2025 in die derde rondte afgeskop, waar die Uruguane in die weg- en tuiswedstryde teen die Paraguane maklike oorwinnings aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2027 |title=2027 Rugby World Cup – South American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2025 |accessdate=7 September 2025}}</ref> Daarna het hulle die twee uitspeelwedstryde teen Chili volgens algehele telling naelskraap beklink en daarmee hulle sesde toernooideelname bespreek.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/09/07/only-three-places-remain-at-rugby-world-cup-2027 |title=Only Three Places Remain at Rugby World Cup 2027 |publisher=Rugby Americas News |author=Paul Tait |date=7 September 2025 |accessdate=7 September 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Quero-quero (REFON).JPG|duimnael|Die [[bronskiewiet]], embleem van die Uruguaanse nasionale rugbyspan]] Uruguay speel tradisioneel in ’n hemelblou trui met wit kleuraksente, wit broeke en blou sokkies, die kleure van die [[Vlag van Uruguay|nasionale vlag]]. Hul alternatiewe trui is wit met blou kleuraksente, blou broeke en blou sokkies. Die huidige truiverskaffer is die Uruguaanse sportuitruster Flash<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rugbyshirtwatch.com/2021/11/02/every-new-international-rugby-jersey-autumn-nations-series-2021/ |title=Every new international rugby jersey for the Autumn Nations Series 2021 |publisher=Rugby Shirt Watch |date=2 November 2021 |accessdate=20 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230820154158/https://rugbyshirtwatch.com/2021/11/02/every-new-international-rugby-jersey-autumn-nations-series-2021/ |archive-date=20 Augustus 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en die truiborg is die Spaanse [[Banco Santander]].<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.empresasdeluruguay.com.uy/2021/07/25/santander-se-une-a-la-uru-para-apoyar-al-rugby-nacional/ |title=Santander se une a la URU para apoyar al rugby nacional |publisher=Empresas del Uruguay |accessdate=7 September 2025}}</ref> Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die beheerliggaam [[Uruguaanse Rugbyunie]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n hemelblou [[bronskiewiet]] op ’n swart agtergrond. Die nasionale span se bynaam ''Los Teros'' (“die Teros”) is ontleen aan die Spaanse naam van dié voël uit die [[Familie (biologie)|familie]] ''[[Charadriidae]]'' wat wydverspreid in Suid-Amerika voorkom. == Tuisstadion == [[Lêer:Estadio-charrua-montevideo-2017.jpg|duimnael|Die [[Charrúa-stadion]] in [[Montevideo]], tuisstadion van die Uruguaanse nasionale rugbyspan]] Uruguay se tuisstadion is die [[Charrúa-stadion]] in die hoofstad [[Montevideo]] met ’n kapasiteit van 14&nbsp;000. Dit is in besit van die [[Departamento Montevideo]], wat dit deur middel van ’n konsessie-ooreenkoms aan die rugbyunie en die sokkervereniging beskikbaar stel vir gebruik.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.uru.org.uy/descargas/Convenio%20Charrua%20Firmado.PDF |title=Contrato de concesión de uso |publisher=Intendencia de Montevideo |date=2012 |format=PDF, 1,1&nbsp;MB |accessdate=14 Desember 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214033705/http://www.uru.org.uy/descargas/Convenio%20Charrua%20Firmado.PDF |archive-date=14 Desember 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hier word amper al die nasionale span se tuiswedstryde, die [[Peñarol]]-konsessie,<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.rugbychampagneweb.com/Noticia/penarol-sera-local-en-el-estadio-charrua_3250 |title=Peñarol será local en el Estadio Charrúa |publisher=Rugby Champagne |accessdate=7 September 2025}}</ref> die meeste wedstryde tydens die nasionale rugbykampioenskap en ander rugbybyeenkomste aangebied; buitendien is die rugbybeheerliggaam se hoofkantoor hier gesetel. Die tweede hoofgebruiker is die sokkerklub [[Montevideo City Torque]] en ook die Uruguaanse nasionale vrouesokkerspan gebruik die stadion vir hul tuiswedstryde. Vorige tuisstadions was die fasiliteite van die [[Montevideo-krieketklub]] en die [[Carrasco Poloklub]], die [[Estadio Gran Parque Central|Parque Central]], die [[Estadio Luis Franzini]] en die [[Estadio Parque Federico Omar Saroldi|Estadio Saroldi]] – almal in Montevideo. Tot op hede het die nasionale span slegs drie tuiswedstryde buite die hoofstad gespeel, in 2017 twee keer in [[Maldonado]] en in 2014 een keer in [[Paysandú]]. == Toetswedstryde == [[Lêer:Uruguay IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Uruguay se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys van 10 Oktober 2003 tot op hede]] Uruguay het 144 van sy 281 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 51,25%. Uruguay se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=29;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Uruguay |publisher=ESPNscrum |accessdate=7 September 2025}}</ref> Uruguay kon tot dusver nie ’n oorwinning oor Argentinië aanteken nie, terwyl hul wenrekord teen Brasilië, Chili en Paraguay positief is. {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ARGru}} || 34 || 0 || 34 || 0 || 0,00 |- | {{AUSru}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{BELru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{BRAru}} || 30 || 27 || 3 || 0 || 90,00 |- | {{CHIru}} || 55 || 42 || 12 || 1 || 76,36 |- | {{GERru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{ENGru}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{FIJru}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 25,00 |- | {{FRAru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{GEOru}} || 7 || 2 || 5 || 0 || 28,57 |- | {{HKGru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ITAru}} || 5 || 0 || 5 || 0 || 0,00 |- | {{JPNru}} || 5 || 1 || 4 || 0 || 20,00 |- | {{CANru}} || 12 || 5 || 7 || 0 || 41,67 |- | {{KASru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{MARru}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00 |- | {{NAMru}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 83,33 |- | {{NZLru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{PARru}} || 28 || 27 || 0 || 1 || 96,43 |- | {{PERru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PORru}} || 9 || 6 || 3 || 0 || 66,67 |- | {{ROMru}} || 15 || 5 || 9 || 1 || 33,33 |- | {{RUSru}} || 9 || 5 || 4 || 0 || 55,56 |- | {{SAMru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{SCOru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{ESPru}} || 14 || 7 || 7 || 0 || 50,00 |- | {{RSAru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00 |- | {{TGAru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{VENru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 20 || 4 || 15 || 1 || 20,00 |- | {{WALru}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''281''' || '''144''' || '''133''' || '''4''' || '''51,25''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Uruguay het tot dusver vir vyf [[rugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer. Hul beste prestasie tot dusver was een oorwinning elk tydens die toernooie in [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]]. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Geen deelname |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap === Sedert die eerste toernooi in 1951 het Uruguay tot in 2017 aan al die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deelgeneem. Hulle het die toernooi vier keer gewen en 27-keer as naaswenner geëindig. Sedert 2018 neem Uruguay slegs met die reswerespan aan dié toernooi deel.<ref name="sudamericano" /> * Titeloorwinnings (4): 1981, 2014, 2016, 2017 === Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap === Uruguay het van 1995 tot 2003 an al die vyf Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deelgeneem en by elke toernooi in die laaste plek geëindig. === Amerikaanse Rugbykampioenskap === Uruguay neem sedert 2009 aan die jaarlikse Amerikaanse Rugbykampioenskap (oftewel “Amerikaanse Sesnasies”) deel, waar hulle teen Brasilië, Chili, Kanada en die Verenigde State asook die Argentynse tweede span speel. Hul beste prestasie tot dusver was die tweede plek in 2019. === Nasiesbeker === Sedert 2008 neem Uruguay deel aan die Nasiesbeker, waartydens nasionale spanne van die tweede vlak en reserwespanne van die eerste vlak ontmoet. Ná gemengde resultate tydens die eerste toernooie het Uruguay die toernooi van 2017 tot 2019 drie agtereenvolgende keer gewen. * Titeloorwinnings (3): 2017, 2018, 2019 === Ander toetswedstryde === In teenstelling met ander tradisionele rugbylande het die Uruguaanse nasionale rugbyspan tydens die amateurtydperk nie oorsese toere onderneem nie en tot in die middel-1990’s slegs wedstryde in Suid-Amerika gespeel. Daarteenoor het hulle deur Suid-Amerika toerende nasionale spanne gehuisves. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die [[Noordelike Halfrond]] tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks tree Uruguay as gasheer op en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis Uruguay na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Uruguay nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Uruguaanse span gevorm tydens die Suid-Amerikaanse [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/07/01/regulars-and-rookies-on-uruguay-roster-for-july-internationals |title=Chile Roster Named for Romania and Rugby World Cup Qualifiers |publisher=Americas Rugby News |author=Paul Tait |date=1 Julie 2025 |accessdate=7 September 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(zagueros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Santiago Álvarez]] || [[Skrumskakel]] || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 13 |- | [[Juan Manuel Tafernaberry]] || Skrumskakel || Uruguay Sewes || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Ignacio Álvarez]] || [[Losskakel]] || [[Lobos Rugby|Lobos]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Ícaro Amarillo]] || Losskakel || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}4 |- | [[Felipe Etcheverry]] || Losskakel || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 28 |- | [[Felipe Arcos Pérez]] || [[Senter]] || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 15 |- | [[Alfonso Perillo Albarracín]] || Senter || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Joaquín Suárez]] || Senter || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}6 |- | [[Andrés Vilaseca]] || Senter || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 82 |- | [[Diego Ardao]] || [[Vleuel]] || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Bautista Basso]] || Vleuel || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Ignacio Facciolo]] || Vleuel || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Justo Ferrario]] || [[Heelagter]] || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Juan González]] || Heelagter || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}4 |- | [[Francisco Landauer]] || Heelagter || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(delanteros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Germán Kessler]] || [[Haker]] || [[Rouen Normandie Rugby|Rouen]] || style="text-align:center" | 68 |- | [[Joaquín Myszka]] || Haker || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}4 |- | [[Sebastián Pérez]] || Haker || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Diego Arbelo]] || [[Stut]] || [[Rouen Normandie Rugby|Rouen]] || style="text-align:center" | 27 |- | [[Facundo Gattas]] || Stut || [[Old Glory DC|Old Glory]] || style="text-align:center" | 43 |- | [[Ignacio Péculo]] || Stut || [[Chicago Hounds]] || style="text-align:center" | 23 |- | [[Reinaldo Piussi]] || Stut || [[Miami Sharks]] || style="text-align:center" | 23 |- | [[Mateo Perillo]] || Stut || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Mateo Sanguinetti]] || Stut || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 91 |- | [[Francisco Suárez (rugbyspeler)|Francisco Suárez]] || Stut || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Felipe Aliaga]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 15 |- | [[Tomás Etcheverry]] || Slot || [[Old Christians Club]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Federico de Los Santos]] || Slot || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Ignacio Dotti]] || Slot || [[Old Glory DC|Old Glory]] || style="text-align:center" | 67 |- | [[Manuel Leindekar]] || Slot || [[Oyonnax Rugby|Oyonnax]] || style="text-align:center" | 39 |- | [[Manuel Ardao]] || [[Losvoorspeler]] || [[Miami Sharks]] || style="text-align:center" | 31 |- | [[Lucas Bianchi]] || Losvoorspeler || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 19 |- | [[Santiago Civetta]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losvoorspeler || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 37 |- | [[Carlos Deus]] || Losvoorspeler || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Manuel Diana]] || Losvoorspeler || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | 48 |- | [[Manuel Rosmarino]] || Losvoorspeler || [[Peñarol]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:Los Teros de Uruguay 2015 - Carlos Arboleya.JPG|duimnael|upright|Carlos Arboleya (2015)]] [[Lêer:2015 Rugby World Cup - Repechage qualifier - Uruguay vs Russia - Agustín Ormaechea.JPG|duimnael|upright|Agustín Ormaechea (2015)]] [[Lêer:2016 Americas Rugby Championship - Uruguay vs United States - 12.JPG|duimnael|upright|Alejandro Nieto (2016)]] [[Lêer:Felipe Berchesi 2018-02-03.jpg|duimnael|upright|Felipe Berchesi (2018)]] Een voormalige Uruguaanse speler is vir sy uitstekende prestasie in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=7 September 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Diego Ormaechea]] || [[Agsteman]] || 2019 |} === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Uruguay se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen: September 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=29;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=7 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Diego Magno]] || 2008–2024 || 107 |- | {{0}}2 || [[Mateo Sanguinetti]] * || 2014–2025 || {{0}}96 |- | {{0}}3 || [[Gastón Mieres]] || 2010–2024 || {{0}}86 |- | {{0}}4 || [[Andrés Vilaseca]] * || 2013–2025 || {{0}}86 |- | {{0}}5 || [[Rodrigo Silva]] || 2012–2023 || {{0}}78 |- | {{0}}6 || [[Leandro Leivas]] || 2008–2019 || {{0}}76 |- | {{0}}7 || [[Mario Sagario]] || 2006–2019 || {{0}}76 |- | {{0}}8 || [[Ignacio Dotti]] * || 2015–2025 || {{0}}72 |- | {{0}}9 || [[German Kessler]] * || 2015–2025 || {{0}}72 |- | 10 || colspan=3 | Twee spelers met 71 toetswedstryde elk |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=29;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=7 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Juan Manuel Gaminara]] || 2016–2019 || 40 |- | {{0}}2 || [[Diego Ormaechea]] || 1985–1999 || 37 |- | {{0}}3 || [[Andres Vilaseca]] || 2018–2024 || 24 |- | {{0}}4 || [[Jorge Zerbino]] || 1975–1985 || 20 |- | {{0}}5 || [[Diego Aguirre]] || 2002–2003 || 16 |- | {{0}}6 || [[Nicolás Klappenbach]] || 2005–2015 || 15 |- | {{0}}7 || [[Mario Lame]] || 1995–2001 || 14 |- | {{0}}8 || [[Eduardo Cerruti]] || 1985–1989 || 10 |- | {{0}}9 || [[Santiago Vilaseca]] || 2015 || 10 |- | 10 || [[Arturo Avalo]] || 2012–2014 || {{0}}9 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=29;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=7 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Felipe Berchesi]] || 2011–2023 || 381 |- | {{0}}2 || [[Federico Sciarra]] || 1990–1999 || 272 |- | {{0}}3 || [[Juan Menchaca]] || 1998–2007 || 254 |- | {{0}}4 || [[Jerónimo Etcheverry]] || 2008–2016 || 213 |- | {{0}}5 || [[Mathias Arocena]] || 2005–2014 || 204 |- | {{0}}6 || [[Federico Favaro]] || 2013–2021 || 200 |- | {{0}}7 || [[Marcelo Nicola]] || 1998–1995 || 178 |- | {{0}}8 || [[Agustín Ormaechea]] || 2011–2023 || 159 |- | {{0}}9 || [[Jorge Zerbino]] || 1973–1985 || 157 |- | 10 || [[Diego Ormaechea]] || 1979–1999 || 151 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=29;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=7 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Diego Ormaechea]] || 1979–1999 || 33 |- | {{0}}2 || [[Leandro Leivas]] || 2008–2019 || 24 |- | {{0}}3 || [[Germán Kessler]] * || 2015–2025 || 22 |- | {{0}}4 || [[Rodrigo Silva]] || 2012–2023 || 19 |- | {{0}}5 || [[Gastón Mieres]] || 2010–2024 || 18 |- | {{0}}6 || [[Andrés Vilaseca]] * || 2013–2025 || 16 |- | {{0}}7 || [[Santiago Arata]] * || 2016–2025 || 16 |- | {{0}}8 || [[Federico Sciarra]] || 1990–1999 || 14 |- | {{0}}9 || [[Alfonso Cardoso]] || 1995–2003 || 13 |- | 10 || [[Diego Magno]] || 2008–2024 || 12 |} |} == Afrigters == [[Lêer:2015 Rugby World Cup - Repechage qualifier - Uruguay vs Russia - Pablo Lemoine.jpg|duimnael|upright|Pablo Lemoine (2015)]] Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Uruguaanse nasionale rugbyspan gedien: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Daniel Herrera || 1994–2000 |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Diego Ormaechea || 2001–2003 |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Sebastián Piñeyrúa || 2004–2005 |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Nicolás Inciarte en Fernando Silva || 2006–2007 |- | {{vlagikoon|Uruguay}} José Brancato en Francisco Berrutti || 2007 |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Alberico Passadore || 2007–2008 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} García Porcel || 2008–2009 |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Felipe Puig || 2009 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Gonzalo Camardón || 2010 |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Sebastián Piñeyrúa || 2011 |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Pablo Lemoine || 2011–2015 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Esteban Meneses || 2015–2024 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Rodolfo Ambrosio || sedert 2024 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1}} * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Uruguay national rugby union team|Uruguaanse nasionale rugbyspan}} * {{es}} [https://www.uru.org.uy/ Amptelike webwerf van die Uruguaanse Rugbyunie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/uruguay Uruguay by Wêreldrugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Uruguay]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Suid-Amerika]] l4egkvgziiggbintrgmnlnhkjitnmtk 0 43741 2917744 2558534 2026-07-16T04:44:07Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917744 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;" ! align="center" colspan="2" style="color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;" | <span style="font-size:16pt">'''Malé'''</span><br />މާލެ<br /> [[Lêer:Male-total.jpg|270px]] |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Kaart''' |style="border-left:1px solid #999"| '''Vlag''' |- style="background:white" |rowspan=6| [[Lêer:Maldives DE.png|180px|senter]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Flag of None.svg|90px|senter|border]] |- style="background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Wapen''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Coats of arms of None.svg|75px|senter]] |- style="background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Land''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[Lêer:Flag of Maldives.svg|20px]] [[Maledive]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Provinsie''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Malé |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Koördinate''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{Koördinate|04|10|N|73|31|O}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Gestig op''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Oppervlakte:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 5,798 [[vierkante kilometer|vk. km]] |- | &nbsp;'''Hoogte bo seevlak''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 1 m |- style="border-top:1px solid #999;" |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Bevolking:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal (2006) | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 103&nbsp;693 |- | &nbsp;- Bevolkingsdigtheid | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 17&nbsp;884/vk. km |- | &nbsp;- Metropolitaanse gebied | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | |- |&nbsp;'''Tydsone''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[UTC]] +05:00 |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Burgemeester''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | |- style="border-top:1px solid #999;" |} '''Malé''' ([[Dhivehi]]: މާލެ) is die hoofstad en grootste stad van [[Maledive]]. Met 'n bevolking van 252 768<ref name="Resident population">{{cite web |last1=Resident population |title=Population Projection 2014-2054 |url=http://statisticsmaldives.gov.mv/nbs/wp-content/uploads/2019/02/Resident-Population.xlsx |website=statisticsmaldives.gov.mv |publisher=National Bureau of Statistics.}}</ref><ref name="Malé City's Land Use Plan 2021">{{cite web |title=Malé City population crosses 252,000 |url=https://avas.mv/en/110613 |website=avas.mv |publisher=Malé City's Land Use Plan 2021 |access-date=29 November 2021}}</ref> en 'n oppervlakte van 8,30 vierkante kilometer, is dit ook een van die mees digbevolkte stede ter wêreld.<ref>{{cite web |title=The population density of Malé |url=https://www.environment.gov.mv/v2/download/73/ |website=environment.gov.mv |publisher=Ministry of Environment, Climate Change and Technology |access-date=29 Mei 2022 |archive-date=14 Maart 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314141317/https://www.environment.gov.mv/v2/wp-content/files/pemphis/20150304-pemphis-49-feb2015.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|title = Population explosion; a major environmental issue in Male'|url = http://ecocare.mv/population-explosion-a-major-environmental-issue-in-male%E2%80%99/|website = ECOCARE Maldives|access-date = 23 Mei 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20120303135551/http://ecocare.mv/population-explosion-a-major-environmental-issue-in-male%E2%80%99/|archive-date = 3 Maart 2012}}</ref> Die stad is geografies geleë aan die suidelike rand van Noord-Male-atol (Kaafu-atol).<ref>{{Cite web|title = Silver Marlin, Maldives - About Maldives|url = http://www.silvermarlin.mv/about-maldives.html|website = www.silvermarlin.mv|access-date = 23 May 2015|archive-url = https://archive.today/20151105234701/http://www.silvermarlin.mv/about-maldives.html|archive-date = 5 November 2015|url-status = dead}}</ref> Administratief bestaan die stad uit 'n sentrale eiland, 'n lughawe-eiland en vier ander eilande wat deur die Malé-stadsraad beheer word. Tradisioneel was dit die Koningseiland, vanwaar die antieke koninklike dinastieë geheers het en waar die paleis geleë was. Die stad is toe Mahal genoem.<ref>{{Cite web|title = Names of Maldives|url = http://www.qaumiyyath.gov.mv/docs/whitepapers/history/Names%20of%20Maldives.pdf|website = www.qaumiyyath.gov.mv|access-date = 23 Mei 2015|last = Naseema Mohamed}}</ref> Voorheen was dit 'n ommuurde stad omring deur vestings en poorte (''doroshi''). Die Koninklike Paleis (''Gan'duvaru'') is vernietig saam met die skilderagtige forte (''koshi'') en bastions (''buruzu'') toe die stad onder president Ibrahim Nasir se bewind opgeknap is in die nasleep van die afskaffing van die monargie in 1968. Sommige geboue het egter oorgebly, naamlik die Malé Vrydag-moskee. In onlangse jare is die eiland aansienlik uitgebrei deur stortingsoperasies. Oor die jare was Malé die middelpunt van politieke betogings en mylpaalgebeure. == Oorsig == Alhoewel Malé geografies in die Kaafu-atol geleë is, word dit administratief nie as deel daarvan beskou nie. Die sentrale deel van die stad word gevorm deur die eiland Malé. Nog vyf eilande vorm deel van die stad wat Hulhulé, Hulhumalé, Vilimalé, Gulhifalhu en Thilafushi insluit. 'n Kommersiële hawe is op die sentrale eiland geleë en dien as die hart van alle kommersiële aktiwiteite in die land. Velana Internasionale Lughawe is op die eiland Hulhulé geleë.<ref name="Pub-173">{{Cite book|author=National Imagery and Mapping Agency (US) |year=2002 |chapter=Sector 5. The Laccadive Islands and the Maldive Islands |title=Sailing Directions (Enroute): India and the Bay of Bengal |series=United States Navy Publication 173 |edition=seventh |publisher=United States National Imagery and Mapping Agency |location=Bethesda, Maryland |pages=109&ndash;110 |url=http://permanent.access.gpo.gov/websites/pollux/pollux.nss.nima.mil/NAV_PUBS/SD/pub173/173sec05.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201192202/https://permanent.access.gpo.gov/websites/pollux/pollux.nss.nima.mil/NAV_PUBS/SD/pub173/173sec05.pdf |archive-date=1 Februarie 2017 |url-status=live }}</ref> Die sentrale eiland is sterk verstedelik, met die beboude gebied wat in wese sy hele landmassa beslaan.<ref name="Pub-173" /> Effens minder as een derde van die land se bevolking woon in die hoofstad, en die bevolking het toegeneem van 20 000 mense in 1987 tot 100 000 mense in 2006. Baie Maldiviërs en buitelandse werkers wat in ander dele van die land woon, bevind hulself af en toe in korttermynverblyf op die eiland aangesien dit die sentrum van administrasie en burokrasie is. Die meeste van die bevolking van Malé woon in klein huisies, wat dikwels met eksterne familie of kamermaats gedeel word. Dit het gelei tot die ontwikkeling van Hulhumalé en Fase 2. ==Geskiedenis== In die 12de eeu is die mense van die Maldive tot [[Islam]] bekeer. Die eiland was reeds voor die tyd bewoon, maar baie min is daaroor bekend. Toe die monargie in die 20ste eeu afgeskaf is, is die stad heeltemal herstruktureer onder president Ibrahim Nasir. Die koninklike paleis is gesloop, saam met die stadsmure en 'n vesting. Die grondoppervlakte is met 1/3 vergroot. Op 26 Desember 2004 is die stad grootliks oorstroom deur 'n [[tsoenami]] wat deur die aardbewing in die Indiese Oseaan veroorsaak is. Op 29 September 2007 het 'n bomaanval naby een van die moskees plaasgevind waartydens 12 toeriste beseer is. == Besienswaardighede == Die Vrydag-moskee, die hoofmoskee van die Maldive. Die gebou oorheers die stad met 'n goue koepel. Geen gebou in Malé mag hoër as die toring van hierdie gebou wees nie. == Toeganklikheid == Malé kan per lug bereik word via Malé Internasionale Lughawe. Dit is op die nabygeleë eiland Hulhulé geleë. Hierdie eiland is met 'n brug met Male verbind. Hierdie brug, die Sinamale-brug, is in 2018 geopen en is 2,1 kilometer lank. <center>{{panorama|2005-02-09 Male' Harbour 02.jpg|1500px|<center>Haven van Malé (2005)</center>}}</center> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Hoofstede in Asië}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Male}} [[Kategorie:Geografie van die Maledive]] 9vcn5npeqy3fjycnpf4nv6gokvjw4o1 0 54036 2917748 2870764 2026-07-16T07:19:02Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917748 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien [[Maori (taal)]].'' {{Etniese groep | groep = Maori's | beeld = [[File:Haka performed during US Defense Secretary's visit to New Zealand (1).jpg|260px]] | onderskrif = Maori's voer 'n [[haka]] uit (2012). | bevolking = omstreeks 750&nbsp;000 | plek = {{vlagland|Nieu-Seeland}} 598&nbsp;605 (2013-sensus)<ref name=Quickstats>{{cite web |author=Statistics New Zealand |title=2013 Census QuickStats About Māori |url=http://www.stats.govt.nz/Census/2013-census/profile-and-summary-reports/quickstats-about-maori-english.aspx |access-date=5 November 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316214555/http://www.stats.govt.nz/Census/2013-census/profile-and-summary-reports/quickstats-about-maori-english.aspx |archive-date=16 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Australië}} 155&nbsp;000 (2011-skatting)<ref name=Hamer>{{en}} {{citation |author=Hamer, Paul |year=2012 |title=Māori in Australia: An Update from the 2011 Australian Census and the 2011 New Zealand General Election | url=http://ssrn.com/abstract=2167613 | accessdate=5 November 2016}}</ref><br /> {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} ca. 8&nbsp;000<ref name=Walrond>{{cite web |last=Walrond |first=Carl |title=Māori overseas |work=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |url=http://www.teara.govt.nz/en/maori-overseas |date=4 Maart 2009 |access-date=5 November 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200508062226/https://teara.govt.nz/en/maori-overseas |archive-date=8 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Verenigde State}} ca. 3&nbsp;500<ref name=uscb>{{cite web |url=http://www.census.gov/population/cen2000/stp-159/stp159-new_zealand.pdf |title=Census 2000 Foreign-Born Profiles (STP-159): Country of Birth: New Zealand |location=Washington, D.C. |publisher=United States Census Bureau |date=2003 |access-date=5 November 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200508062158/https://www.census.gov/population/cen2000/stp-159/stp159-new_zealand.pdf |archive-date=8 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Kanada}} 1&nbsp;305<ref name=statcan>{{en}} {{cite web|date=2003|url=http://www12.statcan.ca/english/census01/products/standard/themes/RetrieveProductTable.cfm?Temporal=2001&PID=62911&APATH=3&GID=431515&METH=1&PTYPE=55440&THEME=44&FOCUS=0&AID=0&PLACENAME=0&PROVINCE=0&SEARCH=0&GC=0&GK=0&VID=0&FL=0&RL=0&FREE=0EthnicOrigin|title=(232), Sex (3) and Single and Multiple Responses (3) for Population, for Canada, Provinces, Territories, Census Metropolitan Areas and Census Agglomerations, 2001 Census – 20% Sample Data|location=Ottawa|publisher=Statistics Canada, Cat. No. 97F0010XCB2001001|access-date= 5 November 2016|archive-date=13 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913113259/https://www12.statcan.gc.ca/english/census01/products/standard/themes/RetrieveProductTable.cfm?Temporal=2001&PID=62911&APATH=3&GID=431515&METH=1&PTYPE=55440&THEME=44&FOCUS=0&AID=0&PLACENAME=0&PROVINCE=0&SEARCH=0&GC=0&GK=0&VID=0&FL=0&RL=0&FREE=0EthnicOrigin|url-status=dead}}</ref><br /> Ander gebiede ca. 8&nbsp;000<ref name="Walrond" /> | taal = [[Maori (taal)|Māori]], [[Engels]] | geloof = [[Christendom]], Māori-godsdienste | verwante = Ander Polinesiese volke, Austronesiese volke }} Die '''Maori's''' ([[Maori (taal)|Maori]]: ''Māori'', [ˈmaːɔɾi] {{Audio|Rar-Māori.ogg|luister}}) is die inheemse [[Polinesië|Polinesiese]] bevolking van [[Nieu-Seeland]] (Aotearoa). Hulle het oorspronklik tussen rofweg 1320 and 1350 in verskillende immigrasiegolwe vanuit Oos-Polinesië na Nieu-Seeland gekom.<ref name="Walters et al (2017)">{{Cite journal | last1=Walters | first1=Richard | last2=Buckley | first2=Hallie|last3=Jacomb|first3=Chris|last4=Matisoo-Smith|first4=Elizabeth|title=Mass Migration and the Polynesian Settlement of New Zealand|journal=Journal of World Prehistory|volume=30| issue=4 |pages=351–376|doi=10.1007/s10963-017-9110-y|date=7 October 2017|doi-access=free}}</ref> Deur eeue van afsondering het die Maori's hulle eie unieke [[Maori-kultuur|kultuur]] en [[Maori (taal)|taal]], 'n ryk [[Maori-mitologie|mitologie]], unieke ambagte en uitvoerende kunsvorme ontwikkel wat verskil van dié van ander Oos-Polinesiese kulture. Hulle het 'n stamgebaseerde samelewing volgens hul Polinesiese tradisies gevorm. Danksy ingevoerde plantspesies en kultivars het hulle landbou in Nieu-Seeland beoefen. Ná 1450 het 'n krygerkultuur met versterkte [[nedersetting]]s ontstaan. Van die vroeëre Maori's het na die [[Chathameilande]] migreer, waar hulle afstammelinge Nieu-Seeland se ander inheemse Polinesiese groep, die [[Moriori]], geword het.<ref>{{Cite encyclopedia |last1=Davis |first1=Denis |last2=Solomon |first2=Māui |title=Moriori – Origins of the Moriori people |encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |url=https://teara.govt.nz/en/moriori/page-1 |language=en-NZ |date=1 March 2017 |access-date=13 December 2018}}</ref> Aanvanklike kontak tussen die Maori's en [[Europa|Europeërs]], wat in die 18de eeu begin het, het gewissel van voordelige handel tot dodelike geweld; die Maori's het baie tegnologieë van die nuwe aankomelinge aangeneem. Ná die ondertekeing van die Verdrag van Waitangi in 1840 het die twee kulture vir 'n generasie saamgewoon. Stygende spanning oor betwiste grondverkope het tot konflik in die 1860's gelei, asook groot beslagleggings op grond, waarop die Maori's met sterk weerstand gereageer het. Ná die nietigheidsverklaring van die verdrag in 1877 is die Maori's noodgedwonge in baie aspekte van die [[Weste]]rse kultuur opgeneem. Sosiale omwentelings en epidemies van siektes wat na Nieu-Seeland gebring is, het talle Maori's uitgewis en hulle getalle het drasties afgeneem. Teen die begin van die 20ste eeu het die Maori-bevolking begin herstel. 'n Ernstige poging is aangewend om hulle aansien in die groter Nieu-Seelandse bevolking te verbeter en sosiale regverdigheid daar te stel. Tradisionele Maori-kultuur het daardeur 'n aansienlike herlewing ondergaan, wat verder onderskraag is deur 'n Maori-protesbeweging wat in die 1960's ontstaan het. Tog is die ekonomiese en sosiale hindernisse wat die Maori's in die gesig staar buite verhouding groot. Hulle het ook 'n laer lewensverwagting en inkomste as ander [[etniese groep]]e in Nieu-Seeland. Verder ondervind hulle meer misdaad en gesondheidsprobleme en groter opvoedkundige onderprestasie. In die [[sensus]] van 2018 het 775&nbsp;836 mense in Nieu-Seeland as Maori's geïdentifiseer, wat 16,5&nbsp;persent van die nasionale bevolking is. Hulle is die land se grootste etniese groep naas die Europese Nieu-Seelanders (''Pākehā''). Daarbenewens woon meer as 140&nbsp;000 Maori's in [[Australië]]. Die taal Maori word in 'n mate deur sowat 'n vyfde van alle Maori's gepraat, wat 3&nbsp;persent van die totale bevolking is. Maori's is aktief in alle sfere van die Nieu-Seelandse kultuur en gemeenskap, met onafhanklike verteenwoordiging op gebiede soos die [[media]], [[politiek]] en [[sport]]. ==Naam en herkoms== Die woord ''māori'' beteken in Maori "normaal", "natuurlik" of "gewoon". In legendes en mondelinge tradisies word dit gebruik om sterflinge (''tāngata māori'') te onderskei van gode en geeste.<ref>Atkinson, A.S. (1892).[http://www.jps.auckland.ac.nz/document/Volume_1_1892/Volume_1%2C_No._3%2C_1892/What_is_a_Tangata_Maori%3F_by_A._S._Atkinson%2C_p133-136?action=null "What is a Tangata Maori?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405184635/https://www.jps.auckland.ac.nz/document/Volume_1_1892/Volume_1%2C_No._3%2C_1892/What_is_a_Tangata_Maori%3F_by_A._S._Atkinson%2C_p133-136?action=null |date= 5 April 2023 }} ''Journal of the Polynesian Society'', 1 (3), 133–136. Besoek op 18 Desember 2007.</ref> ''Wai māori'' beteken ook "vars water", in teenstelling met sout water. Daar is verwante woorde in die meeste [[Polinesiese tale]] wat almal stam van die Proto-Polinesiese *ma(a)qoli, wat "waar, werklik" beteken.<ref name="pollex">{{cite web|url=http://pollex.org.nz/entry/maqoli/|title=Entries for MAQOLI [PN] True, real, genuine: *ma(a)qoli|website=pollex.org.nz}}</ref><ref name="Eastern Polynesian Languages">Eastern Polynesian languages</ref> Die Maori's gebruik die woord ''Māori'' om hulleself te beskryf in stamverband. Hulle gebruik dikwels die term ''tangata whenua'' (letterlik "volk van die land") om hulle verhouding met 'n sekere stuk grond uit te druk; 'n stam kan die ''tangata whenua'' in een streek wees, maar nie in 'n ander nie.<ref>{{cite web|title=tangata whenua|url=http://maoridictionary.co.nz/search?keywords=tangata+whenua|publisher=Māori Dictionary|access-date=8 July 2017|language=en}}</ref> Die amptelike definisie van "Maori" vir verkiesingsdoeleindes het mettertyd verander. Voor 1974 het die regering dokumente van herkoms vereis om dié status te bewys en net mense met minstens 50% Maori-herkoms kon kies waar hulle wou stem. Van 1974 kan 'n mens self kies met wie jy kultureel identifiseer. Van 1986 word soms vir ander doeleindes die een of ander vorm van bewys van herkoms vereis, maar geen minimum persentasie Maori-herkoms nie.<ref>McIntosh (2005), p. 45</ref> ==Geskiedenis== ===Migrasie van Polinesië=== [[Beeld:First human migration to New Zealand.svg|thumb|220px|Die Maori's se vestiging in Nieu-Seeland was die einde van 'n lang reeks reise van eiland tot eiland in die suidelike [[Stille Oseaan]].]] Geen geloofbare bewyse bestaan dat daar enigiemand in Nieu-Seeland gewoon het voor die Maori's nie. Daar is egter baie oortuigende [[argeologie]]se, [[linguistiek]]e en [[antropologie]]se bewyse dat die eerste setlaars van Polinesië af migreer het en die Maori's geword het.<ref name="ReferenceA">{{Cite journal | last1=Walters | first1=Richard | last2=Buckley | first2=Hallie|last3=Jacomb|first3=Chris|last4=Matisoo-Smith |first4=Elizabeth| title=Mass Migration and the Polynesian Settlement of New Zealand|journal=Journal of World Prehistory|volume=30| issue=4 |pages=351–376|doi=10.1007/s10963-017-9110-y|date=7 October 2017|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|title=The physical anthropology of the Maori-Moriori|journal = The Journal of the Polynesian Society|volume = 49|issue = 1(193)|pages = 1–15|last=Shapiro|first=HL|date=1940|language=en|jstor = 20702788}}</ref> Daar is bewyse dat hulle herkoms (as deel van die groter groep [[Austronesiese volke]]) van 5&nbsp;000 jaar gelede dateer, van die inheemse volke van [[Taiwan]]. Polinesiërs het hulle in 'n groot gebied gevestig wat insluit [[Samoa]], [[Tahiti]], [[Hawaii]], [[Paaseiland]] – en eindelik Nieu-Seeland.<ref name="Wilmshurst et al">{{Cite journal|last1=Wilmshurst|first1=J. M.|last2=Hunt|first2=T. L.|last3=Lipo|first3=C. P.|last4=Anderson|first4=Atholl |year=2010|title=High-precision radiocarbon dating shows recent and rapid initial human colonization of East Polynesia|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=108|issue=5|pages=1815–1820|bibcode=2011PNAS..108.1815W|doi=10.1073/pnas.1015876108|pmc=3033267|pmid=21187404|doi-access=free}}</ref> Daar kon 'n bietjie verkenning en vestiging gewees het voor die uitbarsting van die berg Tarawera omstreeks 1315, na aanleiding van die ontdekking van bene van Polinesiese rotte en skulpe met rotknaagmerke.<ref>{{cite book |last=Lowe |first=David J. |title=Polynesian settlement of New Zealand and the impacts of volcanism on early Maori society: an update |url=http://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstream/10289/2690/1/Lowe%202008%20Polynesian%20settlement%20guidebook.pdf |access-date=18 January 2010 |isbn=978-0-473-14476-0 |journal=Guidebook for Pre-conference North Island Field Trip A1 'Ashes and Issues' |date=November 2008 |page=142}}</ref> Daar is ook bewyse gevind van wydverspreide bosbrande in die dekade of wat voor dit.<ref>{{Cite journal|last1=Bunce|first1=Michael|last2=Beavan|first2=Nancy R.|last3=Oskam|first3=Charlotte L.|last4=Jacomb|first4=Christopher|last5=Allentoft|first5=Morten E.|last6=Holdaway|first6=Richard N.|date=7 November 2014|title=An extremely low-density human population exterminated New Zealand moa|journal=Nature Communications|language=en | volume=5| pages=5436| doi=10.1038/ncomms6436| pmid=25378020| issn=2041-1723| bibcode=2014NatCo...5.5436H|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1= Jacomb|first1=Chris|last2=Holdaway|first2= Richard N.|last3=Allentoft|first3=Morten E.|last4=Bunce|first4=Michael|last5=Oskam|first5= Charlotte L.|last6=Walter|first6=Richard |last7=Brooks|first7=Emma| year=2014|title=High-precision dating and ancient DNA profiling of moa (Aves: Dinornithiformes) eggshell documents a complex feature at Wairau Bar and refines the chronology of New Zealand settlement by Polynesians |journal=Journal of Archaeological Science |language=en |volume=50 |pages=24–30|doi=10.1016/j.jas.2014.05.023|url=http://researchrepository.murdoch.edu.au/id/eprint/23310/}}</ref> Die mees onlangse bewyse dui egter daarop dat die belangrikste vestiging deel van 'n beplande massamigrasie iewers tussen 1320 en 1350 was.<ref name="ReferenceA" /> Dit stem breedweg ooreen met mondelinge Maori-tradisies, waarvolgens hulle voorvaders omstreeks 1350 in 'n paar groot kano's (''waka'') oor die see in die land aangekom het.<ref>{{Cite journal | last=Roberton | first=J.B.W. | year=1956 | title=Genealogies as a basis for Maori chronology | journal=Journal of the Polynesian Society | language=en | volume=65 | issue=1 | pages=45–54 | url=http://www.jps.auckland.ac.nz/document/Volume_65_1956/Volume_65,_No._1/Genealogies_as_a_basis_for_Maori_chronology,_by_J._B._W._Roberton,_p_45%9654/p1 | access-date=18 April 2022 | archive-date=10 Maart 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200310165840/http://www.jps.auckland.ac.nz/document/Volume_65_1956/Volume_65,_No._1/Genealogies_as_a_basis_for_Maori_chronology,_by_J._B._W._Roberton,_p_4554/p1 | url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite journal | last=Te Hurinui | first=Pei | year=1958 | title=Maori genealogies | journal=Journal of the Polynesian Society | language=en | volume=67 | issue=2 | pages=162–165 | url=http://jps.auckland.ac.nz/document/Volume_67_1958/Volume_67%2C_No._2/Maori_genealogies%2C_by_Pei_Te_Hurinui%2C_p_162-165/p1 | access-date=18 April 2022 | archive-date=12 Februarie 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180212111816/http://www.jps.auckland.ac.nz/document//Volume_67_1958/Volume_67,_No._2/Maori_genealogies,_by_Pei_Te_Hurinui,_p_162-165/p1 | url-status=dead }}</ref> Hulle het 'n groot impak op hulle omgewing gehad vanaf hulle eerste vestiging in Nieu-Seeland en op latere reise verder suid. Maori-verkenners was dalk die eerste mense wat [[Antarktika]] ontdek het.<ref>{{Cite news |last=Imbler |first=Sabrina |date=2021-07-02 |title=The Maori Vision of Antarctica's Future |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/07/02/science/antarctica-maori-exploration.html |access-date=2022-03-19 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-06-11 |title=New Zealand Māori may have been first to discover Antarctica, study suggests |url=http://www.theguardian.com/world/2021/jun/11/new-zealands-maori-may-have-been-first-to-discover-antarctica-study-suggests |access-date=2022-03-19 |website=the Guardian |language=en}}</ref> ===Vroeë geskiedenis=== [[Beeld:Early Maori objects from Wairau Bar, Canterbury Museum, 2016-01-27.jpg|thumb|240px|Vroeë Maori-voorwerpe soortgelyk aan Polinesiese vorms (Wairau Bar, Marlborough).]] Die vroegste tydperk van die Maori's se vestiging, wat bekend is as die "Argaïese", "Moajagters-" of "kolonisasietydperk", dateer van omstreeks 1300 tot 1500. Die vroeë Maori-dieet het bestaan uit die vleis van die [[moa]] en ander groot [[voël]]s en [[rob]]be wat nooit tevore gejag is nie. Dié tydperk is bekend vir sy kenmerkende halssnoere<ref name= NgaKakano>[http://collections.tepapa.govt.nz/Term.aspx?irn=57 "Nga Kakano: 1100 – 1300"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130518131453/http://collections.tepapa.govt.nz/Term.aspx?irn=57 |date=18 Mei 2013 }}, Te Papa</ref> en die gebrek aan [[wapen]]s en forte wat tipies van die latere "Klassieke tydperk" was.<ref>{{cite encyclopedia |editor-last=McLintock |editor-first=A. H. |title=The Moa Hunters |url=https://teara.govt.nz/en/1966/maori-material-culture |encyclopedia=An Encyclopaedia of New Zealand |year=1966 |access-date=17 July 2021}}</ref> Op die bekendste Argaïese vondsplek, [[Wairau Bar]] op [[Suideiland]],<ref>{{cite web |last1=Austin |first1=Steve |title=The Wairau Bar |url=http://www.theprow.org.nz/yourstory/wairau-bar |website=The Prow |date=2008 }}{{Dooie skakel|date=Junie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> is bewyse van besetting van die 13de tot die 15de eeu.<ref name="McFadgen and Adds (2018)">{{Cite journal | last1= McFadgen | first1= Bruce G. |last2= Adds | first2= Peter | title= Tectonic activity and the history of Wairau Bar, New Zealand's iconic site of early settlement | journal= Journal of the Royal Society of New Zealand | pages= 459–473 | date= 18 February 2018 | volume= 49 | issue= 4 |language= en | doi= 10.1080/03036758.2018.1431293| s2cid= 134727439 }}</ref> Dit is die enigste terrein in Nieu-Seeland waar bene ontdek is van mense wat elders gebore is.<ref name="McFadgen and Adds (2018)" /> [[Beeld:Model Of Maori Pa On Headland.jpg|thumb|200px|links|'n Model van 'n ''pā'' (heuwelfort).]] Faktore wat gegeld het in die "Klassieke tydperk", toe daar die eerste kontak met Europeërs was, sluit in 'n aansienlik kouer tydperk van 1500 af,<ref name=atholl>{{cite web |last1= Anderson |first1= Atholl |title= The Making of the Māori Middle Ages |url= https://ojs.victoria.ac.nz/jnzs/article/download/3987/3554 |publisher=Open Systems Journal |access-date= 18 August 2019}}</ref> asook die uitwissing van die mao en ander voedselspesies.<ref>{{Cite journal |last1= Rawlence |first1= Nicholas J. | last2= Kardamaki |first2= Afroditi |last3= Easton |first3= Luke J. |last4= Tennyson |first4= Alan J.D. | last5= Scofield |first5= R. Paul | last6= Waters |first6= Jonathan M. |title= Ancient DNA and morphometric analysis reveal extinction and replacement of New Zealand's unique black swans |journal= Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences |volume= 284 |issue= 1859 |pages= 20170876 |date= 26 July 2017 |doi= 10.1098/rspb.2017.0876|pmid= 28747476 |pmc= 5543223 }}</ref><ref>{{Cite journal |last1= Till |first1= Charlotte E. |last2= Easton |first2= Luke J. |last3= Spencer |first3= Hamish G. |last4= Schukard |first4= Rob |last5= Melville |first5= David S. |last6= Scofield |first6= R. Paul |last7= Tennyson |first7= Alan J.D. |last8= Rayner |first8= Matt J. |last9= Waters |first9= Jonathan M. |last10= Kennedy |first10= Martyn |title= Speciation, range contraction and extinction in the endemic New Zealand King Shag | journal= Molecular Phylogenetics and Evolution |volume= 115 |pages= 197–209 |date= October 2017 |doi= 10.1016/j.ympev.2017.07.011|pmid= 28803756 }}</ref> Die Klassieke tydperk word gekenmerk deur fyn wapens en ornamente van [[groensteen]], ryklik versierde [[Kano|oorlogskano's]] en ''[[Maori-kultuur#Marae (ontmoetingsplek)|wharenui]]'' (vergaderhuise).<ref name="neich">Neich Roger, 2001. ''Carved Histories: Rotorua Ngati Tarawhai Woodcarving''. Auckland: Auckland University Press, pp 48–49.</ref> Die Maori's het in outonome nedersettings gewoon in uitgebreide groepe met gemeenskaplike voorouers. Daar was landbougebiede en bronne vir jag, hengel en kos versamel. Gefortifiseerde [[pā]] is op strategiese plekke gebou vanweë oorlogvoering nou en dan oor verkeerde optredes of hulpbronne.<ref>{{Cite book|last=Keenan|first=Danny|url=http://worldcat.org/oclc/779490407|title=Huia histories of Māori : ngā tāhuhu kōrero|date=2012|publisher=Huia|isbn=978-1-77550-009-4|oclc=779490407}}</ref><ref>{{Cite web|last=Wilson|first=John|date=2020|title=Māori arrival and settlement|url=https://teara.govt.nz/en/history/page-1|url-status=live|access-date=8 November 2021|website=Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand|language=en-NZ}}</ref><ref>{{Cite web|title=Māori sites|url=https://www.doc.govt.nz/our-work/heritage/heritage-topics/maori-sites/|url-status=live|access-date=8 November 2021|website=Department of Conservation|language=en-nz}}</ref> 'n Stereotipe van die Maori's as natuurlike vegters bestaan, maar [[oorlog]]voering en gepaardgaande praktyke soos [[kannibalisme]] was nie 'n oorheersende deel van die Maori-kultuur nie.<ref>{{Cite web|last=Belich|first=James|date=5 May 2011|title=Modern racial stereotypes|url=https://teara.govt.nz/en/european-ideas-about-maori/page-6|url-status=live|access-date=8 November 2021|website=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|language=en-NZ}}</ref><ref>{{Cite web|last=Matthews|first=Philip|date=2 June 2018|title='Cunning, deceitful savages': 200 years of Māori bad press|url=https://www.stuff.co.nz/life-style/103871652/cunning-deceitful-savages-200-years-of-mori-bad-press|url-status=live|access-date=8 November 2021|website=Stuff|language=en}}</ref> Omstreeks 1500 het 'n groep Maori's oos na die Chathameilande migreer en ontwikkel in 'n volk bekend as die Moriori,<ref>{{cite book|last= Clark|first= Ross|year= 1994|chapter= Moriori and Māori: The Linguistic Evidence|editor-last= Sutton|editor-first= Douglas|title= The Origins of the First New Zealanders|location= Auckland|publisher=Auckland University Press|pages= 123–135}}</ref> met [[passifisme]] as 'n sleuteldeel van hulle kultuur.<ref>{{Cite book|last=King|first=Michael|url=https://www.worldcat.org/oclc/1124413583|title=Moriori: A People Rediscovered|date=2017|publisher=Penguin UK|isbn=978-0-14-377128-9|location=Londen|oclc=1124413583}}</ref> ===Kontak met Europeërs=== [[Beeld:Gilsemans 1642.jpg|thumb|220px|Die eerste Europese indruk van die Maori's, by Golden Bay (1642).]] Die eerste [[Europa|Europese]] ontdekkers in Nieu-Seeland was [[Abel Tasman]] in 1642, kaptein [[James Cook]] in 1769 en [[Marc-Joseph Marion du Fresne|Marion du Fresne]] in 1772. Aanvanklike kontak was problematies en soms dodelik – vier van Tasman se manne is gedood en hy het waarskynlik minstens een Maori gedood, sonder dat hy voet aan wal gesit het.<ref>{{cite news |last1=Sivignon |first1=Cherie |title=Commemoration plans of first encounter between Abel Tasman, Māori 375 years ago |url=https://www.stuff.co.nz/travel/destinations/nz/97210590/commemoration-plans-of-first-encounter-between-abel-tasman-mori-375-years-ago |access-date=19 August 2019 |work=Stuff |date=1 October 2017}}</ref> Cook se manne het minstens agt Maori's binne drie dae van sy eerste landing gedood,<ref>{{cite news |last1=Dalrymple |first1=Kayla |title=Unveiling the history of the "Crook Cook" |url=http://gisborneherald.co.nz/lifestyle/2442008-135/unveiling-the-history-of-the-crook |access-date=19 August 2019 |work=Gisborne Herald |date=28 August 2016 |archive-date=29 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191129003442/http://gisborneherald.co.nz/lifestyle/2442008-135/unveiling-the-history-of-the-crook |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Encounter, or murder? |url=http://gisborneherald.co.nz/localnews/4089572-135/encounter-or-murder |access-date=19 August 2019 |work=Gisborne Herald |date=13 May 2019 |archive-date=19 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819095243/http://gisborneherald.co.nz/localnews/4089572-135/encounter-or-murder |url-status=dead }}</ref> hoewel hy later goeie verhoudinge met die Maori's gehad het. Drie jaar later, ná 'n belowende begin, is Du Fresne en 26 van sy bemanningslede vermoor. Van die 1780's af het die Maori's ook toenemend met Europsese en Amerikaanse rob- en walvisjagters en Christelike sendelinge te doen gekry. Verhoudinge was meestal vreedsaam, hoewel 'n paar gewelddadige voorvalle plaasgevind het. Die ergste daarvan was die [[Boyd-slagting]] en daaropvolgende wraakaanvalle.<ref>Ingram, C.W.N. (1984). ''New Zealand Shipwrecks 1975–1982''. Auckland: New Zealand Consolidated Press; pp 3–6, 9, 12.</ref> Die eerste Europeërs het hulle in die vroeë 19de eeu in Nieu-Seeland gevestig en dit het gelei tot 'n uitgebreide uitruiling van kultuur en idees. Baie Maori's het Europeërs, wat hulle ''Pākehā'' genoem het, hooggeag en beskou as 'n manier om meer te wete te kom van Westerse kennis en tegnologie. Maori's het gou begin skryf om idees uit te ruil en baie van hulle mondelinge stories en gedigte is neergeskryf.<ref>{{cite encyclopedia|first=Nancy |last=Swarbrick|title=Creative life – Writing and publishing|encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand|date=June 2010|url=http://www.teara.govt.nz/en/creative-life/6|access-date=22 January 2011}}</ref> Die bekendstelling van die [[aartappel]] het die landbou gerevolusioneer en die aanskaffing van [[musket]]te (gewere)<ref name="Old New Zealand">{{cite book |last=Manning |first=Frederick Edward |title=Old New Zealand: being Incidents of Native Customs and Character in the Old Times by 'A Pakeha Maori': Chapter 13 |year=1863 |chapter-url=http://www.gutenberg.org/ebooks/33342 |chapter=Chapter 13}}</ref> deur die Maori's het 'n buitengewoon bloedige oorlogvoering tussen stamme tot gevolg gehad bekend as die [[Musketoorloë]]. Baie groepe is uitgewis en ander is uit hulle tradisionele gebiede verdryf.<ref>{{cite encyclopedia |last=McLintock |first=A. H. |encyclopedia=An Encyclopaedia of New Zealand |title=Maori health and welfare |url=http://teara.govt.nz/en/1966/maori-health-and-welfare |access-date=19 August 2019 |year=1966}}</ref> Terselfdertyd het talle Maori's gesterf aan Eurasiese [[aansteeklike siekte]]s, soos [[griep]], [[pokke]] en [[masels]], wat na raming 10 tot 50&nbsp;persent van die Maori's uitgewis het.<ref>{{cite web|url=http://www.portdanielpress.com/maori_pop.htm|title=Estimating a population devastated by epidemics|last=Entwisle|first=Peter|work=Otago Daily Times|date=20 October 2006|access-date=13 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081014015352/http://www.portdanielpress.com/maori_pop.htm|archive-date=14 October 2008|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|title=Estimates of New Zealand Maori Vital Rates from the Mid-Nineteenth Century to World War I|journal=Population Studies|volume=27|issue=1|date=March 1973|pages=117–125|first=D. I.|last=Pool|jstor=2173457|doi=10.2307/2173457|pmid=11630533}}</ref> [[Beeld:Reconstruction of the Signing of the Treaty of Waitangi, Marcus King (16044258961).jpg|thumb|240px|links|'n Voorstelling van die ondertekening van die Verdrag van Waitangi in 1840, waarmee Nieu-Seeland en die Maori's in die [[Britse Ryk]] ingebring is.]] Teen 1839 het na raming tot 2&nbsp;000 Europeërs in Nieu-Seeland gewoon<ref>{{cite encyclopedia |last1=Phillips |first1=Jock |title=History of immigration – A growing settlement: 1825 to 1839 |url=https://teara.govt.nz/en/history-of-immigration/page-2 |encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |access-date=4 June 2018 |date=1 August 2015}}</ref> en Brittanje het ingewillig tot herhaalde versoeke van sendelinge en sommige Maori-hoofmanne om tussenbeide te tree. Die Britse regering het 'n vlootkaptein gestuur om 'n verdrag tussen die Britte en die Maori's op te stel, en die gevolg was die [[Verdrag van Waitangi]], wat van Februarie 1840 af deur Brittanje en sowat 500 Maori-hoofmanne van oor die hele Nieu-Seeland onderteken is.<ref>{{cite encyclopedia |last1=Orange |first1=Claudia |title=Treaty of Waitangi – Creating the Treaty of Waitangi |url=https://teara.govt.nz/en/treaty-of-waitangi/page-1 |encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |access-date=7 June 2018 |language=en-NZ |date=20 June 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230322213126/https://teara.govt.nz/en/treaty-of-waitangi/page-1 |date=22 Maart 2023 }}</ref><ref>{{cite web |title=Te Wherowhero |url=https://nzhistory.govt.nz/politics/declaration/signatory/te-wherowhero |publisher=Ministry for Culture and Heritage |access-date=7 June 2018}}</ref> Die verdrag het aan die Maori's die regte van Britse onderdane toegeken en het hulle eiendomsregte en stamoutonomiteit verseker, in ruil daarvoor dat hulle Britse [[soewereiniteit]] en die [[anneksasie]] van Nieu-Seeland as 'n kolonie van die [[Britse Ryk]] aanvaar.<ref>{{cite encyclopedia |last1=Orange |first1=Claudia |title=Treaty of Waitangi – Interpretations of the Treaty of Waitangi |url=https://teara.govt.nz/en/treaty-of-waitangi/page-2 |encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |access-date=7 June 2018 |language=en-NZ |date=20 June 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230227173903/https://teara.govt.nz/en/treaty-of-waitangi/page-2 |date=27 Februarie 2023 }}</ref> Baie dispute het egter oor aspekte van die verdrag ontstaan, insluitende verskillende woorde in die Engelse en Maori-weergawe, en misverstande weens verskillende kultuurbegrippe. Veral merkwaardig is dat soewereiniteit nie in die Maori-weergawe aan Brittanje afgestaan is nie.<ref>{{cite web |title=Differences between the texts |url=https://nzhistory.govt.nz/politics/treaty/read-the-Treaty/differences-between-the-texts |publisher=Ministry for Culture and Heritage |access-date=7 June 2018}}</ref> In 'n hofsaak van 1877 is die verdrag nietig verklaar op grond daarvan dat die ondertekenaars "primitiewe barbare" was.<ref>{{cite journal|last=Tate|first=John|url=http://www.austlii.edu.au/nz/journals/CanterLawRw/2004/11.html|title=The three precedents of Wi Parata|year=2004|volume=10|issue=|journal=Canterbury Law Review}}</ref><ref>{{cite journal |last=Morris |first=Grant |url=http://www.nzlii.org/nz/journals/VUWLawRw/2004/4.html |title=James Prendergast and the Treaty of Waitangi: Judicial Attitudes to the Treaty During the Latter Half of the Nineteenth Century |year=2004 |volume=35 |issue=1 |journal=Victoria University of Wellington Law Review |page=117 |doi=10.26686/vuwlr.v35i1.5634 |access-date=20 April 2022 |archive-date=11 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811150937/http://www.nzlii.org/nz/journals/VUWLawRw/2004/4.html |url-status=dead }}</ref> Nogtans was verhoudinge tussen die Maori's en Europeërs in die vroeë koloniale tydperk hoofsaaklik vreedsaam. Baie Maori-groepe het besighede oopgemaak en kos en ander produkte aan plaaslike en oorsese markte verskaf. Wanneer geweld wel nou en dan uitgebreek het, was dit meestal beperk en is dit met 'n vredesverdrag beëindig. Teen die 1860's het stygende setlaarsyfers en spanning oor omstrede grondtransaksies egter gelei tot die [[Nieu-Seelandse Oorloë]]. Daarna het Brittanje beslag op stukke Maori-grond gelê as straf vir wat "rebellies" genoem is. Europese setlaars het hulle op die besette grond gevestig.<ref>{{cite web |title=Land confiscation law passed |url=https://nzhistory.govt.nz/the-new-zealand-settlements-act-passed |website=nzhistory.govt.nz |publisher=Ministry for Culture and Heritage |access-date=20 August 2019 |date=18 November 2016}}</ref> Kleiner botsings het hierna nog ontstaan en 'n inboorlinggrondhof is gestig om gemeenskaplike Maori-grond aan individuele eienaars oor te dra as 'n manier om grondverkope aan Europese setlaars te vergemaklik.<ref>{{cite web |title=Māori Land – What Is It and How Is It Administered? |url=https://www.oag.govt.nz/2004/maori-land-court/part2.htm |publisher=Office of the Auditor-General |access-date=20 August 2019}}</ref> ===Verval en herlewing=== [[Beeld:E 003261 E Maoris in North Africa July 1941.jpg|thumb|220px|Lede van die 28ste Bataljon voer 'n [[haka]] uit, Julie 1941 in [[Egipte]].]] Teen die laat 19de eeu was beide Pākehā en Maori's oortuig daarvan dat die Maori-bevolking sal ophou bestaan en in die Europese bevolking opgeneem sal word.<ref>King (2003), p. 224</ref> Van die laat 19de en vroeë 20ste eeu af is verskeie wette, beleide en praktyke aanvaar om die Maori's te dwing om by Pākehā-norme aan te pas. So is die onderdrukking van die taal [[Maori (taal)|Maori]] in skole<ref>{{cite encyclopedia|first1=Rawinia|last1=Higgins|first2=Basil|last2=Keane|title=Te Mana o te Reo Māori: 1860–1945 War and assimilation|encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand|date=1 September 2015|url=https://teara.govt.nz/en/te-tai/te-mana-o-te-reo-maori-chapter4|access-date=10 February 2022}}</ref> dikwels met lyfstraf afgedwing.<ref>{{cite news|last=Forbes|first=Mihingarangi|url=https://www.newshub.co.nz/home/new-zealand/2021/09/former-labour-minister-dover-samuels-calls-for-crown-apology-for-caning-children-speaking-te-reo.html|title=Former Labour Minister Dover Samuels calls for Crown apology for caning children speaking Te Reo|work=Newshub|date=27 September 2021|access-date=10 February 2022|archive-date=10 Februarie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210003942/https://www.newshub.co.nz/home/new-zealand/2021/09/former-labour-minister-dover-samuels-calls-for-crown-apology-for-caning-children-speaking-te-reo.html|url-status=dead}}</ref> In die [[sensus]] van 1896 het Nieu-Seeland 'n Maori-bevolking van 42&nbsp;113 en Europese bevolking van meer as 700&nbsp;000 gehad.<ref>[http://www.teara.govt.nz/1966/P/Population/PopulationFactorsAndTrends/en "Population – Factors and Trends"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110824085542/http://www.teara.govt.nz/en/1966/population/1 |date=24 Augustus 2011 }}, ''An Encyclopaedia of New Zealand'', red. A.H. McLintock, 1966. Besoek op 18 September 2007.</ref> Die verval het nie voortgeduur nie en die Maori-bevolking het in die 20ste eeu begin herstel. Invloedryke Maori-politici was vasbeslote om die Maori-volk weer te laat herstel. Hulle het geglo die oplossing is 'n mate van assimilasie,<ref>{{cite encyclopedia |title=Young Maori Party {{!}} Maori cultural association |url=https://www.britannica.com/topic/Young-Maori-Party |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=4 June 2018 |language=en}}</ref> met die Maori's wat Europese praktyke soos Westerse medisyne en opvoeding aanvaar, terwyl hulle terselfdertyd tradisionele kultuurpraktyke beoefen. Sedert die 1960's het die Maori-kultuur 'n soort [[renaissance]] beleef,<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.teara.govt.nz/NewZealandInBrief/Maori/5/en |title=Māori – Urbanisation and renaissance |encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |quote=The Māori renaissance since 1970 has been a remarkable phenomenon. }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090331203449/http://www.teara.govt.nz/NewZealandInBrief/Maori/5/en |date=31 Maart 2009 }}</ref> wat saamval met aktivisme vir sosiale geregtigheid en 'n protesbeweging.<ref>{{cite web|url=http://schools.look4.net.nz/history/new_zealand/time_line4/ |title=Time Line of events 1950–2000|publisher=Schools @ Look4}}</ref> Maori moes egter al hoe meer die knie voor Engels buig. Voorskoolse Maori-inrigtings is in 1982 gevestig om die taal te bevorder en sy agteruitgang te keer.<ref>{{Cite web|url=https://www.kohanga.ac.nz/|title=Te Kōhanga Reo National Trust|access-date=10 April 2019}}</ref> Twee Maori-televisiekanale saai in Maori uit,<ref name="MāoriTVlaunch">{{cite web|title=Māori Television Launch {{!}} Television|url=https://www.nzonscreen.com/title/maori-television-launch-2004|website=www.nzonscreen.com|publisher=NZ On Screen|access-date=29 June 2017|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.maoritelevision.com/latestnews/maori_television_launch_second_channel.htm|title=Maori Television launches second channel|publisher=Maori Television|author=Maori Television|date=9 March 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124030625/http://www.maoritelevision.com/latestnews/maori_television_launch_second_channel.htm|archive-date=24 January 2008}}</ref> terwyl 'n groet soos ''kia ora'' ("wees gesond") in Nieu-Seelandse Engels opgeneem is.<ref>{{cite web |title=Māori Words used in New Zealand English |url=http://www.maorilanguage.net/maori-words-phrases/maori-words-used-new-zealand-english/ |website=Māori Language.net |publisher=Native Council |access-date=20 August 2019}}</ref> Die regering se erkenning van die toenemende politieke mag van die Maori's en politieke aktivisme het gelei tot 'n beperkte hersiening van historiese grondbeslagleggings. In 1975 is die Waitangi-tribunaal daargestel om historiese griewe te ondersoek.<ref>{{cite web |title=Waitangi Tribunal created |url=https://nzhistory.govt.nz/waitangi-tribunal-created |publisher=Ministry for Culture and Heritage |access-date=4 June 2018 |date=19 January 2017}}</ref> Sedert die 1990's het die Nieu-Seelandse regering baie eise oor die verdrag afgehandel. Teen Junie 2008 het die regering betalings van meer as 900&nbsp;miljoen Nieu-Seelandse dollar gedoen, baie daarvan in die vorm van grondtransaksies.<ref name="QuarterlyReport">{{Cite web |url=http://nz01.terabyte.co.nz/ots/DocumentLibrary/FourMonthlyReportMarch-June2008.pdf |title=Four Monthly Report |last=Office of Treaty Settlements |date=June 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081018025424/http://nz01.terabyte.co.nz/ots/DocumentLibrary/FourMonthlyReportMarch-June2008.pdf |archive-date=18 October 2008 |access-date=25 September 2008}}</ref> [[Beeld:KupeWheke.jpg|thumb|130px|'n Houtsnee uit die laat 20ste eeu van die mitologiese navigator Kupe wat teen twee seewesens veg.]] ==Kultuur== {{Hoofartikel|Maori-kultuur}} [[Beeld:MaoriChief1784.jpg|links|thumb|150px|'n Maori-hoofman met tatoes (''moko''), soos gesien deur James Cook en sy bemanning.]] Die Maori-kultuur vorm 'n kenmerkende deel van die Nieu-Seelandse kultuur en danksy 'n groot [[diaspora]] en die opneem van Maori-motiewe in die gewilde kultuur word dit wêreldwyd aangetref.<ref>{{Cite news|url= https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10792281|title= Maori culture increasing in importance to NZers|date= 2012-03-15|work= NZ Herald|access-date= 2019-01-11|issn= 1170-0777|archive-date= 2020-04-06|archive-url= https://web.archive.org/web/20200406153531/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10792281|url-status= dead}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://thespinoff.co.nz/food/beverage/01-10-2018/hey-uk-brewers-cultural-appropriation-is-not-cool/|title= Hey UK brewers, cultural appropriation is not cool|last= Garl|first= Denise|date= 2018-10-01|website= The Spinoff|access-date= 2019-01-11}}</ref> Onder die Maori's, en in 'n mindere mate dwarsoor Nieu-Seeland, word die woord ''Māoritanga'' dikwels gebruik as min of meer 'n [[sinoniem]] vir die Maori-kultuur. Māoritanga in die moderne tydperk word al hoe meer beïnvloed deur [[verstedeliking]], groter kontak met Nieu-Seelanders van Europese afkoms 'n herlewing van tradisionele praktyke. Tradisionele Maori-kuns speel 'n groot rol in Nieu-Seelandse kuns. Dit sluit in ''[[#Kerfwerk_(te_toi_whakairo)|whakairo]]'' (houtsnywerk), ''[[#Weefwerk_(raranga)_en_tradisionele_klere|raranga]]'' (weefwerk), ''[[#Musiek_(te_pūoro)_en_dans_(kapa_haka)|kapa haka]]'' (groepoptrede), ''whaikōrero'' (redenaarskuns) en ''[[#Tatoeëring_(tā_moko)|tā moko]]'' (tatoes), (''[[#Whakapapa_(genealogie)|whakapapa]]'') van die Maori's. Kunstenaars volg dikwels die tegniek van hulle voorouers, maar in die 21ste eeu sluit ''Māoritanga'' ook kontemporêre kunste soos [[rolprent]]e, [[televisie]], [[poësie]] en die [[teater]] in. Die Maori's se taal is bekend as ''[[Maori (taal)|te reo Māori]]'', wat verkort word tot ''te reo'' (letterlik "die taal"). In die 1980's het regeringsgeborgde skole (''Kura Kaupapa Māori'') mense met Europese én Maori-herkoms in ''te reo'' begin onderrig om die taal van ondergang te red.<ref>{{Cite web|url= https://nzhistory.govt.nz/culture/maori-language-week/history-of-the-maori-language|title= History of the Māori language – Te Wiki o Te Reo Māori – Māori Language Week {{!}} NZHistory, New Zealand history online|work= nzhistory.govt.nz|access-date= 2019-01-13}}</ref> ''Tikanga Māori'' is 'n stel kultuurwaardes, gebruike en praktyke. Dit sluit in begrippe oor wat heilig is, om jou gemeenskap te versorg, grondregte en ander verhoudings tussen mense en hulle omgewing.<ref name="otago.ac.nz">{{cite web |title=Societal lore (tikanga) in Māori culture |url=https://www.otago.ac.nz/maori/world/tikanga/lore/ |website=otago.ac.nz |access-date=July 24, 2021}}</ref> Die Maori's se kultuurgeskiedenis is onlosmaaklik verbind aan die kultuur van [[Polinesië]] as 'n geheel. Die Nieu-Seelandse eilandgroep vorm die suidwestelike hoek van die [[Polinesiese Driehoek]], 'n groot deel van die [[Stille Oseaan]] met drie eilandgroepe by sy hoeke: die [[Hawaii|Hawaise Eilande]], Rapa Nui ([[Paaseiland]]) en Nieu-Seeland ([[Aotearoa]] in Maori).<ref>{{Cite web|url= https://www.maori.com/aotearoa|title= Aotearoa – The Maori Name for New Zealand|publisher= Maori Tourism Limited|work= maori.com|access-date= 2017-07-27}}</ref> [[Beeld:00 1563 Rotorua, NZ - Maori Versammlungshaus Rotowhio-Marae.jpg|thumb|240px|links|'n Tipiese ''marae''.]] Die beste plek vir enige Maori-kultuurgeleentheid is 'n ''[[marae]]'', 'n ingeslote gebied waarop 'n ''wharenui'' (ltterlik "groot huis") staan. 'n ''Marae'' is die middelpunt van 'n groot deel van die Maori's se lewe. Gewoonlik word die taal Maori gebruik in seremonies en toesprake, hoewel vertalings en verduidelikings verskaf word as die belangrikste deelnemers nie Maori-sprekers is nie. Die tradisionele Maori-godsdiens het min afgewyk van sy tropiese, Oos-Polinesiese wortels op die eiland [[Hawaiki|Hawaiki Nui]]. Daarvolgens word geglo alle dinge het lewenskrag, of ''mauri''.<ref>{{Cite web|url=https://maoridictionary.co.nz/search?&keywords=mauri |title=mauri – Māori Dictionary|website=maoridictionary.co.nz|access-date=2019-01-14}}</ref> Die god [[Tangaroa]] was die personifikasie van die [[oseaan]] en die voorouer of oorsprong van alle [[vis]]se; [[Tāne]] was die personifikasie van die [[woud]] en die oorsprong van [[voëls]]; en [[Rongo]] was die personifikasie van vreedsame bedrywighede en landbou, en die voorouer van gekweekte plante. In die vroeë 19de eeu het baie Maori's die Christelike geloof en sy begrippe aangeneem.<ref>{{cite book|title=The Maori Situation|last=Sutherland |first=Ivan Lorin George |publisher=Harry H. Tombs|year=1935|location=Wellington}}</ref> ==Demografie== ===Bevolkingsyfers=== [[Beeld:Young Maori man dancing.jpg|thumb|150px|links|'n Jong Maori tree op in 'n [[Maori-kultuur#Musiek (te pūoro) en dans (kapa haka)|kapa haka]].]] Volgens die Wysigingswet op Maori-sake 1974 word 'n Maori gedefinieer as "'n persoon van die Maori-ras van Nieu-Seeland; en sluit enige afstammeling van so 'n persoon in".<ref>{{cite web|title=Māori Descent: Definition|url=http://archive.stats.govt.nz/methods/classifications-and-standards/classification-related-stats-standards/maori-descent/definition.aspx|access-date=19 August 2019|publisher=Statistics New Zealand|archive-date= 9 Augustus 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809164943/http://archive.stats.govt.nz/methods/classifications-and-standards/classification-related-stats-standards/maori-descent/definition.aspx|url-status=dead}}</ref> Die Maori-bevolking is in die laat 18de eeu deur kaptein James Cook op 100&nbsp;000 geraam. Die historikus Michael King stel voor 'n effens groter getal van 110&nbsp;000 is realistieser.<ref>{{cite book|last=King|first=Michael|title=The Penguin History of New Zealand|publisher=Penguin|year=2003|location=Londen|pages=91}}</ref> In die laat 19de eeu het hulle getalle drasties afgeneem, tot so min as 42&nbsp;000; moontlik weens die impak van Europese kolonisasie, insluitende nuwe siektes.<ref>{{cite book|last=Pool|first=Ian|title=Colonization and Development in New Zealand between 1769 and 1900: The Seeds of Rangiatea|year=2015|publisher=Springer International Publishing|location=Switzerland}}</ref> Daarna het die bevolking vinnig gegroei. In die sensus van 2018 het 775&nbsp;836 Nieu-Seelanders hulle as Maori's geïdentifiseer, wat sowat 16,5% van die land se algehele bevolking is. Dit is 177&nbsp;234 (29,6%) meer mense as in die sensus van 2013 en 210&nbsp;507 meer as in 2006. Die groot toename van 2013 tot 2018 was hoofsaaklik vanweë Statistieke Nieu-Seeland se toevoeging van etnisiteitsdata uit ander bronne (vorige sensusse, administratiewe data en toerekenings) tot die 2018-sensusdata om foute weens niereaksies reg te stel.<ref>{{Cite web|url=https://www.stats.govt.nz/news/new-zealands-population-reflects-growing-diversity|title=New Zealand's population reflects growing diversity {{!}} Stats NZ|website=www.stats.govt.nz|access-date=29 April 2020}}</ref> Daar was 383&nbsp;019 mans en 392&nbsp;820 vroue, wat dui op 'n geslagsverhouding van 0,975 man per vrou. Die gemiddelde ouderdom was 25,4 jaar (in vergelyking met 37,4 jaar vir Nieu-Seeland as 'n geheel).<ref>{{Cite web|url=http://nzdotstat.stats.govt.nz/wbos/Index.aspx?DataSetCode=TABLECODE8321|title=Ethnic group (detailed total response – level 3) by age and sex, for the census usually resident population count, 2006, 2013, and 2018 Censuses (RC, TA, SA2, DHB).|website=nzdotstat.stats.govt.nz|access-date=29 April 2020}}</ref> Altesaam 85,7% van Maori's het op [[Noordeiland]] gewoon en 14,2% op [[Suideiland]]. Buite Nieu-Seeland bestaan 'n groot Maori-bevolking in [[Australië]] (sowat 155&nbsp;000 in 2011).<ref name="Hamer"/> Kleiner gemeenskappe woon ook in [[Brittanje]] (sowat 8&nbsp;000), die [[VSA]] (tot 3&nbsp;500) en [[Kanada]] (sowat 1&nbsp;000).<ref name="Walrond" /><ref name="uscb"/><ref name="statcan"/> ===Godsdiens en geloofsoortuigings=== {{Staafgrafiek kas |wydte = 280px |balkwydte = |sweef = regs |stawe= {{Staafgrafiek persent|Geen|rooi|53.5}} {{Staafgrafiek persent|Christendom|groen|29.9}} {{Staafgrafiek persent|{{nowrap|Maori-godsdienste}}|blou|7.7}} {{Staafgrafiek persent|Ander|oranje|1.4}} {{Staafgrafiek persent|Boeddhisme|blougroen|0.2}} {{Staafgrafiek persent|Islam|groen|0.1}} {{Staafgrafiek persent|Hindoeïsme|groen|0.1}} |byskrif = ''Maori's se godsdiensverband<ref name="2018 Census">{{cite web|url=https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-ethnic-group-summaries/m%C4%81ori|title=Māori ethnic group–Religion|publisher=Statistics New Zealand Tautaranga Aotearoa|year=2018|access-date=30 July 2021|url-status=dead|archive-date=25 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210725183403/https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-ethnic-group-summaries/m%C4%81ori}}</ref>'' }} Tradisionele Maori-geloofsoortuigings se oorsprong lê in die Polinesiese kultuur. Begrippe soos ''tapu'' ("heilig"), ''mana'' ("gesag", "prestige") en ''wairua'' ("gees") beheer die alledaagse Maori-lewe en daar is ook baie Maori-godhede. Sommige Maori's volg vandag [[Christelike]] gelowe. Dit sluit 'n paar kerke en groepe in, soos Presbiterianisme, die [[Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae]] (Mormone), Maori-groepe soos Rātana en Ringatū,<ref name="religion">{{cite web|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90148.htm|title=New Zealand – International Religious Freedom Report 2007|date=14 September 2007|publisher=U.S. State Department|access-date=29 April 2010}}</ref> asook die [[Katolieke Kerk|Katolieke]], Metodiste- en [[Anglikaanse Kerk]].<ref>{{cite web|url=http://www.cpifinancial.net/v2/Magazine.aspx?v=1&aid=1118&cat=IBF&in=21|title=Kia Ora Aotearoa|date=August 2007|work=CPI Financial|access-date=29 April 2010|archive-date=2 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202071600/http://www.cpifinancial.net/v2/Magazine.aspx?v=1&aid=1118&cat=IBF&in=21|url-status=dead}}</ref><ref>Hume, Tim. "Muslim faith draws converts from NZ prisons." Star Times</ref> Baie Maori's glo in tradisionele tradisies soos ''tapu''. Sekere voorwerpe, gebiede of geboue is ''tapu'' (geestelik ontoeganklik) en moet ''noa'' (toeganklik) gemaak word deur 'n seremoniële daad.<ref>{{cite web |title=The Tangi – Religion and spirituality – Tapu and Noa |url=http://history-nz.org/maori6.html |website=The Maori – Spirituality – New Zealand in History |publisher=New Zealand in History |access-date=31 March 2020 |archive-date= 9 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409052248/http://history-nz.org/maori6.html |url-status=dead }}</ref> Dit is byvoorbeeld algemene praktyk om 'n mens se skoene uit te trek voordat jy 'n ''wharenui'' binnegaan as 'n teken van respek aan die voorouers wat daar verteenwoordig word en spiritueel teenwoordig is.<ref>{{cite web |last1=Hanly |first1=Gil |title=Shoes at the door of the wharenui |url=https://teara.govt.nz/en/photograph/41374/shoes-at-the-door-of-the-wharenui |website=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand – Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |access-date=31 March 2020}}</ref> Nog 'n spirituele ritueel is ''hurihanga takapau'' (reiniging), wat beoefen word as 'n mens visvang om te verseker daar is geen ''tapu'' aan die vis nie.<ref>{{cite encyclopedia |last=Keane |first=Basil |title=Traditional Māori religion – ngā karakia a te Māori – Rituals and ceremonies |url=https://teara.govt.nz/en/traditional-maori-religion-nga-karakia-a-te-maori/page-5 |encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |date=5 May 2011 |access-date=5 April 2020}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Māori}} {{Wikt-inlyn|Maori}} {{Normdata}} [[Kategorie:Maori's]] t7ha6ln5mt09iarebtn5fi2r0yra6d9 0 57360 2917757 2826474 2026-07-16T09:28:22Z Aliwal2012 39067 /* Bronnelys */ kanallah 2917757 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Schotsche Kloof |nedersetting_tipe=Voorstad |beeld_stadsilhoeët= |beeldgrootte=250px |beeldbyskrif= |duimdrukkerkaart=Kaapstad |duimdrukkeretiketposisie=onderkant |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Suid-Afrika}} |onderafdelingtipe1=[[Provinsies van Suid-Afrika|Provinsie]] |onderafdelingtipe2=Metropolitaanse Munisipaliteit |onderafdelingnaam1=[[Wes-Kaap]] |onderafdelingnaam2=[[Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|Kaapstad]] |stigtingstitel= |stigtingsdatum= |oppervlak_totaal_km2=0.95 |hoogte_m= |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|33|55|13|S|18|24|39|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2011 |bevolking_totaal=3203<ref name="census2011">[https://census2011.adrianfrith.com/place/199041009 Subplek Schotsche Kloof] ''Sensus 2011''</ref> |bevolkingsdigtheid_km2= |tydsone=[[Suid-Afrikaanse Standaardtyd|SAST]] |utcafset=+2 |poskodetipe=Poskode |poskode=8001 |skakelkode=+27 (0)21 |voetnotas= |webwerf= }} '''Schotsche Kloof''' (Schotschekloof) is die geskiedkundige Maleier-woonbuurt in die middestad van [[Kaapstad]]. Dit is aan die voet van [[Seinheuwel]] en deel van die Maleise kwartier. == Bronnelys == * Van Hoven, Lynette: ''Nog steeds 'kanallah' ''. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 37, nr. 3, Mei/Junie 1992. ISSN 0491-4783 == Verwysings == {{Verwysings}} {{Wes-Kaap saadjie}} {{Kaapstadse voorstede}} {{Normdata}} [[Kategorie:Voorstede van Kaapstad]] 994fjfacc8gsg4q1vy8dbjfj9cziptq 0 84384 2917672 2893834 2026-07-15T12:04:16Z Aliwal2012 39067 2917672 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Boeing 727 |subsjabloon= |beeld=Lêer:Boeing 727-2S7 Advanced Champion LAX.jpg |byskrif=Boeing 727-2S7 van "Advanced Champion LAX" in vlug |tipe=Smalromp-stralervliegtuig |vervaardiger=[[Boeing Commercial Airplanes]] |ontwerper= |eerste vlug=9 Februarie 1963 |bekendstelling= |vrygestel=1 Februarie 1964 met Eastern Airlines |onttrek= |status=In gebruik, hoofsaaklik vir vragvervoer |hoofgebruiker= Kelowna Flightcraft Air Charter |meer gebruikers= Cargojet Airways <br/>Kalitta Charters <br/>Iran Aseman Airlines |vervaardig=1962–1984 |aantal gebou=1832 tot in Januarie 1983 |programkoste= |eenheidskoste=VS$4.25 miljoen aanvanklik, VS$22 miljoen teen 1982<ref name=Boeing_prices>{{cite web |url=http://www.boeing.com/commercial/prices/ |title=Boeing Commercial Airplanes Jet Prices |publisher=Boeing |access-date=8 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021542/http://www.boeing.com/commercial/prices/ |archive-date= 8 Maart 2013 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Air Algerie Boeing 727-200 Rees-1.jpg|duimnael|'n Boeing 727-200 van "Air Algérie" in September 1981]] [[Lêer:Lufthansa Boeing 727-30C Fitzgerald.jpg|duimnael|regs|'n Lufthansa Boeing 727–100 nader [[Lughawe Londen-Heathrow]] in 1978]] Die '''Boeing 727''' is 'n middelgroot driemotorige kommersiële passasierstraalvliegtuig gebou deur [[Boeing Commercial Airplanes|Boeing-Korporasie]]. Dit kan 149-189 passasiers dra en latere modelle kan 4&nbsp;400 tot 5&nbsp;000 km (2&nbsp;400 tot 2&nbsp;700 [[seemyl]]) ononderbroke vlieg. Die 727 is ontwerp vir kort- en mediumafstandvlugte, en kan redelike kort aanloopbane gebruik by kleiner lughawens. Alle modelle is toegerus met drie [[Pratt & Whitney JT8D]] enjins, een aan elke vlerk met 'n sentrale enjin wat verbind is deur 'n S-buis na 'n inlaat voor die T-stert. Die 727 is Boeing se enigste drie-motorige vliegtuig. == Produksie == Die 727 was die steunpilaar van lugdienste se binnelandse roetes en is ook gebruik op die kort- en mediumafstand internasionale roetes. Passasiers-, vragvliegtuig en omskepbare weergawes van die 727 is gebou. Die 727 was massageproduseer in die 1970's en die laaste 727 is in 1984 voltooi. Teen Julie 2011 was 23 '''727-100s''' en 227 '''727-200s''' steeds in verskeie lugrederye se diens.<ref name=Flight_2011>{{cite web |title= World Airliner Census |work=Flight International |date= Augustus 2011 |url= http://www.flightglobal.com/airspace/media/reports_pdf/emptys/87145/world-airliner-census-2011.pdf |page=15 |accessdate=September 13, 2011}}</ref> Lughawens se hersiene geraasregulasies het daartoe gelei dat latere 727's met geraasdempers toegerus is. Die laaste passasiersvlug van 'n Boeing 727 is deur Iran Aseman Airlines in Januarie 2019 onderneem.<ref>https://edition.cnn.com/travel/article/boeing-727-last-flight-scli-intl/index.html</ref> Die vliegtuie word nou hoofsaaklik gebruik vir die vervoer van vrag, staatsamptenare en belangrike persone. ===Gebruikers=== Historiese gebruikers in Suid-Afrika<ref>https://saahistory.wordpress.com/aircraft/historial-aircraft/boeing-727/</ref> * [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]] (9 vliegtuie tussen 1968 en 1982) * Phoenix Airways * Nationwide Airlines * Trek Lugdiens * [[Comair]] * Interair == Verwysings == {{Verwysings}} {{en-vertaal|Boeing 727}} {{Commons|Boeing 727}} {{Normdata}} [[Kategorie:Boeing]] [[Kategorie:Passasiersvliegtuie]] 2hkhfatyp1x3eqclgsf7n8eaiy8xy63 2917674 2917672 2026-07-15T12:20:33Z Aliwal2012 39067 Enjins is nie aan die vlerke geplaas nie! 2917674 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Boeing 727 |subsjabloon= |beeld=Lêer:Boeing 727-2S7 Advanced Champion LAX.jpg |byskrif=Boeing 727-2S7 van "Advanced Champion LAX" in vlug |tipe=Smalromp-stralervliegtuig |vervaardiger=[[Boeing Commercial Airplanes]] |ontwerper= |eerste vlug=9 Februarie 1963 |bekendstelling= |vrygestel=1 Februarie 1964 met Eastern Airlines |onttrek= |status=In gebruik, hoofsaaklik vir vragvervoer |hoofgebruiker= Kelowna Flightcraft Air Charter |meer gebruikers= Cargojet Airways <br/>Kalitta Charters <br/>Iran Aseman Airlines |vervaardig=1962–1984 |aantal gebou=1832 tot in Januarie 1983 |programkoste= |eenheidskoste=VS$4.25 miljoen aanvanklik, VS$22 miljoen teen 1982<ref name=Boeing_prices>{{cite web |url=http://www.boeing.com/commercial/prices/ |title=Boeing Commercial Airplanes Jet Prices |publisher=Boeing |access-date=8 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021542/http://www.boeing.com/commercial/prices/ |archive-date= 8 Maart 2013 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Air Algerie Boeing 727-200 Rees-1.jpg|duimnael|'n Boeing 727-200 van "Air Algérie" in September 1981]] [[Lêer:Lufthansa Boeing 727-30C Fitzgerald.jpg|duimnael|regs|'n Lufthansa Boeing 727–100 nader [[Lughawe Londen-Heathrow]] in 1978]] Die '''Boeing 727''' is 'n middelgroot driemotorige kommersiële passasierstraalvliegtuig gebou deur [[Boeing Commercial Airplanes|Boeing-Korporasie]]. Dit kan 149-189 passasiers dra en latere modelle kan 4&nbsp;400 tot 5&nbsp;000 km (2&nbsp;400 tot 2&nbsp;700 [[seemyl]]) ononderbroke vlieg. Die 727 is ontwerp vir kort- en mediumafstandvlugte, en kan redelike kort aanloopbane by kleiner lughawens gebruik. Alle modelle is toegerus met drie [[Pratt & Whitney JT8D]] enjins, twee weerskante die agterromp plus 'n sentrale enjin wat verbind is deur 'n S-buis na 'n inlaat voor die T-stert. Die 727 is Boeing se enigste driemotorige vliegtuig. == Produksie == Die 727 was die steunpilaar van lugdienste se binnelandse roetes en is ook gebruik op die kort- en mediumafstand internasionale roetes. Passasiers-, vragvliegtuig en omskepbare weergawes van die 727 is gebou. Die 727 was massageproduseer in die 1970's en die laaste 727 is in 1984 voltooi. Teen Julie 2011 was 23 '''727-100s''' en 227 '''727-200s''' steeds in verskeie lugrederye se diens.<ref name=Flight_2011>{{cite web |title= World Airliner Census |work=Flight International |date= Augustus 2011 |url= http://www.flightglobal.com/airspace/media/reports_pdf/emptys/87145/world-airliner-census-2011.pdf |page=15 |accessdate=September 13, 2011}}</ref> Lughawens se hersiene geraasregulasies het daartoe gelei dat latere 727's met geraasdempers toegerus is. Die laaste passasiersvlug van 'n Boeing 727 is deur Iran Aseman Airlines in Januarie 2019 onderneem.<ref>https://edition.cnn.com/travel/article/boeing-727-last-flight-scli-intl/index.html</ref> Die vliegtuie word nou hoofsaaklik gebruik vir die vervoer van vrag, staatsamptenare en belangrike persone. ===Gebruikers=== Historiese gebruikers in Suid-Afrika<ref>https://saahistory.wordpress.com/aircraft/historial-aircraft/boeing-727/</ref> * [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]] (9 vliegtuie tussen 1968 en 1982) * Phoenix Airways * Nationwide Airlines * Trek Lugdiens * [[Comair]] * Interair == Verwysings == {{Verwysings}} {{en-vertaal|Boeing 727}} {{Commons|Boeing 727}} {{Normdata}} [[Kategorie:Boeing]] [[Kategorie:Passasiersvliegtuie]] 9af2hx1wvje38kpymux8ok1qeoog5cq 0 92656 2917753 2634561 2026-07-16T08:35:51Z JMK 649 +item, teksdetails 2917753 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Ridge_Render-af.svg|duimnael|320px|Voorstelling van 'n mid-oseaanrif.]] 'n '''Mid-oseaanrif''' of '''middeloseaniese rug''' (of verskeie kombinasies daarvan) is 'n algemene term vir 'n onderwaterbergstelsel wat uit een tot verskeie [[bergreeks]]e bestaan, gewoonlik met 'n vallei bekend as 'n kloof wat langs die rug af loop en deur [[plaattektoniek]] gevorm word. Hier word die jongste gesteentes van die oseaniese [[litosfeer]] gevind, en dié is [[mafies]] van aard. Die langste en een van die bekendste mid-oseaanriwwe is die [[Mid-Atlantiese Rug]], wat die [[Amerikas]] in die noorde skei van [[Europa]] en in die suide van [[Afrika]]. == Sien ook == * [[Rotssiklus]] * [[Vema]] {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Plaattektoniek]] dgyy3d6gfvac8z2fiq2ytvk243t5azy 0 93605 2917711 2297599 2026-07-15T16:25:32Z JMK 649 +prent 2917711 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Milligram weight on matchstick scale in Ukraine.jpg|duimnael|regs|'n [[Metaal]]-draadjie met 'n massa van 1&nbsp;mg, langs 'n [[vuurhoutjie]] geplaas vir skaal]] 'n '''Milligram''' is 'n miljoenste van 'n [[kilogram]] of 'n duisendste van 'n [[gram]] en word geskryf as '''mg'''. Die milligram is 'n eenheid van [[massa]] en 'n afgeleide eenheid van die [[SI-stelsel]]. :Die hoër eenheid is die [[gram]]: 1 gram = 1000 mg :Die laer eenheid is die [[mikrogram]]: 1 mg = 1000 μg {{Saadjie}} [[Kategorie:Afgeleide SI-eenhede]] 03ejqo46rb9vtkyzyrg3930msj2eu28 0 93956 2917761 1632530 2026-07-16T11:56:23Z Daniellouw 54542 2917761 wikitext text/x-wiki '''Duisend''' is 'n [[telwoord|hooftelwoord]] wat in [[Afrikaans]] gebruik word vir 1&nbsp;000 (10³). 'n Duisend rand is byvoorbeeld R 1,000.00. Die natuurlike getal volg op 999 en word deur 1&nbsp;001 voorafgegaan. Die getal het die volgende elementêre eienskappe: * 1&nbsp;000 = 10³ * 1&nbsp;000 = 10 × 10 x 10 (=10³) * 1&nbsp;000 = 2³ × 5³ (ontbinding van priemfaktore) == Kyk ook == * [[Grootteorde]] * [[Kort en lang skaalverdeling]] {{Commonskat|1000 (number)}} {{Wikt|duisend}} {{Saadjie}} [[Kategorie:Getalle]] 5cvr0cs9lq56587wn07nie8joy9go9g 0 100999 2917706 2803221 2026-07-15T16:09:47Z Aliwal2012 39067 /* Vorige wenners */ 2917706 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Estoril track map.svg|regs|420px]] Die '''Portugese Grand Prix''' (''Grande Premio de Portugal'') is 'n [[Formule Een]]-kampioenskapswedren wat voorheen by die [[Autódromo do Estoril]] in [[Portugal]] gehou is. Die [[2020 Portugese Grand Prix|2020 Formule Een Portugese Grand Prix]] is egter op die [[Algarve]]-renbaan op 25 Oktober 2020 gehou, na 'n F1-kalenderverandering weens die [[Koronavirus epidemie van 2020]]. Die Portugese Grand Prix was 'n motorsportgeleentheid vir 'n paar jaar, meestal in die 1950's en weer in die 1980's en 90's. Dit was ook 'n Formule Een-wedren tussen 1958 en 1960 en tussen 1984 en 1996. == Vorige wenners == [[Lêer:Circuit Estoril 1984-1993.png|duimnael|regs|Die oorspronklike Estorilbaan, gebruik van 1984–1993]] [[Lêer:Boavista (Oporto).svg|duimnael|regs|Die Boavista-baan, afwisselend met Monsanto van 1951–1960]] [[Lêer:Circuit Monsanto.png|duimnael|regs|Die Monsanto-baan, afwisselend met Boavista van 1954–1959]] {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! Jaar ! Renjaer ! Vervaardiger ! Plek |- |-bgcolor="#dddddd" ! 2026-<br />2022 |align="center" colspan="4"| ''Geen F1-wedrenne het hier plaasgevind nie'' |- ! [[2021 Portugese Grand Prix|2021]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes_AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | rowspan="2"| [[Algarve|Portimão]] |- ! [[2020 Portugese Grand Prix|2020]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes_AMG Petronas F1-span|Mercedes]] |- |-bgcolor="#dddddd" ! 2019<br />-<br />1997 |align="center" colspan="4"| ''Geen F1-wedrenne het plaasgevind nie'' |- ! [[1996 Portugese Grand Prix|1996]] | {{vlagikoon|CAN}} [[Jacques Villeneuve]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |rowspan="13"| [[Autódromo do Estoril|Estoril]] |- ! [[1995 Portugese Grand Prix|1995]] | {{vlagikoon|VK}} [[David Coulthard]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1994 Portugese Grand Prix|1994]] | {{vlagikoon|VK}} [[Damon Hill]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1993 Portugese Grand Prix|1993]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|VK}} [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Ford]] |- ! [[1992 Portugese Grand Prix|1992]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1991 Portugese Grand Prix|1991]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Riccardo Patrese]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1990 Portugese Grand Prix|1990]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1989 Portugese Grand Prix|1989]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Gerhard Berger]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1988 Portugese Grand Prix||1988]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1987 Portugese Grand Prix||1987]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-TAG |- ! [[1986 Portugese Grand Prix||1986]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1985 Portugese Grand Prix||1985]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1984 Portugese Grand Prix||1984]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-TAG |- style="background:#DDDDDD;" ! 1983<br />–<br />1967 |align="center" colspan="4"| ''Geen wedrenne het plaasgevind nie'' |} {{Koördinate|38|45|03|N|9|23|32|W|display=title|source:enwiki}} [[Kategorie:Portugese Grand Prix| ]] [[Kategorie:Formule Een Grands Prix]] rtmq17z4j12hmdjhby35a74csaqnirn 2917707 2917706 2026-07-15T16:10:41Z Aliwal2012 39067 /* Vorige wenners */ 2917707 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Estoril track map.svg|regs|420px]] Die '''Portugese Grand Prix''' (''Grande Premio de Portugal'') is 'n [[Formule Een]]-kampioenskapswedren wat voorheen by die [[Autódromo do Estoril]] in [[Portugal]] gehou is. Die [[2020 Portugese Grand Prix|2020 Formule Een Portugese Grand Prix]] is egter op die [[Algarve]]-renbaan op 25 Oktober 2020 gehou, na 'n F1-kalenderverandering weens die [[Koronavirus epidemie van 2020]]. Die Portugese Grand Prix was 'n motorsportgeleentheid vir 'n paar jaar, meestal in die 1950's en weer in die 1980's en 90's. Dit was ook 'n Formule Een-wedren tussen 1958 en 1960 en tussen 1984 en 1996. == Vorige wenners == [[Lêer:Circuit Estoril 1984-1993.png|duimnael|regs|Die oorspronklike Estorilbaan, gebruik van 1984–1993]] [[Lêer:Boavista (Oporto).svg|duimnael|regs|Die Boavista-baan, afwisselend met Monsanto van 1951–1960]] [[Lêer:Circuit Monsanto.png|duimnael|regs|Die Monsanto-baan, afwisselend met Boavista van 1954–1959]] {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! Jaar ! Renjaer ! Vervaardiger ! Plek |- |-bgcolor="#dddddd" ! 2026-<br />2022 |align="center" colspan="4"| ''Geen F1-wedrenne het hier plaasgevind nie'' |- ! [[2021 Portugese Grand Prix|2021]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes_AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | rowspan="2"| [[Algarve|Portimão]] |- ! [[2020 Portugese Grand Prix|2020]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes_AMG Petronas F1-span|Mercedes]] |- |-bgcolor="#dddddd" ! 2019<br />-<br />1997 |align="center" colspan="4"| ''Geen F1-wedrenne het plaasgevind nie'' |- ! [[1996 Portugese Grand Prix|1996]] | {{vlagikoon|CAN}} [[Jacques Villeneuve]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |rowspan="13"| [[Autódromo do Estoril|Estoril]] |- ! [[1995 Portugese Grand Prix|1995]] | {{vlagikoon|VK}} [[David Coulthard]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1994 Portugese Grand Prix|1994]] | {{vlagikoon|VK}} [[Damon Hill]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1993 Portugese Grand Prix|1993]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|VK}} [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Ford]] |- ! [[1992 Portugese Grand Prix|1992]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1991 Portugese Grand Prix|1991]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Riccardo Patrese]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1990 Portugese Grand Prix|1990]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1989 Portugese Grand Prix|1989]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Gerhard Berger]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1988 Portugese Grand Prix|1988]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1987 Portugese Grand Prix|1987]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-TAG |- ! [[1986 Portugese Grand Prix|1986]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1985 Portugese Grand Prix|1985]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1984 Portugese Grand Prix|1984]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-TAG |- style="background:#DDDDDD;" ! 1983<br />–<br />1967 |align="center" colspan="4"| ''Geen wedrenne het plaasgevind nie'' |} {{Koördinate|38|45|03|N|9|23|32|W|display=title|source:enwiki}} [[Kategorie:Portugese Grand Prix| ]] [[Kategorie:Formule Een Grands Prix]] iosihislmlfhdnfvlfd01gzjsktkl1t 0 102032 2917695 2868837 2026-07-15T14:22:03Z PhotosENAC 211069 update 2917695 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Universiteit |naam = École nationale de l'aviation civile |inheemse_naam = The French Civil Aviation University |beeld = Entrée de l'ENAC Toulouse format paysage - juillet 20267.jpg |beeldgrootte = 300px |beeldbyskrif = |latyn_naam = |leuse = |leuseafr = |leuseeng="The aeronautical reference" |gestig = 1949 |gelsuit = |tipe = |affiliasie = |befondsing = |rektor = |amptenaar_in_beheer = |voorsitter = |kanselier = |president = |vise-president = |superintendent = |provoos = |vise-kanselier = |prinsipaal = |dekaan = |direkteur = |fakulteit = |personeel = 500 |studentetal = 2000 |voorgraadse studente = |nagraadse studente = |doktoraal = |ander = |stad = [[Toulouse]] |staat = |provinsie = <br />{{vlag|Frankryk}} |land = |coor = |kampus = |voormalige_name = |free_label = |free = |sport = |kleure = |bynaam = |gelukbringer = |atletiek = |affiliasies = France AEROTECH |webtuiste = https://www.enac.fr |kenteken = |voetnotas = }} Die '''École nationale de l'aviation civile''' (ook bekend as '''French Civil Aviation University''') is 'n [[universiteit]] in [[Toulouse]], [[Frankryk]]. Die universiteit is, saam met die [[Institut polytechnique des sciences avancées]], een van die twee beroemdste Franse universiteite wat in [[lug- en ruimtevaart]] spesialiseer. In Junie 2025 het die skool die [[Toulouse School of Aviation and Aerospace Engineering]] in vennootskap met ISAE-SUPAERO geskep. == Bibliografie == * Nicolas Tenoux (MS EAGTA ENAC 2007), ''6 mois dans la vie d’un Pilote de ligne: Les secrets du quotidien...'', 2020, Amazon, 51p., ({{ISBN|9798637449200}}), bl.&nbsp;10 * Nicolas Tenoux (MS EAGTA ENAC 2007), ''6 months in the life of an Airline pilot: Daily life secrets …'', 2020, Amazon, 77p., ({{ISBN|9798693699175}}), bl.&nbsp;10 == Eksterne skakels == * [https://www.enac.fr Die universiteit se webwerf] {{fr}} {{en}} * [https://fondation.enac.fr ENAC-stigting] {{fr}} * [https://www.alumni.enac.fr ENAC Alumni] {{fr}} {{en}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Ecole nationale de l'aviation civile}} [[Kategorie:Franse universiteite]] [[Kategorie:Toulouse]] tae7a0bmzwsigbgbwjz4g4b7fp27buk 0 106300 2917741 2701323 2026-07-16T00:04:46Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917741 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Dame Maggie Smith | Beeld = Dame Maggie Smith-cropped.jpg | Beeldonderskrif = Smith in Maart 2007 met die verfilming van ''Capturing Mary''. | Geboortenaam = Margaret Natalie Smith | Geboortedatum = [[28 Desember]] [[1934]] | Geboorteplek = Ilford, [[Essex]], [[Engeland]], [[Groot-Brittanje]]<ref>{{cite web |url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:QVQ8-6JSH |title=Person Details for Margaret N Smith, "England and Wales Birth Registration Index, 1837-2008" — FamilySearch.org |work=familysearch.org |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20160822022707/https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:QVQ8-6JSH |archive-date=22 Augustus 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | Sterftedatum = {{Death date and age|2024|09|27|1934|12|28|df=yes}} | Sterfteplek = [[Londen]], Groot-Brittanje | Nasionaliteit = Brits | Beroep = Aktrise | Aktiewe jare = 1952–2023 | imdb = 0001749 | Toekennings = [[Orde van die Broederskap van Eer|CH]], [[Orde van die Britse Ryk|DBE]] |Sterftedatum=27 September 2024}} '''Dame Margaret Natalie "Maggie" Smith''', [[Orde van die Broederskap van Eer|CH]], [[Orde van die Britse Ryk|DBE]] (28 Desember 1934 – 27 September 2024)<ref>{{cite web |url=http://www.debretts.com/people/honours/orders-and-decorations-conferred-crown |publisher=Debrett's |title=Orders and decorations conferred by the crown |access-date=4 Januarie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160629220334/http://www.debretts.com/people/honours/orders-and-decorations-conferred-crown |archive-date=29 Junie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> was ’n [[Brittanje|Britse]] [[aktrise]]. Sy het in 1952 haar verhoogdebuut gemaak en het oor meer as 60 jaar ’n uitgebreide loopbaan op die verhoog, in [[rolprent]]e en op [[televisie]] gehad. Sy het in meer as 50 rolprente verskyn en is een van Brittanje se mees erkenbare aktrises. Sy het in 1990 ’n [[Orde van die Britse Ryk#Huidige klasse|Damekommandeur van die Britse Ryk]] (DBE) geword vir haar bydrae tot die [[uitvoerende kunste]],<ref>{{cite news |title=Queen Honors Naipaul, Maggie Smith |date=30 Desember 1989 |url=http://articles.philly.com/1989-12-30/news/26159758_1_british-empire-telephone-pole-police-chase |access-date=1 Januarie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821213737/http://articles.philly.com/1989-12-30/news/26159758_1_british-empire-telephone-pole-police-chase |archive-date=21 Augustus 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en in 2014 lid van die [[Orde van die Broeders van Eer]] (CH) vir haar bydrae tot drama.<ref>{{cite web |first=Emily |last=Davies |title=Queen makes Dame Maggie a Companion of Honour |work=Daily Mail |url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2656862/Queen-makes-Dame-Maggie-Companion-Honour-Actress-given-one-Britains-highest-awards-60-year-career.html |date=13 Junie 2014 |access-date=15 Junie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160326034111/http://www.dailymail.co.uk/news/article-2656862/Queen-makes-Dame-Maggie-Companion-Honour-Actress-given-one-Britains-highest-awards-60-year-career.html |archive-date=26 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Vroeë lewe == Smith is in Romford in [[Essex]] gebore, maar het saam met haar ouers na [[Oxford]] verhuis toe sy vier jaar oud was. Sy is die dogter van Nathaniel Smith, ’n [[Patologie|patoloog]] aan die [[Oxford-universiteit]], en Margaret Hutton, ’n sekretaresse.<ref name="glasgow">{{cite news |last=Mackenzie |first=Suzie |title=You have to laugh |work=The Guardian |location=UK |date=20 November 2004 |url=http://www.guardian.co.uk/weekend/story/0,3605,1354891,00.html?gusrc=rss |access-date=10 Desember 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20041204191257/http://www.guardian.co.uk/weekend/story/0,3605,1354891,00.html?gusrc=rss |archive-date= 4 Desember 2004 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><ref name="filmreference">{{cite web |url=http://www.filmreference.com/film/65/Maggie-Smith.html |title=Maggie Smith profile at |publisher=Filmreference.com |access-date=8 November 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200203125841/http://www.filmreference.com/film/65/Maggie-Smith.html |archive-date=3 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>[http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800019451/bio Maggie Smith profile], ''Yahoo Movies''; URL besoek op 21 April 2014.</ref><ref name="tiscali">[http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biographies/maggie_smith_biog.html Maggie Smith biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207101944/http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biographies/maggie_smith_biog.html |date= 7 Februarie 2009 }}, tiscali.co.uk; URL besoek op 21 April 2014.</ref> As kind het haar ouers vir haar die romantiese verhaal vertel van hoe hulle op ’n trein van Glasgow na London via Newcastle ontmoet het. Sy het ouer tweelingbroers, Alistair en Ian, wat [[argitektuur]] bestudeer het. Op 16 het sy toneel aan die Oxford Playhouse bestudeer.<ref>{{cite web |url=http://www.tribute.ca/people/maggie-smith/3122 |title=Maggie Smith biography and filmography |publisher=Tribute.ca |access-date=7 Augustus 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102101523/https://www.tribute.ca/people/maggie-smith/3122/ |archive-date=2 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Loopbaan == Smith het haar loopbaan in 1952 op die verhoog van die Oxford Playhouse begin in ''New Faces of '56''. Sy het sedertdien talle pryse gewen vir haar werk op die [[Londen]]se verhoë, onder meer ’n rekord van vyf Evening Standard-pryse. In [[New York-stad]] het sy [[Tony]]-benoemings gekry vir ''Private Lives'' (1975), ''Night and Day'' (1979) en ''Lettice and Lovage'' (1990). Vir laasgenoemde het sy die 1990-Tony vir beste aktrise in ’n toneelstuk gewen. Ander verhoogrolle was in onder meer ''[[Antony and Cleopatra]]'' (1976), ''Macbeth'' (1978), ''A Delicate Balance'' (1997) en ''The Breath of Life'' (2002). Op die skerm het sy eerste lof gekry vir haar spel in die misdaadprent ''Nowhere to Go'' (1958), waarvoor sy haar eerste [[Bafta]]-benoeming gekry het.<ref>{{cite web |url=http://awards.bafta.org/award/1959/film |title=Film in 1959 |publisher=awards.bafta.org |access-date=1 Januarie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200507145136/http://awards.bafta.org/award/1959/film |archive-date=7 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Vir haar vertolking in 1965 van Desdemona in [[William Shakespeare|Shakespeare]] se ''Othello'' het sy haar eerste [[Oscar]]-<ref>{{cite web |last=British |first=The |url=http://thebritishtvplace.com/2013/02/celebrating-award-winner-maggie-smith/ |title=Celebrating: Award-Winner Maggie Smith |publisher=The British TV Place |date=23 Februarie 2013 |access-date=7 Augustus 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009123543/https://thebritishtvplace.com/2013/02/celebrating-award-winner-maggie-smith/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live|df=dmy-all}}</ref> en ’n [[Golden Globe]]-benoeming gekry. Smith het al twee Oscars gewen – vir beste aktrise in ''The Prime of Miss Jean Brodie'' (1969) en vir beste vroulike byspeler in ''California Suite'' (1978) saam met [[Michael Caine]]. Sy is een van net ses aktrise wat al die Oscar in albei dié kategorieë gewen het.<ref>{{cite web |url=http://www.filmsite.org/bestactress.html |title=Academy Awards Best Actress |publisher=Filmsite.org |access-date=7 Augustus 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200510192431/https://www.filmsite.org/bestactress.html |archive-date=10 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sy is ook benoem vir ''Travels with My Aunt'' (1972), ''A Room with a View'' (1986) en ''Gosford Park'' (2001). Sy het ’n rekord van vier Baftas vir beste aktrise gewen: vir ''The Prime of Miss Jean Brodie'', ''A Private Function'' (1984), ''A Room with a View'' en ''The Lonely Passion of Judith Hearne'' (1987). Haar vyfde Bafta vir ’n spesifieke rol was in 1999 vir beste vroulike byspeler in ''Tea with Mussolini''. Ander noemenswaardige rolprentrolle was in ''Love and Pain and the Whole Damn Thing'' (1973), ''Death on the Nile'' (1978), ''Clash of the Titans'' (1981), ''Evil Under the Sun'' (1982), ''Hook'' (1991), ''Sister Act'' (1992), ''The First Wives Club'' (1996), ''The Best Exotic Marigold Hotel'' (2012) en as professor Minerva McGonagall in die suksesvolle [[Harry Potter]]-reeks rolprente (2001–2011). Vir ''[[Downton Abbey]]'' het sy ’n Golden Globe, twee Screen Actors Guild-pryse en twee agtereenvolgende [[Emmy]]s gewen. Voorheen het sy ’n Emmy gewen vir die 2003-televisieprent ''My House in Umbria''. In 2015 het sy groot lof gekry vir haar vertolking van Mary Shepherd in ''The Lady in the Van''. Benwens al haar rolprentpryse het Smith ook al verskeie erepryse gekry, onder meer nog twee Baftas: die Spesiale Prys in 1993 en die Bafta Fellowship in 1996. Sy het ook die Society of London Theatre se spesiale prys in 2011 gekry. Sy is een van die min aktrise wat al drie van die volgende pryse gewen het: ’n Oscar, Emmy, Grammy en Tony.<ref>{{cite web|url=http://goldderby.latimes.com/awards_goldderby/2010/07/what-do-al-pacino-and-maggie-smith-have-in-common.html|title=What do Al Pacino and Maggie Smith have in common?|publisher=Goldderby.latimes.com|date=9 Julie 2010|accessdate=7 Augustus 2013|archive-date=27 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927142138/http://goldderby.latimes.com/awards_goldderby/2010/07/what-do-al-pacino-and-maggie-smith-have-in-common.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |author=Alison Croggon |url=http://www.news.com.au/news/jewel-in-the-triple-crown/story-fna7dq6e-1225731812317 |title=Jewel in the triple crown |publisher=News.com.au |date=10 Junie 2009 |access-date=1 Januarie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150814214712/http://www.news.com.au/news/jewel-in-the-triple-crown/story-fna7dq6e-1225731812317 |archive-date=14 Augustus 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In September 2012 is die Stratford Shakespeare Festival se Legacy Award aan haar toegeken.<ref>[http://www.thestar.com/entertainment/onstage/article/1254696--maggie-smith-receives-stratford-festival-s-legacy-award "Maggie Smith receives Stratford festival's Legacy Award" (10 September 2012)] ''Toronto Star''; URL besoek op 26 April 2014.</ref> == Filmografie == {| class="wikitable sortable" |- ! width=4%|Jaar ! width=36%|Titel ! width=22%|Rol ! width=38%|Notas |- | 1956 | ''Child in the House'' | Partytjiegas | Geen erkenning |- | 1958 | ''Nowhere to Go'' | Bridget Howard | |- | 1962 | ''Go to Blazes'' | Chantal | |- | 1963 | ''The V.I.P.s'' | Mej. Mead | Ook bekend as ''Hotel International'' |- | 1964 | ''The Pumpkin Eater'' | Philpot | |- | rowspan=2| 1965 | ''Othello'' | Desdemona | Oscar-benoeming vir beste vroulike byspeler |- | ''Young Cassidy'' | Nora | |- | 1967 | ''The Honey Pot'' | Sarah Watkins | |- | 1968 | ''Hot Millions'' | Patty Terwilliger Smith | |- | rowspan=2| 1969 | ''The Prime of Miss Jean Brodie'' | Jean Brodie | Oscar vir beste aktrise |- | ''Oh! What a Lovely War'' | Musieksaalster | |- | 1972 | ''Travels with My Aunt'' | Augusta Bertram | Oscar-benoeming vir beste aktrise |- | 1973 | ''Love and Pain and the Whole Damn Thing'' | Lila Fisher | |- | 1976 | ''Murder by Death'' | Dora Charleston | |- | rowspan=2| 1978 | ''Death on the Nile'' | Mej. Bowers | |- | ''California Suite'' | Diana Barrie | Oscar vir beste vroulike byspeler |- | rowspan=2| 1981 | ''Quartet'' | Lois Heidler | |- | ''Clash of the Titans'' | Thetis | |- | rowspan=2| 1982 | ''Evil Under the Sun'' | Daphne Castle | |- | ''The Missionary'' | Lady Isabel Ames | |- | 1983 | ''Better Late Than Never'' | Mej. Anderson | |- | rowspan=2| 1984 | ''A Private Function'' | Joyce Chilvers | |- | ''Lily in Love'' | Lily Wynn | |- | 1985 | ''A Room with a View'' | Charlotte Bartlett | Oscar-benoeming vir beste vroulike byspeler |- | 1987 | ''The Lonely Passion of Judith Hearne'' | Judith Hearne | |- | 1990 | ''Romeo.Juliet'' | Rosaline | (stem) |- | 1991 | ''Hook'' | Wendy Darling | |- | 1992 | ''Sister Act'' | rowspan=2| Moederowerste | |- | rowspan=2| 1993 | ''Sister Act 2: Back in the Habit'' | |- | ''The Secret Garden'' | Mev. Medlock | |- | 1995 | ''Richard III'' | Hertogin van York | |- | 1996 | ''The First Wives Club'' | Gunilla Garson Goldberg | |- | 1997 | ''Washington Square'' | Lavinia Penniman | |- | rowspan=3| 1999 | ''Curtain Call'' | Lily Marlowe | Ook bekend as ''It All Came True'' |- | ''The Last September'' | Lady Myra Naylor | |- | ''Tea with Mussolini'' | Lady Hester Random | |- | rowspan=2| 2001 | ''Gosford Park'' | Constance | Oscar-benoeming vir beste vroulike byspeler |- | ''Harry Potter and the Philosopher's Stone'' | rowspan=2| Professor Minerva McGonagall | Ook bekend as ''Harry Potter and the Sorcerer's Stone'' |- | rowspan=2| 2002 | ''Harry Potter and the Chamber of Secrets'' | |- | ''Divine Secrets of the Ya-Ya Sisterhood'' | Caro Eliza Bennett | |- | rowspan=2| 2004 | ''Harry Potter and the Prisoner of Azkaban'' | Professor Minerva McGonagall | |- | ''Ladies in Lavender'' | Janet Widdington | |- | rowspan=2| 2005 | ''Keeping Mum'' | Grace Hawkins | |- | ''Harry Potter and the Goblet of Fire'' | rowspan=2| Professor Minerva McGonagall | |- | rowspan=2| 2007 | ''Harry Potter and the Order of the Phoenix'' | |- | ''Becoming Jane'' | Lady Gresham | |- | rowspan=2| 2009 | ''Harry Potter and the Half-Blood Prince'' | Professor Minerva McGonagall | |- | ''From Time to Time'' | Linnet Oldknow | |- | 2010 | ''Nanny McPhee and the Big Bang'' | Mev. Agatha Docherty | Ook bekend as ''Nanny McPhee Returns'' |- | rowspan=2| 2011 | ''Gnomeo & Juliet'' | Lady Bluebury | (stem) |- | ''Harry Potter and the Deathly Hallows 2'' | Professor Minerva McGonagall | |- | rowspan=2| 2012 | ''The Best Exotic Marigold Hotel'' | Muriel Donnelly | |- | ''Quartet'' | Jean Horton | |- | 2014 | ''My Old Lady'' | Mathilde Girard | |- | rowspan=2| 2015 | ''The Second Best Exotic Marigold Hotel'' | Muriel Donnelly | |- | ''The Lady in the Van'' | Mej. Shepherd | |} == Teater == {{div col}} * 1952: ''Twelfth Night'' (Oxford Playhouse, OP) * 1952: ''He Who Gets Slapped'' (Clarendon Press, CP) * 1952: ''Cinderella'' (OP) * 1953: ''Rookery Nook'' (OP) * 1953: ''Housemaster'' (OP) * 1953: ''Cakes and Ale'' (revue, Edinburg-fees, EF) * 1953: ''The Love of Four Colonels'' (OP) * 1954: ''The Ortolan'' (Maxton Hall, MH) * 1954: ''Don't Listen Ladies'' (OP) * 1954: ''The Government Inspector'' (OP) * 1954: ''The Letter'' (OP) * 1954: ''A Man About The House'' (OP) * 1954: ''On the Mile'' (revue, EF) * 1954: ''Oxford Accents'' (Watergate-teater, Londen, WT) * 1954: ''Theatre 1900'' (OP) * 1954: ''Listen to the Wind'' (OP) * 1955: ''The Magistrate'' (OP) * 1955: ''The School for Scandal'' (OP) * 1956: ''New Faces of '56'' (revue, Ethel Barrymore-teater, EB) * 1957: ''Share My Lettuce'' (revue, Lyric-teater (Hammersmith)) * 1958: ''The Stepmother'' (St. Martin's Theatre, St. Martin's) * 1959: ''The Double Dealer'' (The Old Vic|OV) * 1959: ''As You Like It'' (OV) * 1959: ''Richard II'' (OV) * 1959: ''The Merry Wives of Windsor'' (OV) * 1960: ''What Every Woman Knows'' (OV) * 1960: ''Rhinoceros'' (Novello-teater, Strand) * 1960: ''Strip the Willow'' (VK-toer) * 1961: ''The Rehearsal'' (Bristol Old Vic, BOV; Globe-teater, Globe's) * 1962: ''The Private Ear'' en ''The Public Eye'' (Globe's) * 1963: ''Mary, Mary'' (Queen's Theatre, Queen's) * 1963: ''The Recruiting Officer'' (Royal National Theatre. RN/OV) * 1964: ''Othello'' (RN/OV) * 1964: ''The Master Builder'' (RN/OV) * 1964: ''Hay Fever'' (RN/OV) * 1965: ''Much Ado About Nothing'' (RN/OV) * 1965: ''Trelawny of the 'Wells''' (RN/OV) * 1966: ''Miss Julie'' (RN/OV) * 1966: ''Black Comedy'' (RN/OV) * 1966: ''A Bond Honoured'' (RN/OV) * 1969: ''The Country Wife'' (Chichester-feesteater, CF) * 1970: ''The Beaux' Stratagem'' (RV/OV/Ahmanson-teater, Ahmanson's) * 1970: ''Hedda Gabler'' (RV/Cambridge-teater, Cambridge) * 1971: ''Design for Living'' (Ahmanson's) * 1972: ''Private Lives'' (Queen's) * 1973: ''Peter Pan'' (London Coliseum, Coliseum) * 1974: ''Snap'' (Vaudeville-teater, Vaudeville's) * 1975: ''Private Lives'' (VSA-toer en 46th Street Theatre, 46th Street's) * 1976: ''The Way of the World'' (Stratford Shakespeare-fees, SSF) * 1976: ''Antony and Cleopatra'' (SSF) * 1976: ''Three Sisters'' (SSF) * 1976: ''The Guardsman'' (SSF/Ahmanson's) * 1977: ''A Midsummer Night's Dream'' (SSF/Ahmanson's) * 1977: ''Richard III'' (SSF) * 1977: ''As You Like It'' (SSF) * 1977: ''Hay Fever'' (SSF) * 1978: ''Macbeth'' (SSF) * 1978: ''Private Lives'' (SSF) * 1979: ''Night and Day'' (Phoenix-teater (Londen), Phoenix; Washington, D.C., D.C.; ANTA Playhouse, ANTA) * 1980: ''Much Ado About Nothing'' (SSF) * 1980:''The Seagull'' (SSF) * 1980: ''Virginia'' (SSF/Haymarket-teater, Haymarket's) * 1984: ''The Way of the World'' (CF/Haymarket's) * 1985: ''The Interpreters'' (Queen's) * 1986: ''The Infernal Machine'' (Lyric) * 1987: ''Coming Into Land'' (RN/Lyttelton-teater, Lyttelton's) * 1987: ''Lettice and Lovage'' (Globe's) * 1990: ''Lettice and Lovage'' (EB) * 1993: ''The Importance of Being Earnest'' (Aldwych-teater, Aldwych) * 1994: ''Three Tall Women'' (Wyndham's-teater, Wyndham's) * 1996: ''Talking Heads'' (CF/Comedy) * 1997: ''A Delicate Balance'' (Haymarket's) * 1999: ''The Lady in the Van'' (Queen's) * 2002: ''The Breath of Life'' (Haymarket's) * 2004: ''Talking Heads'' (Australiese toer) * 2007: ''The Lady from Dubuque'' (Haymarket's) {{div col end}} == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Eksterne skakels == * {{IMDb naam|0001749}} * {{Commons-kategorie inlyn|Maggie Smith}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Maggie Smith|Engelse Wikipedia]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Smith, Maggie}} [[Kategorie:Britse akteurs]] [[Kategorie:Geboortes in 1934]] [[Kategorie:Sterftes in 2024]] [[Kategorie:Engelse aktrises van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Engelse aktrises van die 21ste eeu]] 7dc5l6kqrc2tegeyunu9shd0vk26hvm 4 112023 2917728 2917593 2026-07-15T20:10:18Z Nimmzo 210928 /* lead section */ [[Module:Piesangs]] /* "Hallo, wêreld!" in Lua */ 2917728 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: ʼn module kan nie op sy eie geloop word nie, en deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: &#123;{#invoke:''modulenaam''|''funksienaam''}} Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:Piesangs|hallo}} === Die gebruik van argumente === Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] 9rki5n99q27gwxb7bubocusslur97t4 2917729 2917728 2026-07-15T20:30:53Z Nimmzo 210928 /* "Hallo, wêreld!" in Lua */ +blockquote +syntaxhighlight 2917729 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:Piesangs|hallo}} === Die gebruik van argumente === Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] 7pk8rvgg1b1ld1h4qa7o5o900ltq32t 2917730 2917729 2026-07-15T20:40:14Z Nimmzo 210928 /* "Hallo, wêreld!" in Lua */ +gebruikersblad 2917730 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: Jy hoef niks te installeer of te stoor nie. # Wysig jou gebruikersblad. # Plak die volgende oproep aan die begin van ʼn nuwe reël op jou Gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs|hallo}} </syntaxhighlight></blockquote> === Die gebruik van argumente === Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] omv9n9f3yqd1024tnj2i9ek75oc4xz5 2917731 2917730 2026-07-15T20:50:21Z Nimmzo 210928 /* "Hallo, wêreld!" in Lua */ +Wys voorskou +Kanselleer 2917731 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: Jy hoef niks te installeer of te stoor nie. # Wysig jou gebruikersblad. # Plak die volgende oproep aan die begin van ʼn nuwe reël op jou Gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs|hallo}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>Klik "<code>Wys voorskou</code>". Die oproep van die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> in [[Module:Piesangs]] word vervang met die volgende:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Wanneer gevra word, klik <code>Leave</code>.</li> <li>Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li> </ol> === Die gebruik van argumente === Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] acgpxjc3h3riz7eo8kc430ouqaeiutn 2917732 2917731 2026-07-15T21:00:11Z Nimmzo 210928 /* Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer */ +Wys bronteks. Dankie, Admin. 2917732 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: Jy hoef niks te installeer of te stoor nie. # Wysig jou gebruikersblad. # Plak die volgende oproep aan die begin van ʼn nuwe reël op jou Gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs|hallo}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>Klik "<code>Wys voorskou</code>". Die oproep van die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> in [[Module:Piesangs]] word vervang met die volgende:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Wanneer gevra word, klik <code>Leave</code>.</li> <li>Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li> </ol> == Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer == Die Lua Scribunto <code>Ontfoutkonsole</code> is ʼn veilige, interaktiewe hulpmiddel om Lua in Wikipedia te leer. # Klik "<code>Wys bronteks</code>" op die [[Module:Yesno]]-blad. # Blaai na onder na die <code>Debug console</code>-afdeling. # Plak die kommentaar en die oproep in die <span style = "color:#86888c;">grys</span> invoerkassie (bo die <code>Clear</code> (Vee)-knoppie). === Die gebruik van argumente === Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] cx04v0nqz1fxrtghw4th2ykm2zwqsol 2917733 2917732 2026-07-15T21:10:21Z Nimmzo 210928 /* Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer */ +"Welkom by " 2917733 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: Jy hoef niks te installeer of te stoor nie. # Wysig jou gebruikersblad. # Plak die volgende oproep aan die begin van ʼn nuwe reël op jou Gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs|hallo}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>Klik "<code>Wys voorskou</code>". Die oproep van die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> in [[Module:Piesangs]] word vervang met die volgende:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Wanneer gevra word, klik <code>Leave</code>.</li> <li>Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li> </ol> == Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer == Die Lua Scribunto <code>Ontfoutkonsole</code> is ʼn veilige, interaktiewe hulpmiddel om Lua in Wikipedia te leer. # Klik "<code>Wys bronteks</code>" op die [[Module:Yesno]]-blad. # Blaai na onder na die <code>Debug console</code>-afdeling. # Plak die kommentaar en die oproep in die <span style = "color:#86888c;">grys</span> invoerkassie (bo die <code>Clear</code> (Vee)-knoppie). <blockquote><syntaxhighlight lang = "lua" line highlight = 2 copy> --[[Jou aller eerste Lua "Hallo Wêreld"-soort program]]-- print("Welkom by " .. _VERSION .. "!") -- Voeg die Lua-weergawe saam met `..` </syntaxhighlight></blockquote> == Die gebruik van argumente == Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] t2nbl9r32kwylh0r8iiu7ro71g7o7e6 2917736 2917733 2026-07-15T21:20:15Z Nimmzo 210928 /* Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer */ heel eerste gebruik van [[Sjabloon:key press]] ↵ 2917736 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: Jy hoef niks te installeer of te stoor nie. # Wysig jou gebruikersblad. # Plak die volgende oproep aan die begin van ʼn nuwe reël op jou Gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs|hallo}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>Klik "<code>Wys voorskou</code>". Die oproep van die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> in [[Module:Piesangs]] word vervang met die volgende:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Wanneer gevra word, klik <code>Leave</code>.</li> <li>Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li> </ol> == Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer == Die Lua Scribunto <code>Ontfoutkonsole</code> is ʼn veilige, interaktiewe hulpmiddel om Lua in Wikipedia te leer. # Klik "<code>Wys bronteks</code>" op die [[Module:Yesno]]-blad. # Blaai na onder na die <code>Debug console</code>-afdeling. # Plak die kommentaar en die oproep in die <span style = "color:#86888c;">grys</span> invoerkassie (bo die <code>Clear</code> (Vee)-knoppie). <blockquote><syntaxhighlight lang = "lua" line highlight = 2 copy> --[[Jou aller eerste Lua "Hallo Wêreld"-soort program]]-- print("Welkom by " .. _VERSION .. "!") -- Voeg die Lua-weergawe saam met `..` </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Druk {{key press|Enter}} een keer om die twee Lua-opdragte uit te voer.</li> <li>Die resultaat sal onder die Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-opdragreël verskyn:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Welkom by Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> == Die gebruik van argumente == Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] 2q3yv7oitw8kgmat9j9cu29q1q7zso9 2917737 2917736 2026-07-15T21:30:08Z Nimmzo 210928 /* Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer */ +↑ 2917737 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: Jy hoef niks te installeer of te stoor nie. # Wysig jou gebruikersblad. # Plak die volgende oproep aan die begin van ʼn nuwe reël op jou Gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs|hallo}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>Klik "<code>Wys voorskou</code>". Die oproep van die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> in [[Module:Piesangs]] word vervang met die volgende:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Wanneer gevra word, klik <code>Leave</code>.</li> <li>Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li> </ol> == Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer == Die Lua Scribunto <code>Ontfoutkonsole</code> is ʼn veilige, interaktiewe hulpmiddel om Lua in Wikipedia te leer. # Klik "<code>Wys bronteks</code>" op die [[Module:Yesno]]-blad. # Blaai na onder na die <code>Debug console</code>-afdeling. # Plak die kommentaar en die oproep in die <span style = "color:#86888c;">grys</span> invoerkassie (bo die <code>Clear</code> (Vee)-knoppie). <blockquote><syntaxhighlight lang = "lua" line highlight = 2 copy> --[[Jou aller eerste Lua "Hallo Wêreld"-soort program]]-- print("Welkom by " .. _VERSION .. "!") -- Voeg die Lua-weergawe saam met `..` </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Druk {{key press|Enter}} een keer om die twee Lua-opdragte uit te voer.</li> <li>Die resultaat sal onder die Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-opdragreël verskyn:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Welkom by Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>Druk {{key press|Up}} <code>Oppyltjie</code> om deur vorige Lua-opdragte te blaai.</li> <li>Indien nodig, klik <code>Vee</code> om ''slegs'' die <code>Ontfoutkonsole</code> skoon te maak; die Lua-redigeerder hierbo sal '''on'''gewysig bly.</li> </ol> == Die gebruik van argumente == Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] bci7el4atvvmltar37bh170wt3c61us 2917738 2917737 2026-07-15T21:40:06Z Nimmzo 210928 /* Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer */ +🍌 2917738 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: Jy hoef niks te installeer of te stoor nie. # Wysig jou gebruikersblad. # Plak die volgende oproep aan die begin van ʼn nuwe reël op jou Gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs|hallo}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>Klik "<code>Wys voorskou</code>". Die oproep van die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> in [[Module:Piesangs]] word vervang met die volgende:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Wanneer gevra word, klik <code>Leave</code>.</li> <li>Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li> </ol> == Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer == Die Lua Scribunto <code>Ontfoutkonsole</code> is ʼn veilige, interaktiewe hulpmiddel om Lua in Wikipedia te leer. # Klik "<code>Wys bronteks</code>" op die [[Module:Yesno]]-blad. # Blaai na onder na die <code>Debug console</code>-afdeling. # Plak die kommentaar en die oproep in die <span style = "color:#86888c;">grys</span> invoerkassie (bo die <code>Clear</code> (Vee)-knoppie). <blockquote><syntaxhighlight lang = "lua" line highlight = 2 copy> --[[Jou aller eerste Lua "Hallo Wêreld"-soort program]]-- print("Welkom by " .. _VERSION .. "!") -- Voeg die Lua-weergawe saam met `..` </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Druk {{key press|Enter}} een keer om die twee Lua-opdragte uit te voer.</li> <li>Die resultaat sal onder die Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-opdragreël verskyn:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Welkom by Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>Druk {{key press|Up}} <code>Oppyltjie</code> om deur vorige Lua-opdragte te blaai.</li> <li>Indien nodig, klik <code>Vee</code> om ''slegs'' die <code>Ontfoutkonsole</code> skoon te maak; die Lua-redigeerder hierbo sal '''on'''gewysig bly.</li> </ol> ; HTML-generateur in die Ontfoutkonsole Roep die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> aan in <code>Module:</code>Piesangs: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modPiesangs = require('Module:Piesangs') -- laai die module in Debug console local frame = mw.getCurrentFrame(); print(modPiesangs.hallo(frame)) -- wys "Hallo, wêreld!" </syntaxhighlight></blockquote> == Die gebruik van argumente == Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] gteiucd8fwg2sox0am980s7hft5bfti 2917739 2917738 2026-07-15T21:50:20Z Nimmzo 210928 /* Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer */ +Hallo, wêreld! 2917739 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: Jy hoef niks te installeer of te stoor nie. # Wysig jou gebruikersblad. # Plak die volgende oproep aan die begin van ʼn nuwe reël op jou Gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs|hallo}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>Klik "<code>Wys voorskou</code>". Die oproep van die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> in [[Module:Piesangs]] word vervang met die volgende:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Wanneer gevra word, klik <code>Leave</code>.</li> <li>Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li> </ol> == Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer == Die Lua Scribunto <code>Ontfoutkonsole</code> is ʼn veilige, interaktiewe hulpmiddel om Lua in Wikipedia te leer. # Klik "<code>Wys bronteks</code>" op die [[Module:Yesno]]-blad. # Blaai na onder na die <code>Debug console</code>-afdeling. # Plak die kommentaar en die oproep in die <span style = "color:#86888c;">grys</span> invoerkassie (bo die <code>Clear</code> (Vee)-knoppie). <blockquote><syntaxhighlight lang = "lua" line highlight = 2 copy> --[[Jou aller eerste Lua "Hallo Wêreld"-soort program]]-- print("Welkom by " .. _VERSION .. "!") -- Voeg die Lua-weergawe saam met `..` </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Druk {{key press|Enter}} een keer om die twee Lua-opdragte uit te voer.</li> <li>Die resultaat sal onder die Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-opdragreël verskyn:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Welkom by Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>Druk {{key press|Up}} <code>Oppyltjie</code> om deur vorige Lua-opdragte te blaai.</li> <li>Indien nodig, klik <code>Vee</code> om ''slegs'' die <code>Ontfoutkonsole</code> skoon te maak; die Lua-redigeerder hierbo sal '''on'''gewysig bly.</li> </ol> ; HTML-genereerder in die Ontfoutkonsole Roep die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> aan in <code>Module:</code>Piesangs: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modPiesangs = require('Module:Piesangs') -- laai die module in Debug console print(modPiesangs.hallo(mw.getCurrentFrame())) -- wys "Hallo, wêreld!" </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> == Die gebruik van argumente == Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] o9n5qitgsc578me7rwex72megtp1ol5 2917740 2917739 2026-07-15T22:00:12Z Nimmzo 210928 /* Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer */ Ya? nee. [[Module:Yesno]] 🔒 2917740 wikitext text/x-wiki {{konstruksie}} <!--{{WikiProject Lua/header}} --Moet op 'n stadium ingevoeg word as die artikels uitbrei--> {{Inligtingsblad|WP:Lua}} {{Naamruimtes}} [[Lua (Programmeertaal)|Lua]] is ʼn programmeertaal wat nou beskikbaar is vir die Afrikaanse Wikipedia via die MediaWiki-uitbreiding [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Lua-kode kan binne wiki-sjablone verskans word deur die "<nowiki>{{#invoke:}}</nowiki>"-funksionaliteit van Scribunto in te span. Die uitbreiding steun Lua 5.1 sedert Julie 2015. == "Hallo, wêreld!" in Lua == Die Lua-[[bronkode]] word in bladsye genaamd modules gestoor (bv. [[Module:Piesangs]]). Die onderskeie modules word dan op sjabloonblaaie ingeroep (deur kode <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight>), byvoorbeeld, [[Module:Piesangs/doc]] gebruik die kode <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Piesangs|hallo}}</syntaxhighlight> om die teks <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight> te vertoon. ; Om ʼn module te loop Modules word op normale wiki-blaaie geloop deur die #invoke-ontlederfunksie te gebruik. Die sintaksis van #invoke is vergelykbaar met sjabloonsintaksis, maar met ʼn paar verskille. Die belangrikste verskil is dat ʼn ''funksienaam'' verskaf moet word. ʼn Funksie is ʼn groep instruksies wat insetwaardes aanneem, dit verwerk, en ʼn uitsetwaarde terugstuur.<ref>Veelvuldige uitsetwaardes is ook moontlik, maar funksies wat dit bewerkstellig is nie normaalweg bedoel vir toegang vanaf wiki-blaaie nie.</ref> Dit stem tot ʼn groot mate ooreen met wat ʼn sjabloon doen – parameters word verskaf, dit word verwerk, en ʼn resultaat word verkry. Baie funksies kan egter vir ʼn Lua-module gedefinieer word, terwyl daar slegs een sjabloon op ʼn bladsy gedefinieer kan word. Verder kan ʼn Lua-module ook nie direk geloop word nie – slegs een van die module se funksies kan geloop word. Die module is net ʼn houer vir die funksies en doen nie self enige verwerking nie. Daar is dus twee redes waarom ʼn funksienaam verskaf moet word: # ʼn Module kan nie op sy eie geloop word nie. # Deur nie ʼn funksienaam te verskaf nie, sal Lua nie weet watter funksie geloop moet word nie. ; Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. Die eenvoudigste manier om ʼn module vanaf ʼn wiki-blad te loop is as volg: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ModuleNaam|funksieNaam}} </syntaxhighlight></blockquote> Byvoorbeeld, [[Module:Piesangs]], wat een funksie genaamd "hallo" het, kan as volg geloop word: Jy hoef niks te installeer of te stoor nie. # Wysig jou gebruikersblad. # Plak die volgende oproep aan die begin van ʼn nuwe reël op jou Gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs|hallo}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>Klik "<code>Wys voorskou</code>". Die oproep van die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> in [[Module:Piesangs]] word vervang met die volgende:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Wanneer gevra word, klik <code>Leave</code>.</li> <li>Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li> </ol> == Ontfoutkonsole: Begin om Lua te leer == Die Lua Scribunto <code>Ontfoutkonsole</code> is ʼn veilige, interaktiewe hulpmiddel om Lua in Wikipedia te leer. # Klik "<code>Wys bronteks</code>" op die [[Module:Yesno]]-blad. # Blaai na onder na die <code>Debug console</code>-afdeling. # Plak die kommentaar en die oproep in die <span style = "color:#86888c;">grys</span> invoerkassie (bo die <code>Clear</code> (Vee)-knoppie). <blockquote><syntaxhighlight lang = "lua" line highlight = 2 copy> --[[Jou aller eerste Lua "Hallo Wêreld"-soort program]]-- print("Welkom by " .. _VERSION .. "!") -- Voeg die Lua-weergawe saam met `..` </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>Druk {{key press|Enter}} een keer om die twee Lua-opdragte uit te voer.</li> <li>Die resultaat sal onder die Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-opdragreël verskyn:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Welkom by Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>Druk {{key press|Up}} <code>Oppyltjie</code> om deur vorige Lua-opdragte te blaai.</li> <li>Indien nodig, klik <code>Vee</code> om ''slegs'' die <code>Ontfoutkonsole</code> skoon te maak; die Lua-redigeerder hierbo sal '''on'''gewysig bly.</li> </ol> ; HTML-genereerder in die Ontfoutkonsole Roep die funksie <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight> aan in <code>Module:</code>Piesangs: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modPiesangs = require('Module:Piesangs') -- laai die module in Debug console print(modPiesangs.hallo(mw.getCurrentFrame())) -- wys "Hallo, wêreld!" </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hallo, wêreld! </syntaxhighlight></blockquote> ; Identiteitsfunksie <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('Module:Yesno') -- #if yesno dan gee dit sy insetparameter terug print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("nee"), "Ja", 'nee')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes nee </syntaxhighlight></blockquote> # Maak die beskermde <code>Module:</code>Yesno toe wat '''on'''gewysig bly. == Die gebruik van argumente == Argumente word aan modules gegee op dieselfde metode as wat dit aan sjablone gegee word. Neem kennis dat die teks na die eerste pypkarakter altyd die funksienaam is; die eerste posisionele argument is die teks na die ''tweede'' pypkarakter. &#123;{#invoke:'' modulenaam''|''funksienaam''|''eerste posisionele argument''|''tweede posisionele argument''|''benoemde argument'' = ''waarde''}} Byvoorbeeld, in [[Module:PiesangsArgumente]] groet die "hallo"-funksie verskillende mense afhangende van die eerste posisionele argument. Dit werk as volg: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Karen}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente |hallo|Ferdie}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|hallo|Ferdie}} PiesangsArgumente verskaf ook ʼn funksie genaamd "tel_vrugte", wat die benoemde argumente <code>piesangs</code> en <code>appels</code> gebruik om die aantal piesangs en appels wat gegee word te tel. Dit kan as volg geloop word: * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|appels=3|piesangs=4}} * <code><nowiki>{{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}}</nowiki></code> &rarr; {{#invoke:PiesangsArgumente|tel_vrugte|piesangs=5|appels=2}} Meeste modules behoort ʼn dokumentasieblad te hê wat verduidelik watter argumente gebruik kan word, en die uitwerking wat hulle sal hê. == Voorbeeldmodules == * [[Module:Piesangs]]: Die eenvoudigste moontlike skrip, verskaf ʼn enkele funksie met geen argumente nie. * [[Module:PiesangsArgumente]]: Demonstreer hoe om parameters te gebruik. == Vra ʼn skrip aan == Besoek '''[[Wikipedia:Lua-versoeke]]''' om hulp aan te vra met die skryf van ʼn Lua-skrip om ʼn spesifieke taak op Wikipedia of ʼn ander projek van die Wikimedia-stigting te verrig. == Geskiedenis == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Sordid history]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], debat oor wiki-skriptaal (JavaScript v. Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], Tim skryf [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] met aanvanklike ondersteuning vir Lua. Na jare se bespreking is Lua in 2012 vir toetsdoeleindes geïnstalleer op [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], met ʼn ope uitnodiging aan alle bydraers om te eksperimenteer met die ontwikkeling van Lua-modules. Lua word in Februarie 2013 op die Engelse Wikipedia geïnstalleer na toetslopies op mediawiki.org en Wikimedia se toets-wikis. == Oor Lua == :''Sien ook {{en}}[[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|Brad Jorsch se kort voorlegging van ʼn basiese voorbeeld van hoe om ʼn wikitext-sjabloon om te skakel na ʼn Lua-module.]]'' Lua is ʼn [[skriptaal]] wat gebruik kan word om data te analiseer, uitdrukkings uit te werk en resultate te formateer met behulp van funksies en [[objekgeoriënteerde programmering]]. Hoewel sekere Lua-skripte eenvoudig gehou kan word om maklik te begryp, laat Lua komplekse strukture toe soos tabelle, dinamiese funksies, en [[assosiatiewe skikking]]s waar indekssubskripte woorde sowel as indeksnommers kan wees. Lua ondersteun ook [[rekursie]] van hergeneste funksies, neem dus sorg om oordrewe kompleksiteit te vermy, veral waar ander bydraers sal sukkel om die Lua-modules te onderhou. Die volgende voorbeeld toon Lua-[[bronkode]] vir ʼn <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hallo, wêreld!"</syntaxhighlight>-funksie binne [[Module:HalloWereld]]. Alle Lua-modules op Wikipedia moet afskop deur die definiëring van ʼn veranderlike wat hul eksterne toeganklike funksies sal bevat. Hulle kan enige naam kry en ook data bevat. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=5> --[[Module:HalloWereld]]-- local p = {} -- Inisialiseer die (p)akket-tabel -- Voeg ʼn funksie tot die veranderlike. Dit is oproepbaar binne Wikipedia via die #invoke-bevel. -- "raam" sal die data bevat wat Wikipedia aan hierdie funksie stuur wanneer dit geroep word. function p.hallo(frame) -- Met betrekking tot [[Module:Piesangs]] word frame bygevoeg, maar nie gebruik nie. local str = "Hallo, wêreld!" -- Verklaar ʼn plaaslike veranderlike en ken data aan dit toe. return str -- Verlaat hierdie funksie en stuur die inligting binne "str" terug na Wikipedia. end -- Beëindig die funksie. return p -- Gee die (p)akket-tabel terug </syntaxhighlight> # Alle modules word beëindig deur die veranderlike wat hul funksies bevat, terug te stuur na Wikipedia. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight>-funksie word nie toegelaat nie, so alle uitsette word bewerkstellig via terugkerende stringe. # Die module kan nou gebruik word deur <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:HalloWereld|hallo}}</syntaxhighlight> te roep. # Die <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>-bevel skop af met die module se naam, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>HalloWereld</syntaxhighlight>, en neem daarna die naam van een van sy funksies as argument aan, in die geval <syntaxhighlight lang="lua" inline>hallo</syntaxhighlight>. ʼn Voorbeeld van Lua word uitgelig deur die merker <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> weerskante van die Lua-bronkode te plaas. Om meer komplekse voorbeelde te sien, gaan na die artikel: "[[Lua (programmeertaal)]]". Vir instruksies oor hoe om Lua binne MediaWiki (en dus ook Wikipedia) te gebruik, sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]. == Moduletoetsing == ʼn Moduletoetsraamwerk vir Lua-skripte op Wikipedia is beskikbaar by [[Module:UnitTests]]. Dit laat die uitvoer van ʼn skrip toe op ʼn gegewe stel insette, en bevestig dat die verwagte uitsette gelewer word. Moduletoetsing is veral handig by die vinnige bespeuring van regressie, waar bywerkings op ʼn skrip nuwe (of ou) probleme na vore kan bring. Volgens konvensie word moduletoetse vir ʼn module soos [[Module:Piesangs]] in [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] geplaas, en word dan uitgevoer op [[Module talk:Piesangs/toetsgevalle|Modulebespreking:Piesangs/toetsgevalle]] met bv. # Wysig jou gebruikersblad: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="2"><li>Klik "<code>Wys voorskou</code>":</li></ol> <blockquote> {{#invoke:Piesangs/toetsgevalle|run_tests}} </blockquote> <ol start="3"><li>Klik "<code style="color:#bf3c2c;>Kanselleer</code>". Jou gebruikersblad bly '''on'''gewysig.</li></ol> Die metodes moet met <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' begin. ʼn Eenvoudige voorbeeld uit [[Module:Piesangs/toetsgevalle]] volg hieronder. <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[Module:Piesangs/toetsgevalle]]-- local p = require('Module:UnitTests') -- Klik op besprekingsblad om toetse te loop. function p:test_hallo() -- Moduletoetse vir [[Module:Piesangs]]. self:preprocess_equals('{{#invoke:Piesangs|hallo}}', 'Hallo, wêreld!') end return p </syntaxhighlight> Sien die [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests#:~:text=Piesangs|lys van alle modules]] wat eenheidstoetse gebruik. Daar [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|bestaan]] ook ʼn alternatiewe moduletoetsraam genaamd [[Module:ScribuntoUnit]], oorspronklik uit die Hongaarse Wikipedia. Kenmerkgewys is dit baie dieselfde as [[Module:UnitTests]], maar dit besit ʼn ander kodestyl, en werp regte foute wat dan gevang word met behulp van beskermde oproepe. Dit besit ook ʼn metode om wisselveranderlikes binne ʼn sekere akkuraatheid te vergelyk. == Wikipedia-spesifieke kenmerke == Algeheel: Lua kan slegs insette as teks aanstuur na <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> en wat ook al gekry word via <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> en <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Lua-uitsette sal nie vooraf verwerk word nie tensy <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> eksplisiet geroep word, menende dat sjabloonoproepe, ontledingsfunksies ens. in die uitsette nie na behore sal werk nie. Verder is alle Lua in die bladsy beperk tot 10 sekondes SVE-tyd (daar kan in die bronkode van ʼn verbeelde bladsy gekyk word om te sien hoe lank ʼn module of sjabloon sal neem om te ontleed). Relatief tot standaard Lua kort Scribunto se Lua ʼn verskeidenheid funksies (sien [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Verskille van standaard Lua]]). === Insetbeperkings in Lua === Lua-kode in Scribunto loop slegs terwyl die bladsy ontleed word. Daarom is die enigste gebruikerinsette wat Lua kan ontvang deur middel van ''bladredigering'' – dit kan nie ʼn kassie skep wat die vierkantswortel van ʼn getal bereken wat ingetik word nie, of ʼn gedeelte van die Mandelbrot-stel herbereken volgens die gedeelte van die voorsaatstel waarop geklik word nie. Die insette wat Lua kan ontvang sluit enige traskluseerbare teksblaaie op Wikipedia in. Dit sluit ''nie'' grafiese lêers in nie (nie eers [[SVG]]-lêers nie, hoewel hulle teks is. Behalwe as jy dit sny en op ʼn Wiki-teksblad plak), ook nie die lys bladsye gelys in ʼn [[Hulp:Kategorie|kategorie]] nie, verder ook nie die inhoud van [[Wikipedia:Transklusie#spesiale bladsye|nie-transkluseerbare]] [[Hulp:Spesiaal|spesiale bladsye]] nie. === Wikitext === Getranskluseerde Wikipedia-opskrifte bevat baiemaal verborge kode soos <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> wat verwyder moet word sodat hulle effektief ontleed kan word. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> Wikilinks van die [[Wikipedia:Pyptoertjie|soort]] <code><nowiki>[[WP:Hulp</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> sal nie werk indien dit as uitset teruggegee word nie – hulle moet eksplisiet geskryf word as <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[WP:Hulp|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Hulp</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>. Ander voorafstoor-transformasies, soos die vervanging van <code>~~<nowiki/>~~</code> met handtekeninge, sal ook nie verwerk word nie. Sjabloontransklusies, ontlederfunksieoproepe en vervanging van veranderlikes (bv. enige iets met ʼn <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) sal nie verwerk word nie, ook nie merkers soos {{tag|ref|o}} of {{tag|nowiki|o}} nie. == Etiketteer verwerkte sjablone == {{lua|Module:Piesangs}} Plaas asseblief die {{tl|lua}}-sjabloon op die dokumentasiesubblad van alle sjablone wat van Lua gebruik maak. Dit sal help om Lua-gebruik en sjabloonverwerkings beter deur te gee. {{clear}} == Sien ook == ; Afrikaanse Wikipedia-spesifieke hulpbronne * [[Wikipedia:Lua-stylgids]] &ndash; standaarde vir die verbetering van die leesbaarheid van kode deur konsekwentheid * [[Spesiaal:VoorvoegselIndeks/Module:]] lys van Lua-modules * [[Hulp:Lua-foutopsporing]] &ndash; ʼn gebruiksgids oor [[foutopsporing]] in Lua modules * [[Module:Sandput]] verskaf ʼn kamma-naamruimte vir die eksperimentering met Lua-modules * [[WP:Lua-versoeke]] &ndash; versoeke vir Lua-gebaseerde sjablone of take * [[:Kategorie:Lua-gebaseerde sjablone]] &ndash; groepe Lua-gebaseerde sjablone * [[:Kategorie:Lua-metamodules]] &ndash; == Notas == {{verwysings}} <!--{{Wikipedia technical help|collapsed}} --Moet op 'n stadium geskep word as meer artikels geskryf is--> {{en-vertaal|Wikipedia:Lua}} [[Kategorie:Wikipedia-modules]] 69tmn7n96wh9vdajd4b06dgxorh1rlj 0 114107 2917683 2913676 2026-07-15T13:14:40Z Johannesburg Style 209939 Spelfout in 'n mede-outeur se naam reggemaak. 2917683 wikitext text/x-wiki '''Andries Bezuidenhout''' is professor in ontwikkelingstudies aan die [[Universiteit van Fort Hare]], lid van die rockgroep [[Brixton Moord en Roof Orkes]], rubriekskrywer, [[kuns]]tenaar en [[digter]]. == Lewe en werk == Andries Jacobus [[Bezuidenhout]] word groot en gaan skool in Pretoria. Hy behaal ’n [[B.A.-graad]], B.A. Honneurs-graad en M.A.-graad in Bedryfsosiologie aan die [[Universiteit van Pretoria]] en promoveer in 2004 met ’n Ph.D.-graad aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Vir ’n ruk is hy lid van die rockgroep Brixton Moord en Roof Orkes en nadat die groep ontbind aanvaar hy ’n posisie as senior navorser en later waarnemende direkteur by die navorsingseenheid die Society, Work and Development Institute aan die Universiteit van die Witwatersrand. Hierdie eenheid ondersoek aangeleenthede wat verband hou met arbeid, arbeidsbeweging en arbeidsontwikkeling. In Julie 2010 word hy medeprofessor in die Departement [[Sosiologie]] aan die Universiteit van Pretoria en in 2018 professor in ontwikkelingstudies aan die Universiteit van Fort Hare. In sy professionele hoedanigheid skryf hy verskeie artikels wat in vaktydskrifte soos ''Journal of International Development'', ''Antipode'', ''Labour, Capital and Society'', ''South African Labour Bulletin'' en ''South African Journal of Sociology'' verskyn. Hy skryf ook twee boeke, naamlik “''Work and organizations''” (saam met Edward Webster en Sakhela Buhlungu) wat in 2003 verskyn. Dit word gevolg deur “''Grounding globalization: Labour in the age of insecurity''” (saam met Edward Webster en Rod Lambert) wat in 2008 verskyn en in 2009 die wenner is van die  Distinguished Scholarly Book Prize, toegeken deur die American Sociological Association’s Labour and [[Labour Movements]] afdeling. Hy maak ook verskeie bydraes tot ander boeke. Op musiekgebied stel hy in 2003 die solo CD “''Insomniak se droomalmanak''” vry en volg dit in 2009 op met “''Bleek berus''”. Saam met die Brixton Roof en Moord Orkes het hy ook die CD’s “''Spergebied”'' (2002) en “''Terug in skubbe''” (2004) vrygestel, asook die beperkte uitgawe “''Slaaptyd in die suburbs''” in 2015. Aan die Universiteit van Stellenbosch behaal hy in 2013 ’n M.A.-graad in Kreatiewe Skryfkuns onder leiding van Marlene van Niekerk en Willem Anker. Sy verhandeling is getitel “''Die drukking van dakke: Ruimtelikheid en morele agentskap in Gert Vlok Nel se digbundel ‘Om te lewe is onnatuurlik’''”. Die gedigte wat hy vir hierdie graad skryf word later gepubliseer as “''Veelvoudige gebruike vir huishoudelike toestelle''”. Vir ''Rapport'' hanteer hy ’n gereelde rubriek. Benewens sy talle musiekoptredes (ook by kunstefeeste) tree hy ook in die openbaar op deur sy eie gedigte voor te lees, somtyds vergesel met musiek, soos by Versindaba en die Woordfees op [[Stellenbosch]] in 2008. As skilder fokus hy veral op Suid-Afrikaanse landskappe. Sy skilderye is reeds meermale uitgestal. Hy is getroud met Irma du Plessis, dogter van die bekende liedjieskrywer en sanger [[Koos du Plessis]]. Hulle bly in Dikeni (Alice) in die Oos-Kaap en het voorheen ’n naweekhuis op [[Trompsburg]] in die Vrystaat gehad. == Skryfwerk == As digter debuteer hy in 2008 met “''Retoer''”.<ref>Marais, Loftus “Boeke-Insig” No. 4 Winter 2008</ref> Hierdie bundel het as tema die terugkeer na die punt waar jy begin het om rekenskap te gee van jou dade, die dag van afrekening.<ref>Myburgh, Melt “Rapport” 25 Mei 2008</ref> Die verwysing na Elsa Joubert se “''Ons wag op die kaptein''” sinspeel ook op die idee dat ons hier aan die suidpunt van Afrika wag op ’n kaptein wat ons gaan oordeel.<ref>Prins, Jo “Beeld” 21 April 2008</ref> Die bundel bevat vyf afdelings,<ref>Viljoen, Louise LitNet: http://www.litnet.co.za/met-retoer-maak-andries-bezuidenhout-n-stewige-toetrede-tot-di/</ref> “''Spronge''” (met ’n kunsteoretiese fokus), “''Reise''”, “''Sodom''” (Pretoria), “''Gomorra''” (Johannesburg) en “''Vertrekke''”. Die sterkste afdeling van die bundel, “''Reise''”, lewer sosiale en politieke kommentaar op die geskiedenis van die Europese setlaars in Suid-Afrika en gee ’n stem aan diegene wat die laastes was om met hulle militêre diensplig die vorige bewind in stand te hou. Sodom verwys na Pretoria en Gomorra na Johannesburg en die moderne stadsbestaan word hier beskryf ontdaan van alle glansrykheid. Sommige van die gedigte word deur sy eie tekeninge geïllustreer. Sy opvolgbundel is “''Veelvoudige gebruike vir huishoudelike toestelle''”, waarin hierdie toestelle se impak en die interaksie daarvan op die daaglikse lewens van die mens ontgin word. Die titelgedig se Duitse aanhaling beskryf hoe die engel van die geskiedenis diep nadink oor iets, maar dan op die punt is om daarvan weg te beweeg, wat die sleutel gee tot die introspeksie van die gedigte op die verlede en hede en die impak wat dit op die toekoms het. Baie van die gedigte oor die huishoudelike toestelle is dan ook nostalgies gekleur,  “''Die jaar toe Pa die skottelgoedwasser gewen het''”. Die reistema word ontgin in talle reisgedigte na afgeleë bestemmings (“''Teleskoop buite Sutherland''”, “''Op die pad tussen Ermelo en Morgenzon''” en “''Welverdiend''”), waarin dieselfde introspeksie figureer. ’n Aantal gedigte fokus op die mens as huishoudelike toestel, met “''Aansoek om betrekking''” wat ’n wit vrou uitbeeld op soek na huiswerk en waarin kommentaar gelewer word op die spanning voortspruitend uit die eietydse rasgeskiedenis. “''Onderdele''” beskryf die rol van toestelle en onderdele in die verskuiwings van swart mense na townships onder apartheid. ’n Nuwe tema in sy poësie is natuurgedigte, waarvan sommige kommentaar lewer op die negatiewe impak van die mens op die natuur. Daar is ook liefdesgedigte soos “''Alles wat die lug indamp stol en word solied''”, waarin die geliefde se tuiskoms die huishoudelike probleme verdryf. Indrukwekkend is die interteks tussen die verskillende gedigte, wat oor en weer kommentaar lewer op mekaar. Hy publiseer ook in tydskrifte soos ''Ons Klyntji''. ’n Versameling van sy koerantrubrieke, “''Toeris in Hillbrow''”,<ref>Botha, Jaco en Botha, Ingrid “Rapport” 1 Augustus 2010</ref> word ook uitgereik. Hierin word die leser op reis gevat deur ons land, sy geskiedenis, mense en plekke en ook sy hedendaagse kwessies.<ref>David, Darryl “Tydskrif vir Letterkunde”, Jaargang 49 no. 1, Herfs 2012</ref> Die toeris in die titel verwys na die rondloop in ’n wye aantal plekke, maar ook op die feit dat ’n buitestaander ondanks goeie bedoelings gereeld te min weet van ’n situasie om dit ten volle op te som. Die suggestie is dat ons almal toeriste in ons eie land is.<ref>Liebenberg, Danila “Beeld” 6 September 2010</ref> Die rubrieke getuig telkens van ’n indringende oog wat fyn waarneem, maar die kwessies wat aangeraak word laat hulle nie so maklik finaal definieer nie.<ref>Barnard-Naudé, Jaco LitNet: http://www.litnet.co.za/die-potika-van-intieme-ruimtes-andries-bezuidenhout-se-veelvuldige-gebruike-vir-huishoudel/</ref> Bezuidenhout doen knap werk om die kwessie so te belig dat dit die leser aan die dink sit en laat besef dat die dinge wat aangeraak word,<ref>Marx, Maggie “Rapport” 20 April 2014</ref> verborge boodskappe inhou vir die geharde toeris wat werklik wil gaan kyk en ondersoek om meer in-diepte begrip te verkry.<ref>Stehle, Rudolf “Beeld” 26 Mei 2014</ref> == Publikasies == {| class="wikitable" !Jaar !Publikasies |- | !Fiksie |- |2008 |Retoer |- |2010 |Toeris in Hillbrow |- |2014 |Veelvuldige gebruike vir huishoudelike toestelle |- | !Nie Fiksie |- |2003 |Work and organizations (saam met Edward Webster en Sakhela Buhlungu) |- |2008 |Grounding globalization: Labour in the age of insecurity (saam met Edward Webster en Rob Lambert) |- |2017 |Labour Beyond Cosatu: Mapping the rupture in South Africa’s labour landscape (redakteur, saam met Malehoko Tshoaedi) |- |2022 |Critical Engagement with Public Sociology: A Perspective from the Global South (redakteur, saam met Sonwabile Mnwana en Karl von Holdt) |- |2023 |Labour Disrupted: Reflections on the future of work in South Africa (redakteur, saam met Malehoko Tshoaedi en Christine Bischoff) |} == Musiekopnames == {| class="wikitable" !Jaar !Publikasie |- | !Brixton moord en roof orkes |- |2002 |Spergebied |- |2004 |Terug in skubbe |- |2015 |Slaaptyd in die suburbs |- |2022 |Bazaar punk |- |2023 |Strate sonder bome |- | !Andries Bezuidenhout |- |2003 |Insomniak se droomalmanak |- |2009 |Bleek Berus |- |2020 |Onplaats |- |2021 |Spoorlangs |- |2022 |Dink aan planete |- |2024 |No place for time here |- |2024 |Trooskantates |- |2025 |Op soek na Koos Doep |} == Bronnelys == === Tydskrifte en koerante === * Bouwer, Anna-Retha “Gedagtes oor Gomorra” “Plus” 22 Februarie 2008 === Internet === * Andries Bezuidenhout: http://andriesbezuidenhout.co.za/ * Bezuidenhout, Andries Rapport: http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2008/07/03/RU/8/andries.html * NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/authors/7859 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160818032120/http://nb.co.za/Authors/7859 |date=18 Augustus 2016 }} * Protea Boekhuis: http://www.proteaboekhuis.com/site.php/protea-outeurs-authors-bezuidenhout-andries {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171128145426/http://www.proteaboekhuis.com/site.php/protea-outeurs-authors-bezuidenhout-andries |date=28 November 2017 }} * Versindaba: http://versindaba.co.za/gedigte/andries-bezuidenhout/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161002131249/http://versindaba.co.za/gedigte/andries-bezuidenhout/ |date= 2 Oktober 2016 }} * Wits: https://www.wits.ac.za/swop/staff/prof-andries-bezuidenhout/{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-nr2001-11897/ ==== Resensies  ==== {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Bezuidenhout, Andries}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse digters]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse kunstenaars]] tdr7o9n1qi8abtgcqg7f6ki9au6hgg6 0 126074 2917734 2917606 2026-07-15T21:15:08Z SpesBona 2720 Bygewerk, nog besig 2917734 wikitext text/x-wiki {{sportnuus}} {{Inligtingskas internasionale sokkerkompetisie | titel = FIFA Sokker-Wêreldbeker | jaar = 2026 | bo = 2026 FIFA World Cup {{en}}<br />Copa Mundial de Fútbol 2026 {{es}}<br />Coupe du monde de football de 2026 {{fr}} | beeld = 2026 FIFA World Cup emblem.svg | grootte = 175px | onderskrif = | land = Kanada | land-vlagpar = | land2 = Meksiko | land2-vlagpar = | land3 = Verenigde State | land3-vlagpar = | stad = | datums = 11 Junie – 19 Julie | konfederasies = 6 | num_spanne = 48 | stadions = 16 | stede = 16 | kampioen = | aantal = | tweede = | derde = | vierde = | wedstryde = 102 | doele = 298 | bywoning = 6665825 | top_puntemaker = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Lionel Messi]]<br />{{vlagikoon|Frankryk}} [[Kylian Mbappé]] (8) | speler = | vorige = [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]] | volgende = [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2030|2030]] }} Die 23ste '''[[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi''' ([[Engels]]: ''2026 FIFA World Cup''; [[Spaans]]: ''Copa Mundial de Fútbol 2026''; [[Frans]]: ''Coupe du monde de football de 2026'') word van 11 Junie tot 19 Julie 2026 in [[Kanada]], [[Meksiko]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2018/06/13/sports/world-cup/fifa-2026-vote-north-america-morocco.html |title=World Cup 2026: United States, Canada and Mexico Win FIFA Vote |publisher=[[The New York Times]] |date=13 Junie 2018 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> FIFA het op 13 Junie 2018, net voor die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] in [[Rusland]], die gasheerlande aangekondig. Dit is die eerste toernooi wat deur drie lande saam aangebied word. Daarbenewens is dit die vierde toernooi in [[Noord-Amerika]], die eerste in Kanada, die tweede in die Verenigde State ná die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994-toernooi]], asook die derde in Meksiko ná die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970-]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986-toernooie]]. Kandidate vir gasheer was [[Marokko]] asook die gemeenskaplike Noord-Amerikaanse bod.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |title=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[FIFA]] |date=11 Mei 2017 |accessdate=15 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915095957/https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:FIFA World Cup Icon (Campionato mondiale di calcio).svg|duimnael|links|upright|Die Sokker-Wêreldbekertrofee waarom meegeding word]] Die toernooi word vir die eerste keer deur 48 nasionale spanne beslis, waaronder dié van die drie gasheerlande.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup™ to 48 teams from 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=10 Januarie 2017 |accessdate=11 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181211213938/https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=11 Desember 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die spanne is in twaalf groepe van vier elk verdeel, waarvan die twee beste spanne van elke groep en die agt beste derdeplek-spanne na die 16de eindrondte deurdring. Altesaam 104 wedstryde word gespeel, waarvan 78 in die Verenigde State en 13 elk in Kanada en Meksiko.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |publisher=[[The New York Times]] |author=Dominski Michael |date=4 Februarie 2024 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 is die langste toernooi volgens beide aantal deelnemende spanne en wedstryde. Die nasionale sokkerspanne van [[Curaçao]], [[Kaap Verde]], [[Jordanië]] en [[Oesbekistan]] het vir die eerste keer aan 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c79ve0qzy9go |title=Who are the 2026 World Cup debutants? |publisher=[[BBC]] |author=Gary Rose |date=5 Desember 2025 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> [[Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan|Suid-Afrika]] het vir die eerste keer sedert 2010 weer aan 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi deelgeneem, maar hulle het in die 16de eindrondte teen die medegasheer Kanada vasgeval. Al drie die gashere is in die agtste eindrondte uitgeskakel. == Toewysing == [[Lêer:Mapa Candidaturas Mundial Fútbol 2026.png|duimnael|400px| {{sleutel|red|Kandidaat vir 2026}} {{sleutel|#a244ff|Gekanselleerde bod}} {{sleutel|#ff6600|Onverkiesbaar vir 2026}}]] [[Lêer:2026 world cup bid election.png|duimnael|400px|FIFA-lede en hul stemme vir die kandidate: {| ! Toegelaat om te stem !! Onbevoeg om te stem |- |{{sleutel|#867650|Stem vir die Verenigde bod}}||{{sleutel|#FFBD41|Kanada-Meksiko-Verenigde State}} |- |{{sleutel|#2770AB|Stem vir die Marokkaanse bod}}||{{sleutel|#55208D|Marokko}} |- |{{sleutel|#008E2A|Neutraal}}||{{sleutel|#000000|Geskors}} |- |{{sleutel|#B32A2F|Onthouding}}||{{sleutel|#C1C1C1|Nie 'n geassosieerde FIFA-lid}} |}]] Volgens FIFA se beleid mag net al om die derde toernooi deur dieselfde kontinentale beheerliggaam aangebied word. Lande van [[AFC]] en [[UEFA]] was dus onverkiesbaar vir 2026, omdat die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018-toernooi]] aan [[Rusland]] en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022-toernooi]] aan [[Katar]] toegewys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/7067187.stm |title=Fifa abandons World Cup rotation |publisher=[[BBC]] |date=29 Oktober 2007 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> Kanada, Meksiko en die Verenigde State is op 13 Junie 2018 in [[Moskou]] deur FIFA gekies as die gasheerlande vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026. Die enigste ander kandidaatland was Marokko. Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 is een van vyf groot internasionale sporttoernooie wat die Verenigde State binne een dekade aanbied, saam met die [[T20I-wêreldbeker 2024]] (saam met [[Wes-Indië]]), die [[Olimpiese Somerspele 2028]], die [[Rugbywêreldbeker 2031]] en die [[Vrouerugbywêreldbeker 2033]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wpp.com/en/wpp-iq/2022/09/helping-sports-to-cross-the-atlantic |title=Helping sports to cross the Atlantic |publisher=WPP |author=Dominic Grainger |date=30 September 2022 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |title=USA Rugby: 2033 Women’s Rugby and 2031 Rugby World Cup Hosts |publisher=Last Word On Sports |author=Raheem Bashir |date=12 Mei 2022 |accessdate=7 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107190038/https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |archive-date=7 Januarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cityam.com/us-and-mexico-launch-bid-for-2027-football-womens-world-cup/ |title=US and Mexico launch bid for 2027 football Women’s World Cup |publisher=City A.M. |author=Matt Hardy |date=20 April 2023 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> Die stemming het as volg verloop: {|class="wikitable collapsible" ! colspan="7" | Stemming vir gasheer van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026<ref>{{en}} {{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/77948410df016fb/original/vpnl19m2xr8zk50mnor3-pdf.pdf |title=Voting Results for the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[FIFA]] |date=13 Junie 2018 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> |- ! Land | style="background:silver;" | '''Rondte 1''' |- | {{vlagland|Kanada}}, {{vlagland|Meksiko}}, {{vlagland|Verenigde State}} || style="text-align:center;" | '''134''' |- | {{vlagland|Marokko}} || style="text-align:center;" | 65 |} == Kwalifisering == Die gashere Kanada, Meksiko en die Verenigde State se spanne het regstreeks vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 gekwalifiseer. Van die 45 oorblywende plekke was 16 vir [[UEFA]] ([[Europa]]) gereserveer, nege vir [[CAF]] ([[Afrika]]), agt vir [[AFC]] ([[Asië]]), ses vir [[CONMEBOL]] ([[Suid-Amerika]]), drie vir [[CONCACAF]] ([[Karibiese gebied]], [[Noord-Amerika|Noord]]- en [[Sentraal-Amerika]]) en een vir [[OFC]] ([[Oseanië]]). Twee plekke is tydens uitspeelwedstryde tussen Afrika en Noord-/Sentraal-Amerika en tussen Suid-Amerika en Oseanië beslis. Die kontinentale kwalifiseringswedstryde is tussen 7 September 2023 en 31 Maart 2026 beslis. Weens die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|voortgesette Russiese inval in Oekraïne sedert 2022]] het [[Rusland]] se skorsing deur beide [[FIFA]] en UEFA bly voortbestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c4gry9zp412o |title=Why are Russia still playing international football despite ban? |publisher=[[BBC]] |author=Daniel Austin |date=6 Junie 2025 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> Vir die eerste keer neem agt [[Arabiere|Arabiese]] lande ([[Algerië]], [[Egipte]], [[Irak]], [[Jordanië]], [[Katar]], [[Marokko]], [[Saoedi-Arabië]] en [[Tunisië]]) aan dieselfde Sokker-Wêreldbekertoernooi deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sana.sy/en/sport/2307218/ |title=Eight Arab teams make history at the 2026 World Cup |publisher=Syrian Arab News Agency |date=1 April 2026 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> Noemenswaardige lande wat nie gekwalifiseer het nie sluit in die viermalige wêreldbekerwenner [[Italië]], [[Denemarke]], [[Kameroen]], [[Nigerië]] en [[Pole]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/football/news/9d3ac852-85ce-4a3a-839b-08f9774070d0/top-five-giants-who-will-miss-the-2026-fifa-world-cup |title=Top five giants who will miss the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[SuperSport]] |date=1 April 2026 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> === Kwalifiserende spanne === Die volgende 48 spanne het vir die hooftoernooi gekwalifiseer:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-who-has-qualified |title=Qualified teams for the FIFA World Cup 26 |publisher=[[FIFA]] |date=18 November 2025 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> [[Lêer:2026 world cup qualification map.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering: {{sleutel|#cccccc|Nie ’n geassosieerde lid van FIFA nie}} {{sleutel|#000000|Land het homself onttrek of is geskors}} {{sleutel|#ffcc00|Land het nie gekwalifiseer nie}} {{sleutel|#2ad4ff|Land neem aan die kwalifisering deel}} {{sleutel|#0000ff|Land het gekwalifiseer}}]] {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=80|Verskynings by eindstryde !width=50|Agtereen-volgende deelnames !width=80|Laaste verskyning !width=80|Vorige beste prestasie |- |align="left"|{{vlagland|Algerië}} |5de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Argentinië}} |19de||14||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Australië}} |7de||6||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|België}} |15de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Brasilië}} |23ste||23||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Colombia}} |7de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Curaçao}} |1ste||1||–||Debuut |- |align="left"|{{vlagland|Duitsland}} |21ste||19||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Ecuador}} |5de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Egipte}} |4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Engeland}} |17de||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Frankryk}} |17de||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Ghana}} |5de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Haïti}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Irak}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Iran}} |7de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Ivoorkus}} |4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Japan}} |8ste||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Jordanië}} |1ste||1||–||Debuut |- |align="left"|{{vlagland|Kaap Verde}} |1ste||1||–||Debuut |- |align="left"|{{vlagland|Kanada}} |3de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Katar}} |2de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Kroasië}} |7de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Naaswenner <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Marokko}} |7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Vierde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Meksiko}} |18de||9||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Nederland}} |12de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Naaswenner <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Nieu-Seeland}} |3de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982|1982]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Noorweë}} |4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Oesbekistan}} |1ste||1||–||Debuut |- |align="left"|{{vlagland|Oostenryk}} |9de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Panama}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Paraguay}} |9de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Portugal}} |9de||7||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Saoedi-Arabië}} |7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Senegal}} |4de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Skotland}} |10de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982|1982]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Spanje}} |17de||13||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Suid-Afrika}} |4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Suid-Korea}} |12de||11||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Vierde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Swede}} |13de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Naaswenner <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Switserland}} |13de||6||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938|1938]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Tsjeggië}} |9de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]]||Naaswenner <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Tunisië}} |7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Turkye}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Uruguay}} |15de||5||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1930|1930]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1950|1950]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Verenigde State}} |12de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1930|1930]])</small> |} == Stadions == Die 104 wedstryde word op die volgende 16 stadions gespeel, waarvan twee in Kanada, drie in Meksiko en elf in die Verenigde State:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.olympics.com/en/news/fifa-world-cup-2026-full-list-stadiums-mexico-canada-usa |title=FIFA World Cup 2026: Full list of stadiums for the men's event in Canada, Mexico, and the United States |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |author=Sebastian Mikkelsen |date=28 September 2023 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Meksikostad]]<ref name="bid_cities">{{en}} {{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |title=United 2026 bid book |publisher=[[FIFA]] |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[New York]]/[[New Jersey]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Dallas]]–[[Fort Worth]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Kansas City]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Azteca-stadion]]<br />'''(Estadio Banorte)'''<br /> | [[MetLife-stadion]]<br />'''(New York/New Jersey-stadion)'''<br /><small>([[East Rutherford]])</small> | [[AT&T-stadion]]<br />'''(Dallas-stadion)'''<br /><small>([[Arlington, Texas|Arlington]])</small> | [[Arrowhead-stadion]]<br />'''(Kansas City-stadion)''' |- | <small>{{Koördinate|19|18|11|N|99|9|2|W|aansig=inlyn|name=Azteca-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|40|48|48.7|N|74|4|27.7|W|aansig=inlyn|name=MetLife-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|32|44|52|N|97|5|34|W|aansig=inlyn|name=AT&T-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|39|2|56|N|94|29|2|W|aansig=inlyn|name=Arrowhead-stadion}}</small> |- | Kapasiteit: '''83&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit">{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |title=The FIFA World Cup 26™ stadiums |publisher=[[FIFA]] |date=15 Julie 2025 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> | Kapasiteit: '''82&nbsp;500'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''94&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''73&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|200px]] | [[Lêer:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|200px]] | [[Lêer:Cowboys stadium inside view 4.JPG|200px]] | [[Lêer:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|200px]] |- ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Houston]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Atlanta]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Los Angeles]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/ |title=Los Angeles 2026 |publisher=Los Angeles Sports & Entertainment Commission |accessdate=29 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/ |archive-date=29 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Philadelphia]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[NRG-stadion]]<br />'''(Houston-stadion)''' | [[Mercedes-Benz-stadion]]<br />'''(Atlanta-stadion)''' | [[SoFi-stadion]]<br />'''(Los Angeles-stadion)'''<br /><small>([[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]])</small> | [[Lincoln Financial Field]]<br />'''(Philadelphia-stadion)''' |- | <small>{{Koördinate|29|41|5|N|95|24|39|W|aansig=inlyn|name=NRG-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|33|45|20|N|84|24|0|W|aansig=inlyn|name=Mercedes-Benz-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|33|57|10.8|N|118|20|20.4|W|aansig=inlyn|name=SoFi-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|39|54|3|N|75|10|3|W|aansig=inlyn|name=Lincoln Financial Field}}</small> |- | Kapasiteit: '''72&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''75&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''70&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''69&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:USA vs Argentina (Moments before Messi kicked a goal - color).jpg|200px]] | [[Lêer:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|200px]] | [[Lêer:SoFi Stadium interior 2021.jpg|200px]] | [[Lêer:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|200px]] |- ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Seattle]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[San Francisco]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Boston]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Miami]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Lumen Field]]<br />'''(Seattle-stadion)''' | [[Levi's-stadion]]<br />'''(San Franciscobaaigebiedstadion)'''<br /><small>([[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]])</small> | [[Gillette-stadion]]<br />'''(Boston-stadion)'''<br /><small>([[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]])</small> | [[Hard Rock-stadion]]<br />'''(Miami-stadion)'''<br /><small>([[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]])</small> |- | <small>{{Koördinate|47|35|42.72|N|122|19|53.76|W|aansig=inlyn|name=Lumen Field}}</small> | <small>{{Koördinate|37|24|10.8|N|121|58|12|W|aansig=inlyn|name=Levi's-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|42|5|27.6|N|71|15|50.4|W|aansig=inlyn|name=Gillette-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|25|57|29|N|80|14|20|W|aansig=inlyn|name=Hard Rock-stadion}}</small> |- | Kapasiteit: '''69&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''71&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''65&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''65&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast end.jpg|200px]] | [[Lêer:Entering Levi's Stadium.JPG|200px]] | [[Lêer:New England Revolution Game; 7.06.2013; 745pm.JPG|200px]] | [[Lêer:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|200px]] |- ! {{vlagikoon|Kanada}} [[Vancouver]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=[[FIFA]] |date=14 April 2022 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> ! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Monterrey]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Guadalajara]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Kanada}} [[Toronto]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[BC Place]]<br />'''(BC Place Vancouver)''' | [[Estadio BBVA]]<br />'''(Estadio Monterrey)'''<br /><small>([[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]])</small> | [[Estadio Akron]]<br />'''(Estadio Guadalajara)'''<br /><small>([[Zapopan]])</small> | [[BMO Field]]<br />'''(Toronto-stadion)''' |- | <small>{{Koördinate|49|16|36|N|123|6|43|W|aansig=inlyn|name=BC Place}}</small> | <small>{{Koördinate|25|40|9|N|100|14|40|W|aansig=inlyn|name=Estadio BBVA}}</small> | <small>{{Koördinate|20|40|54|N|103|27|46|W|aansig=inlyn|name=Estadio Akron}}</small> | <small>{{Koördinate|43|37|58|N|79|25|7|W|aansig=inlyn|name=BMO Field}}</small> |- | Kapasiteit: '''54&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''53&nbsp;500'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''48&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''45&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|200px]] | [[Lêer:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|200px]] | [[Lêer:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|200px]] | [[Lêer:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|200px]] |} {| cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey;" |- style="text-align:center;" |style="border:0 solid blue;"| {{location map+|Kanada|width=250|float=left|caption=Plekke in Kanada|places= {{location map~|Kanada|lat=49.276667|long=-123.111944|label=[[Vancouver]]|position=right}} {{location map~|Kanada|lat=43.633333|long=-79.418611|label=[[Toronto]]|position=left}} }} |style="border:0 solid #777;"| {{location map+|Verenigde State|float=center|width=400|caption=Plekke in die Verenigde State|places= {{location map~|Verenigde State|lat=33.755|long=-84.39|label=[[Atlanta]]|position=right}} {{location map~|Verenigde State|lat=42.358056|long=-71.063611|label=[[Boston]]|position=left}} {{location map~|Verenigde State|lat=32.775833|long=-96.796667|label=[[Dallas]]|position=top}} {{location map~|Verenigde State|lat=29.762778|long=-95.383056|label=[[Houston]]|position=top}} {{location map~|Verenigde State|lat=39.099722|long=-94.578333|label=[[Kansas City]]|position=bottom}} {{location map~|Verenigde State|lat=34.05|long=-118.25|label=[[Los Angeles]]|position=bottom}} {{location map~|Verenigde State|lat=25.775278|long=-80.208889|label=[[Miami]]|position=right}} {{location map~|Verenigde State|lat=40.817097|long=-74.085024|label=[[New York|NY/NJ]]|position=right}} {{location map~|Verenigde State|lat=39.9500|long=-75.1667|label=[[Philadelphia]]|position=left}} {{location map~|Verenigde State|lat=37.354444|long=-121.969167|label=[[San Francisco]]|position=bottom}} {{location map~|Verenigde State|lat=47.5952|long=-122.3316|label=[[Seattle]]|position=bottom}} }} |style="border:0 solid #2a5;"| {{location map+|Meksiko|float=right|width=320|caption=Plekke in Meksiko|places= {{location map~|Meksiko|lat=19.303056|long=-99.150556|label=[[Meksikostad]]|position=bottom}} {{location map~|Meksiko|lat=25.669167|long=-100.244444|label=[[Monterrey]]|position=left}} {{location map~|Meksiko|lat=20.681667|long=-103.462778|label=[[Guadalajara]]|position=left}} }} |}</center> == Formaat == Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 word oor 39 dae tussen 48 verskillende spanne oor 104 wedstryde beslis. Dit het op 11 Junie 2026 op die Azteca-stadion, Meksikostad, Meksiko, met die openingswedstryd tussen die medegasheer Meksiko en Suid-Afrika afgeskop. Die toernooi eindig op die MetLife-stadion, East Rutherford, Verenigde State, op 19 Julie met die eindstryd, waartydens die wenner die Sokker-Wêreldbekertrofee inpalm. === Kalender === Die volgende tabel dui die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd. {| | {| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em" |+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi |- ! scope=col |Groepfase<br />Junie ! scope=col |Do<br />11 ! scope=col |Vr<br />12 ! scope=col |Sa<br />13 ! scope=col |So<br />14 ! scope=col |Ma<br />15 ! scope=col |Di<br />16 ! scope=col |Wo<br />17 ! scope=col |Do<br />18 ! scope=col |Vr<br />19 ! scope=col |Sa<br />20 ! scope=col |So<br />21 ! scope=col |Ma<br />22 ! scope=col |Di<br />23 ! scope=col |Wo<br />24 ! scope=col |Do<br />25 ! scope=col |Vr<br />26 ! scope=col |Sa<br />27 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 11 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}''' <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center | align=left|Groep A <!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep B <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep C <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep D <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep E <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep F <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep G <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep H <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep I <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep J <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- align=center |align=left|Groep K <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- align=center |align=left|Groep L <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- ! scope=col |Uitklopfase<br />Junie/Julie ! scope=col |So<br />28 ! scope=col |Ma<br />29 ! scope=col |Di<br />30 ! scope=col |Wo<br />1 ! scope=col |Do<br />2 ! scope=col |Vr<br />3 ! scope=col |Sa<br />4 ! scope=col |So<br />5 ! scope=col |Ma<br />6 ! scope=col |Di<br />7 ! scope=col |Wo<br />8 ! scope=col |Do<br />9 ! scope=col |Vr<br />10 ! scope=col |Sa<br />11 ! scope=col |So<br />12 ! scope=col |Ma<br />13 ! scope=col |Di<br />14 ! scope=col |Wo<br />15 ! scope=col |Do<br />16 ! scope=col |Vr<br />17 ! scope=col |Sa<br />18 ! scope=col |So<br />19 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}''' |- align=center |align=left|Uitklopfase <!-- 28 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 29 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 30 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 1 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 2 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 3 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 4 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 5 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 6 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 7 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 10 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 15 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| bgcolor=#3399ff| 1 <!-- 19 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1''' |} | {| style="margin:0.5em auto;" wikitable right | colspan=2 |'''Verklaring''' |- | {{sleutel|#d6325b|Seremonies}} |- | {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}} |- | {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}} |- | {{sleutel|#3399ff|Derde plek}} |- | {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}} |} |} === Groepfase === Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 word tussen 48 nasionale sokkerspanne beslis. Vir die groepfase is die 48 deelnemende spanne in twaalf groepe van vier elk verdeel; elke span speel een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep, dus speel elke span drie wedstryde in die groepfase. Drie punte word vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte eindig, word volgens aangetekende doele gerangskik. Klassifisering binne elke groep sal gegrond wees op die volgende puntestelsel: * Drie wedstrydpunte vir ’n oorwinning; * Een vir ’n gelykop; * geen vir ’n nederlaag. Aan die einde van die groepfase word die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne en die agt beste derde-plekspanne wat na die uitklopfase deurdring. As twee spanne gelykop in punte is, word die rangorde deur hul aantal aangetekende doele bepaal. === Uitklopfase === Van die begin van dié fase af neem die toernooi ’n uitklopformaat aan wat uit 32 wedstryde bestaan: 16 16de eindstryde, agt agtste eindstryde, vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n wedstryd om die derde plek en die eindstryd. Die wenner en naaswenner van elk van die groepe dring saam met die agt beste derde-plekspanne na die uitklopfase deur. Groepwenners speel teen naaswenners in ander groepe in die 16de eindstryde, byvoorbeeld: die wenner van Groep A speel teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A. Spanne van dieselfde groep kan dus eers weer in óf die klein finale óf die eindstryd mekaar ontmoet. Elke wedstryd in die uitklopstadium moet met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná negentig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag is, word daar verder gespeel word om die wenner te bepaal. Aanvanklik word daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, 15 minute in elke rigting. As daar steeds nie ’n wenner ná 120 minute is nie, word die wenner deur ’n [[Strafskop (sokker)|strafskopkompetisie]] bepaal. == Wedstryde == {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase. |- | style="background:#ffc;"|Moontlike uitklopdeelname. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase. Die loting is op 5 Desember 2025 in die John F. Kennedy Center in [[Washington, D.C.]] gehou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/final-draw-results |title=Groups revealed in star-studded Final Draw |publisher=[[FIFA]] |date=5 Desember 2025 |accessdate=15 Julie 2026}}</ref> === Groepuitdunne === 48 spanne neem aan die groepfase deel. Die twee beste spanne dring saam met die agt beste derde-plekspanne in elke groep na die tweede rondte (die uitklopfase) deur. ==== Groep A ==== [[Lêer:South Corea 2-Czechia 1 (55334091661).jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Suid-Koreaanse nasionale sokkerspan|Suid-Korea]] en [[Tsjeggiese nasionale sokkerspan|Tsjeggië]] in Zapopan]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Meksiko}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Suid-Afrika}} |3||1||1||1||2||3||–1||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Suid-Korea}} |3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Tsjeggië}} |3||0||1||2||2||6||–4||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[11 Junie]] [[2026]] |time = 13:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |goals1 = [[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|9}}<br />[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|67}} |goals2 = |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = 80&nbsp;824 |referee = Wilton Sampaio (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[11 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}''' |goals1 = [[Hwang In-beom]] {{goal|67}}<br />[[Oh Hyeon-gyu]] {{goal|80}} |goals2 = {{goal|59}} [[Ladislav Krejčí|Krejčí]] |stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |attendance = 44&nbsp;985 |referee = Amin Mohamed Omar (Egipte)}} {{sokkerwedstryd |date = [[18 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |goals1 = [[Michal Sadílek|Sadílek]] {{goal|6}} |goals2 = {{goal|83|straf}} [[Teboho Mokoena|Mokoena]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 67&nbsp;442 |referee = Tori Penso (Verenigde State)}} {{sokkerwedstryd |date = [[18 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}''' |goals1 = [[Luis Romo|Romo]] {{goal|50}} |goals2 = |stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |attendance = 45&nbsp;522 |referee = Gustavo Tejera (Uruguay)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}''' |score = 0–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|55}} [[Mateo Chávez|M. Chávez]]<br />{{goal|61}} [[Julián Quiñones|Quiñones]]<br />{{goal|90+4}} [[Álvaro Fidalgo|Fidalgo]] |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = 80&nbsp;824 |referee = Yael Falcón (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}''' |goals1 = [[Thapelo Maseko|Maseko]] {{goal|63}} |goals2 = |stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]] |attendance = 51&nbsp;243 |referee = Facundo Tello (Argentinië)}} ==== Groep B ==== [[Lêer:2026 FIFA World Cup Match 26, Switzerland v Bosnia and Herzegovina.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Switserse nasionale sokkerspan|Switserland]] en [[Bosniese nasionale sokkerspan|Bosnië en Herzegowina]] in Inglewood]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Switserland}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Kanada}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}} |3||1||1||1||5||6||–1||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Katar}} |3||0||1||2||2||10||–8||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[12 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}''' |goals1 = [[Cyle Larin|Larin]] {{goal|78}} |goals2 = {{goal|21}} [[Jovo Lukić|Lukić]] |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 43&nbsp;002 |referee = Facundo Tello (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[13 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Katar}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |goals1 = [[Boualem Khoukhi|Khoukhi]] {{goal|90+4}} |goals2 = {{goal|17|straf}} [[Breel Embolo|Embolo]] |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 67&nbsp;966 |referee = Saíd Martínez (Honduras)}} {{sokkerwedstryd |date = [[18 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |score = 4–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}''' |goals1 = [[Johan Manzambi|Manzambi]] {{goal|74}}, {{goal|90}}<br />[[Rubén Vargas|Vargas]] {{goal|84}}<br />[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{goal|90+7|straf}} |goals2 = {{goal|90+3}} [[Ermin Mahmić|Mahmić]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;026 |referee = João Pinheiro (Portugal)}} {{sokkerwedstryd |date = [[18 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |score = 6–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Katar}}''' |goals1 = [[Cyle Larin|Larin]] {{goal|16}}<br />[[Jonathan David|David]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}}<br />[[Nathan Saliba|Saliba]] {{goal|64}}<br />[[Mohamed Manai|Manai]] {{goal|75|e.d.}} |goals2 = |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Cristián Garay (Chili)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |goals1 = [[Rubén Vargas|Vargas]] {{goal|46}}<br />[[Johan Manzambi|Manzambi]] {{goal|57}} |goals2 = {{goal|76}} [[Promise David|David]] |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Ramon Abatti (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}''' |score = 3–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Katar}}''' |goals1 = [[Kerim Alajbegović|Alajbegović]] {{goal|29}}<br />[[Mahmud Abunada|Abunada]] {{goal|34|e.d.}}<br />[[Ermin Mahmić|Mahmić]] {{goal|80}} |goals2 = {{goal|42}} [[Hassan Al-Haydos|Al-Haydos]] |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;925 |referee = Jesús Valenzuela (Venezuela)}} ==== Groep C ==== [[Lêer:Gillette2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Haïtiaanse nasionale sokkerspan|Haïti]] en [[Skotse nasionale sokkerspan|Skotland]] in Foxborough]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Brasilië}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Marokko}} |3||2||1||0||6||3||+3||'''7''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Skotland}} |3||1||0||2||1||4||–3||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Haïti}} |3||0||0||3||2||8||–6||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[13 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = [[Vinícius Júnior|Vinícius]] {{goal|32}} |goals2 = {{goal|21}} [[Ismael Saibari|Saibari]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Slavko Vinčić (Slowenië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[13 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Haïti}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Skotland}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|28}} [[John McGinn|McGinn]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 64&nbsp;146 |referee = Mustapha Ghorbal (Algerië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Skotland}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|2}} [[Ismael Saibari|Saibari]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 64&nbsp;146 |referee = Ilgiz Tantashev (Oesbekistan)}} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Junie]] [[2026]] |time = 21:30 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |score = 3–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Haïti}}''' |goals1 = [[Matheus Cunha|Cunha]] {{goal|23}}, {{goal|36}}<br />[[Vinícius Júnior|Vinícius]] {{goal|45+3}} |goals2 = |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;324 |referee = Alejandro Hernández Hernández (Spanje)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Skotland}}''' |score = 0–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|7}}, {{goal|45+3}} [[Vinícius Júnior|Vinícius]]<br />{{goal|60}} [[Matheus Cunha|Cunha]] |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 64&nbsp;478 |referee = César Arturo Ramos (Meksiko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |score = 4–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Haïti}}''' |goals1 = [[Achraf Hakimi|Hakimi]] {{goal|39}}<br />[[Ismael Saibari|Saibari]] {{goal|45+1}}<br />[[Soufiane Rahimi|Rahimi]] {{goal|78}}<br />[[Gessime Yassine|Yassine]] {{goal|89}} |goals2 = {{goal|10|e.d.}} [[Yassine Bounou|Bounou]]<br />{{goal|43}} [[Wilson Isidor|Isidor]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = Danny Makkelie (Nederland)}} ==== Groep D ==== [[Lêer:Australia vs Türkiye at BC Place - June 13, 2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Australiese nasionale sokkerspan|Australië]] en [[Turkse nasionale sokkerspan|Turkye]] in Vancouver]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Verenigde State}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Australië}} |3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Paraguay}} |3||1||1||1||2||4||–2||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Turkye}} |3||1||0||2||3||5||–2||'''3''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[12 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' |score = 4–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |goals1 = [[Damián Bobadilla|Bobadilla]] {{goal|7|e.d.}}<br />[[Folarin Balogun|Balogun]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}}<br />[[Giovanni Reyna|Reyna]] {{goal|90+8}} |goals2 = {{goal|73}} [[Maurício]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;492 |referee = Danny Makkelie (Nederland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[13 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Australië}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Turkye}}''' |goals1 = [[Nestory Irankunda|Irankunda]] {{goal|27}}<br />[[Connor Metcalfe|Metcalfe]] {{goal|75}} |goals2 = |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Jesús Valenzuela (Venezuela)}} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Turkye}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|2}} [[Matías Galarza|Galarza]] |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 68&nbsp;827 |referee = Iván Barton (El Salvador)}} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Australië}}''' |goals1 = [[Cameron Burgess|Burgess]] {{goal|11|e.d.}}<br />[[Alex Freeman|Freeman]] {{goal|43}} |goals2 = |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;925 |referee = Felix Zwayer (Duitsland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Turkye}}''' |score = 3–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' |goals1 = [[Arda Güler|Güler]] {{goal|10}}<br />[[Barış Alper Yılmaz|Yılmaz]] {{goal|31}}<br />[[Kaan Ayhan|Ayhan]] {{goal|90+8}} |goals2 = {{goal|3}} [[Auston Trusty|Trusty]]<br />{{goal|49}} [[Sebastian Berhalter|Berhalter]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;492 |referee = Mustapha Ghorbal (Algerië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Australië}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 68&nbsp;827 |referee = Clément Turpin (Frankryk)}} ==== Groep E ==== [[Lêer:Germany vs Curaçao 2026 FIFA World Cup.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Duitse nasionale sokkerspan|Duitsland]] en [[Curaçaose nasionale sokkerspan|Curaçao]] in Houston]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Duitsland}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ivoorkus}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ecuador}} |3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Curaçao}} |3||0||1||2||1||9||–8||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[14 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}''' |score = 7–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Curaçao}}''' |goals1 = [[Felix Nmecha|Nmecha]] {{goal|6}}<br />[[Nico Schlotterbeck|Schlotterbeck]] {{goal|38}}<br />[[Kai Havertz|Havertz]] {{goal|45+5|straf}}, {{goal|88}}<br />[[Jamal Musiala|Musiala]] {{goal|47}}<br />[[Nathaniel Brown|Brown]] {{goal|68}}<br />[[Deniz Undav|Undav]] {{goal|78}} |goals2 = {{goal|21}} [[Livano Comenencia|Comenencia]] |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;021 |referee = Jalal Jayed (Marokko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[14 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ecuador}}''' |goals1 = [[Amad Diallo|Diallo]] {{goal|90}} |goals2 = |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;274 |referee = François Letexier (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Junie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |goals1 = [[Deniz Undav|Undav]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |goals2 = {{goal|30}} [[Franck Kessié|Kessié]] |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 43&nbsp;036 |referee = Juan Gabriel Benítez (Paraguay)}} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Ecuador}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Curaçao}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 68&nbsp;598 |referee = Ma Ning (Volksrepubliek China)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Curaçao}}''' |score = 0–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|7}}, {{goal|64}} [[Nicolas Pépé|Pépé]] |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;324 |referee = Glenn Nyberg (Swede)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Ecuador}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Duitsland}}''' |goals1 = [[Nilson Angulo|Angulo]] {{goal|9}}<br />[[Gonzalo Plata|Plata]] {{goal|77}} |goals2 = {{goal|2}} [[Leroy Sané|Sané]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Tori Penso (Verenigde State)}} ==== Groep F ==== [[Lêer:Netherlands vs Tunisia - 2026 FIFA World Cup, Kansas City.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Tunisiese nasionale sokkerspan|Tunisië]] en [[Nederlandse nasionale sokkerspan|Nederland]] in Kansas City]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Nederland}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Japan}} |3||1||2||0||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Swede}} |3||1||1||1||7||7||±0||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Tunisië}} |3||0||0||3||2||12||–10||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[14 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Nederland}}''' |score = 2–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Japan}}''' |goals1 = [[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{goal|50}}<br />[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|64}} |goals2 = {{goal|57}} [[Keito Nakamura|Nakamura]]<br />{{goal|88}} [[Daichi Kamada|Kamada]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 69&nbsp;285 |referee = Ismail Elfath (Verenigde State)}} {{sokkerwedstryd |date = [[14 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Swede}}''' |score = 5–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Tunisië}}''' |goals1 = [[Yasin Ayari|Ayari]] {{goal|7}}, {{goal|90+6}}<br />[[Alexander Isak|Isak]] {{goal|30}}<br />[[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] {{goal|59}}<br />[[Mattias Svanberg|Svanberg]] {{goal|84}} |goals2 = {{goal|43}} [[Omar Rekik|Rekik]] |stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]] |attendance = 50&nbsp;987 |referee = Yael Falcón (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Nederland}}''' |score = 5–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Swede}}''' |goals1 = [[Brian Brobbey|Brobbey]] {{goal|5}}, {{goal|17}}<br />[[Cody Gakpo|Gakpo]] {{goal|47}}, {{goal|54}}<br />[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|89}} |goals2 = {{goal|59}} [[Anthony Elanga|Elanga]] |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;777 |referee = Michael Oliver (Engeland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Junie]] [[2026]] |time = 22:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Tunisië}}''' |score = 0–4 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Japan}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|4}} [[Daichi Kamada|Kamada]]<br />{{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ayase Ueda|Ueda]]<br />{{goal|69}} [[Junya Itō|J. Itō]] |stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]] |attendance = 51&nbsp;243 |referee = István Kovács (Roemenië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Japan}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Swede}}''' |goals1 = [[Daizen Maeda|Maeda]] {{goal|56}} |goals2 = {{goal|62}} [[Anthony Elanga|Elanga]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;137 |referee = Iván Barton (El Salvador)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Tunisië}}''' |score = 1–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Nederland}}''' |goals1 = [[Hazem Mastouri|Mastouri]] {{goal|54}} |goals2 = {{goal|3|e.d.}} [[Ellyes Skhiri|Skhiri]]<br />{{goal|7}} [[Brian Brobbey|Brobbey]]<br />{{goal|62}} [[Jan Paul van Hecke|Van Hecke]] |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 68&nbsp;391 |referee = Katia Itzel García (Meksiko)}} ==== Groep G ==== [[Lêer:2026 FIFA World Cup - Belgium v. Egypt in Seattle - 03.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Belgiese nasionale sokkerspan|België]] en [[Egiptiese nasionale sokkerspan|Egipte]] in Seattle]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|België}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Egipte}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Iran}} |3||0||3||0||3||3||±0||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Nieu-Seeland}} |3||0||1||2||4||10||–6||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Iran}}''' |score = 2–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}''' |goals1 = [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] {{goal|32}}<br />[[Mohammad Mohebi|Mohebi]] {{goal|64}} |goals2 = {{goal|7}}, {{goal|54}} [[Elijah Just|Just]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;108 |referee = César Arturo Ramos (Meksiko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|België}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Egipte}}''' |goals1 = [[Mohamed Hany|Hany]] {{goal|66|e.d.}} |goals2 = {{goal|19}} [[Emam Ashour|Ashour]] |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;775 |referee = Ramon Abatti (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|België}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Iran}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;317 |referee = Darío Herrera (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}''' |score = 1–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Egipte}}''' |goals1 = [[Finn Surman|Surman]] {{goal|15}} |goals2 = {{goal|58}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]<br />{{goal|67}} [[Mohamed Salah|Salah]]<br />{{goal|82}} [[Trézéguet]] |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Omar Al Ali (Verenigde Arabiese Emirate)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Egipte}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Iran}}''' |goals1 = [[Mahmoud Saber|Saber]] {{goal|5}} |goals2 = {{goal|14}} [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;925 |referee = Szymon Marciniak (Pole)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}''' |score = 1–5 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|België}}''' |goals1 = [[Elijah Just|Just]] {{goal|84}} |goals2 = {{goal|28}}, {{goal|50}} [[Leandro Trossard|Trossard]]<br />{{goal|66}} [[Kevin De Bruyne|De Bruyne]]<br />{{goal|86}} [[Romelu Lukaku|Lukaku]]<br />{{goal|90+4}} [[Alexis Saelemaekers|Saelemaekers]] |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Adham Makhadmeh (Jordanië)}} ==== Groep H ==== [[Lêer:Cape Verde vs Uruguay 2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Uruguaanse nasionale sokkerspan|Uruguay]] en [[Kaap Verdiese nasionale sokkerspan|Kaap Verde]] in Miami Gardens]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Spanje}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Kaap Verde}} |3||0||3||0||2||2||±0||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Uruguay}} |3||0||2||1||3||4||–1||'''2''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Saoedi-Arabië}} |3||0||2||1||1||5||–4||'''2''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 67&nbsp;640 |referee = Adham Makhadmeh (Jordanië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Uruguay}}''' |goals1 = [[Abdulelah Al-Amri|Al-Amri]] {{goal|41}} |goals2 = {{goal|80}} [[Maximiliano Araújo|M. Araújo]] |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 62&nbsp;764 |referee = Maurizio Mariani (Italië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |score = 4–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}''' |goals1 = [[Lamine Yamal|Yamal]] {{goal|10}}<br />[[Mikel Oyarzabal|Oyarzabal]] {{goal|21}}, {{goal|24}}<br />[[Hassan Al-Tambakti|Al-Tambakti]] {{goal|49|e.d.}} |goals2 = |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = Raphael Claus (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Uruguay}}''' |score = 2–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |goals1 = [[Maximiliano Araújo|M. Araújo]] {{goal|44}}<br />[[Agustín Canobbio|Canobbio]] {{goal|45+6}} |goals2 = {{goal|21}} [[Kevin Pina|K. Pina]]<br />{{goal|61}} [[Hélio Varela|Varela]] |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 64&nbsp;003 |referee = Espen Eskås (Noorweë)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;278 |referee = François Letexier (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 CDT (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Uruguay}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|42}} [[Álex Baena|Baena]] |stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |attendance = 45&nbsp;065 |referee = Ismail Elfath (Verenigde State)}} ==== Groep I ==== [[Lêer:Aurelien Tchouameni Ibrahim Mbaye France v Senegal 16 June 2026-457.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Franse nasionale sokkerspan|Frankryk]] en [[Senegalese nasionale sokkerspan|Senegal]] in East Rutherford]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Frankryk}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Noorweë}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Senegal}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Irak}} |3||0||0||3||1||12||–11||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[16 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |score = 3–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Senegal}}''' |goals1 = [[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}}<br />[[Bradley Barcola|Barcola]] {{goal|82}} |goals2 = {{goal|90+5}} [[Ibrahim Mbaye|Mbaye]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;545 |referee = Alireza Faghani (Australië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[16 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Irak}}''' |score = 1–4 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |goals1 = [[Aymen Hoesein|Hoesein]] {{goal|39}} |goals2 = {{goal|29}}, {{goal|43}} [[Erling Haaland|Haaland]]<br />{{goal|76}} [[Leo Østigård|Østigård]]<br />{{goal|90+6|e.d.}} [[Aymen Hoesein|Hoesein]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 63&nbsp;106 |referee = Pierre Atcho (Gaboen)}} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Junie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |score = 3–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Irak}}''' |goals1 = [[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|14}}, {{goal|54}}<br />[[Ousmane Dembélé|Dembélé]] {{goal|66}} |goals2 = |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;324 |referee = Drew Fischer (Kanada)}} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |score = 3–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Senegal}}''' |goals1 = [[Marcus Holmgren Pedersen|Pedersen]] {{goal|43}}<br />[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |goals2 = {{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Wilton Sampaio (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |score = 1–4 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |goals1 = [[Thelo Aasgaard|Aasgaard]] {{goal|21}} |goals2 = {{goal|7}}, {{goal|20}}, {{goal|32}} [[Ousmane Dembélé|Dembélé]]<br />{{goal|90+4}} [[Désiré Doué|Doué]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 64&nbsp;146 |referee = Michael Oliver (Engeland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Senegal}}''' |score = 5–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Irak}}''' |goals1 = [[Habib Diarra|Diarra]] {{goal|4}}<br />[[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] {{goal|56}}<br />[[Pape Gueye|P. Gueye]] {{goal|59}}, {{goal|71}}<br />[[Iliman Ndiaye|I. Ndiaye]] {{goal|82}} |goals2 = |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 43&nbsp;036 |referee = Anthony Taylor (Engeland)}} ==== Groep J ==== [[Lêer:ALGvAUS.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Argentynse nasionale sokkerspan|Argentinië]] en [[Algeriese nasionale sokkerspan|Algerië]] in Kansas City]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Argentinië}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''9''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Oostenryk}} |3||1||1||1||6||6||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Algerië}} |3||1||1||1||5||7||–2||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Jordanië}} |3||0||0||3||3||8||–5||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[16 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |score = 3–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |goals1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |goals2 = |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 69&nbsp;045 |referee = Szymon Marciniak (Pole)}} {{sokkerwedstryd |date = [[16 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Oostenryk}}''' |score = 3–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Jordanië}}''' |goals1 = [[Romano Schmid|Schmid]] {{goal|20}}<br />[[Yazan Al-Arab|Al-Arab]] {{goal|76|e.d.}}<br />[[Marko Arnautović|Arnautović]] {{goal|90+12|straf}} |goals2 = {{goal|50}} [[Ali Olwan|Olwan]] |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 68&nbsp;527 |referee = Dahane Beida (Mauritanië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}''' |goals1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{goal|38}}, {{goal|90+5}} |goals2 = |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;649 |referee = Amin Omar (Egipte)}} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Jordanië}}''' |score = 1–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |goals1 = [[Nizar Al-Rashdan|Al-Rashdan]] {{goal|36}} |goals2 = {{goal|69}} [[Nadhir Benbouali|Benbouali]]<br />{{goal|82}} [[Amine Gouiri|Gouiri]] |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 68&nbsp;371 |referee = Slavko Vinčić (Slowenië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |score = 3–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}''' |goals1 = [[Rafik Belghali|Belghali]] {{goal|45}}<br />[[Riyad Mahrez|Mahrez]] {{goal|60}}, {{goal|90+3}} |goals2 = {{goal|28}} [[Marko Arnautović|Arnautović]]<br />{{goal|55}} [[Marcel Sabitzer|Sabitzer]]<br />{{goal|90+6}} [[Saša Kalajdžić|Kalajdžić]] |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 69&nbsp;045 |referee = Ilgiz Tantashev (Oesbekistan)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Jordanië}}''' |score = 1–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |goals1 = [[Musa Al-Taamari|Al-Taamari]] {{goal|55}} |goals2 = {{goal|19}} [[Giovani Lo Celso|Lo Celso]]<br />{{goal|31|straf}} [[Lautaro Martínez|Martínez]]<br />{{goal|80}} [[Lionel Messi|Messi]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;649 |referee = István Kovács (Roemenië)}} ==== Groep K ==== [[Lêer:2026 FIFA World Cup Match 72, DR Congo v Uzbekistan.webp|duimnael|Die wedstryd tussen die [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|Demokratiese Republiek die Kongo]] en [[Oesbekiese nasionale sokkerspan|Oesbekistan]] in Atlanta]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Colombia}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Portugal}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Oesbekistan}} |3||0||0||3||2||11||–9||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[17 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Portugal}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Verslag] |team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |goals1 = [[João Neves|Neves]] {{goal|6}} |goals2 = {{goal|45+5}} [[Yoane Wissa|Wissa]] |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;777 |referee = Abdulrahman Al-Jassim (Katar)}} {{sokkerwedstryd |date = [[17 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}''' |score = 1–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Colombia}}''' |goals1 = [[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] {{goal|60}} |goals2 = {{goal|40}} [[Daniel Muñoz|Muñoz]]<br />{{goal|65}} [[Luis Díaz|Díaz]]<br />{{goal|90+9}} [[Jaminton Campaz|Campaz]] |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = 80&nbsp;824 |referee = Anthony Taylor (Engeland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Portugal}}''' |score = 5–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}''' |goals1 = [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{goal|6}}, {{goal|39}}<br />[[Nuno Mendes|Mendes]] {{goal|17}}<br />[[Abduvohid Nematov|Nematov]] {{goal|60|e.d.}}<br />[[Rafael Leão|Leão]] {{goal|87}} |goals2 = |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;777 |referee = Jalal Jayed (Marokko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Colombia}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Verslag] |team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |goals1 = [[Daniel Muñoz|Muñoz]] {{goal|76}} |goals2 = |stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |attendance = 45&nbsp;358 |referee = Maurizio Mariani (Italië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 19:30 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Colombia}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Portugal}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 64&nbsp;478 |referee = Alireza Faghani (Australië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 19:30 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |score = 3–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}''' |goals1 = [[Yoane Wissa|Wissa]] {{goal|68|straf}}, {{goal|90+1}}<br />[[Fiston Mayele|Mayele]] {{goal|78}} |goals2 = {{goal|10}} [[Eldor Shomurodov|Shomurodov]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = Felix Zwayer (Duitsland)}} ==== Groep L ==== [[Lêer:Harry Kane 9 England v Ghana at 2026 Fifa World Cup by YantsImages 06.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen [[Engelse nasionale sokkerspan|Engeland]] en [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghana]] in Foxborough]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Engeland}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Kroasië}} |3||2||0||1||5||5||±0||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ghana}} |3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Panama}} |3||0||0||3||0||4||—4||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[17 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |score = 4–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}''' |goals1 = [[Harry Kane|Kane]] {{goal|12|straf}}, {{goal|42}}<br />[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|47}}<br />[[Marcus Rashford|Rashford]] {{goal|85}} |goals2 = {{goal|36}} [[Martin Baturina|Baturina]]<br />{{goal|45+5}} [[Petar Musa|Musa]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;389 |referee = Clément Turpin (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[17 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Panama}}''' |goals1 = [[Caleb Yirenkyi|Yirenkyi]] {{goal|90+5}} |goals2 = |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 42&nbsp;942 |referee = Glenn Nyberg (Swede)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Junie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 63&nbsp;983 |referee = Saíd Martínez (Honduras)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Panama}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|54}} [[Ante Budimir|Budimir]] |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 43&nbsp;036 |referee = Pierre Atcho (Gaboen)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Panama}}''' |score = 0–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|62}} [[Jude Bellingham|Bellingham]]<br />{{goal|67}} [[Harry Kane|Kane]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Abdulrahman Al-Jassim (Katar)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Kroasië}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |goals1 = [[Petar Sučić|P. Sučić]] {{goal|31}}<br />[[Nikola Vlašić|Vlašić]] {{goal|83}} |goals2 = {{goal|73}} [[Derrick Luckassen|Luckassen]] |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;324 |referee = Drew Fischer (Kanada)}} ==== Ranglys van die derdeplek-spanne ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Land !width=30|Groep !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] |K||3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Swede}} |F||3||1||1||1||7||7||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ghana}} |L||3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ecuador}} |E||3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}} |B||3||1||1||1||5||6||–1||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Algerië}} |J||3||1||1||1||5||7||–2||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Paraguay}} |D||3||1||1||1||2||4||–2||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Senegal}} |I||3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Iran}} |G||3||0||3||0||3||3||±0||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Suid-Korea}} |A||3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Skotland}} |C||3||1||0||2||1||4||–3||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Uruguay}} |H||3||0||2||1||3||4||–1||'''2''' |} === Uitklopfase === [[Lêer:Yasin Ayari -18, Michael Olise -11 France v Sweden at 2026 Fifa World Cup by YantsImages 05.jpg|duimnael|Die 16de eindstryd tussen [[Franse nasionale sokkerspan|Frankryk]] en [[Sweedse nasionale sokkerspan|Swede]] in East Rutherford]] [[Lêer:Mexico v England (2026 FIFA World Cup - Round of 16).jpg|duimnael|Die agtste eindstryd tussen [[Meksikaanse nasionale sokkerspan|Meksiko]] en [[Engelse nasionale sokkerspan|Engeland]] in Meksikostad]] [[Lêer:2026 FIFA World Cup Match 98, Spain v Belgium.jpg|duimnael|Die kwarteindstryd tussen [[Spaanse nasionale sokkerspan|Spanje]] en [[Belgiese nasionale sokkerspan|België]] in Inglewood]] {{Wedstrydskema laaste 32 | RD1 = 16de eindrondte | RD2 = Agtste eindrondte | RD3 = Kwarteindrondte | RD4 = Halfeindrondte | RD5 = Eindstryd | RD6 = derde plek | RD1-header-01 = 29 Junie – Foxborough | RD1-team01 = {{vlagland|Duitsland}} | RD1-score01 = 1<br />(3) | RD1-team02 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' | RD1-score02 = '''1<br />(4)''' | RD1-header-02 = 30 Junie – East Rutherford | RD1-team03 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' | RD1-score03 = '''3''' | RD1-team04 = {{vlagland|Swede}} | RD1-score04 = 0 | RD1-header-03 = 28 Junie – Inglewood | RD1-team05 = {{vlagland|Suid-Afrika}} | RD1-score05 = 0 | RD1-team06 = '''{{vlagland|Kanada}}''' | RD1-score06 = '''1''' | RD1-header-04 = 29 Junie – Guadalupe | RD1-team07 = {{vlagland|Nederland}} | RD1-score07 = 1<br />(2) | RD1-team08 = '''{{vlagland|Marokko}}''' | RD1-score08 = '''1<br />(3)''' | RD1-header-05 = 2 Julie – Toronto | RD1-team09 = '''{{vlagland|Portugal}}''' | RD1-score09 = '''2''' | RD1-team10 = {{vlagland|Kroasië}} | RD1-score10 = 1 | RD1-header-06 = 2 Julie – Inglewood | RD1-team11 = '''{{vlagland|Spanje}}''' | RD1-score11 = '''3''' | RD1-team12 = {{vlagland|Oostenryk}} | RD1-score12 = 0 | RD1-header-07 = 1 Julie – Santa Clara | RD1-team13 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' | RD1-score13 = '''2''' | RD1-team14 = {{vlagland|Bosnië en Herzegowina}} | RD1-score14 = 0 | RD1-header-08 = 1 Julie – Seattle | RD1-team15 = '''{{vlagland|België}}''' | RD1-score15 = '''3''' | RD1-team16 = {{vlagland|Senegal}} | RD1-score16 = 2 | RD1-header-09 = 29 Junie – Houston | RD1-team17 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' | RD1-score17 = '''2''' | RD1-team18 = {{vlagland|Japan}} | RD1-score18 = 1 | RD1-header-10 = 30 Junie – Arlington | RD1-team19 = {{vlagland|Ivoorkus}} | RD1-score19 = 1 | RD1-team20 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' | RD1-score20 = '''2''' | RD1-header-11 = 30 Junie – Meksikostad | RD1-team21 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' | RD1-score21 = '''2''' | RD1-team22 = {{vlagland|Ecuador}} | RD1-score22 = 0 | RD1-header-12 = 1 Julie – Atlanta | RD1-team23 = '''{{vlagland|Engeland}}''' | RD1-score23 = '''2''' | RD1-team24 = {{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] | RD1-score24 = 1 | RD1-header-13 = 3 Julie – Miami Gardens | RD1-team25 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' | RD1-score25 = '''3''' | RD1-team26 = {{vlagland|Kaap Verde}} | RD1-score26 = 2 | RD1-header-14 = 3 Julie – Arlington | RD1-team27 = {{vlagland|Australië}} | RD1-score27 = 1<br />(2) | RD1-team28 = '''{{vlagland|Egipte}}''' | RD1-score28 = '''1<br />(4)''' | RD1-header-15 = 2 Julie – Vancouver | RD1-team29 = '''{{vlagland|Switserland}}''' | RD1-score29 = '''2''' | RD1-team30 = {{vlagland|Algerië}} | RD1-score30 = 0 | RD1-header-16 = 3 Julie – Kansas City | RD1-team31 = '''{{vlagland|Colombia}}''' | RD1-score31 = '''1''' | RD1-team32 = {{vlagland|Ghana}} | RD1-score32 = 0 | RD2-header-1 = 4 Julie – Philadelphia | RD2-team01 = {{vlagland|Paraguay}} | RD2-score01 = 0 | RD2-team02 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' | RD2-score02 = '''1''' | RD2-header-2 = 4 Julie – Houston | RD2-team03 = {{vlagland|Kanada}} | RD2-score03 = 0 | RD2-team04 = '''{{vlagland|Marokko}}''' | RD2-score04 = '''3''' | RD2-header-3 = 6 Julie – Arlington | RD2-team05 = {{vlagland|Portugal}} | RD2-score05 = 0 | RD2-team06 = '''{{vlagland|Spanje}}''' | RD2-score06 = '''1''' | RD2-header-4 = 6 Julie – Seattle | RD2-team07 = {{vlagland|Verenigde State}} | RD2-score07 = 1 | RD2-team08 = '''{{vlagland|België}}''' | RD2-score08 = '''4''' | RD2-header-5 = 5 Julie – East Rutherford | RD2-team09 = {{vlagland|Brasilië}} | RD2-score09 = 1 | RD2-team10 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' | RD2-score10 = '''2''' | RD2-header-6 = 5 Julie – Meksikostad | RD2-team11 = {{vlagland|Meksiko}} | RD2-score11 = 2 | RD2-team12 = '''{{vlagland|Engeland}}''' | RD2-score12 = '''3''' | RD2-header-7 = 7 Julie – Atlanta | RD2-team13 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' | RD2-score13 = '''3''' | RD2-team14 = {{vlagland|Egipte}} | RD2-score14 = 2 | RD2-header-8 = 7 Julie – Vancouver | RD2-team15 = '''{{vlagland|Switserland}}''' | RD2-score15 = '''0<br />(4)''' | RD2-team16 = {{vlagland|Colombia}} | RD2-score16 = 0<br />(3) | RD3-header-1 = 9 Julie – Foxborough | RD3-team01 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' | RD3-score01 = '''2''' | RD3-team02 = {{vlagland|Marokko}} | RD3-score02 = 0 | RD3-header-2 = 10 Julie – Inglewood | RD3-team03 = '''{{vlagland|Spanje}}''' | RD3-score03 = '''2''' | RD3-team04 = {{vlagland|België}} | RD3-score04 = 1 | RD3-header-3 = 11 Julie – Miami Gardens | RD3-team05 = {{vlagland|Noorweë}} | RD3-score05 = 1 | RD3-team06 = '''{{vlagland|Engeland}}''' | RD3-score06 = '''2''' | RD3-header-4 = 11 Julie – Kansas City | RD3-team07 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' | RD3-score07 = '''3''' | RD3-team08 = {{vlagland|Switserland}} | RD3-score08 = 1 | RD4-header-1 = 14 Julie – Arlington | RD4-team01 = {{vlagland|Frankryk}} | RD4-score01 = 0 | RD4-team02 = '''{{vlagland|Spanje}}''' | RD4-score02 = '''2''' | RD4-header-2 = 15 Julie – Atlanta | RD4-team03 = {{vlagland|Engeland}} | RD4-score03 = 1 | RD4-team04 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' | RD4-score04 = '''2''' | RD5-header-1 = 19 Julie – East Rutherford | RD5-team01 = {{vlagland|Spanje}} | RD5-score01 = | RD5-team02 = {{vlagland|Argentinië}} | RD5-score02 = | RD6-header-1 = 18 Julie – Miami Gardens | RD6-team01 = {{vlagland|Frankryk}} | RD6-score01 = | RD6-team02 = {{vlagland|Engeland}} | RD6-score02 = }} ==== 16de eindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[28 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|90+2}} [[Stephen Eustáquio|Eustáquio]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 69&nbsp;237 |referee = João Pinheiro (Portugal)}} {{sokkerwedstryd |date = [[29 Junie]] [[2026]] |time = 16:30 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}''' |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021513 Verslag]<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''3–4''' |team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |goals1 = [[Kai Havertz|Havertz]] {{goal|54}}<br />'''''Strafskoppe'''''<br />[[Kai Havertz|Havertz]] {{penmiss}}<br />[[Joshua Kimmich|Kimmich]] {{pengoal}}<br />[[Jamal Musiala|Musiala]] {{pengoal}}<br />[[Nick Woltemade|Woltemade]] {{penmiss}}<br />[[Nadiem Amiri|Amiri]] {{pengoal}}<br />[[Jonathan Tah|Tah]] {{penmiss}} |goals2 = {{goal|42}} [[Julio Enciso|Enciso]]<br />'''''Strafskoppe'''''<br />{{pengoal}} [[Maurício]]<br />{{pengoal}} [[Gustavo Gómez|G. Gómez]]<br />{{pengoal}} [[Matías Galarza|Galarza]]<br />{{penmiss}} [[Antonio Sanabria|Sanabria]]<br />{{penmiss}} [[Fabián Balbuena|Balbuena]]<br />{{pengoal}} [[José Canale|Canale]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 63&nbsp;945 |referee = Jalal Jayed (Marokko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[29 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Nederland}}''' |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021522 Verslag]<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''2–3''' |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = [[Cody Gakpo|Gakpo]] {{goal|72}}<br />'''''Strafskoppe'''''<br />[[Teun Koopmeiners|Koopmeiners]] {{pengoal}}<br />[[Justin Kluivert|Kluivert]] {{penmiss}}<br />[[Wout Weghorst|Weghorst]] {{pengoal}}<br />[[Quinten Timber|Timber]] {{penmiss}}<br />[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{penmiss}} |goals2 = {{goal|90+1}} [[Issa Diop|Diop]]<br />'''''Strafskoppe'''''<br />{{penmiss}} [[Neil El Aynaoui|El Aynaoui]]<br />{{pengoal}} [[Soufiane Rahimi|Rahimi]]<br />{{pengoal}} [[Chemsdine Talbi|Talbi]]<br />{{penmiss}} [[Achraf Hakimi|Hakimi]]<br />{{pengoal}} [[Ismael Saibari|Saibari]] |stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]] |attendance = 51&nbsp;243 |referee = Wilton Sampaio (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[29 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 CDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021516 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Japan}}''' |goals1 = [[Casemiro]] {{goal|56}}<br />[[Gabriel Martinelli|Martinelli]] {{goal|90+5}} |goals2 = {{goal|29}} [[Kaishu Sano|Sano]] |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;777 |referee = Maurizio Mariani (Italië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[30 Junie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |score = 3–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021523 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Swede}}''' |goals1 = [[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|45}}, {{goal|74}}<br />[[Bradley Barcola|Barcola]] {{goal|53}} |goals2 = |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Danny Makkelie (Nederland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[30 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |score = 1–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021514 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |goals1 = [[Amad Diallo|Diallo]] {{goal|74}} |goals2 = {{goal|39}} [[Antonio Nusa|Nusa]]<br />{{goal|86}} [[Erling Haaland|Haaland]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 69&nbsp;665 |referee = Jesús Valenzuela (Venezuela)}} {{sokkerwedstryd |date = [[30 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021520 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ecuador}}''' |goals1 = [[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|22}}<br />[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|31}} |goals2 = |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = 80&nbsp;824 |referee = Slavko Vinčić (Slowenië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[1 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021512 Verslag] |team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |goals1 = [[Harry Kane|Kane]] {{goal|75}}, {{goal|86}} |goals2 = {{goal|7}} [[Brian Cipenga|Cipenga]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = Adham Makhadmeh (Jordanië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[1 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021524 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}''' |goals1 = [[Folarin Balogun|Balogun]] {{goal|45}}<br />[[Malik Tillman|Tillman]] {{goal|82}} |goals2 = |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 68&nbsp;827 |referee = Raphael Claus (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[1 Julie]] [[2026]] |time = 13:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|België}}''' |score = 3–2 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021525 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Senegal}}''' |goals1 = [[Romelu Lukaku|Lukaku]] {{goal|86}}<br />[[Youri Tielemans|Tielemans]] {{goal|89}}, {{goal|120+5|straf}} |goals2 = {{goal|24}} [[Habib Diarra|Diarra]]<br />{{goal|51}} [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;925 |referee = Saíd Martínez (Honduras)}} {{sokkerwedstryd |date = [[2 Julie]] [[2026]] |time = 19:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Portugal}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021526 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}''' |goals1 = [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{goal|68|straf}}<br />[[Gonçalo Ramos|Ramos]] {{goal|90+4}} |goals2 = {{goal|53}} [[Ivan Perišić|Perišić]] |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 43&nbsp;036 |referee = Espen Eskås (Noorweë)}} {{sokkerwedstryd |date = [[2 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |score = 3–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021519 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}''' |goals1 = [[Mikel Oyarzabal|Oyarzabal]] {{goal|36}}, {{goal|89}}<br />[[Pedro Porro|Porro]] {{goal|66}} |goals2 = |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;492 |referee = Glenn Nyberg (Swede)}} {{sokkerwedstryd |date = [[2 Julie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021527 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |goals1 = [[Breel Embolo|Embolo]] {{goal|10}}<br />[[Dan Ndoye|Ndoye]] {{goal|46}} |goals2 = |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Yael Falcón (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[3 Julie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |score = 3–2 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021521 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |goals1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{goal|29}}<br />[[Lisandro Martínez|Li. Martínez]] {{goal|92}}<br />[[Diney (sokkerspeler)|Diney]] {{goal|111|e.d.}} |goals2 = {{goal|59}} [[Deroy Duarte|D. Duarte]]<br />{{goal|103}} [[Sidny Lopes Cabral|Lopes Cabral]] |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 64&nbsp;478 |referee = Drew Fischer (Kanada)}} {{sokkerwedstryd |date = [[3 Julie]] [[2026]] |time = 20:30 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Colombia}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021517 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |goals1 = [[Jhon Arias|J. Arias]] {{goal|14}} |goals2 = |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 69&nbsp;045 |referee = Clément Turpin (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[3 Julie]] [[2026]] |time = 13:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Australië}}''' |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021515 Verslag]<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''2–4''' |team2 = '''{{vlagland|Egipte}}''' |goals1 = [[Mohamed Hany|Hany]] {{goal|55|e.d.}}<br />'''''Strafskoppe'''''<br />[[Harry Souttar|Souttar]] {{penmiss}}<br />[[Jackson Irvine|Irvine]] {{pengoal}}<br />[[Awer Mabil|Mabil]] {{pengoal}}<br />[[Lucas Herrington|Herrington]] {{penmiss}} |goals2 = {{goal|13}} [[Emam Ashour|Ashour]]<br />'''''Strafskoppe'''''<br />{{pengoal}} [[Mahmoud Saber|Saber]]<br />{{pengoal}} [[Ramy Rabia|Rabia]]<br />{{pengoal}} [[Mohamed Salah|Salah]]<br />{{pengoal}} [[Hossam Abdelmaguid|Abdelmaguid]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;244 |referee = Gustavo Tejera (Uruguay)}} ==== Agtste eindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[4 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021533 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|70|straf}} [[Kylian Mbappé|Mbappé]] |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;324 |referee = Ilgiz Tantashev (Oesbekistan)}} {{sokkerwedstryd |date = [[4 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 CDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |score = 0–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021530 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|50}}, {{goal|82}} [[Azzedine Ounahi|Ounahi]]<br />{{goal|90+8}} [[Soufiane Rahimi|Rahimi]] |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;777 |referee = Michael Oliver (Engeland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[5 Julie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |score = 1–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021532 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |goals1 = [[Neymar]] {{goal|90+10|straf}} |goals2 = {{goal|79}}, {{goal|90}} [[Erling Haaland|Haaland]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Ismail Elfath (Verenigde State)}} {{sokkerwedstryd |date = [[5 Julie]] [[2026]] |time = 18:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |score = 2–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021531 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |goals1 = [[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|42}}<br />[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|69|straf}} |goals2 = {{goal|36}}, {{goal|38}} [[Jude Bellingham|Bellingham]]<br />{{goal|60|straf}} [[Harry Kane|Kane]] |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = 80&nbsp;824 |referee = Alireza Faghani (Australië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[6 Julie]] [[2026]] |time = 14:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Portugal}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021529 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|90+1}} [[Mikel Merino|Merino]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;649 |referee = Anthony Taylor (Engeland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[6 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' |score = 1–4 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021534 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|België}}''' |goals1 = [[Malik Tillman|Tillman]] {{goal|31}} |goals2 = {{goal|9}}, {{goal|33}} [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]]<br />{{goal|57}} [[Hans Vanaken|Vanaken]]<br />{{goal|90+3}} [[Romelu Lukaku|Lukaku]] |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;925 |referee = Adham Makhadmeh (Jordanië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[7 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |score = 3–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021528 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Egipte}}''' |goals1 = [[Cristian Romero|Romero]] {{goal|79}}<br />[[Lionel Messi|Messi]] {{goal|83}}<br />[[Enzo Fernández|Fernández]] {{goal|90+2}} |goals2 = {{goal|15}} [[Yasser Ibrahim|Ibrahim]]<br />{{goal|67}} [[Mostafa Ziko|Ziko]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = François Letexier (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[7 Julie]] [[2026]] |time = 13:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021535 Verslag]<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''4–3''' |team2 = '''{{vlagland|Colombia}}''' |goals1 = <br />'''''Strafskoppe'''''<br />[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{pengoal}}<br />[[Zeki Amdouni|Amdouni]] {{pengoal}}<br />[[Manuel Akanji|Akanji]] {{penmiss}}<br />[[Cedric Itten|Itten]] {{pengoal}}<br />[[Rubén Vargas|Vargas]] {{pengoal}} |goals2 = <br />'''''Strafskoppe'''''<br />{{pengoal}} [[Juan Fernando Quintero|Quintero]]<br />{{penmiss}} [[Davinson Sánchez|Sánchez]]<br />{{pengoal}} [[Jaminton Campaz|Campaz]]<br />{{penmiss}} [[Cucho Hernández|Hernández]]<br />{{pengoal}} [[Luis Díaz|Díaz]] |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Iván Barton (El Salvador)}} ==== Kwarteindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[9 Julie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021536 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = [[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|60}}<br />[[Ousmane Dembélé|Dembélé]] {{goal|66}} |goals2 = |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 63&nbsp;811 |referee = Facundo Tello (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[10 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021538 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|België}}''' |goals1 = [[Fabián Ruiz|Fabián]] {{goal|30}}<br />[[Mikel Merino|Merino]] {{goal|88}} |goals2 = {{goal|41}} [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;492 |referee = Michael Oliver (Engeland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[11 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |score = 1–2 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021539 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |goals1 = [[Andreas Schjelderup|Schjelderup]] {{goal|36}} |goals2 = {{goal|45+2}}, {{goal|93}} [[Jude Bellingham|Bellingham]] |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 64&nbsp;478 |referee = Clément Turpin (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[11 Julie]] [[2026]] |time = 20:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |score = 3–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021537 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |goals1 = [[Alexis Mac Allister|Mac Allister]] {{goal|10}}<br />[[Julián Alvarez|Alvarez]] {{goal|112}}<br />[[Lautaro Martínez|La. Martínez]] {{goal|120+1}} |goals2 = {{goal|67}} [[Dan Ndoye|Ndoye]] |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 69&nbsp;045 |referee = João Pinheiro (Portugal)}} ==== Halfeindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[14 Julie]] [[2026]] |time = 14:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |score = 0–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021541 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|22|straf}} [[Mikel Oyarzabal|Oyarzabal]]<br />{{goal|58}} [[Pedro Porro|Porro]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;176 |referee = Iván Barton (El Salvador)}} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Julie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |score = 1–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021540 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |goals1 = [[Anthony Gordon|Gordon]] {{goal|55}} |goals2 = {{goal|85}} [[Enzo Fernández|Fernández]]<br />{{goal|90+2}} [[Lautaro Martínez|La. Martínez]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = Ismail Elfath (Verenigde State)}} ==== Klein finale (om die derde plek) ==== {{sokkerwedstryd |date = [[18 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |score = Wedstryd 103 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021542 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = |referee = }} ==== Eindstryd ==== {{sokkerwedstryd |date = [[19 Julie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |score = Wedstryd 104 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021543 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = |referee = }} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Sokkerwêreldkampioen 2026 |- |align=center|'''Eindstrydwenner''' |} == Sien ook == * [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970]] in Meksiko * [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986]] ook in Meksiko * [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994]] in die Verenigde State == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|2026 FIFA World Cup|FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026}} * {{en}} {{es}} {{fr}} [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Amptelike webwerf] * {{en}} [http://www.worldcup-history.com/index.php?siden=VM&aaret=2026 worldcup-history.com: ''2026''] * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/event/2026-FIFA-World-Cup|title=2026 FIFA World Cup|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=15 Julie 2026}} * {{en}} {{IMDb-titel|32915471|2026 FIFA World Cup}} {{Navigasie Sokker-Wêreldbekertoernooie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Kanada]] [[Kategorie:Geskiedenis van Meksiko]] [[Kategorie:Geskiedenis van die Verenigde State van Amerika]] [[Kategorie:Sokkerkompetisies in Kanada]] [[Kategorie:Sokkerkompetisies in Meksiko]] [[Kategorie:Sokkerkompetisies in die Verenigde State van Amerika]] [[Kategorie:FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi|2026]] [[Kategorie:Sport in 2026]] k1pmo3osmttms22m8xo5kb5foxnuftt 0 281551 2917716 2886335 2026-07-15T18:00:42Z SpesBona 2720 + Prente & Hersien 2917716 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die Brasiliaanse nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Brasiliaanse nasionale vrouerugbyspan]].'' {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Brasilië | beeld = Brasiliaanse Rugbykonfederasie.svg | unie = [[Brasiliaanse Rugbykonfederasie]] (CBRu) | bynaam = ''Os Tupis'' (“die Tupi’s”) | embleem = [[Tupí (volk)|Tupí]]-hoofman | stadion = [[Estádio Nicolau Alayon]] en [[Estádio do Pacaembu]], [[São Paulo]] | kapasiteit = | kaptein = [[Cléber Dias]] | afrigter = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Josh Reeves]] <small>(sedert 2025)</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/10/08/history-repeats-itself-as-josh-reeves-returns-to-coach-brazil |title=History Repeats Itself as Josh Reeves Returns to Coach Brazil |publisher=Americas Rugby News |date=8 Oktober 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> | patroon_la1 = _greenborder | patroon_b1 = _upper_green3 | patroon_ra1 = _greenborder | patroon_sh1 = | patroon_so1 = | linkerarm1 = FFCC00 | liggaam1 = FFCC00 | regterarm1 = FFCC00 | broek1 = 228B22 | kouse1 = 228B22 | patroon_la2 = _Brazilleftb | patroon_b2 = _Brazilkitb | patroon_ra2 = _Brazilrightb | patroon_sh2 = _Brazilshortsb | patroon_so2 = _Brazilsocksb | linkerarm2 = FFFFFF | liggaam2 = FFFFFF | regterarm2 = FFFFFF | broek2 = FFFFFF | kouse2 = 43A172 | statistiek = Statistiek | toetse = [[Moisés Duque]] (60)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=33;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Moisés Duque]] (293)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=33;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> | meestedrieë = [[Moisés Duque]] (15)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=33;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{URUru}} 8–6 {{BRAru-r}}<br />([[Montevideo]], [[Uruguay]]; 9 September 1950) | grootwen = {{CRIru}} 0–95 {{BRAru-r}}<br />([[Lima]], [[Peru]]; 10 Oktober 2006) | grootverloor = {{BRAru}} 3–114 {{ARGru-r}}<br />([[São Paulo]], [[Brasilië]]; 2 Oktober 1993)<br />{{ARGru}} 111–0 {{BRAru-r}}<br />([[Santiago de Chile]], [[Chili]]; 23 Mei 2012) | Wêreldbekerverskynings = | jaar = | beste = | url = ww2.brasilrugby.com.br | unieurl = }} Die '''Brasiliaanse nasionale rugbyspan''' ([[Portugees]]: ''Seleção Brasileira de Rugby Union'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Brasilië]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die bynaam ''Os Tupis'' (Portugees vir: “die [[Tupí (volk)|Tupi’s]]”), ontleen aan die gelyknamige [[Inheemse volke|inheemse volk]].<ref name="sharklion.com">{{pt}} {{cite web |url=http://www.sharklion.com/proyectos/cbru/main/content.php?page=20&i=3&id_noticia=547 |title=Tupi is die nuwe embleem van Brasiliaanse Nasionale Span |accessdate=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129015211/http://www.sharklion.com/proyectos/cbru/main/content.php?page=20&i=3&id_noticia=547# |archive-date=29 November 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Rugby word in Brasilië geadministreer deur die [[Brasiliaanse Rugbykonfederasie]] (''Confederação Brasiliera de Rugby'', CBRu) wat in 1963 gestig is. Brasilië word as die sesde beste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou (ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]]) en deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Brasiliaanse rugbyspan is tans (November 2025) 32ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=19 November 2025}}</ref> Brasilië het in 1950 sy eerste toetswedstryd teen Uruguay gespeel. Die span het tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap een titel ingepalm, een keer in die tweede en drie keer in die derde plek geëindig. Sedert 2016 neem Brasilië ook aan die jaarlikse Amerikaanse Rugbykampioenskap deel, saam met die tweede Argentynse span, Chili, Kanada, Uruguay en die Verenigde State. Brasilië kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Brasilië speel tradisioneel in geel truie met groen kleuraksente, groen broeke en groen sokkies. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Brasiliaanse Rugbykonfederasie}} Die beheerliggaam vir rugby in Brasilië is die Brasiliaanse Rugbykonfederasie (Portugees: ''Confederação Brasileira de Rugby'', CBRu). Die beheerliggaam is in 1963 onder die naam Brasiliaanse Rugbyunie (''União de Rugby do Brasil'', URB) gestig en in 1970 in Brasiliaanse Rugbyvereniging (''Associação Brasileira de Rugby'', ABR) hernoem; in 2010 het die beheerliggaam sy huidige naam aangeneem. In 1995 het die Brasiliaanse beheerliggaam ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/brazil |title=Brazil |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=19 November 2025}}</ref> Daarbenewens was die Brasiliaanse beheerliggaam in 1988 ’n stigtingslid van CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]).<ref name="CONSUR">{{es}} {{cite web |url=https://sudamerica.rugby/espanol/sudamerica-rugby-7#historia |title=Historia |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die hoogste rugbyliga in die land is die ''Campeonato Brasileiro de Rugby'' wat in 1964 gestig is en tans tussen twaalf spanne beslis word (vandaar die handelsnaam ''Super 12''), waarvan die meeste uit die [[Deelstate van Brasilië|deelstaat]] [[São Paulo (deelstaat)|São Paulo]]. In die verlede was die meeste spelers van die Brasiliaanse nasionale span uit dié amateurliga afkomstig. Sedert 2020 draf die meeste Brasiliaanse spelers egter uit vir die keurspan [[Cobras]] wat aan die professionele Superrugby Amerikas deelneem. Hieraan neem ook spanne uit [[Argentinië]], [[Chili]], [[Paraguay]], [[Uruguay]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/786870/super-rugby-americas-kicks-off |title=Super Rugby Americas kicks off in Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=17 Februarie 2023 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Van die ander spelers is veral op professionele vlak in [[Europa]] aktief. Naas die amptelike nasionale span roep die Brasiliaanse Rugbykonfederasie ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Brasilië oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die ''Brazil Sevens'' is die Brasiliaanse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === [[Lêer:Miller, o charles.jpg|duimnael|upright|[[Charles William Miller]] word as stigter van Brasiliaanse sokker en rugby beskou]] Net soos in ander Suid-Amerikaanse lande is rugby aan die einde van die laat 19de eeu deur [[Verenigde Koninkryk|Britse]] immigrante na Brasiliaanse hawestede saamgebring.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=65}}</ref> Hulle het verskeie [[atletiek]]klubs gestig waar ook [[sokker]] beoefen is.<ref>{{pt}} {{cite book |author=Thomaz Mazzoni |title=Historia do Futebol no Brasil 1894–1950 |publisher=Edições Leia |location=São Paulo |year=1950 |url=https://pt.wikibooks.org/wiki/Guia_do_Rugby/História_do_Rugby_no_Brasil |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die eerste gedokumenteerde rugbywedstryd in Brasilië is in 1891 onder toesig van [[Charles William Miller]] deur die São Paulo Atletiekklub (SPAC) gespeel. Daarna was veral Augusto Shaw by die verspreiding van die sport betrokke, terwyl Miller hom uitsluitlik op sokker toegespits het.<ref name="bath">{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=64}}</ref> Gedurende die 1920’s en 1930’s het rugby in Brasilië begin floreer, maar dit het nie dieselfde blootstelling as sokker geniet nie. Rugby is veral deur mense van ’n Britse herkoms beoefen of wat een of ander ander verbintenis met Brittanje gehad het. In 1926 is ’n plaaslike toernooi begin.<ref name="Niteroi">{{pt}} {{cite web |url=http://www.niteroirugby.com.br/rugby/joomla/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=22&Itemid=64 |title=História do Rugby Brasileiro |publisher=Niterói Rugby |accessdate=24 Augustus 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110824025509/http://www.niteroirugby.com.br/rugby/joomla/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=22&Itemid=64 |archive-date=24 Augustus 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Teen 1932 is ’n nasionale span gekies en Brasilië het sy eerste internasionale wedstryd gespeel teen ’n [[Springbokke|Suid-Afrikaanse XV]], maar hulle is verslaan. Die sport is ’n nekslag toegedien, toe die outoritêre diktatuur ''Estado Novo'' geweier het om dit as ’n nasionale sport te erken omdat rugby op vier [[Deelstate van Brasilië|deelstate]] beperk was; die vereiste aantal was vyf deelstate.<ref name="bath" /> Die [[Tweede Wêreldoorlog]] het tussen 1941 en 1946, soos in talle ander lande, rugby bedwing. === Die nasionale span se eerste jare === In Februarie 1951 sou Brasilië aan die eerste Pan-Amerikaanse Spele in Buenos Aires deelneem, maar die rugbytoernooi is om organisatoriese redes nie beslis nie. Dit moes tot in September uitgestel word en is onder die naam ABCU-toernooi aangebied (genoem na die vier deelnemende lande). Tydens die eerste Suid-Amerikaanse vastelandse rugbytoernooi het Brasilië al drie sy wedstryde verloor met onderskeidelik 0–68 teen [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]], 0–72 teen [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] (tradisioneel een van die sterkste spanne wêreldwyd) en ’n 10–17-verlies teen [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]].<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.sudamerica.rugby/espanol/el-panamericano-de-1951-3?nid=363 |title=El Panamericano de 1951 |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |author=Martín Bassino |date=23 Maart 2020 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Sewe jaar later is dié toernooi terugwerkend erken as eerste Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/Argentina-campeon-sudamericano_0_B1qbTkGpv7e.html |title=Argentina, campeón sudamericano |publisher=Clarín |date=25 Mei 2011 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Rugby is gedurende die 1950’s sporadies in Brasilië georganiseer; daar was geen amptelike beheerliggaam nie en die nasionale span is slegs deur Jimme Macintyre, wat die SPAC bestuur het, saamgeroep. Brasilië sou eers weer tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1961 toetswedstryde speel, maar hulle is deur Uruguay, Argentinië en Chili geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1961 |title=Sudamericano de Rugby 1961 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die hedendaagse [[Brasiliaanse Rugbykonfederasie]] (''Confederação Brasiliera de Rugby'', CBRu) is in 1963 onder die naam Brasiliaanse Rugbyunie (''União de Rugby do Brasil'', URB) gestig om die spel in Brasilië meer effektief te bestuur. Die eerste beheerliggaamspresident was Harry Donovan.<ref name="Portal">{{pt}} {{cite web |url=https://www.portaldorugby.com.br/entenda-o-rugby/historia-do-rugby |title=Historia do Rugby |publisher=Portal do Rugby |accessdate=22 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722011344/https://www.portaldorugby.com.br/entenda-o-rugby/historia-do-rugby |archive-date=22 Julie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1964 het heelwat beter verloop, toe Brasilië tweede geëindig het ná ’n gelykopuitslag teen Chili (met 16–16), ’n minder swak nederlaag teen Argentinië (met 8–30) en ’n oorwinning oor Uruguay (met 15–8).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1964 |title=Sudamericano de Rugby 1964 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Daarna het Brasilië eers weer aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1971 deelgeneem, waar hulle slegs Paraguay kon klop, maar swak verloor het teen Argentinië, Uruguay en Chili.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1971 |title=Sudamericano de Rugby 1971 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1970 is die Brasiliaanse beheerliggaam in Brasiliaanse Rugbyvereniging (''Associação Brasileira de Rugby'', ABR) hernoem en in die daaropvolgende jare het die verbeterde struktuur die spel aan Brasiliane buite die Britse gemeenskap begin bekendstel. Brasilië het ’n effense oplewing in rugby beleef; die spel is aan universiteite regdeur die land begin speel en die land het ’n bestemming vir toere van vername nasionale rugbyspanne geword. In 1974 het Brasilië vir die eerste keer [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] gehuisves en met 7–99 verloor.<ref name="Portal" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/248 |title=1974 France tour to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1973, 1975 en 1979 is die span deur Argentinië, Chili en Uruguay telkens geklop, terwyl hulle dikwels teen Paraguay kon wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1973 |title=Sudamericano de Rugby 1973 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1975 |title=Sudamericano de Rugby 1975 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1979 |title=Sudamericano de Rugby 1979 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Daarteenoor het hulle in 1977 ná vier nederlae in die laaste plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1977 |title=Sudamericano de Rugby 1977 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Nadat die buurland [[Argentinië]] ’n verbod op alle sportiewe ontmoetings met Suid-Afrika geplaas het, is in 1980 die “skaduspan” Sudamérica XV (ook ''Jaguares Sudamericanos'' genoem) gestig. Hoewel die meeste van die spelers Argentyne was, het ook ’n aantal Brasiliane vir die span uitgedraf. Die altesaam vyf betrokke beheerliggame het die span nie amptelik erken nie, maar in die geheim geduld. Gedurende die volgende vier jaar het die Sudamérica XV agt keer teen die [[Springbokke]] gespeel, maar hulle kon slegs een wedstryd wen (op 3 April 1982 in [[Bloemfontein]]).<ref>{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=[[Parys]] |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=611–612}}</ref> Argentinië, die onoorwonne wenner van al die vorige vastelandse rugbykampioenskappe, het in 1981 nie aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem nie, waardeur die ander deelnemers die kans gehad het om dié toernooi vir die eerste keer ooit te wen. Die Brasiliane het egter swak nederlae gely teen Chili, Uruguay en Paraguay, waarmee hulle in die laaste plek geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1981 |title=Sudamericano de Rugby 1981 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1985 het Frankryk weer deur Brasilië getoer en teen ’n meer gedugte Brasiliaanse span te staan gekom. Die wedstryd het met ’n telling van 41–6 in die guns van Frankryk geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/422 |title=1985 France tour to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Ook in 1985 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]), wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar Brasilië het geen uitnodiging ontvang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1989 het Brasilië ná ’n pouse van agt jaar weer aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deelgeneem, maar hulle kon slegs Paraguay klop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1989 |title=Sudamericano de Rugby 1989 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In dieselfde jaar was die Brasiliaanse beheerliggaam een van die stigtingslede van die vastelandse beheerliggaam CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]])<ref name="CONSUR" /> wat in 1989 ’n IRVR-lid geword het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=77}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1991 en 1993 het die span ná vier nederlae elk slegs in die laaste plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1991 |title=Sudamericano de Rugby 1991 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1993 |title=Sudamericano de Rugby 1993 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Brasilië het in 1995 ’n lid van die IRVR geword. Gevolglik is Brasilië se wedstryde tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe 1993 nie in ag geneem vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]]-kwalifisering nie;<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> hulle het ook nie aan die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Een jaar later het hulle eerste kragmeting in ’n kwalifiserende wedstryd egter rampspoedig afgeloop deurdat die span met 41–0 teen [[Trinidad en Tobago se nasionale rugbyspan|Trinidad en Tobago]] verloor het. Dit het hulle veldtog vir die [[Rugbywêreldbeker 1999]] tot ’n abrupte einde gebring.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> === In die nuwe millennium === [[Lêer:Brazil and Peru's national rugby union teams.jpg|duimnael|Die Brasiliaanse en Peruaanse nasionale rugbyspanne in 2005]] Van 2000 af is die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap jaarliks beslis, maar die magsbalans op die vasteland het vir eers nie verander nie. Buitendien is Brasilië in Afdeling B gerangskik en was die sterk teenstanders Argentinië, Chili en Uruguay kwyt. In 2000 het Brasilië die Afdeling B teen [[Colombiaanse nasionale rugbyspan|Colombia]] en [[Venezuelaanse nasionale rugbyspan|Venezuela]] gewen, en die sukses sowel in 2001 as in 2002 herhaal in die afdeling teen Colombia, Peru en Venezuela.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2000 |title=Sudamericano de Rugby 2000 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2001 |title=Sudamericano de Rugby 2001 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2002 |title=Sudamericano de Rugby 2002 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Hiervan is die 2001-toernooi as die eerste Suid-Amerikaanse kwalifiseringsrondte vir die [[Rugbywêreldbeker 2003]] geag, waarvolgens Brasilië na die volgende kwalifiseringsrondte deurgedring het. Hulle het maklik teen Trinidad en Tobago gewen; hoewel Brasilië sy laaste wedstryde teen Chili en Paraguay verloor en daarmee die hooftoernooi misgeloop het, het hulle eindelik die gaping begin verklein.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2003 |title=2003 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Voor die afskop van die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2003 het Brasilië in ’n kwalifiserende wedstryd teen Paraguay vasgeval, waarvolgens hulle in afdeling B moes aanbly. Dié afdeling het die span weens die verlore wedstryd teen Venezuela tweede afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2003 |title=Sudamericano de Rugby 2003 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Een jaar later moes die Brasiliane met die tweede plek ná die gerelegeerde Paraguay tevrede wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2004 |title=Sudamericano de Rugby 2004 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die 2004-Rugbykampioenskap was deels gelyktydig die eerste [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifiseringsrondte, waaraan Peru pleks van Paraguay deelgeneem het, waardeur die Brasiliane met hul eerste plek die tweede rondte gehaal het. Hulle is ná swak nederlae teen Chili en Paraguay egter uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2005 se afdeling B moes die Brasiliane vir die laaste keer met die tweede plek ná die Paraguane tevrede wees. Daarna het hulle ’n aansienlike verbetering behaal, toe hulle hul afdeling in 2006, 2007 en 2008 onoorwonne beklink het. Vir die eerste keer sedert 1989 is die span na die hoogste vlak van die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap gepromoveer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2005 |title=Sudamericano de Rugby 2005 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2006 |title=Sudamericano de Rugby 2006 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2007 |title=Sudamericano de Rugby 2007 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2008 |title=Sudamericano de Rugby 2008 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2008 het ook gedien as die eerste [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifiseringsrondte. Ná twee oorwinnings oor Trinidad en Tobago het Brasilië die 3a-rondte gehaal, maar hulle het swak nederlae gely teen beide Chili en Uruguay.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2011 |title=2011 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 2009, 2010 en 2011 het Brasilië telkens in die derde plek ná Uruguay en Chili afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2009 |title=Sudamericano de Rugby 2009 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2010 |title=Sudamericano de Rugby 2010 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2011 |title=Sudamericano de Rugby 2011 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2012 kon die Brasiliane slegs die vierde plek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2012 |title=Sudamericano de Rugby 2012 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In dieselfde jaar het ''[[The New York Times]]'' berig dat rugby die naasvinnigste groeiende sportsoort in Brasilië was, ná [[gemengde vegkuns]]. Dit is deels te danke aan [[Wêreldrugby]] wat weer in Brasilië belê het as gevolg van die herinstelling van [[sewesrugby]] by die [[Olimpiese Somerspele 2016|Olimpiese Spele in 2016]].<ref name="NYTimes">{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2012/10/06/sports/rugby/06iht-rugby06.html?_r=3& |title=Soccer-Crazy Brazil Opening Its Arms to Rugby |publisher=[[The New York Times]] |author=Emma Stoney |date=5 Oktober 2012 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Sedertdien is Brasilië se nasionale sewesrugbyspan genooi vir deelname aan die [[Wêreldrugby Sewesreeks]], waar die span teen sterker teenstanders kon meeding. Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2013 het vir Brasilië ’n oorwinning oor Paraguay in die uitspeelwedstryd begin, maar daarna kon hulle in Afdeling A slegs die vierde plek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2013 |title=Sudamericano de Rugby 2013 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Aangesien dit gelyktydig deel was van die [[Rugbywêreldbeker 2015]]-kwalifisering, het die Brasiliane dié toernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> === Verdere ontwikkeling === Argentinië het vanweë sy oorskakeling na die Suidelike Halfrond se [[Die Rugbykampioenskap|Rugbykampioenskapstoernooi]] van 2014 af nie meer met sy dominerende nasionale span aan die jaarlikse vastelandse toernooi deelgeneem nie. In dieselfde jaar het Brasilië sy heel eerste oorwinning oor Chili behaal en die Condores met 24–16 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2014 |title=Sudamericano de Rugby 2014 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Sedert inisiatiewe in 2009 verskerp is, het die aard van rugby in Brasilië verander. Heelwat meer spelers het begin registreer en die beheerliggaam het suksesvolle borgskappe met maatskappye soos die [[Banco Bradesco]], wat meen dat Brasiliaanse rugby in die toekoms winsgewend kan wees, aangegaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-01-08/brazil-soccer-debacle-boosts-rugby-before-olympic-return |title=Brazil Soccer Debacle Boosts Rugby Before Olympic Return |publisher=Bloomberg |author=Tariq Panja |date=7 Januarie 2015 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 2015 kon Brasilië slegs die vierde plek ná Chili, Uruguay en Paraguay behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2015 |title=Sudamericano de Rugby 2015 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In dieselfde jaar het die Brasiliane in twee toetse teen [[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland]] gespeel, waarvan een wedstryd op die [[Pacaembu-stadion]]. 10&nbsp;000 toeskouers het hierdie wedstryde gekyk wat van die hoogste gehoor vir rugby in Brasilië is. Die in 2009 ingestelde Amerikaanse Rugbykampioenskap, waaraan eers sekere nasionale reserwespanne deelgeneem het, het in 2016 ’n fundamentele verandering ondergaan. Sedertdien het die Amerikas se vyf leidende spanne na die voorbeeld van die Europese [[Sesnasies-toernooi|Sesnasies]] in ’n jaarlikse rondomtalie ontmoet. Slegs Argentinië het ten einde van ’n meer gebalanseerde toernooi slegs sy reserwespan (die ''Jaguares'') laat deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2015/09/04/americas-six-nations-start-february/ |title=Americas Six Nations to Start in February |publisher=Americas Rugby News |date=4 September 2015 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die eerste toernooi in Februarie en Maart 2016 het Brasilië verbetering getoon en hulle het op die randjie van historiese oorwinnings oor Chili en Uruguay gekom, maar dit nie kon deurvoer nie. Nadat Brasilië 25 punte in hul eerste ontmoeting teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] aangeteken het, het die span met 24–23 teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] in Pacaembu gewen; Brasilië het in die eindstryd met 7–42 teen Argentinië vasgeval, maar hulle kon in die proses hul eerste drie in dekades teen Argentinië druk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/108?Stagione=2016 |title=Americas Rugby Championship 2016 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Vir die 2016-seisoen van die Suid-Amerikaanse Rugbykamipoenskap “A” het RedeTV!, een van dié land se groot [[televisie]]netwerke, Brasilië se wedstryde regstreeks uitgesaai. Dié toernooi het ook gedien as die eerste [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifiseringsrondte. Brasilië het op [[Allianz Parque]] in [[São Paulo]], een van die grootste stadions om ’n rugbywedstryd in Brasilië aan te bied, teen Uruguay gespeel. Brasilië het ook met 20–20 teen Chili gelykop gespeel wat op hul verbetering in Suid-Amerikaanse rugby gedui het. Om die toernooi af te sluit het die span met 32–21 oor Paraguay gewen en in die derde plek ná Chili geëindig op ’n punteverskil.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2016 |title=Sudamericano de Rugby 2016 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 2017 het die span ’n naelskraapse nederlaag teen Chili gely, voordat hulle deur Uruguay geklop is en oor Paraguay kon seëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2017 |title=Sudamericano de Rugby 2017 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die Amerikas Rugbykampioenskap in dieselfde jaar het Brasilië nogmaals verbeter deur Chili oortuigend met 17–3 te klop, voor hulle hul eerste oorwinning oor Kanada in Pacaembu behaal het met ’n telling van 24–23.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/108?Stagione=2017 |title=Americas Rugby Championship 2017 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Ná hierdie oorwinnings het Brasilië met die 30ste plek op die Wêreldrugbyranglys sy beste plek tot dusver sedert dié lys se instelling in 2003 beklee. Tydens die kwalifiseringsrondte 3a is hulle weer deur beide Chili en Uruguay geklop, hoewel albei uitslae dié keer minder swak was as voorheen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2019 |title=2019 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Op 18 November 2017 het Brasilië vir die eerste maal oorwinning op Europese grondgebied gesmaak toe hulle [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] en [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] geklop het, wat dui op die span se vordering in die 2010’s. Tydens die Amerikas Rugbykampioenskap 2018 het Brasilië ook vir die eerste maal Chili weg geklop,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/108?Stagione=2018 |title=Americas Rugby Championship 2018 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> en in dieselfde jaar se omskepte Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap het hulle teen Argentinië XV geseëvier, wat hulle eerste oorwinning oor ’n Argentynse span was. Brasilië het daarna ook oor Colombia gewen en het vir die eerste maal die titel van Suid-Amerikaanse kampioen gedra.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2018 |title=Sudamericano de Rugby 2018 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Hierdie prestasie kon die Brasiliane tydens die Amerikas Rugbykampioenskap 2019 met oorwinnings oor Kanada en Chili en ’n naelskraapse nederlaag teen die Verenigde State voortsit, gelyk aan hul beste toernooiverloop ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/108?Stagione=2019 |title=Americas Rugby Championship 2019 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In die daaropvolgende Suid-Amerikaanse Rugbykamipoenskap kon Brasilië sy groepwedstryd teen Paraguay wen, terwyl hulle deur die reserwespanne van Argentinië en Uruguay geklop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2019 |title=Sudamericano de Rugby 2019 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Ná die uitbreek van die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] aan die begin van 2020 kon vir anderhalf jaar geen toetswedstryd gespeel word nie, en nóg die Suid-Amerikaanse nóg die Amerikaanse Rugbykampioenskap is beslis. Eers in Julie 2021, met die afskop van die [[Rugbywêreldbeker 2023]]-kwalifisering, kon die ''Tupi’s'' weer aan die internasionale speelprogram deelgeneem. Tydens die rondte 2a het die Brasiliane weer naelskraapse nederlae teen die Chilene en Uruguane gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2023 |title=2023 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering het die span in Augustus 2024 in die tweede rondte afgeskop, waar hulle ná ’n maklike oorwinning oor Paraguay en ’n nederlaag teen Chili die derde rondte gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2027 |title=2027 Rugby World Cup – South American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Daar is hulle in Julie 2025 in die tuis- en wegwedstryde egter weereens deur die Chilene geklop, waarop in Oktober 2025 die uitspeelwedstryde teen Paraguay om die derde plek en vir die internasionale uitspeelrondte gevolg het, maar Brasilië is ná twee nederlae glo uit die kwalifisering geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/10/18/paraguay-book-repechage-for-last-spot-at-rugby-world-cup-2027 |title=Paraguay Book Repechage for Last Spot at Rugby World Cup 2027 |publisher=Americas Rugby News |date=18 Oktober 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Nadat die Paraguaanse beheerliggaam egter kennis geneem het van ’n ongeskikte speler het die Paraguane hulleself vrywillig onttrek en hul plek aan die Brasiliane oorhandig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/10/24/paraguays-withdrawal-gives-brazil-rugby-world-cup-2027-lifeline |title=Paraguay’s Withdrawal gives Brazil Rugby World Cup 2027 Lifeline |publisher=Americas Rugby News |date=24 Oktober 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Hulle is egter deur [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] oorrompel, waarop naelskraapse nederlae teen beide België en [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] gevolg het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1018794/samoa-tie-with-belgium-in-thrilling-decider-to-clinch-rwc-2027-spot |title=Samoa tie with Belgium in thrilling decider to clinch RWC 2027 spot |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 November 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == Brasilië speel tradisioneel in ’n geel trui met groen kleuraksente, groen broeke en groen sokkies. Hul alternatiewe trui is groen met wit kleuraksente, wit broeke en groen sokkies. Die huidige truiverskaffer is die Argentynse sportuitruster Topper<ref>{{pt}} {{cite web |url=https://brasilrugby.com.br/2017/05/17/topper-apresenta-novas-camisas-da-selecao-brasileira-de-rugby/ |title=Topper apresenta novas camisas da Seleção Brasileira de Rugby |publisher=[[Brasiliaanse Rugbykonfederasie]] |date=7 Mei 2017 |accessdate=19 November 2025}}</ref> en die truiborg is die Brasiliaanse Banco Bradesco.<ref>{{pt}} {{cite web |url=https://brasilrugby.com.br/2020/11/27/bradesco-prorroga-patrocinios-as-confederacoes-de-judo-rugby-e-vela/ |title=Bradesco prorroga patrocínios às Confederações de Judô, Rugby e Vela |publisher=[[Brasiliaanse Rugbykonfederasie]] |date=27 November 2020 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die beheerliggaam Brasiliaanse Rugbykonfederasie se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n rugbybal tussen twee doelpale op ’n geel agtergrond met die afkorting CBRu daarbo. In Maart 2012 het CBRu ''Os Tupis'' as Brasilië se nasionale rugbyspan se amptelike bynaam aangekondig.<ref name="sharklion.com" /> Dit is ’n verwysing na die Tupistam, die vernaamste [[etniese groep]] inheemse Brasiliane. Die keuse vir die embleem het in 2010 begin toe die CBRu e-posse met voorstelle begin ontvang het. Die drie finaliste was ''Tupi’s'', ''Sucuri’s'' (anakondas) en ''Araras'' (aras). Ondersteuners het op die internet gestem met 47% van die stemme (4&nbsp;387 stemme) wat aan Tupi’s gegaan het. Volgens Sami Arap, president van die CBRu tussen 2012 en 2016, het “die keuse die wortels van die Brasiliaanse nasie bekragtig. Tupi verteenwoordig die wese van ons land en verwys na ons krag, deursettingsvermoë, lojaliteit en spangees.”<ref>{{pt}} {{cite web |url=https://www.uol.com.br/esporte/ultimas-noticias/2012/03/06/tupi-vira-novo-simbolo-da-selecao-brasileira-de-rugbi-apos-eleicao-popular.htm |title=Tupi vira novo símbolo da seleção brasileira de rúgbi após eleição popular |publisher=Universo Online |date=6 Maart 2012 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{pt}} {{cite web |url=https://extra.globo.com/esporte/em-eleicao-popular-tupi-vira-simbolo-da-selecao-de-rugbi-4228273.html |title=Em eleição popular, tupi vira o símbolo da Seleção de rúgbi |publisher=Extra (Grupo Globo) |date=6 Maart 2012 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{pt}} {{cite web |url=https://zdl.pressroom.com.br/151762a7ce/tupi-e-o-novo-simbolo-da-selecao-brasileira-de-rugby.html |title=Tupi é o novo símbolo da seleção brasileira de rugby |publisher=ZDL |date=5 Maart 2012 |accessdate=19 November 2025}}</ref> == Tuisstadions == Amper al die tuiswedstryde van die Brasiliaanse nasionale rugbyspan word in die land se grootste stad [[São Paulo]] aangebied. In dié stad word veral die [[Estádio Nicolau Alayon]] met ’n kapasiteit van sowat 10&nbsp;000 en die [[Estádio do Pacaembu]] met ’n kapasiteit van 26&nbsp;000 gebruik; vroeër is ook wedstryde by die São Paulo Atletiekklub gespeel. Enkele wedstryde is ook in ander stede van die deelstaat [[São Paulo (deelstaat)|São Paulo]] gespeel, wat as die Brasiliaanse rugbyvesting beskou kan word, terwyl die naasgrootste stad [[Rio de Janeiro]] nog nooit ’n tuiswedstryd aangebied het nie. Op die Estádio Nicolau Alayon word ook al die [[Cobras]]-konsessie se tuiswedstryde beslis.<ref>{{pt}} {{cite web |url=https://brasilrugby.com.br/2025/05/22/cobras-fecham-campanha-no-super-rugby-americas-pax-agitando-a-torcida-no-nacional-em-sao-paulo |title=Cobras Brasil Rugby e Festival Nina Sororidade agitam o estádio do Nacional, em São Paulo, nesse domingo |publisher=[[Brasiliaanse Rugbykonfederasie]] |date=22 Mei 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> == Toetswedstryde == Brasilië het 71 van sy 179 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 39,66%. Brasilië se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen November 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=33;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Brazil |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ARGru}} || 11 || 0 || 11 || 0 || 0,00 |- | {{BELru}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 33,33 |- | {{CHIru}} || 32 || 5 || 25 || 2 || 15,63 |- | {{COLru}} || 12 || 12 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{CRIru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{GERru}} || 5 || 0 || 5 || 0 || 0,00 |- | {{HKGru}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 25,00 |- | {{CANru}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 40,00 |- | {{KENru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00 |- | {{MEXru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NAMru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{PARru}} || 32 || 19 || 13 || 0 || 59,38 |- | {{PERru}} || 8 || 8 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PORru}} || 6 || 2 || 4 || 0 || 33,33 |- | {{ROMru}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{SAMru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{ESPru}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{TTOru}} || 5 || 4 || 1 || 0 || 80,00 |- | {{URUru}} || 29 || 3 || 26 || 0 || 10,34 |- | {{UAEru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 5 || 1 || 4 || 0 || 20,00 |- | {{VENru}} || 10 || 9 || 1 || 0 || 90,00 |- | {{ZIMru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''179''' || '''71''' || '''106''' || '''2''' || '''39,66''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Brasilië kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap === Sedert die eerste toernooi in 1951 neem Brasilië aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deel. Hulle het die toernooi een keer gewen en een keer as naaswenner geëindig. * Titeloorwinnings (1): 2018 === Amerikas Rugbykampioenskap === Brasilië het vier keer aan die sedert 2009 jaarliks besliste Amerikaanse Rugbykampioenskap (oftewel “Amerikaanse Sesnasies”) deelgeneem, waar hulle teen Chili, Kanada, Uruguay en die Verenigde State asook die Argentynse tweede span speel. Hul beste uitslag tot dusver was die vierde plek in 2019. === Ander toetswedstryde === In teenstelling met ander tradisionele rugbylande het die Brasiliaanse nasionale rugbyspan tydens die amateurtydperk nie oorsese toere onderneem nie en tot in die middel-1990’s slegs wedstryde in Suid-Amerika gespeel. Daarteenoor het hulle deur Suid-Amerika toerende nasionale spanne gehuisves. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die [[Noordelike Halfrond]] tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks tree Brasilië as gasheer op en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis Brasilië na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Brasilië nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Brasiliaanse span gevorm tydens die Suid-Amerikaanse [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/06/30/brazil-rolls-out-the-big-gins-for-rugby-world-cup-2027-qualifiers |title=Brazil Rolls Out the Big Guns for Rugby World Cup 2027 Qualifiers |publisher=Americas Rugby News |date=30 Junie 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(zagueros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Gustavo Gobeti]] || [[Skrumskakel]] || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Felipe Gonçalves]] || Skrumskakel || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 16 |- | [[João Amaral]] || [[Losskakel]] || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}7 |- | [[Thiago Oviedo]] || Losskakel || [[Club Atlético Banco de la Nación Argentina|Club Banco Nación]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Lucas Spago]] || Losskakel || [[Club Atlético Banco de la Nación Argentina|Club Banco Nación]] || style="text-align:center" | 13 |- | [[Moisés Duque]] || [[Senter]] || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 65 |- | [[Carlo Mignot]] || Senter || [[Biarritz Olympique|Biarritz]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Lorenzo Massari]] || Senter || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 18 |- | [[Robert Tenório]] || Senter || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 32 |- | [[Widson Menezes]] || [[Vleuel]] || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Robson Morais]] || Vleuel || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Antonio Zanatta]] || Vleuel || [[Mogliano Rugby|Mogliano]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Raphael Hollister]] || [[Heelagter]] || [[Tonbridge Juddians RFC|Tonbridge]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Lucas Tranquez]] || Heelagter || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 53 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(atacantes)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Henrique Ferreira]] || [[Haker]] || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Yan Rosetti]] || Haker || [[FC Barcelona Rugby|Barcelona]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Endy Willian]] || Haker || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 15 |- | [[Brendon Alves]] || [[Stut]] || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Tiago Gonçalves dos Santos]] || Stut || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Vicente Galvão]] || Stut || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Leonel Moreno]] || Stut || [[Società Sportiva Lazio Rugby|Lazio Rome]] || style="text-align:center" | 13 |- | [[Wilton Rebolo]] || Stut || [[Houston SaberCats]] || style="text-align:center" | 40 |- | [[Aquiles Schulter]] || Stut || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Caique Segura]] || Stut || [[CA Lannemezan|Lannemezan]] || style="text-align:center" | 33 |- | [[Matteo Dell’Acqua]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Valorugby Emilia|Reggio]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Ben Donald]] || Slot || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}7 |- | [[Hélder Bryan Lúcio]] || Slot || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Gabriel Oliveira]] || Slot || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Felipe Rosa]] || Slot || [[Clube Rugby São Miguel|São Miguel]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[André Arruda]] || [[Losvoorspeler]] || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 44 |- | [[Matheus Cláudio]] || Losvoorspeler || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 18 |- | [[Cléber Dias]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losvoorspeler || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 47 |- | [[Adrio de Melo]] || Losvoorspeler || [[Cobras]] || style="text-align:center" | 17 |- | [[Rodolfo Martins]] || Losvoorspeler || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Renato Santos]] || Losvoorspeler || [[Cobras]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:David Harvey 1.jpg|duimnael|upright|David Harvey (2011)]] Tot dusver is nog geen Brasiliaanse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie. === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Brasilië se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen November 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=33;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Moisés Duque]] || 2008–2021 || 60 |- | {{0}}2 || [[Bruxinho Piero de Moraes]] || 2012–2019 || 43 |- | {{0}}3 || [[Yan Rosetti]] || 2015–2021 || 42 |- | {{0}}4 || [[Ze Tranquez]] || 2013–2021 || 41 |- | {{0}}5 || [[Lucas Abud de Andrade]] || 2012–2021 || 43 |- | {{0}}6 || [[Daniel Sancery]] || 2016–2021 || 40 |- | {{0}}7 || [[Felipe Sancery]] || 2015–2021 || 40 |- | {{0}}8 || [[Ige da Ros]] || 2002–2018 || 50 |- | {{0}}9 || [[Gelado Dias da Silva Junior]] || 2016–2021 || 37 |- | 10 || [[Buda Arruda]] || 2016–2021 || 38 |} <!-- | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=33;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || || || |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} --> |} {| | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=33;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Moisés Duque]] || 2008–2021 || 293 |- | {{0}}2 || [[Joshua Reeves]] || 2017–2021 || 179 |- | {{0}}3 || [[Tanque Duque]] || 2005–2019 || 116 |- | {{0}}4 || [[Ze Tranquez]] || 2013–2021 || {{0}}70 |- | {{0}}5 || [[Daniel Sancery]] || 2016–2021 || {{0}}65 |- | {{0}}6 || [[Felipe Sancery]] || 2015–2021 || {{0}}73 |- | {{0}}7 || [[David Harvey]] || 2015–2016 || {{0}}40 |- | {{0}}8 || [[De Wet van Niekerk]] || 2017–2019 || {{0}}35 |- | {{0}}9 || [[Maranhao Lima da Silva]] || 2011–2021 || {{0}}35 |- | 10 || [[Buda Arruda]] || 2016–2021 || {{0}}30 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=33;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Moisés Duque]] || 2008–2021 || 15 |- | {{0}}2 || [[Felipe Sancery]] || 2015–2021 || 14 |- | {{0}}3 || [[Daniel Sancery]] || 2016–2021 || 13 |- | {{0}}4 || [[Tanque Duque]] || 2005–2019 || 11 |- | {{0}}5 || [[Ze Tranquez]] || 2013–2021 || {{0}}8 |- | {{0}}6 || [[Ige da Ros]] || 2002–2018 || {{0}}8 |- | {{0}}7 || [[De Wet van Niekerk]] || 2017–2019 || {{0}}7 |- | {{0}}8 || [[Maranhao Lima da Silva]] || 2011–2021 || {{0}}7 |- | {{0}}9 || [[Buda Arruda]] || 2016–2021 || {{0}}6 |- | 10 || [[Matias Daniel]] || 2011–2018 || {{0}}4 |} |} == Afrigters == [[Lêer:Josh Reeves.jpg|duimnael|upright|Josh Reeves (2017)]] Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Brasiliaanse nasionale rugbyspan gedien: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Rodolfo Ambrosio || 2014–2019 |- | {{vlagikoon|Brasilië}} Fernando Portugal || 2019–2022 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Josh Reeves || 2022 (tussentyds) |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Emiliano Caffera || 2023–2025 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Josh Reeves || sedert 2025 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Brasiliaanse nasionale vrouerugbyspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1}} * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Brazil national rugby union team|Brasiliaanse nasionale rugbyspan}} * {{pt}} [https://brasilrugby.com.br/ Amptelike webwerf van die Brasiliaanse Rugbykonfederasie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/brazil Brasilië by Wêreldrugby] * {{pt}} [https://www.portaldorugby.com.br/ Brasiliaanse rugbynuus] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Brasilië]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Suid-Amerika]] nq91j7snf8nwone9vm4t4twspytlbmh 0 282326 2917698 2917589 2026-07-15T15:16:54Z Aliwal2012 39067 /* Volledige Formule 1-uitslae */ Portugese Grand Prix 2917698 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = René Arnoux | image = Rene_Arnoux_WSR2008_HU.png | caption = Arnoux in 2008 | nationality = {{vlagikoon|FRA}} Fransman | birth_date = {{GDEO|1948|7|4}} | birth_place = Pontcharra, Isère, Frankryk | Years = 1978–1989 | Old Team = [[Automobiles Martini|Martini]], Surtees, [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Equipe Ligier|Ligier]] | Races = 165 (149 begin) | Championships = 0 | Wins = 7 | Podiums = 22 | Points = 181 | Poles = 18 | Fastest laps = 12 | First race = [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix]] | First win = [[1980 Brasiliaanse Grand Prix]] | Last win = [[1983 Nederlandse Grand Prix]] | Last race = [[1989 Australiese Grand Prix]] }} '''René Arnoux''' (gebore [[4 Julie]] [[1948]] in Pontcharra, Isère, [[Frankryk]]), is 'n voormalige [[Formule Een]]-renjaer wat van 1978–1989 vir die [[Automobiles Martini|Martini]], Surtees, [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] en [[Equipe Ligier|Ligier]]spanne gejaag het. == Formule Eenloopbaan == ===Martini en Surtees=== Arnoux het vir die [[Automobiles Martini|Martini-span]] voortgegaan toe hul die oorgang na [[Formule Een]] in [[1978 Formule Een-seisoen|1978]] gemaak het. In 'n organisasie met onvoldoende middele om in die hoogste vlak van die sport mee te ding, kon hy egter nie sy vermoëns demonstreer nie en Martini het Formule Een gedurende die seisoen laat vaar omdat hulle 'n tekort aan geld geskiet het. Arnoux se beste prestasie vir Martini was twee negende plekke in [[1978 Belgiese Grand Prix|België]] en [[1987 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]]. Hy het nie daarin geslaag om vir [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix|Suid-Afrikaanse Grand Prix]] te kwalifiseer nie, en het nie daarin geslaag om in [[1978 Monaco Grand Prix|Monaco]] en Duitsland vooraf te kwalifiseer nie. Arnoux het vir die laaste twee wedrenne van die seisoen na Surtees verskuif, maar homself weereens in 'n span op die rand van mislukking bevind. In sy twee wedrenne vir die span was sy beste resultaat sy debuut waar hy negende geëindig het by [[Watkins Glen Internasionale Renbaan|Watkins Glen]] vir die [[Verenigde State Grand Prix]]. Hy het met die Surtees TS20 in die 21ste plek by Watkins Glen gekwalifiseer, terwyl spanmaat Beppe Gabbiani nie gekwalifiseer het nie. In sy laaste wedren vir die span in [[1978 Kanadese Grand Prix|Kanada]] het hy 16de gekwalifiseer, maar net na halfpad uitgeval toe die Ford DFV-enjin onklaar geraak het. Surtees wou Arnoux permanent teken, maar hy het 'n plek by [[Renault F1|Renault]] vir 1979 verseker.<ref name="guin">{{cite book|last=Small|first=Steve|title=The Guinness Complete Grand Prix Who's Who|publisher=Guinness|date=1994|page=32-33|ISBN=0851127029}}</ref> === Renault === [[Lêer:Renault_RS01_Arnoux_2007.jpg|links|duimnael|Jean-Pierre Jabouille se Renault RS01 van 1979 word in 2007 deur René Arnoux vertoon.]] In die 1979 seisoen het die Renault-fabriekspan vir die eerste keer sedert hul debuut in 1977 twee motors ingeskryf. Die span se enigste oorwinning van die jaar is behaal deur Arnoux se spanmaat Jean-Pierre Jabouille by die Franse Grand Prix op die Dijon-Prenois- renbaan,<ref name="guin"/> maar Arnoux het opslae gemaak as gevolg van 'n hewige skouer-aan-skouerstryd met die plat-12 Ferrari van Gilles Villeneuve om die tweede plek, wat Villeneuve gewen het. In die tweede helfte van die seisoen het Arnoux vier topses-uitslae behaal, insluitend drie podiumplekke; Jabouille se Dijon-oorwinning was sy enigste punte van die jaar.<ref name="guin"/> [[Lêer:Grand_Prix_op_Zandvoort_wagen_Arnoux_in_de_vangrail,_Bestanddeelnr_253-8756.jpg|regs|duimnael|Arnoux het 'n hoëspoed-ongeluk tydens die [[1982 Nederlandse Grand Prix]] oorleef.]] In 1980 het Arnoux sy eerste twee Formule Een-oorwinnings behaal, waarvan die eerste op die [[José Carlos Pace-renbaan|Interlagos]] in Brasilië. Sy tweede oorwinning was in die volgende wedren op die [[Kyalami-renbaan]] in Suid-Afrika,<ref name="guin"/><ref>Winner's Circle South African Grand Prix, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=495375&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref> waar die dunner lug op die [[hoëveld]] die turbo-aangejaagde Renault RE20 'n kragvoordeel bo sy meestal Cosworth -aangedrewe mededingers gegee het. Na hierdie wedren het Arnoux vir die eerste keer die Wêreldkampioenskap gelei. Hy sou eers in Ronde 6 in [[1980 Monaco Grand Prix|Monaco]] die kampioenskapsvoorsprong verloor. Die seisoen is egter gekenmerk deur onbetroubaarheid van die [[Turboaanjaer|turbo-aangejaagde]] Renault [[V6-enjin]]. Die eenheid was kragtig en het 510 perdekrag (354kW) gelewer om gelykstaande te wees aan Ferrari (en aansienlik kragtiger as die 475 pk van die Ford DFV), maar broos, en die Renaults het ook grondeffekte kortgekom. Alhoewel hy later tweede in die [[1980 Nederlandse Grand Prix]] by [[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] sou eindig, sou hy die seisoen in die 6de plek met 29 punte afsluit, 38 punte agter Wêreldkampioen Alan Jones. Arnoux se situasie is in 1981 gekompliseer deur die aankoms van [[Alain Prost]] by Renault. Hul wedywering op die baan het buite die baan opgevlam en die verhouding tussen die twee mans het versleg. Die konflik het sy hoogtepunt bereik tydens die [[1982 Franse Grand Prix]] op die [[Paul Ricard-renbaan]]. Die jaers het Renault se eerste een-twee in Formule Een gewen, met Arnoux wat voor Prost geëindig het. Prost was woedend, omdat hy van mening was dat sy spanmaat nie die spanbevele nagekom het waarop voor die wedren ooreengekom is nie, waarvolgens hy die oorwinning aan Prost moes afstaan, wat beter geplaas was in die 1982-kampioenskap.<ref name="guin"/> Arnoux het geantwoord dat geen bevele voor die wedren gegee is nie en dat hy vry was om sy eie wedren te bestuur. Hy het nog 'n oorwinning by die [[1982 Italiaanse Grand Prix]] aan die einde van die seisoen behaal. Hy het 'n hoëspoed-ongeluk beleef nadat hy 'n wiel verloor het terwyl hy in die skuins Tarzan-draai aan die einde van die lang pylvak in die [[1982 Nederlandse Grand Prix]] beland het, hoewel sy motor se momentum grootliks deur 'n sandkas en bandversperring gestuit is. === Ferrari === [[Lêer:Arnoux_Ferrari_126C4_1984_Dallas_F1.jpg|links|duimnael|Arnoux het agter in die veld vir die [[1984 Dallas Grand Prix]] weggespring, maar teen die einde tot tweede geklim.]] Nadat die paar van Prost en Arnoux onvolhoubaar geword het, het Arnoux Renault aan die einde van 1982 verlaat om in [[1983 Formule Een-seisoen|1983]] by [[Scuderia Ferrari]] aan te sluit en by 'n ander Franse jaer, Patrick Tambay, aangesluit. Met drie oorwinnings, by die [[1983 Kanadese Grand Prix|Kanadese]], [[1983 Duitse Grand Prix|Duitse]] en [[1983 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grands Prix]], was Arnoux in die stryd om die wêreldtitel tot die laaste wedren van die seisoen, die [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|Suid-Afrikaanse Grand Prix]]. Hy het uit daardie wedren onttrek weens enjinversaking en die seisoen derde geëindig, agter Nelson Piquet en Prost.<ref name=<ref name="guin"/><ref>{{cite news |last1=Cowell |first1=David |title=Brazilian Nelson Piquet, dominating the South African Grand Prix... |url=https://www.upi.com/Archives/1983/10/15/Brazilian-Nelson-Piquet-dominating-the-South-African-Grand-Prix/1921435038400/ |access-date=12 April 2020 |agency=UPI |date=15 October 1983}}</ref> Beide Arnoux en Tambay het gunstelinge by die [[Tifo|Tifosi]] geword vir hul hardnekkige styl, en hul gekombineerde resultate het Ferrari die 1983 Vervaardigerskampioenskap laat wen. Arnoux se oorwinning by Zandvoort was die sewende en laaste oorwinning van sy Formule Een-loopbaan. Met die [[McLaren]]s van Prost en [[Niki Lauda]] wat [[1984 Formule Een-seisoen|1984]] oorheers het, het Arnoux 'n minder suksesvolle tweede seisoen by Ferrari gehad en slegs sesde geëindig met 27 punte, met sy nuwe spanmaat [[Michele Alboreto]] wat progressief die inisiatief en spanleierskap by hom oorgeneem het. Na drie oorwinnings en vier voorste wegspringposisies in 1983, het Arnoux nie daarin geslaag om in 1984 'n voorste wegspringposisie in te neem nie (Alboreto het die [[1984 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] van voorste wegspringplek af gewen met Arnoux wat tweede weggespring en derde geëindig het), hoewel hy tweede in [[1984 San Marino Grand Prix|San Marino]] en [[1984 Dallas Grand Prix|Dallas]] geëindig het, waar hy gedwing is om uit die kuipe weg te spring weens 'n elektriese fout tydens die opwarmrondte en daarin geslaag het om sy motor uit die moeilikheid te hou op die verkrummelende baan. Die enigste Grand Prix wat ooit in Dallas gehou is, was ook die laaste keer dat Arnoux 'n Formule Een-podiumplek behaal het.<ref>Dallas Grand Prix, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=521465&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref> Soos die seisoen gevorder het, het Arnoux 'n gebrek aan motivering getoon,<ref name="guin" /> en nadat hy 4de geëindig het in die openingswedren van die [[1985 Formule Een-seisoen|1985 kampioenskap]] in [[1985 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]], het hy Ferrari met wedersydse instemming verlaat.<ref name="guin" /> Sy plek in die span is deur die Sweedse jaer Stefan Johansson ingeneem. Hy is in die [[Brabham]]-kuipe by [[1985 San Marino Grand Prix|Imola]] in Ronde 3 gesien, wat gerugte laat ontstaan het dat hy by die span wat deur [[Bernie Ecclestone]] besit is, sou aansluit, maar niks het daarvan gekom nie en hy is vir die res van die seisoen selde by wedrenne gesien. ===Ligier=== Sonder 'n rit vir die res van die 1985-seisoen het Arnoux in [[1986 Formule Een-seisoen|1986]] sy terugkeer na Formule Een gemaak vir die Franse Ligier- span wat turbo-aangejaagde Renault-enjins gebruik het. Die Ligiers met Pirelli-bande het onmededingend geblyk te wees soos die seisoen gevorder het. Arnoux het in 1986 twee spanmaats gehad. Vir die eerste helfte van die seisoen was sy spanmaat die Franse bestuurder [[Jacques Laffite]]. Laffite se loopbaan het egter geëindig toe hy albei sy bene in 'n eerste draai-ongeluk by [[Brands Hatch-renbaan|Brands Hatch]] in die [[1986 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] gebreek het. Van die volgende wedren af is Laffite vervang met 'n ander Franse bestuurder, Philippe Alliot. Vir [[1987 Formule Een-seisoen|1987]] sou Ligier die eksklusiewe gebruik van 'n nuwe 850 pk (634 kW) viersilinder- turbo-aangejaagde [[Alfa Romeo]]-enjin in die nuwe Ligier JS29 hê.<ref>{{cite web|url=http://www.statsf1.com/en/moteur-alfa-romeo.aspx|title=Engine Alfa Romeo|website=www.statsf1.com|access-date=27 May 2017}}</ref> Nadat Arnoux die enjin egter tydens voorseisoentoetse met "gebruikte kos" vergelyk het, het Alfa se moedermaatskappy Fiat die projek laat vaar en Ligier is gedwing om die viersilinder Megatron-enjins vir die seisoen te gebruik, wat ongeveer 950 pk (708 kW) gelewer het.<ref>{{cite web|url=http://www.statsf1.com/en/moteur-megatron.aspx|title=Engine Megatron|website=www.statsf1.com|access-date=27 May 2017}}</ref> Arnoux het die span se enigste punt gedurende die seisoen behaal met 'n sesde plek by [[Spa-Francorchamps]] in [[België]]. [[1988 Formule Een-seisoen|1988]] sou die laaste jaar vir turbo's in Formule Een wees en Ligier het die kans gewaag om met die nuwe 3.5-liter [[Judd]] [[V8-enjin]] te jaag. Die Ligier JS31 was onmededingend, met beide Arnoux en sy nuwe spanmaat Stefan Johansson wat verskeie kere nie daarin geslaag het om te kwalifiseer nie. Beide jaers het gekla dat selfs in droë toestande die gebrek aan vastrap hulle gedwing het om met 'n natweertegniek te ry. Arnoux het twee keer gedurende die seisoen nie gekwalifiseer nie (San Marino en Frankryk), terwyl Johansson ses keer nie die rooster gehaal het nie. Arnoux se beste eindstreep van die jaar was tiende plek in die [[1988 Portugese Grand Prix|Portugese Grand Prix]]. Dit was die eerste keer sedert sy debuutseisoen in 1978 dat hy nie 'n wêreldkampioenskapspunt kon aanteken nie. Sy nie-kwalifiseer by [[Autodromo Enzo e Dino Ferrari|Imola]] was die eerste keer dat hy nie vir 'n wedren gekwalifiseer het sedert die [[1981 Belgiese Grand Prix]] nie. In die laaste wedren van die seisoen in Adelaide het hy die wedrenleier [[Gerhard Berger]] uitgeskakel terwyl hy tydens die [[1988 Australiese Grand Prix]] verbygesteek is. Arnoux is gekritiseer, maar Berger het gesê dat hy 'n "baie lang" rempedaal ervaar het wat beteken het dat hy nie betyds kon stop om Arnoux te vermy nie, en hom ook nie so maklik kon verbysteek soos hy normaalweg sou nie. Arnoux het sy loopbaan met 181 wêreldkampioenskappunte afgesluit, met sy laaste punte van 'n vyfde plek by die [[1989 Kanadese Grand Prix]]. Sy laaste wedren was die sopnat [[1989 Australiese Grand Prix]] in Adelaide. Hy was tweede vinnigste na die McLaren-Honda van die uittredende wêreldkampioen en voorste wegspringplek-wenner [[Ayrton Senna]] in die ekstra halfuur-opwarming wat geskeduleer was om bestuurders en spanne toe te laat om hul motors op te stel vir nat toestande na drie dae van sonnige weer, maar in die wedren is sy Ligier na vier rondtes deur die [[Arrows]] van [[Eddie Cheever]] tot uittrede gedwing. == Volledige Formule 1-uitslae == (Renne in '''vetdruk''' dui voorste wegspringplek aan) (Renne in ''skuinsdruk'' is vinnigste rondte) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Plek ! Punte |- |rowspan=2| [[1978 Formule Een-seisoen|1978]] ![[Automobiles Martini|Martini]] !Martini MK23 !rowspan=2 nowrap| [[Cosworth|Ford Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | [[1978 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1978 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] |style="background:#FFCFCF;"| [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|DNQ}} | [[1978 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] |style="background:#FFCFCF;"| [[1978 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|DNPQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|9}} | [[1978 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1978 Sweedse Grand Prix|SWE]] |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|14}} | [[1978 Britse Grand Prix|GBR]]<br />WD |style="background:#FFCFCF;"| [[1978 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|DNPQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1978 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} | [[1978 Italiaanse Grand Prix|ITA]] |colspan=2| !rowspan=2| NC !rowspan=2| 0 |- ! Team Surtees ! Surtees TS20 |colspan=14| |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1978 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |- |rowspan=2| [[1979 Formule Een-seisoen|1979]] !rowspan=2| [[Renault F1|Équipe Renault]] Elf ! Renault RS01 !rowspan=2| [[Renault F1|Renault-Gordini]]<br />EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffff;"| [[1979 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1979 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |colspan=10| !rowspan=2| 8e !rowspan=2| 17 |- ! nowrap| [[Renault F1|Renault]] RS10 |colspan=6| |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| ''[[1979 Franse Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|3}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1979 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| '''''[[1979 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]'''''<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1979 Nederlandse Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1979 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|2}} | |- | [[1980 Formule Een-seisoen|1980]] ! [[Renault F1|Équipe Renault]] Elf ! Renault RE20 ! [[Renault F1|Renault-Gordini]]<br />EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1980 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1980 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1980 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1980 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1980 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|NC}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| '''''[[1980 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]'''''<br />{{small|9}} |style="background:#DFDFDF;"| '''''[[1980 Nederlandse Grand Prix|NED]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#CFCFFF;"| '''[[1980 Italiaanse Grand Prix|ITA]]'''<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1980 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|7}} |colspan=2| ! 6de ! 29 |- | [[1981 Formule Een-seisoen|1981]] ! [[Renault F1|Équipe Renault]] Elf ! Renault RE20 ! [[Renault F1|Renault-Gordini]]<br />EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#CFCFFF;"| [[1981 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1981 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|8}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1981 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1981 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"| '''[[1981 Franse Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"| '''''[[1981 Britse Grand Prix|GBR]]'''''<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1981 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFDFDF;"| '''[[1981 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1981 Italiaanse Grand Prix|ITA]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|Ret}} | !9de !11 |- |[[1982 Formule Een-seisoen|1982]] ! [[Renault F1|Équipe Renault]] Elf ! Renault RE30B ! [[Renault F1|Renault-Gordini]]<br />EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#FFDF9F;"| '''[[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1982 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1982 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1982 Nederlandse Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[1982 Franse Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1982 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1982 Switserse Grand Prix|SWI]]<br />{{small|16†}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1982 Italiaanse Grand Prix|ITA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|Ret}} ! 6de ! 28 |- |rowspan=2| [[1983 Formule Een-seisoen|1983]] !rowspan=2| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ![[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 126C2B !rowspan=2| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 021 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#CFCFFF;"| [[1983 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|10}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1983 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|3}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1983 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|7}} |style="background:#FFDF9F;"| '''[[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1983 Detroit Grand Prix|DET]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[1983 Kanadese Grand Prix|KAN]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#DFFFDF;"| '''[[1983 Britse Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|5}} |colspan=7| |rowspan=2 style="background:#FFDF9F;"| '''3de''' |rowspan=2 style="background:#FFDF9F;"| '''49''' |- ![[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 126C3 |colspan=9| |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1983 Duitse Grand Prix|DUI]]''<br />{{small|1}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1983 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1983 Nederlandse Grand Prix|NED]]''<br />{{small|1}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1983 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1983 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} | |- | [[1984 Formule Een-seisoen|1984]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! Ferrari 126C ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 031 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| ''[[1984 Belgiese Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|3}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1984 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>3{{sup|‡}}</small> |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1984 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"| ''[[1984 Nederlandse Grand Prix|NED]]''<br />{{small|11†}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1984 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|9}} ! 6de ! 27 |- | [[1986 Formule Een-seisoen|1986]] ! nowrap| [[Equipe Ligier]] ! nowrap| Ligier JS27 ! nowrap| [[Renault F1|Renault]] EF4B 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1986 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1986 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1986 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|15†}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1986 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|7}} ! 10de ! 14 |- |[[1987 Formule Een-seisoen|1987]] ![[Equipe Ligier|Ligier Loto]] !Ligier JS29B/C !Megatron<br />M12/13 1.5 [[Turboaanjaer|t]] | [[1987 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] |style="background:#FFFFFF;"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1987 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1987 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1987 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1987 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} !19de !1 |- | [[1988 Formule Een-seisoen|1988]] ! nowrap| [[Equipe Ligier|Ligier Loto]] ! nowrap| Ligier JS31 ! nowrap| [[Judd]] 3.5 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1988 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|18}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|17}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|17}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! NC ! 0 |- | [[1989 Formule Een-seisoen|1989]] ![[Equipe Ligier|Ligier Loto]] !Ligier JS33 ![[Cosworth|Ford Cosworth DFR]]<br />3.5 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|14}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1989 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|11}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|13}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 23e ! 2 |- !colspan="22"|{{center|Bronne:<ref name=MSportStats>{{cite web|title=Rene Arnoux Results|url=https://motorsportstats.com/driver/rene-arnoux/results|publisher=Motorsport Stats|access-date=26 August 2023}}</ref><ref>{{cite book|last=Small|first=Steve|title=Grand Prix Who's Who|chapter=Rene Arnoux|url=https://archive.org/details/grandprixwhoswho0000smal|year=2000|edition=Third|publisher=Travel Publishing|location=Reading, Berkshire|pages=38–41|access-date=7 August 2023|isbn=978-1-902007-46-5|url-access=registration|via=Internet Archive}}</ref>}} |} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} *[http://www.grandprix.com/gpe/drv-arnren.html René op GrandPrix.com] {{Normdata}} {{en-vertaal|René Arnoux}} {{DEFAULTSORT:Arnoux, René}} [[Kategorie:Franse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Lewende mense]] qdj8azkrgjkabwzzgeaemfnwv3dau14 0 285464 2917717 2854386 2026-07-15T18:00:47Z SpesBona 2720 + Prent & Hersien 2917717 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Chili | beeld = Kenteken van die Chileense nasionale rugbyspan.png | unie = [[Nasionale Rugbysportfederasie]] (FDNR) | bynaam = ''Los Condores'' (“die kondors”) | embleem = die [[Andiese kondor]] | stadion = [[Estadio Municipal de La Pintana]], [[Santiago de Chile]] | kapasiteit = 6&nbsp;000 | kaptein = [[Clemente Saavedra]] | afrigter = {{vlagikoon|Uruguay}} [[Pablo Lemoine]] <small>(sedert 2018)</small> | patroon_la1 = | patroon_b1 = _chlrugby24h | patroon_ra1 = | patroon_sh1 = | patroon_so1 = | linkerarm1 = FF0000 | liggaam1 = FF0000 | regterarm1 = FF0000 | broek1 = 001A80 | kouse1 = 001A80 | patroon_la2 = _blueborder | patroon_b2 = _chlrugby24a | patroon_ra2 = _blueborder | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _bluetop | linkerarm2 = 001A80 | liggaam2 = 001A80 | regterarm2 = 001A80 | broek2 = 001A80 | kouse2 = 001A80 | statistiek = Statistiek | toetse = [[José Larenas]] (50)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=28;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 September 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Santiago Videla]] (268)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=28;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 September 2025}}</ref> | meestedrieë = [[José Larenas]] (11)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=28;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 September 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{CHIru}} 0–29 {{ARGru-r}}<br />([[Valparaíso]], [[Chili]]; 20 September 1936) | grootwen = {{CHIru}} 102–0 {{PARru-r}}<br />([[Montevideo]], [[Uruguay]]; 3 Mei 2003) | grootverloor = {{ARGru}} 89–6 {{CHIru-r}}<br />(Montevideo, Uruguay; 20 Mei 2009) | Wêreldbekerverskynings = 1/10 | jaar = 2023 | beste = Groepfase in [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] | url = | unieurl = chile.rugby }} Die '''Chileense nasionale rugbyspan''' ([[Spaans]]: ''Selección de rugby de Chile'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Chili]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die bynaam ''Los Cóndores'' (Spaans vir: “die kondors”), ontleen aan die [[Andiese kondor]] (''Vultur gryphus''), die nasionale [[voël]] van dié [[Suid-Amerika]]anse land. Rugby word in Chili geadministreer deur die [[Nasionale Rugbysportfederasie]] (''Federación Deportiva Nacional de Rugby'', FDNR) wat in 1953 gestig is. Chili word as die vyfde beste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou (ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] en [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]]) en deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Chileense rugbyspan is tans (September 2025) 17de op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 September 2025}}</ref> Twee voormalige Chileense rugbyspelers is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Chili het in 1936 sy eerste toetswedstryd teen Argentinië gespeel. In 2022 het Chili vir die eerste keer vir die [[rugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer en daarmee die derde Suid-Amerikaanse land geword wat daarin kon slaag; hulle het egter tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023|2023-toernooi]] al hul groepwedstryde verloor. Die span het tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap een titel ingepalm. Sedert 2016 neem Chili ook aan die jaarlikse Amerikaanse Rugbykampioenskap deel, saam met die tweede Argentynse span, [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]], Kanada, Uruguay en die Verenigde State. Chili speel tradisioneel in rooi truie met blou kleuraksente, blou broeke en blou-rooi-gestreepte sokkies. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Nasionale Rugbysportfederasie}} Die beheerliggaam vir rugby in Chili is die Nasionale Rugbysportfederasie (Spaans: ''Federación Deportiva Nacional de Rugby'', FDNR). Die beheerliggaam is in 1953 onder die naam Chileense Rugbyfederasie (''Federación Chilena de Rugby'', FRC) gestig en het in 1991 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/chile |title=Chile |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 September 2025}}</ref> Daarbenewens was die Chileense beheerliggaam in 1988 ’n stigtingslid van CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]).<ref name="CONSUR">{{es}} {{cite web |url=https://sudamerica.rugby/espanol/sudamerica-rugby-7#consejo-directivo |title=Historia |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |date=2021 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die hoogste rugbyliga in die land is die ''Primera Nacional TOP 10'' wat in 1948 gestig is en tans deur tien spanne beslis word, waarvan die meeste uit die hoofstad [[Santiago de Chile]] of die metropolitaanse gebied. In die verlede was die meeste spelers van die Chileense nasionale span uit dié amateurliga afkomstig. Sedert 2020 draf die meeste Chileense spelers egter uit vir die keurspan [[Selknam]] wat aan die professionele Superrugby Amerikas deelneem. Hieraan neem ook spanne uit [[Argentinië]], [[Brasilië]], [[Paraguay]], [[Uruguay]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/786870/super-rugby-americas-kicks-off |title=Super Rugby Americas kicks off in Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=17 Februarie 2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Van die ander spelers is veral op professionele vlak in [[Frankryk]] of die Noord-Amerikaanse [[Major League Rugby]] aktief. Naas die amptelike nasionale span roep die Nasionale Rugbysportfederasie ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Chili oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die ''Chile Sevens'' is die Chileense [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === Die [[Inheemse volke|inheemse volk]] [[Huilliche]] in die ''Los Lagos''-streek en veral in die [[Chiloé-argipel]], wat tot die [[Mapuche]] behoort, beoefen sedert eeue ’n spel genaamd ''Linao'', wat sekere ooreenkomste met rugby toon. By dié spel probeer tussen 15 en 30 spelers elk, ’n met wol of lappe toegedraaide bal uit [[seewier]] te beweeg na die oorkantse doel wat sowat twee meter wyd is en deur ’n doelwagter verdedig word. Die baldraende spelers moet oor genoeg vaardighede en uithouvermoë beskik om alle vorme van aanvalle te keer en te trotseer.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.rugbychile.cl/2018/03/07/linao-rugby-los-pueblos-originarios-chile/ |title=Linao: el «rugby» de los pueblos originarios del sur de Chile |publisher=Rugby Chile |date=7 Maart 2018 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Net soos in ander Suid-Amerikaanse lande is rugby aan die einde van die laat 19de eeu deur [[Verenigde Koninkryk|Britse]] immigrante na Chileense hawestede saamgebring.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=65}}</ref> Dekades lank is dit as ’n feit beskou dat die eerste bekende rugbywedstryd op Chileense bodem in 1894 in [[Iquique]] in die verre noorde van die land gespeel is. Dié wedstryd is deur die bemanning van ’n Britse vragskip teen [[Salpeter]]mynwerkers gespeel. Daarna het die spel glo na die suide na [[Santiago de Chile]] en [[Valparaíso]] versprei. Volgens onlangse navorsings is die eerste wedstryd reeds op 16 Junie 1892 in [[Coronel (Chili)|Coronel]] gespeel. Die bemanning van die Britse oorlogskip ''HMS Warspite'' het teen plaaslike seelui uit die buurdorp [[Concepción]] gespeel.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.rugbychile.cl/2020/05/05/en-la-semana-del-rugby-chileno-se-reescribe-la-historia-de-su-origen/ |title=Antecedentes históricos podrían reescribir el origen del rugby en Chile |publisher=Rugby Chile |author=Giovanni Quintrel |date=5 Mei 2020 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tot in die 1930’s is rugby in Chili veral deur afstammelinge van die Britse immigrante gespeel en ook daarna is dit veral deur die hoërklas beoefen.<ref>{{en}} {{cite book |author=Tony Collins |title=The Oval World: A Global History of Rugby |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4088-4370-3 |edition=Eerste |url=https://books.google.de/books?id=sTRJCgAAQBAJ&pg=PT226&lpg=PT226&dq=rugby+in+chile&source=bl&ots=nA7LKhBdgo&sig=xAyNtyA_qrXGLnbBlj5Bfu_c7mw&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=rugby%20in%20chile&f=false |date=1 September 2015 |accessdate=28 September 2025}}</ref> === Eerste internasionale ontmoetings === [[Lêer:Uruguay v chile rugby 1951.jpg|duimnael|Chili teen Uruguay tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1951]] Die Chilene se eerste toetswedstryd was op 20 September 1936 teen [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], wat hulle met 0–29 verloor het; dit was die eerste toetswedstryd tussen twee Suid-Amerikaanse spanne. ’n Week later het die tweede toetswedstryd gevolg, waarin hulle met 31–3 geklop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/85 |title=1936 Argentina tour to Chile |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 1938 het die Chilene hul eerste toer na die buurland onderneem en die Argentynse nasionale span twee keer ontmoet, maar albei wedstryde is nie as toetswedstryde geag nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/90 |title=1938 Chile tour to Argentina |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Teen [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] het hulle eers op 5 Augustus 1948 te staan gekom. Dié toetswedstryd is op neutrale bodem in [[Buenos Aires]] gespeel en het in die eerste Chileense oorwinning geëindig. Die organisasievlak het toegeneem, toe in 1948 die plaaslike beheerliggame in Santiago de Chile en Valparaíso gestig is; in dieselfde jaar het hulle saam die eerste Chileense kampioenskap van stapel gestuur. In 1953 is die nasionale beheerliggaam Chileense Rugbyfederasie (''Federación Chilena de Rugby'', FCR) gestig, wat in 2015 in [[Nasionale Rugbysportfederasie]] (''Federación Deportiva Nacional de Rugby'', FDNR) hernoem is.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://rugbyarrv.cl/historia/ |title=Historia |publisher=Asociación Regional de Rugby Valparaíso |date=2012 |accessdate=28 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528031548/http://rugbyarrv.cl/historia/ |archive-date=28 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Februarie 1951 sou die ''Condores'' aan die eerste Pan-Amerikaanse Spele in Buenos Aires deelneem, maar die rugbytoernooi is om organisatoriese redes nie beslis nie. Dit moes tot in September uitgestel word en is onder die naam ABCU-toernooi aangebied (genoem na die vier deelnemende lande). Tydens die eerste Suid-Amerikaanse vastelandse rugbytoernooi het die Chilene in die derde plek geëindig. Hulle het maklik teen [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]] gewen, maar naelskraap teen Uruguay en Argentinië verloor.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.sudamerica.rugby/espanol/el-panamericano-de-1951-3?nid=363 |title=El Panamericano de 1951 |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |author=Martín Bassino |date=23 Maart 2020 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Sewe jaar later is dié toernooi terugwerkend erken as eerste Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/Argentina-campeon-sudamericano_0_B1qbTkGpv7e.html |title=Argentina, campeón sudamericano |publisher=Clarín |date=25 Mei 2011 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 1952 het die [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierse nasionale span]] tydens hul Suid-Amerikaanse toer ook Santiago de Chile besoek en die gasheer met 30–0 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/112 |title=1952 Ireland tour to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 1954 het met [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] nog ’n [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasiesspan]] Suid-Amerika besoek en met 34–3 teen die ''Condores'' geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/121 |title=1954 France tour to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 1958 het Chili tydens die eerste amptelike Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap in die tweede plek geëindig ná oorwinnings oor [[Peruaanse nasionale rugbyspan|Peru]] en Uruguay, asook ’n nederlaag teen Argentinië.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1958 |title=Sudamericano de Rugby 1958 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 1959 het die [[Junior Bokke]], die [[Suid-Afrika]]anse o/20-span, ’n Suid-Amerika-toer onderneem, waartydens hulle ook Santiago de Chile besoek het. Soos verwag was die ''Condores'' sonder enige kans en hulle is met 73–0 verneder.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/150 |title=1959 Junior Springboks tour to South America |publisher=rugbyarchiv.net |date=2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In die volgende jaar het ’n tuiswedstryd teen die Franse op ’n soortgelyke manier verloop. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1961 het Chile naelskraap teen die Argentynse span verloor, waarop maklike oorwinnings oor Uruguay en Brasilië gevolg het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1961 |title=Sudamericano de Rugby 1961 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Daarteenoor het die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1964 teleurstellend verloop ná ’n gelykop teen Brasilië, maar ook nederlae teen Uruguay en Argentinië, waarvolgens hulle in die vierde en daarmee laaste plek geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1964 |title=Sudamericano de Rugby 1964 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 1966 het hulle die ''[[Opkomende Springbokke|Gaselle]]'' gehuisves, ’n Suid-Afrikaanse o/23-keurspan van spelers wat nie in opmerking gekom het vir die amptelike nasionale span nie. Maar ook dié reserwespan het die ''Condores'' oorheers en hulle is met 73–3 oorrompel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/183 |title=1966 South African Gazelles to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1967 het slegs drie spanne deelgeneem, waarby Chili Uruguay kon klop en soos gewoon deur Argentinië verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1967 |title=Sudamericano de Rugby 1967 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1969 het op ’n soortgelyke manier verloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1969 |title=Sudamericano de Rugby 1969 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> === Popularisering van die rugbyspel === Met uitsondering van die ''Junior Bokke'' se besoek in 1975 het Chili in die 1970’s slegs Suid-Amerikaanse spanne ontmoet. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1971, waaraan vir die eerste keer vyf spanne deelgeneem het, is Chili deur Argentinië geklop en het Uruguay verslaan, waarna hulle vir die eerste keer teen [[Paraguaanse nasionale rugbyspan|Paraguay]] te staan gekom en met 40–0 geseëvier het; daarop het ’n maklike oorwinning oor Brasilië gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1971 |title=Sudamericano de Rugby 1971 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1973 het Chili naelskraap teen Uruguay en swak teen Argentinië verloor, waarna hulle ná oorwinnings oor Brasilië en Paraguay met die derde plek tevrede moes wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1973 |title=Sudamericano de Rugby 1973 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1975 het die ''Condores'' ná oorwinnings oor Brasilië, Paraguay en Uruguay, asook ’n nederlaag teen Argentinië in die tweede plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1975 |title=Sudamericano de Rugby 1975 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Ná oorwinnings oor Paraguay en Brasilië, maar ook nederlae teen Argentinië en Uruguay het die Chilene die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1977 in die derde plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1977 |title=Sudamericano de Rugby 1977 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1979 was hulle ná oorwinnings oor Brasilië en Paraguay, asook ’n gelykop teen Uruguay gelyk op punte met laasgenoemde span ná Argentinië, maar hulle het ’n swakker punteverskil gehad.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1979 |title=Sudamericano de Rugby 1979 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 1978 het die Fransman Jean-Pierre Juanchich die leisels van die nasionale span oorgeneem. Daarbenewens het hy die missie gehad om met baie entoesiasme die rugbyspel in Chili tot meer gewildheid te verhef en dit van sy sosiale nisbestaan te ontneem. Ten einde hiervan het hy deur die hele land gereis, rugby aan baie mense bekend gestel en hulle ook oor die gepaardgaande waardes ingelig. Tydens sy termyn van ses jaar het die aantal klubs van 14 na 120 gegroei. Die nasionale span se destydse [[Kaptein (sport)|kaptein]], Fernando Paulsen, het oor Juanchich gesê: “Hy was ’n nuwe ou wat die parameters verander het; hy het na Chili gekom met ’n heel ander spelstelsel; al die afrigters het aangepas by sy spelstyl.”<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.latercera.com/el-deportivo/noticia/adios-grande-los-78-anos-muere-jean-pierre-juanchich-revolucionario-la-ovalada-chilena/51652/ |title=Adiós a un grande: a los 78 años muere Jean Pierre Juanchich, el revolucionario de la ovalada chilena |publisher=[[La Tercera]] |author=Sebastián Varela |date=30 Januarie 2018 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tydens die militêre diktatuur onder [[Augusto Pinochet]] het Chili noue bande met die Suid-Afrikaanse [[apartheid]]sregering aangeknoop – maar nie vanweë ideologiese oorwegings nie, eerder weens hul gemeensame status as ’n internasionaal verworpe [[Pariastaat]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2017-11-28-declassified-apartheid-profits-pals-with-pinochet/ |title=Declassified: Apartheid Profits –Pals with Pinochet |publisher=[[Daily Maverick]] |date=28 November 2017 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Nadat die buurland [[Argentinië]] ’n verbod op alle sportiewe ontmoetings met Suid-Afrika geplaas het, is in 1980 die “skaduspan” Sudamérica XV (ook ''Jaguares Sudamericanos'' genoem) gestig. Hoewel die meeste van die spelers Argentyne was, het ook ’n aantal Chilene vir die span uitgedraf. Die altesaam vyf betrokke beheerliggame het die span nie amptelik erken nie, maar in die geheim geduld. Gedurende die volgende vier jaar het die Sudamérica XV agt keer teen die [[Springbokke]] gespeel, maar hulle kon slegs een wedstryd wen (op 3 April 1982 in [[Bloemfontein]]).<ref>{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=[[Parys]] |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=611–612}}</ref> Toe die ''Condores'' in Maart en April 1983 hul eerste toer buite Suid-Amerika aangepak het, het hulle die op sportiewe vlak geïsoleerde Suid-Afrika besoek. Hulle het tien wedstryde teen verskeie keurspanne gespeel, waarvan hulle drie kon wen; toetswedstryde was egter nie op die program nie. ’n Halwe jaar later het die [[Namibiese nasionale rugbyspan|Suidwes-Afrikaanse span]] (nou [[Namibië]]) se teenbesoek in Santiago de Chile gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/384 |title=1983 Chile tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Argentinië, die onoorwonne wenner van al die vorige vastelandse rugbykampioenskappe, het in 1981 nie aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem nie, waardeur die ander deelnemers die kans gehad het om dié toernooi vir die eerste keer ooit te wen. Die Chilene het maklik gewen teen Brasilië en Paraguay, maar hulle is verslaan deur Uruguay, wat met sy eerste Suid-Amerikaanse titel weggestap het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1981 |title=Sudamericano de Rugby 1981 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Twee jaar later het Argentinië weer aan die toernooi deelgeneem en Chili kon slegs die derde plek ná Argentinië en Uruguay beklee; twee jaar later het hulle dieselfde uitslag behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1983 |title=Sudamericano de Rugby 1983 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1985 |title=Sudamericano de Rugby 1985 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Ook in 1985 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]), wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar Chili het geen uitnodiging ontvang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1987 en 1989 het die ''Condores'' weer ná Argentinië en Uruguay in die derde plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1987 |title=Sudamericano de Rugby 1987 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1989 |title=Sudamericano de Rugby 1989 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 1989 was die Chileense beheerliggaam een van die stigtingslede van die vastelandse beheerliggaam CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]])<ref name="CONSUR" /> wat in 1989 ’n IRVR-lid geword het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=77}}</ref> Aan die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering het Chili nie deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> === Eerste rugbywêreldbekerkwalifiseringtoernooie === [[Lêer:Camiseta de reserva de la Selección de Rugby de Chile.jpg|duimnael|’n Chileense rugbytrui in 2008]] Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1991 het die Chilene weer in die derde plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1991 |title=Sudamericano de Rugby 1991 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Ook in 1991 het die beheerliggaam ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad geword, waarmee die nasionale span aan rugbywêreldbekerkwalifiseringtoernooie kon deelneem. Twee jaar later was dit vir die eerste keer die geval, toe die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1993 gelyktydig as eerste kwalifiseringsrondte vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]] gedien het. Aangesien die Chilene slegs die vierde plek kon behaal, hul swakste prestasie sedert 1964, het hulle die volgende rondte misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1993 |title=Sudamericano de Rugby 1993 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 1995 het [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] die eerste nie-Suid-Amerikaanse span geword om Chili vir ’n amptelike toetswedstryd te besoek; die gasheer kon dié wedstryd met 28–23 wen. Daarteenoor het die daaropvolgende Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1995 teleurstellend verloop, aangesien hulle in die vierde plek geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1995 |title=Sudamericano de Rugby 1995 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die Chilene het die [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering in [[herfs]] 1997 met maklike oorwinnings oor [[Bermudaanse nasionale rugbyspan|Bermuda]], [[Trinidad en Tobago se nasionale rugbyspan|Trinidad en Tobago]] en Paraguay afgeskop. Ná ’n 14–20-nederlaag in April 1998 teen Uruguay het hulle egter die volgende rondte misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1997 en 1998 het Chili soos gewoon die derde plek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1997 |title=Sudamericano de Rugby 1997 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1998 |title=Sudamericano de Rugby 1998 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Van 2000 af is die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap jaarliks beslis, maar die magsbalans op die vasteland het vir eers nie verander nie. Tot in 2011 het Chili twaalf agtereenvolgende keer na Argentinië en Chili in die derde plek geëindig.<ref name="sudamericano">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compsoverview/40 |title=Sudamericano de Rugby – Overview |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tydens die 2000-toernooi was die Chilene drie punte kort van hul eerste oorwinning oor Argentinië wat egter met ’n reserwespan pleks van die nasionale span uitgedraf het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2000 |title=Sudamericano de Rugby 2000 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In April 2002 het die ''Condores'' die [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering met maklike oorwinnings oor Brasilië en Paraguay afgeskop, waarvolgens hulle die volgende rondte gehaal het. Hier het hulle teen Uruguay en vir die eerste keer ooit teen beide [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] en die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] te staan gekom. Hulle kon twee tuisoorwinnings oor Uruguay en die Verenigde State aanteken, maar ná altesaam vier nederlae het hulle in die vierde en laaste plek geëindig, waarmee hulle uitgeskakel is. Hulle was gelyk op punte met die Verenigde State, wat die interkontinentale uitspeelrondte teen Spanje gehaal het, maar hulle het minder [[Drie (sport)|drieë]] gedruk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2003 |title=2003 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 2004 en 2005 het Chili aan albei toernooie van die kortstondige Interkontinentale Beker deelgeneem. Die eerste toernooi in Suid-Amerika het hulle ná Uruguay in die tweede plek afgesluit. Tydens die tweede en laaste toernooi, waartydens hulle vir die eerste keer Europa besoek het, het hulle ná nederlae teen [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] en [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] in die vierde en laaste plek geëindig. In Oktober 2005 het hulle die [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering se eerste rondte ná oorwinnings oor Paraguay en Brasilië in die eerste plek afgesluit, tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2006, wat gelyktydig as tweede rondte gedien het, kon hulle egter geen oorwinning aanteken nie en het sodoende die interkontinentale uitspeelrondte misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In April 2009 het Chili in die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering se derde rondte begin, maar hul deelname was net van ’n kort duur. Hoewel hulle Brasilië weer kon klop, is hulle ná die daaropvolgende nederlaag teen Uruguay uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2011 |title=2011 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> === Eerste rugbywêreldbekerdeelname === [[Lêer:2016 South American Rugby Championship - Uruguay vs Chile - 14.JPG|duimnael|Chili teen Uruguay tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2016]] In 2010 was die Chilene op die punt van ’n verrassing, toe hulle die besoekende [[eilandstaat]] [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] amper verslaan het, maar hulle het dié wedstryd met 30–32 verloor.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.rugbynoticias.cl/2010/09/chile-30-tonga-32/ |title=Chile 30 – Tonga 32 |publisher=rugbynoticias.ci |date=29 September 2010 |accessdate=24 Julie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120724082256/http://rugbynoticias.cl/2010/09/chile-30-tonga-32/ |archive-date=24 Julie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In die daaropvolgende jaar kon hulle Uruguay vir die eerste keer in nege jaar klop, waarmee hulle die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2011 in die tweede plek afgesluit het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2011 |title=Sudamericano de Rugby 2011 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In 2012 het hulle soos gewoon die derde plek beklee, maar hulle het nogtans die volgende rondte gehaal. Hier kon hulle Brasilië klop, maar hulle het teen Uruguay verloor, waarmee hulle uitgeskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Argentinië het vanweë sy oorskakeling na die Suidelike Halfrond se [[Die Rugbykampioenskap|Rugbykampioenskapstoernooi]] van 2014 af nie meer met sy dominerende nasionale span aan die jaarlikse vastelandse toernooi deelgeneem nie. Die ''Condores'' kon die kans nie benut nie en het hul laagtepunt bereik, toe hulle tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2014 deur beide Brasilië en Paraguay verslaan is en in die laaste plek geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2014 |title=Sudamericano de Rugby 2014 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> ’n Jaar later kon hulle herstel en tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2015 ná oorwinnings oor Brasilië, Paraguay en Uruguay hul eerste Suid-Amerikaanse titel inpalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2015 |title=Sudamericano de Rugby 2015 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die in 2009 ingestelde Amerikaanse Rugbykampioenskap, waaraan voorheen sekere nasionale reserwespanne deelgeneem het, het in 2016 ’n fundamentele verandering ondergaan. Sedertdien het die Amerikas se vyf leidende spanne na die voorbeeld van die Europese [[Sesnasies-toernooi|Sesnasies]] in ’n jaarlikse rondomtalie ontmoet. Slegs Argentinië het ten einde van ’n meer gebalanseerde toernooi slegs sy reserwespan (die ''Jaguares'') laat deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2015/09/04/americas-six-nations-start-february/ |title=Americas Six Nations to Start in February |publisher=Americas Rugby News |date=4 September 2015 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tydens die eerste toernooi in Februarie en Maart 2016 het Chili ’n tuisoorwinning oor Brasilië aangeteken, voordat hulle ’n aanvanklik noue wedstryd teen Argentinië in die laaste 20 minuut uit die hand laat glip en met 15–52 verloor het. Daarop het nederlae teen die Verenigde State, Uruguay en Kanada gevolg, waarmee hulle die toernooi in die laaste plek afgesluit het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/108?Stagione=2016 |title=Americas Rugby Championship 2016 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2016 het hul titelverdediging misluk en Chili het in die tweede plek ná Uruguay geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2016 |title=Sudamericano de Rugby 2016 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die Amerikaanse Rugbykampioenskap 2017 het ná vyf nederlae ook teleurstellend verloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/108?Stagione=2017 |title=Americas Rugby Championship 2017 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die daaropvolgende Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2017 het gelyktydig gedien as deel van die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering; Chili kon Brasilië en Paraguay klop, maar hulle is deur Uruguay verslaan, waarmee die span in die tweede plek geëindig en weereens vroeg uitgeskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2019 |title=2019 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Ook in 2017 het die Chilene deelgeneem aan die laaste Nasiesbeker, ’n ontwikkelingstoernooi vir spanne van die tweede en derde vlak; ná ’n oorwinning oor [[Keniaanse nasionale rugbyspan|Kenia]] en ’n nederlaag elk teen [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] en [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] het hulle die derde plek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/94?Stagione=2017 |title=Cup of Nations 2017 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> [[Lêer:2023 Rugby World Cup warm-up matches - Uruguay vs Chile - 21.jpg|duimnael|Opwarmingswedstryd voor die Rugbywêreldbeker 2023 teen Uruguay in [[Montevideo]]]] Tydens beide die omskepte Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 2018 en 2019 het die Chilene die derde plek beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2018 |title=Sudamericano de Rugby 2018 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2019 |title=Sudamericano de Rugby 2019 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In albei jare het die Amerikaanse Rugbykampioenskap ná vyf nederlae elk ook teleurstellend verloop. Ná die uitbreek van die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] aan die begin van 2020 kon vir anderhalf jaar geen toetswedstryd gespeel word nie, en nóg die Suid-Amerikaanse nóg die Amerikaanse Rugbykampioenskap is beslis. Eers in Julie 2021, met die afskop van die [[Rugbywêreldbeker 2023]]-kwalifisering, kon die ''Condores'' weer aan die internasionale speelprogram deelneem. Hulle het die eerste rondte oorspring, aangesien [[Colombiaanse nasionale rugbyspan|Colombia]] weens ’n aantal [[Covid-19-pandemie|Covid-19-besmettings]] nie kon speel nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2021/07/02/chile-advance-in-rwc-qualifiers-after-colombia-match-is-cancelled/ |title=Colombia match cancelled, Chile advance in RWC qualifiers |publisher=Americas Rugby News |date=2 Julie 2021 |accessdate=28 September 2025}}</ref> In rondte 2 het hulle in ’n driehoekige toernooi die tweede plek tussen Uruguay en Brasilië beklee. Daarmee het hulle die uitspeelwedstryd teen Kanada gehaal. Op ’n naelskraapse 21–22-wegnederlaag het ’n 33–24-tuisoorwinning gevolg, wat hulle na rondte 3 teen die Verenigde State geneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2023 |title=2023 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchives.net |date=2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die uitslag in hierdie deurslaggewende uitspeelwedstryd was baie naelskraap: Terwyl hulle die tuiswedstryd in Santiago de Chile met 21–22 verloor het, kon hulle die wegwedstryd in [[Glendale, Colorado|Glendale]], [[Colorado]], met 31–29 wen. Sodoende het die Chilene met een wedstrydpunt teen die gunsteling geseëvier en vir die eerste keer in hul agtste probeerslag vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/733127/rugby-world-cup-2023-americas-2-play-off-recap |title=Chile secure Rugby World Cup debut with dramatic defeat of the USA |publisher=rugbyworldcup.com |date=17 Julie 2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Deskundiges was dit voor die toernooi eens, dat die Chilene wenloos sou bly, aangesien hulle reeds hul moontlikhede uitgeput het deur te kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/38294581/rugby-world-cup-2023-pool-d-preview-england-argentina-japan-samoa-chile |title=RWC 2023 Pool D Preview: Everything you need to know |publisher=ESPNscrum |author=Sam Bruce |date=31 Augustus 2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Soos verwag het hulle vier swak nederlae gely teen [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] (met 12–42), [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] (met 10–43), [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] (met 0–71) en Argentinië (met 5–59), waarvolgens hulle in die groepfase uitgeskakel is. Teen Japan, Samoa en Engeland het die Chilene vir die eerste keer te staan gekom, terwyl die wedstryd teen Argentinië die eerste Suid-Amerikaanse ontmoeting tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi ooit was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862914/rugby-world-cup-2023-argentina-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Argentina v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 September 2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering het die span in Augustus 2024 in die tweede rondte afgeskop, waar hulle ná twee maklike oorwinnings oor Paraguay en Brasilië die derde rondte gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2027 |title=2027 Rugby World Cup – South American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2025 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Daar het die Chilene in Julie 2025 die weg- en tuiswedstryde weer teen die Brasiliane gewen, waarna hulle in twee uitspeelwedstryde teen die Uruguane volgens algehele telling naelskraap verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/09/07/only-three-places-remain-at-rugby-world-cup-2027 |title=Only Three Places Remain at Rugby World Cup 2027 |publisher=Rugby Americas News |author=Paul Tait |date=7 September 2025 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Daarna het die span in die Suid-Amerika-Stille-Oseaan-uitspeelrondte teen Samoa te staan gekom, waar die eerste wedstryd met 32–32 gelykop geëindig het, terwyl Chili die tweede wedstryd tuis met 31–12 gewen en sodoende vir sy tweede agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/09/27/sublime-chile-write-history-by-beating-samoa-in-rwc-qualifier |title=Sublime Chile Write History by Beating Samoa in RWC Qualifier |publisher=Rugby Americas News |date=27 September 2025 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Dit was die Chilene se eerste oorwinning oor dié span en ook hul eerste oorwinning oor ’n [[Stille Oseaan]]-[[eilandstaat]] ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/chile-defeat-samoa-in-front-of-bumper-home-crowd-to-qualify-for-2027-rugby-world-cup-2025928 |title=Chile defeat Samoa in front of bumper home crowd to qualify for 2027 Rugby World Cup |publisher=[[Rugby Australia]] |author=Nick Wasiliev |date=28 September 2025 |accessdate=28 September 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Andean condor (Vultur gryphus) at Colca Canyon.jpg|duimnael|Die [[Andiese kondor]], embleem van die Chileense nasionale rugbyspan]] Chili speel tradisioneel in ’n rooi trui met blou kleuraksente, blou broeke en blou-rooi-gestreepte sokkies. Hul alternatiewe trui is wit met blou kleuraksente, wit broeke en rooi-wit-gestreepte sokkies. Die huidige truiverskaffer is die Engelse sportuitruster [[Umbro]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.umbro.com/en/rugby/club-kits/chile-rugby-21-22-home-and-away-kits/ |title=Chile Rugby X Umbro |publisher=[[Umbro]] |date=23 Mei 2021 |accessdate=28 September 2025}}</ref> en die truiborge is Inversiones Latam asook [[Peugeot]].<ref>{{es}} {{cite web |url=https://inversioneslatam.cl/confirmado-dos-anos-mas-como-sponsor-oficial-de-la-seleccion-chilena-de-rugby/ |title=¡Confirmado! Dos años más como sponsor oficial de Los Cóndores Rugby |publisher=Inversiones Latam |author=Catalina Espinoza |date=11 Februarie 2022 |accessdate=18 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240718213301/https://inversioneslatam.cl/confirmado-dos-anos-mas-como-sponsor-oficial-de-la-seleccion-chilena-de-rugby/ |archive-date=18 Julie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.rugbychile.cl/2022/06/07/el-leon-se-suma-al-vuelo-de-los-condores-peugeot-firma-alianza-con-la-federacion-deportiva-nacional-de-rugby-de-chile/ |title=El león se suma al vuelo de los ‘Cóndores’: Peugeot firma alianza con la Federación Deportiva Nacional de Rugby de Chile |publisher=Rugby Chile |author=Jorge Aldunate |date=7 Junie 2022 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die beheerliggaam [[Nasionale Rugbysportfederasie]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n [[Andiese kondor]] op ’n rooi agtergrond. Die nasionale span se bynaam ''Los Condores'' (“die kondors”) is ontleen aan die Spaanse naam van dié voël uit die [[Familie (biologie)|familie]] [[nuwewêreldse aasvoël]]s wat wydverspreid in Suid-Amerika voorkom. == Tuisstadion == [[Lêer:Estadio La Pintana 1.JPG|duimnael|Die [[Estadio Municipal de La Pintana]] in [[Santiago de Chile]], tuisstadion van die Chileense nasionale rugbyspan]] Chili se tuisstadion is die [[Estadio Municipal de La Pintana]] in die hoofstad [[Santiago de Chile]] met ’n kapasiteit van 6&nbsp;000. Dit is in besit van die munisipaliteit [[La Pintana]] wat dit aan die rugbyunie beskikbaar stel vir gebruik.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://chile.as.com/chile/2017/12/27/masdeporte/1514408349_808659.html |title=El Municipal de La Pintana será sede de los Cóndores en 2018 |publisher=Diario AS |date=27 Desember 2017 |accessdate=28 September 2025}}</ref> Hier word amper al die nasionale span se tuiswedstryde, die [[Selknam]]-konsessie,<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.emol.com/noticias/Deportes/2023/02/18/1087128/selknam-debut-super-rugby-americas.html |title=Selknam tuvo un contundente estreno triunfal en el Súper Rugby Américas |publisher=EMOL |date=18 Februarie 2023 |accessdate=28 September 2025}}</ref> die meeste wedstryde tydens die nasionale rugbykampioenskap en ander rugbybyeenkomste aangebied. Die tweede hoofgebruiker is die sokkerklub [[CD Santiago Morning]] en ook die Chileense nasionale vrouesokkerspan gebruik die stadion vir hul tuiswedstryde. Ander tuisstadions sluit in die [[Estadio Elías Figueroa Brander|Estadio Playa Ancha]] in [[Valparaíso]], Club Everton en die [[Estadio Sausalito]] in [[Viña del Mar]], Old John’s in [[Concepción]] en die [[Estadio La Granja]] in [[Curicó]]. Tot op hede het die nasionale span slegs elf tuiswedstryde buite die hoofstad gespeel, mees onlangs in 2023 in Valparaíso. == Toetswedstryde == Chili het 88 van sy 206 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 42,72%. Chili se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=team;team=28;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Chile |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 September 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ARGru}} || 31 || 0 || 31 || 0 || 0,00 |- | {{BELru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{BMUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{BRAru}} || 33 || 26 || 5 || 2 || 78,79 |- | {{ENGru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{GERru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{GEOru}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00 |- | {{HKGru}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00 |- | {{JPNru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{CANru}} || 9 || 2 || 7 || 0 || 22,22 |- | {{KENru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{KORru}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00 |- | {{NAMru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{NEDru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{PARru}} || 30 || 29 || 1 || 0 || 96,67 |- | {{PERru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PORru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00 |- | {{ROMru}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 33,33 |- | {{RUSru}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67 |- | {{SAMru}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 33,33 |- | {{SCOru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{ESPru}} || 6 || 2 || 4 || 0 || 33,33 |- | {{TGAru}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{TTOru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{URUru}} || 55 || 12 || 42 || 1 || 21,82 |- | {{VENru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 8 || 2 || 6 || 0 || 25,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''206''' || '''88''' || '''114''' || '''4''' || '''42,72''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Chili het tot dusver vir een [[rugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer. Hulle is tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023|2023-toernooi]] egter sonder ’n oorwinning in die groepfase uitgeskakel. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap === Sedert die eerste toernooi in 1951 neem Chili aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deel. Hulle het die toernooi een keer gewen en tien keer as naaswenner geëindig. * Titeloorwinnings (1): 2015 === Amerikaanse Rugbykampioenskap === Chili het vier keer aan die sedert 2009 jaarliks besliste Amerikaanse Rugbykampioenskap (oftewel “Amerikaanse Sesnasies”) deelgeneem, waar hulle teen Brasilië, Kanada, Uruguay en die Verenigde State asook die Argentynse tweede span speel. By al die vier deelnames het hulle die sesde plek behaal. === Ander toetswedstryde === In teenstelling met ander tradisionele rugbylande het die Chileense nasionale rugbyspan tydens die amateurtydperk nie oorsese toere onderneem nie en tot in die middel-1990’s slegs wedstryde in Suid-Amerika gespeel. Daarteenoor het hulle deur Suid-Amerika toerende nasionale spanne gehuisves. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die [[Noordelike Halfrond]] tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks tree Chili as gasheer op en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis Chili na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Chili nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Chileense span gevorm tydens die Suid-Amerikaanse [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/06/12/chile-roster-named-for-romania-and-rugby-world-cup-qualifiers/ |title=Chile Roster Named for Romania and Rugby World Cup Qualifiers |publisher=Americas Rugby News |author=Paul Tait |date=12 Junie 2025 |accessdate=28 September 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(zagueros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Lucas Berti]] || [[Skrumskakel]] || [[Montpellier Hérault Rugby|Montpellier]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Juan Cruz Reyes]] || Skrumskakel || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Manuel Bustamante]] || Skrumskakel || Chile Sewes || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Rodrigo Fernández]] || [[Losskakel]] || [[Rugby Colorno|Colorno]] || style="text-align:center" | 30 |- | [[Tomás Salas]] || Losskakel || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}7 |- | [[Rodrigo Araya]] || [[Senter]] || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Clemente Armstrong]] || Senter || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Matías Garafulic]] || Senter || [[Selknam]] || style="text-align:center" | 19 |- | [[Nicolás Saab]] || Senter || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Santiago Videla]] || Senter || [[Miami Sharks]] || style="text-align:center" | 36 |- | [[Cristóbal Game]] || [[Vleuel]] || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Nicolás Garafulic]] || Vleuel || [[Selknam]] || style="text-align:center" | 27 |- | [[Federico Kennedy]] || Vleuel || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Iñaki Ayarza]] || [[Heelagter]] || [[RC Vannes|Vannes]] || style="text-align:center" | 21 |- | [[Lucas Strabucchi]] || Heelagter || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}4 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(delanteros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Diego Escobar]] || [[Haker]] || [[Racing 92]] || style="text-align:center" | 13 |- | [[Salvador Lues]] || Haker || [[Selknam]] || style="text-align:center" | 21 |- | [[Benjamín Moreno]] || Haker || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Norman Aguayo]] || [[Stut]] || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Javier Carrasco]] || Stut || [[Selknam]] || style="text-align:center" | 30 |- | [[Matías Dittus]] || Stut || Sarlat || style="text-align:center" | 32 |- | [[Baltazar Gurruchaga]] || Stut || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Iñaki Gurruchaga]] || Stut || [[Selknam]] || style="text-align:center" | 21 |- | [[Emilio Shea]] || Stut || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Javier Eissmann]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[SU Agen|Agen]] || style="text-align:center" | 30 |- | [[Santiago Pedrero]] || Slot || [[Selknam]] || style="text-align:center" | 17 |- | [[Bruno Sáez]] || Slot || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Augusto Villanueva]] || Slot || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Alfonso Escobar]] || [[Losvoorspeler]] || [[Selknam]] || style="text-align:center" | 28 |- | [[Raimundo Martínez]] || Losvoorspeler || [[Selknam]] || style="text-align:center" | 22 |- | [[Joaquin Milesi]] || Losvoorspeler || [[Selknam]] || style="text-align:center" | {{0}}6 |- | [[Clemente Saavedra]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losvoorspeler || [[Selknam]] || style="text-align:center" | 32 |- | [[Santiago Valenzuela]] || Losvoorspeler || [[Club Deportivo Universidad Católica|Universidad Catolica]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:Rodrigo Fernández 2023.jpg|duimnael|upright|Rodrigo Fernández (2023)]] Twee voormalige Chileense spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 September 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Donald Campbell]] || [[Senter]] || 2012 |- | [[Ian Campbell (rugbyspeler)|Ian Campbell]] || Senter || 2012 |} === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Chili se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen: September 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=28;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[José Larenas]] || 2012–2023 || 50 |- | {{0}}2 || [[Benjamin Madrigal]] || 2012–2019 || 43 |- | {{0}}3 || [[Tomás Dussaillant]] || 2016–2023 || 40 |- | {{0}}4 || [[Ignacio Silva]] || 2010–2023 || 38 |- | {{0}}5 || [[Martín Sigren]] * || 2016–2025 || 37 |- | {{0}}6 || [[Santiago Videla]] * || 2017–2025 || 36 |- | {{0}}7 || [[José Williams]] || 2012–2019 || 34 |- | {{0}}8 || [[Ignacio Aninat]] || 2010–2021 || 34 |- | {{0}}9 || [[Nikola Bursic]] || 2013–2021 || 30 |- | 10 || [[Beltran Sandoval]] || 2016–2019 || 29 |} <!-- | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=28;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || || || |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} --> |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=28;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Santiago Videla]] * || 2017–2025 || 268 |- | {{0}}2 || [[Javier Valderrama]] || 2008–2015 || 239 |- | {{0}}3 || [[Tomás Vergara]] || 2016–2019 || 130 |- | {{0}}4 || [[Matías Torrico]] || 2014–2017 || 104 |- | {{0}}5 || [[Francisco Moller]] || 2011–2019 || {{0}}73 |- | {{0}}6 || [[Rodrigo Fernández]] * || 2016–2025 || {{0}}57 |- | {{0}}7 || [[José Larenas]] || 2012–2023 || {{0}}55 |- | {{0}}8 || [[Italo Penaloza]] || 2014–2018 || {{0}}40 |- | {{0}}9 || [[Nicolás Garafulic]] * || 2019–2025 || {{0}}35 |- | 10 || [[Benjamin Madrigal]] || 2012–2019 || {{0}}35 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=28;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[José Larenas]] || 2012–2023 || 11 |- | {{0}}2 || [[Rodrigo Fernández]] * || 2016–2025 || 10 |- | {{0}}3 || [[Santiago Videla]] * || 2017–2025 || {{0}}9 |- | {{0}}4 || [[Italo Penaloza]] || 2014–2018 || {{0}}8 |- | {{0}}5 || [[Felipe Valdivia]] || 2010–2017 || {{0}}8 |- | {{0}}6 || [[Nicolás Garafulic]] * || 2019–2025 || {{0}}7 |- | {{0}}7 || [[Tomás Vergara]] || 2016–2019 || {{0}}7 |- | {{0}}8 || [[Benjamin Madrigal]] || 2012–2019 || {{0}}7 |- | {{0}}9 || [[Matias Garafulic]] * || 2021–2025 || {{0}}6 |- | 10 || [[Julio Blanc]] || 2019–2019 || {{0}}5 |} |} == Afrigters == [[Lêer:2015 Rugby World Cup - Repechage qualifier - Uruguay vs Russia - Pablo Lemoine.jpg|duimnael|upright|Pablo Lemoine (2015)]] Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Chileense nasionale rugbyspan gedien: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Jorge Navesi || 2002–2006 |- | {{vlagikoon|Chili}} Cristian Iga || 2007 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Gonzolo Balbontin || 2007 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Daniel Graco || 2008–2012 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Omar Turcumán || 2012–2014 |- | {{vlagikoon|Australië}} Paul Healy || 2014–2015 |- | {{vlagikoon|Chili}} Elías Santillán || 2016 |- | {{vlagikoon|Frankryk}} Bernard Charreyre || 2016–2017 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Omar Turcuman || 2017 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Mark Cross || 2017–2018 |- | {{vlagikoon|Uruguay}} Pablo Lemoine || sedert 2018 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1}} * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Chile national rugby union team|Chileense nasionale rugbyspan}} * {{es}} [https://chile.rugby/ Amptelike webwerf van die Chileense Rugbyfederasie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/chile Chili by Wêreldrugby] * {{es}} [https://www.rugbychile.cl/ Chileense rugbygemeenskap] * {{es}} [https://rugbynoticias.cl/ Chileense rugbynuus] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Chili]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Suid-Amerika]] 71571y1j73uesmqu19vlqentnpvmgwu 0 285771 2917714 2738065 2026-07-15T16:55:10Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917714 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Edward Burne-Jones - The Beguiling of Merlin.jpg|duimnael|upright|''The Beguiling of Merlin'', 1874 deur [[Edward Burne-Jones]], tans by die Lady Lever Kunsgalery]] Hierdie is 'n lys van '''skilderye''' deur lede van die '''Pre-Rafaëliet Broederskap''' en ander kunstenaars wat met die broederskap en styl van die ''Pre-Rafaëliete'' geassosieer word. Die begrip "Pre-Rafaëliet" word hier op 'n los en inklusiewe wyse gebruik. <!-- If individual sections of this page get too big they should be split off in to separate articles --> == PRB-lede == === James Collinson === [[Lêer:James Collinson - The Sisters.jpg|duimnael|upright|[[James Collinson]] – ''The Sisters'']] {{Hoofartikel|James Collinson}} * ''The Renunciation of St. Elizabeth of Hungary'' (1850) * ''Answering the Emigrant's Letter'' (1850) * ''A Son of the Soil'' (1856) * ''To Let'' ook bekend as ''The Landlady'' (1856) * ''For Sale'' ook bekend as ''At the Bazaar'' (1857) * ''Home Again'' (1856) * ''The Holy Family'' (1878) === William Holman Hunt === [[Lêer:William Holman Hunt - The Scapegoat.jpg|duimnael|[[William Holman Hunt]] – ''The Scapegoat'', 1854–1856]] {{Hoofartikel|William Holman Hunt}} * ''Self-portrait at the Age of 14'', (1841), [[Ashmolean Museum]], Oxford. * ''Love at First Sight'' (1846) * ''F. G. Stephens'' (1847), Tate Britain, Londen. * ''Christ and the Two Marys'' ook bekend as ''The Risen Christ with the Two Marys in the Garden Of Joseph of Aramathea'' (1847 en 1897), Kunsgalery van Suid-Australië, Adelaide.<ref>[http://www.artgallery.sa.gov.au/gallery2/main.php?g2_itemId=298] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060920161544/http://www.artgallery.sa.gov.au/gallery2/main.php?g2_itemId=298 |date=20 September 2006 }}</ref> * ''The Escape of Madeline and Porphyro during the drunkenness attending the revelry (The Eve of St. Agnes)'' (1848), Guildhall Kunsgalery, Londen * ''Rienzi vowing to obtain justice for the death of his young brother, slain in a skirmish between the Colonna and the Orsini factions'' (1848–49), versameling van Mev. E. M. Clarke. * ''The Haunted Manor'' (1849), Tate Britain, Londen. * ''Cornfield at Ewell'' (1849), Tate Britain, Londen. * ''A Converted British Family Sheltering a Christian Missionary from the Persecution of the Druids'' (1849–50), [[Ashmolean Museum]], Oxford. * ''[[:Lêer:Holman Hunt.Claudio and Isabella.jpg|Claudio and Isabella]]'' (1850–1853), Tate Britain, Londen. * ''The Hireling Shepherd'' (1851), Manchester Kunsgalery. * ''The Awakening Conscience'' (1851–1853), Tate Britain, Londen. * ''[[:Lêer:Hunt english coasts.jpg|Our English Coasts]]'' (1852), Tate Britain, Londen. * ''[[:Lêer:Hunt rossetti.jpg|Dante Gabriel Rossetti]]'' (1853), Birmingham Museum en Kunsgalery * ''The Light of the World'' (1853–54), Keble-kollege, Oxford. * ''The Great Pyramid'' (1854) * ''The Finding of the Saviour in the Temple'' (1854–1860), Birmingham Museum en Kunsgallery. * ''The Afterglow in Egypt'' (1854–63), [[Ashmolean Museum]], Oxford. * ''The Scapegoat'' (1854–1856), Lady Lever Kunsgalery, Port Sunlight. * ''The School-girl's Hymn'' (1858–59), [[Ashmolean Museum]], Oxford. * ''London Bridge on the Night of the Marriage of the Prince and Princess of Wales'' (1863–64), [[Ashmolean Museum]], Oxford. * ''The Festival of St. Swithin (The Dovecot)'' (1865–66), [[Ashmolean Museum]], Oxford. * ''Il Dolce Far Niente'' (1866), Forbes Tydskrif-versameling. * ''Isabella and the Pot of Basil'' (1868), Laing Kunsgalery, [[Newcastle upon Tyne]] * ''The Shadow of Death'' (1870–1873), Manchester Kunsgalery. * ''The Ship'' (1875) * ''The Plain of Esdralon from the Heights above Nazareth'' (1877), [[Ashmolean Museum]], Oxford. * ''Sunset at Chimalditi'' * ''The Triumph of the Innocents'' (1883–84), [[Tate Britain]], Londen. * ''The Bride of Bethlehem'' (1884–85) * ''[[:Lêer:Holman-Hunt, William, and Hughes, Edward Robert - The Lady of Shalott - 1905.jpg|The Lady of Shalott]]'' (met [[Edward Robert Hughes]]) (1886–1905), Ella Gallup Sumner en Mary Catlin Sumner-versameling, Wadsworth Atheneum, [[Connecticut]] * ''May Morning on Magdalen Tower'' (1888–1891), Lady Lever Kunsgalery, Port Sunlight. * ''The Nile Postman'' (1892). * ''The School of Nature'' (1893), Ponce Kunsmuseum, Puerto Rico. * ''Christ the Pilot'' (ca. 1894). * ''The Importunate Neighbour'' (1895). * ''The Miracle of the Holy Fire'' (1892–1899), Fogg Kunsmuseum, [[Harvard-universiteit]] * ''The Beloved'' (1898). * ''The Light of the World'' (met [[Edward Robert Hughes]]) (1900–1904), [[St.Paul's Cathedral]], Londen. * ''John Hunt'', Tate Britain, Londen. * ''John Key'' , Tate Britain, Londen. * ''Amaryllis'' * ''Bianca'' * ''Master Hilary — The Tracer'' * ''The King of Hearts'' * ''The Tuscan Straw Plaiter'' * ''The Apple Harvest — Valley of the Rhone'' * ''Athens'' * ''Nazareth'' * ''H. B. Martineau'' * ''Henry Wentworth Monk'' * ''Thomas Fairbairn'' * ''Sir Richard Owen'' * ''Harold Rathbone'' * ''Mrs. George Waugh'' * ''Emily Waugh Hunt'' * ''Fanny Waugh Hunt'' * ''William Holman Hunt'' * ''Christ amongst the Doctors'' * ''Isabella'' === John Everett Millais === [[Lêer:John Everett Millais Leisure Hours.JPG|duimnael|[[John Everett Millais]], ''Leisure Hours'', 1864, Detroit Kunsinstituut]] {{Hoofartikel|John Everett Millais}} * ''Cymon and Iphigenia'' (1847–48), Lady Lever Kunsgalery, Liverpool. * ''The Death of Romeo and Juliet'' (c.1848), Manchester Kunsgalery. * ''Isabella'' (1848–49), Walker Kunsgalery, Liverpool.<ref>{{cite web |url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/online/pre-raphaelites/lorenzo.asp |title=The Pre-Raphaelites at National Museums Liverpool, Liverpool museums |publisher=Liverpoolmuseums.org.uk |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090606134200/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/online/pre-raphaelites/lorenzo.asp |archive-date= 6 Junie 2009 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''Ferdinand Lured by Ariel'' (1850), Sudley-huis, Liverpool.<ref>{{cite web |url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/sudley/collections/ferdinand.asp |access-date=12 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070211114145/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/sudley/collections/ferdinand.asp |archive-date=11 Februarie 2007 |url-status=live |df=dmy-all |title=argiefkopie }}</ref> * ''Christ In The House Of His Parents'' (1850), Tate Britain, Londen.<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=9523 |title=Christ in the House of His Parents ('The Carpenter's Shop'), Sir John Everett Millais, Bt |publisher=Tate |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''The Return of the Dove to the Ark'' (1851), [[Ashmolean Museum]], Oxford.<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1554923/The-Return-of-the-Dove-to-the-Ark |title=The Return of the Dove to the Ark (work by Millais) – Encyclopædia Britannica |publisher=Britannica.com |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031121517/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1554923/The-Return-of-the-Dove-to-the-Ark |archive-date=31 Oktober 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''A Huguenot'' (1852), Makins-versameling (privaat).<ref>{{cite web |url=http://www.artmagick.com/exhibitions/exhibition.aspx?id=277 |title=Millais' A Huguenot from The Makins Collection :: ArtMagick Exhibition Listings |publisher=artmagick.com |date= |accessdate=2013-11-15 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610204737/http://www.artmagick.com/exhibitions/exhibition.aspx?id=277 |url-status=dead }}</ref> * ''Ophelia'' (1852), Tate Britain, Londen.<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=9506 |title=Ophelia, Sir John Everett Millais, Bt |publisher=Tate |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''The Proscribed Royalist, 1651'' (1853), [[Andrew Lloyd Webber|Andrew Lloyd Webber-versameling]].<ref>{{cite web |url=http://arts.guardian.co.uk/pictures/image/0,8543,-10804749279,00.html |title=Sir John Everett Millais, The Proscribed Royalist 1651, 1853 &#124; guardian.co.uk Arts |publisher=Arts.guardian.co.uk |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120515221832/http://arts.guardian.co.uk/pictures/image/0,8543,-10804749279,00.html |archive-date=15 Mei 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''The Order of Release'' (1853), [[Tate Britain]], Londen.<ref>{{cite web |url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=9514&roomid=3452 |title=The Order of Release 1746, Sir John Everett Millais, Bt |publisher=Tate |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110804164648/http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=9514 |archive-date=4 Augustus 2011 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''Portrait of Annie Miller'' (1854) Privaatversameling. * ''The Violet's Message'' (1854), Privaatversameling. * ''Wandering Thoughts'' (1855), Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&irn=622&r=744739879 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''The Rescue'' (1855), Nasionale Galery van Victoria, Melbourne.<ref>{{cite web |url=http://www.ngv.vic.gov.au/european/em_bt_rescue.html |access-date=12 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100519130229/http://www.ngv.vic.gov.au/european/em_bt_rescue.html |archive-date=19 Mei 2010 |url-status=dead |df=dmy-all |title=argiefkopie }}</ref> * ''Peace Concluded'' (1856), Minneapolis Kunsinstituut.<ref>{{cite web |url=http://www.artsmia.org/viewer/detail.php?v=12&id=1738 |title=Minneapolis Institute of Arts – The Collection |publisher=Artsmia.org |accessdate=2013-11-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130510103601/http://www.artsmia.org/viewer/detail.php?v=12&id=1738 |archivedate=10 Mei 2013 |df=dmy-all }}</ref> * ''Autumn Leaves'' (1856), Die Stad Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&overview=0&r=898773780 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''The Blind Girl'' (1856), Birmingham Museum en Kunsgalery.<ref>{{cite web |author=Severn Internet Services – www.severninternet.co.uk |url=http://www.bmagic.org.uk/objects/1892P3 |title=Oil Painting – The Blind Girl – Birmingham Museums & Art Gallery Information Centre |publisher=Bmagic.org.uk |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191231222219/http://www.bmagic.org.uk/objects/1892P3 |archive-date=31 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''L'Enfant du Regiment'' (1856), Yale-Sentrum vir Britse Kuns, [[Connectic]]ut.<ref>{{cite web |url=http://www.batguano.com/bgma/millais.html |title=Sir John Everett Millais (1829–1898) |publisher=Batguano.com |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160612213557/http://batguano.com/bgma/millais.html |archive-date=12 Junie 2016 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''A Dream of the Past: Sir Isumbras at the Ford'' (1857). * ''The Escape of a Heretic'' (1857), Museo de Arte de Ponce, [[Puerto Rico]]. * ''Only a Lock of Hair'' (1857–58), Die Stad Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&irn=756&r=1756021185 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''Spring (Apple Blossoms)'' (1859), Lady Lever Kunsgalery, [[Liverpool]].<ref>{{cite web |url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/ladylever/collections/spring.asp |access-date=12 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605112820/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/ladylever/collections/spring.asp |archive-date=5 Junie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''The Vale of Rest'' (1859), Tate Britain, Londen.<ref>{{cite web |url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=9507 |title=The Vale of Rest, Sir John Everett Millais, Bt |publisher=Tate |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110804165517/http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=9507 |archive-date=4 Augustus 2011 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''The Black Brunswicker'' (1860), Lady Lever Kunsgalery, Liverpool.<ref>[http://www.liverpoolmuseums.org.uk/ladylever/collections/blackbrunswicker.asp] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070211115552/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/ladylever/collections/blackbrunswicker.asp |date=11 Februarie 2007 }}</ref> * ''The Ransom'' (1862), [[Getty Museum]]. * ''The Eve of St. Agnes'' (1863), Koninklike Versameling by Clarence House, Londen.<ref>In die studeerkamer van Koningin Elizabeth soos waargeneem deur die beeldhouer John Robinson in sy outobiografie, {{cite web |url=http://www.bradshawfoundation.com/jr/pdf_vol1/365-376%20Golden%20Jubilee.pdf |title=From the Beginning Onwards--The Autobiography of John Robinson |page= 365}}</ref> * ''Esther'' (1865), privaatversameling. * ''Vanessa'' (1868), [[Sudley House]], Liverpool.<ref>[http://www.liverpoolmuseums.org.uk/sudley/collections/millais.asp] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070211113924/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/sudley/collections/millais.asp |date=11 Februarie 2007 }}</ref> * ''Stella'' (1868), Die Stad Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&irn=435&r=1310713740 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''The Boyhood of Raleigh'' (1870), Tate Galery, Londen.<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=9515&searchid=8832 |title=The Boyhood of Raleigh, Sir John Everett Millais, Bt |publisher=Tate |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''A Flood'' (1870), Die Stad Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&irn=164&r=1477388779 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''Martyr of Solway'' (1871), Walker Kunsgalery, [[Liverpool]].<ref>{{cite web |url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/online/exhibitions/faith/martyrofsolway.asp |access-date=12 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130119105707/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/online/exhibitions/faith/martyrofsolway.asp |archive-date=19 Januarie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''The Somnambulist'' (1871), Bolton Museum en Argiefdienste, [[Bolton]], Groter Manchester.<ref>{{cite web |url=http://www.boltonmuseums.org.uk/collections/art/paintings_prints_and_drawings/oil/somnambulist_millais |title=Archived copy |access-date=22 Augustus 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208082326/http://www.boltonmuseums.org.uk/collections/art/paintings_prints_and_drawings/oil/somnambulist_millais |archive-date=8 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''Victory O Lord!'' (1871), Die Stad Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&irn=179&r=1685484045 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''Winter Fuel'' (1873), Die Stad Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&overview=0&r=773772334 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''The North-West Passage'' (1874), Tate Galery, Londen.<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=9509&searchid=25849 |title=The North-West Passage, Sir John Everett Millais, Bt |publisher=Tate |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''Mrs Leopold Reiss'' (1876), Die Stad Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&irn=3718&r=1775627177 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''The Two Princes Edward and Richard in the Tower'' (1876), Koninklike Holloway Versameling, Universiteit van Londen, Egham. * ''Chill October'' (1879), [[The Artchive]]<ref>{{cite web|url=http://www.artchive.com/artchive/M/millais/millais_october.jpg.html |title=Millais: Chill October |publisher=Artchive.com |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''James Fraser'' (1880), Die Stad Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&irn=7970&r=2077522292 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''An Idyll of 1745'' (1884), Lady Lever Kunsgalery, Liverpool.<ref>{{cite web |url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/online/exhibitions/childhood/idyll.asp |access-date=12 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121017154438/http://liverpoolmuseums.org.uk/online/exhibitions/childhood/idyll.asp |archive-date=17 Oktober 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''[[Bubbles]]'' (1886), besit deur [[Unilever]], op uitstalling by die Lady Lever Kunsgalery, Liverpool.<ref>{{cite web |url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/picture-of-month/displaypicture.asp?venue=7&id=299 |title=Artwork highlights – Bubbles, by Sir John Everett Millais |publisher=Liverpoolmuseums.org.uk |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20060203193123/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/picture-of-month/displaypicture.asp?venue=7 |archive-date= 3 Februarie 2006 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''The Nest'' (1887), Lady Lever Kunsgalery, Liverpool.<ref>{{cite web |url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/ladylever/collections/thenest.asp |access-date=13 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120819105744/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/ladylever/collections/thenest.asp |archive-date=19 Augustus 2012 |url-status=live |df=dmy-all |title=argiefkopie }}</ref> * ''Dew-Drenched Furze'' (1890), Privaatversameling.<ref>{{cite web |url=http://www.abcgallery.com/M/millais/millais15.html |title=Sir John Everett Millais. Dew-Drenched Furze – Olga's Gallery |publisher=Abcgallery.com |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180829025003/http://www.abcgallery.com/m/millais/millais15.html |archive-date=29 Augustus 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''Lingering Autumn'' (1890), Lady Lever Kunsgalery, Liverpool.<ref>[http://www.liverpoolmuseums.org.uk/ladylever/collections/lingeringautumn.asp] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070211115454/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/ladylever/collections/lingeringautumn.asp |date=11 February 2007 }}</ref> * ''Glen Birnam'' (1891), Die Stad Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=e828967b2037e2aa9dbec9bc38165643&irn=438&r=569695745 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> [[Lêer:Dante Gabriel Rossetti - Paolo and Francesca da Rimini - Google Art Project.jpg|duimnael|upright|[[Dante Gabriel Rossetti]] – ''Paolo and Francesca da Rimini'', 1867]] === Dante Gabriel Rossetti === {{Hoofartikel|Dante Gabriel Rossetti}} * ''Ecce Ancilla Domini'' of ''The Annunciation'' (1850), [[Tate Britain]], Londen. * ''Found'' (1854), Delaware Kunsmuseum, [[Wilmington, Delaware|Wilmington]] * ''Paolo and Francesca da Rimini'' (1855), [[Tate Britain]], Londen. * ''Dante's Dream on the Day of the Death of Beatrice: 9th of June, 1290'' of ''Dante's Dream at the Time of the Death of Beatrice'' (1856), [[Tate Britain]], Londen. * ''Bocca Baciata'' (1860), Museum van Fyn Kunste, Boston. * ''Beata Beatrix'' (1864), [[Tate Britain]], Londen. * ''[[:Beeld:Dante Gabriel Rossetti – Venus Verticordia.jpg|Venus Verticordia]]'' (1864–68), Russell-Cotes Kunsgalery & Museum, Bournemouth * ''The Beloved'' of ''The Bride'' of ''The King's Daughter'' (1865–66, 1873), [[Tate Britain]], Londen. * ''[[:Beeld:Rossetti monna.jpg|Monna Vanna]]'' of ''Belcolore'' (1866), [[Tate Britain]], Londen. * ''[[:Beeld:Rosetti sibyl.jpg|Sibylla Palmifera]]'' of ''Venus Palmifera'' (1866–70), Lady Lever Kunsgalery, Port Sunlight. * ''Lady Lilith'' (1867), [[Metropolitan Museum of Art]], New York.<ref>[http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/08.162.1 Metropolitan Museum of Art]</ref> * ''Lady Lilith'' (1868), Delaware Kunsmuseum, [[Wilmington, Delaware|Wilmington]] * ''Pia de' Tolomei'' (c.1868), Spencer Kunsmuseum, Kansas. * ''[[:Beeld:Brooklyn Museum – Silence – Dante Gabriel Rossetti.jpg|Silence]]'' (1870), Brooklyn Kunsmuseum, New York. * ''Dante's Dream at the Time of the Death of Beatrice'', (1869–1871), Walker Kunsgalery, [[Liverpool]] * ''Water Willow'' (1871), Delaware Kunsmuseum, [[Wilmington, Delaware|Wilmington]] * ''[[:Beeld:Rossetti wiese.jpg|The Bower Meadow]]'' (1872), Manchester Kunsgalery. * ''Veronica Veronese'' (1872), Delaware Kunsmuseum, [[Wilmington, Delaware|Wilmington]] * ''La Ghirlandata'' (1873), Guildhall Kunsgalery, Londen. * ''Proserpine'' (1874), [[Tate Britain]], Londen. * ''[[:Beeld:Holygrail.jpg|Damsel of the Sanct Grael]]'' (1874), versameling van [[Andrew Lloyd-Webber]]. * ''[[:Beeld:Dante Gabriel Rossetti – 'Roman Widow' ('Ds Manibus').JPG|Roman Widow]]'' of ''Dîs Manibus'' (1874), Museo de Arte de Ponce, Puerto Rico. * ''[[:Beeld:La-Bella-Mano.jpg|La Bella Mano]]'' (1875), Delaware Kunsmuseum, [[Wilmington, Delaware|Wilmington]] * ''[[:Beeld:Astarte Syriaca.jpg|Astarte Syriaca]]'' of ''Venus Astarte'' (1876–77), Manchester Kunsgalery. * ''Mnemosyne'' of ''Lamp of Memory'' of ''Ricordanza'' (1876–1881), Delaware Kunsmuseum, [[Wilmington, Delaware|Wilmington]] * ''A Sea–Spell'' (1877), Fogg Kunsmuseum, [[Harvard-universiteit]]. * ''A Vision of Fiammetta'' (1878), Versameling van [[Andrew Lloyd-Webber]]. * ''[[:Lêer:Dante Gabriel Rossetti - The Day Dream - Google Art Project.jpg|The Day Dream]]'' of ''Monna Primavera'' (1880), Victoria en Albert Museum, Londen. * ''The Blessed Damozel'' (1875–1881), Lady Lever Kunsgalery, Port Sunlight. * ''Proserpine'' (1882), Birmingham Museum & Kunsgalery, Birmingham. == Ander belangrike kunstenaars == === Lawrence Alma-Tadema === : ''Sien hoofartikel [[Lawrence Alma-Tadema]] vir 'n lys van werke.'' === Ford Madox Brown === : ''Sien [[Lys van skilderye deur Ford Madox Brown]]''. * ''Manfred on the Jungfrau'' (1840–61), Manchester Kunsgalery.[http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=de31f2f7d791dca7bf2ad6eebc93daa5&irn=432&r=1281661257] * ''Take your Son, Sir!'' (1851–92, onvoltooid), [[Tate Britain]], Londen.[http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=1608&searchid=9776] * ''Work'' (1852–1865), voltooide skildery (1865) Manchester Kunsgalery.[http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=de31f2f7d791dca7bf2ad6eebc93daa5&irn=82&r=154683004] en volle studie (1863) in die Birmingham Museum & Kunsgalery[http://www.bmagic.org.uk/objects/1927P349] * ''[[The Last of England (skildery)|The Last of England]]'' (1855), Birmingham Museum & Kunsgalery.[http://www.bmagic.org.uk/objects/1891P24]. 'n Verdere olieverf weergawe (1860) is in die Fitzwilliam Museum, Cambridge [https://web.archive.org/web/20071215030738/http://www.fitzmuseum.cam.ac.uk/opac/search/cataloguedetail.html?&priref=809&_functon_=xslt&_limit_=10] en 'n waterkleur (1864-5) in Tate Britain, Londen.[http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=1598&searchid=9776] * ''Stages of Cruelty'' (1856–1890), Manchester Kunsgalery.[http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=de31f2f7d791dca7bf2ad6eebc93daa5&irn=568] 1856 waterkleur skets is in [[Tate Britain]], Londen.[http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=1610&searchid=9776] * ''Cromwell on his Farm'' (1873–74), Lady Lever Kunsgalery, Liverpool.[https://web.archive.org/web/20070211115946/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/online/exhibitions/animals/cromwellonhisfarm.asp] * ''Cromwell, Protector of the Vaudois'' (1877), Manchester Kunsgalery.[http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=de31f2f7d791dca7bf2ad6eebc93daa5&irn=240&r=518028868] === Edward Burne-Jones === [[Lêer:Burne Jones Saint George and The Dragon The Princess Tied to the Tree 1866.jpg|duimnael|upright|[[Edward Burne-Jones]], ''The Princess Tied to the Tree'' 1866]] : ''Sien [[Lys van skilderye deur Edward Burne-Jones]].'' * ''The Merciful Knight'' (1863), Birmingham Museum & Kunsgalery, Birmingham. * ''The Beguiling of Merlin'' (1872–1877), Lady Lever Kunsgalery, Port Sunlight. * ''The Golden Stairs'' (1880), [[Tate Britain]], Londen. * ''The Last Sleep of Arthur in Avalon'' (1881), Museo de Arte de Ponce, Puerto Rico. * ''The Mill'' (1882), Victoria en Albert Museum, Londen. * ''Georgiana Burne-Jones'' (1883), private versameling (?).<ref>{{cite web|url=http://www.artmagick.com/archive/artists/burne/pic/2210.aspx |accessdate=April 24, 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060328034757/http://www.artmagick.com/archive/artists/burne/pic/2210.aspx |archivedate=March 28, 2006 }}</ref> * ''King Cophetua and the Beggar Maid'' (1884), [[Tate Britain]], Londen. * ''The Garden of Pan'' (c.1886), Nasional Galery van Victoria, Melbourne. * ''The Star of Bethlehem'' (1887–91), Birmingham Museum & Kunsgalery, Birmingham. * ''The Nativity'' (1888), Carnegie Kunsmuseum, Pittsburgh. * ''Sponsa de Libano'' of ''The Bride of Lebanon'' (1891), Walker Kunsgalery, Liverpool * ''Hope'' (1896), Museum van Fyn Kunste, Boston. === Arthur Hughes === {{Hoofartikel|Arthur Hughes}} [[Lêer:Arthur Hughes - Ophelia (Second Version).JPG|duimnael|upright|[[Arthur Hughes]] – ''Ophelia'', 1863–64]] * ''Ophelia'' (1851–1853) * ''[[:Lêer:Arthur hughes, april love, 1855-56, 01.jpg|April Love]]'' (1855–56), [[Tate Britain]], Londen * ''Home From the Sea'' (1856–57) * ''The Long Engagement'' (1859), Birmingham Museum & Kunsgalery * ''Mariana at the window'' (c.1860s) * ''Knight of the Sun'' (circa 1861) * ''[[:Lêer:Arthur Hughes - Back from Sea.jpg|Home from Sea]]'' (1862), Ashmolean Museum, Oxford * ''La Belle Dame Sans Merci'' (1861–1863) * ''Ophelia and He Will Not Come Again'' (1863–64) * ''The Lady of Shalott'' (c.1863) * ''Beauty and the Beast'' (1863–1865) * ''A Music Party'' (1864) * ''[[:Lêer:Arthur Hughes - In the Grass.jpg|In the Grass]]'' (c.1864-65), Sheffield Gallerye en Museums Trust * ''Good Night'' (1865–66) * ''[[:Lêer:Arthur Hughes - Sir Galahad.jpg|Sir Galahad]]'', (1870) Walker Kunsgalery, [[Liverpool]] * ''Endymion'' (1868–1870) * ''The Enchantress'' (circa 1870–1874) * ''The Lady of Shalott'' (c.1872-73) * ''The Convent Boat'' (1874) * ''[[:Lêer:Birmingham Museum and Art Gallery - A Christmas Carol at Bracken Dene - Arthur Hughes.jpg|A Christmas Carol at Bracken Dene]]'' (1878–79) * ''The Property Room'' (1879) * ''The Heavenly Stair'' (circa 1887–88) * ''Sir Galahad'' (circa 1894) * ''The Rescue'' (1907-08) * ''Overthrowing of the Rusty Knight'' (circa 1908) * ''Wonderland'' (1912) * ''Picking up seaweed'' * ''Returning Home'' * ''The King's Orchard'' * ''Will o' the Wisp'' === Sir Edward John Poynter === : ''Sien hoofartikel [[Edward Poynter]] vir 'n lys van werke.'' == Geassosieerde kunstenaars == === George Price Boyce === [[Lêer:AnnieMiller Boyce 1854.jpg|duimnael|<center>[[George Price Boyce]] – ''A Portrait of Annie Miller'', 1854</center>]] {{Hoofartikel|George Price Boyce}} * ''Crypt of St. Nicolas Giornico, Canton Ticino Switzerland'' (1856) * ''Outside the church of San Nicolo da Mira, Giornico'' (1856) * ''On the East Lynn, Middleham, North Devon'' (1858) * ''Streatley Mill at Sunset'' (1859) * ''From the Garden of Sherford Cottage, Bromyard'' (c.1860) * ''Autumn in the Welsh Hills'' (1860), Berger Versameling Opvoedkundige Trust, Denver Kunsmuseum. * ''Pyramids and Sphinx of Ghizeh'' (1861) * ''The Nile at Gizeh'' (1861) * ''At Binsey, near Oxford'' (1862), Cecil Higgins Galery, Bedford. * ''Newcastle from the Rabbit Banks, Gateshead on Tyne'' (1864) * ''Sandpit near Abinger, Surrey'', (1866–67), Walker Kunsgalery, [[Londen]]. * ''Abinger Mill-Pond, Surrey – Morning in Late Autumn'' (1866–67) * ''Study of Ellen Smith, head & shoulders'' (c.1868) * ''Pensosa d'Altrui'' (1869) * ''The Royal Oak, Bettws-y-Coed'' * ''Beeches'' * ''Timber Yard, Chiddingstone'' * ''East-end of Edward Confessor's Chapel, Westminster'' === John Brett === {{Hoofartikel|John Brett}} * ''The Glacier of Rosenlaui'' (1856), [[Tate Britain]], Londen. * ''The Stonebreaker'' (1857–58), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''Val d'Aosta'' (1858) * ''Florence from Bellosguardo'' (1863), Tate Britain, Londen. * ''Lady with a Dove: Madame Loeser'' (1864), Tate Britain, Londen. * ''The British Channel Seen from the Dorsetshire Cliffs'' (1871), Tate Britain, Londen. * ''Rocks: Scilly'' (1873), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''Britannia's Realm'' (1880), Tate Britain, Londen. * ''Ramsgate Sands'' (1894) * ''From the Balcony, Cliff Cottage, Lee'' (1896) * ''Trevose Head'' (1897), Walker Kunsgalery, Liverpool. === James Campbell === [[Lêer:James Campbell - The Dragon’s Den - Google Art Project.jpg|duimnael|<center>[[James Campbell]] – ''The Dragon’s Den'', 1854</center>]] {{Hoofartikel|James Campbell}} * ''The Lollipop'' (1855), [[Tate Britain]], Londen. * ''Girl with Jug of Ale and Pipes'' (1856), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''The Dragon's Den'' (1854), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''Waiting for Legal Advice'' (1857), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''The Wife's Remonstrance'' (1857–58), Birmingham Museum & Kunsgalery. * ''Our Village Clockmaker Solving a Problem'' (1859) * ''News from My Lad'' (1859), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''Twilight – Trudging Homewards'' * ''Home and Rest'' === John Collier === [[Lêer:Lady Godiva by John Collier.jpg|duimnael|<center>[[John Collier]] – ''Lady Godiva'' ~1898, Herbert Kunsgalery & Museum</center>]] {{Hoofartikel|John Collier}} * ''The Artist's Wife'' (1880) * ''[[:Lêer:Last Voyage Of Henry Hudson.jpg|Last Voyage Of Henry Hudson]]'' (1881), [[Tate Britain]], Londen.<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=2468&searchid=12736 |title=The Last Voyage of Henry Hudson, The Hon. John Collier |publisher=Tate |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''[[:Lêer:Clytemnestra1.jpg|Clytemnestra after the Murder]]'' (1882), Guildhall Kunsgalery, Londen. * '' [[:Lêer:John Collier - Pharaohs Handmaidens.jpg|The Pharaoh's Handmaidens]]'' (1883), Private Versameling * ''The Priestess of Bacchus'' (1885–1889) * ''Lilith'' (1887) Atkinson Kunsgalery en Biblioteek, [[Southport]].<ref>{{cite web |url=http://www.atkinsongallery.co.uk/ |title=atkinsongallery.co.uk |publisher=atkinsongallery.co.uk |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191108192102/https://atkinsongallery.co.uk/ |archive-date=8 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''The Water Baby'' (1890) * ''Horace and Lydia'' (1890) * ''[[:Lêer:John Collier - Priestess of Delphi.jpg|Priestess of Delphi]]'' (1891) Kunsgalery van Suid-Australië, Adelaide, Australië.<ref>{{cite web |url=http://collection.artgallery.sa.gov.au/agsa/home/CollectionOnline/European/index.jsp?artist=c |title=Archived copy |accessdate=2009-02-09 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090216205750/http://collection.artgallery.sa.gov.au/agsa/home/CollectionOnline/European/index.jsp?artist=c |archivedate=16 February 2009 |df=dmy-all }}</ref> * ''In the Forest of Arden'' (1892) * ''[[Wilma Neruda|Lady Hallé]]'' (1895) * ''The Laboratory'' (1895), Private Versameling. * ''The Death of Albine'' (1895) * ''Pope Urban VI'' (1896) * ''Lady Godiva'' (c. 1898), Herbert Kunsgallery & Museum, [[Coventry]]. * ''[[:Lêer:John Collier Queen Guinevre's Maying.jpg|Queen Guinevre's Maying]]'' (1900), Cartwright Hall, Bradford * ''[[:Lêer:Tannhäuser en el Venusberg, por John Collier.jpg|In the Venusberg]]'' (1901), weergawe op doek by die Atkinson Kunsgalery en Biblioteek, [[Southport]].<ref>{{cite web |url=http://www.atkinson-gallery.co.uk/atkinson_art_gallery_collection.html |title=Archived copy |accessdate=2007-05-07 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070731222920/http://www.atkinson-gallery.co.uk/atkinson_art_gallery_collection.html |archivedate=31 Julie 2007 |df=dmy-all }}</ref> Weergawe op bord deel van 'n private versameling.<ref name="bridgeman1">{{cite web |url=http://www.bridgeman.co.uk |title=bridgeman.co.uk |publisher=bridgeman.co.uk |access-date=15 November 2013 |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512182013/http://bridgeman.co.uk/ |archive-date=12 Mei 2019 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> * ''The Plague'' (1902) * ''The Prodigal Daughter'' (1903) * ''The Sinner'' (1904), Victoria Kunsgalery, Bath, Somerset * ''Sentence of Death'' (1908) * ''[[:Lêer:John Collier - The Land Baby.jpg|The Land Baby]]'' (1909) * ''The White Devil'' (1909) * ''[[:Lêer:Collier-Angela McInnes.jpg|Angela McInnes]]'' (1914), Nasionale Galery van Victoria, Melbourne, [[Australië]] * ''The Grand Lady'' (1920) * ''The Water Nymph'' (1923) * ''Mrs Huxley'' (1927–28), [[Tate Britain]], Londen.<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=2469&searchid=12736 |title=Mrs Huxley, The Hon. John Collier |publisher=Tate |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''Portrait of the Artist's Daughter'' (1929) * ''Shopping for Silks'' * ''Sleeping Beauty'' * ''Spring'' * ''Ellen Terry'' * ''Hetty Sorrell'' * ''The Death of Cleopatra'', Galery Oldham * ''The Brotherhood of Man'', ''Potteries Museum & Art Gallery'', [[Stoke-on-Trent]] * ''Reclining Woman'', Private Versameling === Charles Allston Collins === {{Hoofartikel|Charles Allston Collins}} * ''Berengaria's Alarm'' (1850) * ''Convent Thoughts'' (1851) * ''May, in the Regent's Park'' (1851) * ''The Devout Childhood of St Elizabeth of Hungary'' === Frank Cadogan Cowper === {{Hoofartikel|Frank Cadogan Cowper}} * ''Rapunzel'' (1900) * ''Hamlet – The churchyard scene'' (1902) * ''Francis of Assisi and the Heavenly Melody'' (1904) * ''St Agnes in Prison Receiving from Heaven the Shining White Garment'' (1905) * ''La Belle Dame Sans Merci'' (1905) * ''Molly, Duchess of Nona'' (1905) * ''Mariana in the South'' (1906) * ''Vanity'' (1907) * ''How the Devil, Disguised'' (1907) * ''Erasmus and Thomas More Visit the Children of Henry VII at Greenwich'' (1908) * ''Lucretia Borgia Reigns in the Vatican in the Absence of Pope Alexander VI'' (1908–14) * ''Venetian Ladies Listening to the Serenade'' (1909) * ''The Love Letter'' (1911) * ''The Hon. Mrs. Hanbury-Tracy'' (1914) * ''Our Lady of the Fruits of the Earth'' (1917) * ''The Blue Bird'' (1918) * ''The Cathedral Scene from 'Faust': Margaret tormented by the Evil Spirit'' (1919) * ''Vanity'' (1919) * ''Fair Rosamund and Eleanor'' (1920) * ''The Damsel of the Lake'' (1924) * ''La Belle Dame Sans Merci'' (1926) * ''Titania Sleeps'' (1928) * ''Sir Havilland De Sausmarez'' (1930) * ''Mrs. Albert S. Kerry'' (1930) * ''Pamela, Daughter of Lieut. Col. M. F. Halford'' (1930) * ''La Belle Dame Sans Merci'' (1946) * ''The Ugly Duckling'' (1950) * ''The Legend of Sir Perceval'' (1952–53) * ''The Four Queens Find Lancelot Sleeping'' (1954) * ''Elizabeth, Daughter of Major General F V B Willis'' (1955) * ''The Golden Bowl'' (1956) * ''Self-Portrait'' (1957) * ''The Patient Griselda'' * ''Portrait of Professor Rey''<!-- Nie seker oor hierdie een nie, slegs gelys op ArtMagick --> * ''Lancelot Slays the Caitiff Knight Sir Tarquin'' * ''Eve'' === William Davis === {{Hoofartikel|William Davis}} * ''Bidston Marsh at Wallasey'' (1853) * ''Shotwick Church, Cheshire'' (1855) * ''Early Spring Evening, Cheshire'' (1855) * ''A Dark Roan Bull'' (1859) * ''Hale, Lancashire'' (c.1860), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''View from Bidston Hill'' (c.1865), Walker kunsgalery, Liverpool. * ''A Day's Sport at Bidston Hill'' (c.1865), [[Tate Britain]], Londen. * ''Carving His Name'' * ''A Field of Corn'' * ''Wallasey Mill, Cheshire'' === Walter Howell Deverell === {{Hoofartikel|Walter Deverell}} * ''A Pet'' (1853) * ''The Grey Parrot'' (1852–53) * ''The Mock Marriage of Orlando and Rosalind'' (1853) * ''Twelfth Night, Act II, Scene IV'' (1850) === Frank Bernard Dicksee === [[Lêer:Dicksee-Chivalry-1885.jpg|duimnael|<center>[[Frank Bernard Dicksee]] – ''Chivalry'', 1885</center>]] {{Hoofartikel|Frank Bernard Dicksee}} * ''Elopement'' (1872) * ''[[:Beeld:Dicksee-Harmony-c. 1877.jpg|Harmony]]'' (1877) * ''Miranda'' (1878) * ''The Symbol'' (1881) * ''The Foolish Virgins'' (1883) * ''Spring Maiden'' (1884) * ''[[:Beeld:DickseeRomeoandJuliet.jpg|Romeo and Juliet]]'' (1884) * ''[[:Beeld:Redgirl and knight03.jpg|Chivalry]]'' (1885) * ''Hesperia'' (1887) * ''Portrait of a Woman'' (1887) * ''[[:Beeld:Dicksee – Beatrice.jpg|Beatrice]]'' (1888) * ''The Crisis'' (1891) * ''[[:Beeld:Dicksee-Startled.jpg|Startled]]'' (1892) * ''Leila'' (1892) * ''[[:Beeld:Dicksee-Passion-1892.jpg|Passion]]'' (1892) * ''[[:Beeld:Viking funeral.jpg|Funeral of a Viking]]'' (1893) * ''Paolo and Francesca'' (1894) * ''The Magic Crystal'' (1894) * ''[[:Beeld:Dicksee-The Mirror-1896.jpg|The Mirror]]'' (1896) * ''The Confession'' (1896) * ''Dawn'' (1897) * ''[[:Beeld:Frank Dicksee n Offering.jpg|An Offering]]'' (1898) * ''Portrait of a Lady'' (c.1900) * ''The Two Crowns'' (1900) * ''Yseult'' (1901) * ''[[:Beeld:La Belle Dam Sans Merci.jpg|La Belle Dame Sans Merci]]'' (1903) * ''The Mother'' (1907) * ''Flowers of June'' (1909) * ''The Shadowed Face'' (1909) * ''Portrait of Maude Moore'' (1913) * ''Camille, Daughter of Sutton Palmer, Esq'' (1914) * ''[[:Beeld:Dicksee-Portrait of the Artist's Niece, Dorothy-1917.jpg|Dorothy]]'' (1917) * ''Portrait of Agnes Mallam (Mrs Edward Foster)'' (1921) * ''[[:Beeld:Dicksee-The End of the Quest-1921.jpg|The End of the Quest]]'' (1921) * ''Mrs. Norman Holbrook'' (1924) * ''[[:Beeld:Dicksee-Portrait of Elsa.jpg|Portrait of Elsa]]'' (1927) * ''Sylvia'' * ''Portrait of Dora'' * ''Resurgam'' * ''Reverie'' * ''The Duet'' * ''The Emblem'' * ''The Reverie'' * ''[[:Beeld:Dicksee-Cleopatra.jpg|Cleopatra]]'' === William Gale === {{Hoofartikel|William Gale}} * ''Entry of Christ into Jerusalem'' [[Lêer:Edward Robert Hughes - Midsummer Eve (1908c).jpg|duimnael|<center>[[Edward Robert Hughes]] – ''Midsummer Eve'', 1908</center>]] === John Lee === * ''Going to Market'' (1860), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''Sweethearts and Wives'' (1860), Walker Kunsgalery, Liverpool. === Edmund Leighton === [[Lêer:Leighton-God Speed!.jpg|duimnael|<center>[[Edmund Leighton]] – ''God Speed!'', 1900</center>]] === Joseph Noel Paton === {{Hoofartikel|Joseph Noel Paton}} [[Lêer:Sir Joseph Noel Paton - The Quarrel of Oberon and Titania - Google Art Project 2.jpg|duimnael|<center>Sir [[Joseph Noel Paton]] – ''The Quarrel of Oberon and Titania'', 1849</center>]] * ''The Quarrel of Oberon and Titania'' (1849) * ''The Reconciliation of Oberon and Titania'' (1847) * ''The Pursuit of Pleasure'' (1855) * ''The Bluidie Tryst'' (1855) * ''Hesperus'' (1857) * ''In Memoriam'' (1858) * ''Oskold and the Ell-maids'' (1874) * ''In Die Malo'' (1882) * ''How an Angel rowed Sir Galahad across the Dern Mere'' (1888) * ''Oberon and the Mermaid'' (1888) * ''Warriors'' * ''Sir Galahad'' * ''Lux in Tenebris'' (1879) === Frederick Sandys === (Anthony Frederick Augustus Sandys) [[Lêer:Anthony Frederick Sandys - Queen Eleanor.JPG|duimnael|<center>[[Frederick Sandys]] – ''Queen Eleanor'', 1858</center>]] {{Hoofartikel|Frederick Sandys}} * ''Mrs Sandys, the artist's mother'' (laat 1840s), [[Fitzwilliam Museum]], Cambridge. * ''Self-Portrait in a broad-brimmed Hat'' (1848), Private Versameling.<ref>{{cite web|url=http://www.leicestergalleries.com/provenart/dealer_stock_details.cgi?d_id=253&a_id=15534 |accessdate=18 April 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070327134012/http://www.leicestergalleries.com/provenart/dealer_stock_details.cgi?d_id=253&a_id=15534 |archivedate=27 Maart 2007 }}</ref> * ''Study of Miss Sandys'' (1849), Private Versameling.<ref name="bridgeman1" /> * ''Portrait of a Young Man'' (voor 1850), [[Fitzwilliam Museum]], Cambridge.<ref>{{cite web |url=http://www.fitzmuseum.cam.ac.uk/opac/search/cataloguedetail.html?&priref=3846&_function_=xslt&_limit_=50 |title=Fitzwilliam Museum – OPAC Record |publisher=Fitzmuseum.cam.ac.uk |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307082025/http://www.fitzmuseum.cam.ac.uk/opac/search/cataloguedetail.html |archive-date= 7 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> * ''Emma Sandys, the artist's sister'' (1853–1855), [[Fitzwilliam Museum]], Cambridge.<ref>{{cite web |url=http://www.fitzmuseum.cam.ac.uk/opac/search/cataloguedetail.html?&priref=3844&_function_=xslt&_limit_=50 |title=Fitzwilliam Museum – OPAC Record |publisher=Fitzmuseum.cam.ac.uk |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307082025/http://www.fitzmuseum.cam.ac.uk/opac/search/cataloguedetail.html |archive-date= 7 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> * ''[[:Lêer:Anthony Frederick Sandys - Queen Eleanor.JPG|Queen Eleanor]]'' (1858), Nasionale Museum van Wallis.<ref>{{cite web |url=http://www.museumwales.ac.uk/en/art/online/?action=show_item&item=1633 |title=Art Collections Online &#124; National Museum Wales |publisher=Museumwales.ac.uk |date= |accessdate=2013-11-15 |archive-date=2012-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205091354/http://www.museumwales.ac.uk/en/art/online/?action=show_item&item=1633 |url-status=dead }}</ref> * ''Mary Magdalene'' (1858–1860), [[Delaware Kunsmuseum]], Wilmington. Gelys by die Bridgeman Kunsbiblioteek.<ref name="bridgeman1" /> * ''Portrait of Adelaide Mary, Mrs Philip Bedingfeld'' (1859), Norwich Kasteel Museum en Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand018.htm |title=Norwich Castle Museum and Art Gallery Sandys Collections |publisher=Sandys.norfolk.gov.uk |date=1942-02-26 |accessdate=2013-11-15 |archive-date=2012-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306192947/http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand018.htm |url-status=dead }}</ref> * ''Portrait of Mrs Clabburn'' (1860), Norwich Kasteel Museum en Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand035.htm |title=Norwich Castle Museum and Art Gallery Sandys Collections |publisher=Sandys.norfolk.gov.uk |date= |accessdate=2013-11-15 |archive-date=2006-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060510164021/http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand035.htm |url-status=dead }}</ref> * ''Autumn'' (1860–1862) Norwich Kasteel Museum en Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand033.htm |title=Norwich Castle Museum and Art Gallery Sandys Collections |publisher=Sandys.norfolk.gov.uk |date= |accessdate=2013-11-15 |archive-date=2012-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207005826/http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand033.htm |url-status=dead }}</ref> * ''Oriana'' (1861), [[Tate Britain]], Londen.<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=13102&searchid=11589 |title=Oriana, Frederick Sandys |publisher=Tate |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''King Pelles' Daughter bearing the Sancgraal'' (1861), Private Versameling.<ref name="leicestergalleries1">[http://www.leicestergalleries.com/provenart/dealer_stock_details.cgi?d_id=253&a_id=12731] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070327133406/http://www.leicestergalleries.com/provenart/dealer_stock_details.cgi?d_id=253&a_id=12731 |date=27 Maart 2007 }}</ref> * ''Mary Magdalene'' (1862), Norwich Kasteel Museum en Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand034.htm |title=Norwich Castle Museum and Art Gallery Sandys Collections |publisher=Sandys.norfolk.gov.uk |date= |accessdate=2013-11-15 |archive-date=2012-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306215257/http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand034.htm |url-status=dead }}</ref> * ''La Belle Isolde'' (1862), Private Versameling.<ref name="bridgeman1" /> * ''Mrs. Susanna Rose'' (1862), Cleveland Museum van Kuns.<ref>[https://web.archive.org/web/20070927221633/http://www.clevelandart.org/explore/artistwork.asp?searchText=Frederick+Sandys&tab=1&recNo=0&woRecNo=0]</ref> * ''Viven'' (1863), Manchester Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=3124de8c67d51114be46779b054ffc91&irn=3406 |title=Manchester City Galleries – Search the collection |publisher=Manchestergalleries.org |date=7 Julie 2006 |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110306001725/http://www.manchestergalleries.org/the-collections/search-the-collection/display.php?EMUSESSID=d3cd7c3bde517661b4a1c003a4ba183e |archive-date= 6 Maart 2011 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * ''[[:Lêer:Sandys, Frederick - Morgan le Fay.JPG|Morgan le Fay]]'' (1864), Birmingham Museum & Kunsgalery.<ref>{{cite web |author=Severn Internet Services – www.severninternet.co.uk |url=http://www.bmagic.org.uk/objects/1925P104 |title=Oil Painting – Morgan-le-Fay – Birmingham Museums & Art Gallery Information Centre |publisher=Bmagic.org.uk |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191231222217/http://www.bmagic.org.uk/objects/1925P104 |archive-date=31 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''Portrait of Jane Lewis, born 19 January 1793'' (1864), Private Versameling.<ref name="bridgeman1" /> * ''Gentle Spring'' (1865), [[Ashmolean Museum]], Oxford.<ref>{{cite web |url=http://www.ashmolean.org/php/makepage.php?&db=wapaintings&view=llisti&all=&arti=Sandys,+Frederick&titl=&mat=&prov=&sour=&acno=&park=&strt=1&what=Search&cpos=1&s1=artist&s2=mainid&s3=&dno=25 |access-date=18 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070520000145/http://www.ashmolean.org/php/makepage.php |archive-date=20 Mei 2007 |url-status=dead |df=dmy-all |title=argiefkopie }}</ref> * ''Perdita'' (1866), Private Versameling.<ref name="bridgeman1" /> * ''Grace Rose'' (1866), Yale Sentrum vir Britse Kuns.<ref name="bridgeman1" /> * ''[[:Lêer:Helen of Troy - Anthony Frederick Augustus Sandys.jpg|Helen of Troy]]'' (1867), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''[[:Lêer:Love's Shadow - Anthony Frederick Augustus Sandys.jpg|Love's Shadow]]'' (1867), Private Versameling.<ref name="leicestergalleries1" /> * ''Medea'' (1868), Birmingham Museum & Kunsgalery.<ref>{{cite web |author=Severn Internet Services – www.severninternet.co.uk |url=http://www.bmagic.org.uk/objects/1925P105 |title=Oil Painting – Medea – Birmingham Museums & Art Gallery Information Centre |publisher=Bmagic.org.uk |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191231222219/http://www.bmagic.org.uk/objects/1925P105 |archive-date=31 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * ''Miranda'' (1868), Private Versameling.<ref name="bridgeman1" /> * ''Valkyrie'' (1868–1873) * ''The Coral Necklace'' (1871), Cleveland Museum van Kuns.<ref>[https://web.archive.org/web/20070930181230/http://www.clevelandart.org/explore/artistwork.asp?searchText=Frederick+Sandys&tab=1&recNo=0&woRecNo=1]</ref> * ''Cassandra'', Private Versameling.<ref name="bridgeman1" /> * ''Portrait of a woman with red hair'', Private Versameling.<ref name="bridgeman1" /> * ''Darby, a Yorkshire Terrier'', Private Versameling.<ref name="bridgeman1" /> * ''Berenice, Queen of Egypt'', [[Leighton House Museum]], Londen.<ref name="bridgeman1" /> * ''Portrait of Philip Bedingfeld LL.D, JP'' (ongedateer), Norwich Kasteel Museum en Kunsgalery.<ref>{{cite web |url=http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand017.htm |title=Norwich Castle Museum and Art Gallery Sandys Collections |publisher=Sandys.norfolk.gov.uk |date=1942-01-26 |accessdate=2013-11-15 |archive-date=2012-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207005844/http://www.sandys.norfolk.gov.uk/sand017.htm |url-status=dead }}</ref> === Thomas Seddon === {{Hoofartikel|Thomas Seddon}} * ''In the Desert'' (1854), private versameling.<ref>{{Cite web |url=http://www.leicestergalleries.com/provenart/dealer_stock_details.cgi?d_id=253&a_id=11996 |title=argiefkopie |access-date= 6 Oktober 2007 |archive-date= 2 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202235136/https://www.leicestergalleries.com/provenart/dealer_stock_details.cgi?d_id=253&a_id=11996 |url-status=dead }}</ref> * ''The Mountains of Moab'' (1854), [[Tate Britain]], Londen.<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=13272&searchid=15819 |title=The Mountains of Moab, Thomas Seddon |publisher=Tate |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''Jerusalem and the Valley of Jehoshaphat from the Hill of Evil Counsel'' (1854–55), [[Tate Britain]], Londen.<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=13271&searchid=15819 |title=Jerusalem and the Valley of Jehoshaphat from the Hill of Evil Counsel, Thomas Seddon |publisher=Tate |date= |accessdate=2013-11-15}}</ref> * ''View on the Nile'' (1855), [[Tate Britain]], Londen.<ref>{{cite web |url=http://www.ashmolean.org/php/makepage.php?&db=wapaintings&view=llisti&all=&arti=Seddon,+Thomas&titl=&mat=&prov=&sour=&acno=&park=&strt=1&what=Search&cpos=1&s1=artist&s2=mainid&s3=&dno=25 |access-date=24 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070520000145/http://www.ashmolean.org/php/makepage.php |archive-date=20 Mei 2007 |url-status=dead |df=dmy-all |title=argiefkopie }}</ref> * ''Pyramids at Gizeh'' (1855), private versameling.<ref>{{Cite web |url=http://www.leicestergalleries.com/provenart/dealer_stock_details.cgi?d_id=253&a_id=13745 |title=argiefkopie |access-date= 8 Oktober 2007 |archive-date= 3 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220203090314/https://www.leicestergalleries.com/provenart/dealer_stock_details.cgi?d_id=253&a_id=13745 |url-status=dead }}</ref> * ''Mount Zion'', private versameling. * ''The Citadel of Cairo'', private versameling. === Simeon Solomon === [[Lêer:Solomon Autumn.jpg|duimnael|upright|<center>[[Simeon Solomon]] – ''Autumn''</center>]] {{Hoofartikel|Simeon Solomon}} * ''I am starving'' (1857), Nasionale Kunsgalery, [[Washington D.C.]] [[VSA]] * ''Self Portrait'' (1859) * ''Love in Autumn'' (1860) * ''Moses'' (1860) * ''The Painter's Pleasaunce'' (1861) * ''Meschach and Abednego preserved from the Burning Fiery Furnace'' (1863) * ''[[:Lêer:PriestessOfferingPoppiesSimeonSolomon.jpg|Priestess offering Poppies]]'' (1864) * ''[[:Lêer:Simeon Solomon - Bacchus 1867 (28456089720).jpg|Bacchus]]'' (1867) * ''In the Temple of Venus'' (1863) * ''Damon and Aglae'' (1866) * ''Love in Autumn'' (1866) * ''[[:Lêer:Simeon Solomon - Bacchus 1867 (28456089720).jpg|Bacchus]]'' (1867) * ''Carrying the Scrolls of the Law'' (1867) * ''Bacchus'' (1868) * ''[[:Lêer:Simeon Solomon - Pastoral Lovers.jpg|Pastoral Lovers]]'' (1869) * ''[[:Lêer:Solomon-Toilet Roman Lady.JPG|The Toilet of a Roman Lady]]'' (1869), Delaware Kunsmuseum, [[Wilmington]], [[VSA]] * ''The Sleepers, and the One that Watcheth'' (1870) * ''[[:Lêer:Simeon Solomon Love Dreaming by the Sea 1871.jpg|Love Dreaming by the Sea]]'' (1871) * ''[[:Lêer:King Solomon.jpg|King Solomon]]'' (c.1873), Nasionale Kunsgalery, Washington D.C., VSA * ''The Head of Medusa'' (1884) * ''Erinna of Lesbos'' (1886) * ''The Virgin Knight'' (1887) * ''[[:Lêer:Solomon Simeon Night.jpg|Night]]'' (1890) * ''Night and Her Child Asleep'' (1892) * ''Angel Boy'' (1895) * ''The Angel of Death'' (1895) * ''Hypnos, the god of sleep'' * ''The meeting of Dante and Beatrice'' * ''Mercury'' * ''One Watching in the Night'' * ''Potens'' * ''A Prelude by Bach'' * ''Rabbi Carrying the Torah'' * ''Sleep'' * ''Twilight, Pity and Death'' * ''Young Man holding Lord's Prayer'' * ''Youth Reciting Tales to Ladies'' === John Roddam Spencer Stanhope === {{Hoofartikel|John Roddam Spencer Stanhope}} * ''Penelope'' (1849) * ''Sir Gawaine and the Damsels at the Fountain'' (1857) * ''Thoughts of the Past'' (1859) * ''Robin of Modern Times'' (1860) * ''Juliet and Her Nurse'' (1863) * ''The Wine Press'' (1864) * ''Our Lady of the Water Gate'' (1870) * ''Procris and Cephalus'' * ''Love and the Maiden'' (1877) * ''Night'' (1878) * ''The Waters of Lethe by the Plains of Elysium'' (1879–80) * ''The Shulamite'' (''c.''1882) * ''Charon and Psyche'' (''c.'' 1883) * ''Why Seek Ye the Living Among the Dead?'' (''c.'' 1886; ook bekend as ''Resurrection'') * ''Eve Tempted'' (1887) * ''The Pine Woods of Viareggio'' (1888) * ''Flora'' (1889) * Holy Trinity Main Altar Polyptych (1892–1894) * Holy Trinity Memorial Chapel Polyptych (1892–1894) * ''The Escape'' (''c.'' 1900) Ander werke (datums onbekend): * ''Andromeda'' * ''Autumn'' * ''Charcoal Thieves'' * ''Cupid and Psyche'' * ''In Memoriam'' * ''Love Betrayed'' (Die Russell Cotes Galery, Bournemouth) * ''The Millpond'' (waterkleur met [[Gouache]]) * ''Patience On A Monument Smiling At Grief'' * ''The Vision Of Ezekiel: The Valley Of Dry Bones'' * ''The Washing Place'' * ''The White Rabbit'' === John William Waterhouse === [[Lêer:John William Waterhouse - The Lady of Shalott - Google Art Project edit.jpg|duimnael|<center> [[John William Waterhouse]] – ''[[The Lady of Shalott]]'', 1888</center>]] : ''Sien [[Lys van skilderye deur John William Waterhouse]].'' * ''The Unwelcome Companion: A Street Scene in Cairo'' (1873), ''Towneley Hall Art Gallery'', [[Burnley]].[https://web.archive.org/web/20070912180148/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1337] * ''Sleep and his Half-brother Death'' (1874), private versameling.[https://web.archive.org/web/20070912152246/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1338] * ''The Favourites of the Emperor Honorius'' (1883), Kunsgalery van Suid-Australië, Adelaide.[https://web.archive.org/web/20070611101507/http://www.artgallery.sa.gov.au/gallery2/main.php?g2_itemId=1663] * ''Consulting the Oracle'' (1884), [[Tate]], Londen.[http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=15982&searchid=16919] * ''Saint Eulalia'' (1885), [[Tate]], Londen.[http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=15983&searchid=16922] * ''Esther Kenworthy Waterhouse'' (c. 1885), Stad Sheffield Kunsgalerye, [[Sheffield]].[https://web.archive.org/web/20070915120906/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=3418] * ''The Magic Circle'' (1886), [[Tate]], Londen.[http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=15985&searchid=16930] * ''The Lady of Shalott'' (1888), [[Tate]], Londen.[http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=15984&searchid=16942] * ''Circe Offering the Cup to Ulysses'' (1891), [[Galery Oldham]], Oldham.[https://web.archive.org/web/20070912151959/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1363] * ''Circe Invidiosa'' (1892), Kunsgallery van Suid-Australië, Adelaide.[https://web.archive.org/web/20070611102417/http://www.artgallery.sa.gov.au/gallery2/main.php?g2_itemId=246] * ''Hylas and the Nymphs'' (1896) * ''The Siren'' (c. 1900), private versameling.[https://web.archive.org/web/20070915094605/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1393] * ''The Crystal Ball'' (1902), private versameling.[https://web.archive.org/web/20071011155456/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1395] * ''Boreas'' (1903), private versameling.[https://web.archive.org/web/20071011154326/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1460] * ''Echo and Narcissus'' (1903), Walker Kunsgalery, Liverpool.[https://web.archive.org/web/20070322174404/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/walker/collections/20c/waterhouse.asp] * ''Danaïdes'' (1904), private versameling.[https://web.archive.org/web/20070912175631/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1476] * ''Jason and Medea'' (1907), private versameling.[https://web.archive.org/web/20071011155737/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1405] * ''Gather Ye Rosebuds While Ye May'' (1908), private versameling.[https://archive.is/20070610090217/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=3428] * ''Gather Ye Rosebuds While Ye May'' (1909), Odon Wagner Galery, Toronto.[https://web.archive.org/web/20060316222910/http://www.odonwagnergallery.com/John_William_Waterhouse_gather_ye_rosebuds.htm] * ''Circe (The Sorceress)'' (1911), private versameling.[https://web.archive.org/web/20070912174905/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1413] * ''I am Half-Sick of Shadows, said the Lady of Shalott'' (1916), Kunsgalery van Ontario, Toronto.[https://web.archive.org/web/20071011154308/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1420] * ''Dante and Beatrice'' (c.1915), Dahesh Museum, New York.[https://web.archive.org/web/20070912175942/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1444] === Daniel Alexander Williamson === {{Hoofartikel|Daniel Alexander Williamson}} * ''Cows Going Home'' (1859) * ''Spring'' (1859) * ''Morecambe Bay from Warton Crag'' (1862), [[Walker Kunsgalery]], Liverpool. * ''Coniston Old Man from Warton Crag'' (1863), [[Walker Kunsgalery]], Liverpool. * ''The Coot's Haunt, Broughton in Furness'' (1863–64) * ''A Grey Day'' (1865), Walker Kunsgalery, Liverpool. === William Lindsay Windus === {{Hoofartikel|William Lindsay Windus}} * ''The Black Boy'' (c.1844), Walker Kunsgalery, Liverpool. * ''Too Late'' (1858), Tate Britain, Londen. * ''Study of a Dead Child, the Artist's Son'' (1860), [[Tate Britain]], Londen. * ''The Flight of Henry VI from Towton'' (c. 1860–1870), Tate Britain, Londen. * ''The Outlaw'' (1861), Manchester Kunsgalery. * ''The Second Duchess'' (voor 1866), Tate Britain, Londen. * ''Mrs Teed, the Artist's Daughter'' (c.1880), Tate Britain, Londoen. * ''Samuel Teed'' (datum onbekend), Manchester Kunsgalery. * ''Burd Helen'' * ''The Stray Lamb'' == Verwysings == {{Commonskat|Pre-Raphaelite skilderye}} {{Verwysings|30em}} {{DEFAULTSORT:Lys van Pre-Raphaelite Skilderye}} [[Kategorie:Skilderkuns]] te2lfo4w13daa8foaj43o3licrogal6 0 389635 2917750 2888318 2026-07-16T07:29:54Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917750 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Haka performed during US Defense Secretary's visit to New Zealand (1).jpg|260px|thumb|'n Maori-haka in 2012.]] [[Beeld:TamatekapuaMeetingHouse.jpg|thumb|260px|'n ''Wharenui'' (vergaderhuis) op die dorp Ohinemutu, Rotorua, met 'n ''tekoteko'' bo-op.]] Die '''Maori-kultuur''' ([[Maori (taal)|Maori]]: ''Māoritanga'') is die gebruike, kultuurpraktyke en geloofsoortuigings van die inheemse [[Maori]]-volk van [[Nieu-Seeland]]. Dit het uit die [[Polinesië|Oos-Polinesiese]] kultuur ontstaan en is steeds deel daarvan. Die Maori-kultuur vorm 'n kenmerkende deel van die Nieu-Seelandse kultuur en danksy 'n groot [[diaspora]] en die opneem van Maori-motiewe in die gewilde kultuur word dit wêreldwyd aangetref.<ref>{{Cite news|url= https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10792281|title= Maori culture increasing in importance to NZers|date= 2012-03-15|work= NZ Herald|access-date= 2019-01-11|issn= 1170-0777|archive-date= 2020-04-06|archive-url= https://web.archive.org/web/20200406153531/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10792281|url-status= dead}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://thespinoff.co.nz/food/beverage/01-10-2018/hey-uk-brewers-cultural-appropriation-is-not-cool/|title= Hey UK brewers, cultural appropriation is not cool|last= Garl|first= Denise|date= 2018-10-01|website= The Spinoff|access-date= 2019-01-11}}</ref> Onder die Maori's, en in 'n mindere mate dwarsoor Nieu-Seeland, word die woord ''Māoritanga'' dikwels gebruik as min of meer 'n [[sinoniem]] vir die Maori-kultuur. Die [[Maori (taal)|Maori]]-agtervoegsel ''-tanga'' is rofweg 'n ekwivalent van die [[Afrikaans]]e agtervoegsel "-heid" of "-skap".<ref>{{Cite web|url= https://teara.govt.nz/en/glossary#2|title= Glossary|last= Taonga|first= New Zealand Ministry for Culture and Heritage Te Manatu|website= teara.govt.nz|access-date= 2019-01-13}}</ref><ref>{{cite book|last1= Ahu|first1= Paenga, Maria Dawn Te|title= Te Māoritanga: wellbeing and identity. Kapa haka as a vehicle for Māori health promotion|url= http://aut.researchgateway.ac.nz/handle/10292/530|publisher= Auckland University of Technology|access-date= 19 November 2016|date= 19 November 2016|type= Thesis|archive-date= 6 April 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200406153534/http://aut.researchgateway.ac.nz/handle/10292/530|url-status= dead}}</ref> Dit is ook al vertaal as "'n Maori-lewenswyse".<ref>{{Cite web|url= https://maoridictionary.co.nz/search?keywords=M%C4%81oritanga|title= Māoritanga – Māori Dictionary|website= maoridictionary.co.nz|access-date= 2019-04-16}}</ref> Vier aparte maar oorvleuelende kultuurtydperke het histories tot die Maori-kultuur bygedra: * Die tyd voordat die Maori-kultuur van die ander Polinesiese kulture begin verskil het ([[#Argaïese tydperk, c. 1300|Argaïese tydperk]]); * Die tyd voor wydverspreide [[Europa|Europese]] kontak ([[#Klassieke tydperk, c. 1500|Klassieke tydperk]]); * Die 19de eeu, waarin die Maori's [[#Kolonisasie, van c. 1800|intensiewer wisselwerkings]] met Europese besoekers en setlaars gehad het; en * Die [[#Marginalisasie en renaissance, c. 1900 tot tans|moderne tyd]], sedert die begin van die 20ste eeu. Māoritanga in die moderne tydperk word al hoe meer beïnvloed deur [[verstedeliking]], groter kontak met Nieu-Seelanders van Europese afkoms 'n herlewing van tradisionele praktyke. Tradisionele Maori-kuns speel 'n groot rol in Nieu-Seelandse kuns. Dit sluit in ''[[#Kerfwerk (te toi whakairo)|whakairo]]'' (houtsnywerk), ''[[#Weefwerk_(raranga)_en_tradisionele_klere|raranga]]'' (weefwerk), ''[[#Musiek (te pūoro) en dans (kapa haka)|kapa haka]]'' (groepoptrede), ''whaikōrero'' (redenaarskuns) en ''[[#Tatoeëring (tā moko)|tā moko]]'' (tatoes). Die patrone en karakters wat voorgestel word, is 'n weerspieëling van die geloofsoortuigings en geslagsregisters (''[[#Whakapapa (genealogie)|whakapapa]]'') van die Maori's. Kunstenaars volg dikwels die tegniek van hulle voorouers, maar in die 21ste eeu sluit ''Māoritanga'' ook kontemporêre kunste soos [[rolprent]]e, [[televisie]], [[poësie]] en die [[teater]] in. Die Maori's se taal is bekend as ''[[Maori (taal)|te reo Māori]]'', wat verkort word tot ''te reo'' (letterlik "die taal"). Aan die begin van die 20ste eeu het dit gelyk of ''te reo Māori'' en ander aspekte van die Maori's se lewenswyse kan verdwyn. In die 1980's het regeringsgeborgde skole (''Kura Kaupapa Māori'') mense met Europese én Maori-herkoms egter in ''te reo'' begin onderrig.<ref>{{Cite web|url= https://nzhistory.govt.nz/culture/maori-language-week/history-of-the-maori-language|title= History of the Māori language – Te Wiki o Te Reo Māori – Māori Language Week {{!}} NZHistory, New Zealand history online|work= nzhistory.govt.nz|access-date= 2019-01-13}}</ref> ''Tikanga Māori'' is 'n stel kultuurwaardes, gebruike en praktyke. Dit sluit begrippe in oor wat heilig is, om jou gemeenskap te versorg, grondregte en ander verhoudings tussen mense en hulle omgewing.<ref name="otago.ac.nz">{{cite web |title=Societal lore (tikanga) in Māori culture |url=https://www.otago.ac.nz/maori/world/tikanga/lore/ |website=otago.ac.nz |access-date=July 24, 2021}}</ref> Tikanga verskil van 'n [[Weste]]rse etiese of regstelsel omdat dit nie deur 'n sentrale owerheid of 'n stel dokumente voorgeskryf word nie. Dit is 'n vloeibaarder en dinamieser stel praktyke, en gemeenskapsaanspreeklikheid is "die doeltreffendse maganisme vir die afdwing van tikanga". <ref>{{cite web |last1=Gallagher |first1=Timoti |title=Tikanga Māori Pre-1840 |url=http://nzetc.victoria.ac.nz/tm/scholarly/tei-Bid001Kahu-t1-g1-t1.html |website=Te Kāhui Kura Māori, Volume 0, Issue 1 |publisher=University of Wellington |access-date=July 24, 2021}}</ref> ==Geskiedenis== Die Maori's se kultuurgeskiedenis is onlosmaaklik verbind aan die kultuur van [[Polinesië]] as 'n geheel. Die Nieu-Seelandse eilandgroep vorm die suidwestelike hoek van die [[Polinesiese Driehoek]], 'n groot deel van die [[Stille Oseaan]] met drie eilandgroepe by sy hoeke: die [[Hawaii|Hawaise Eilande]], Rapa Nui ([[Paaseiland]]) en Nieu-Seeland ([[Aotearoa]] in Maori).<ref>{{Cite web|url= https://www.maori.com/aotearoa|title= Aotearoa – The Maori Name for New Zealand|publisher= Maori Tourism Limited|work= maori.com|access-date= 2017-07-27}}</ref> Die baie eilandkulture in die Polinesiese Driehoek het soortgelyke tale wat afstam van 'n [[Maleis-Polinesiese tale|proto-Maleis-Polinesiese taal]] wat 5&nbsp;000 jaar gelede in [[Suidoos-Asië]] gepraat is. Polinesiërs het ook kultuurtradisies gedeel soos godsdiens, sosiale organisasie, mites en materiële kultuur.<ref>{{Cite encyclopedia|url= https://www.britannica.com/place/Polynesia|title= Polynesian culture {{!}} cultural region, Pacific Ocean|encyclopedia= Encyclopedia Britannica|access-date= 2017-07-27}}</ref> Antropoloë glo alle Polinesiërs stam af van 'n protokultuur van die suidelike Stille Oseaan wat deur 'n [[Austronesiese volke|Austronesiese]] (Maleis-Polinesiese) volk ontwikkel is wat uit Suidoos-Asië migreer het. (Ander Polinesiese hoofkulture sluit dié in van [[Paaseiland|Rapa Nui]] (nou bekend as Paaseiland), [[Hawaii]], die [[Marquesaseilande]], [[Samoa]], [[Tahiti]], [[Tonga]] en die [[Cookeilande]].) Oor die laaste vyf millenniums het proto-Polinesiërs en hulle afstammelinge 'n reeks ingewikkelde en merkwaardige transoseaniese trektogte deurgemaak. Die finale dele van dié togte het oor ekstreme en ongeëwenaarde afstande plaasgevind: na Hawaii, Rapa Nui en Aotearoa.<ref>{{cite book|last= Somerville|first= Alice Te Punga|title= Once Were Pacific: Maori Connections to Oceania|year= 2009|publisher= University of Minnesota Press|location= Minneapolis|page= 17}}</ref> Polinesiese seevaarders was seenavigators en [[sterrekundige]]s. Polinesiërs het lang afstande op see afgelê. Die teenwoordigheid van baie vroue onder die vroeë setlaars in Nieu-Seeland dui daarop dat die Polinesiese migrasievaarte nie toevallig was nie, meer met voorbedagte rade. Die mees onlangse betroubare bewyse dui daarop dat aanvanklike vestigings in Nieu-Seeland omstreeks 1280<ref>{{cite journal |last=Lowe |first=David J. |title=Polynesian settlement of New Zealand and the impacts of volcanism on early Maori society: an update |url= http://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstream/10289/2690/1/Lowe%202008%20Polynesian%20settlement%20guidebook.pdf |access-date= 2010-01-18 |isbn= 978-0-473-14476-0 |journal= Guidebook for Pre-conference North Island Field Trip A1 'Ashes and Issues' |date=November 2008 |page=2}}</ref> vanaf die [[Geselskapseilande]] plaasgevind het.<ref name="campbell&hutchings">{{cite book|last1= Campbell|first1= Hamish|last2= Hutchings|first2= Gerard|title= In Search of Ancient New Zealand|year= 2011|publisher= Penguin Books|location= Auckland}}</ref> In 1769 het die ervare navigator Tupaia van die Geselskapseilande by [[James Cook|kaptein Cook]] op die skip [[HMS Endeavour|''Endeavour'']] aangesluit op sy vaart suidwaarts. Ondanks 'n gaping van honderde jare kon Tupaia die Maori-taal verstaan, want dit het ooreengestem met sy moedertaal. Sy teenwoordigheid en vermoë om te vertaal het baie van die wrywing tussen die Europese verkenners en die Maori's in Nieu-Seeland uit die weg geruim. Europese matrose, insluitende kaptein Cook, het op Polinesiese matrose afgekom wat ter see verdwaal het, en dit dui daarop dat kennis van langafstandnavigasie teen die middel 18de eeu nie oral voorgekom het nie.<ref>{{cite book|last= Salmond|first= Anne|title= Aphrodite's Island|chapter= Tupaia's ship|year= 2009|publisher= Penguin Books}}</ref> ===Argaïese tydperk, c. 1300=== [[Beeld:Early Maori objects from Wairau Bar, Canterbury Museum, 2016-01-27.jpg|thumb|240px|links|Vroeë Maori-voorwerpe soortgelyk aan Polinesiese vorms (Wairau Bar, Marlborough). Let op die vulkaanglas van [[Noordeiland]] (links bo).]] Navorsers noem dikwels die tydperk tussen omstreeks 1280 en omstreeks 1450 die Argaïese tydperk, of die "Moajagterstydperk" na die [[moa]], die groot, nievlieënde [[voël]] wat 'n groot deel uitgemaak het van die vroeë Polinesiese setlaars se dieet.<ref name=":2">{{Cite journal|last=Barber|first=Ian|url=http://www.jps.auckland.ac.nz/document//Volume_104_1995/Volume_104,_No._4/Constructions_of_change:_A_history_of_early_Maori_culture_sequences,_by_Ian_Barber,_p_357-396/p1|access-date=2018-12-13|year=1995|title=Constructions of Change: A History of Early Maori Culture Sequences|journal=Journal of the Polynesian Society|volume=104|issue=4|pages=357–396|archive-date=2018-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208115928/http://www.jps.auckland.ac.nz/document//Volume_104_1995/Volume_104,_No._4/Constructions_of_change:_A_history_of_early_Maori_culture_sequences,_by_Ian_Barber,_p_357-396/p1|url-status=dead}}</ref> In dié tyd het die Maori's by hulle nuwe omgewing aangepas, maar kultureel het hulle min verander van hulle voorouers van die tropiese Stille Oseaan. [[Beeld:Maori man wearing kahu kuri, c. 1860–1880 (1).jpg|thumb|180px|Tradisionele amptelike kleredrag uit die Klassieke tydperk, insluitende 'n hondevelmantel en 'n ''patu'' (kort knuppel).]] Die immigrante het baie eetbare plante van die tuiseilande in die sentrale Stille Oseaan met hulle saamgebring. Een hiervan was die [[patat]] (''kūmara''), wat die belangrikste een geword het. Die verre suidelike deel van Aotearoa was egter te koud vir enige van dié gewasse. Groot hoeveelhede van die koolpalm se bolle is geëet – dit is stadig in grondoonde gekook om van die gif ontslae te raak en 'n effens soet pulp te skep. [[Skulpvis]], [[vis]], [[haai]]e en [[rob]]be was ook algemene kossoorte. [[Hond]]e en [[rot]]te is van ander eilande gekoop. Die invoer van rotte het ongetwyfeld 'n groter impak op Nieu-Seeland se [[natuur]]lewe gehad as enige ander organisme buiten die mens.<ref name="campbell&hutchings" /> Die honde het die mense help jag, maar is ook geëet.<ref>Irwin pp 10–14.</ref> Die nuwe omgewing het eise aan die Polinesiese setlaars gestel. Die kouer klimaat het beteken dat tropiese stapelgewasse versigtig verbou moes word om te oorleef, en van hulle het glad nie plaaslik gegroei nie. Patats (''kūmara'') was 'n belangrike gewas wat die Polinesiese setlaars saam met hulle gebring het. 'n Groot deel van die kweek van die patat het geritualiseer geraak – dit is selfs verbind met Rongomātāne (Rongo), 'n hoë godheid (''atua'').<ref>{{cite encyclopedia|url= http://www.teara.govt.nz/en/kumara/page-4|title= Kūmara – Religious aspects|last= Adds|first= Peter|encyclopedia= Te Ara Encyclopedia of New Zealand|access-date= 1 November 2013 }}</ref> Kūmara word ook in 'n spreekwoord gebruik wat mense aanmoedig om nederig te wees: ''Kaore te kūmara e kōrero mo tōna māngaro.'' ("Die kūmara praat nie van sy eie soetigheid nie.") Seisoenale bedrywighede sluit in tuinmaak, [[hengel]] en die jag van voëls. Die hooftake is tussen mans en vroue verdeel, maar daar was ook baie groepsbedrywighede, soos kosversameling. Dié vroeë koloniste het Nieu-Seeland verken op soek na klippe om gereedskap van te maak. Die hoofbronne van klippe sluit in Mayor Island, Taupo en Kerikeri ([[obsidiaan]], of lawaglas). [[Jade]] en ''pakohe'' (argilliet) is vroeg reeds op Suideiland ontdek om die hedendaagse Reefton en Nelson.<ref name="DNZB Duff">Davidson, Janet. "Roger Shepherd Duff". Dictionary of New Zealand Biography. Ministry for Culture and Heritage. Besoek op 23 April 2017.</ref> [[Basalt]] is later ook ontdek en in bouwerk gebruik.<ref>{{Cite web|url= http://www.landcareresearch.co.nz/publications/factsheets/rare-ecosystems/subterranean-or-semi-subterranean/subterranean-basalt-fields|title= Subterranean basalt fields|website= Manaaki Whenua - Landcare Research|access-date= 2020-03-26|archive-date= 6 April 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200406153555/http://www.landcareresearch.co.nz/publications/factsheets/rare-ecosystems/subterranean-or-semi-subterranean/subterranean-basalt-fields|url-status= dead}}</ref> Klippe is gebruik in alle aspekte van die Polinesiese lewe: van hout kap en kos sny tot as ankers vir [[Kano|kano's]] en visnette, om die hitte in 'n grondoond te reguleer en klipknuppels te maak. Dié praktyke, wat goed bewaar gebly het by die [[argeologie]]se terrein [[Wairau Bar]], was kenmerkend van die Oos-Polinesiese kultuur van dié tyd.<ref name="DNZB Duff"/> Twee Polinesiese artefakte verbind vroeë setlaars met Polinesië. Een, 'n toringskulp wat net op die eilande van die suidelike Stille Oseaan aangetref word, veral die [[Geselskapseilande]], is bewerk om 'n klein beitel te maak wat by Wairau Bar ontdek is en dateer van omstreeks 1300.<ref>{{cite journal|last1= Davidson|first1= Janet|last2= Findlater|first2= Amy|last3= Fyfe|first3= Roger|last4= MacDonald|first4= Judith|last5= Marshall|first5= Bruce|title= Connections with Hawaiki: the Evidence of a Shell Tool from Wairau Bar, Marlborough, New Zealand|journal= Journal of Pacific Archaeology|year= 2011|volume= 2}}</ref> Die ander een is 'n 6&nbsp;cm lange Polinesiese pêrel wat deur hengelaars as lokaas gebruik is en in 1962 by Tairua ontdek is. Dié lokaas dateer van die middel 14de eeu. Dit is ontdek in 'n tipiese klein moajagterskamp aan die kus.<ref>CFG Heritage Ltd. Louise Furey. 2009. Report to Historical Places Trust.2009.</ref> Die nuwe land het ook nuwe geleenthede geskep. Die Maori's het geleer hoe om plaaslike bronne te gebruik, soos pounamu ('n soort klip), [[hout]], [[vlas]] en die oorvloedige [[voël]]lewe vir praktiese gereedskap en kos, sowel as pragtige ornamente en kledingstukke. Dié aanpassing by die geleenthede en uitdagings van die nuwe omgewing het gelei tot die ontwikkeling van die Klassieke Maori-kultuur. ===Klassieke tydperk, c. 1500=== [[Beeld:Model Of Maori Pa On Headland.jpg|thumb|links|220px|'n Model van 'n ''pā''.]] [[Beeld:Hinepare.jpg|thumb|180px|'n Tradisionele amptelike rok uit die Klassieke tydperk. Daar is 'n ''hei-tiki'' (ornamentele halssnoer) om haar nek, 'n [[jade]]- en 'n [[haai]]tandoorbel aan haar ore en twee huia-vere in haar hare.]] Maori-artefakte het rondom die 15de eeu begin verander van 'n Oos-Polinesiese tot 'n makliker herkenbare Klassieke Maori-styl,{{sfn|King|2003|page= 71, 79}} 'n styl wat tot goed in die kontaktydperk in die 18de en 19de eeu voortgeduur het. Terselfdertyd het Maori-groepe minder [[Nomade|nomadies]] geraak en het hulle meer in gedefinieerde gebiede begin woon en begin staatmaak op [[tuinbou]] as 'n voedselbron. Afhanklikheid van gebergde kos soos patats het beteken pakhuise moes beskerm word teen diewe. Die wydverspreide oprigting van groot versterkte geboue met die naam ''pā'' op prominente heuwels en berguitlopers in dié tyd is 'n bewys van die ontwikkeling van 'n krygshaftige stamkultuur.{{sfn|King|2003|page= 72}} Nie alle aspekte van dié kultuur het oral plaasgevind nie, veral nie op Suideiland, waar ''kūmara'' nie maklik gegroei het, nie.<ref name=":1">{{Cite journal|last1= Bunce|first1= Michael|last2= Beavan|first2= Nancy R.|last3= Oskam|first3= Charlotte L.|last4= Jacomb|first4= Christopher|last5= Allentoft|first5= Morten E.|last6= Holdaway|first6= Richard N.|date= 2014-11-07|title= An extremely low-density human population exterminated New Zealand moa |journal= Nature Communications|volume= 5|pages= 5436|bibcode= 2014NatCo...5.5436H|doi= 10.1038/ncomms6436|issn= 2041-1723|pmid= 25378020|doi-access= free}}</ref> ===Kolonisasie, van c. 1800=== Baie min [[Europa|Europeërs]] het in die 18de en vroeë 19de eeu in Nieu-Seeland aangekom en die basiese waardes van die Maori-kultuur het dus aanvanklik min verander. Die sendeling Henry Williams het die Europeërs op Noordeiland in 1839 op sowat 1&nbsp;100 geraam, van wie 200 sendelinge was, en daar was altesaam 500-600 Europeërs in die Bay of Islands.{{sfn|O'Malley|2012|page= 101}} Die Maori-bewoners in dié tyd is geraam op sowat 30&nbsp;000 tot 40&nbsp;000, terwyl dit 50 jaar vroeër sowat 100&nbsp;000 was.<ref name=":1" /> Dié afname in getalle was hoofsaaklik weens Europese siektes wat na Nieu-Seeland gebring is, soos [[masels]] en [[griep]], en die Musketoorloë<ref>{{Cite web | url= https://teara.govt.nz/en/171949 | title= 2. – Taupori Māori – Māori population change – Te Ara Encyclopedia of New Zealand | publisher= New Zealand Ministry for Culture and Heritage Te Manatu Taonga | website= teara.govt.nz | access-date= 11 Januarie 2019 }}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> van 1807-'37. Samuel Marsden van [[Nieu-Suid-Wallis]] het in 1814 Aotearoa se eerste [[Christelike]] sending in die Bay of Islands gestig. Omdat die sendelinge van die Maori's afhanklik was vir baie basiese benodigdhede, het hulle muskette en ystergereedskap vir kos verruil. Teen die tyd dat dié praktyk deur eerwaarde Williams ontmoedig is en eindelik deur die goewerneur verbied is, het dit reeds die oorloë tussen Maori-stamme aansienlik verander en gelei tot die Musketoorloë van die 1820's en 'n geweldige toename in die aantal slagoffers.<ref>{{cite book |last1= Walker |first1= Ranginui |title= Ka Whawhai Tonu Matou Struggle Without End |date= 1990 |publisher=Penguin |isbn=0143019457 |pages=81 |edition=2004 revised}}</ref> [[Alkohol]] was nie in die Maori-kultuur bekend voor hulle kontak met Europeërs nie en dit het 'n negatiewe uitwerking op individuele en kollektiewe gesondheid gehad. Baie Maori's het eerwaarde Williams gesteun in sy teenstand van die bedrywighede van die "ongodsdienstige Europeërs in die Bay of Islands". Die sending by "Paihia, reg oorkant die berugte, wettelose nedersetting Kororāreka (later Russell), [is gestig] om Christenskap te kontrasteer met die dekadente vorme van Europese lewe".<ref>{{cite web |last1=Lineham |first1=Peter J. |title=Missions and missionaries - First years of the CMS mission |website=Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand |url=http://www.TeAra.govt.nz/en/missions-and-missionaries/page-3 |access-date=24 Julie 2021}}</ref> Sendelinge het verslag gelewer oor hulle afsku van die gewelddadige gedrag van die Maori's – die [[oorlog]]voering, [[slawerny]], [[kannibalisme]], die [[seks]]uele misbruik van vroue, die moorde op meisies en wraakmoorde. Teen 1840 was baie van dié gebruike feitlik afwesig of is dit nie algemeen toegepas nie.{{sfn|O'Malley|2012|page= 220}} In die kusstreke van Suideiland was die Maori-inwonertal baie klein. Jagters van [[walvis]]se, wat dikwels in Nieu-Suid-Wallis gebaseer was, het kusstasies aan die suid- en ooskus opgerig en Maori-Europese werkgemeenskappe gevestig. In die vroeë 1800's het hoofmannne gereeld Maori-vroue – dikwels hulle dogters – aan die walvisjagters verskaf. Teen die 1820's was sowat 200 Maori-vroue met Europese mans getroud in die kusstreek tussen die hedendaagse Christchurch en Invercargill. Dit was sowat die helfte van die hubare vroue op Suideiland – en dit was vir Maori-mans moeilik om vroue te kry.{{sfn|O'Malley|2012|page= 320}} [[Beeld:Tamatekapua.jpg|duimnael|170px|links|'n Maori-voorouer, uitgebeeld in 'n houtsneewerk by die Tamatekapua-vergaderhuis in Ohinemutu, Rotorua, omstreeks 1880.]] Ná 1800 het walvisbote van [[Amerika]], [[Frankryk]], [[Noorweë]], [[Spanje]] en die [[Oos-Indiese Kompanjie]] gereeld besoek afgelê. Dit het voordelige toestande vir [[handel]] geskep.<ref>{{cite book |last1= Walker |first1= Ranginui |title= Ka Whawhai Tonu Matou Struggle Without End |date= 1990 |publisher= Penguin |isbn= 0143019457 |pages= 78–100 |edition=2004 revised}}</ref> Kontak met Europeërs het die Maori's in staat gestel om toegang te kry tot die materiële kultuur van [[Groot-Brittanje]], destyds die gevorderdste [[nywerheid]]sland ter wêreld. Staalvoorwerpe en komberse is aanvanklik vir vis verruil. Die Maori's het oor die algemeen groot nuuskierigheid oor die Europese kultuur getoon ná aanvanklike onsekerheid en misverstande – hulle het 'n goeie vermoë gehad om veranderings te aanvaar en dit in hulle alledaagse lewenswyse in te werk.{{sfn|O'Malley|2012}}<ref>''Climates of War''. E. Bohan. p 29.</ref> 'n Franse ekspedisie van 1772 het aan hulle [[aartappel]]s, [[graan]], [[ui]]e, [[bok]]ke, [[vark]]e, [[hoender]]s en ander kos gegee om te kweek en groot te maak. Aartappels en varke het in die noorde gou 'n sleuteldeel van die Maori's se [[landbou]] geword, maar die nuwe kos is feitlik uitsluitlik vir ruilingsooreenkomste gebruik; die Maori's self het steeds [[vis]], [[Patat|''kūmara'']] en [[varing]]wortels geëet. Die Maori-ekonomie het in die loop van die 19de eeu vinnig verander. Ná die ondertekening van die Verdrag van Waitangi in 1840 het Auckland (wat in September 1840 gestig is) die kommersiële sentrum van Nieu-Seeland geword. Die Maori's het hulle kommunale sosiale stelsel vinnig aangepas om voordeel te trek uit 'n toename in handel in 'n tyd van ekonomiese uitbreiding. Hulle het belê in ploeë, meulens, waens en skepe om hulle goedere mee te vervoer. Nes vroeër was hulle die primêre verskaffers van landbouprodukte. Die eerste Maori-watermeule is in 1846 gebou,<ref> {{cite book |last1 = Walker |first1 = Ranginui |title = Ka Whawhai Tonu Matou: Struggle Without End |year = 1990 |url = https://books.google.com/books?id=mvZyAAAAMAAJ |publisher = Penguin |publication-date = 1990 |page = 101 |isbn = 9780140132403 |access-date = 26 Februarie 2022 |quote = The first Maori water-powered mill was built at Aotea in 1846. }} </ref> en teen 1860 is nog 50 gebou.<ref>{{cite book |last1= Walker |first1= Ranginui |title=Ka Whawhai Tonu Matou Struggle Without End |date=1990 |publisher=Penguin |isbn=0143019457 |pages=99–101 |edition=2004}}</ref> Begrafnispraktyke het verander om aspekte van die Christendom te inkorporeer. Teen die middel 1840's is mense gewoonlik in die grond begrawe, hoewel kiste met Maori-motiewe soms gebruik is.{{sfn|Moon|2014|page= 147}}{{sfn|Moon|2014|page= 195}} [[Slaaf|Slawe]] (''taurekareka'' of ''mōkai'') was lede van mededingende stamme wat in oorloë gevange geneem is.{{sfn|O'Malley|2012|page= 127}} Daar is min regstreekse inligting oor Maori-slawe van voor die Musketoorloë. Ná die oorlog het die aantal slawe geweldig toegeneem en 'n belangrike deel van sommige stamme se sosiale struktuur geword.<ref name=":0">{{cite book|last=Petrie|first=H.|title=Outcasts of the Gods. The struggle over slavery in Maori Society NZ |chapter= 9|year=2015|publisher=Auckland University Press |location=Auckland}}</ref> Gewoonlik is net vroulike slawe aangehou, want hulle is as 'n kleiner risiko beskou, nuttiger as aartappelwerkers en as lewensmaats. In 1834 het die Ngāpuhi-stam hulle slawe vrygelaat, dalk gedeeltelik vanweë die invloed van eerwaarde Williams.<ref name=":0" /><ref>{{cite web|url= http://www.stuff.co.nz/national/72019964/Colonisation-effect-on-ending-Maori-slavery-overstated-says-author |last=Smallman|first=Elton Rikihana|title=Colonisation effect on ending Maori slavery overstated, says author|date =21 September 2015|work= Stuff.co.nz|publisher= Stuff Limited}}</ref> Hulle voorbeeld is deur ander gevolg, tot omstreeks 1863.<ref>{{cite book|last=King|first=Michael|title=Moriori|year=2005|publisher= Penguin Books}}</ref> Vroeëre Maori's het die koppe van vyande wat doodgemaak is, gedroog en uitgestal (''[[mokomokai]]'') en het [[kannibalisme]] beoefen.<ref>{{Cite news|url= https://www.nzherald.co.nz/cultures/news/article.cfm?c_id=105&objectid=10462390|title= 'Battle rage' fed Maori cannibalism|last= Masters|first= Catherine|date= 2007-09-07|work= NZ Herald|access-date= 2019-01-13|issn= 1170-0777|archive-date= 2020-01-23|archive-url= https://web.archive.org/web/20200123134804/https://www.nzherald.co.nz/cultures/news/article.cfm?c_id=105&objectid=10462390|url-status= dead}}</ref>{{sfn|Moon|2012|pages=24–25}} Een moontlike rede vir ''mokomokai''-praktyke was dat hulle die Maori's aan die dooies herinner het, soos 'n trofee. 'n Ander moontlikheid is dat dit 'n rituele manier was om die vyand se ''[[#Mana (mag en prestige)|mana]]'' (energie) vas te vang – veral die koppe van stamhoofde was baie gewild. Koppe kon teruggegee word om 'n stamverskil by te lê, maar tradisioneel is koppe nooit geruil nie.{{sfn|Moon|2012|page=25}} Later, in die 1820's, in hulle begeerte om muskette en kruit te kry, het die noordelike Maori's met talle afgekapte, getatoeëerde koppe vorendag gekom – soms die koppe van slawe of gevangenes wat spesiaal vir dié doel gebruik is.<ref>{{harvp|Moon|2012|p=}}: "Preserved heads made to order? This looked like a corruption of something that was profoundly sacred to Maori culture, and it was - in the interests of profit and the acquisition of muskets."</ref>{{sfn|Moon|2012|pages= 24–25}}{{sfn|Moon|2012|page= 28}} [[Beeld:SwingAngas1847.JPG|thumb|220px|'n Groep Maori-kinders op 'n swaai (1847).]] Teen die 1850's het die Maori-kultuur nog belangrike veranderings ondergaan. Met hulle etnosentriese aanname dat die Christelik-Europese kultuur meerderwaardig was, kan sendelinge beskou word as "aan die spits van kolonialisme", want hulle sending was letterlik om die Maori-kultuur te verander. Maar met die afkondiging van Nieu-Seeland as 'n Britse kolonie in 1841 en die vestiging van die Nieu-Seelandse parlement in 1852 het 'n belangrike politieke verskuiwing plaasgevind wat eindelik gelei het tot groot konflik tussen die Maori's en die nuwe Europese immigrante (''Pākehā''). Die Maori's het in 1854-'68 geen verteenwoordiging in die parlement gehad nie, hoewel hulle aansienlik meer as die Europese bevolking was. Omdat 'n Europese standaard van individuele grondeienaarskap 'n vereiste vir kiesers was, kon die Maori's nie vir parlementslede stem nie en wette is sonder hulle seggenskap aanvaar wat hulle en die vroeë ontwikkeling van die nasie regstreeks geraak het. Volgens Ranginui Walker was hierdie "institusionalisering van [[rassisme]] aan die begin van [[demokrasie]] in Nieu-Seeland die wortel van die konflik tussen Māori en Pākehā op Noordeiland en die koloniale spoliasie (wederregtelike ontneming) wat gevolg het".<ref>{{cite book |last1= Walker |first1= Ranginui |title= Ka Whawhai Tonu Matou Struggle Without End |date= 1990 |publisher= Penguin |isbn= 0143019457 |pages= 85 and 111 |edition= 2004 revised}}</ref> Maori-gebruike, {{nowrap|-reëls}} en {{nowrap|-waardes}}, bekend as ''tikanga'', is nie erken nie omdat dit moeilik by soortgelyke Europese begrippe ingepas het en vloeibaarder was. 'n Nuwe stel wette het die aanvaarbare norme van die nuwe, meerkulturele land daargestel en die Maori-kultuur verander. "Die juridiese gesag het eenvoudig ontken dat ''tikanga'' bestaan, die wetgewende gesag het aspekte van ''tikanga'' onderdruk en saam het hulle die sosiale strukture van die Maori's verander waarin ''tikanga'' bestaan het; die algehele uitwerking daarvan was die sosiale, ekonomiese, spirituele en politieke degradasie van die Maori-gemeenskap. Tot vandag het die Maori's nog nie herstel van dié onderdrukking van ''tikanga'' nie."<ref>{{cite web |last1= Gallagher |first1= Timoti |title= Tikanga Māori Pre-1840 |url= http://nzetc.victoria.ac.nz/tm/scholarly/tei-Bid001Kahu-t1-g1-t1.html |website= Te Kāhui Kura Māori, Volume 0, Issue 1 |publisher=University of Wellington |access-date=July 24, 2021}}</ref> Die ''Pākehā''-bevolking het in die 1850's verdubbel en dié van die Maori's verbygesteek. Die kultuurveranderings het versnel en die idee van die assimilasie van die Maori's het meer geregverdig gelyk terwyl Europese setlaars die land binnegestroom het.<ref>{{cite book |last1= Walker |first1= Ranginui |title= Ka Whawhai Tonu Matou Struggle Without End |date= 1990 |publisher= Penguin |isbn= 0143019457 |pages=98 |edition= 2004}}</ref> Kwessies rakende grondeienaarskap het van die herskeppendste invloede van die 19de eeu geword. In die Maori-kultuur was kollektiewe eienaarskap die norm: Maori's het as ''tangata whenua'' (volk van die land) 'n diep respek vir, spirituele verbintenis tot en verantwoordelikheid vir die land.<ref name="otago.ac.nz"/> Terwyl die regering grond gesoek het vir nuwe immigrante, het 'n reeks wette soos die Wet op Inboorlinggrond 1862 en 1865 die verhouding wat die Maori's gehad het met die grond waarop hulle langer as 'n halwe millennium gewoon het, drasties verander. In 1870 het die destydse minister van justisie, Henry Sewell, die doelstellings van die Inboorlinggrondhof beskryf as "om die grootste deel van die grond op Noordeiland [...] binne bereik van kolonialisme te bring" en "die ontstamming van die Maori's – om, as dit moontlik is, die beginsel van kommunisme te vernietig waarop hulle sosiale stelsel gebaseer is en wat 'n struikelblok is in die pad van alle pogings om die Maori-ras in ons sosiale en politieke stelsel op te neem".<ref>{{cite web |last1=Taonui |first1=Rāwiri |title=Te ture – Māori and legislation - The Native Land Court |url= http://www.TeAra.govt.nz/en/te-ture-maori-and-legislation/page-3 |website=Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand |access-date= 26 Februarie 2021 }}</ref> Teen die einde van die 19de eeu is al dié doelstellings grootliks bereik – tot nadeel van die Maori-kultuur. ===Marginalisasie en renaissance, c. 1900 tot tans=== [[Beeld:Haka party, waiting to perform for Duke of York in Rotorua, 1901 - cropped.jpg|thumb|220px|'n Haka-geselskap wag in 1901 in Rotorua om voor die Hertog van York op te tree.]] [[Beeld:Waitangi Day.jpg|thumb|220px|Tradisionele Maori-Waitangidagvierings in Waitangi.]] [[Beeld:Māori protest at Waitangi (February 6, 2006).jpg|thumb|220px|Maori-betogers naby Waitangi op Waitangidag, die nasionale dag van Nieu-Seeland.]] In die volgende eeu het Maori's aansienlike kultuurveranderings bly ondergaan. In 1900 het min Maori's in Europese stedelike nedersettings gewoon. Dit het geleidelik verander. In 1935 het net 1&nbsp;766 Maori's in Auckland gewoon. In 1936 het net 11,2% van Maori's in stedelike gebiede gewoon. Teen 1945 het dit gestyg tot 19% en teen 1971 tot 68%. Werkgeleenthede het verander van werk op plattelandse grond tot werk in hoofsaaklik bouery. Die grootste faktore was die toenemende Maori-bevolking en die feit dat die grond nie almal kon voed nie. In die 1930's en 1940's is grondwetgewing deurgevoer om Maori's te help om beter gebruik van hulle oorblywende stamgrond te maak. Maori's het gesukkel om grond vir moderne landbou te gebruik en ontwikkel, omdat baie Maori-grond steil en verafgeleë was, geneig tot erosie en met hoë reënval.{{sfn|King|2001|pages=101–107}} Europese boere het die nuutste meganiese toerusting gehad waarvoor hulle banklenings gekry het. Die Maori's kon nie lenings kry nie omdat stamgrond nie as sekuriteit vir lenings gebruik kon word nie. Maori's kon geld verdien deur grond aan Europese boere te verhuur, maar dit is deur baie mense gedeel. Maori-boerderye was dikwels gebaseer op 'n ander waardestelsel en nie aangedryf deur Europese doelstellings van doeltreffendheid en hoë produktiwiteit nie.{{sfn|King|2001|page=103}} Benewens werk was die ander aanloklikhede van verstedeliking die monetêre, ontspannings- en lewenstylaantrekkings van die stad. Baie Maori's het gevoel sukses lê in die stad eerder as op die platteland. King beskryf dit as 'n "fantasieaansteking – die werklikheid het nie met die mite ooreengestem nie, maar dit het nie die fantasie of die migrasie beëindig nie".{{sfn|King|2001|page=104}} Nog 'n verandering was die toenemende geboortesyfer. In 1955 was die Maori-geboortesyfer byna dubbel dié van Europeërs teen 43,6 in vergelyking met 26 per 1&nbsp;000. Die Maori's het terselfdertyd laer kwalifikasies gehad. In 1956 het 6,5% van Maori's professionele, bestuurs- of klerklike poste gehad, teenoor 26,7% van nie-Maori's.{{sfn|King|2001|page=105}} Maori's is aansienlik geraak deur veranderde ekonomiese omstandighede, soos die verlaging in wolpryse. Dit het hulle kwesbaarder gemaak en gelei tot poste met 'n laer inkomste, swak behuising en swak gesondheid, wat op hulle beurt weer gelei het tot 'n hoër misdaadsyfer.{{sfn|King|2001|page=105}} Dit alles was moontlike oorsake van rassespanning. Dit is deur die breë publiek beskou as "Maori-probleme". Teen die 1970's en 1980's het genoeg verstedelikte Maori's posisies met invloed bereik om 'n geleidelike maar radikale verandering teweeg te bring in die manier waarop regerings dink. Hulle was meer bereid om sterk protes aan te teken om ''Mana Māori'' te bevorder. Jong stedelike radikale het byvoorbeeld 'n groep universiteitstudente geslaan wat gespot het met Maori-danse.<ref>{{Cite web |url=https://thespinoff.co.nz/atea/17-10-2017/mocking-the-haka-the-haka-party-incident-and-casual-racism-in-new-zealand/|title=Mocking the haka: The Haka Party Incident and 'casual' racism in New Zealand|date=2017-10-17|website=The Spinoff|access-date=2019-01-11}}</ref> Beswaarmakers het Bastion Point beset omdat dit as Maori-grond beskou word en het inhegtenisneming deur die polisie teengestaan.<ref>{{Cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/eviction-of-protestors-from-bastion-point|title=Bastion Point protesters evicted {{!}} NZHistory, New Zealand history online|website=nzhistory.govt.nz|access-date=2019-01-11}}</ref> In Raglan het plaaslike Maori's eienaarskap opgeëis van grond wat as 'n vliegveld en gholfbaan gebruik is.<ref>{{Cite web|url=https://teara.govt.nz/en/nga-ropu-tautohetohe-maori-protest-movements/page-3|title=3. – Ngā rōpū tautohetohe – Māori protest movements – Te Ara Encyclopedia of New Zealand|publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage Te Manatu Tonga|website=teara.govt.nz|access-date=2019-01-11}}</ref> Van die vroeë 1970's af het 'n nuwe generasie radikale ontstaan wat aangedring het op meer Maori-invloed.<ref>{{cite web|url=https://nzhistory.govt.nz/culture/maori-language-week/history-of-the-maori-language|title=Māori Language Week – History of the Māori language|date=30 July 2015|publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage}}</ref> Opgevoede stedelike Maori's het aangedring op onderrig van die Maori-taal en die insluiting van 'n Maori-gesigspunt in alle aspekte van opvoeding. Maori's het begin om hulle idees uit te druk in nuwe politieke bewegings, met Maori-kiesers wat hulle steun in 1992 van die Arbeidersparty geskuif het na partye soos die Nieu-Seeland Eerste-party, wat deur Maori's gelei is. In verkiesings in 1996 het minderheidsgroepe groter invloed gekry. Dit het gelei tot die verkiesing van 14 Maori-LP's<!-- Lid van die Parlement (Eng. MP) -->, met drie in die kabinet. Die Maori-LP Winston Peters was die onderpremier.<ref>{{Cite news|work=Newshub|date=2017-10-24|url=https://www.newshub.co.nz/home/politics/2017/10/winston-peters-to-become-deputy-prime-minister.html|title=Winston Peters to become Deputy Prime Minister|access-date=2019-01-11|archive-date=2019-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190111175443/https://www.newshub.co.nz/home/politics/2017/10/winston-peters-to-become-deputy-prime-minister.html|url-status=dead}}</ref> Dié posisie het hoë verwagtings geskep vir positiewe resultate van die Verdrag van die Waitangi-tribunaal wat daargestel is om Maori-griewe te ondersoek jeens historiese Nieu-Seelandse regerings. Van die vroeë 1990's af het 'n reeks gunstige uitsprake van die tribunaal gelei tot 'n groot instroming van kapitaal in die vorm van grond, primêre bronne en kontant van die regering na verskeie Maori-stamme en {{nowrap|-clans}}.{{sfn|King|2001|pages=115–118}} 'n Sleutelbegrip was die voortgesette besetting van 'n stuk grond (''Ahi kaa'').<ref>{{cite report|url=http://www.waitangi-tribunal.govt.nz/reports/viewchapter.asp?reportID=D5D84302-EB22-4A52-BE78-16AF39F71D91&chapter=188 |title=Ngai Tahu Land Report|publisher=Waitangi Tribunal|year=1991|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109084520/http://www.waitangi-tribunal.govt.nz/reports/viewchapter.asp?reportID=D5D84302-EB22-4A52-BE78-16AF39F71D91&chapter=188 |archive-date=9 November 2013}}, 1991, waitangi-tribunal.govt.nz</ref> Die grootste tribunaaltransaksies was tot $1&nbsp;miljard werd, maar baie was veel kleiner. Dit het aan Maori-organisasies 'n bron van finansiële sekuriteit gegee wat hulle nie voorheen gehad het nie. Tot in 2013 het die regering meer as $4&nbsp;miljard uitbetaal. In 2012 is geraam die algehele waarde van Maori-beheerde bates is sowat $400&nbsp;miljard. Teen 2018 het 70 skikkings die wetgewingsfase gehaal, met nog 45 in verskeie stadiums van onderhandeling.<ref>{{cite web|title= Annual Progress Report – Office of Treaty Settlements|date= 30 June 2018|url= https://www.govt.nz/assets/Documents/OTS/12-month-progress-report-1-July-2017-to-30-June-2018.pdf|access-date= 8 April 2022|archive-date= 30 Desember 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20181230233301/https://www.govt.nz/assets/Documents/OTS/12-month-progress-report-1-July-2017-to-30-June-2018.pdf|url-status= dead}}</ref> ==Kultuurbegrippe== [[Beeld:Tohunga under Tapu.jpg|duimnael|180px|links|'n ''Tohunga'' (kundige beoefenaar van 'n vaardigheid of kuns) onder ''[[#Tapu (verbode en heilig)|tapu]]'' kon lang rukke nie met hulle hande eet nie.<ref>{{Cite journal|last=Shirres|first=M. P.|title=Tapu|journal=Journal of the Polynesian Society|volume=91|issue=1|pages=29–52|year=1982|url=http://www.jps.auckland.ac.nz/document//Volume_91_1982/Volume_91,_No._1/Tapu,_by_M._P._Shirres,_p_29-52/p1|access-date=2019-01-11|archive-date=2019-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190125091828/http://www.jps.auckland.ac.nz/document//Volume_91_1982/Volume_91%2C_No._1/Tapu%2C_by_M._P._Shirres%2C_p_29-52/p1|url-status=dead}}</ref>]] Sommige van die basiese kultuurbegrippe van ''Māoritanga'' is teenwoordig dwarsdeur Polinesië, maar alles is aangepas by Nieu-Seeland se unieke geskiedenis en omgewing. ===''Mana'' (mag en prestige)=== ''Mana'' beteken 'n heilige mag of gesag, en dit word deur die gode toegeken aan die voorouerlike linie van stamhoofde, of ''tohunga''. Hoewel die ''mana'' self 'n bonatuurlike geskenk is, kan die hoof dit vermors of verbeter.{{sfn|Mol|1981|page=15}} Die historikus Judith Binney sê die instandhouding en verbetering van die ''mana'' van ''whānau'' (uitgebreide familie) en ''hapū'' (clan) en lojaliteit binne die groep is ongetwyfeld 'n kernkultuurbegrip van die Maori's. Sy sê die Maori-kultuurgeskiedenis is verwarrend vir oningeligtes, want dit bestaan uit verhalende mites wat ver terug dateer. Ook verwarrend is dat die chronologiese tyd irrelevant of verwronge is<ref>Stories Without End. J. Binney, p. 182.</ref> in die Maori's se kultuurverhale: Iemand wat vandag lewe, kan 'n storie oor hulle familie of ''hapū'' vertel wat eeue gelede gebeur het; tog verskyn die verteller as 'n kontemporêre figuur in die mite. 'n Sleutelelement van kultuurleierskap is om die verteller te verbind met 'n bekende historiese figuur met ''mana''.<ref>Stories Without End, J Binney, pp. 78–85.</ref> Dit is hoekom dit so belangrik is om die familiegeskiedenis te vertel. In die Maori-kultuur is die name van mense en plekke veranderlik. Individue kan hulle naam verskeie kere verander of kan verskillende name gebruik na gelang van die kulturele situasie. In die verlede het ''hapū'' hulle name verander as hulle na 'n ander gebied getrek het waar 'n ander naam positiewer was. Een van die hoofredes hoekom name so veranderlik is, is toegang tot hulpbronne. Omdat 'n ''hapū'' elke seisoen getrek het om verskillende hulpbronne te gebruik, het sy naam verander om 'n voorouer te weerspieël wat histories-kulturele regte tot daardie hulpbron gehad het. Binney sê dit was belangrik vir beskerming en oorlewing om verbind te word met 'n magtige ''hapū'' met baie bekende voorouers. Omdat Maori-[[kommunikasie]] feitlik heeltemal mondelings was tot ver in die kontaktydperk, het orale mitevertellings meer gevarieerd geraak om aan te pas by die behoeftes van elke ''hapū'' of ''whanau''. ===''Whakapapa'' (genealogie)=== ''Whakapapa'' is die oorsprong en afstamming van 'n persoon, voorwerp of geografiese gebied.<ref>{{Cite web|url=https://teara.govt.nz/en/whakapapa-genealogy|title=Whakapapa – genealogy – Te Ara Encyclopedia of New Zealand |last=Taonga|first=New Zealand Ministry for Culture and Heritage Te Manatu|website=teara.govt.nz|access-date=2019-01-12}}</ref> 'n Persoon se ''whakapapa'' vestig sy ''mana'' en stamverbintenisse. Dit kan opgesê word as jy jou aan iemand voorstel (''mihimihi'').<ref>{{Cite web|url=https://www.otago.ac.nz/maori/world/te-reo-maori/mihi-introductions/index.html|title=Mihi – introductions|work=Māori ki Te Whare Wānanga o Ōtākou|publisher=University of Otago|access-date=2019-01-12}}</ref> ===''Utu'' (balans en harmonie)=== ''Utu'' word dikwels verbind met die woord "wraak". In 'n breër sin beteken ''utu'' die bewaring van balans en harmonie in 'n beskawing. ''Utu'' beteken 'n fout moet altyd reggestel en 'n guns terugbewys word.{{sfn|King|2003|page=81}} Die manier waarop dit gedoen word, kan grootliks verskil van geval tot geval. In die konteks van 'n geskenkuitruiling skep en bewaar ''utu'' sosiale verbintenisse. Dit herstel balans wanneer sosiale verbintenisse versteur word. 'n Weergawe van ''utu'', ''muru'', is die beslaglegging op iemand se besitting as vergelding vir 'n verkeerde optrede teen 'n individu of gemeenskap.<ref>"The Boyd Incident," Ministry for Culture and Heritage, 20 Desember 2012, besoek op 10 April 2018.</ref> Geskenkuitruiling moet aan drie basiese beginsels voldoen. Eerstens moet dit lyk of dit vrywillig en spontaan is, sonder dat 'n geskenk terugverwag word. Tweedens was daar 'n streng stelsel van verpligting van krag wat bepaal het die ontvanger moet nie net 'n geskenk teruggee nie, maar die waarde daarvan moes groter wees as dié van die een wat ontvang is. Derdens is bepaal dat 'n sosiale verpligting daargestel is om die uitruiling van geskenke voort te sit, anders kan ''mana'' verloor word. Wanneer iemand ver gereis het om 'n geskenk te gee, is verwag dat 'n geskenk onmiddellik teruggegee word. Vanweë seisoenale kosvoorrade kon die geskenk egter ook later terugbetaal word wanneer kosvoorrade dit toegelaat het.<ref>{{cite book|last=Firth|first=R.|title=Primitive Economics of the New Zealand Maori|year=1929}}</ref> Net soos met 'n geskenk, moes 'n belediging terugbetaal word. Dié terugbetaling kon krygshaftig wees. Die historikus Angela Ballara beskryf oorlogvoering as 'n "aangeleerde, kultuurbepaalde [antwoord] op oortredings van die reëls van die Maori-gemeenskap".{{sfn|King|2003|page=82}} [[Beeld:A hongi for Dame Patsy Reddy from Kuia Dr Hiria Hape.jpg|thumb|220px|'n ''Hongi'' (groet) vir dame Patsy Reddy van ''kuia'' dr. Hiria Hape.]] ===''Kaumātua'' (stamoueres)=== ''Kaumātua'' (of soms ''kuia'' vir vroue) is gerespekteerde stamoueres in 'n Maori-gemeenskap wat al 'n paar jaar met hulle ''whānau'' betrokke was. Hulle word deur hulle mense aangewys en is iemand wat die vermoë moet hê om beide die huidige en toekomstige generasies te leer en lei. Dit is teen die reëls van ''mana'' vir iemand om self sy status as ouere te verklaar; die mense erken 'n ouere se ''kaumātua''-status.<ref name="Tikanga definitions of kaumātua">{{cite web|url=http://www.maori.org.nz|title=Tikanga definitions of kaumātua|work=maori.org.nz|access-date=17 August 2004}}</ref> In die verlede is geglo 'n ''kaumātua'' is die [[reïnkarnasie]] van iemand wat ná sy of haar dood 'n bonatuurlike of goddelike status verkry en die beskermer van die familie geword het.<ref name="Tikanga Whakaaro">{{cite book|title=Tikanga Whakaaro: Key Concepts in Māori Culture|last=Barlow|publisher=Oxford University Press|year=1994|location=Auckland}}</ref> ===''Kaitiakitanga'' (voogdyskap)=== ''Kaitiakitanga'' (van ''kaitiaki'', "voog") beteken voogdyskap of beskerming. In 'n moderne sin beteken dit gewoonlik die beskerming van die natuurlike omgewing.<ref>{{Cite web |url=https://teara.govt.nz/en/kaitiakitanga-guardianship-and-conservation|title=Kaitiakitanga – guardianship and conservation – Te Ara Encyclopedia of New Zealand|publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage Te Manatu Taonga|website=teara.govt.nz|access-date=2019-01-13}}</ref> ===''Tapu'' (verbode en heilig)=== ''Tapu'' is soortgelyk aan ''mana''. Saam hou hulle dinge in harmonie. ''Tapu'' handhaaf struktuur en sosiale orde. Dit kan as 'n regtelike of godsdienstige begrip beskou word wat gesentreer is om die idee van "verbode" en "heilig" wees. Wanneer 'n persoon, plek of ding as ''tapu'' beskou word, word dit dikwels gesien as iets van hoë waarde en belangriks wat deur die gode onderskei word.{{sfn|Mol|1981|pages=13–14}} Die [[Afrikaans]]e woord "taboe" het ontstaan uit dié woord in [[Tongaans]], 'n [[Polinesiese tale|Polinesiese taal]].<ref>"Taboe" in die Etimologiewoordeboek van Afrikaans (EWA) by [https://viva-afrikaans.org/ viva-afrikaans.org] (intekening nodig). Besoek op 8 April 2022.</ref> In [[Hawais]] is die woord ''kapu''. ===''Kōhā'' (geskenke)=== ''Kōhā'' is geskenke vir die gashere; dikwels kos of tradisionele voorwerpe, hoewel [[geld]] deesdae meestal gebruik word. Die essensie van ''kōhā'' is tradisioneel dat dit vrywillig moet wees en uit die hart moet kom. [[Beeld:Pleiades large.jpg|duimnael|220px|''Matariki'' ([[Plejades (sterreswerm)|Plejades]]), waarvan die opkoms die Maori-nuwejaar aandui.]] Dit is al hoe meer 'n vasgestelde bedrag per kop, wat vooraf in privaatheid aan die gaste oorgedra word, sodat daar geen verleentheid is nie. Die ontvangers maak staat op die skenkers se ''aroha'' (empatie), ''manaakitanga'' (koestering) en ''wairua'' (gees) om te verseker dat dit genoeg is. ===''Matariki'' (Nuwejaar)=== Die Maori-Nuwejaar word gevier met die eerste verskyning van die [[Plejades (sterreswerm)|Plejades]] laat in Mei of vroeg in Junie. Die werklike tyd van die viering van ''Matariki'' wissel: Sommige stamme vier dit onmiddellik, terwyl ander wag tot met die opkoms van die volgende [[volmaan]].<ref>{{cite web|url=http://www.maoriparty.org/index.php?pag=nw&id=1116&p=hon-tariana-turia-weekly-beehive-chat-stars-are-set-for-a-happy-maori-new-year.html|title=Stars are set for a happy Māori New Year |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716084848/http://www.maoriparty.org/index.php?pag=nw&id=1116&p=hon-tariana-turia-weekly-beehive-chat-stars-are-set-for-a-happy-maori-new-year.html |archive-date=16 July 2011 |first=Tariana |last=Turia |website=maoriparty.org}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.teara.govt.nz/en/ranginui-the-sky/4/4 |title=Winter stars – Ranginui – the sky |encyclopedia=Te Ara Encyclopedia of New Zealand |publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage |date=2012-11-14 |access-date=2014-03-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021093408/http://www.teara.govt.nz/en/ranginui-the-sky/4/4 |date=2012-10-21 }}</ref> Op dié dag word hulde gebring aan die mense wat die gemeenskap deur die jaar verloor of bygekry het. Die dag en nag word met gebede, feesvierings, sang en musiek gevier. Nadat die viering daarvan vir baie jare afgeneem het, is dit nou weer algemeen<ref>{{cite web|url=http://www.tepapa.govt.nz/WhatsOn/Matariki/Pages/default.aspx|title=Matariki Festival @ Te Papa|website=tepapa.govt.nz|access-date=15 December 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224123954/http://tepapa.govt.nz/WhatsOn/Matariki/Pages/default.aspx|archive-date=24 December 2010|url-status=dead}}</ref> en word dit op verskeie maniere gevier,<ref>{{cite web|url=http://www.infonews.co.nz/news.cfm?id=20173|title=Libraries celebrate Matariki with higher interactivity|publisher=Christchurch City Council}}</ref> oor 'n tydperk van 'n week of maand enige tyd van vroeg in Junie tot laat in Julie. ==Kuns, vermaak en die media== ===Kerfwerk (''te toi whakairo'')=== ''Toi whakairo'', of net ''whakairo'', is die tradisionele Maori-kuns van kerfwerk<ref>{{cite encyclopedia|last=Royal|first=Te Ahukaramū Charles|title=Tangaroa – the sea – Ruatepupuke and the origin of carving|encyclopedia=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|url=http://www.TeAra.govt.nz/en/tangaroa-the-sea/page-4|publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage / Te Manatū Taonga|date=12 June 2006|access-date=17 August 2010}}</ref> in [[hout]], [[klip]] of [[been]]. Sommige kerfwerk wat behoue gebly het, is ouer as 500 jaar. Houtkerfwerk is gebruik om huise, heiningpale, houers, handvatsels en ander voorwerpe mee te versier. Soms is groot klipkerfwerk geskep. 'n Paar soorte klip is gebruik, asook been vir delikate voorwerpe soos vishoeke en naalde. Klip en been is albei gebruik vir juweliersware soos die ''hei-tiki''. Die bekendstelling van metaalwerktuie deur Europeërs het fyner werk tot gevolg gehad en klip- en beenwerktuie het bloot dekoratief geraak.<ref name="jmcallister">{{cite news |url= http://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&objectid=10759246 |title=Janet McAllister: Sacred practice of creating art |work=nzherald.co.nz |access-date=16 October 2011 |date=15 October 2010}}</ref> ''Tohunga whakairo'' was meestervakmanne. Maori's het tradisioneel geglo die gode het deur hulle geskep en gekommunikeer. Kerfwerk is 'n ''tapu'' kuns en onderhewig aan die reëls van ''[[#Tapu_(verbode_en_heilig)|tapu]]''. Dit is tradisioneel net deur mans gedoen;<ref name="jmcallister" /> vroue is nie naby ''te toi whakairo'' toegelaat nie. Baie kerwers se werk is spiritueel van aard.<ref name="jmcallister" /> Stukkies hout wat eenkant geval het wanneer die kerwer aan die werk was, is nooit weggegooi nie; dit is ook nie vir die kook van kos gebruik nie. Sedert die Maori-renaissance was daar 'n heroplewing in die belangstelling in ''whakairo'' en ander Maori-praktyke, met 'n veel groter integrasie in kontemporêre hoofstroomkuns. Te Papa en die [[Auckland]]se Kunsgalery het aansienlike hoeveelhede ''whakairo'', en Te Papa veral het baie kunswerke in hulle aanlyn versamelings.<ref>{{cite web |url=http://collections.tepapa.govt.nz/term.aspx?irn=314707 |title=woodcarving – Collections Online – Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa |work=collections.tepapa.govt.nz |year=2011 |access-date=16 October 2011 |archive-date=18 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118164612/http://collections.tepapa.govt.nz/term.aspx?irn=314707 |url-status=dead }}</ref> ===Tatoeëring (''tā moko'')=== [[Beeld:Woman with moko.jpg|duimnael|220px|links|'n Vrou met ''moko''.]] ''Tā moko'' is die tradisionele Maori-kuns van veltatoeëring. Die [[tatoe]] self word ''moko'' genoem. Voor kolonisasie het die meeste mense met hoë aansien ''moko'' gekry as 'n belangrike mylpaal tussen die kinderjare en volwasse lewe. Dié daarsonder is beskou as van laer sosiale stand. Die kuns was 'n heilige aktiwiteit wat vergesel is deur baie rituele. Mans het gwoonlik ''moko'' aan hulle gesig, boude en bobene gekry en vroue aan hulle lippe en ken. Die gesigtatoe gee besonderhede oor die persoon se herkoms en status.{{sfn|Moon|2012|page=24}} ''Moko'' het tatoeëring tradisioneel gekombineer met inkerwing, wat beteken daar is met ''uhi'' (beitels) in die vel ingekerf.<ref>{{cite web |url=http://www.nzetc.org/tm/scholarly/RobMoko-fig-RobMoko048a.html |title=Fig. 46.—Uhi, or chisels in the British Museum (actual size). Presented by Sir George Grey, K. C. B., &c |publisher=Victoria University of Wellington |work=New Zealand Electronic Text Collection Te Pūhikotuhi o Aotearoa |access-date=28 August 2015 }}</ref> Dit het kepe in die gesig gelaat. Pigmente vir die velkleur is gemaak van ''awheto'' ('n fungus wat op ruspes groei) en vir die donkerder gesigkleur van ''ngarehu'' (gebrande hout). Die roet van die gebrande hars van die [[kauri]]boom is ook met vet gemeng op pigment te maak.<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.teara.govt.nz/1966/K/KauriGum/MaoriUses/en |title=Kauri gum |encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage / Te Manatū Taonga |access-date=28 August 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413151842/http://www.teara.govt.nz/1966/K/KauriGum/MaoriUses/en |date=13 April 2009 }}</ref> In die laat 19de eeu is ''uhi'' geleidelik met naalde vervang en ''moko'' het gladde tatoes geword pleks van growwe letsets.<ref>{{cite web |url=http://teaohou.natlib.govt.nz/journals/teaohou/issue/Mao73TeA/c19.html |title=Moko |first=Michael |last=King |date=July 1973 |work=Te Ao Hou The Māori Magazine }}</ref><ref>{{cite web|last1=Smale|first1=Aaron|title=Ta Moko|url=https://www.nzgeo.com/stories/ta-moko/|website=New Zealand Geographic|access-date=4 May 2017}}</ref> Sedert 1990 is daar 'n heroplewing in die praktyk ''tā moko'' vir mans én vroue as 'n teken van kulturele identiteit en 'n weerspieëling van die algemene oplewing van die Maori's se taal en kultuur. Die meeste ''moko'' word vandag met tatoeëermasjiene aangebring, maar soms word ''uhi'' weer gebruik.<ref>{{Cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10484537 |title=Revival of Moko |date=29 December 2007 |work=The New Zealand Herald}}</ref> ===Skilderwerk=== Houtskooltekeninge word aangetref op kalksteenrotse in die middel van Suideiland, op meer as 500 terreine.<ref>{{cite web|url=http://www.nhc.net.nz/index/museum-new-zealand/maori-cave-art/maori-cave-art.htm|title=Very Old Maori Rock Drawings|publisher=Natural Heritage Collection|access-date=2009-02-15|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090224214113/http://nhc.net.nz/index/museum-new-zealand/maori-cave-art/maori-cave-art.htm|archive-date=2009-02-24}}</ref> Die tekeninge is na raming tussen 500 en 800 jaar oud en beeld diere, mense en legendariese wesens uit.<ref>{{Cite web|url=http://www.victoria.ac.nz/SRARNZ/logo.html|title=The SRARNZ Logo|publisher=Society for Research on Amphibians and Reptiles in New Zealand|access-date=2009-02-15}}</ref> Van die voëls op die tekeninge is [[Uitsterwing|uitgesterf]], insluitende die moa en Haastarend. Hulle is deur vroeë Maori's geteken, maar teen die tyd van die koms van die Europeërs het plaaslike bewoners nie geweet wie se werk dit is nie.<ref>{{cite book|title=The Big Picture: A history of New Zealand art from 1642 | last=Keith | first=Hamish|isbn=978-1-86962-132-2|year=2007|pages=11–16}}</ref> Hoewel Argaïese rotsskilderye die oudste vorm van Maori-kuns is, was skilderwerk nie 'n groot kuns in die Klassieke tydperk nie. Dit is hoofsaaklik gebruik om dekoratiewe panele vir ''wharenui'' (vergaderhuise) te maak. Europeërs het die Maori's aan hulle meer figuratiewe kunsstyl bekend gestel, en in die 19de eeu het minder gestileerde uitbeeldings van mense en plante begin verskyn teen ''wharenui''-mure in die plek van tradisionele kerfwerk en geweefde panele. Die bekendstelling van Europese verwe het ook daartoe gelei dat tradisionele skilderwerk floreer het, want helderder en meer kleure kon geskep word. Met die heroplewing van die Maori-kultuur in die openbare sfeer vanaf die 1970's het 'n nuwe klem op skilderwerk begin val, langs die meer tradisionele Maori-kunsvorme, as 'n manier om Maori-identiteit en {{nowrap|-geloofsoortuigings}} te laat geld.<ref>{{Cite web|url=https://nzhistory.govt.nz/culture/nz-painting-history/contemporary-maori-art|title=Contemporary Māori art – History of New Zealand painting {{!}} NZHistory, New Zealand history online|work=nzhistory.govt.nz|access-date=10 August 2020}}</ref> ===Die ''koru''-motief=== [[Beeld:Maori-rafter28.svg|duimnael|300px|'n Geverfde dakbalkpatroon.]] Die ''koru'' is 'n spirale vorm wat soos die ontvouende blaar van 'n [[silwervaring]] lyk. Dit is 'n integrale simbool wat in ''whakairo'', ''tā moko'' en skilderwerk gebruik word, en simboliseer nuwe lewe, groei, krag en vrede. Die vorm daarvan dra die idee van voortdurende beweging oor, terwyl die binneste spiraal "'n terugkeer na die beginpunt suggereer".<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.teara.govt.nz/en/maori-creation-traditions/1/1|title=Māori creation traditions|author=Royal|first=Te Ahukaramū Charles|date=4 March 2009|encyclopedia=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage / Te Manatū Taonga|access-date=14 March 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018123056/http://www.teara.govt.nz/en/maori-creation-traditions/1/1 |date=18 Oktober 2012 }}</ref> Die ''koru'' is tradisioneel gebruik om ''wharenui'' te versier. Daar is talle semiformele ontwerpe wat verskillende eienskappe van die natuurlike wêreld uitbeeld. ===Weefwerk (''raranga'') en tradisionele klere=== [[Beeld:Māori paki (rain cape).jpg|180px|duimnael|'n Reënmantel (''pākē'') wat van Nieu-Seelandse vlas gemaak is.]] Voor die Europese kolonisasie het die Maori's geweefde klere gedra vir beskerming teen die weer en om sosiale status aan te dui. Daar was twee soorte kledingstukke: 'n knielang [[Romp|grasromp]] wat om die middel gedra en met 'n [[gordel]] vasgemaak is, en 'n reghoekige [[mantel]] wat oor die skouers gedra is. Veral ''korowai'' (mantels) was simbole van hoë stand.<ref>{{cite web|url=https://collections.tepapa.govt.nz/topic/3634|title=Korowai style of cloak|work=Collections Online|publisher=Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa|access-date=23 January 2020}}</ref> [[Tekstiel]]e is van 'n verskeidenheid plante gemaak. ''Kahu kurī'' (mantels wat van stroke hondevel gemaak is) was skaars en gesog.<ref>{{cite web|url=https://collections.tepapa.govt.nz/object/64874|title=Kahu kurī (dog skin cloak)|work=Collections Online|publisher=Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa|access-date=23 January 2020}}</ref> Rou vlasblare is opgeskeur om matte, toue en nette van te weef, maar die basisstof vir die meeste soorte klere was ''muka'' (voorbereide vlasvesels). Dit is van die blare gestroop, laat week en met klipstampers geslaan.<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.teara.govt.nz/en/object/1868/patu-muka-flax-pounder|last=Hōhaia|first=Te Miringa|title=Taranaki tribe – Relationships with other tribes|encyclopedia=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage / Te Manatū Taonga|date=1 March 2017|access-date=23 Januarie 2020}}</ref> Die drade is dan teen die been opgerol.<ref>{{cite web|url=https://collections.tepapa.govt.nz/topic/3626|title=Muka – flax fibre|work=Collections Online|publisher=Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa|access-date=23 Januarie 2020}}</ref> Kleurstowwe is van inheemse materiaal gemaak. In die weefproses vir klere is nie 'n weefspoel gebruik nie, maar die drade is met die hand afgedraai van 'n sterk draad wat tussen twee of vier vingers styfgetrek is. 'n Verskeidenheid tegnieke is vir fyn klere gebruik. Net 'n klein deel van die liggaam moes bedek word vir diskresie. In 'n informele opset het mans nakend geloop, met net 'n gordel met 'n stukkie tou daaraan vas waarmee die [[voorhuid]] toegehou is oor die [[eikel]].{{sfn|Hīroa|1950|page=176}}{{sfn|Salmond|1991|pages=275–276}} Vroue het hulle [[Vagina|skaamdele]] toegehou met klein voorskootjies of bondels geurige plantmateriaal wanneer hulle in mans se teenwoordigheid was{{sfn|Salmond|1991|pages=275–276}}{{sfn|Hīroa|1950|page=365}}{{sfn|Mead|1969|page=86}} – hoewel dié dele ontbloot kon gewees het in ''whakapohane'' ('n gebaar van minagting).{{sfn|Mead|1969|page=85}}<ref name="Salmond2017">{{cite book|last=Salmond|first=Anne|title=Tears of Rangi: Experiments Across Worlds|url=https://books.google.com/books?id=SXUsDwAAQBAJ&pg=PT526|year=2017|publisher=Auckland University Press|isbn=978-1-77558-923-5|page=526}}</ref> Kinders het voor hulle [[puberteit]] geen klere gedra nie.{{sfn|Hīroa|1950|page=364}} Vroue se [[bors]]te was nakend;{{sfn|Mead|1969|page=87}} die ''pari'' (lang buustelyf) wat nou tydens ''kapa haka''-vertonings gedra word, het eers in die 1950's 'n standaardkostuum geword.{{sfn|Mead|1969|page=143}} [[Beeld:Poi-manutuke.jpg|duimnael|220px|'n Vertoning van ''poi'' deur 'n ''kapa haka'' (2003).]] ===Musiek (''te pūoro'') en dans (''kapa haka'')=== ''Kapa haka'' (''haka''-groepe) kom dikwels bymekaar en oefen dans- en sangnommers of voer dit uit, veral aksieliedere en ''haka'' vir vermaak. ''Poi''-danse kan ook deel van die repertoire wees.<ref>{{Cite web|url=https://www.newzealand.com/in/feature/kapa-haka-maori-performance/|title=Kapa Haka – Māori Performance {{!}} New Zealand|website=www.newzealand.com|access-date=11 Januarie 2019}}</ref> Die groepe word dikwels deur tradisionele [[musiekinstrument]]e begelei, hoewel [[Kitaar|kitare]] ook dikwels gebruik word. Baie Nieu-Seelandse skole het nou 'n ''kapa haka'' as deel van die Maori-kurrikulum. Nasionale kompetisies word ook gehou waar groepe beoordeel word om die beste kunstenaars te kies; hulle lok groot skares. Die algemene uitdrukking "''kapa haka''-groep" is streng gesproke 'n [[toutologie]]. Die ''haka'', 'n aksiedreunsang, word dikwels as 'n "oorlogsdans" beskryf, maar dit is eerder 'n dreunsang met handgebare en 'n voetstampery wat oorspronklik voor gevegte deur stryders uitgevoer is en waarmee hulle hulle krag vertoon het deur die belediging van hulle teenstanders. Dié prosedure word nou gereeld deur Nieu-Seelandse [[rugby]]spanne uitgevoer voordat 'n wedstryd begin.<ref>{{Cite web|url=https://media.newzealand.com/en/story-ideas/history-of-the-all-black-haka/|title=History of the All Black haka|website=TNZ Media|access-date=13 Januarie 2019|archive-date= 1 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401185818/https://media.newzealand.com/en/story-ideas/history-of-the-all-black-haka/|url-status=dead}}</ref> Daar is baie verskilldende ''haka'', maar een, "Ka mate" deur Te Rauparaha, 'n stamhoof en oorlogsleier van die 18de en 19de eeu, is bekender as die ander. ===Sport=== [[Beeld:Haka 2006.jpg|duimnael|220px|Die [[All Blacks]] voer 'n haka uit voor 'n rugbywedstryd.]] Maori's neem ten volle deel aan Nieu-Seeland se [[sport]]kultuur, soos in die land se [[rugby]]- en ander sportspanne.<ref name="NZ_Herald_9005922">{{cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/bowls/news/article.cfm?c_id=22&objectid=9005922|title=Bowls: Young Maori players defy bowls' staid image|date=8 Januarie 2005|work=The New Zealand Herald|access-date=19 Oktober 2011}}</ref> Die Maori's het ook nasionale rugbyunie-, rugbyliga- en [[krieket]]spanne wat apart aan internasionale kompetisies deelneem benewens die land se nasionale spanne. ''Ki-o-rahi'' en ''tapawai'' is twee sportsoorte met 'n Maori-oorsprong. Eersgenoemde het 'n onverwagte hupstoot gekry toe [[McDonald's]] dit in 2005 kies om Nieu-Seeland te verteenwoordig.<ref>{{cite web|url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&ObjectID=10349245|title=McDonald's adopts obscure Maori ball game|author=Jones, Renee|date=8 October 2005|work=The New Zealand Herald|access-date=2007-07-30}}</ref> Die [[All Blacks]] en baie ander Nieu-Seelandse sportspanne voer 'n ''haka'', 'n tradisionele Maori-uitdaging, uit voor wedstryde.<ref>{{cite encyclopedia|first=Mark|last=Derby|title=Māori–Pākehā relations – Sports and race|encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand|date=1 Desember 2010|url=http://www.teara.govt.nz/en/maori-pakeha-relations/4|access-date=4 Februarie 2011}}</ref><ref>{{Cite web|last=McAvinue|first=Shawn|date=18 Januarie 2017|title=Federation cool on ice hockey haka|url=https://www.odt.co.nz/sport/ice-hockey/federation-cool-ice-hockey-haka|access-date=3 September 2020|website=Otago Daily Times Online News|language=en}}</ref> ===Maori-koerante (''niupepa'')=== Die eerste Maori-koerant het in 1842 verskyn. 'n Aantal verskillende koerante soos ''Te Pipiwharauroa'' en ''Te Korimako'' is in die taal [[Maori (taal)|Maori]] geskryf om inligting, gewoonlik van 'n ideologiese of politieke aard, aan 'n wydverspreide Maori-gehoor te verskaf. Hoewel die oplae dikwels klein was, is 'n koerant soms deur 'n hele clan versprei. Hoewel die regering ook koerante in Maori gedruk het, soos ''Te Karere Maori'', is hulle dikwels as opvoedingsmiddels gebruik om die Maori's byvoorbeeld in te lig oor Britse wette en gebruike. Die Kingitanga-beweging was egter gretig om met hulle koerante hulle eie boodskap aan die Maori's oor te dra, soos die idee van selfbeskikking.<ref>{{cite book|last1=Fraser|first1=L.|last2=McCarthy|first2=A.|title=Far From Home|year=2012|publisher=University of Otago Press|location=Dunedin|pages=124–134}}</ref> ===Rolprente en boeke=== [[Beeld:Taika Waititi by Gage Skidmore 2.jpg|duimnael|links|180px|Taika Waititi in 2019 by die San Diego Comic-Con.]] Talle [[rolprent]]e het Maori-temas.<ref>{{cite journal|last=Martens|first=Emiel|year=2012 |title=Maori on the Silver Screen: The Evolution of Indigenous Feature Filmmaking in Aotearoa/New Zealand |journal=International Journal of Critical Indigenous Studies|volume=5|issue=1|pages=2–30|doi-access=free |doi=10.5204/ijcis.v5i1.92|url=https://ijcis.qut.edu.au/article/view/92/92|access-date=10 March 2014}}</ref> Van die bestes is [[Utu (rolprent)|''Utu'']] (1983), ''[[Once were warriors (rolprent)|Once Were Warriors]]'' (1994), ''Whale Rider'' (2002), ''River Queen'' (2005), ''Boy'' (2010) en ''The Dead Lands'' (2014). Maori-akteurs en {{nowrap|-aktrises}} het ook in baie ander bekende rolprente verskyn, soos ''Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith'', ''The Matrix'', ''King Kong'' en ''The Lord of the Rings'', asook in bekende [[TV]]-reekse soos ''Xena: Warrior Princess'', ''Hercules: The Legendary Journeys'' en ''Spartacus: Blood and Sand''. Die [[roman]]s van Witi Ihimaera en [[Kortverhaal|kortverhale]] van Patricia Grace gee 'n blik uit die binnekring op die kultuur. ''The Bone People'', 'n roman deur Keri Hulme, het in 1985 die [[Booker-prys]] vir fiksie gewen. Jacqueline Sturm was die eerste Maori-vrou wat 'n universiteitsgraad verwerf het, en dit is gevolg deur 'n [[MA-graad]] in [[filosofie]].<ref name="auto">{{cite web|url=https://theculturetrip.com/pacific/new-zealand/articles/an-introduction-to-maori-literature-in-7-books/|title=An Introduction to Maori Literature in 7 Books|last=Alves|first=Thalita|website=theculturetrip.com|date=2 February 2017}}{{Dooie skakel|date=Julie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sidney Moko Mead het ''Tikanga Maori: Living by Māori Values'' geskryf wat 'n deeglike inleiding verskaf tot die Maori's se manier van doen, in die verlede én die hede.<ref name="auto"/> In die 2010's het die Maori-akteur-regisseur [[Taika Waititi]] internasionale roem behaal in die rolprent ''Thor: Ragnarok'' (waarin hy die rol van 'n buiteaarde wese met die naam Korg vertolk).<ref>{{Cite web|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/thor-ragnarok-director-taika-waititi-korg/|title=Thor: Ragnarok director Taika Waititi to portray Korg in film|last=Lawrence|first=Derek|website=Entertainment Weekly|date=18 April 2017}}</ref> Hy het lof van baie resensente gekry.<ref>{{cite web|url=https://thespinoff.co.nz/atea/31-10-2017/thor-and-his-magic-patu-notes-on-a-very-maori-marvel-movie/|last=Taipua|first=Dan|title=Thor and his magic patu: notes on a very Māori Marvel movie|work=The Spinoff|date=31 Oktober 2017|access-date=4 Maart 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.villagevoice.com/2017/11/10/thor-ragnarok-marvel-from-a-postcolonial-perspective/|last=Adlakha|first=Siddhant|title="Thor: Ragnarok": Marvel From a Postcolonial Perspective|work=Village Voice|date=10 November 2017|access-date=4 Maart 2020|archive-date= 4 Maart 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304011449/https://www.villagevoice.com/2017/11/10/thor-ragnarok-marvel-from-a-postcolonial-perspective/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/thor-ragnarok-explained-colonization-taika-waititi/|last=Hunter|first=Jim|title=What Thor: Ragnarok Is Really About|work=Screen Rant|date=1 Februarie 2020|access-date=4 Maart 2020}}</ref> Waititi het daarna op die [[92ste Oscar-toekenningsaand]] 'n [[Oscar]] gewen, wat hy opgedra het "aan die inheemse kinders van die wêreld", vir die draaiboek van sy antihaatsatire ''Jojo Rabbit''.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/film/awards/taika-waititi-wins-oscar-best-adapted-screenplay-1203497069/|title=Taika Waititi Dedicates His Oscar Win to the Indigenous Kids of the World|last=Woerner|first=Meredith|date=9 Februarie 2020|access-date=10 Februarie 2020|website=Variety}}</ref> Hy speel daarin [[Adolf Hitler]], soos verbeel deur 'n 10-jarige lid van die Hitler-jeugbeweging. Sy vorige rolprente sluit in ''Boy''<ref name="screen">{{cite news| first=Wendy| last=Mitchell| date=21 Mei 2010| url=http://www.screendaily.com/news/distribution/waititis-boy-sets-new-record-for-new-zealand-film/5014267.article| work=Screen Daily| title=Waititi's Boy sets new record for New Zealand film| publisher=screendaily.com| access-date=2 Desember 2011}}</ref> en ''Hunt for the Wilderpeople'',<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2016/04/sundance-crowdpleaser-hunt-for-the-wilderpeople-makes-box-office-history-in-new-zealand-21874/|title=Sundance Crowdpleaser 'Hunt for the Wilderpeople' Makes Box Office History in New Zealand|website=Indiewire.com|first=Zack|last=Sharf|date=4 April 2016|access-date=6 Januarie 2017}}</ref> albei met jong Maori-protagoniste. ==''Marae'' (ontmoetingsplek)== [[Beeld:00 1563 Rotorua, NZ - Maori Versammlungshaus Rotowhio-Marae.jpg|duimnael|220px|Rotowhio-''marae'', Rotorua.]] [[Beeld:Carved Meeting House.jpg|duimnael|220px|Kerfwerk in 'n ''wharenui'' by die Waitangi-''marae''.]] [[Beeld:Maori Greeting 3 (31137744084).jpg|duimnael|220px|'n Maori-groet (''pōwhiri'') op 'n ''marae''.]] Die beste plek vir enige Maori-kultuurgeleentheid is 'n ''[[marae]]'', 'n ingeslote gebied waarop 'n ''wharenui'' (letterlik "groot huis") staan. 'n ''Marae'' is die middelpunt van 'n groot deel van die Maori's se lewe. Gewoonlik word die taal Maori gebruik in seremonies en toesprake, hoewel vertalings en verduidelikings verskaf word as die belangrikste deelnemers nie Maori-sprekers is nie. Al hoe meer Nieu-Seelandse skole en universiteite het hulle eie ''marae'' om onderrig in die taal en kultuur te vergemaklik.<ref>{{Cite web |url=http://www.tourism.net.nz/new-zealand/about-new-zealand/maori-culture.html |title=Maori Culture|website=New Zealand Tourism Guide|access-date=27 Julie 2017}}</ref> Die ''marae'' is 'n seremoniële gemeenskapsentrum waar ontmoetings en seremonies plaasvind volgens tradisionele protokols. Die ''marae'' simboliseer groepseenheid en bestaan gewoonlik uit 'n oop gebied voor 'n groot vergaderhuis, met 'n eetsaal en ander geriewe wat nodig is om dit gerieflik vir besoekende groepe te maak. Op die ''marae'' vind amptelike funksies plaas soos formele verwelkomings, vierings, troues, dope, reünies en begrafnisse. Die ouer mense het die gesag op die ''marae''. Hulle dra, hoofsaaklik mondelings, die tradisionele en kulturele praktyke aan die jong mense oor. Dit sluit in genealogie, spiritualiteit, redenaarskuns, politiek en kuns soos musiek, opvoerings, weef- en kerfwerk. Die ''hui'', of vergadering, op 'n ''marae'' begin gewoonlik met 'n ''pōwhiri'' ('n verwelkomingseremonie). As 'n besoeker merkwaardig is, sal hy of sy verwelkom word met 'n aggressiewe uitdaging deur 'n vegter wat gewapen is met 'n ''taiaha'' (tradisionele vegterstaf). Dié bied dan aan die besoeker 'n vredesblyk aan, soos 'n varingblaar. Die aanvaarding van die vredesblyk te midde van sulke aggressie is 'n demonstrasie van die moed en ''mana'' van die besoeker. Die ''pōwhiri'' is hoogs gestruktureerd, met toesprake deur beide die gashere en gaste volgens 'n tradisionele formaat. Die volgorde daarvan word bepaal deur die ''kawa'' (protokol) van die plek. Dit word gevolg deur ''waiata'' (musiek). ''Hui'' word gehou vir besigheid, feeste of [[deurgangsrite]]s soos die doop, troues en die dood. Dit word waardeer as buitelandse gaste 'n paar woorde in Maori kan sê. ===''Marae''-kos=== Hoewel ''marae'' moderne kookgeriewe het, word die tradisionele ''hāngi'' steeds gebruik om kos aan groot groepe te verskaf, omdat die kos wat so berei word as geurryk beskou word. Die ''hāngi'' bestaan uit 'n vlak gat wat in die grond gegrawe word. 'n Vuur word daarin voorberei en klippe word bo-op gepak. Wanneer die klippe warm is, word die voorbereide kos op hulle geplaas: eers die vleis en dan die groente soos [[Patat|kūmara]], [[aartappel]]s en [[pampoen]]. Die ''hāngi'' word dan bedek met blare, geweefde matte of nat sakke en grond word bo-op gepak om die hitte te verseël en die kos te kook. ===''Marae''-geleenthede=== Nes in die pre-Europese tyd is die ''marae'' die plek waar baie seremonies plaasvind, soos verjaarsdae, troues en herdenkings. Die belangrikste geleentheid by 'n ''marae'' is ''tangihanga'', die manier waarop afgestorwenes gegroet en die oorlewende familie ondersteun word.<ref>{{cite book|title=Ki te whaiao: An introduction to Māori culture and society|last1=Ka'ai|first1=T. M.|last2=Higgins|first2=R.|chapter=Te ao Māori – Māori world-view|editor1-last=Ka'ai|editor1-first=T. M.|editor2-last=Moorfield|editor2-first=J. C.|editor3-last=Reilly|editor3-first=M.P.J.|editor4-last=Mosely|editor4-first=S.|year=2004|publisher=Pearson Education|location=Auckland, New Zealand|pages=13–25}}</ref> Die ''tangihanga'' of ''tangi'' is 'n Maori-begrafnis. Dit vind feitlik altyd plaas op die tuis-''marae'' van die afgestorwene. Die rituele is basies [[Christelik]]. Dit begin met 'n ''powhiri'' om die gaste te verwelkom. Dit is algemeen dat Maori's ver reis om die ''tangi'' van 'n geliefde by te woon. Gaste sal formeel oor die afgestorwene praat, dikwels met verwysing na stamgeskiedenis en met humor. Patos word algemeen gebruik om 'n gemaklike gevoel te skep. Toesprake word begelei deur ''waiata'' (liedere). 'n ''Tangi'' kan dae aanhou, veral vir iemand met groot ''mana''. ===Orale tradisies=== Die geskiedenis van individuele stamgroepe word gehou deur vertellings, liedere en dreunsange, vandaar die belangrikheid van musiek, verhale en poësie. Redevoering is veral belangrik in die rituele en dit is belangrik vir die spreker om sinspelings op tradisionele vertellings en spreekwoordlike sêgoed, ''whakataukī'', in te sluit.<ref>{{cite web|url=http://www.korero.maori.nz/forlearners/proverbs.html|title=Whakataukī – Proverbs|work=korero.maori.nz website|access-date= 8 April 2022|archive-date=26 Januarie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126030631/https://www.korero.maori.nz/forlearners/proverbs.html|url-status=dead}}</ref> Orale tradisies sluit in liedere, uitroepe, dreunsange en formele spraakpatrone wat die geskiedenis van die volk oproep. ===Ander tradisionele geboue=== [[Beeld:Pataka.jpg|duimnael|220px|''Pataka'' met ''tekoteko''.]] [[Beeld:Maori Village.jpg|duimnael|220px|'n Maori-dorp, omstreeks laat 1800's.]] Die standaardgebou in 'n klassieke Maori-nedersetting was 'n eenvoudige slaap-''whare puni'' (hut) van sowat 2&nbsp;x 3&nbsp;meter met 'n lae dak, grondvloer, 'n enkele lae deuringang en geen vensters. Hitte is in die winter verskaf deur 'n klein oop vuur. Daar was nie 'n skoorsteen nie. Die materiaal wat vir geboue gebruik is, het van streek tot streek gewissel. Riete, vlas en bas van die totaraboom vir dakspane was algemeen.<ref>Te Papa Museum of NZ. Wharepuni.</ref> Soortgelyke, klein ''whare'', met interne dreine, is gebruik om ''kūmara'' (patats) op skuins rakke te berg. In die Klassieke tydperk was daar meer ''whare'' binne 'n ''pā'' as ná kontak met die Europeërs. 'n Hoofman se ''whare'' was soortgelyk, maar groter – dikwels met plek vir 'n staande persoon in die middel, 'n klein venster en 'n halftoe voorstoep. In tye van konflik het die hoofman in 'n ''whare'' op die ''pā'' gewoon. In kouer streke, soos op Noordeiland se sentrale plato, was die ''whare'' gedeeltelik in die grond weggesak vir beter isolasie. Kos is nie in die slaaphut gekook nie, maar in die oopte of onder 'n ''kauta'' (afdak). Jong boompies waarvan die takke en blare verwyder is, is gebruik om items soos visnette of mantels te berg en laat droog word. Waardevolle items is geberg in stoorplekke op pale, bekend as ''pātaka''.<ref>{{cite book|last=White|first=John|title=The Ancient History of the Maori, His Mythology and Traditions|volume=V1|year=1888|publisher=Pataka. Aanlyn by NZETC}}</ref> Tydens die bou van belangrike geboue is slawe soms as offer gebruik. Dit is gedoen om te wys hoe belangrik die gebou was en om die gode se beskerming te verseker. Vir kleiner geboue is klein diere geoffer om dit van ander geboue te onderskei en om te wys hoe uniek dit is.{{sfn|Mol|1981|page=13}} Die tradisionele ''whare'' is in plattelandse streke tot ver in die tydperk ná Europese kontak gebruik. Hulle was gewoonlik baie klein, met 'n grondvloer en vol goggas, veral [[vlooi]]e. In die winter is 'n sentrale vuur aangesteek wat die hut met rook gevul het wat stadig deur die dak getrek het.{{sfn|Moon|2014|page=157}} In 1849 nog het George Cooper, die assistent- privaat sekretaris van George Grey, 'n dorp in 'n redelik welgestelde streek aan die oostelike Waihourivier beskryf as "'n armsalige plek, met sowat 'n dosyn miserabele ''raupo''-hutte wat alles in duie stort".{{sfn|Moon|2014|page=211}} In die 19de eeu was nedersettings hoofsaaklik clangebaseer en vyf geboue het gestandaardiseer geraak: die slaap-''whare'', ''kauta'' of gemeenskaplike kookafdak, ''whata'' of houtstoor, ''pataka'' of pakhuis en, toenemend vanaf die 1870's, die ''wharepuni'' of die gemeeskap se ontmoetingshuis. Aansienlike moeite is gedoen met die al hoe fyner afgewerkte ontmoetingshuise, wat 'n bron van trots en prestige vir die gemeenskap geword het. 'n Ontmoetingshuis het dikwels kerfwerk aan die buitekant vertoon. Hoe algemener Europese werktuie gebruik is, hoe ongewikkelder het die kerfwerk aan die binnekant geword, soos teen die panele wat die stamgeskiedenis vertoon. Rotorua het 'n sentrum van kerfmeesterskap geword onder aanmoediging van Maori-MP's in die Jong Maori-party. Rondreisende spesialiskerwers het ver gereis en hulle talente op baie plekke aangewend. Ontmoetingshuise het plekke vir stamvierings of politieke vergaderings geword, veral ná die Grondoorloë van die 1860's. Hulle was plekke waar ''mana'' verhoog is deur groot feeste en vermaakgeleenthede. Teen die 20ste eeu was ''wharepuni'' algemeen en gemiddeld 18-24&nbsp;m lank en 8&nbsp;m breed. Voor die aankoms van die Europeërs was daar nie sulke groot geboue nie. Namate die Maori's vertroud geraak het met Europese bouwerk, het hulle eienskappe soos kaggels en skoorstene bygevoeg, en deure en vensters vergroot. ==Mitologie en godsdiens== [[Beeld:KupeWheke.jpg|duimnael|140px|'n Houtsnee uit die laat 20ste eeu van die mitologiese navigator Kupe wat teen twee seewesens veg.]] Die tradisionele Maori-godsdiens het min afgewyk van sy tropiese, Oos-Polinesiese wortels op die eiland [[Hawaiki|Hawaiki Nui]]. Daarvolgens word geglo alle dinge het lewenskrag, of ''mauri''.<ref>{{Cite web|url=https://maoridictionary.co.nz/search?&keywords=mauri |title=mauri – Māori Dictionary|website=maoridictionary.co.nz|access-date=2019-01-14}}</ref> Die god [[Tangaroa]] was die personifikasie van die [[oseaan]] en die voorouer of oorsprong van alle [[vis]]se; [[Tāne]] was die personifikasie van die [[woud]] en die oorsprong van [[voëls]]; en [[Rongo]] was die personifikasie van vreedsame bedrywighede en landbou, en die voorouer van gekweekte plante. (Volgens sommige was die opperpersonifikasie van die Maori's [[Io Matua Kore|Io]], maar dié idee is omstrede.)<ref name=":02">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=K0qPBAAAQBAJ |title=The Invention of God in Indigenous Societies|last=Cox|first=James|date=2014|publisher=Routledge|isbn=9781317546030|pages=35–66}}</ref> Die [[Christendom]] speel vandag 'n belangrike rol in Maori-godsdiens. In die vroeë 19de eeu het baie Maori's die Christelike geloof en sy begrippe aangeneem.<ref>{{cite book|title=The Maori Situation|last=Sutherland |first=Ivan Lorin George |publisher=Harry H. Tombs|year=1935|location=Wellington}}</ref> Groot getalle het hulle bekeer tot die [[Kerk van Engeland]] en die [[Rooms-Katolieke Kerk]], wat albei steeds baie invloedryk in die Maori-gemeenskap is. ===Gesondheid en tradisionele oortuigings=== Die klassieke idee wat die Maori's van siektes gehad het, was dat dit 'n straf was vir die verbreking van stam-''tapu'', maar ''tohunga'' het besef sommige families is meer geneig tot sekere siektes. Die standaardpraktyk van ''tohunga'' was om die pasiënt in 'n klein skuilte te isoleer. Die algemeenste ernstige siekte was [[tering]] (''kohi''), wat in die koloniserende Polinesiërs teenwoordig was. Klassieke Maori's het nie die simptome van tering as dié van dieselfde siekte erken nie. Daar is geglo ''kohi'' is die werk van demone en word deur heksery (''makutu'') veroorsaak.<ref>{{cite book|last=Hīroa|first=Te Rangi (Sir Peter Buck)|title=Medicine Amongst the Maoris, in Ancient and Modern Times|year=1910|section=Tuberculosis|section-url= http://nzetc.victoria.ac.nz/tm/scholarly/tei-BucMedi-t1-body-d1-d13-d4.html|pages=72–73|access-date=3 September 2019}}</ref> ''Toketoke'' was die naam van die duiwel wat tuberkuleuse beensiekte veroorsaak het. Tuberkulose van die nekkliere is ''hura'' of ''hone'' genoem. Dit was baie algemeen. Tuberkuleuse ulkusse is ''pokapoka'' genoem. Die vroeë Europese verkenner en skilder Earle het in 1827 opgemerk dat dié siektes algemeen was in selfs afgeleë, geïsoleerde distrikte. Sy Maori-raadgewers het gesê die siektes is baie oud. [[Beeld:Whare Karakia o Onuku.jpg|duimnael|180px|links|'n Kerk naby Onuku-''marae'', Banksskiereiland. Dit is in 1878 geopen en was Nieu-Seeland se eerste kerk sonder 'n spesifieke kerkverband.]] ===Sendelinge=== Sendelinge van die Kerk van Engeland het eers in 1834-'35 in Nieu-Seeland aangekom. Die Britte het sendingstasies gestig by Manakau, Maraetai, Waikato Heads, Kaitotehe, Te Awamutu, Kopua en Kawhia. Britse sendelinge het daarop aangedring dat die Maori's afstand doen van [[kannibalisme]] en [[kindermoord]] voordat hulle gedoop kon word. Hulle het [[poligamie]] probeer ontmoedig. Sommige vroeë sendelinge het simpatie gehad met vroue wat deur hulle mans verlaat is, maar Henry Williams het daarop aangedring dat poligamie Maori's van die doop uitsluit. Britse sendelinge het die gebruik van verdere [[tatoe]]s verbied, asook deelname aan wellustige danse en plaaslike begrafnisrituele.{{sfn|O'Malley|2012|page=175}} Katolieke sendelinge, wat 20 jaar later in Nieu-Seeland aangekom het, was minder besorg oor die beëindiging van dié praktyke voor bekering, want hulle het gevoel hulle kon die Maori's makliker beïnvloed as hulle eers gedoop is. ===Eerste Maori-vertolking van die Christendom=== In die 1830's het Te Atua Wera ("die vurige god"), 'n Maori-oorlogsleier en profeet, die Papahurihia-geloof begin as teenvoeter vir die sendelinge. Dit het Christelike, [[Judaïsme|Judaïese]] en Maori-invoede gemeng. Hulle het op Saterdae dienste gehou en hulleself ''Hurai'', of [[Jode]], genoem. Te Atua Wera het teen die laat 1930's die meer tradisionele rol van 'n ''tohunga'' aangeneem. Hy het verkondig dat die hemel 'n plek was met geen koue en honger nie, en met 'n oorvloed van [[geluk]], [[meel]], [[suiker]], [[Geweer|muskette]], [[Skip|skepe]], [[moord]] en sensuele plesier.{{sfn|O'Malley|2012|page=175}} ==Kos== [[Beeld:Mount hobson Auckland kumara pits.jpg|duimnael|220px|Gate in die grond waar ''kūmara'' in die winter geberg is.<ref>{{Cite web|url=https://teara.govt.nz/en/218774|title=Kūmara storage pits, 1930|last=Godber|first=Albert Percy|publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage Te Manatu Taonga|work=teara.govt.nz|access-date=2019-01-13}}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>]] [[Beeld:Maori earth oven.svg|duimnael|220px|''Hāngi'', of grondoonde, word vandag nog gebruik.]] ===Tradisionele Maori-kos=== Die eet van skulpvis soos [[mossel]]s en [[oester]]s was baie algemeen. In die somer is seevisse soos ''kahawai'' gevang. In spruite en mere is groot hoeveelhede [[paling]]s gevang wanneer hulle migreer het. Voëls soos [[eend]]e is in die [[ververing]]seisoen gevang en jong voëls soos stormvoëls en malgasse is uit die neste gehaal en in hulle eie vet gekook om hulle te preserveer. Sulke gepreserveerde voëls was gunstelinggeskenke om sosiale geskenkverpligtinge na te kom. Bewyse van baie onlangse uitgrawings aan die oostelike Golden Bay, veral by Tata Beach, toon dat skulpvis en visgrate op vullishope die algemeenste was, gevolg deur die bene van [[hond]]e, of ''kurī'', en [[rot]]te. Die bene van klein voëls en en seesoogdiere was die minste. Die terrein by Tata Beach en ander nabygeleë terreine is van 1450 tot 1660 gebruik, tot ver in die Klassieke tydperk. Baie gespesialiseerde tegnieke is gebruik om ''kūmara'' te berg sodat dit nie vrot nie. Versigtige berging en gebruik van ''[[#Tapu (verbode en heilig)|tapu]]'' was noodsaaklik om ongemagtigde gebruik te verhoed. Saad-''kūmara'' was veral ryk aan ''tapu''. Die grootste probleem vir die kwekers was [[ruspe]]s. Vroeë Europese verkenners het dikwels vertel hoe Maori's brandende plante om 'n tuin gepak het in 'n poging om ruspes te beheer. Maori's het tot in die middel 19de eeu tradisionele varingwortels (''aruhe'') gebruik as 'n normale deel van hulle dieet. ===Nuwe kossoorte=== Die bekendstelling van Europese kos het baie aspekte van die Maori-landbou verander. Volgens tradisie is grond ná 'n paar oeste laat lê om vrugbaarheid te verbeter. Dit was die algemene patroon buiten in 'n paar baie vrugbare riviervalleie. [[Bemesting]] is nie gebruik nie,{{sfn|Belgrave|2013|page=110}} hoewel die Maori's verskeie tegnieke uitgedink het om produksie te verbeter, soos die byvoeging van puimsteen of ander, soortgelyke materiale om dreinering in swaar grond aan te help. Van die 1820's af was die blootstelling aan uitheemse [[onkruid]] wat floreer het, 'n belangrike kwessie. Die situasie is verbeter danksy die wydverspreide aanplanting van [[aartappel]]s. Die tradisionele variëteite word steeds gekweek en is bekend as ''taewa'', of Maori-aartappels. Die Maori's het by die sendelinge geleer van die massavervaardiging van kos, veral aartappels, sodat hulle die oorskot tot laat in die 1850's kon verhandel. In 1858 het Europese boere stede soos Auckland begin voorsien vanweë hulle al hoe groter getalle. Terselfdertyd het die groot aanvraag na kos vir die markte in die goudstormloop in Australië en Kalifornië geëindig. ==Koningskap== Vandat hulle in Nieu-Seeland aangekom het, het die Maori's in stamme gewoon wat onafhanklik onder die leierskap van hulle eie hoofmanne opgetree het. Teen die 1850's is die Maori's gekonfronteer met toenemende getalle Britse setlaars, politieke marginalisasie en al hoe meer eise van Brittanje om hulle grond te koop. Van omstreeks 1853 af het die Maori's die antieke stamoorlogsrade laat herleef waar grondkwessiese bespreek is en in Mei 1854 is op 'n groot vergadering – wat tot 2&nbsp;000 Maori-leiers gelok het – by Manawapou in Suid-Taranaki besluit om die koop van grond teen te staan.{{sfn|Dalton|1967|pages=62–63}} Te Rauparaha se seun, Tamihana Te Rauparaha, het onder inspirasie van 'n reis na Engeland, waar hy [[koningin Victoria]] ontmoet het, die ''runanga'' gebruik om die idee te bevorder van die stigting van 'n Maori-koninkryk, met een koning wat oor al die stamme regeer.<ref name="sinclair">{{cite book|last=Sinclair|first=Keith|title=A History of New Zealand|publisher=Penguin|year=2000|isbn=978-0-14-029875-8|edition=2000|location=Auckland|pages=115–117}}</ref> [[Beeld:Tuheitia Paki (cropped).jpg|duimnael|180px|links|Die huidige Maori-koning, Tūheitia Paki.]] Die doel was om al die Maori's te verenig, iets wat die Europese lande so sterk gemaak het.{{sfn|Dalton|1967|pages=62–63}}<ref name="sinclair" /> Daar is geglo as die Maori's 'n koning het met soortgelyke status as koningin Victoria, sou die Maori's op gelyke voet met die Europeërs wees. Nog 'n doel was om 'n stelsel van wet en orde onder die Maori's daar te stel, iets waarin die Auckland-regering blykbaar min belangstelling getoon het.<ref>{{cite book|last=Walker|first=Ranginui|title=Ka Whawhai Tonu Matou: Struggle Without End|publisher=Penguin|year=1990|isbn=978-0-14-013240-3|location=Auckland|page=112}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.teara.govt.nz/en/kingitanga-the-maori-king-movement/page-1|title=Kīngitanga – the Māori King movement – Origins of the Kīngitanga|last1=Papa|last2=Meredith|first1=Rahui|first2=Paul|encyclopedia=Te Ara Encyclopedia of New Zealand|publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=31 Oktober 2013}}</ref> Verskeie kandidate van Noordeiland wat versoek is om hulle as kandidate beskikbaar te stel het dit van die hand gewys,<ref>{{cite web|url=http://www.nzhistory.net.nz/politics/the-maori-king-movement/in-search-of-a-king|title=In search of a king – Maori king movement|date=20 Desember 2012|work=New Zealand History Online|publisher=History Group of the New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=25 September 2013}}</ref> maar in Februarie 1857 het 'n hoofman in Oos-Waikato die Waikato-hoofman [[Pōtatau Te Wherowhero|Te Wherowhero]] voorgestel as die ideale monarg. Ondanks sy aanvanklike teensin, is hy in Junie 1858 in Ngāruawāhia gekroon. Hy het die naam Pōtatau Te Wherowhero, of bloot Pōtatau, aangeneem.<ref name="potatau">{{cite web|url=http://www.nzhistory.net.nz/politics/the-maori-king-movement/potatau-te-wherowhero|title=Potatau agrees to be king|date=20 Desember 2012|work=New Zealand History Online|publisher=History Group of the New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=25 September 2013}}</ref>{{sfn|Dalton|1967|pages=68–72, 83}} Hoewel daar algemene respek vir die beweging se poging was om die koop van land te stuit, het net die Waikato-Maori's Pōtatau se rol aanvaar. Hy het min erkenning gekry van die stamme van Noord-Auckland en suid van Waikato. Mettertyd het die [[Koningsbeweging]] 'n vlag, staatsraad, wette, polisie, bank en koerant gehad, wat alles die beweging soos 'n alternatiewe regering laat lyk het.<ref name="stuart">{{cite journal|last=Park|first=Stuart|date=October 1992|title=Te Peeke o Aotearoa – The Bank of King Tawhiao|url=http://www.nzjh.auckland.ac.nz/docs/1992/NZJH_26_2_04.pdf|journal=New Zealand Journal of History|volume=26|pages=161–183|access-date=16 Oktober 2013|archive-date=21 Oktober 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021181929/http://www.nzjh.auckland.ac.nz/docs/1992/NZJH_26_2_04.pdf|url-status=dead}}</ref> Pōtatau is met sy dood in 1860 deur [[Tāwhiao|Matutaera Tāwhiao]] opgevolg. Sy bewind van 34 jaar het saamgeval met die inval van die Waikato, wat deels daarop gemik was om die Koningsbeweging te stuit omdat die regering dit beskou het as protes teen die oppergesag van die Britse monargie. Vyf Maori-monarge het sedertdien op die troon gesit. Die huidige koning is [[Tūheitia Paki]] en van die historiese tradisies duur steeds voort.<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.teara.govt.nz/en/kingitanga-the-maori-king-movement/page-7|title='Kīngitanga – the Māori King movement – Te Ātairangikaahu, 1966–2006, and Tūheitia, 2006–|last1=Papa|last2=Meredith|first1=Rahui |first2=Paul|encyclopedia=Te Ara Encyclopedia of New Zealand|publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=31 Oktober 2013}}</ref> Die Maori-monarg het vandag 'n niekonstitusionele rol met geen wetlike gesag volgens die Nieu-Seelandse regering nie. Heersende monarge behou die posisie van opperhoof van verskeie belangrike stamme en het 'n bietjie mag oor hulle.<ref name="Foster">{{cite web|url=http://www.naumaiplace.com/site/owairaka/home/page/731/king-movement/|title=TE KĪNGITANGA|last=Foster|first=Bernard|publisher=Department of Internal Affairs, Wellington|access-date=2 Julie 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120621005453/http://www.naumaiplace.com/site/owairaka/home/page/731/king-movement/|archive-date=21 Junie 2012|url-status=dead}}</ref><ref name="mch">{{cite web|url=http://www.nzhistory.net.nz/politics/the-maori-king-movement/te-kingitanga/introduction|title=NZ History – The Māori King Movement|date=3 Julie 2008|publisher=Ministry of Culture and Heritage}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|3}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Māori culture}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Māori culture}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Kultuur in Nieu-Seeland]] [[Kategorie:Maori's|Kultuur]] ahuvapx9jbnoupq5ip8maoskp9xn45k 0 400081 2917673 2892862 2026-07-15T12:17:14Z JMK 649 skakels, teksdetails 2917673 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} [[Lêer:Rock cycle nps, af labels.png|duimnael|350x350px|{{Middel|Die rotssiklus en [[plaattektoniek]]}}]] Die '''rotssiklus''' is 'n basiese konsep in [[geologie]] wat die oorgange in [[geologiese tydskaal|geologiese tyd]] tussen die drie hoofgesteentes beskryf word, naamlik sedimentêre, metamorfiese en stollingsvormige gesteentes. Elke rotstipe word verander wanneer dit uit sy ewewigstoestande gedwing word. Byvoorbeeld kan 'n stollingsgesteente soos [[basalt]] afgebreek en opgelos word wanneer dit aan die [[atmosfeer]] blootgestel word, of 'n stollingsgesteente kan smelt as dit onder 'n kontinent neergetrek en onder druk geplaas word. As gevolg van die dryfkragte van die rotssiklus, [[plaattektoniek|plaattektoniese]] siklus en die [[watersiklus]], bly gesteentes nié in ewewig nie en verander namate hulle in nuwe omgewings inbeweeg. Die rotssiklus verklaar hoe die drie rotstipes met mekaar verband hou en hoe prosesse stapsgewys van die een tipe na ‘n ander verander. Hierdie sikliese aspek van rotsveranderinge verteenwoordig 'n geologiese siklus, en op [[planeet|planete]] wat lewe bevat, 'n biogeochemiese siklus. [[Lêer:Igneous_structures.jpg|duimnael|'''{{middel|Strukture van stollingsgesteentes}}''' '''sleutel:''' A = magmakamer (batoliet); B = dyk C = lakkoliet; D = pegmatiet; E = drumpel; F = [[stratovulkaan]]<br>'''prosesse:''' 1 = nuwer indringing wat deur ouer een sny; 2 = xenoliet of dakhanger; 3 = kontakmetamorfose; 4 = opheffing weens lakkolietligging]] == Oorgang na stollingsgesteente. == Wanneer rotse diep onder die aarde se oppervlak neergedruk word, kan dit tot [[magma]] versmelt. As die omstandighede nie meer bestaan vir die magma om in 'n vloeibare toestand te bly nie, verkoel en verhard dit tot 'n [[stollingsgesteente]]. 'n Rots wat binne die aarde afkoel word indringend of plutonies genoem. Dit koel baie stadig af, wat veroorsaak dat dit 'n growwe korreltekstuur soos rots[[graniet]] verkry. As gevolg van [[vulkaan|vulkaniese]] aktiwiteite kan magma (wat lawa genoem word wanneer dit die aarde se oppervlak bereik) baie vinnig afkoel as dit aan die aarde se [[atmosfeer]] blootgestel word. Hierdie gesteentes word ekstrusiewe of vulkaniese gesteentes genoem. Hierdie gesteentes is fyn en korrelrig en koel soms so vinnig af dat geen kristalle kan vorm nie. Dit verander dan in 'n natuurlike glas, soos obsidiaan, alhoewel die mees algemene fyn en korrelrige rots as [[basalt]] bekend staan. Enige van die drie hooftipes gesteentes (stollingsgesteentes, [[afsettingsgesteente|sedimentêre]] en [[metamorfiese gesteente]]s) kan tot magma versmelt en tot ‘n stollingsgesteente afkoel.<ref>{{cite book |last1=Le Maitre |first1=R.W. |last2=Streckeisen |first2=A. |last3=Zanettin |first3=B. |last4=Le Bas |first4=M.J. |last5=Bonin |first5=B. |last6=Bateman |first6=P. |title=Igneous Rocks: A Classification and Glossary of Terms |date=1 Januarie 2005 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, V.K. |isbn=0521619483 |edition=2de |url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2005ircg.book.....L/abstract |access-date= Mei 2023}}</ref> === Sekondêre veranderinge === Epigenetiese veranderinge (sekondêre prosesse wat by lae temperature en druk plaasvind) kan onder 'n aantal verskillende tipes rotse gerangskik word, elk van wat tipies is van 'n groep rots- of rotsvormende minerale, hoewel gewoonlik meer as een van hierdie veranderinge in dieselfde rots aan die gang is. Silifisering: die vervanging van die minerale deur kristallyne of kriptokristallyne silika, is die mees algemene in[[felsies]]e rots, soos [[rhioliet]], maar word ook byvoorbeeld in [[serpentyn]] gevind. Kaolinisasie is die ontbinding van die [[veldspaat|veldspate]], wat die mees algemene [[mineraal|minerale]] in magmiese gesteentes is, in [[kaolien]] (saam met [[kwarts]] en ander kleiminerale) en word die beste in graniet en syeniete getoon. Serpentinisering is die verandering van [[olivien]] na serpentyn (met magnetiet); dit is tipies van [[peridotiet]]e, maar kom in die meeste [[mafies]]e gesteentes voor. In uralitisering word [[augiet]] in sekondêre [[hoornblende]] omgeskakel; chloritisering is die verandering van augiet ([[biotiet]] of hoornblende) na [[Chloriet (mineralogie)|chloriet]] en word in baie [[diabaas|diabase]], dioriete en [[Groensteengordel|groenstene]] gesien. Epidotisering kom ook voor in rotse van hierdie spesifieke groep, en behels die ontwikkeling van die epidoot uit biotiet, hoornblende, augiet of plagioklaasveldspaat.<ref name =eb1911>Een of meer van die voorgaande sinne bevat teks van 'n publikasie wat tans in die publieke domein is: {{cite book|last1=Flett |first1=John Smith |last2=Chisholm |first2=Hugh (red.) |date=1911 | title=Encyclopædia Britannica: "Petrology". |edition=11de |volume=21 |page=331 |publisher=Cambridge University Press}}</ref> == Oorgang na metamorfiese rots == [[Lêer:Rough_diamond.jpg|duimnael|Hierdie [[diamant]] is 'n [[mineraal]] van binne 'n stollings- of metamorfe gesteente wat by hoë [[temperatuur]] en [[druk]] gevorm het.]] Rotse wat aan hoë temperature en druk blootgestel word, kan fisies of chemies verander word om 'n ander tipe rots te vorm, wat [[metamorfiese gesteente|metamorfiese rotse]] genoem word. Regionale metamorfose verwys na die effekte op groot massas rotse oor 'n wye gebied, tipies geassosieer met bergbou-episodes binne orogeniese gordels. Hierdie rotse vertoon dikwels onderskeie bande van verskillende mineralogie en kleure, wat foliasie genoem word. 'n Ander belangrike tipe metamorfose word veroorsaak wanneer 'n liggaam van rots in kontak kom met 'n magmaliggaam wat die omliggende rots verhit. Hierdie kontakmetamorfose lei tot 'n rots wat deur die uiterste hitte van die magma en/of die byvoeging van vloeistowwe vanuit die magma wat chemikalieë aan die omliggende rots toevoeg, verander en geherkristalliseer is (metasomatisme). Enige vooraf bestaande tipe rots kan deur die prosesse van metamorfose gewysig word.<ref>{{cite book |last1=Bucher |first1=Kurt |last2=Grapes |first2=Rodney |title=Petrogenesis of Metamorphic Rocks|date=27 Junie 2011 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-74169-5 |url=https://books.google.co.za/books?id=4Ldml-A8oeUC&lpg=PR5&ots=aj44_Zfk3S&dq=%20define%20metamorphic%20rock&lr&pg=PA8#v=onepage&q=define%20metamorphic%20rock&f=false|access-date=8 Mei 2023 |language=en}}</ref> == Oorgang na sedimentêre rots == Rotse wat aan die atmosfeer blootgestel word is veranderlik, onstabiel en van die prosesse van verwering en [[erosie]] afhanklik. Verwering en erosie breek die oorspronklike rots af in kleiner fragmente en dra opgeloste materiaal weg. Hierdie gefragmenteerde materiaal word versamel en deur addisionele materiaal begrawe. Terwyl 'n individuele sandkorrel nog steeds ʼn lid van die rotsklas is waaruit dit gevorm is, is 'n rots wat uit sulke korrels opgemaak en saamgesmelt is sedimentêr. [[Afsettingsgesteente|Sedimentêre rotse]] kan gevorm word uit die litifikasie van hierdie begrawe kleiner fragmente (klastiese sedimentêre rots), die akkumulasie en litifikasie van materiaal wat deur lewende organismes gegenereer word (biogenies sedimentêre rots, d.i. fossiele), of litifikasie van chemies-neergeslane materiaal uit 'n mineraaldraende oplossing as nagevolg van verdamping (neerslag-sedimentêre gesteente). Klastiese rotse kan gevorm word uit fragmente van groter rotse van enige aard wat uitmekaar gebreek is deur inwerking van prosesse soos erosie of van organiese materiaal, soos plantreste. Biogene en neerslaggesteentes vorm uit die afsetting van [[mineraal|minerale]] uit chemikalieë wat uit alle ander rotstipes opgelos is. == Kragte wat die rotssiklus dryf == === Plaattektoniek === {{hoof|Plaattektoniek}} [[Lêer:John Tuzo Wilson in 1992.jpg|duimnael|regs|200px|Die Kanadese geofisikus John Tuzo Wilson (1908 – 1993)]] In 1967 publiseer J. Tuzo Wilson 'n artikel in ''Nature'' waarin die herhaalde opening en sluiting van oseaanbekkens beskryf word, veral met die fokus op die huidige [[Atlantiese Oseaan]]-gebied. Hierdie konsep, 'n deel van die plaattektoniekrevolusie, het bekend geword as die Wilson-siklus. Die Wilson-siklus het diepgaande gevolge gehad vir die moderne interpretasie van die rotssiklus, aangesien plaattektoniek erken word as die dryfkrag vir die rotssiklus. ==== Spreirante ==== By die divergerende grense van die middel-oseaan word nuwe magma deur mantelopwelling en 'n vlak smeltsone geproduseer. Hierdie jong basaltmagma is 'n vroeë fase van die stollingsgedeelte van die siklus. Soos die [[Plaattektoniek|tektoniese plate]] aan weerskante van die rant uitmekaar beweeg, word die nuwe rots van die rant weggedra, die interaksie van verhitte sirkulerende seewater deur verskuiwings<!--breuke--> begin die retrograde metamorfose van die nuwe rots. ==== Subduksiesones ==== Die nuwe basaltiese oseaniese [[Aardkors|kors]] ontmoet uiteindelik 'n subduksiesone namate dit van die spreidende rif wegbeweeg. Soos hierdie kors in die mantel teruggetrek word, veroorsaak die toenemende [[druk]]- en [[temperatuur]]-toestande 'n herstrukturering van die mineralogie van die rots, en hierdie metamorfose verander die rots om eklogiet te vorm. Namate die plaat van basaltkors en sommige ingeslote sedimente dieper gesleep word, word water en ander meer vlugtige materiale verdryf en styg in die oorliggende wig van rots bokant die subduksiesone, wat teen 'n laer druk verkeer. Die laer druk, hoë temperatuur en nou vlugtige ryk materiaal in hierdie wig smelt en die gevolglike dryfmagma styg deur die bo-oorliggende rots om eilandboog- of kontinentale marge-vulkanisme te produseer. Hierdie vulkanisme sluit meer silisiese lawas in hoe verder van die rand van die eilandboog of kontinentale marge is, wat 'n dieper bron en 'n meer gedifferensieerde magma aandui. Soms kan sommige van die gemetamorfoseerde afgaande plaat weer opstoot óf op die kontinentale marge versper word. Hierdie blokke mantelperidotiet en die metamorfiese eklogiete word as ofiolietkomplekse blootgestel. Die nuut uitgebarste vulkaniese materiaal is onderhewig aan vinnige erosie afhangende van die klimaatstoestande. Hierdie sedimente versamel binne die komme aan weerskante van 'n eilandboog. Namate die sedimente dieper begrawe raak, begin litifikasie en sedimentêre gesteentes ontstaan. ==== Kontinentale botsing ==== Tydens die slotfase van die klassieke Wilson-siklus ontmoet twee kontinentale of kleiner terranes by 'n konvergente sone. As die twee massas van die kontinentale kors ontmoet, kan geeneen onderdruk word nie, omdat albei uit laedigtheid silisiese gesteente bestaan. Waar die twee massas mekaar ontmoet, word die betrokke gesteentes deur geweldige kompressiekragte verdraai en verander. Die gevolg is streeksmetamorfose binne die binnekant van die daaropvolgende orogenese of bergbougeleentheid. Namate die twee massas deur die kontinentale botsing saamgepers, gevou en in 'n bergreeks verskuif word, word die hele reeks voorafbestaande stollings-, vulkaniese, sedimentêre en vroeëre metamorfiese gesteente-eenhede aan hierdie nuwe metamorfiese gebeurtenis onderwerp. ==== Versnelde erosie ==== Die hoë bergreekse geproduseer by kontinentale botsings is onmiddellik onderworpe aan die kragte van erosie. Erosie slyt die berge af en massiewe hope sediment word ontwikkel in aangrensende oseaanmarges, vlak seë, en as binnelandse afsettings. Wanneer hierdie sedimenthope dieper begrawe is begrawe word, word hulle verlitifiseer tot sedimentêre gesteente. Die metamorfe, stollings- en sedimentêre rotse van die berge word die nuwe hope sedimente in die aangrensende komme en word uiteindelik sedimentêre rots.  ==== 'n Proses van ontwikkelling ==== Die plaattektoniek rotssiklus sluit ‘n proses van ontwikkeling in. Die generasies van magma, beide in die verspreiding van rigagtige omgewings en binne in die wig bo die subduksiesone, bevorder die uitbarsting van ‘n meer silika-ryk en vlugtige material in die kors of boonste mantel. Die digtigheid van die materiaal word verlaag en veroorsaak dat die materiaal neig om binne-in die kors te bly, in plaas van om terug in die mantel onderdruk te word. Die magmatiese aspekte van die plaattektoniek neig na geleidelikke segregasie tussen-in of binne-in die mantel en kors. Soos magma form, bestaan die oorspronklike smelting uit meer silisiese fases met laer smeltpunte. Die proses lei na gedeeltelike smelting en nog segregasie van die litosfeer. Daarby, word die silisiese kontinentale kors se dryfvermoë, as relatief beskou en word normaalweg nie terug in die mantel gesubduseer nie. Soos die tyd vorder, groei die kontinentale massas. === Die rol van water === Die teenwoordigheid van ‘n oormate van water op die Aarde, speel ‘n belangrike rol in die rotssiklus. Beide die erosieproses en die verweringsproses is afhanklik van water. Water, in die vorm van neerslag en suur grondwater is redelik effektief om minerale en gesteentes op te los – veral stollingsgesteente, metamorfiese gesteente en mariene sedimentêre gesteente wat as onstabiel onder naby-ondervlak en atmosferiese toestande beskou word. Die water vervoer ione wat in ‘n oplossing en afgebreekte fragmente: produkte van verwering, opgelos is. Lopende water vervoer ‘n groot aantal sediment van riviere terug in die oseaan en binnelandse komme in. Die opgehoopte en begrawe sedimente word weer in rots omskep. ‘n Minder ooglopende rol van water is die metamorfiese proses wat in die vars volkaniese rots op die vars seebodem wanneer seewater, soms verhit, deur die frakture en krake van klip vloei. Die metamorfiese prosesse word deur serpentinisering geïllustreer en speel ‘n belangrike rol in die vernietiging van vulkaniese gesteentes. ‘n Belangrike deel can die rossiklus, sluit die rol van water in, asook ander vlugtige stowwe in die smelting van bestaande rots in die aardse kors binne-in die wig bo 'n subduksiesone. Water, asook die teenwoordigheid van koolstofdioksied en ander koolstofverbindings van oorvloedige mariene kalksteen binne die sedimente bo-op die afgaande plaat is bronne van die smelting van smelt-induserende vlugtige stowwe. Dus, is die koolstofsiklus ‘n deel van die rotssiklus. *  Migmatiet – Mengsel van metamorfiese gesteente en stollingsgesteente. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == * Fichter, Lynn S., (2000), ''[http://csmres.jmu.edu/geollab/Fichter/Wilson/Wilson.html The Wilson Cycle and a Plate Tectonic Rock Cycle]'', James Madison-universiteit, Department of Geology and Environmental Science. Nagegaan op 18 Augustus 2005. * [https://web.archive.org/web/20060220043153/http://rst.gsfc.nasa.gov/Sect2/Sect2_1a.html Die ses fundamentele konsepte omtrent die aarde se geologie - NASA] * [http://csmres.jmu.edu/geollab/Fichter/Wilson/Wilson.html Wilson-siklus - 'n gedetailleerde plaattektoniese rotssiklus] * [https://web.archive.org/web/20050708023848/http://www.acad.carleton.edu/curricular/GEOL/DaveSTELLA/Rock%20Cycle/rock_cycle.htm Modelleer die rotssiklus met STELLA] * [https://web.archive.org/web/20050422024844/http://geowords.com/histbooknetscape/j23.htm Wilson-siklus] * [http://csmres.jmu.edu/geollab/Fichter/Wilson/wilsoncircl.html ’n Sirkelvormige Wilson-siklus?] geargiveer {{Normdata}} [[Kategorie:Geologiese prosesse]] [[Kategorie:Plaattektoniek| ]] qkya5i7xp6unfygahdwyb0pdm0lvfco 2917754 2917673 2026-07-16T08:52:07Z JMK 649 skakels, byskrifdetails 2917754 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} [[Lêer:Rock cycle nps, af labels.png|duimnael|350x350px|{{Middel|'n Diagram van die rotssiklus en [[plaattektoniek]]<br>van die oseaniese en kontinentale [[litosfeer|litosfere]]}}]] Die '''rotssiklus''' is 'n basiese konsep in [[geologie]] wat die oorgange in [[geologiese tydskaal|geologiese tyd]] tussen die drie hoofgesteentes beskryf word, naamlik sedimentêre, metamorfiese en stollingsvormige gesteentes. Elke rotstipe word verander wanneer dit uit sy ewewigstoestande gedwing word. Byvoorbeeld kan 'n stollingsgesteente soos [[basalt]] afgebreek en opgelos word wanneer dit aan die [[atmosfeer]] blootgestel word, of 'n stollingsgesteente kan smelt as dit onder 'n kontinent neergetrek en onder druk geplaas word. As gevolg van die dryfkragte van die rotssiklus, [[plaattektoniek|plaattektoniese]] siklus en die [[watersiklus]], bly gesteentes nié in ewewig nie en verander namate hulle in nuwe omgewings inbeweeg. Die rotssiklus verklaar hoe die drie rotstipes met mekaar verband hou en hoe prosesse stapsgewys van die een tipe na ‘n ander verander. Hierdie sikliese aspek van rotsveranderinge verteenwoordig 'n geologiese siklus, en op [[planeet|planete]] wat lewe bevat, 'n biogeochemiese siklus. == Oorgang na stollingsgesteente == [[Lêer:Igneous_structures.jpg|duimnael|'''{{middel|Strukture van stollingsgesteentes}}''' '''sleutel:''' A = magmakamer (batoliet); B = dyk C = lakkoliet; D = pegmatiet; E = drumpel; F = [[stratovulkaan]]<br>'''prosesse:''' 1 = 'n nuwer indringing wat deur ouer een sny; 2 = xenoliet of dakhanger; 3 = kontakmetamorfose; 4 = opheffing weens lakkolietligging]] Wanneer rotse diep onder die aarde se oppervlak neergedruk word, kan dit tot [[magma]] versmelt. As die omstandighede nie meer bestaan vir die magma om in 'n vloeibare toestand te bly nie, verkoel en verhard dit tot 'n [[stollingsgesteente]]. 'n Rots wat binne die aarde afkoel word indringend of plutonies genoem. Dit koel baie stadig af, wat veroorsaak dat dit 'n growwe korreltekstuur soos rots[[graniet]] verkry. As gevolg van [[vulkaan|vulkaniese]] aktiwiteite kan magma (wat lawa genoem word wanneer dit die aarde se oppervlak bereik) baie vinnig afkoel as dit aan die aarde se [[atmosfeer]] blootgestel word. Hierdie gesteentes word ekstrusiewe of vulkaniese gesteentes genoem. Hierdie gesteentes is fyn en korrelrig en koel soms so vinnig af dat geen kristalle kan vorm nie. Dit verander dan in 'n natuurlike glas, soos obsidiaan, alhoewel die mees algemene fyn en korrelrige rots as [[basalt]] bekend staan. Enige van die drie hooftipes gesteentes (stollingsgesteentes, [[afsettingsgesteente|sedimentêre]] en [[metamorfiese gesteente]]s) kan tot magma versmelt en tot ‘n stollingsgesteente afkoel.<ref>{{cite book |last1=Le Maitre |first1=R.W. |last2=Streckeisen |first2=A. |last3=Zanettin |first3=B. |last4=Le Bas |first4=M.J. |last5=Bonin |first5=B. |last6=Bateman |first6=P. |title=Igneous Rocks: A Classification and Glossary of Terms |date=1 Januarie 2005 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, V.K. |isbn=0521619483 |edition=2de |url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2005ircg.book.....L/abstract |access-date= Mei 2023}}</ref> === Sekondêre veranderinge === Epigenetiese veranderinge (sekondêre prosesse wat by lae temperature en druk plaasvind) kan onder 'n aantal verskillende tipes rotse gerangskik word, elk van wat tipies is van 'n groep rots- of rotsvormende minerale, hoewel gewoonlik meer as een van hierdie veranderinge in dieselfde rots aan die gang is. Silifisering: die vervanging van die minerale deur kristallyne of kriptokristallyne silika, is die mees algemene in[[felsies]]e rots, soos [[rhioliet]], maar word ook byvoorbeeld in [[serpentyn]] gevind. Kaolinisasie is die ontbinding van die [[veldspaat|veldspate]], wat die mees algemene [[mineraal|minerale]] in magmiese gesteentes is, in [[kaolien]] (saam met [[kwarts]] en ander kleiminerale) en word die beste in graniet en syeniete getoon. Serpentinisering is die verandering van [[olivien]] na serpentyn (met magnetiet); dit is tipies van [[peridotiet]]e, maar kom in die meeste [[mafies]]e gesteentes voor. In uralitisering word [[augiet]] in sekondêre [[hoornblende]] omgeskakel; chloritisering is die verandering van augiet ([[biotiet]] of hoornblende) na [[Chloriet (mineralogie)|chloriet]] en word in baie [[diabaas|diabase]], dioriete en [[Groensteengordel|groenstene]] gesien. Epidotisering kom ook voor in rotse van hierdie spesifieke groep, en behels die ontwikkeling van die epidoot uit biotiet, hoornblende, augiet of plagioklaasveldspaat.<ref name =eb1911>Een of meer van die voorgaande sinne bevat teks van 'n publikasie wat tans in die publieke domein is: {{cite book|last1=Flett |first1=John Smith |last2=Chisholm |first2=Hugh (red.) |date=1911 | title=Encyclopædia Britannica: "Petrology". |edition=11de |volume=21 |page=331 |publisher=Cambridge University Press}}</ref> == Oorgang na metamorfiese rots == [[Lêer:Rough_diamond.jpg|duimnael|Hierdie [[diamant]] is 'n [[mineraal]] van binne 'n stollings- of metamorfe gesteente wat by hoë [[temperatuur]] en [[druk]] gevorm het.]] Rotse wat aan hoë temperature en druk blootgestel word, kan fisies of chemies verander word om 'n ander tipe rots te vorm, wat [[metamorfiese gesteente|metamorfiese rotse]] genoem word. Regionale metamorfose verwys na die effekte op groot massas rotse oor 'n wye gebied, tipies geassosieer met bergbou-episodes binne orogeniese gordels. Hierdie rotse vertoon dikwels onderskeie bande van verskillende [[mineralogie]] en kleure, wat foliasie genoem word. 'n Ander belangrike tipe metamorfose word veroorsaak wanneer 'n liggaam van rots in kontak kom met 'n magmaliggaam wat die omliggende rots verhit. Hierdie kontakmetamorfose lei tot 'n rots wat deur die uiterste hitte van die magma en/of die byvoeging van vloeistowwe vanuit die magma wat chemikalieë aan die omliggende rots toevoeg, verander en geherkristalliseer is (metasomatisme). Enige vooraf bestaande tipe rots kan deur die prosesse van metamorfose gewysig word.<ref>{{cite book |last1=Bucher |first1=Kurt |last2=Grapes |first2=Rodney |title=Petrogenesis of Metamorphic Rocks|date=27 Junie 2011 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-74169-5 |url=https://books.google.co.za/books?id=4Ldml-A8oeUC&lpg=PR5&ots=aj44_Zfk3S&dq=%20define%20metamorphic%20rock&lr&pg=PA8#v=onepage&q=define%20metamorphic%20rock&f=false |access-date=8 Mei 2023 |language=en}}</ref> == Oorgang na sedimentêre rots == Rotse wat aan die atmosfeer blootgestel word is veranderlik, onstabiel en van die prosesse van verwering en [[erosie]] afhanklik. Verwering en erosie breek die oorspronklike rots af in kleiner fragmente en dra opgeloste materiaal weg. Hierdie gefragmenteerde materiaal word versamel en deur addisionele materiaal begrawe. Terwyl 'n individuele sandkorrel nog steeds ʼn lid van die rotsklas is waaruit dit gevorm is, is 'n rots wat uit sulke korrels opgemaak en saamgesmelt is sedimentêr. [[Afsettingsgesteente|Sedimentêre rotse]] kan gevorm word uit die litifikasie van hierdie begrawe kleiner fragmente (klastiese sedimentêre rots), die akkumulasie en litifikasie van materiaal wat deur lewende organismes gegenereer word (biogenies sedimentêre rots, d.i. fossiele), of litifikasie van chemies-neergeslane materiaal uit 'n mineraaldraende oplossing as nagevolg van verdamping (neerslag-sedimentêre gesteente). Klastiese rotse kan gevorm word uit fragmente van groter rotse van enige aard wat uitmekaar gebreek is deur inwerking van prosesse soos erosie of van organiese materiaal, soos plantreste. Biogene en neerslaggesteentes vorm uit die afsetting van [[mineraal|minerale]] uit chemikalieë wat uit alle ander rotstipes opgelos is. == Kragte wat die rotssiklus dryf == === Plaattektoniek === {{hoof|Plaattektoniek}} [[Lêer:John Tuzo Wilson in 1992.jpg|duimnael|regs|200px|Die Kanadese geofisikus John Tuzo Wilson (1908 – 1993)]] In 1967 publiseer J. Tuzo Wilson 'n artikel in ''Nature'' waarin die herhaalde opening en sluiting van oseaanbekkens beskryf word, veral met die fokus op die huidige [[Atlantiese Oseaan]]-gebied. Hierdie konsep, 'n deel van die plaattektoniekrevolusie, het bekend geword as die [[Wilson-siklus]]. Die Wilson-siklus het diepgaande gevolge gehad vir die moderne interpretasie van die rotssiklus, aangesien plaattektoniek erken word as die dryfkrag vir die rotssiklus. ==== Spreirante ==== By die divergerende grense van die [[Mid-oseaanrif|middel-oseaan]] word nuwe magma deur mantelopwelling en 'n vlak smeltsone geproduseer. Hierdie jong basaltmagma is 'n vroeë fase van die stollingsgedeelte van die siklus. Soos die [[Plaattektoniek|tektoniese plate]] aan weerskante van die rant uitmekaar beweeg, word die nuwe rots van die rant weggedra, en die interaksie van verhitte sirkulerende seewater deur verskuiwings<!--breuke--> begin die retrograde metamorfose van die nuwe rots. ==== Subduksiesones ==== Die nuwe basaltiese oseaniese [[Aardkors|kors]] ontmoet uiteindelik 'n subduksiesone namate dit van die spreidende rif wegbeweeg. Soos hierdie kors in die mantel teruggetrek word, veroorsaak die toenemende [[druk]]- en [[temperatuur]]-toestande 'n herstrukturering van die mineralogie van die rots, en hierdie metamorfose verander die rots om eklogiet te vorm. Namate die plaat van basaltkors en sommige ingeslote sedimente dieper gesleep word, word water en ander meer vlugtige materiale verdryf en styg in die oorliggende wig van rots bokant die subduksiesone, wat teen 'n laer druk verkeer. Die laer druk, hoë temperatuur en nou vlugtige ryk materiaal in hierdie wig smelt en die gevolglike dryfmagma styg deur die bo-oorliggende rots om eilandboog- of kontinentale marge-vulkanisme te produseer. Hierdie vulkanisme sluit meer silisiese lawas in hoe verder van die rand van die eilandboog of kontinentale marge is, wat 'n dieper bron en 'n meer gedifferensieerde magma aandui. Soms kan sommige van die gemetamorfoseerde afgaande plaat weer opstoot óf op die kontinentale marge versper word. Hierdie blokke mantelperidotiet en die metamorfiese eklogiete word as ofiolietkomplekse blootgestel. Die nuut uitgebarste vulkaniese materiaal is onderhewig aan vinnige erosie afhangende van die klimaatstoestande. Hierdie sedimente versamel binne die komme aan weerskante van 'n eilandboog. Namate die sedimente dieper begrawe raak, begin litifikasie en sedimentêre gesteentes ontstaan. ==== Kontinentale botsing ==== Tydens die slotfase van die klassieke Wilson-siklus ontmoet twee kontinentale of kleiner terranes by 'n konvergente sone. As die twee massas van die kontinentale kors ontmoet, kan geeneen onderdruk word nie, omdat albei uit laedigtheid silisiese gesteente bestaan. Waar die twee massas mekaar ontmoet, word die betrokke gesteentes deur geweldige kompressiekragte verdraai en verander. Die gevolg is streeksmetamorfose binne die binnekant van die daaropvolgende orogenese of bergbougeleentheid. Namate die twee massas deur die kontinentale botsing saamgepers, gevou en in 'n bergreeks verskuif word, word die hele reeks voorafbestaande stollings-, vulkaniese, sedimentêre en vroeëre metamorfiese gesteente-eenhede aan hierdie nuwe metamorfiese gebeurtenis onderwerp. ==== Versnelde erosie ==== Die hoë bergreekse geproduseer by kontinentale botsings is onmiddellik onderworpe aan die kragte van erosie. Erosie slyt die berge af en massiewe hope sediment word ontwikkel in aangrensende oseaanmarges, vlak seë, en as binnelandse afsettings. Wanneer hierdie sedimenthope dieper begrawe is begrawe word, word hulle verlitifiseer tot sedimentêre gesteente. Die metamorfe, stollings- en sedimentêre rotse van die berge word die nuwe hope sedimente in die aangrensende komme en word uiteindelik sedimentêre rots.  ==== 'n Proses van ontwikkelling ==== Die plaattektoniek rotssiklus sluit ‘n proses van ontwikkeling in. Die generasies van magma, beide in die verspreiding van rigagtige omgewings en binne in die wig bo die subduksiesone, bevorder die uitbarsting van ‘n meer silika-ryk en vlugtige material in die kors of boonste mantel. Die digtigheid van die materiaal word verlaag en veroorsaak dat die materiaal neig om binne-in die kors te bly, in plaas van om terug in die mantel onderdruk te word. Die magmatiese aspekte van die plaattektoniek neig na geleidelikke segregasie tussen-in of binne-in die mantel en kors. Soos magma form, bestaan die oorspronklike smelting uit meer silisiese fases met laer smeltpunte. Die proses lei na gedeeltelike smelting en nog segregasie van die litosfeer. Daarby, word die silisiese kontinentale kors se dryfvermoë, as relatief beskou en word normaalweg nie terug in die mantel gesubduseer nie. Soos die tyd vorder, groei die kontinentale massas. === Die rol van water === Die teenwoordigheid van ‘n oormate van water op die Aarde, speel ‘n belangrike rol in die rotssiklus. Beide die erosieproses en die verweringsproses is afhanklik van water. Water, in die vorm van neerslag en suur grondwater is redelik effektief om minerale en gesteentes op te los – veral stollingsgesteente, metamorfiese gesteente en mariene sedimentêre gesteente wat as onstabiel onder naby-ondervlak en atmosferiese toestande beskou word. Die water vervoer ione wat in ‘n oplossing en afgebreekte fragmente: produkte van verwering, opgelos is. Lopende water vervoer ‘n groot aantal sediment van riviere terug in die oseaan en binnelandse komme in. Die opgehoopte en begrawe sedimente word weer in rots omskep. ‘n Minder ooglopende rol van water is die metamorfiese proses wat in die vars volkaniese rots op die vars seebodem wanneer seewater, soms verhit, deur die frakture en krake van klip vloei. Die metamorfiese prosesse word deur serpentinisering geïllustreer en speel ‘n belangrike rol in die vernietiging van vulkaniese gesteentes. ‘n Belangrike deel can die rossiklus, sluit die rol van water in, asook ander vlugtige stowwe in die smelting van bestaande rots in die aardse kors binne-in die wig bo 'n subduksiesone. Water, asook die teenwoordigheid van koolstofdioksied en ander koolstofverbindings van oorvloedige mariene kalksteen binne die sedimente bo-op die afgaande plaat is bronne van die smelting van smelt-induserende vlugtige stowwe. Dus, is die koolstofsiklus ‘n deel van die rotssiklus. *  Migmatiet – Mengsel van metamorfiese gesteente en stollingsgesteente. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == * Fichter, Lynn S., (2000), ''[http://csmres.jmu.edu/geollab/Fichter/Wilson/Wilson.html The Wilson Cycle and a Plate Tectonic Rock Cycle]'', James Madison-universiteit, Department of Geology and Environmental Science. Nagegaan op 18 Augustus 2005. * [https://web.archive.org/web/20060220043153/http://rst.gsfc.nasa.gov/Sect2/Sect2_1a.html Die ses fundamentele konsepte omtrent die aarde se geologie - NASA] * [http://csmres.jmu.edu/geollab/Fichter/Wilson/Wilson.html Wilson-siklus - 'n gedetailleerde plaattektoniese rotssiklus] * [https://web.archive.org/web/20050708023848/http://www.acad.carleton.edu/curricular/GEOL/DaveSTELLA/Rock%20Cycle/rock_cycle.htm Modelleer die rotssiklus met STELLA] * [https://web.archive.org/web/20050422024844/http://geowords.com/histbooknetscape/j23.htm Wilson-siklus] * [http://csmres.jmu.edu/geollab/Fichter/Wilson/wilsoncircl.html ’n Sirkelvormige Wilson-siklus?] geargiveer {{Normdata}} [[Kategorie:Geologiese prosesse]] [[Kategorie:Plaattektoniek| ]] 8y6jgbpnmgsmvejwe585j4q2vl7k93h 2917755 2917754 2026-07-16T08:58:30Z JMK 649 skakels, sp 2917755 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} [[Lêer:Rock cycle nps, af labels.png|duimnael|350x350px|{{Middel|'n Diagram van die rotssiklus en [[plaattektoniek]]<br>van die oseaniese en kontinentale [[litosfeer|litosfere]]}}]] Die '''rotssiklus''' is 'n basiese konsep in [[geologie]] wat die oorgange in [[geologiese tydskaal|geologiese tyd]] tussen die drie hoofgesteentes beskryf word, naamlik sedimentêre, metamorfiese en stollingsvormige gesteentes. Elke rotstipe word verander wanneer dit uit sy ewewigstoestande gedwing word. Byvoorbeeld kan 'n stollingsgesteente soos [[basalt]] afgebreek en opgelos word wanneer dit aan die [[atmosfeer]] blootgestel word, of 'n stollingsgesteente kan smelt as dit onder 'n kontinent neergetrek en onder druk geplaas word. As gevolg van die dryfkragte van die rotssiklus, [[plaattektoniek|plaattektoniese]] siklus en die [[watersiklus]], bly gesteentes nié in ewewig nie en verander namate hulle in nuwe omgewings inbeweeg. Die rotssiklus verklaar hoe die drie rotstipes met mekaar verband hou en hoe prosesse stapsgewys van die een tipe na ‘n ander verander. Hierdie sikliese aspek van rotsveranderinge verteenwoordig 'n geologiese siklus, en op [[planeet|planete]] wat lewe bevat, 'n biogeochemiese siklus. == Oorgang na stollingsgesteente == [[Lêer:Igneous_structures.jpg|duimnael|'''{{middel|Strukture van stollingsgesteentes}}''' '''sleutel:''' A = magmakamer (batoliet); B = dyk C = lakkoliet; D = pegmatiet; E = drumpel; F = [[stratovulkaan]]<br>'''prosesse:''' 1 = 'n nuwer indringing wat deur ouer een sny; 2 = xenoliet of dakhanger; 3 = kontakmetamorfose; 4 = opheffing weens lakkolietligging]] Wanneer rotse diep onder die aarde se oppervlak neergedruk word, kan dit tot [[magma]] versmelt. As die omstandighede nie meer bestaan vir die magma om in 'n vloeibare toestand te bly nie, verkoel en verhard dit tot 'n [[stollingsgesteente]]. 'n Rots wat binne die aarde afkoel word indringend of plutonies genoem. Dit koel baie stadig af, wat veroorsaak dat dit 'n growwe korreltekstuur soos rots[[graniet]] verkry. As gevolg van [[vulkaan|vulkaniese]] aktiwiteite kan magma (wat lawa genoem word wanneer dit die aarde se oppervlak bereik) baie vinnig afkoel as dit aan die aarde se [[atmosfeer]] blootgestel word. Hierdie gesteentes word ekstrusiewe of vulkaniese gesteentes genoem. Hierdie gesteentes is fyn en korrelrig en koel soms so vinnig af dat geen kristalle kan vorm nie. Dit verander dan in 'n natuurlike glas, soos obsidiaan, alhoewel die mees algemene fyn en korrelrige rots as [[basalt]] bekend staan. Enige van die drie hooftipes gesteentes (stollingsgesteentes, [[afsettingsgesteente|sedimentêre]] en [[metamorfiese gesteente]]s) kan tot magma versmelt en tot ‘n stollingsgesteente afkoel.<ref>{{cite book |last1=Le Maitre |first1=R.W. |last2=Streckeisen |first2=A. |last3=Zanettin |first3=B. |last4=Le Bas |first4=M.J. |last5=Bonin |first5=B. |last6=Bateman |first6=P. |title=Igneous Rocks: A Classification and Glossary of Terms |date=1 Januarie 2005 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, V.K. |isbn=0521619483 |edition=2de |url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2005ircg.book.....L/abstract |access-date= Mei 2023}}</ref> === Sekondêre veranderinge === Epigenetiese veranderinge (sekondêre prosesse wat by lae temperature en druk plaasvind) kan onder 'n aantal verskillende tipes rotse gerangskik word, elk van wat tipies is van 'n groep rots- of rotsvormende minerale, hoewel gewoonlik meer as een van hierdie veranderinge in dieselfde rots aan die gang is. Silifisering: die vervanging van die minerale deur kristallyne of kriptokristallyne silika, is die mees algemene in[[felsies]]e rots, soos [[rhioliet]], maar word ook byvoorbeeld in [[serpentyn]] gevind. Kaolinisasie is die ontbinding van die [[veldspaat|veldspate]], wat die mees algemene [[mineraal|minerale]] in magmiese gesteentes is, in [[kaolien]] (saam met [[kwarts]] en ander kleiminerale) en word die beste in graniet en syeniete getoon. Serpentinisering is die verandering van [[olivien]] na serpentyn (met magnetiet); dit is tipies van [[peridotiet]]e, maar kom in die meeste [[mafies]]e gesteentes voor. In uralitisering word [[augiet]] in sekondêre [[hoornblende]] omgeskakel; chloritisering is die verandering van augiet ([[biotiet]] of hoornblende) na [[Chloriet (mineralogie)|chloriet]] en word in baie [[diabaas|diabase]], dioriete en [[Groensteengordel|groenstene]] gesien. Epidotisering kom ook voor in rotse van hierdie spesifieke groep, en behels die ontwikkeling van die epidoot uit biotiet, hoornblende, augiet of plagioklaasveldspaat.<ref name =eb1911>Een of meer van die voorgaande sinne bevat teks van 'n publikasie wat tans in die publieke domein is: {{cite book|last1=Flett |first1=John Smith |last2=Chisholm |first2=Hugh (red.) |date=1911 | title=Encyclopædia Britannica: "Petrology". |edition=11de |volume=21 |page=331 |publisher=Cambridge University Press}}</ref> == Oorgang na metamorfiese rots == [[Lêer:Rough_diamond.jpg|duimnael|Hierdie [[diamant]] is 'n [[mineraal]] van binne 'n stollings- of metamorfe gesteente wat by hoë [[temperatuur]] en [[druk]] gevorm het.]] Rotse wat aan hoë temperature en druk blootgestel word, kan fisies of chemies verander word om 'n ander tipe rots te vorm, wat [[metamorfiese gesteente|metamorfiese rotse]] genoem word. Regionale metamorfose verwys na die effekte op groot massas rotse oor 'n wye gebied, tipies geassosieer met bergbou-episodes binne orogeniese gordels. Hierdie rotse vertoon dikwels onderskeie bande van verskillende [[mineralogie]] en kleure, wat foliasie genoem word. 'n Ander belangrike tipe metamorfose word veroorsaak wanneer 'n liggaam van rots in kontak kom met 'n magmaliggaam wat die omliggende rots verhit. Hierdie kontakmetamorfose lei tot 'n rots wat deur die uiterste hitte van die magma en/of die byvoeging van vloeistowwe vanuit die magma wat chemikalieë aan die omliggende rots toevoeg, verander en geherkristalliseer is (metasomatisme). Enige vooraf bestaande tipe rots kan deur die prosesse van metamorfose gewysig word.<ref>{{cite book |last1=Bucher |first1=Kurt |last2=Grapes |first2=Rodney |title=Petrogenesis of Metamorphic Rocks|date=27 Junie 2011 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-74169-5 |url=https://books.google.co.za/books?id=4Ldml-A8oeUC&lpg=PR5&ots=aj44_Zfk3S&dq=%20define%20metamorphic%20rock&lr&pg=PA8#v=onepage&q=define%20metamorphic%20rock&f=false |access-date=8 Mei 2023 |language=en}}</ref> == Oorgang na sedimentêre rots == Rotse wat aan die atmosfeer blootgestel word is veranderlik, onstabiel en van die prosesse van verwering en [[erosie]] afhanklik. Verwering en erosie breek die oorspronklike rots af in kleiner fragmente en dra opgeloste materiaal weg. Hierdie gefragmenteerde materiaal word versamel en deur addisionele materiaal begrawe. Terwyl 'n individuele sandkorrel nog steeds ʼn lid van die rotsklas is waaruit dit gevorm is, is 'n rots wat uit sulke korrels opgemaak en saamgesmelt is sedimentêr. [[Afsettingsgesteente|Sedimentêre rotse]] kan gevorm word uit die litifikasie van hierdie begrawe kleiner fragmente (klastiese sedimentêre rots), die akkumulasie en litifikasie van materiaal wat deur lewende organismes gegenereer word (biogenies sedimentêre rots, d.i. fossiele), of litifikasie van chemies-neergeslane materiaal uit 'n mineraaldraende oplossing as nagevolg van verdamping (neerslag-sedimentêre gesteente). Klastiese rotse kan gevorm word uit fragmente van groter rotse van enige aard wat uitmekaar gebreek is deur inwerking van prosesse soos erosie of van organiese materiaal, soos plantreste. Biogene en neerslaggesteentes vorm uit die afsetting van [[mineraal|minerale]] uit chemikalieë wat uit alle ander rotstipes opgelos is. == Kragte wat die rotssiklus dryf == === Plaattektoniek === {{hoof|Plaattektoniek}} [[Lêer:John Tuzo Wilson in 1992.jpg|duimnael|regs|200px|Die Kanadese geofisikus John Tuzo Wilson (1908 – 1993)]] In 1967 publiseer J. Tuzo Wilson 'n artikel in ''Nature'' waarin die herhaalde opening en sluiting van oseaanbekkens beskryf word, veral met die fokus op die huidige [[Atlantiese Oseaan]]-gebied. Hierdie konsep, 'n deel van die plaattektoniekrevolusie, het bekend geword as die [[Wilsonsiklus]]. Die Wilsonsiklus het diepgaande gevolge gehad vir die moderne interpretasie van die rotssiklus, aangesien plaattektoniek erken word as die dryfkrag vir die rotssiklus. ==== Spreirante ==== By die divergerende grense van die [[Mid-oseaanrif|middel-oseaan]] word nuwe magma deur mantelopwelling en 'n vlak smeltsone geproduseer. Hierdie jong basaltmagma is 'n vroeë fase van die stollingsgedeelte van die siklus. Soos die [[Plaattektoniek|tektoniese plate]] aan weerskante van die rant uitmekaar beweeg, word die nuwe rots van die rant weggedra, en die interaksie van verhitte sirkulerende seewater deur verskuiwings<!--breuke--> begin die retrograde metamorfose van die nuwe rots. ==== Subduksiesones ==== Die nuwe basaltiese oseaniese [[Aardkors|kors]] ontmoet uiteindelik 'n subduksiesone namate dit van die spreidende rif wegbeweeg. Soos hierdie kors in die mantel teruggetrek word, veroorsaak die toenemende [[druk]]- en [[temperatuur]]-toestande 'n herstrukturering van die mineralogie van die rots, en hierdie metamorfose verander die rots om eklogiet te vorm. Namate die plaat van basaltkors en sommige ingeslote sedimente dieper gesleep word, word water en ander meer vlugtige materiale verdryf en styg in die oorliggende wig van rots bokant die subduksiesone, wat teen 'n laer druk verkeer. Die laer druk, hoë temperatuur en nou vlugtige ryk materiaal in hierdie wig smelt en die gevolglike dryfmagma styg deur die bo-oorliggende rots om [[eilandboog]]- of kontinentale marge[[vulkanisme]] te produseer. Hierdie vulkanisme sluit meer silisiese lawas in hoe verder van die rand van die eilandboog of kontinentale marge is, wat 'n dieper bron en 'n meer gedifferensieerde magma aandui. Soms kan sommige van die gemetamorfoseerde afgaande plaat weer opstoot óf op die kontinentale marge versper word. Hierdie blokke mantelperidotiet en die metamorfiese eklogiete word as ofiolietkomplekse blootgestel. Die nuut uitgebarste vulkaniese materiaal is onderhewig aan vinnige erosie afhangende van die klimaatstoestande. Hierdie sedimente versamel binne die komme aan weerskante van 'n eilandboog. Namate die sedimente dieper begrawe raak, begin litifikasie en sedimentêre gesteentes ontstaan. ==== Kontinentale botsing ==== Tydens die slotfase van die klassieke Wilsonsiklus ontmoet twee kontinentale of kleiner terranes by 'n konvergente sone. As die twee massas van die kontinentale kors ontmoet, kan geeneen onderdruk word nie, omdat albei uit laedigtheid silisiese gesteente bestaan. Waar die twee massas mekaar ontmoet, word die betrokke gesteentes deur geweldige kompressiekragte verdraai en verander. Die gevolg is streeksmetamorfose binne die binnekant van die daaropvolgende orogenese of bergbougeleentheid. Namate die twee massas deur die kontinentale botsing saamgepers, gevou en in 'n bergreeks verskuif word, word die hele reeks voorafbestaande stollings-, vulkaniese, sedimentêre en vroeëre metamorfiese gesteente-eenhede aan hierdie nuwe metamorfiese gebeurtenis onderwerp. ==== Versnelde erosie ==== Die hoë bergreekse geproduseer by kontinentale botsings is onmiddellik onderworpe aan die kragte van erosie. Erosie slyt die berge af en massiewe hope sediment word ontwikkel in aangrensende oseaanmarges, vlak seë, en as binnelandse afsettings. Wanneer hierdie sedimenthope dieper begrawe is begrawe word, word hulle verlitifiseer tot sedimentêre gesteente. Die metamorfe, stollings- en sedimentêre rotse van die berge word die nuwe hope sedimente in die aangrensende komme en word uiteindelik sedimentêre rots.  ==== 'n Proses van ontwikkelling ==== Die plaattektoniek rotssiklus sluit ‘n proses van ontwikkeling in. Die generasies van magma, beide in die verspreiding van rigagtige omgewings en binne in die wig bo die subduksiesone, bevorder die uitbarsting van ‘n meer silika-ryk en vlugtige material in die kors of boonste mantel. Die digtigheid van die materiaal word verlaag en veroorsaak dat die materiaal neig om binne-in die kors te bly, in plaas van om terug in die mantel onderdruk te word. Die magmatiese aspekte van die plaattektoniek neig na geleidelikke segregasie tussen-in of binne-in die mantel en kors. Soos magma form, bestaan die oorspronklike smelting uit meer silisiese fases met laer smeltpunte. Die proses lei na gedeeltelike smelting en nog segregasie van die litosfeer. Daarby, word die silisiese kontinentale kors se dryfvermoë, as relatief beskou en word normaalweg nie terug in die mantel gesubduseer nie. Soos die tyd vorder, groei die kontinentale massas. === Die rol van water === Die teenwoordigheid van ‘n oormate van water op die Aarde, speel ‘n belangrike rol in die rotssiklus. Beide die erosieproses en die verweringsproses is afhanklik van water. Water, in die vorm van neerslag en suur grondwater is redelik effektief om minerale en gesteentes op te los – veral stollingsgesteente, metamorfiese gesteente en mariene sedimentêre gesteente wat as onstabiel onder naby-ondervlak en atmosferiese toestande beskou word. Die water vervoer ione wat in ‘n oplossing en afgebreekte fragmente: produkte van verwering, opgelos is. Lopende water vervoer ‘n groot aantal sediment van riviere terug in die oseaan en binnelandse komme in. Die opgehoopte en begrawe sedimente word weer in rots omskep. ‘n Minder ooglopende rol van water is die metamorfiese proses wat in die vars volkaniese rots op die vars seebodem wanneer seewater, soms verhit, deur die frakture en krake van klip vloei. Die metamorfiese prosesse word deur serpentinisering geïllustreer en speel ‘n belangrike rol in die vernietiging van vulkaniese gesteentes. ‘n Belangrike deel van die rotssiklus, sluit die rol van water in, asook ander vlugtige stowwe in die smelting van bestaande rots in die aardse kors binne-in die wig bo 'n subduksiesone. Water, asook die teenwoordigheid van koolstofdioksied en ander koolstofverbindings van oorvloedige mariene kalksteen binne die sedimente bo-op die afgaande plaat is bronne van die smelting van smelt-induserende vlugtige stowwe. Dus, is die koolstofsiklus ‘n deel van die rotssiklus. * Migmatiet – Mengsel van metamorfiese gesteente en stollingsgesteente. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == * Fichter, Lynn S., (2000), ''[http://csmres.jmu.edu/geollab/Fichter/Wilson/Wilson.html The Wilson Cycle and a Plate Tectonic Rock Cycle]'', James Madison-universiteit, Department of Geology and Environmental Science. Nagegaan op 18 Augustus 2005. * [https://web.archive.org/web/20060220043153/http://rst.gsfc.nasa.gov/Sect2/Sect2_1a.html Die ses fundamentele konsepte omtrent die aarde se geologie - NASA] * [http://csmres.jmu.edu/geollab/Fichter/Wilson/Wilson.html Wilson-siklus - 'n gedetailleerde plaattektoniese rotssiklus] * [https://web.archive.org/web/20050708023848/http://www.acad.carleton.edu/curricular/GEOL/DaveSTELLA/Rock%20Cycle/rock_cycle.htm Modelleer die rotssiklus met STELLA] * [https://web.archive.org/web/20050422024844/http://geowords.com/histbooknetscape/j23.htm Wilson-siklus] * [http://csmres.jmu.edu/geollab/Fichter/Wilson/wilsoncircl.html ’n Sirkelvormige Wilson-siklus?] geargiveer {{Normdata}} [[Kategorie:Geologiese prosesse]] [[Kategorie:Plaattektoniek| ]] 58vtf3yudp9q6t4v7an1hdt357ka331 0 400934 2917758 2916378 2026-07-16T10:57:51Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917758 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Musikale kunstenaar |Name=Marco Misciagna |image=Marco Misciagna.jpg |birth_date={{Birth date and age|1984|02|05|df=yes}} |birth_place=[[Bari]], Italië |genre=[[klassieke musiek]] |occupation=[[Violis]] [[Altviolis]] |instrument=[[Altviool]] [[Viool]] |label=[[Brilliant Classics]] |website=https://www.marcomisciagna.com/ }} '''Marco Misciagna''' (gebore 5 Februarie 1984) is 'n Italiaanse violis en [[Altviool|altviolis]]. == Biografie == Marco Misciagna is in [[Bari]], Italië, gebore.<ref>{{Cite web|url=https://www.ercolefragasso.it/2021/11/03/marco-misciagna-eccelso-violinista-violista-internazionale-e-soldato-di-pace/|title=Marco Misciagna: eccelso violinista/violista internazionale e soldato di pace!|date=3 November 2021|website=ercole fragasso|language=it|access-date=15 March 2023}}</ref> Hy studeer op die ouderdom van 15 in viool en altviool aan die N.Piccinni Konservatorium van Bari en verwerf later die diploma aan die [[Accademia Nazionale di Santa Cecilia|Nasionale Akademie van Santa Cecilia]] in [[Rome]]. <ref name="alion">{{Cite web|url=http://alionbalticfestival.com/miscignia.html|title=Alion Baltic Music Festival {{!}} Marco Misciagna|website=alionbalticfestival.com|access-date=2023-04-15}}</ref> Hy is deur die voormalige President van die [[Italië|Italiaanse Republiek]] [[Carlo Azeglio Ciampi]] na die [[Quirinaalpaleis|Quirinal-paleis]] in Rome genooi, as die beste student van die konservatorium.<ref name="alion" /> Hy het by Corrado Romano en by Đorđe Trkulja gestudeer.<ref name="alion" /> Hy het gevorder om saam met [[Salvatore Accardo]] aan die Accademia Stauffer in Cremona te studeer, met [[Boris Belkin]] en met [[Juri Bashmet|Jury Bashmet]] by die Accademia Chigiana in [[Siëna|Siena]], waar hy met twee Ere-diplomas bekroon is en twee keer die Monte dei Paschi di Siena Prys gewen het as beste violis en beste altvioolspeler in die skool (eerste keer in die geskiedenis van die Akademie).<ref>{{Cite web|url=http://alionbalticfestival.com/miscignia.html|title=Alion Baltic Music Festival {{!}} Marco Misciagna|website=alionbalticfestival.com|access-date=2023-03-19}}</ref> Hy was jare lank solis van die Spaanse strykorkes van Màlaga<ref>{{Cite web|url=https://www.diariosur.es/v/20120811/cultura/marco-misciagna-concerto-malaga-20120811.html|title=Marco Misciagna, de Concerto Málaga, rinde tributo al violinista Ruggiero Ricci|date=2012-08-11|website=Diario Sur|language=es-ES|access-date=2023-03-19}}</ref> en was 'n gas van die groot sale en internasionale instellings, insluitend die Berliner Philarmonie,<ref>{{Cite web|url=https://www.pantonale.com/music-festival/de/archiv/philharmonika-2016.php|title=Pantonale Musikveranstaltungen des Pantonale e.V. Berlin - PHILHARMONIKA 2016|website=www.pantonale.com|access-date=2023-03-14}}</ref> Essen Philarmonie, Hamburg Laieszahalle, Mannheim Rosengarten, die Meistersingerhalle Neurenberg, die Prinzeregententeater van Monaco, Arriaga-teater in Bilbao,<ref>{{Cite web|url=https://www.teatroarriaga.eus/programacion/kissar-quartet-wolfgang-amadeus-mozart-juan-crisostomo-de-arriaga/|title=Kissar Quartet: Wolfgang Amadeus Mozart - Juan Crisóstomo de Arriaga|last=Antzokia|first=Teatro Arriaga|website=Teatro Arriaga Antzokia|language=es-ES|access-date=2023-04-14}}</ref> Musikverein in [[Wene]],<ref>{{Verwysing|title=Bach in Jazz reportage Vienna Musikverein|url=https://www.youtube.com/watch?v=X7iPV3Kvmgc|access-date=2023-04-14|language=en}}</ref> Victoria Eugenia-teater in San Sebastian, Komitas Chamber Music Hall,<ref>{{Cite web|url=https://www.tomsarkgh.am/hy/event/38997/%D5%84%D5%A1%D6%80%D5%AF%D5%B8-%D5%84%D5%AB%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%A1.html|title=Մարկո Միշանիա|website=Tomsarkgh.am|language=en|access-date=2023-04-14}}</ref> Kiev Opera House, Dar Sebastian in Tunisië,<ref>{{Cite web|url=https://www.challenges.tn/economie/a-dar-sebastian-rien-que-pour-le-plaisir-de-jouer-avec-francesco-mariozzi-marco-misciagna-et-todor-petrov/|title=A Dar Sebastian: Rien que pour le plaisir de jouer avec Francesco Mariozzi, Marco Misciagna et Todor Petrov|last=challenges|date=2016-05-25|website=Challenges TN|language=fr-FR|access-date=2023-04-14}}</ref> Sala Sinopoli ''Auditorium Parco della Musica'' in Rome, Balboa-teater in San Diego in Kalifornië, Fox Tucson teater, St. Francis ouditorium van Santa Fe in New Mexico, CW Eisemann-sentrum, Rudder-teater, Empire-teater in Texas, Amerikaanse teater in Hampton in Virginia, Lehman-sentrum en [[Carnegie Hall]] in New York. <ref>{{Verwysing|title=Italiano: Marco Misciagna durante il concerto tenuto presso la Carnegie Hall di New York - 23 maggio 2015|date=2015-05-23|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Marco_Misciagna_durante_il_concerto_tenuto_presso_la_Carneige_Hall_di_New_York_-_23_maggio_2015.jpg|access-date=2023-04-14}}</ref> Hy het saamgewerk met Uto Ughi,<ref>{{Cite web|url=https://www.vivoumbria.it/uto-ughi-in-quartetto-a-gubbio/|title=Uto Ughi in quartetto a Gubbio|last=Umbria|first=Redazione Vivo|date=2019-08-29|website=Vivo Umbria|language=it-IT|access-date=2023-03-13}}</ref> Alexander Rudin,<ref>{{Cite web|url=https://www.sanattanyansimalar.com/aima-ustalik-siniflari-18-haziran-da-basliyor/2905/|title=AIMA ustalık sınıfları 18 Haziran'da başlıyor|language=tr|access-date=2023-03-19}}</ref> Sergey Stadler,<ref>{{Cite web|url=https://sonumid.ee/2018/08/08/virtuoosid-kinkisid-publikule-unustamatu-kontserdielamuse/|title=Virtuoosid kinkisid publikule unustamatu kontserdielamuse|date=2018-08-08|website=Raplamaa Sõnumid|language=et|access-date=2023-03-19}}</ref> Alexander Markov, Mariana Sirbu, Gianluigi Gelmetti, Ramin Bahrami, Antony Pay,<ref>{{Cite web|url=https://ravellofestival.photoshelter.com/gallery-image/09-03-Quartetto-Prometeo-Antony-Pay/G0000an2F.6M92ok/I0000BZdBYXeqaoM/C0000MRAvHVAlM.U|title=DSC_0358.JPG {{!}} Fondazione Ravello|website=ravellofestival.photoshelter.com|access-date=2023-04-14}}</ref> Franco Petracchi, José Serebrier, en Vladimir Zubitsky.<ref>{{Verwysing|title=Vladimir Zubitsky: Omaggio ad Astor Piazzolla (Marco Misciagna, vl) Konzert Berliner Philharmonie|url=https://www.youtube.com/watch?v=fnDXd3fgn68|access-date=2023-04-14|language=en}}</ref> Hy is Ereprofessor van die [[Sergei Rachmaninoff|S.Rachmaninov]] Staatskonservatorium in [[Tambof|Tambov]],<ref>{{Cite web|url=https://rachmaninov.ru/institut/personalii/pochyotnyie-professora/marko-mishanya|title=Марко Мишанья|website=rachmaninov.ru|access-date=2023-03-14}}</ref> die Verre Oosterse Staatsakademie vir Kuns van [[Wladiwostok|Vladivostok]] (Rusland), <ref name="alion" /> die Institut Supérieur de Musique de Sousse (Universiteit van Sousse, Tunisië),<ref name="alion" /> die Estaban Salas-konservatorium van Santiago de Cuba, <ref name="alion" /> die Pettman Nasionale Junior Akademie vir Musiek (Auckland, Nieu-Seeland), die Komitas-staatskonservatorium van Jerevan (Armenië). <ref name="alion" /> Hy is ere-hoofsolis van die [[Archangelsk]] Staatskamerorkes,<ref>{{Cite web|url=https://pravdasevera.ru/2016/01/09/60b0a0feb43ef52e7c683526.html|title=Известный итальянский скрипач выступит с Архангельским государственным камерным оркестром|website=pravdasevera.ru|access-date=2023-03-27}}</ref> die Camerata Esteban Salas en die Orchestra Sinfonica de Oriente (Kuba).<ref>{{Verwysing|title=Marco Misciagna for Cuba Television|url=https://www.youtube.com/watch?v=cAkrqwlEifU|access-date=2023-04-15}}</ref> In 2018 het hy die Goue Medalje van die Adjunk Eerste Minister van [[Oekraïne]] ontvang vir die herdenking van die 150ste bestaansjaar van die Kiëf-operahuis.<ref>{{Cite web|url=https://biz.nv.ua/finance/-50023972.html|title=День Европы в Киеве: в Национальной опере Украины состоялся концерт Gala Europa|date=2019-05-31|website=NV|language=ru|access-date=2023-04-14}}</ref> Hy is luitenant-kommissaris van die Vrywillige Militêre Korps van die Italiaanse Rooi Kruis, hulp van die Gewapende Magte, met dekreet van die President van die Republiek.<ref>{{Cite web|url=http://www.one-magazine.it/la-speranza-vede-linvisibile/|title=LA SPERANZA VEDE L'INVISIBILE|date=2020-03-27|website=One Magazine|language=en|access-date=2023-03-19}}</ref> == Diskografie == === Albums === * ''Note di Solidarietà per Casalnuovo Monterotaro'' - Werke deur Henri Wieniawski, Heinrich Wilhelm Ernst en [[Niccolò Paganini]]. Uitgegee deur Dynamic (CDT5065). Marco Misciagna (viool). Vrygestel in 2003.<ref>{{Citation |title=Note di Solidarietà per Casalnuovo Monterotaro |url=https://www.discogs.com/it/release/24747410-Marco-Misciagna-Note-di-Solidarietà-per-Casalnuovo-Monterotaro |access-date=2023-04-15 |language=it}}</ref> * ''Christmas In Classic'' - Klassieke Kersfees-ordeninge vir viool/bratsj en kitaar. Bevat: ''Joy To The World'', ''Silent Night'', ''We Wish You A Merry Christmas'', ''Jingle Bells''. Marco Misciagna (viool), Vito Vilardi (kitaar). Terramiamusic. Vrygestel in 2010.<ref>{{Citation |title=Marco Misciagna, Vito Vilardi - Christmas In Classic |url=https://www.discogs.com/release/24747050-Marco-Misciagna-Vito-Vilardi-Christmas-In-Classic |access-date=2023-04-15 |language=it}}</ref> * ''Carulli, Giuliani, Paganini'' - Bevat: ''Fantasia con variazioni sulle arie de La Gazza Ladra'' deur Ferdinando Carulli; ''Grand Duo Concertant Op. 85'' deur Mauro Giuliani; en ''Sonatas Nos. 1, 2 & 6 Op. 2'' deur Niccolò Paganini. Marco Misciagna (viool), Vito Vilardi (kitaar). Digressione Music (DCTT113). Vrygestel in 2018.<ref>{{Citation |title=Carulli {{!}} Giuliani {{!}} Paganini - Marco Misciagna, Vito Vilardi - Carulli, Giuliani, Paganini |url=https://www.discogs.com/release/14533436-Carulli-Giuliani-Paganini-Marco-Misciagna-Vito-Vilardi-Carulli-Giuliani-Paganini |access-date=2023-04-15 |language=it}}</ref> * ''The Curve Of A Day'': ''L'ultima strada di Janusz Korczak'' (viool) en ''Canto Per Groznyj'' (bratsj). Marco Misciagna (viool, bratsj). Idyllium. Vrygestel in 2016.<ref>{{Citation |title=L'ultima strada di Janusz Korczak |url=https://www.youtube.com/watch?v=-C6YfWch-Cw |access-date=2023-04-15 |language=en}}</ref> * ''Sette'' - Marco Misciagna (viool). Digressione Music (DIGR77). Vrygestel in 2017.<ref>{{Cite web |title=Sette |url=https://www.digressionemusic.it/portfolio-items/sette/ |access-date=2023-04-15 |website=Digressione Music |language=it-IT}}</ref> * ''Chamber and Piano Solo Works, Vol. 3'' - Marco Misciagna (bratsj). IMD. Vrygestel in 2020.<ref>{{Cite web |title=Chamber and Piano Solo Works, Vol. 3 |url=https://www.qobuz.com/ar-es/album/chamber-and-piano-solo-works-vol-3-marco-ciannella/iqm11s7bedchc |access-date=2023-04-15 |website=Qobuz |language=es-AR}}</ref> * ''Beautiful Melodies for Viola and Piano'' - Werke deur [[Johann Sebastian Bach]], Johann Georg Benda, [[Joseph Haydn]], [[Camille Saint-Saëns]], [[Claude Debussy]]. Marco Misciagna (bratsj). IMD100. Vrygestel in 2021.<ref>{{Citation |title=Marco Misciagna - Beautiful Melodies for Viola and Piano |url=https://www.discogs.com/release/24749288-Marco-Misciagna-Marco-Ciannella-Beautiful-Melodies-for-Viola-and-Piano |access-date=2023-04-15 |language=it}}</ref> * ''The Greatest Movie Soundtracks for Viola and Piano'' - Bevat: Gabriel's Oboe, Over The Rainbow, Summertime, Last Tango In Paris, Merry Christmas Mr. Lawrence. Marco Misciagna (bratsj). IMD200. Vrygestel in 2022.<ref>{{Citation |title=Marco Misciagna - The Greatest Movie Soundtracks For Viola And Piano |url=https://www.discogs.com/release/24749663-Marco-Misciagna-Marco-Ciannella-The-Greatest-Movie-Soundtracks-For-Viola-And-Piano |access-date=2023-04-15 |language=it}}</ref> * ''Maurice Vieux: Complete Music for Unaccompanied Viola (World Premiere Recording)'' - Bevat: 20 Études (1927); 10 Études sur des traits d'orchestre (1928); 10 Études sur les intervalles (1931); 10 Études nouvelles (1956). Marco Misciagna (bratsj). Digressione Music (DCTT129). Vrygestel in 2022.<ref>{{Cite web |title=Maurice Vieux |url=https://www.digressionemusic.it/portfolio-items/maurice-vieux/ |access-date=2023-03-14 |website=Digressione Music |language=it-IT}}</ref> * ''Bartolomeo Campagnoli: 41 Caprices for Viola, Op. 22, gearrangeer vir bratsj en klavier deur Carl Albert Tottmann''. Marco Misciagna (bratsj). Brilliant Classics (96551). Vrygestel in 2022.<ref>{{Cite web |title=Campagnoli: 41 Caprices for Viola Op.22, arranged for Viola & Piano by Carl Albert Tottmann - Marco Misciagna, viola - Brilliant Classics |url=https://www.brilliantclassics.com/articles/c/campagnoli-41-caprices-for-viola-op22-arranged-for-viola-piano-by-carl-albert-tottmann/ |access-date=2023-03-14 |website=www.brilliantclassics.com |language=nl}}</ref> * ''Federigo Fiorillo: 36 Caprices Op.3 for Violin, getranskribeer vir bratsj deur Marco Misciagna''. Marco Misciagna (bratsj). Brilliant Classics (97018). Vrygestel in 2023.<ref>{{Cite web |title= Fiorillo: 36 Caprices Op.3 for Violin, Transcribed for Viola by Marco Misciagna - Marco Misciagna, viola - Brilliant Classics |url=https://www.brilliantclassics.com/articles/f/fiorillo-36-caprices-op3-for-violin-transcribed-for-viola-by-marco-misciagna/ |access-date=2023-08-17 |website= www.brilliantclassics.com |language=nl}}</ref> * ''Albrecht Blumenstengel: 24 Etudes Op.33 for Violin, getranskribeer vir bratsj deur Marco Misciagna''. Marco Misciagna (bratsj). MM. Vrygestel in 2023.<ref>{{Citation |title=Blumenstengel: 24 Etudes Op.33 for Violin, Transcribed for Viola by Marco Misciagna|url= https://www.discogs.com/it/release/29217133-Marco-Misciagna-Blumenstengel-24-Etudes-Op33-for-Violin-Transcribed-for-Viola-By-Marco-Misciagna|access-date=2023-12-15}}</ref> * ''Richard Hofmann: 15 Studies Op.87 for Viola''. Marco Misciagna (bratsj). MM. Vrygestel in 2024.<ref>{{Citation |title=Hofmann: 15 Studies Op.87 for Viola|url= https://www.discogs.com/it/release/30144461-Marco-Misciagna-Hofmann-15-Studies-Op87-for-Viola|access-date=2024-03-18}}</ref> * ''Francesco Paolo Supriani: 12 Toccatas for Cello, getranskribeer vir bratsj deur Marco Misciagna''. Marco Misciagna (bratsj). MM. Vrygestel in 2024.<ref>{{Citation |title= Supriani: 12 Toccatas for Cello, Transcribed for Viola by Marco Misciagna|url= https://www.discogs.com/it/release/30726404-Marco-Misciagna-Supriani-12-Toccatas-for-Cello-Transcribed-for-Viola-by-Marco-Misciagna|access-date=2024-05-12}}</ref> * ''Émile Poilleux: 20 Études chantantes et caractéristiques for Violin, getranskribeer vir bratsj deur Marco Misciagna''. Marco Misciagna (bratsj). MM. Vrygestel in 2024.<ref>{{Citation |title= Poilleux: 20 Études chantantes et caractéristiques for Violin, Transcribed for Viola by Marco Misciagna|url= https://www.discogs.com/it/release/31321767-%C3%89mile-Poilleux-Marco-Misciagna-20-%C3%89tudes-chantantes-et-caract%C3%A9ristiques-for-Violin|access-date=2024-05-12}}</ref> * ''Antonio Bartolomeo Bruni: 25 Etudes for Viola (World Premiere Recording)''. Marco Misciagna (bratsj). MM. Vrygestel in 2024.<ref>{{cite web | url=https://www.discogs.com/it/release/32304222-Antonio-Bruni-Marco-Misciagna-Bruni-25-Etudes-for-Viola-World-Premiere-Recording | title=Bruni: 25 Etudes for Viola (World Premiere Recording)|website=Discogs|date=2024-11-16|language=en-US|access-date=2024-11-16}}</ref> * ''Franz Anton Hoffmeister: 12 Etudes for Viola''. Marco Misciagna (bratsj). MM. Vrygestel in 2025.<ref>{{cite web | url=https://www.discogs.com/it/release/33469751-Franz-Anton-Hoffmeister-Marco-Misciagna-12-Etudes-for-Viola | title=Hoffmeister: 12 Etudes for Viola|website=Discogs|date=2025-03-21|language=en-US|access-date=2025-03-21}}</ref> * ''Agustín Barrios Mangoré: Compositions arranged for Viola Solo by Marco Misciagna'' - Bevat: Julia Florida, Las Abejas, Canción de Cuna, Leyenda de España, La Catedral ''(I. Preludio Saudade, II. Andante Religioso, III. Allegro Solemne)'', Una Limosna por el Amor de Dios, Preludio, Capricho Español, Gavota al Estilo Antiguo, Villancico de Navidad. Marco Misciagna (bratsj). MM. Vrygestel in 2025.<ref>{{cite web | url=https://www.discogs.com/it/release/33864405-Agust%C3%ADn-Barrios-Mangor%C3%A9-Marco-Misciagna-Agust%C3%ADn-Barrios-Mangor%C3%A9-Compositions-Arranged-for-Viola- | title=Agustín Barrios Mangoré: Compositions Arranged for Viola Solo by Marco Misciagna|website=Discogs|date=2025-03-21|language=en-US|access-date=2025-03-21}}</ref> * ''Georg Abraham Schneider: 6 Solos for Viola, Op. 19 & Variations, Op. 44 (gearrangeer vir bratsj deur Marco Misciagna)''. Marco Misciagna (bratsj). MM. Vrygestel in 2025.<ref>{{cite web | url=https://www.discogs.com/it/release/34509157-Georg-Abraham-Schneider-Marco-Misciagna-6-Solos-for-Viola-Op-19-Variations-Op-44- | title=Georg Abraham Schneider: 6 Solos for Viola, Op. 19 & Variations, Op. 44 (arr. Misciagna)|website=Discogs|date=2025-07-11|language=en-US|access-date=2025-03-21}}</ref> === Singels en EP’s === * ''[[Bohemian Rhapsody (rolprent)|Bohemian Rhapsody]], Arranged for Viola Solo by Marco Misciagna (Live)'' (2024) – Marco Misciagna (viola) – Live opname. Uitgegee deur MM, katalogusnommer MM04.<ref>{{Citation |title=Bohemian Rhapsody, Arranged for Viola Solo by Marco Misciagna (Live) |url=https://www.discogs.com/release/30797481-Marco-Misciagna-Bohemian-Rhapsody |access-date=2024-05-12}}</ref> * ''Tico-Tico no Fubá, Arranged for Viola Solo by Marco Misciagna (Live)'' (2024) – Marco Misciagna (viola) – Live opname. Uitgegee deur MM, katalogusnommer MM05.<ref>{{Citation |title=Tico Tico No Fubá, Arranged for Viola Solo (Live) |url=https://www.discogs.com/release/31018411-Marco-Misciagna-Tico-Tico-No-Fubá-Live |access-date=2024-05-12}}</ref> * ''Marco Misciagna: Samba for Viola Solo (Live)'' (2024) – Oorspronklike komposisie deur Marco Misciagna – Live opname. Uitgegee deur MM, katalogusnommer MM06.<ref>{{Citation |title=Samba for Viola Solo (Live) |url=https://www.discogs.com/release/31281698-Marco-Misciagna-Samba-for-Viola-Solo-Live |access-date=2024-05-12}}</ref> * ''Heinrich Ignaz Franz Biber: Passacaglia for Solo Viola, Arranged by Marco Misciagna (Live)'' (2024) – Live opname. Uitgegee deur MM, katalogusnommer MM08.<ref>{{Citation |title=Biber: Passacaglia for Solo Viola, Arranged by Marco Misciagna (Live) |url=https://www.discogs.com/it/release/31551832-Marco-Misciagna-Biber-Passacaglia-for-Solo-Viola-Arranged-by-Marco-Misciagna-Live |access-date=2024-08-23}}</ref> * ''Johann Sebastian Bach: Sonata No.1, BWV 1001, Transcribed for Viola by Marco Misciagna (Live)'' (2024) – Live opname. Uitgegee deur MM, katalogusnommer MM09.<ref>{{Citation |title=Bach: Sonata No.1, BWV 1001, Transcribed for Viola by Marco Misciagna (Live) |url=https://www.discogs.com/it/release/31779158-Marco-Misciagna-Bach-Sonata-No1-BWV-1001-Transcribed-for-Viola-by-Marco-Misciagna-Live |access-date=2024-09-20}}</ref> * ''Johann Sebastian Bach: Toccata & Fugue BWV 565, Arranged for Viola by Marco Misciagna (Live)'' (2024) – Live opname. Uitgegee deur MM, katalogusnommer MM10.<ref>{{Citation |title=Bach: Toccata & Fugue BWV 565, Arranged for Viola by Marco Misciagna (Live) |url=https://www.discogs.com/it/release/31901515-Marco-Misciagna-Bach-Toccata-Fugue-BWV-565-Arranged-for-Viola-by-Marco-Misciagna-Live |access-date=2024-10-04}}</ref> * ''Marco Anzoletti: Four Etudes for Viola Solo'' (2024) – Etudes Nos. 2 & 5 (1919) / Nos. 2 & 11 (1929). Uitgegee deur MM, katalogusnommer MM11.<ref>{{cite web |url=https://www.discogs.com/it/release/32170062-Marco-Anzoletti-Marco-Misciagna-Four-Etudes-for-Viola-Solo |title=Anzoletti: Four Etudes for Viola Solo|website=Discogs|date=2024-11-01|language=en-US|access-date=2024-11-01}}</ref> * ''Jiří Herold: Études for Viola (World Premiere Recording)'' (2025) – Ses Études vir solo bratsj. Uitgegee deur MM, katalogusnommer MM17.<ref>{{cite web |title=Jiří Herold: Études for Viola |url=https://www.discogs.com/release/33010086-Jiří-Herold-Études-for-Viola |access-date=2025-01-31}}</ref> == Oorspronklike komposisies en verwerkings == '''Oorspronklike komposisies''' : * Drie [[Flamenco]] Caprices vir onbegeleide altviool - El Vito / Capricho Andaluz / Malagueña (ook 'n weergawe vir onbegeleide viool) <ref>{{Verwysing|title=Misciagna: Three Flamenco Caprices for Solo Viola – El Vito – Capricho Andaluz – Malagueña (2010) für Viola|url=https://www.universaledition.com/Werke/Three-Flamenco-Caprices-for-Solo-Viola/P0350473 |access-date=2026-02-18 |website=www.universaledition.com |language=en}}</ref><ref>{{Verwysing|title=El Vito - Caprice Flamenco for viola sola (Marco Misciagna)|url=https://www.youtube.com/watch?v=6oOtmOd7hhc|access-date=2023-04-15|language=en}}</ref> * Inleiding en variasies oor die tema Mer Hayrenik (Armeense volkslied) vir onbegeleide altviool <ref>{{Verwysing|title=Marco Misciagna - Variations on Armenian National Anthem for viola solo|url=https://www.youtube.com/watch?v=JJ6ShQHOQak|access-date=2023-04-15|language=en}}</ref> * Morricone Film Suite vir solo altviool (Suite in 8 bewegings, hulde aan [[Ennio Morricone]] ) <ref name="list">{{Cite web|url=https://www.marcomisciagna.com/list-arrangements/|title=List Arrangements|last=SitoChiaro|website=Marco Misciagna|language=it-IT|access-date=2023-04-15}}</ref> * Altviool Blues vir onbegeleide altviool <ref>{{Verwysing|title=VIOLA BLUES - Marco Misciagna|url=https://www.youtube.com/watch?v=y9jzriePZXE|access-date=2023-04-15|language=en}}</ref> * 6 Jazz Viola Preludes vir onbegeleide altviool (1-Ragtime, 2-Cafè Concerto, 3-Ragtime Boogie, 4-Ballade, 5-A J.S.Bach Joke, 6-Just After Midnight) <ref>{{Verwysing|title=VIOLA BLUES - Marco Misciagna|url=https://www.youtube.com/watch?v=y9jzriePZXE|access-date=2023-04-15|language=en}}</ref> * Fantasie vir onbegeleide altviool <ref>{{Verwysing|title=Jerusalem Fantasy (for viola solo) - Marco Misciagna|url=https://www.youtube.com/watch?v=1In6qJ7efEU|access-date=2023-04-15|language=en}}</ref> * Samba vir onbegeleide altviool <ref>{{Verwysing|title=SAMBA for viola solo, Marco Misciagna|url=https://www.youtube.com/watch?v=0GpdZV1egoM|access-date=2023-04-15|language=en}}</ref> * Star Wars Suite vir onbegeleide altviool (huldiging aan [[John Williams]]) <ref name="list" /> * Jazz Caprices vir onbegeleide altviool <ref name="list" /> * 3 stukke, hulde aan Charlie Byrd vir onbegeleide altviool (1-Swing'59, 2-Blues vir Felix, 3-Spaanse Altviool Blues) <ref name="list" /> * Fantasia op die Ierse volksliedjie "The last rose of summer" : vir viool en klavier / Romolo Pio Misciagna ; (hersiening en vioolkadens deur Marco Misciagna) <ref>{{Cite web|url=http://www.bncs.beniculturali.it/opac_cosenza/opac/cosenza/scheda.jsp?bid=CSA0066190|title=Ricerca bibliografica|last=Admin|website=www.bncs.beniculturali.it|language=it|access-date=2023-03-14|archive-date=2023-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314222158/http://www.bncs.beniculturali.it/opac_cosenza/opac/cosenza/scheda.jsp?bid=CSA0066190|url-status=dead}}</ref> '''Reëlings''' : * [[Isaac Albeniz|Isaac Albéniz]] : Asturias vir altviool (uit: Suite española No. 1, vir klavier, op. 47) / Rumores de la caleta vir altviool (uit: Recuerdos de viaje, vir klavier, op. 71) <ref>{{Cite web|url=https://partitura-verlag.com/de/shop-de/product/viola-virtuosa/category_pathway-12|title=Viola Virtuosa Albéniz, Tárrega, Sor Vier Solo Transkriptionen aus Spanien|website=partitura-verlag.com|access-date=2023-03-19|archive-date=2023-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230319123846/https://partitura-verlag.com/de/shop-de/product/viola-virtuosa/category_pathway-12|url-status=dead}}</ref> * [[Francisco Tárrega]] : Tango, Recuerdos de la Alhambra, Caprice Arabe vir altviool (oorspronklike vir kitaar)<ref>{{Cite web|url=https://partitura-verlag.com/de/shop-de/product/viola-virtuosa/category_pathway-12|title=Viola Virtuosa Albéniz, Tárrega, Sor Vier Solo Transkriptionen aus Spanien|website=partitura-verlag.com|access-date=2023-03-19|archive-date=2023-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230319123846/https://partitura-verlag.com/de/shop-de/product/viola-virtuosa/category_pathway-12|url-status=dead}}</ref> * Fernando Sor : Andante - Duo for one Viola (uit: 24 leçons progressives, vir kitaar, op. 31) <ref>{{Cite web|url=https://partitura-verlag.com/de/shop-de/product/viola-virtuosa/category_pathway-12|title=Viola Virtuosa Albéniz, Tárrega, Sor Vier Solo Transkriptionen aus Spanien|website=partitura-verlag.com|access-date=2023-03-19|archive-date=2023-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230319123846/https://partitura-verlag.com/de/shop-de/product/viola-virtuosa/category_pathway-12|url-status=dead}}</ref> * Manuel De Falla : Danza del molinero aus El sombrero de tres picos vir altviool<ref>{{Cite web|url=https://www.stretta-music.it/viola-virtuosa-2-nr-664339.html|title=Viola virtuosa 2 {{!}} comprare nello shop online di Stretta|website=www.stretta-music.it|language=it|access-date=2023-03-19}}</ref> * Julio Salvador Sagreras : El colibrí - Imitación al vuelo del picaflor vir altviool<ref>{{Cite web|url=https://www.stretta-music.it/viola-virtuosa-2-nr-664339.html|title=Viola virtuosa 2 {{!}} comprare nello shop online di Stretta|website=www.stretta-music.it|language=it|access-date=2023-03-19}}</ref> * Jacques Bittner : Suite vir altviool <ref>{{Cite web|url=https://davinci-edition.com/editor/marco-misciagna/|title=DA VINCI PUBLISHINGMarco Misciagna|website=DA VINCI PUBLISHING|language=en-US|access-date=2023-03-19}}</ref> * [[Carl Philipp Emanuel Bach|Carl Philipp Emmanuel Bach]] : Pedaloefening, vir altviool <ref>{{Cite web|url=https://davinci-edition.com/editor/marco-misciagna/|title=DA VINCI PUBLISHINGMarco Misciagna|website=DA VINCI PUBLISHING|language=en-US|access-date=2023-03-19}}</ref> * [[Carl Philipp Emanuel Bach|Carl Philipp Emmanuel Bach]] : Sonate in a mineur, vir altviool <ref>{{Cite web|url=https://davinci-edition.com/editor/marco-misciagna/|title=DA VINCI PUBLISHINGMarco Misciagna|website=DA VINCI PUBLISHING|language=en-US|access-date=2023-03-19}}</ref> * Agustín Barrios Mangoré: La Catedral / Julia Florida vir altviool (oorspronklike vir kitaar)<ref>{{Cite web |url=https://partitura-verlag.com/de/shop-de/product/augustin-barrios-mangore-1885-1944-la-caterdal-julia-floridafuer-viola/category_pathway-12 |title= Augustín Barrios Mangoré (1885–1944) La Catedral - Julia Florida für Viola |website=partitura-verlag.com|access-date=2024-06-07 }}</ref> * Agustín Barrios Mangoré: La Catedral / Julia Florida vir tjello (oorspronklike vir kitaar)<ref>{{Cite web |url= https://partitura-verlag.com/de/shop-de/product/mangore/category_pathway-12 |title= Augustín Barrios Mangoré (1885–1944) La Catedral - Julia Florida for Violoncello |website= partitura-verlag.com |access-date= 2024-06-07 |archive-date= 2024-06-07 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240607214519/https://partitura-verlag.com/de/shop-de/product/mangore/category_pathway-12 |url-status= dead }}</ref> == Toekennings == * 2017 - [https://garanteminori.consiglio.puglia.it/-/alla-garante-regionale-dell-infanzia-e-dell-adolescenza-rosy-paparella-il-premio-speciale-all-educatore Toekenning "Arte, Sport e territorio" - Uitnemendheid van Puglia.] * 2019 - Internasionale Toekenning "Fontane di Roma" (37ste uitgawe) <ref>{{Cite web|url=https://www.agenziacomunica.net/2019/06/12/37-premio-fontane-di-roma-i-vincitori-e-la-cerimonia/?print=print|title=37° Premio Fontane di Roma, i vincitori e la cerimonia - Agenzia Comunica|website=www.agenziacomunica.net|access-date=2023-03-19}}</ref> * 2019 - Elmo Prys "Stories van Gewone Kultuur" <ref>{{Cite web|url=https://www.eventspress.it/2019/08/04/nomi-di-eccezione-per-il-premio-elmo-2019-rizziconi-rc-6-agosto-2019-ore-21/|title=NOMI DI ECCEZIONE PER IL PREMIO ELMO 2019 RIZZICONI (RC) 6 AGOSTO 2019 - ORE 21 » Eventspress|website=Eventspress|language=it-IT|access-date=2023-03-19}}</ref> * 2019 - Internasionale Prys - Goue Medalje "Maison des Artistes" ( [[Universiteit van Rome|Sapienza Universiteit van Rome]] ); * 2019 - Constantinus Magnus Internasionale Toekenning (Konstantiniese Nemagniese Orde van St.Stephen); <ref>{{Cite web|url=http://www.consolatorusan.it/pag.php?n=830|title=IL CONSOLE ONORARIO MARCO GINESI PRESENZIA ALLA VIII EDIZIONE DEL "CONSTATINUS MAGNUS".|website=www.consolatorusan.it|access-date=2023-03-14}}</ref> * 2019 - "Vigna d'Argento" Award ( Palazzo Montecitorio, Kamer van Afgevaardigdes, Rome); <ref>{{Cite web|url=https://www.romatoday.it/eventi/premio-vigna-d-argento-26-settembre-2019.html|title=Da Lecce a Roma: il premio Vigna D'argento, edizione speciale in collaborazione con l'Associazione Pugliesi nel mondo|website=amp.romatoday.it|access-date=2023-03-19}}</ref> * 2019 - Internasionale Toekenning "Hertogin Lucrezia Borgia" <ref>{{Cite web|url=https://www.cronacacomune.it/notizie/37226/iv-edizione-del-premio-internazionale-duchessa-lucrezia-borgia-bisceglie-ba.html#null|title="IV Edizione del Premio Internazionale Duchessa Lucrezia Borgia" a Bisceglie (Ba)|website=www.cronacacomune.it|access-date=2023-03-14}}</ref> * 2019 - City of Naples International Award for Art, Culture and Fashion, 9th Edition Academy Oscar <ref>{{Cite web|url=http://occhioallartistamagazine.it/2019/09/12/meritato-successo-per-la-nona-edizione-del-premio-citta-di-napoli-al-maschio-angioino/|title=Meritato successo per la nona edizione del premio "Città di Napoli" al Maschio Angioino|date=2019-09-12|website=Occhio all'Artista Magazine|language=it-IT|access-date=2023-03-19|archive-date=2023-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230319123842/http://occhioallartistamagazine.it/2019/09/12/meritato-successo-per-la-nona-edizione-del-premio-citta-di-napoli-al-maschio-angioino/|url-status=dead}}</ref> * 2019 - "Cicero Award" ''(Fondazione "Marco Tullio Cicerone")'' <ref>{{Cite web|url=https://fondazionecicerone.it/cicero-award-2019/|title=Cicero Award 2019 {{!}} Fondazione M.T. Cicerone|last=Castellucci|first=Pubblicato da Ciro|language=it-IT|access-date=2023-03-19}}</ref> * 2019 - Vincenzo Crocitti- Award ("VINCE International", Rome) ''<ref>{{Cite web|url=https://premiovincenzocrocitti.com/premiazioni/premiazioni-2019/|title=Premiazioni 2019|date=2020-03-26|website=Premio Vincenzo Crocitti International|language=it-IT|access-date=2023-03-19|archive-date=2023-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230319123840/https://premiovincenzocrocitti.com/premiazioni/premiazioni-2019/|url-status=dead}}</ref>'' * 2019 - Goue Histonium Award <ref>{{Cite news|accessdate=2023-03-27}}</ref> * 2019 - [[Mona Lisa]] Award 2019 <ref>{{Cite web|url=https://www.pastorevito.it/biennale-internazionale-darte-contemporanea-barocco-salentino-vitoronzo-pastore/|title=BIENNALE INTERNAZIONALE D'ARTE CONTEMPORANEA "BAROCCO SALENTINO" - Vitoronzo Pastore ⋆|last=Pastore|first=Vitoronzo|date=2020-07-30|language=it-IT|access-date=2023-03-27}}</ref> * 2020 - Ubaldo Lay Award <ref>{{Cite web|url=https://www.pastorevito.it/biennale-internazionale-darte-contemporanea-barocco-salentino-vitoronzo-pastore/|title=BIENNALE INTERNAZIONALE D'ARTE CONTEMPORANEA "BAROCCO SALENTINO" - Vitoronzo Pastore ⋆|last=Pastore|first=Vitoronzo|date=2020-07-30|language=it-IT|access-date=2023-03-27}}</ref> * 2020 - Die "Silver Chimera" 2020 Award <ref>{{Cite web|url=https://www.cataniatoday.it/cronaca/premio-chimera-argento-medici-operatori-sanitari-comune-catania.html|title=Il premio Chimera d’argento 2020 assegnato a medici e sanitari|website=amp.cataniatoday.it|access-date=2023-03-19}}</ref> * 2021 - Nasionale Toekenning "Silver Eagle" <ref>{{Cite news|accessdate=2023-03-19}}</ref> == Eerbewyse == * Silwer Jubileum Meriete Medalje van die Heilige Militêre Konstantiniese Orde van Saint George toegeken op 16/04/2016; <ref>{{Cite web|url=https://www.marcomisciagna.com/premi-e-riconoscimenti-marco-misciagna/|title=Premi e riconoscimenti Marco Misciagna|last=SitoChiaro|website=Marco Misciagna|language=it-IT|access-date=2023-04-15|archive-date=2020-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804103641/https://www.marcomisciagna.com/premi-e-riconoscimenti-marco-misciagna/|url-status=dead}}</ref> * Silwer Medalje van Verdienste vir die 300ste herdenking van die ''Bolla Militantis Ecclesiae'' ''afgekondig deur Pous Clemens XI'' van die Heilige Militêre Konstantiniese Orde van Saint George toegeken op 27/05/2018; <ref>{{Cite web|url=https://www.marcomisciagna.com/premi-e-riconoscimenti-marco-misciagna/|title=Premi e riconoscimenti Marco Misciagna|last=SitoChiaro|website=Marco Misciagna|language=it-IT|access-date=2023-04-15|archive-date=2020-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804103641/https://www.marcomisciagna.com/premi-e-riconoscimenti-marco-misciagna/|url-status=dead}}</ref> * Goue Medalje - Herdenking van die 150ste herdenking van die Nasionale Opera van Oekraïne (Mei 2018) <ref>{{Cite web|url=https://biz.nv.ua/finance/-50023972.html|title=День Европы в Киеве: в Национальной опере Украины состоялся концерт Gala Europa|date=2019-05-31|website=NV|language=ru|access-date=2023-04-15}}</ref> * Ereburgerskap van die stad Ayvalık – Turkye (Februarie 2018) <ref>{{Cite web|url=https://www.hurriyet.com.tr/kitap-sanat/fahri-ayvalikli-misciagnadan-cilgin-ispanyol-danslari-40908977|title=Fahri Ayvalıklı Misciagna’dan çılgın İspanyol dansları|website=www.hurriyet.com.tr|language=tr|access-date=2023-03-14}}</ref> * Medalje vir samewerking in die Oekraïne. No. 988 - 2 November 2020 <ref>{{Cite web|url=https://vto-orden.com.ua/catalog/award/znak-narodnoyi-poshani-za-plidnu-spivpracyu|title=Medal for Cooperation in Ukraine. No. 988 (02/11/2020)}}</ref> * Medalje van die Orde van St George Oekraïne. No.1725 – 2 November 2020 <ref>{{Cite web|url=https://vto-orden.com.ua/catalog/award/vidznaka-za-sluzhinnya-bogu-i-ukrayini-dlya-kapela|title=Medal of the Order of St. George Ukraine. No.1725 – 2 November 2020;}}</ref> * Geagte Besoeker van die Stad [[Santiago de Cuba]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://www.marcomisciagna.com/Marco Misciagna Amptelike webwerf] * [https://www.digressionemusic.it/portfolio-items/maurice-vieux/ MAURICE VIEUX] * [https://www.brilliantclassics.com/articles/c/campagnoli-41-caprices-for-viola-op22-arranged-for-viola-piano-by-carl-albert-tottmann/ Campagnoli: 41 Caprices for Viola Op.22, verwerk vir Altviool & Klavier deur Carl Albert Tottmann - Brilliant Classics] * [https://www.discogs.com/it/artist/7545335-Marco-Misciagna Marco Misciagna] * [https://rachmaninov.ru/institut/personalii/pochyotnyie-professora/marko-mishanya Марко Мишанья] * [http://alionbalticfestival.com/miscignia.html Alion Baltiese Musiekfees | Marco Misciagna] * [https://www.pantonale.com/music-festival/de/archiv/philharmonika-2016.php Pantonale Musikveranstaltungen des Pantonale e.] [https://www.pantonale.com/music-festival/de/archiv/philharmonika-2016.php V. Berlyn - PHILHARMONIKA 2016] * [http://www.consolatorusan.it/pag.php?n=830 IL CONSOLE ONORARIO MARCO GINESI PRESENZIA ALLA VIII EDIZIONE DEL “CONSTATINUS MAGNUS”.] * [https://www.hurriyet.com.tr/kitap-sanat/fahri-ayvalikli-misciagnadan-cilgin-ispanyol-danslari-40908977 Fahri Ayvalıklı Misciagna'dan çılgın İspanyol dansları] {{Normdata}} [[Kategorie:Violiste]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 1984]] [[Kategorie:Artikels met hAudio-mikroformate]] noy2rdo00ygw3i4wesq113hr9o1ldyu 0 401870 2917712 2596189 2026-07-15T16:34:16Z JMK 649 teksdetails 2917712 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Safety matches Jönköpings Original.jpg|duimnael|Sweedse vuurhoutjies]] 'n '''Vuurhoutjie''' is 'n gereedskap waarmee vuur maklik gemaak kan word. In 1827 het 'n Brit, John Walker, houtjies in [[swawel]] gedoop saam met 'n stof wat maklik [[suurstof]] vrygestel het. Omdat hulle dikwels spontaan ontbrand het, was hierdie vuurhoutjies egter hoegenaamd nie veilig nie. In 1844 het die Sweedse chemikus Gustaf Erik Pasch die "Säkerhets Tändstickan", oftewel veiligheidsvuurhoutjie, uitgevind wat hierdie probleem opgelos het. Aan die vuurhoutjie se kop het hy [[kaliumchloraat]] aangebring, en aan 'n strokie [[skuurpapier]] op die dosie is [[fosfor]] aangebring. Die houtjies het nou slegs ontbrand as hulle teen die strykvlak afgestryk is. Vandag bestaan die kop om die helfte uit [[kaliumchloraat]] en 5% uit swawel en die strykvlak bevat rooi fosfor en glaspoeier.<ref>{{cite web|url=https://historiek.net/uitvinder-lucifer-gustaf-erik-pasch/196/|title=Gustaf Erik Pasch (1788-1862) – Uitvinder van de lucifer|date=3 Desember 2019|accessdate=9 Julie 2023}}</ref> Vuurhoutjies word dikwels van die [[Populus deltoides|vuurhoutjiepopulier]] se hout vervaardig. Dit is 'n [[Noord-Amerika]]anse boomspesie wat vir hierdie doeleinde in Suid-Afrika ingevoer is, en nou in al nege provinsies ingeburger is.<ref>{{cite web|url=http://www.biodiversityexplorer.info/plants/salicaceae/populus_deltoides.htm|publisher=Iziko|titel=Populus deltoides (Match poplar, Cottonwood, Necklace poplar) |author=Hamish Robertson}}</ref> ==Kyk ook== * [[Vuurhoutjiebos]] ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Gereedskap]] [[Kategorie:Vuur]] k995cxr2nwts13ji5fo4m66lxl12v9f 2917713 2917712 2026-07-15T16:35:39Z JMK 649 2917713 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Safety matches Jönköpings Original.jpg|duimnael|Sweedse vuurhoutjies]] 'n '''Vuurhoutjie''' is 'n gereedskap waarmee vuur maklik gemaak kan word. In 1827 het 'n Brit, John Walker, houtjies in [[swawel]] gedoop saam met 'n stof wat maklik [[suurstof]] vrygestel het. Omdat hulle dikwels spontaan ontbrand het, was hierdie vuurhoutjies egter hoegenaamd nie veilig nie. In 1844 het die Sweedse chemikus Gustaf Erik Pasch die "Säkerhets-Tändstickan", oftewel veiligheidsvuurhoutjie, uitgevind wat hierdie probleem opgelos het. Aan die vuurhoutjie se kop het hy [[kaliumchloraat]] aangebring, en aan 'n strokie [[skuurpapier]] op die dosie is [[fosfor]] aangebring. Die houtjies het nou slegs ontbrand as hulle teen die strykvlak afgestryk is. Vandag bestaan die kop om die helfte uit [[kaliumchloraat]] en 5% uit swawel en die strykvlak bevat rooi fosfor en glaspoeier.<ref>{{cite web|url=https://historiek.net/uitvinder-lucifer-gustaf-erik-pasch/196/|title=Gustaf Erik Pasch (1788-1862) – Uitvinder van de lucifer|date=3 Desember 2019|accessdate=9 Julie 2023}}</ref> Vuurhoutjies word dikwels van die [[Populus deltoides|vuurhoutjiepopulier]] se hout vervaardig. Dit is 'n [[Noord-Amerika]]anse boomspesie wat vir hierdie doeleinde in Suid-Afrika ingevoer is, en nou in al nege provinsies ingeburger is.<ref>{{cite web|url=http://www.biodiversityexplorer.info/plants/salicaceae/populus_deltoides.htm|publisher=Iziko|titel=''Populus deltoides'' (Match poplar, Cottonwood, Necklace poplar) |author=Hamish Robertson}}</ref> ==Kyk ook== * [[Vuurhoutjiebos]] ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Gereedskap]] [[Kategorie:Vuur]] 8kgety63rl8wqo9oqbxwnuk94kgh9c4 0 401880 2917720 2586432 2026-07-15T19:01:22Z Amherst99 12867 /* */ 2917720 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Taal |naam=Samogities |inheemsenaam=''žemaitiu kalba'' |uitspraak= |familiekleur=Indo-Europees |state={{vlagland|Litaue}} |streek=[[Baltiese lande]] |sprekers=500&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ethnologue.com/language/sgs/ |title=Ethnologue: Languages of the World, Twenty-sixth edition, Samogitian |publisher=[[Ethnologue]] |accessdate=9 Julie 2023}}</ref> |rang= |skrif=[[Latynse alfabet]] |fam1=[[Indo-Europese tale|Indo-Europees]] |fam2=[[Baltiese tale|Balties]] |fam3=[[Oos-Baltiese tale|Oos-Balties]] |fam4=[[Litaus]] |nasie= |agentskap= |iso1=|iso2=|iso3=sgs |kaart=[[Lêer:Map of Samogitian dialect.svg|250px|Verspreiding van Samogities]] }} '''Samogities''' (''žemaitiu kalba'') word soms as 'n [[taal]] van [[Litaue]] beskou en soms as 'n [[dialek]] van [[Litaus]], die [[amptelike taal]] van Litaue. Samogities word veral in Wes-Litaue in die historiese streek [[Samogitië]] deur sowat 500&nbsp;000 mense gepraat. == Skryfstelsel == {| align=center cellpadding=10 style="text-align:center;" |align="left"|''Letter''<br />''Naam''||'''[[A|A a]]''' <br /> [ā] |'''[[Ā|Ā ā]]''' <br /> [ėlguojė ā] |'''[[B|B b]]''' <br /> [bė] |'''[[C|C c]]''' <br /> [cė] |'''[[Č|Č č]]''' <br /> [čė] |'''[[D|D d]]''' <br /> [dė] |'''[[E|E e]]''' <br /> [ē] |'''[[Ē|Ē ē]]''' <br /> [ėlguojė ē] |- |align="left"|''Letter''<br />''Naam''||'''[[Ė|Ė ė]]''' <br />[ė] |'''[[Ė̄|Ė̄ ė̄]]''' <br />[ėlguojė ė̄] |'''[[F|F f]]''' <br />[ėf] |'''[[G|G g]]''' <br />[gė, gie] |'''[[H|H h]]''' <br />[hā] |'''[[I|I i]]''' <br />[ī] |'''[[Ī|Ī ī]]''' <br />[ėlguojė ī] |'''[[J|J j]]''' <br />[jot] |- |align="left"|''Letter''<br />''Naam''||'''[[K|K k]]''' <br />[kā] |'''[[L|L l]]''' <br />[ėl] |'''[[M|M m]]''' <br />[ėm] |'''[[N|N n]]''' <br />[ėn] |'''[[O|O o]]''' <br />[ō] |'''[[Ō|Ō ō]]''' <br />[ėlguojė ō] |'''[[P|P p]]''' <br />[pė] |'''[[R|R r]]''' <br />[ėr] |- |align="left"|''Letter''<br />''Naam''||'''[[S|S s]]''' <br />[ės] |'''[[Š|Š š]]''' <br />[ėš] |'''[[T|T t]]''' <br />[tė] |'''[[U|U u]]''' <br />[ū] |'''[[Ū|Ū ū]]''' <br />[ėlguojė ū] |'''[[V|V v]]''' <br />[vė] |'''[[Z|Z z]]''' <br />[zė, zet] |'''[[Ž|Ž ž]]''' <br />[žė, žet]. |} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Interwiki|kode=bat-smg}} {{CommonsKategorie-inlyn|Samogitian language|Samogities}} {{Taalsaadjie}} {{Balties}} {{Tale van Litaue}} {{Normdata}} [[Kategorie:Baltiese taal]] [[Kategorie:Tale van Litaue]] bv2l9aeto7t9g1wq305ktrz7asb9k7k 0 414299 2917742 2916215 2026-07-16T01:05:42Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917742 wikitext text/x-wiki {{Databoks}} [[Johann Sebastian Bach]] se '''Magnificat''', [[Bach-Werke-Verzeichnis|BWV]]&nbsp;243, is 'n toonsetting van die Bybelse lied Magnificat. Dit word beset vir vyf stemme(twee soprane, alt, tenoor en bas), en 'n Barokorkes met trompette en keteltromme. Dit is Bach se eerste groot liturgiese komposisie oor 'n Latynse teks. In 1723, nadat hy die pos as Thomaskantor in [[Leipzig]] opgeneem het, het Bach die teks van die Magnificat in 'n komposisie van twaalf bewegings in die toonsoort E-mol-majeur getoonset. Vir 'n uitvoering tydens [[Kersfees]] het hy vier lofgesange (''laudes'') ingevoeg wat met Kersfees verband hou. Hierdie weergawe, insluitend die Kersfees-laudes, het die nommer 243.1 (voorheen 243a) in die [[Bach-Werke-Verzeichnis|katalogus van Bach se werke]] gekry.<ref>Werk [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000303?lang=en 00303] op die Bach Digital-webtuiste</ref> Bach het 'n nuwe weergawe van sy Latynse Magnificat gekomponeer, waarskynlik vir die Fees van die Maria-besoek (Duits: [[:de:Mariä_Heimsuchung|Mariä Heimsuchung]]) ('n feesdag in die Lutherse Kerk om die besoek van Maria aan Elizabeth te gedenk) van 1733, of 'n ander fees in of rondom daardie jaar. Dié weergawe het geen Kersfees-''laudes'' gehad nie, en die instrumentbesetting van sommige bewegings is verander of uitgebrei, terwyl die toonsoort van E-mol-majeur tot [[D-majeur]] getranskribeer is om die trompette te kon akkommodeer. Hierdie weergawe van Bach se Magnificat staan dus bekend as BWV 243.2 (voorheen BWV 243).<ref>Werk [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000302?lang=en 00302] op die Bach Digital-webtuiste</ref> Nadat beide weergawes in die 19de eeu gepubliseer is, het die tweede die standaard vir uitvoering geword. Dit is een van Bach se gewildste vokale werke. == Geskiedenis == In Leipzig was die Magnificat gereelde toevoeging tydens dienste op Sondae uitgevoer. Dit is op gewone Sondae egter in Duits gesing, maar vir groot feesdae (Kersfees, [[Paasfees]] en [[Pinkster]])<ref name="stein32">Sien Steinberg 2005, bl. 32.</ref> en op die drie belangrike Mariafeeste (die Fees van die Aankondiging van die Here, die Fees van die Mariabesoek en die Fees van die Maria-reiniging) is meer uitgebreide toonsettings in Latyn uitgevoer.<ref name="j13">Sien Jones 2013.</ref><ref>Sien Schröder 2012.</ref> === Bach se ampstermyn as Thomaskantor in Leipzig === Afgesien van 'n vroeë toonsetting van die Kyrie, op 'n gemengde Griekse en Duitse teks (BWV 233a ),<ref>Werk [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000292?lang=en 00292] op die Bach Digital-webtuiste.</ref><ref>Die [[scores:Kyrie_in_F_major,_BWV_233a_(Bach,_Johann_Sebastian)|bladmusiek]] is beskikbaar by die International Music Score Library Project.</ref> is Bach se bekende liturgiese komposisies wat hy tydens sy ampstermyn as Thomaskantor in Leipzig (1723–1750) gekomponeer uitsluitlik in Latyn. Vergeleke met die Lutherse praktyk elders is 'n ongekende hoeveelheid Latyn in kerkdienste in Leipzig gebruik.<ref>Sien Spitta 1884, bl. 263ff.</ref> 'n Vroeë staaltjie van Bach se belangstelling in liturgiese praktyke in Leipzig dateer uit 1714, toe hy die volgorde van die diens op die eerste Sondag in Advent tydens 'n besoek aan die dorp opgeteken het.<ref>Sien Spitta 1884, bl. 265.</ref> Johann Kuhnau was destyds die kantor in Leipzig.<ref>Sien Schrok 2009, bl. 279.</ref> Ná Kuhnau se sterfte in 1722 het Christoph Graupner naas Bach aansoek gedoen vir die pos van Thomaskantor. Graupner was 'n oudleerling van Kuhnau en het 'n [[scores:Magnificat anima mea, GWV 1172/22 (Graupner, Christoph)|Magnificat wat hy vir Kersfees 1722 gekomponeer het]] as 'n oudisiestuk in Januarie 1723 hergebruik het. Drie weke later het Bach sy oudisiekantate ''Jesus nahm zu sich die Zwölfe'' (BWV 22) en ''Du wahrer Gott und Davids Sohn'' (BWV 23) voorgelê.<ref name="Graupner">[http://tudigit.ulb.tu-darmstadt.de/show/Mus-Ms-430-29 Mus.ms 430/29 (outograafmanuskrip van Graupner se 1722-Magnificat)] by die webtuiste van die Technische Universität Darmstadt, bl. 1 en 8.</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000027|title=Jesus nahm zu sich die Zwölfe BWV&nbsp;22; {{nowrap|BC A 48}}|year=1992|publisher=Leipzig Universiteit|access-date=5 April 2024|archive-date=18 Julie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230718205332/https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000027|url-status=dead}} bl. 219</ref> Bach het die posisie van Thomaskantor op 30 Mei 1723 beset. Dit was die eerste Sondag ná Drie-Eeenheidsondag, en Bach het ambisieuse kantate met 14 bewegings uitgevoer: ''Die Elenden sollen essen'' (BWV 75). Die volgende Sondag het hy 'n vergelykbare kantate uitgevoer, naamlik Die Himmel erzählen die Ehre Gottes (BWV 76). === Tradisionele toonsetting van die Duitse Magnificat === [[Lêer:Magnificat_im_9._Psalmton_deutsch_(Luther).jpg|duimnael|600x600px|Die tradisionele toonsetting in D-mineur van Luther se Duitse Magnificat, wat 'n spesifieke Duitse weergawe van die negende psalmtoon of ''tonus peregrinus'' is.<ref>Sien Lundberg 2012, bl. 10–11.</ref>]] Die tradisionele toonsetting van [[Martin Luther|Luther]] se Duitse vertaling van die Magnificat ("Meine Seele erhebt den Herren") is 'n Duitse variant van die ''tonus peregrinus'', 'n taamlik uitsonderlike psalmtoon in [[Gregoriaanse gelyksang]].<ref>Sien Lundberg 2012, bl. 10–11.</ref> Die ''tonus peregrinus'' (of negende psalmtoon) word geassosieer met die negende of eoliese modus.<ref>Sien Lundberg 2012, bl. 45.</ref> Vir die tradisionele toonsetting van Luther se Duitse Magnificat is dit die mineurmodus, waarvan die laaste noot van die melodiese formule die [[tonika]] is, 'n vyfde onder die openingsnoot. Die ''tonus peregrinus''-variant wat met Luther se Duitse Magnificat geassosieer word, kom voor in komposisies van onder andere Johann Hermann Schein, [[Heinrich Schütz]], Johann Pachelbel en [[Dieterich Buxtehude|Dietrich Buxtehude]]. Bach gebruik die melodiese formule as 'n instrumentale ''cantus firmus'' in die tiende beweging van sy Latynse Magnificat, "Suscepit Israel".<ref>Sien Rathey 2016.</ref> Hy gebruik dit weer in sy Duitse Magnificat – die kantate ''Meine Seel erhebt den Herren'' (BWV 10) – wat hy vir die Fees van die Maria-besoek van 1724 gekomponeer het, asook in die koraalharmonisasies (BWV 323 en 324) en in die vierde Schübler-korale (BWV 648).<ref>Sien Rizzuti 2013, bl. 2–4.</ref><ref>Sien Spitta 1884, bl. 283ff.</ref> Ook in ''Fuga sopra il Magnificat'' (BWV 733) word die melodiese formule as tema gebruik: hierdie koraalvoorspel kan egter die werk van Bach se leerling Johann Ludwig Krebs wees.<ref>[http://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000858 Koraalverwerking ''Meine Seele erhebt den Herren'' (fuga) BWV 733] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231130210630/https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000858 |date=30 November 2023 }} by {{URL|bach-digital.de}}.</ref><ref>''Meine Seele erhebet den Herren (''BWV 733): [[scores:Meine_Seele_erhebet_den_Herren_(Krebs,_Johann_Ludwig)|Bladmusiek]] by die International Music Score Library Project.</ref> === Uitgebreide toonsettings van die Magnificat === As 'n fundamentele deel van vespers, evensong of mette, was die Magnificat reeds langer as 'n eeu voordat Bach dit getoonset het die liturgiese teks wat die meeste getoonset is, naas die gewone orde van die [[mis]].<ref>Sien Lowther Clarke 1922.</ref><ref>Sien Taft 1986.</ref><ref>Sien Porter 2008, bl. 63.</ref> In die Protestantisme was daar geen Latynse teks wat meer dikwels as die Magnificat getoonset is nie.<ref name=":0">Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> Toonsettings van die Duitse vertaling van die Magnificat was algemeen vanaf die vroeë 17de eeu, sonder dat een vorm die ander onderdruk het.<ref name=":0" /> Uitgebreide toonsettings van die Magnificat, insluitend toonsettings in 'n concertato-formaat (met verskeie bewegings wat vir koor-, orkes- en vokale soliste getoonset is) en 'n nielineêre hantering van die teks (dit wil sê dele van die teks word verskeie kere deur die sangers herhaal), gaan terug na die ou Italiaanse musiekskool.<ref>Sien Franz 1863, bl. 6.</ref> So 'n voorbeeld kan gevind word in [[Claudio Monteverdi]] se Magnificat a 7 voci, een van twee alternatiewe Magnificat-toosettings wat in sy ''Vespro della Beata Vergine'' ingesluit is.<ref name=":0">Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> In die Lutherse tradisie is daar byvoorbeeld Schütz se Latynse Magnificat (SWV 468).<ref name=":0" /> Die Magnificat-toonsettings van komponiste soos Johann Levini, Antonio Lotti en Francesco Durante het as moontlike inspirasies vir Bach gedien.<ref>Schering 1924, "Introduction".</ref><ref>Sien Kretzschmar 1921, bl. 394f.</ref> Tydgenote van Bach soos Heinichen en [[Antonio Vivaldi|Vivaldi]] het ook die Magnificat getoonset. In baie van hierdie toonsettings kan 'n enkele vers van die Magnificat deur een of meer soliste gesing word, afgewissel met koorsang. 'n Voorbeeld hiervan is Bach se hantering van die derde Magnificat-vers ("Quia respexit humilitatem ancillae suae ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes"): Die sopraansolis sing die eerste woorde van die vers, terwyl die koor met "omnes generationes" afsluit. Dié spesifieke hantering van die derde vers, wat slegs die laaste twee woorde ("omnes generationes") aan die koor oorlaat, is voorheen al deur Ruggiero Fedeli gedoen, asook in 'n Magnificat in G-mineur van 1720 – wat Bach waarskynlik geken het. (Dié Magnificat is voorheen aan [[Tomaso Albinoni]] toegeskryf.)<ref name="stein32" /><ref>Sien Kretzschmar 1921, bl. 394f.</ref><ref>Sien Marshall 1989a, bl. 12 & 13.</ref><ref>Sien Jenkins 2000, bl. 1.</ref> Ook Graupner se 1722 Magnificat toon dié verdeling.<ref name="Graupner"/> 'n Verdere kenmerk van Bach se Magnificat is dat dit vir 'n vyfstemmige koor getoonset is. Die vergroting van 'n standaard-SATB- koor met meer stempartye was egter geen nuutjie wat Magnificat-komposisies betref nie: Johann Pachelbel, die onderwyser van Johann Sebastian se oudste broer (Johan Christoph, orrelis by Ohrdruf), het byvoorbeeld 'n ses Magnificats vir SSATB-koor gekomponeer, en een vir soliste, SSATB-dubbelkoor en orkes. Kuhnau se Magnificat in C-majeur span ook 'n SSATB-koor in.<ref>Sien Schrok 2009, bl. 279.</ref> Bach het reeds vir 'n SSATB-koor in [[Weimar]] gekomponeer (''Der Himmel lach! Die Erde jubilieret!'' (BWV 31), 'n Paaskantate uit 1715). Hy het dieselfde gedoen in sy begrafnismotet ''Jesu, meine Freude'' (BWV 227). Rondom die tyd toe die D-majeurweergawe van die Magnificat ontstaan het, het hy vir dieselfde vergrote koor gekomponeer in sy 1733-mis vir die Dresden-hof (BWV 232). Ander vergrote toonsettings vir koor deur Bach sluit in sy Sanctus vir ses stemme (SSSATB) vir Kersfees 1724, en komposisies vir dubbelkoor soos die ''Matteuspassie'' (BWV 244) van 1727 en die sekulêre kantate ''Preise dein Glücke, gesegnetes Sachsen'' (BWV 215) van 1734. Sulke komposisies met 'n vergrote koor is egter buite Bach se gewone werkswyse vir liturgiese musiek.<ref>Sien Jones 2013, bl. 133.</ref> Bach was nie die eerste wat gemengde Duitse/Latynse Kersfees-insetsels in 'n Magnificat ingesluit het wat in Latyn gesing word nie: Hieronymus Praetorius het in 1622 'n [[scores:Ausgewählte Werke (Praetorius, Hieronymus)|Magnificat met sulke insetsels]] gepubliseer.<ref>Sien [[choralwiki:Magnificat Quinti Toni (Hieronymus Praetorius)|Magnificat 5. Toni cum canticis Ecclesiasticis]] by {{URL|cpdl.org}}.</ref> Samuel Scheidt se ''Geistliche Konzerte III'' (1635) bevat drie Magnificats met insetsels,<ref>Sien [http://www.klassika.info/Komponisten/Scheidt/wv_wvz1.html Samuel-Scheidt-Werke-Verzeichnis, 2000] by {{URL|klassica.info}}.</ref> die eerste hiervan (SSWV 299 vir SSATTB en basso continuo) met die eerste strofe ''Vom Himmel hoch da komm ich her'' (Luther 1534) as eerste insetsel.<ref>[[choralwiki:Magnificat (with German interpolations for Christmas), SSWV 299 (Samuel Scheidt)|Magnificat (met Duitse insetsels vir Kersfees), SSWV 299]] by {{URL|cpdl.org}}.</ref> === Weergawes vir die Fees van die Maria-besoek === In die [[Evangelie volgens Lukas|Evangelie van Lukas]] word die woorde van die Magnificat deur [[Maria]] gespreek wanneer sy haar niggie Elizabeth besoek. Albei vroue was swanger: Maria met [[Jesus van Nasaret|Jesus]] en Elisabet met [[Johannes die Doper]]. In sekere denominasies van die [[Christendom]] word die fees ter herdenking van daardie besoek die Fees van die Maria-besoek genoem. Dit is 'n uiteraard 'n uitstekende geleentheid om meer as die gewone aandag aan die Magnificat-lied in die liturgie te gee, terwyl die fees die gebeurtenis herdenk wat aan die oorsprong daarvan gekoppel is. In Bach se tyd het die Fees van die Maria-besoek op [[2 Julie]] geval. Die D-majeurweergawe van Bach se Magnificat (dus BWV 243.2) is dus moontlik op 2 Julie 1733 uitgevoer as deel van die kerkdiens in die Sint Thomas-kerk (of Thomaskirche) in Leipzig. Daardie jaar was daar 'n tydperk van rou ná die dood van die keurvors van Sakse, [[August II van Pole|Augustus die Sterke]]. Gedurende die routydperk – wat gestrek het van die tweede Sondag voor die Vaste (15 Februarie) tot die vierde Sondag ná Drie-eenheidsondag (28 Junie) – is geen konsertmusiek in die kerke toegelaat nie. In dié tydperk het Bach 'n Kyrie-Gloria-mis in B-mineur gekomponeer wat hy aan die opvolger, Frederick Augustus II, opgedra het in 'n brief wat {{Nowrap|27 July 1733}} gedateer is.<ref name=":2">Sien Glöckner 2009.</ref><ref>Sien Stockigt 2013, bl. 39–53.</ref> Die eerste geleentheid vir konsertkerkmusiek ná die routydperk was die Fees van die Maria-besoek van Donderdag 2 Julie 1733. Dit is heel moontlik dat Bach sy nuwe weergawe van die Magnificat vir hierdie geleentheid gekomponeer het, hoewel dit ook moontlik is dat die eerste uitvoering van dié nuwe Magnificat op Kersdag geval het. Dit kan dus nie met sekerheid bepaal word op watter dag van omstreeks 1732 tot 1735 die D-majeurweergawe van die Magnificat vir die eerste keer uitgevoer is nie, of wanneer Bach die komposisie uiteindelik gefinaliseer het in die formaat wat ons vandag ken nie. Omstreeks 1733 het Bach twee kantates deur Gottfried Heinrich Stölzel voorgehou vir die vyfde en die sesde Sondag ná Drie-eenheidsondag (5 en 12 Julie in 1733) – Bach het moontlik op kerkmusiek deur ander komponiste staatgemaak vir die dienste in Leipzig in Julie 1733 omdat hy besig was met die komponering van die uitgebreide eerste deel van van die bekende Mis in B-mineur (BWV 232) en die uitskryf van die orkespartye daarvan.<ref name=":2" /><ref>Sien Stockigt 2013, bl. 39–53.</ref> In 2003 het Bach-geleerde Andreas Glöckner aangevoer dat die heel eerste weergawe van Bach se Magnificat – dus die E-mol-majeurweergawe vóórdat die vier Kersfeeslofsange by die outograafpartituur gevoeg is – vir die eerste keer op 2 Julie 1723 uitgevoer is.<ref name=":3">Sien Glöckner 2003.</ref><ref>Sien Butler 2008, bl. 53.</ref> Dit sou presies tien jaar voor die getransponeerde weergawe wees, en gekomponeer vir dieselfde Mariafees. Bach het sy pos as Thomaskantor op 30 Mei 1723 in Leipzig opgeneem, dus die eerste Sondag ná Drie-eenheidsondag. Die Fees van die Maria-besoek was die eerste feesdag van sy ampstermyn, wat uitsonderlike feestelike musiek vereis het.<ref>Sien Rizzuti 2013.</ref> === Die Kersfees-''laudes'' === Voor Glöckner se 2003-artikel oor die ontstaan van die Magnificat – en vir sommige outeurs nog daarna – is daar algemeen aanvaar dat Bach sy Magnificat in die stil tyd van [[Advent]] 1723 gekomponeer het vir 'n eerste uitvoering tydens die Kersfeesvespers. Vir daardie uitvoering het Bach vier Kersfees-''laudes'' gekomponeer: lofliedere deels in Duits, deels in Latyn om op sekere punte in die E-mol-majeurweergawe van die Magnificat gesing te word.<ref name="j13" /> Dié weergawe van die Magnificat is genommer BWV 243.1 (voorheen BWV 243a). Bach se voorganger, Kuhnua, het die teks van hierdie Kersfees-''laudes'' in 'n Kersfeeskantate in Leipzig gebruik.<ref>Sien Cantagrel 2011.</ref> Dit is moontlik dat daardie toonsettings in C-majeur van dieselfde vier tekste as wat Bach as Kersfees-''laudes'' in sy Kersfees-Magnificat ingesluit het nie 'n selfstandige kantate was nie, maar ''laudes'' wat Kuhnau gekomponeer het vir invoeging toe sy eie Magnificat in C-majeur met Kersfees uitgevoer is.<ref>Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> Hierdie ''laudes'' illustreer wat die [[Evangelie|Evangelies]] beskryf as die omstandighede rondom [[Jesus van Nasaret|Christus]] se geboorte, en is ingebed in 'n ou tradisie genaamd Kindleinwiegen (die gewieg van die kinderwieg).<ref name=":4">Sien Spitta 1884, bl. 369ff.</ref> Aangesien hierdie ''laudes'' met 'n baie beperkte begeleiding van instrumente uitgevoer sou word, is hulle vermoedelik vanuit die klein galery in die hoë koorruimte van die Thomaskirche uitgevoer, oorkant die groot orrelgalery waar die ander bewegings van die Magnificat uitgevoer is.<ref name=":0">Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> Die outograafpartituur van die E-mol-majeurweergawe van die Magnificat (BWV 243.1) gee te kenne dat Bach van plan was om die eerste weergawe van sy Magnificat ook sonder die ''laudes'' uit te voer, afhangende van omstandighede, byvoorbeeld op ander feeste as Kersfees.<ref name=":0" /> === Ander Magnificats deur Bach? === Bach se ''Nekrolog'', die doodsberig uit 1754 wat deur Johann Friedrich Agricola en die komponis se seun [[Carl Philipp Emanuel Bach|Carl Philipp Emanuel]] geskryf is, noem dat die komponis "verskeie" Magnificats gekomponeer het.<ref>Sien Jenkins 2000, bl. 5.</ref><ref>Bach, C.P.E. & Agricola, J.F. 1754. Nekrolog. Elegie vir Johann Sebastian Bach. In Mizler se ''Musikalische Bibliothek'', Volume 4:1. Leipzig, bl. 168.</ref> Afgesien van die bestaande kopieë van die Latynse Magnificat BWV 243, van die ''Duitse Magnificat'' (BWV 10) en van die koraalharmonisering (BWV 324), is 'n Magnificat vir sopraansolo in die 19de eeu as verlore beskou.<ref>Sien Spitta 1884, bl. 374ff.</ref> Die partituur van dié sogenaamde "klein" Magnificat (Kleine Magnificat) is in die 20ste eeu herontdek en as BWV Anh. gelys. Die egtheid daarvan is egter betwyfel.<ref>Hudson, F. & Dürr, A. 1955. [https://www.jstor.org/stable/730970 An investigation into the authenticity of Bach's ‘Kleine Magnificat’]. ''Music & Letters'' XXXVI (3): 233–236. Geraadpleeg op 11 April 2024.</ref> In 1982 is [[Melchior Hoffmann]] as die komponis van hierdie Duitse Magnificat, ''Meine Seel erhebt den Herren'', geïdentifiseer.<ref>Glöckner, A. 1983. Die Leipziger Neukirchenmusik und das "Kleine Magnificat" BWV Anh. 21. In: Schulze, H.-J. & Wolff, C. (reds.). ''Bach-Jahrbuch 1982.'' Volume 68. Neue Bachgesellschaft. Berlyn: Evangelische Verlagsanstalt, bl. 97–102. DOI: https://doi.org/10.13141/bjb.v1982. </ref><ref>Hoffmann, G.M (1679–1715). [https://www.carus-verlag.com/en/music-scores-and-recordings/georg-melchior-hoffmann-meine-seele-erhebt-den-herren-1013900.html?searchparam=georg%20melchior Meine Seele erhebt den Herren].</ref> 'n Soortgelyke kantate oor 'n Duitse parafrase van die Magnificat, ''Meine Seele rühmt und preist'' (BWV 189) vir tenoor solo en gekomponeer vir die Fees van die Maria-besoek, word ook aan Hoffmann toegeskryf.<ref>[https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalWork_Work_00000229?lang=en "Meine Seele rühmt und preist BWV 189 / Anh. II 23→"]. ''Bach Digital''. Leipzig: Bach Archive; et al. 2019-03-11.</ref><ref>Hoffmann, G.M. (1679–1715). [https://www.carus-verlag.com/en/music-scores-and-recordings/georg-melchior-hoffmann-meine-seele-erhebt-den-herren-1013900.html?searchparam=georg%20melchior ''Meine Seele rühmt und preist''.]</ref> 'n Ander Duitse teks wat die Magnificat parafraseer en wat deur Picander in sy 1728–29 kantatesiklus vir uitvoering op 2 Julie 1728 gepubliseer is, is moontlik deur Bach getoonset;<ref> Picander (=Christian Friedrich Henrici). 1732/1737. ''[https://archive.org/details/bub_gb_GSJLAAAAcAAJ/page/n7/mode/2up?view=theater Ernst-Schertzhaffte und Satyrische Gedichte, Volume III]''. Leipzig: Joh. Theod. Boetii Tochter, bl. [https://archive.org/details/bub_gb_GSJLAAAAcAAJ/page/n176/mode/1up?view=theater 153–155].</ref><ref name=":0">Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> so ook 'n ''Meine Seele erhebet den Herrn''-kantate deur 'n onbekende librettis vir die Fees van die Maria-besoek van 1725.<ref name=":0" /> Bach het Latynse Magnificats deur ander komponiste gekopieer: * In die vroeë 1740's het Bach Antonio Caldara se Magnificat in C-majeur gekopieer en Caldara se "Suscepit Israel" verwerk (BWV 1082).<ref>[https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalSource_Source_00018350?lang=en ''D-B Mus.ms. 2755, Fascicle 1 (voorheen Mus. ms. Bach P 977)'']. ''Bach Digital''. Leipzig: Bach Archive; et al. 2020-07-21.</ref><ref>Beißwenger, K. (red.). 2000. ''[https://www.baerenreiter.com/en/shop/product/details/BA5095_41/ Werke zweifelhafter Echtheit, Bearbeitungen fremder Kompositionen]'' (Volume 9 of Series II: Masses, Passions, Oratorios from the New Bach Edition). Kassel: Bärenreiter.</ref><ref>[https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalWork_Work_00001268?lang=en Suscepit Israel, e BWV 1082]. ''Bach Digital''. Leipzig: Bach Archive; et al. 2019-09-20.</ref> * BWV Anh. 30 is 'n Magnificat in C-majeur vir SATB-dubbelkoor en orkes, omstreeks 1742 deur Bach gekopieer. Die handskrifpartituur dui op geen komponis nie, maar in 2012 is daar ontdek dat dit Bach se verwerking is (deur die byvoeging van dele vir ketektromme en vir 'n derde trompet) van 'n laat 17de-eeuse komposisie deur Pietro Torri. Die werk is vroeër aan Antonio Lotti toegeskryf.<ref>[https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalWork_Work_00001338?lang=en Magnificat in C BWV Anh. 30]. ''Bach Digital''. Leipzig: Bach Archive; et al. 2019-02-14.</ref><ref>Thielemann, A. 2012. [https://journals.qucosa.de/bjb/article/view/2316 Zur Identifizierung des Magnificats BWV Anh. 30 aus Johann Sebastian Bachs Notenbibliothek]. In Wollny, P. (red.). ''Bach-Jahrbuch 2012''. Volume 98. Neue Bachgesellschaft. Leipzig: Evangelische Verlagsanstalt. bl. 217–224. DOI: https://doi.org/10.13141/bjb.v2012. </ref> == Struktuur en bewegings == Bach se Magnificat bestaan uit elf bewegings vir die teks van Lukas 1:46–55, afgesluit deur 'n doksologie as twaalfde beweging. Elke vers van die lofsang word aan een beweging toegeken, buiten vers 48 (die derde vers van die Magnificat), wat in die derde beweging as sopraansolo begin, maar in die vierde beweging deur die koor afgesluit word. Bach verskil dus van die tradisionele indeling van die Magnificat soos wat dit sedert die laat Middeleeue deur komponiste toegepas is: Bach bied vers 48 as twee bewegings aan (waar die tradisionele indeling dit as een beweging hou), terwyl hy die doksologie oor een bewegings aanbied, wat in die tradisionele indeling twee beweging is. Sowel die tradisionele as Bach se indeling behou egter die totaal van 12 bewegings.<ref>Sien Porter 2008, bl. 65.</ref> {| class="wikitable" ! colspan="2" |Tradisionele ververdeling in die Bybel ! scope="col" |Teksbron ! scope="col" |Bach se indeling !Tradisionele indeling |- |1. |Magnificat anima mea Dominum. |Lukas 1:46 |Beweging 1 |Beweging 1 |- |2. |Et exultavit spiritus meus in Deo salutari meo. |Lukas 1:47 |Beweging 2 |Beweging 2 |- | rowspan="2" |3. |Quia respexit humilitatem ancillae suae ecce enim ex hoc beatam me dicent ... | rowspan="2" |Lukas 1:48 |Beweging 3 | rowspan="2" |Beweging 3 |- |... omnes generationes. |Beweging 4 |- |4. |Quia fecit mihi magna qui potens est et sanctum nomen ejus. |Lukas 1:49 |Beweging 5 |Beweging 4 |- |5. |Et misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum. |Lukas 1:50 |Beweging 6 |Beweging 5 |- |6. |Fecit potentiam in brachio suo dispersit superbos mente cordis sui. |Lukas 1:51 |Beweging 7 |Beweging 6 |- |7. |Deposuit potentes de sede et exaltavit humiles. |Lukas 1:52 |Beweging 8 |Beweging 7 |- |8. |Esurientes implevit bonis et divites dimisit inanes. |Lukas 1:53 |Beweging 9 |Beweging 8 |- |9. |Suscepit Israel puerum suum recordatus misericordiae suae. |Lukas 1:54 |Beweging 10 |Beweging 9 |- |10. |Sicut locutus est ad patres nostros Abraham et semini ejus in saecula. |Lukas 1:55 |Beweging 11 |Beweging 10 |- |11. |Gloria Patri, et Filio et Spiritui Sancto. | rowspan="2" |Doksologie |Bewegin 12 (in 4/4-tyd) |Beweging 11 |- |12. |Sicut erat in principio, et nunc, et semper et in saecula saeculorum. Amen. |Bewegin 12 (in 3/4-tyd) |Beweging 12 |} Daar is egter geen numering van bewegings in Bach se outograafpartituur nie. Daar is ook nie 'n sesuur (''caesura'') tussen die derde en die vierde beweging nie; die 25ste maat van die "Quia respexit"-beweging (waarin die sopraansolis haar laaste noot sing) is ook die eerste maat van die "Omnes generationes"-beweging (wat deur die koor gesing word). Die vier Kersfees-''laudes'' word ná die tweede, die vyfde, die sewende en die negende beweging van die Magnificat-teks gesing. Hierdie vier ''laudes'' word gewoonlik met die letters A tot D aangedui, met hierdie teksbronne:<ref>Sien Marshall 1989a, bl. 8ff.</ref> * A: Gesang deur Martin Luther * B: Vers toegeskryf aan Sethus Calvisius * C: Lukas 2:14 * D: Fragment van 'n Kerslied 'n Tipiese uitvoering van die Magnificat duur tussen 25 en 30 minute,<ref>Byvoorbeeld [http://www.arkivmusic.com/classical/album.jsp?album_id=11247 Hickox/Collegium Musicum 90 (1992):] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306001539/http://www.arkivmusic.com/classical/album.jsp?album_id=11247 |date= 6 Maart 2021 }} , wat 27 minute en 14 sekondes duur.</ref> met 'n bykomende vyf minute vir die Kersfees-''laudes''.<ref>Byvoorbeeld [http://www.laphil.com/philpedia/music/magnificat-including-four-christmas-interpolations-bwv-243a-johann-sebastian-bach Dudamel/LA Phil:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180126045048/http://www.laphil.com/philpedia/music/magnificat-including-four-christmas-interpolations-bwv-243a-johann-sebastian-bach |date=26 Januarie 2018 }}, wat 32 minute duur.</ref> Die duur van 'n uitvoering sonder die Kersfees-laudes is vergelykbaar met dié van 'n gemiddelde Bach-kantate. Daar is egter baie verskille: Die Magnificat bevat bykans twee keer meer bewegings as 'n gemiddelde kantate, hoewel dit kort gehou word omdat dit da capos in die arias vermy en geen resitatiewe bevat nie.<ref>Sien Hogwoord 2011.</ref> Die teks is ook in Latyn (nie die gewone taal vir 'n Bach-kantate nie); die argitektuur van die bewegings is redelik kompleks, in teenstelling met die redelik eenvoudige struktuur van 'n gemiddelde kantate; en die koorbesetting is in vyf stemme – heel ongewoon in Bach se ander gewyde vokale werke.<ref>Sien Jones 2013, bl. 133.</ref> === Besetting en toonsoort === Die drie hoekstene van die komposisie is die eerste bewegings ("Magnificat anima mea"), die sewende ("Fecit potentiam") en die tweelfde ("Gloria patri"). Dié bewegings is in die tonika (D-mol-majeur in BWV 243.2; E-mol-majeur in BWV 243.1) en is die enigste bewegings wat sowel 'n vyfstemmige koor as 'n ''tutti''-orkes bevat. Die koor sing ook in die vierde beweging, "Omnes generationes" (begelei deur 'n orkes sonder trompette en keteltromme, en in beweging) en in die elfde beweging, "Sicut locutus est" (slegs begelei deur die continuo). Die eerste drie koorbewegings word in die weergawe sonder die Kersfees-''laudes'' deur twee bewegings vir 'n vokale solis gevolg, waarvan die tweede een dikwels 'n ryker orkesbesetting het. In die bewegings vir vokale soliste is die instrumentasie soos ooreenstemmend met dié van Bach se kantates: Die soliste word begelei deur 'n obligaatinstrument, slegs strykers en/of continuo. Die laudes-beweging A ("Vom Himmel hoch") is die enigste a cappella-beweging. Aangesien natuurtrompette gewoonlik in Sakse in D gestem is,<ref>Sien Stockigt 2013, bl. 46.</ref> word dit voorgehou as rede waarom Bach die aanvanklike E-mol-majeur-weergawe na D-majeur getransponeer het.<ref name=":5">Sien Jenkins 2000.</ref> ==== Koor en soliste ==== Bach het die Magnificat vir vyfstemmige (SSATB-)koor koor getoonset. Vyf vokale soliste word vereis: twee soprane, alt, tenoor en bas. In die tiende beweging ("Suscepit Israel") sing albei soprane saam met die alt. ==== Orkestrasie ==== Die Barokorkes vir BWV 243.1 (die E-mol-majeur-weergawe) bestaan uit "due violini, due hoboe, tre trombi, tamburi, basson, viola e basso continuo",<ref> Sien Simrock 1811.</ref> dit wil sê, twee [[Viool|viole]], twee [[Hobo|hobo's]], drie [[Trompet|trompette]] (in die tonika), [[Keteltrom|keteltromme]] (in die tonika en dominant), [[fagot]], [[altviool]], en [[basso continuo]]. Twee blokfluite ("flauto dolce") word vir die negende beweging ("Esurientes") vereis, maar vorm nie deel van die ''tutti''-gedeeltes nie.<ref>Sien Jenkins 2000 ("Introduction", bl. 5).</ref> Vir die D-majeur- (dus 1733-)weergawe het Bach 'n ietwat meer uitgebreide orkes gebruik: die blokfluite word deur dwarsfluite (Fl) vervang en hulle kry aparte dele in al vier koorbewegings.<ref name="Bach1733">Sien Bach 1733 (outograafpartituur van die D-majeur-weergawe).</ref> In die derde ("Quia respexit") en vierde beweging ("Omnes generationes") word die hobo's vervang deur oboes d'amore. In die tiende beweging ("Suscepit Israel") vervang die hobo's die trompet vir die obligaat- instrumentale deel.<ref>Sien Jenkins 2000 ("Introduction", bl. 5).</ref> Die continuo-deel word in die meeste bewegings deur [[orrel]], [[fagot]], [[tjello]] en kontrabasviola gespeel. In die 1723-weergawe het die tiende beweging ("Suscepit Israel") 'n continuo-rol wat slegs deur eenstemmige viole en altviool gespeel word. In die 1733-weergawe word hierdie continuo-rol gegee aan 'n continuo wat tjello insluit, maar nie fagot en viool nie. === Simmetriese struktuur === Bach se Magnificat is simmetries rondom die sewende beweging ("Fecit potentiam") gebou:<ref>Sien Rathey 2016.</ref> Tussen die eerste en die sewende beweging is daar vier verse van die Magnificat; so ook tussen die sewende en die laaste bewegings. Die eerste, sewende en laaste beweging is in die tonika, met volle orkes en koor. Die tweede en 11de beweging is in dieselfde majeurtoonsoort; die derde en die 10de beweging is in die relatiewe mineurtoonsoort. Die beweging voor en ná die sentrale sewende beweging is ook in 'n mineurtoonsoort. Die vyfde en die negende is in 'n majeurtoonsoort, maar nie die tonika nie. Die Kersfees-''laudes'' word geskei deur twee Magnificat-verse, waarvan die eerste ''laudes'' ná die tweede vers ingevoeg word. Die Kersfees-''laudes'' is altyd in dieselfde toonsoort as die voorafgaande beweging. Dit is hoe die harmoniese struktuur lyk volgens die verse:<ref name="Marshall1989p11">Sien Marshall 1989a, bl. 11 (figuur 1 en omliggende teks).</ref><ref name="Marshall1989p15">Sien Marshall 1989b, bl. 15 (figuur 3 en omliggende teks).</ref> * Versreël 1 en 2 (bewegings 1 en 2, gevolg deur ''laudes'' A in die Kersfeesweergawe): '''tonika''' (majeur) ** Vers 3: begin in relatiewe mineurtoonsoort (beweging 3), beweeg na 'n ander mineur (beweging 4) *** Versreël 4 (beweging 5, gevolg deur ''laudes'' B in die Kersgeesweergawe): majeur anders as tonika **** Vers 5 (beweging 6): mineur ***** Versreël 6 (beweging 7, gevolg deur ''laudes'' C in die Kersfeesweergawe): '''tonika''' **** Vers 7 (beweging 8): mineur *** Vers 8 (beweging 9, gevolg deur ''laudes'' D in die Kersfeesweergawe): majeur anders as tonika ** Vers 9 (beweging 10): relatiewe mineur * Vers 10 en doksologie (bewegings 11 en 12): '''tonika''' Wat betref stemme en orkestrasie het die vier Magnificat-verse tussen die eerste en die sewende beweging, en dié tussen die sewende en die laaste, 'n minder simmetriese struktuur: hier is die idee eerder dat daar ná 'n ''tutti''-beweging twee of drie arias is wat tot die volgende koorbeweging opbou:<ref name="Marshall1989p11">Sien Marshall 1989a, bl. 11 (figuur 1 en omliggende teks).</ref> * tweede en derde beweging, albei vir solosopraan, bou op tot die "Omnes generationes"-koorbeweging (vierde beweging) * vyde (solo-)bewegings en sesde (duet-)beweging bou op tot die 7de tutti-beweging * agste en negende bewegings (albei solobewegings), gevolg deur 'n aria vir vokale trio, bou op tot die laaste twee koorbewegings Die laaste aria in elk van hierdie stelle arias is eers 'n solo, dan 'n duet, dan 'n trio.<ref name="Marshall1989p11">Sien Marshall 1989a, bl. 11 (figuur 1 en omliggende teks).</ref> As die Kersfees-''laudes'' bygevoeg word, word die opbou tot die sewende beweging gekenmerk deur 'n afwisselling tussen arias en koorbewegings. In die tweede helfte van die komposisie word die koorbewegings aan die buitenste punte deur 'n stel van vier arias geskei: solo → solo → duet → trio.<ref name="Marshall1989p15">Sien Marshall 1989b, bl. 15 (figuur 3 en omliggende teks).</ref> In so 'n sestienbeweginguitvoering (twaalf bewegings plus vier Kersfees-''laudes'') is daar egter 'n ander simmetrie: Die derde afdeling (beweging A), en die derde as mens vanaf die laaste (beweging 10) terugtel, gebruik albei 'n Lutherse koraalmelodie as ''cantus firmus'': sopraanstemme in die eerste geval ("Vom Himmel hoch, da komm ich her"), instrumenteel in die tweede ("Meine Seele erhebt den Herren").<ref>Sien Steinberg 2005, bl. 31–32.</ref><ref>Sien Spitta 1884, bl. 374ff.</ref> Die simmetrie van die Kersfeesweergawe kan soos volg uitgebeeld word:<ref name="Marshall1989p15" /> [[Lêer:Vonhimmelhoch.jpg|duimnael| "Vom Himmel hoch da komm' ich her", die melodie van die ''cantus firmus'' van die Kersfees-laudes A]] * Twee bewegings (1, 2) in die '''tonika''' → ''cantus firmus''-beweging (''laudes'' A) ** Vers in mineur (beweging 3, 4) → twee bewegings in dieselfde majeurtoonsoort (5, ''laudes'' B) *** Vers in mineurtoonsoort (beweging 6) → twee bewegings in '''tonika''' (7, ''laudes'' C) ** Vers in mineur (beweging 8) → twee bewegings in dieselfde majeurtoonsoort (9, ''laudes'' D) * Twee bewegings in '''tonika''' (11, 12) ← ''cantus firmus''-beweging (10) Dit is ook vyf keer wat twee verse van die Magnificat gevolg word deur 'n beweging met 'n teks wat vanuit 'n ander bron kom, en waar die enigste aanhaling van dié ander tekste direk uit die Bybel aangehaal word (beweging C, wat ook 'n doksologie is, soos die laaste beweging) gekoppel word aan die sentrale sewende beweging.<ref name="Marshall1989p15">Sien Marshall 1989b, bl. 15 (figuur 3 en omliggende teks).</ref>   {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | ! colspan="3" |BWV 243.1 (243a) Kersfees 1723-weergawe ! colspan="3" |BWV 243.2 (243) Weergawe vir die Fees van die Maria-besoek |- | colspan="2" |'''Nommer en titel''' |'''Tyd''' |'''Stemme''' |'''Instrumente''' |'''Toonaard''' |'''Bladsyno. in oermanuskrip''' |Instrumente |Toonaard |Bladsyno. in oermanuskrip |- |1 |Magnificat |3/4 |SSATB-koor |''Tutti'' |E-mol-majeur |1–9 |Tutti |D-majeur |1–15 |- |2 |Et exultavit |3/8 |Sopraan 2-solis |2 viole, altviool, basso cont. |E-mol-majeur |3–7 |2 viole, altviool, basso cont. |D-majeur |16–18 |- |Laudes A |Vom Himmel hoch |2/4 |SATB-koor | |E-mol-majeur |23, 25–27 | colspan="3" | |- |3 |Quia respexit |4/4 |Sopraan 1-solis |Hobo, basso cont. |C-mineur |8–9 |1 amorhobo basso cont. |B-mineur |18–19 |- |4 |Omnes generationes |4/4 |SSATB-koor |2 hobo's, 2 viole, altviool, basso cont. |G-mineur |10–12 |2 fluite, 2 amorhobo's, 2 viole, altviool, basso cont. |F-kruis-mineur |20–25 |- |5 |Quia fecit |4/4 |Bassolis |Basso cont. |B-mol-majeur |12–13 |Basso cont. |A-majeur |20–23 |- |Laudes B |Freut euch und jubiliert |4/4 |SSAT-koor |Basso cont. |B-maol-majeur |28–30 | colspan="3" | |- |6 |Et misericordia |12/8 |Alt- en tenoorsolis |2 viole, altviool, basso cont. |F-mineur |13–15 |2 fluite, 2 viole, altviool, basso cont. |E-mineur |24–28 |- |7 |Fecit potentiam |4/4 |SSATB-koor |''Tutti'' |E-mol-majeur |15–19 |''Tutti'' |D-majeur |28–34 |- |Laudes C |Gloria in excelsis |4/4 |SSATB-koor |1 viool, basso cont. |E-mol-majeur |30–31 | colspan="3" | |- |8 |Deposuit potentes |3/4 |Tenoorsolis |2 viole, altviool basso cont. |G-mineur |17–20 |2 viole, basso cont. |F-kruis-majeur |34–36 |- |9 |Esurientes |4/4 |Altsolis |2 fluite, basso cont. |F-majeur |20–21 |2 fluite, basso cont. |E-majeur |36–38 |- |Laudes D |Virga Jesse floruit |12/8 |Sopraan 1- en bassolis |Basso cont. |F-majeur |32 | colspan="3" | |- |10 |Suscipet Israel |4/4 |Sopraan 1-, sopraan 2- en altsolis |1 trompet, 2 viole altviool |C-mineur |22 |Hobo, basso cont. |B-mineur |38–40 |- |11 |Sicut locutus est |4/4 |SSATB-koor |Basso cont. |E-mol-majeur |23–24 |Basso cont. |D-majeur |40–42 |- | rowspan="2" |12 |Gloria Patri |4/4 | rowspan="2" |SSATB-koor | rowspan="2" |''Tutti'' | rowspan="2" |E-mol-majeur |24–27 | rowspan="2" |''Tutti'' | rowspan="2" |D-majeur |42–45 |- |Sicut erat in principio |3/4 |27–29 |45–48 |} Die struktuur van Bach se Magnificat is al vergelyk met dié van Kuhnau (wat Bach waarskynlik geken het), asook met dié van Johann Philipp Krieger se [[scores:Magnificat (Krieger, Johann Philipp)|Magnificat van 1685]] (wat Kuhnau waarskynlik geken het). Kuhnau se Magnificat – sy grootste vokale werk wat nog bestaan – het 'n soortgelyke "uitbreibaarheid" met toonsettings van dieselfde Kersfees-''laudes'' vir 'n Kersfeesuitvoering; dit het ook 'n soortgelyke orkestrasie as die eerste weergawe van Bach se Magnificat – die verskille is dat Kuhnau 'n tweede altviool inspan, en dat Bach twee blokfluite in een beweging gebruik). Kuhnau se Magnificat het standaard-SATB-soliste, maar, soos dié van Bach, 'n SSATB-koor. Al drie Magnificats beset vers 1, 6, 10 en 12 van die Magnificat-teks vir koor. Kuhnau se Magnificat het vyf koorbewegings (soos Bach s'n), maar sy tweede is vers 4 (in plaas van vers 3b vir Bach), en sy laaste is slegs vers 12. Bach het daarenteen sowel vers 11 en 12 as finale koorwerk getoonset. In al drie Magnificats is die ander verse toegewys aan soliste, óf as 'n enkelstem, óf gekombineer in duette en trio's.<ref>Sien Rimbach 2005, bl. 105.</ref> === Die twaalf bewegings van die Magnificat === Verwysings na maatnommers volg die partituur wat op [https://www.bach-digital.de/servlets/solr/select?q=%2BobjectType%3A%22work%22+%2B%28musicrepo_work01%3Amagnificat+musicrepo_work01shelfmark%3Amagnificat+musicrepo_work02%3Amagnificat%29+%2Bcategory%3A%22BachDigital_class_00000006%5C%3A0001%22+-state%3A%22STAT0005%22&fl=id%2CreturnId%2CobjectType&sort=musicrepo_worksort01+asc&rows=25&version=4.5&mask= Bach-digital.de] beskikbaar is. ==== 1. "Magnificat anima mea Dominum" ==== ''Magnificat anima mea Dominum. ('My siel maak God groot.')'' Die beweging bestaan uit 6 blokke van 15 mate elke (dus altesaam 90 mate musiek), waarvan presies die helfte daarvan met koorsang is. * Maat 1–30: die orkes speel wat lyk soos 'n ritornello,<ref name="stein32" /> maar dit is in werklikheid eerder 'n ''concerto tutti''.<ref name=":0">Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> Die beweging het die vorm van 'n Italiaanse aria wat geskoei is op die concertostyl wat Bach in Köthen ontwikkel het: In daardie styl word die materiaal in 'n instrumentale ''tutti'' aangebied.<ref name=":0" /> ** Maat 1–15: Die motief wat hobo I in die eerste maat speel, gee die jubeltoon van die ''tutti'' aan.<ref name=":0" /> Dit is die eerste van twee hoofmotiewe.<ref name=":1">Sien Kretzschmar 1921, bl. 394f.</ref> ** Maat 16–30: In maat 16, byna onmerkbaar in die warrelende beweging van ander instrumente, bied viool I 'n nuwe motief: dit is die tweede hoofmotief.<ref name=":1" /> Dié motief word in die laaste mate voor die intrede van die koor deur verskeie instrumente herhaal. :: Eerste motief (soos gesing deur die eerste soprane in maat 31): <score sound="1">\relative c' { \clef treble \time 3/4 \key d \major \partial 8*5 fis16[ g] a[ d cis b] a[ b a b] | \autoBeamOff a8. g16 fis } \addlyrics { Ma- – - – - – - – - – gni~ fi~ cat }</score> :: Tweede motief (soos gesing deur die tenore in maat 35): <score sound="1"> \relative c'' { \clef treble \time 3/4 \key d \major \partial 8*5 a8 d16 e fis8~ fis16 e d cis | d8. d16 d } \addlyrics { ma- – - – - – - gni~ fi~ cat }</score> * Maat 31–75: Begelei deur die continuo tree die koor as 'n concerto-solis in, wat die openingsmateriaal naboots.<ref name=":0">Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> ** Maat 31–45: Die soprane tree eerste in (met die eerste hoofmotief), en in maat 32 boots die alt en tenoor dieselfde na. Die basse tree in maat 33 in, terwyl die volle orkes 'n kort intervensie vir twee mate speel. In maat 35 tot 36 sing die koor die tweede hoofmotief uit die openings-''tutti''. Daarna oorheers die orkes weer, met die koor wat kontrasterende melodieë volg of gee. Vanaf die einde van maat 37 begin die stemme een na die ander "anima mea" sing totdat al die stemme in die laaste drie mate van hierdie blok die teks "Dominum" ('die Here') een keer sing, almal met die laaste lettergreep van daardie woord op die eerste maatslag van die maat 45. Die orkes is, afgesien van die continuo, stil is tot aan die begin van maat 47, en die eers die tenore en alte, en daarna die twee sopraangroepe, sing die eerste hoofmotief oor maat 45 en 46. ** Maat 46–60: Nadat die soprane die begin van die beweging gerekapituleer het, en ’n kort ingryping deur die orkes in mate 47–48, word die tweede hoofmotief weer gesing, eers deur die hoogste stemme in maat 49, gevolg deur die laer stemme in maat 50. In hierdie blok neem die koor 'n leidende rol, beperkte groepe instrumente begelei met kort idees geneem uit die openingstutti, totdat alle instrumente in die laaste twee mate aansluit. Die blok eindig met die tweede hoofmotief wat deur trompet I in maat 60 gespeel word. In hierdie tweede van drie blokke vir die sangers is die enigste teks wat hulle sing ’n herhaling van die woord “magnificat”. ** Maat 61–75: In die eerste maat van hierdie blok sing die alte die eerste hoofmotief terwyl alle instrumente vir ten minste 'n paar maatslae stil is. Die sangers behou die hoofrol, terwyl groepe instrumente bykomende motiewe speel. Later word die orkestrasie digter, en die musiek keer van die subdominant na die tonika terug.<ref name=":0" /> Die teks bly hoofsaaklik "magnificat" vir die grootste deel van hierdie blok; die gevolgtrekking "anima mea" ('my siel') word vir die eerste keer weer deur die alte gesing (in maat 67), en daarna ook in die ander stemme. Sopraan 2 begin met 'n lang noot wat voortgesit word deur 'n melisma in maat 73, die ander in 74. * Maat 76–90: Ná 45 mate van koorsang volg vyftien mate van 'n instrumentale postlude, met materiaal gekondenseer uit die openingsgedeelte.<ref name="stein32" /><ref name=":0" /> ==== 2. "Et exultavit" ==== ''Et exultavit spiritus meus in Deo salutari meo. ('En my siel verbly hom in God my verlosser.')'' Dit is 'n aria vir die tweede sopraan wat deur deur die strykers begelei word.<ref name=":0">Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> Die aria sit die vreugdesgevoel van die eerste beweging voort, maar op 'n meer intieme wyse.<ref name=":1">Sien Kretzschmar 1921, bl. 394f.</ref> In die Kersfees 1723-weergawe word hierdie beweging gevolg deur die ''laudes'': die lofsang "Vom Himmel hoch da komm ich her".<ref name=":0" /><ref name=":1" /> [[Lêer:Accompaniment_Bach_polyphon.png|duimnael|600x600px| Die eerste mate van "Quia respexit" uit die D-majeur-weergawe van die Magnificat (BWV 243.2)]] '''3. "Quia respexit"''' ''Quia respexit humilitatem ancillae suae: Ecce enim ex hoc beatam me dicent ... (Omdat Hy die nederigheid van sy dienares gesien het. Want kyk, ek sal gelukkig genoem word deur ...)'' Dit is 'n aria gesing vir die eerste sopraan, met 'n obligaathobo as begeleiding (of 'n amorhobo in die D-majeurweergawe (BWV 243.2)). Dit is die enigste beweging waarvoor Bach die tempo aan die begin gemerk het: Adagio (slegs in die D-majeurweergawe). Steinberg merk op dat stem en instrument eers die materiaal in 'n "peinsende duet" deel, maar met die woorde "ecce enim ex hoc beatam" ('ek sal voortaan geseënd genoem word') neem die sopraan 'n eenvoudiger, dog deklamatoriese styl aan.<ref>Sien Schröder 2012.</ref> Spitta merk op: "Scarcely ever has the idea of virgin purity, simplicity, and humble happiness found more perfect expression than in this German picture of the Madonna, translated, as it were, into musical language."<ref>Sien Spitta 1884, bl. 374ff.</ref> ==== 4. "Omnes generationes" ==== ''... omnes generationes. ('... alle geslagte.')'' As voortsetting van die vers (en voltooiing van die sin) word die woorde "omnes generationes" ('alle gesagte') aan die koor gegee. Die toonsetting is al vergelyk met 'n turba-koor ('n koor wat 'n groep omstanders uitbeeld, byvoorbeeld 'n woedende gepeupel), soos dié wat Bach in sy Passies gebruik.<ref>''BBC Music Magazine''. 2012. [https://www.classical-music.com/miscellaneous/js-bach-vivaldi Bach; Vivaldi,] 20 January. Geraadpleeg op 26 April 2024.</ref> Sommige kommentators sien 'n atmosfeer wat aan aggressie grens;<ref>Sien Franz 1863.</ref> ander eerder 'n uitroep deur die menigte.<ref name=":0">Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> Die klank in die E-mol-majeurweergawe is effens skeller as dié van die D-majeurweergawe, byvoorbeeld die baslyn in maat 3, asook in maat 24, waar die eerste (E-mol-majeur-)weergawe 'n dissonante dominante negende het wat in die latere weergawe na 'n minder dissonante harmonie verander is.<ref name=":0" /><ref name=":6">Sien Jenkins 2000, bl. 3.</ref> ==== 5. "Quia fecit" ==== ''Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen eius. ('Want Hy wat magtig is, het groot dinge aan my gedoen, en sy naam is heilig.')'' Dit is 'n aria vir bas wat slegs deur die basso continuo begelei word. Die motief, wat weer met herhalende note begin, word deur vier mate van die continuo ingelei, wat dan deur die bas herhaal word. ==== 6. "Et misericordia" ==== ''Et misericordia eius in progenies et progenies timentibus eum. ('En sy genade is van geslag tot geslag van dié wat hom vrees.')'' Dié duet vir alt en tenoor begin met ’n golwende beweging in 12/8-tyd, gespeel deur viole en altviool. In die D-majeurweergawe speel die strykers met sordino's, terwyl die fluite die viole verdubbel.<ref>Sien Jenkins 2000, bl. 5.</ref> ==== 7. "Fecit potentiam" ==== ''Fecit potentiam in brachio suo: dispersit superbos mente cordis sui. ('Hy het kragtige dade met sy arm verrig: hy het hoogmoediges in hul eiewaan uitmekaargejaag.')'' Dié werk vir koor deel die toonaard en orkesbesetting met die eerste beweging. Die tenoor is die eerste stem wat inkom, gevolg deur alt, tweede soprane, bas en eerste soprane, wat lei tot twee uitroepe sonder melismas naby die middel van die beweging. Die woord "dispersit" verskyn in verskeie stemme, maar dan geïsoleer in 'n volgorde van die hoogste (tweede sorpaan) na die tweedelaagste stem (tenore), waarna die bas saam gelyktydig met al die ander stemme op die woord "superbos" inval. Die gevolgtrekking, "mente codis sui", is gemerk Adagio en kleur die teks met lang akkoorde en aksente deur die trompette in. ==== 8. "Deposuit" ==== ''Deposuit potentes de sede et exaltavit humiles. ('Hy het maghebbers van hul trone afgeruk en nederiges verhoog.')'' Dié aria vir tenoor word deur continuo en eenstemmige viole begelei, wat bied materiaal aan 'n ritornello van 14 mate. Die tweede gedagte van die vers, wat met die woorde "et exaltavit humiles" begin, word sonder inleiding gesing. Ná 'n korter ritornello sing die tenoor weer die volledige teks (die eerste deel in 'n effens gewysigde weergawe), maar die verdieping het aansienlik vergroot, waarna die ritornello in volle lengte aan die einde herhaal word. ==== 9. "Esurientes" ==== ''Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes. ('Hy het armes met goeie gawes oorlaai en rykes met leë hande weggestuur.')'' [[Lêer:Esurientes.pdf|duimnael| Openingsreëls van die "Esurientes"-beweging (LilyPond-bronkode deur Libre art.net-projek)]] Dié aria word deur die alt gesing, begelei deur twee fluite. Die ritornello van agt mate stel 'n motief bekend wat boontoe beweeg op 'n continuo-begeleiding van bestendige kwartnote van vier mate lank, wat later op "esurientes implevit bonis" gesing word. Later gaan afwaartse lyne en 'n continuo in agtste note saam met "et divites dimisit inanes". ==== 10. "Suscepit Israel" ==== ''Suscepit Israel puerum suum: recordatus misericordiae suae. ('Hy het sy dienaar Israel te hulp gekom deur aan sy beloftes van ontferming te dink.)'' Dié beweging is getoonset vir 'n ongewone kombinasie van die drie hoogste stemme (eerste en tweede sopraan, en alt), en twee hobo's wat eenstemmig speel (asook 'n enkele trompet in die E-mol-majeurweergawe).<ref>Sien Jenkins 2000, bl. 1.</ref> Die hobo's (en trompet in BWV 243.1) haal die tonus peregrinus as 'n cantus firmus aan op continuo-lyn wat meestal net met elke maat verander en dan slegs een trap op of af beweeg.<ref>Sien Rizzuti 2013.</ref> Die stemme boots mekaar in 'n sagte beweging na. Byna die enigste spronge in die hele maat kom op die woord "recordatus" voor, met 'n afwaartse vierde op elke lettergreep. ==== 11. "Sicut locutus est" ==== ''Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini eius in saecula. ('Soos wat Hy aan ons vaders belowe het, aan Abraham en sy nageslag, tot in ewigheid.')'' Dié laaste reël van die Magnificat is 'n fuga wat soos volg deur die stemme beset word: bas > tenoor > alt > sopraan 2 > sopraan 2 > alt > tenoor > bas. Die beweging eindig met 'n meer homofoniese gedeelte waarin die bas weer die tema sing, terwyl die eerste sopraan lang note in 'n dalende toonleer sing wat amper oor 'n oktaaf strek. ==== 12. "Gloria patri" ==== ''Gloria Patri, et Folio, et Spiritui Sancto, sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum. Amen. ("Eer aan die Vader, en die Seun, en die Heilige Gees, soos wat dit was in die begin, en nou is, en tot in ewigheid sal wees. Amen.')'' Die werk word afgesluit deur die doksologie "Gloria Patri", wat deur die volledige ensemble uitgevoer word. Die eerste deel van die teks eindig in 'n lang kadens. Nadat die maatslag van enkelvoudige (4/4-) na drieslag- (3/4-)maat verander is, heraal die tweede deel van die teks ("sicut erat in principio") material uit die begin van die werk. === Die Kersfees-''laudes'' (vir die Kersfees 1723-weergawe) === Die eerste keer wat die Kersfees-''laudes'' van die E-mol-majeur-weergawe (BWV 243.1) van Bach se Magnificat gepubliseer is, was in dieselfde volume as die D-majeurweergawe van die Magnificat (dus BWV 243.2), naamlik die 1862 Bach Gesellschaft XI/1-publikasie, wat die ''laudes'' in 'n bylae aangebied het. In dié publikasie is die ''laudes'' egter nie getransponeer om by die D-majeurtoonaard van die Magnificat aan te pas nie. Meer onlangs bied uitgewers sulke getransponeerde (en voltooide) weergawes van die ''laudes'' aan, sodat dit as deel van die D-majeurweergawe uitgevoer kan word. Voorbeelde hiervan is die Novello-uitgawe in 2000 (Neil Jenkins), en Bärenreiter-uitgawe in 2014. ==== A. ''Vom Himmel hoch'' ==== [[Lêer:Straßburger_Gesangbuch_1541_Vom_Himmel_hoch_(Isny).jpg|duimnael| "Vom Himmel hoch", Luther se loflied in 'n 1541-gesangboek]] Die teks is die eerste strofe van "Von Himmel hoch da komm' ich her", ’n lofsang deur Martin Luther wat die aankondiging aan en aanbidding deur die herders uit Lukas 2:8–18 parafraseer. Bach het hierdie eerste ''laudes'' a cappella in vier dele getoonset, en (soos die twee voorafgaande bewegings), in die tonika van die werk (dus E-mol-majeur). Die vorm is 'n koraalfantasie, met alle soprane wat die 1539-koraalmelodie sing wat as 'n ''cantus firmus'' aan Luther toegeskryf word. Die laer stemme sing [[Kontrapunt|kontrapuntaal]] deur dele van die melodielyn in verminderde tyd na te boots.<ref name="stein32" /><ref name=":0">Sien Rimbach 2005, bl. 102ff.</ref> Waar die Latyn van die voorafgaande bewegings moontlik in Bach se tyd vir die gemeente grootliks onverstaanbaar was, is hier 'n eerste beweging wat nie net aan die woorde herkenbaar was nie, maar ook aan die melodie: die gemeente sou die koraal die voorafgaande aand tydens die [[Oukersaand|Oukersaanddiens]] gesing het.<ref name=":0" /> 'n Kwarteeu later het Bach teruggekeer na die koraalmelodie van "Vom Himmel hoch da komm' ich her", en 'n stel van vyf kanonieke variasies op daardie tema geskryf (BWV 769), een van 'n paar komposisies wat gedurende sy leeftyd gepubliseer is. Bach het ook drie toonsettings van die koraalmelodie in sy ''Kersfeesoratorium'' ingesluit. {{Nowrap|BWV 606}} (in die ''Orgelbüchlein''), 700, 701, 738 en 738a is koraalvoorspele wat op die "Vom Himmel hoch"-tema gebaseer is. ==== B. ''Freut euch und jubiliert'' ==== Die teks van hierdie Kersfees-''laudes'' is 'n vers deur Sethus Calvisius,<ref>Sien Cantagrel 2011.</ref><ref>Sien Spitta 1884, bl. 369ff.</ref> en is vir SSAT getoonset. ==== C. ''Gloria in excelsis'' ==== Die teks "Gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bona voluntas" is 'n variant van die openingsvers van die Gloria (die onderdeel van die [[mis]]). Die meer bekende weergawe van die [[Vulgata|Vulgaat]], wat op "... bona'''e''' volunta'''tis'''" eindig, is 'n verkeerde vertolking van die oorspronklike Griekse weergawe van Luke 2:14, wat daar gesê word deur engele op Kersnag. Die Vulgaat-weergawe vertaal as "Eer aan God in die hoogste hemele, en vrede op aarde aan mense '''van goeie wil'''", terwyl die einde van die Griekse weergawe meer korrek weergegee word as "Vrede op aarde, en in die mense 'n welbehae", soos wat dit ook deur Luther gebryp is ("Friede auf Erden und den Menschen ein Wohlgefallen"). Hoewel die Lutherse teoloë dus die Vulgaat-weergawe verwerp het (en die vers in Latyn dus op "... bonae volunt'''es'''" sou laat eindig), was komponiste egter geheg aan die klassieke formule vir die melodieuse metrum daarvan. Hierdie Kersfees-''laudes'' is die enigste plek waar Bach 'n weergawe van die Gloria-teks gebruik wat van die Vulgaat verskil, wat min of meer die gees van die teoloog-goedgekeurde weergawe vasvang.<ref name=":4" /> ==== D. ''Virga Jesse floruit'' ==== Die teks is 'n fragment van 'n langer Kerslied wat in Gottfried Vopelius se ''Neu Leipziger Gesangbuch'' gedruk is.<ref>Vopelius, G. 1682. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb10592508?page=127 Alia pia Cantio de Incarnatione Jesu Christi, à 4. Vocibus cum Basso continuo]. In ''Neu Leipziger Gesangbuch''pp, bl. 77–83. Leipzig: Christoph Klinger.</ref><ref>Sien Spitta 1884, bl. 371.</ref> : == Ontvangs == Ná die komponis se dood was die outograagmanuskrif van sowel die E-mol-majeur- as die D-majeur-weergawe in besit van sy seun Carl Philipp Emanuel. Dit is in die 19de eeu gepubliseer, insluitend die Kersfees-''laudes'', asook 'n verskeidenheid vokale en instrumentale partiture wat vir kontemporêre uitvoeringspraktyk vir die D-majeur-weergawe aangepas is.<ref>Sien Bach 1811, 1841, 1862, 1864, 1874 en 1895.</ref> Teen die einde van daardie eeu is die Magnificat in D beskou as een van die grootste illustrasies van Bach se genialiteit.<ref name="Upton1886">Sien Upton 1886.</ref> Oor die algemeen was dit ook eerder die D-majeurweergawe sonder die Kersfees-laudes wat uitgevoering is.<ref name="Upton1886" /> 'n Nuwe kritiese uitgawe van sowel BWV 243.2 en 243.1 is in 1955 gepubliseer as Reeks 2, Volume 3 van die New Bach Edition.<ref>Sien Bach 1955.</ref> Hoewel die D-majeurweergawe die standaard gebly het vir sowel lewende uitvoerings as ateljeeopnames, is die E-mol-majeurweergawe later ook gepubliseer as nuwe uitgawes wat vir uitvoering aangepas is.<ref name=":5" /> Dit is verskeie kere opgeneem, en die komposisiegeskiedenis daarvan is verder ontrafel.<ref name=":3" /> === 18de eeu === In 1749 – 'n jaar voor sy pa se dood – is Carl Philipp Emanuel Bach se eie Magnificat in D-majeur is in Leipzig uitgevoer. Soos dié van sy pa, was dié Magnificat ook 'n uitgebreide toonsetting. Ná Johann Sebastianse afsterwe het Carl Philipp Emanuel die outograafmanuskrip van albei weergawes van sy pa se Magnificat besit en die komposisie in 1786 in [[Hamburg]] uitgevoer.<ref name=":6" /> Kersfees-''laudes'' A en B (getransponeer om by 'n D-majeurkomposisie in te pas) is gekombineer met 'n beweging van 'n kantate deur Graun (waarskynlik Carl Heinrich Graun) om die Kersfeesmotet ''Kündlich groß ist das gottselige Geheimnis'' (BWV Anh. 161) te vorm.<ref>''[https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00001472 Kündlich groß ist das gottselige Geheimnis]'' by www.bachdigital.de.</ref> === 19de eeu === Die bladmusiek van die E-mol-majeurweergawe van Bach se Magnificat is vir die eerste keer in 1811 deur Simrock onder redaksie van Georg Pölchau gepubliseer, maar met drukfoute<ref>Sien Spitta 1884, bl. 376 (voetnoot 373).</ref> en sonder die Kersfees-''laudes''.<ref>Sien Schweitzer 1966, bl. 166.</ref><ref>Sien Zenck 1986.</ref> Dit was die eerste komposisie van Bach vir vokale soliste, koor en orkes wat in orkespartituur gepubliseer is,<ref>[http://www.gutenberg.org/ebooks/35041 ''Johann Sebastian Bach: His Life, Art and Work''.] Vertaal uit die Duits van Johann Nikolaus Forkel. Met notas en bylaes deur Charles Sanford Terry, Litt.D. Cantab. Harcourt, Brace en Howe, New York, 1920: Introduction (Terry), bl. xvii</ref> maar destyds het hierdie publikasie swak verkoop. Toe die jong [[Felix Mendelssohn]] in 1822 'n Magnificat in D-majeur gekomponeer het, het hy gewys dat hy Bach se weergawe ken.<ref>Zappalà, P. (red.). 1996. [http://www.carus-verlag.com/images-intern/medien/40/4048400/4048400x.pdf ''Felix Mendelssohn Bartholdy: Magnificat MWV A2''] {{Webarchive}} Carus 40.484, 1996. Voorwoord, bl. VI</ref> Die D-majeurweergawe het egter nie in druk verskyn voor die Bach-herlewing wat gevolg het op Mendelssohn se 1829-uitvoering van die ''Mattheus-passie'' (BWV 244) nie. In die 1840's het 'n klavierreduksie deur Robert Franz van Bach se D-majeurweergawe verskyn, en in 1862 is die orkes- en vokale partituur in Volume 11/1 van die Bach-Gesellschaft-uitgawe gepubliseer. Die Kersfees-''laudes'' is ook vir die eerste keer gedruk in dié uitgawe gepubliseer.<ref>Sien Bach/Rust 1862.</ref> 'n Jaar later het Robert Franz gekla dat die komposisie steeds te min aandag van musiekkritici gekry het en dus feitlik onbekend onder die algemene publiek gebly het.<ref>Sien Franz 1863, bl. 3–5.</ref> ’n Jaar later het hy die D-majeurweergawe van die Magnificat met 'n orkespartituur in ooreenstemming met die 19de-eeuse uitvoeringspraktyk gepubliseer. Hy het byvoorbeeld die orrel-en-continuo-enkelmaat met geannoteerde bas in die outograafmanuskrip en die Bach-uitgawe uitgebrei na verskeie afsonderlike mate vir orrel, fagot en tjello's.<ref>Sien Bach/Franz 1864.</ref> Novello het 'n ''Octavo-'' uitgawe van die D-majeurweergawe van die Magnificat in 1874 gepubliseer, met 'n vertaling na Engels wat John Troutbeck gebaseer het op teks in ''The Book of Common Prayer''.<ref>Sien Novello 1874.</ref> In 1880, toe Bach se outograafmanuskrip van die komposisie reeds in die [[Staatsbibliothek zu Berlin|Koninklike Biblioteek (later Staatsbiblioteek) van Berlyn]] gehou is, het Philipp Spitta etlike bladsye aan die Magnificat in sy Bach-biografie gewy, en beskou dit as een van die grootste prestasies van die komponis se genialiteit.<ref name=":4" /> Bach se Magnificat is verskeie kere in die laaste kwart van die 19de eeu uitgevoer, byvoorbeeld in Duitsland en Nederland.<ref>Grill, T. 2007. [http://epub.ub.uni-muenchen.de/ ''Die Rezeption der Alten Musik in München zwischen ca. 1880 und 1930''] LMU-Publikationen: Geschichts- und Kunstwissenschaften Nr. 27, bl. 19–20.</ref><ref>Sien Jansen 2006, bl. 81 & 87.</ref> === 20ste eeu === In 1924 het Arnold Schering die volle orkespartituur van die D-majeurweergawe van Bach se Magnificat vir publikasie deur Ernst Eulenburg en Edition Peters voorberei.<ref>Sien Schering 1924.</ref> Uitvoerings van die Magnificat deur onder andere [[Serge Koussevitzky]] en die Boston Simfonieorkes is in die 1940's opgeneem en het op [[Grammofoonplaat|78 rpm-]]<nowiki/>plate verskyn.<ref>[http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV243-Rec1.htm Magnificat in D&nbsp;major BWV&nbsp;243, Complete Recordings 1900–1949] by {{URL|www.bach-cantatas.com}}.</ref> LP-opnames van die vroeë 1950's het lewende uitvoerings van die Magnificat ingesluit onder leiding van [[Otto Klemperer]] en [[Herbert von Karajan]], die laaste een met [[Elisabeth Schwarzkopf]] as sopraan.<ref>[http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV243-Rec2.htm Magnificat in D&nbsp;major BWV&nbsp;243, Complete Recordings 1950–1959] by {{URL|www.bach-cantatas.com}}.</ref> Die ''Neue Bach Ausgabe'' het Bach se Magnificat (sowel BWV 243.1 as BWV 243.2) in 1955 gepubliseer, voorberei deur Alfred Dürr. Hierdie oerteks is hergebruik in verskeie daaropvolgende publikasies deur Bärenreiter, waaronder verskeie met 'n Engelse vertaling.<ref>BYvoorbeeld Bärenreiter 1956 (Müller – Redlich), 1959 (Dürr – Redlich).</ref> Meer opnames van die Magnificat het beskikbaar geword, byvoorbeeld onder leiding van Kurt Redel, [[Leonard Bernstein]], Karl Richter en Karl Ristenpart.<ref name="BC1960s">[http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV243-Rec3.htm Magnificat in D major BWV 243, Complete Recordings 1960–1969] by {{URL|www.bach-cantatas.com}}.</ref> In die tweede helfte van die 1960's het die eerste opnames van die Kersfeesweergawe van die Magnificat BWV 243.1 (insluitend die Kersfees-''laudes'') en nuwe opnames van die D-majeurweergawe deur Von Karajan, Karl Münchinger en [[Daniel Barenboim]] verskein.<ref name="BC1960s" /><ref name="BC243a">[http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV243a-Rec1.htm Magnificat in {{Nowrap|E flat major}} BWV&nbsp;243a, Recordings] by {{URL|www.bach-cantatas.com}}.</ref> Die vroegste LP-vrystellings wat die Kersfees-''laudes'' van BWV 243.1 bevat het, het dit getransponeer in die D-majeurweergawe (BWV 243.2) ingevoeg. Helmuth Rilling se opname met die Bach-Collegium Stuttgart en die Figuralchor der Gedächtniskirche Stuttgart het in 1967 verskyn met 'n uitvoeringstyd van 40:06.<ref>[https://www.amazon.com/Bach-Magnificat-Buxtehude-Musicians-Gundermann/dp/B003ZJADZK Bach: Magnificat – Buxtehude: Magnificat anima mea]. (Vouer)". Amazon. Geraadpleeg op 29 April 2024.</ref> Wolfgang Gönnenwein se ''Bach: Magnificat in D (including Christmas Interpolations)'', met die Deutsche Bachsolisten en die Süddeutscher Madrigalchor het in die 1970's verskyn.<ref>[http://www.baroquecds.com/721Web.html BACH 721] by {{URL|www.baroquecds.com}}.</ref> Bruno Maderna het BWV243.1 in 1971 opgeneem met die koor en orkes van die Südwestdeutscher Rundfunk en Hedy Graf, Hildegard Laurich, Adalbert Kraus en Michael Schopper as soliste,. Die CD-vrystelling daarvan as volume 8 van die Maderna-uitgawe deur Arkadia was in 1991.<ref name="BC243a"/> Die eerste opname op periode-instrumente van Bach se Magnificat, met die vier korale Kersfees-laudes (BWV 243.1) is in 1978 deur Simon Preston en die Academy of Anciant Music opgeneem (L'Oiseau Lyre / Decca), tesame met Vivaldi se Gloria.<ref>Nicholas Anderson. [http://www.gramophone.co.uk/editorial/bachs-magnificat-vivaldis-gloria Bach's Magnificat & Vivaldi's Gloria] op die [[Gramophone (magazine)|Gramophone]]-webtuiste.</ref> [[Nikolaus Harnoncourt|Nicolaus Harnoncourt]] se eerste opname van die D-majeurweergawe het in 1984 gevolg.<ref name="BC1980s">[http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV243-Rec5.htm Magnificat in D&nbsp;major BWV&nbsp;243, Complete Recordings 1980–1989] by {{URL|www.bach-cantatas.com}}.</ref> Ook Helmuth Rilling en John Eliot Gardiner het teen daardie tyd die D-majeurweergawe van die Magnificat opgeneem.<ref name="BC1980s" /><ref>[http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV243-Rec4.htm Magnificat in D major BWV 243, Complete Recordings 1970–1979] by {{URL|www.bach-cantatas.com}}.</ref> 20ste eeuse Magnificat-komponiste verwys dikwels na Bach se komposisie in hul nuwe toonsetting: [[Ralph Vaughan Williams|Vaughan Williams]] (1932) en Rutter (1990) sluit ook gesange en liedere buite die liturgiese teks in hul uitgebreide toonsettings in, soos Bach se Kersfeesweergawe;<ref>[http://www.prestoclassical.co.uk/sm/7080759 Vaughan Williams: Magnificat] {{ISBN|978-0-19-339154-3}} by {{URL|www.prestoclassical.co.uk}}.</ref><ref>Sien Bawden.</ref> [[Krzysztof Penderecki|Penderecki]] se uitgebreide toonsetting (1973–74) maak musikale assosiasies met Bach se D-majeurweergawe;<ref name="Dover1997">Dover, D.G. 2016. [https://ifcm.net/public/enews/eICB_2016-1/eICB_2016-1.pdf Pärt and Penderecki: Divergent voices and common bonds]. ''International Choral Bulletin'' 35(1): 7–13 (bl. 10). Geraadpleeg op 2 Mei 2024.</ref> [[Arvo Pärt|Pärt]] gebruik 'n SSATB-koor in sy a cappella-toonsetting (1989).<ref>Dover, D.G. 2016. [https://ifcm.net/public/enews/eICB_2016-1/eICB_2016-1.pdf Pärt and Penderecki: Divergent voices and common bonds]. ''International Choral Bulletin'' 35(1): 7–13 (bl. 8). Geraadpleeg op 2 Mei 2024.</ref> Voor die einde van die eeu is verskeie CD-opnames van die D-majeurweergawe van Bach se Magnificat vrygestel, onder meer deur Sigiswald Kuijken, Robert Shaw, Andrew Parrott, Philippe Herreweghe, [[Neville Marriner]], Peter Schreier, Harry Christophers, [[Ton Koopman]] en die Bach Collegium Japan.<ref>[http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV243-Rec6.htm Magnificat in D&nbsp;major BWV&nbsp;243.2, Complete Recordings 1990–1999] by {{URL|www.bach-cantatas.com}}.</ref> Philip Pickett se 1995-opname van die E-mol-majeurweergawe het op L'Oiseau Lyre verskyn.<ref name="BC243a"/> Ander CD-vrystellings van BWV 243.1 wat voor die einde van die eeu beskikbaar gestel is, sluit in 'n opname deur Rilling en die Gächinger Kantorei, een met die Regensburger Domspatzen, en een met Rolf Schweizer, die Motettenchor Pforzheim en L'arpa festante, wat op periode-instrumente uitgevoer word.<ref name=":7">Sien Oron 2012.</ref> Novello het sowel die E-mol-majeur- as die D-majeurweergawe van die Magnificat in 'n enkele publikasie in 2000 gepubliseer, onder redaksie van Neil Jenkins.<ref name=":5" /> Hierdie uitgawe het ook 'n getransponeerde weergawe van die 1723-Kersfees-laudes bevat, sodat dit in uitvoerings van die D-majeurweergawe van die Magnificat gebruik kon word.<ref name=":5" /> Die laaste mate van ''Virga Jesse'', wat in die outograafgpartituur ontbreek, is in hierdie uitgawe voltooid aangebied op grond van 'n soortgelyke komposisie deur Bach.<ref name=":5" /> === 21ste eeu === Philippe Herreweghe se 2002-opname van die E-mol-majeurweergwe met Collegium Vocale Gent is in 2003 deur Harmonia Mundi vrygestel.<ref>[https://web.archive.org/web/20150721050248/http://store.harmoniamundi.com/magnificat-bwv-243a-6667.html#desc Magnificat BWV 243a]. Geargiveer op 21 Mei 2015 deur Wayback Machine by store.harmoniamundi.com.</ref><ref>[http://www.muziekcentrum.be/carrier.php?ID=80906 Bach Johann Sebastian – Leipziger Weihnachtskantaten] by {{URL|www.muziekcentrum.be}}.</ref> In 2003 het [[Ton Koopman]] die E-mol-majeurweergawe saam met Amsterdam Baroque in die St. Thomas-kerk in Leipzig opgeneem. 'n DVD van dié opname – wat ook sowel 'n uitvoering van Kuhnau se Magnificat met sy vier Kersfees-laudes ingesluit het as van Bach se Duitse Magnificat (BWV 10) insluit – is in 2004 vrygestel.<ref>[http://www.naxos.com/catalogue/item.asp?item_code=2053419 BACH, J.S. / KUHNAU: Magnificat] op die [[Naxos Records|Naxos]]-webtuiste.</ref> Thomas Hengelbrock se opname van die E-mol-majeurweergawe, met die Balthasar-Neumann-koor en Ensemble, is in 2008 deur Deutsche Harmonia Mundi vrygestel.<ref name=":7" /> In 2009 het Philippe Pierlot die D-majeurweergawe met die Ricercar Consort en met vyf vokale soliste sonder koor opgeneem.<ref>[http://www.gramophone.co.uk/editorial/bachs-magnificat "Bach's Magnificat: The Gramophone Choice"] op die [[Gramophone (magazine)|Gramophone]]-webtuiste.</ref> Faksimiles van Bach se outrgraafpartiture van beide weergawes van die Magnificat is deesdae aanlyn beskikbaar.<ref name="Bach1733">Bach 1733 (autograph of D&nbsp;major version)</ref><ref name="Bach1723">Bach 1723 (autograph of E-flat&nbsp;major version)</ref> Bärenreiter het in 2014/15 'n kritiese uitgawe van alle partituurweergawes gepubliseer, wat op Dürr se 1955-uitgawe gepubliseer is.<ref>Sien Bärenreiter 2014a en Bärenreiter 2014b. </ref> Die "sintetiese" D-majeurweergawe – die D-majeurweergawe van die Magnificat wat die Kersfees-laudes in getransponeerde weergawes bevat om by die toonaard van die res van die werk te pas, en wat nou deur sowel Novello as Bärenreiter gepubliseer is – het reeds aanhangers onder sowel kunstenaars as gehore gevind.<ref>Sien Steinberg 2005: bl. 31.</ref> Dat dié komposisie onder Bach se gewildste vokale werke wissel, word geïllustreer deur sy gereelde verskyning in klassieke musiekpeilings soos Klara se Top75/Top 100. In Desember 2016 was Bach se outograafpartituur van die D-majeurweergawe onder die topdrie mees besoekte partuture op die Bach Digital-webtuiste.<ref name="nmz 2017">{{Cite web|url=https://www.nmz.de/kiz/nachrichten/weihnachtsoratorium-beliebteste-bach-handschrift-im-internet|title=Weihnachtsoratorium beliebteste Bach-Handschrift im Internet|date=9 June 2010|website=[[Neue Musikzeitung]]|language=de|access-date=19 November 2017}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronnelys == * ''[https://www.amazon.com/Bach-Magnificat-Buxtehude-Musicians-Gundermann/dp/B003ZJADZK Bach: Magnificat – Buxtehude: Magnificat anima mea.]'' [CD-omslag ]. Amazon. Geraadpleeg op 2 Mei 2024. * Bach, Johann Sebastian. ''Magnificat in E-mol-majeur''. ** 1720–1739. [https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalSource_source_00000859 Outograafmanuskrip van die Magnificat in E-mol-majeur en Kersfees-''laudes'']. Berlin, Staatsbibliothek zu Berlin – Preußischer Kulturbesitz, D-B Mus. ms. Bach P 38, by www.bach-digital.de) Nota: ''Virga Jesse'' onvolledig. ** 1811. Pölchau, G. (red.). 1811. ''Magnificat à cinque voci, due violini, due oboe, tre trombi, tamburi, basson, viola e basso continuo''. Bonn: N. Simrock. Eerste uitgawe van die Magnificat-partituur, E-mol-majeurweergawe, sonder die Kersfees-''laudes''. ** 1862. Von Himmel hoch (SATB) / Freut euch und jubiliert (SSAT, continuo) / Gloria (SSATB with colla parte instruments & violino obligato) / Virga Jesse (fragment – S, B, continuo). [https://vmirror.imslp.org/files/imglnks/usimg/6/67/IMSLP06476-Bach_-_BGA_-_BWV_243a.pdf Bach-Gesellschaft Ausgabe, Volume 11.1, Bylaag]. Bewerk deur Wilhelm Rust. Leipzig: Breitkopf & Härtel. ** 1959. ''Magnificat Es-dur: Herausgegeben von Alfred Dürr, Taschenpartituren No. 58''. Bärenreiter, 1959. ** 2014a. ''[https://web.archive.org/web/20141015224439/https://www.baerenreiter.com/fileadmin/Domain/User/Download_Allgemein/Werbemittel/deutsch/SPA481_Chor_2014_15_oPr_web.pdf Magnificat Es-Dur BWV 243a (mit den vier Einlagesätzen: Vom Himmel hoch / Freut euch und jubilieret / Gloria in excelsis / Virga Jesse floruit). Für Soli (SSATB), Chor (SSATB), Orchester und Orgel (lat). Nach dem Urtext der Neuen Bach-Ausgabe. Ed. A. Dürr].'' [PDF, in Duits]. Bärenreiter. 2014a. bl. 3. Geargiveer van die oorspronklik op 15 Oktober 2014. Geraadpleeg op 2 Mei 2024. * Bach, Johann Sebastian. ''Magnificat in D-majeur''. ** c. 1732–1735. Outograafpartituur. Berlin, Staatsbibliothek zu Berlin – Preußischer Kulturbesitz, D-B Mus. ms. Bach P 39: *** Berlin, Staatsbibliothek zu Berlin – Preußischer Kulturbesitz : D-B Mus. ms. Bach P 39. [https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalSource_source_00000860 Outograafpartituur van BWV 243.2] by www.bach-digital.de. Geraadpleeg op 2 Mei 2024. *** [https://vmirror.imslp.org/files/imglnks/usimg/3/37/IMSLP436995-PMLP06399-Partitur.pdf Outograafmanuskrip] by IMSLP. ** 1841. ''Magnificat in D-Dur : Klavierauszug'', bewerk deur Robert Franz. Breslau: Leuckart. ** 1862. Bach-Gesellschaft Ausgabe, Band 11.1. ''[https://vmirror.imslp.org/files/imglnks/usimg/3/34/IMSLP02458-Bach-BWV243fs.pdf Magnificat D dur und vier Sanctus]'', bewerk deur Wilhelm Rust. Leipzig: Breitkopf & Härtel. ** 1864. ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044040189433&seq=1#view=1up&seq=86 Magnificat (in D-dur)]'', bewerk deur Robert Franz. Leipzig: Leuckart ** 1874. ''Magnificat in D, in vocal score with an accompaniment for the organ or pianoforte – The adaptation to English words by J. Troutbeck''. Novello se oorspronklike Octavo-uitgawe. Novello, Ewer and Co. ** 1895. ''Magnificat in D dur: Klavierauszug von Salomon Jadassohn''. Leipzig: Breitkopf und Härtel ** 1924. ''[https://vmirror.imslp.org/files/imglnks/usimg/f/fa/IMSLP26731-PMLP06399-Bach-BWV243FSeul.pdf Magnificat]'', bewerk deur Arnold Schering. Ernst Eulenburg & Edition Peters. ** c. 1956. ''Neue Ausgabe sämtlicher Werke, Series 2: Messen, Passionen und oratorische Werke, Volume 3: Magnificat D-dur BWV 243: Klavierauszug (Eduard Müller)''. Kassel: Bärenreiter. ** c. 1956. ''Magnificat D-Dur, BWV 243. Urtext of the New Bach Edition (Alfred Dürr). Foreword by the editor in German. English translation by Hans Ferdinand Redlich. For solo voices (SSATB), chorus (SSATB) and orchestra. Parts for: fl1, fl2, ob1, ob2, bsn1, tpt1, tpt2, tpt3, timp. – organ – strings (3,3,2,2)''. Duration: 30 min. ** 1959. ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015069375619 Magnificat in D major, BWV 243].'' Oerteksuitgawe geneem uit: J.S. Bach, Neue Ausgabe sämtlicher Werke, Series II, Vol. 3: Magnificat (Alfred Dürr). Voorwoord in Duits met Engelse vertaling deur Hans Ferdinand Redlich, Jeremy Noble en J. Bradford Robinson. Kassel: Bärenreiter. 11de druk, 2005. ** 2014b. ''[https://www.baerenreiter.com/fileadmin/Domain/User/Download_Allgemein/Werbemittel/deutsch/SPA481_Chor_2014_15_oPr_web.pdf Magnificat D-Dur BWV 243 (mit den vier Einlagesätzen aus der Es-Dur-Fassung BWV 243a, transponiert) für Soli (SSATB), Chor (SSATB), Orchester und Orgel (lat). Nach dem Urtext der Neuen Bach-Ausgabe. Ed. A. Dürr]''. Bärenreiter. 2014b. bl. 3. Geargiveer van die oorspronklike op 15 Oktober 2014. Geraadpleeg op 2 Mei 2024. * Bach, Johann Sebastian. ''Magnificat in E-flat major'' and ''Magnificat in D major'' (saam gepubliseer) ** 1955. ''[https://vmirror.imslp.org/files/imglnks/usimg/2/29/IMSLP739978-PMLP6399-Bach_Magnificat_in_D_major,_BWV_243_(Critical)_-_Conductor_Score.pdf Magnificat: erste Fassung in Es-Dur BWV 243a, zweite Fassung in D-Dur BWV 243. Neue Ausgabe sämtlicher Werke, Series 2: Messen, Passionen und oratorische Werke. Vol. 3]''. Bewerk deur Alfred Dürr. Kassel: Bärenreiter. ** 2000. Jenkins, N. ''[https://www.neiljenkins.info/documents/magnificatind.pdf Bach Magnificat in D & E flat BWV 243 & 243a / (Novello edition ed. N. Jenkins)].'' neiljenkins.info/. Bl. 1–6. Geraadpleeg op 2 Mei 2024. * Bach, J.S. 1967. ''[https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000054?lang=en Brich dem Hungrigen dein Brot BWV 39; BC A 96 / Cantata]''. Leipzig Universiteit. Geraadpleeg op 2 mei 2024. * Bawden, J. S.d. ''[http://www.choirs.org.uk/prognotes/Rutter%20-%20Magnificat.htm Magnificat – John Rutter (b. 1945)]''. choirs.org.uk. Geraadpleeg op 2 Mei 2024. * Butler, G. (red.). 2008. ''J.S. Bach's concerted ensemble music, the Concerto''. Bach perspectives, volume 7. Chicago: University of Illinois Press, bl. 53. * Cantagrel, G. 2011. ''J.S. Bach: Passions, messes, motets''. Parys: Fayard, bl. 260. * Lowther Clarke, W.K. 1922. ''[http://anglicanhistory.org/liturgy/clarke_evensong.html Evensong explained, with notes on matins and the litany].'' Londen: S.P.C.K. – via Project Canterbury. * Lundberg, M. 2012. ''Tonus peregrinus: The history of a psalm-tone and its use in polyphonic pusic''. Farnham: Ashgate Publishing, Ltd. * Franz, R. 1863. ''Mittheilungen über Johann Sebastian Bach's "Magnificat".'' Halle: H. Karmrodt. * Glöckner, A. 2003. Bachs Es-Dur-Magnificat BWV 243a – eine genuine Weihnachtsmusik? ''Bach-Jahrbuch'' 89: 37–45. DOI: https://doi.org/10.13141/bjb.v20031781. * Glöckner, A. 2009. Ein weiterer Kantatenjahrgang Gottfried Heinrich Stölzels in Bachs Aufführungsrepertoire? In Wollny, P. (red.). ''Bach-Jahrbuch'' 95: 95–115. DOI: https://doi.org/10.13141/bjb.v2009. * Hogwood, C. 2011. ''[https://www.gresham.ac.uk/watch-now/keep-it-short Keep it short: J S Bach Magnificat]''. Lesing gegee op 18 Oktober by die Gresham College. * Jansen, F. 2006. Passie in de polder: Het begin van de Nederlandse Bach-traditie in de negentiende eeuw. Universiteit van Utrecht. * Jones, R.D.P. 2013. ''The creative development of Johann Sebastian Bach, Volume II: 1717–1750: Music to delight the spirit''. Oxford: Oxford University Press, bl. 131–136. * Kretzschmar, H. 1921. ''[https://archive.org/details/bub_gb_1N05AAAAIAAJ/page/394/mode/2up?view=theater Führer durch den Konzertsaal. Part II, Volume 1: Kirchliche Werke]''. Vyfde uitgawe. Lepizig: Breitkopf & Härtel. * Marshall, R.L. 1989a. On the origin of Bach's Magnificat: a Lutheran composer's challenge. In Franklin, D.O. (red.). ''Bach Studies''. Volume 1. Cambridge: Cambridge University Press, bl. 3–17. * Oron, A. 2012. ''[https://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV243.htm Magnificat in D major BWV 243 – Magnificat in E flat major BWV 243a].'' Geraadpleeg op 2 Mei 2024. * Porter, C.M. 2008. ''Salzburg W.B. XIV: Historical Context, Liturgical Significance and Critical Edition''. Doctor of Musical Arts thesis. * Rathey, M. 2016. ''Bach's major vocal works: music, drama, liturgy''. New Haven: Yale University Press. * Rimbach, E. 2005. "The Sacred Vocal Music of Johann Kuhnau". In Schalk, C. & Messerli, C.R. (reds.). ''Thine the Amen: Essays on Lutheran church music in honor of Carl Schalk''. Bursnville: Kirk House, bl. 83–110. * Rizzuti, A. 2013. One verse, two settings, and three strange youths. ''Gli Spazi della Musica'' 2(2): 1–11. Geraadpleeg op 2 Mei 2024. * Shrock, D. 2009. ''Choral repertoire''. Oxford: Oxford University Press. * Schröder, D. 2012. Johann Sebastian Bach. C.H. Beck. {{ISBN|978-0-19-969628-4}}. * Spitta, P. 1880/1921. [https://archive.org/details/johsebbach02spit?view=theater#page/n20/mode/1up Fünftes Buch: Leipziger Jahre von 1723–1734]. In ''Johann Sebastian Bach'', Zweiter Band. Breitkopf & Härtel. Leipzig: Breitkopf & Härtel, bl. 3–479. * Spitta, P. 1884. [https://archive.org/details/johannsebastia02spit/page/181/mode/1up?view=theater Book V: Leipzig, 1723–1734]. In ''Johann Sebastian Bach: his work and influence on the music of Germany, 1685–1750''. Volume II. Vertaal deur Clara Bell. Londen: Novello & Co., bl. 181–648. * Steinberg, M. 2005. ''Choral masterworks: a listener's guide''. Oxford: Oxford University Press, bl. 31–34. * Stockigt, J.B. 2013. Bach's Missa BWV 232I in the context of Catholic mass settings in Dresden, 1729–1733. In Tomita, Y., Leaver, R.A. & Smaczny, J. (reds.). ''Exploring Bach's B-minor Mass''. Cambridge: Cambridge University Press. * Taft, R.F. 1986. ''The Liturgy of the Hours in East and West: The origins of the Divine Office and its meaning for today''. Collegeville: Liturgical Press. * Upton, G.P. 1886. [https://www.gutenberg.org/files/22793/22793-h/22793-h.htm#c05 The Magnificat in D]. ''The Standard Oratorios: Their stories, their music, and their composers''. Chicago, bl. 49–50. * Schweitzer, A.1966 [1911]. The Magnificat and the St. John Passion. In ''J.S. Bach''. Volume 2. Leipzig: Breitkopf & Härtel, bl. 166–185.. * Zenck, M. 1986. ''Die Bach-Rezeption des späten Beethoven: zum Verhältnis von Musikhistoriographie und Rezeptionsgeschichtsschreibung der "Klassik"''. Archiv für Musikwissenschaft. Vol. 24. Franz Steiner Verlag, bl. 234. === Verdere leeswerk === * Marshall, R.L. 1989b. ''The music of Johann Sebastian Bach. The sources, the style, the significance''. New York: Schirmer Books. * Vernier, D. S.d. J.S. ''[https://www.classicstoday.com/review/review-9783/ Bach: Leipzig Christmas Cantatas; Magnificat/Herreweghe]''. Classics.com. Geraadpleeg op 2 Mei 2024. {{Normdata}} [[Kategorie:Komposisies van Johann Sebastian Bach]] [[Kategorie:AS1-bronne in Duits (de)]] [[Kategorie:AS1-bronne in Frans (fr)]] [[Kategorie:Artikels met teks in Latyn]] mi97r0tjloe1wyk87s61gnub7l5fgzf 0 424000 2917675 2917670 2026-07-15T12:30:19Z Aliwal2012 39067 2917675 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Douglas Aircraft Company |kenteken = [[Lêer:Douglas Aircraft Company logo.svg|200px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 21 Junie, 1921 |stigter = Donald Douglas |ontbind = 28 April, 1967 |ligging_stad = [[Santa Monica, Kalifornië]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = |gebied_bedien = Internasionaal |industrie =Lug- en ruimtevaart |produkte = |dienste = |inkomste = |url-status = |df = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates= |sleutelpersone = {{Unbulleted list|Bill Bridgeman|LaVerne Ward Browne|Carl Cover|Ed Heinemann|Ted R. Smith}} |getal_werknemers = |ouer= |successor = [[McDonnell Douglas]] |afdelings= |dogtermaatskappye= |slagspreuk= |tuisblad= |voetnotas= |intl= }} Die '''Douglas Aircraft Company''' was 'n Amerikaanse lugvaart- en verdedigingsmaatskappy gesetel in [[Suid-Kalifornië]], [[VSA]]. Dit is in 1921 deur Donald Wills Douglas sr. gestig, en het in 1967 met McDonnell Aircraft saamgesmelt om McDonnell Douglas te vorm, waar dit as 'n afdeling gefunksioneer het. McDonnell Douglas het in 1997 met [[Boeing]] saamgesmelt. Die Douglas Aircraft Company Inc, wat sedert die vroeë 1920’s in [[Kalifornië]] in die VSA gesetel was, het vir 25 jaar meer suierenjintransportvliegtuie as enige ander vervaardiger in die wêreld gebou. Nadat die maatskappy vir ’n kort tydjie die voortou geneem het toe sy DC-8 aanvanklik beter as die [[Boeing 707]] verkoop het, is Douglas vinnig deur Boeing verbygesteek en het verder agter die nuwe handelsvliegtuigleier geraak. ’n Haastige samesmelting in 1967 het op die geboorte van die McDonnell Douglas Corporation uitgeloop. Dertig jaar later is die nuwe korporasie op sy beurt deur Boeing oorgeneem. Die maatskappy se suksesse gedurende die 1930’s tot 1950’s, asook die probleme wat hy gedurende die 1960’s ondervind het, kan grotendeels tot die persoonlikheid van sy briljante stigter, Donald Wills Douglas, teruggevoer word.<ref name="fran">{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages= |language=en}}</ref> == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == === Die Douglas Aircraft Company word gestig === [[Lêer:Donald W. Douglas and David R. Davis.jpg|duimnael|Donald Douglas en David R Davis in die 1920’s.]] Donald Douglas en David R Davis het die Davis-Douglas Company op 22 Julie 1920 geregistreer. Die publiseerder van die ''Los Angeles Times'' en nege ander Kaliforniese sakemanne het saam borggestaan vir ’n banklening wat die Douglas Company in staat gestel het om in Julie 1921 gestig te word. Die naam van die maatskappy is op 30 November 1928 na Douglas Aircraft Company Inc verander. Die firma het tot 1967 onder die beheer van Donald Douglas en sy familie gestaan.<ref name="fran"/> === Produksie by die Santa Monica-aanleg === Die Douglas DC-1 tot die DC-7 is almal, met die uitsondering van die militêre weergawes van die [[Douglas DC-3|DC-3]] en die [[Douglas DC-4|DC-4]], in die Santa Monica-aanleg gebou.<ref name="fran" /> === Die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company === Die Northrop Corporation het op 5 April 1937 die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company geword. Hierdie nuwe afdeling van Douglas het tot 1962 in bedryf gebly. Die vliegdekskipgebaseerde [[Douglas SBD Dauntless]], Skyraider, Skynight, Skyray, Skywarrior en Skyhawk het onder die talle beroemde vliegtuie getel wat gedurende hierdie 25-jaartydperk deur die El Segundo-afdeling geproduseer is. Wat die geskiedenis van die DC-lynvliegtuie betref, was Jack Northrop se belangrikste bydrae sy meersel-vlerkontwerp.<ref name="fran"/> Douglas Aircraft was een van die maatskappye wat ’n brief ontvang het wat die verloop van sy geskiedenis sou verander en sy stigter uiteindelik in staat sou stel om lynvliegtuie te vervaardig. Hierdie brief, wat 2 Augustus 1932 gedateer was en onderteken is deur Jack Frye, visepresident in beheer van Bedrywighede by Transcontinental & Western Air Inc. (TWA), was dieselfde as die briewe wat aan verskeie vervaardigers gestuur is. In hierdie brief het TWA genoem dat hy voornemens is om minstens 10 vliegtuie te verkry. In hierdie jare van finansiële droogte was dit inderdaad ’n belowende mark. Geeneen van die mededingers kon egter beter as, of selfs so goed soos, Douglas doen met wat as die DC-1 (Douglas Commercial 1) bekend sou word nie.<ref name="fran"/> === Die DC-1, DC-2, DC-3 en ander vliegtuie === [[Lêer:AL77B-006 (14519942282).jpg|duimnael|Vliegtuie van die Douglas Aircraft Company, inlsuitende DC-2’s in die kleure van Transcontinental & Western Air (TWA).]] Die DC-1 het vir die eerste keer op 1 Julie 1933 by Santa Monica gevlieg, en vliegtoetse het bewys dat sy werkverrigting uitstekend was. TWA het ’n aanvanklike bestelling geplaas van 20 DC-2’s, wat die produksiemodel van die DC-1 was en ’n ekstra ry sitplekke gehad het om 14 in plaas van 12 passasiers te akkommodeer. Die Santa Monica-lugvaartfirma het altesaam 197 DC-2’s en militêre variante gebou voordat hy met die produksie van die DC-3 voortgegaan het. Die DC-3 het ’n wyer romp gehad. Douglas het altesaam 10,655 DC-3’s en DC-3-variante gebou. Boonop is hierdie beroemde vliegtuig onder lisensie in [[Japan]] en die [[Sowjetunie]] gebou. Hierdie aktiwiteite het die Douglas Aircraft Company in staat gestel om die eerste plek onder die wêreldvliegtuigvervaardigers te beklee namate sy wins vinnig toegeneem het. Die prototipes van die DF- burgerlike vliegboot en ’n eerste DC-4 (die toekomstige DC-4E) is gedurende dieselfde tydperk gerealiseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Stockroom at the Long Beach, Calif., plant of Douglas Aircraft Company. - NARA - 195485.jpg|duimnael|Foto van die voorraadkamer by die Long Beach-aanleg in ongeveer Oktober 1942.]] Douglas het hom gedurende die tweede helfte van die 1930’s op militêre programme toegespits. Die uitsondering was die burgerlike tweemotorige [[Douglas DC-5|DC-5]]. Enersyds het lugrederye voortgegaan om groot bestellings te plaas (met Douglas wat die grootste voordeel hieruit getrek het). Andersyds het Frankryk en Groot-Brittanje, beginnende in 1938, begin om groot getalle militêre vliegtuie van vervaardigers in die VSA te bestel. Omdat meer vliegtuie geproduseer moes word, moes die lugvaartbedryf aanlegte vergroot en/of nuwes bou. Douglas het grond aan die rand van die [[Long Beach-lughawe|munisipale lughawe in Long Beach]] verkry en ’n nuwe aanleg gebou. Douglas het ook aanlegte van die regering gehuur. Hierdie aanlegte was in [[Chicago]], [[Illinois]] en in [[Oklahoma City]] en [[Tulsa]], Oklahoma, geleë. As gevolg van ’n toename in bestellings rondom die tyd wat die VSA tot die oorlog toegetree het, het Douglas vliegtuie in ses aanlegte gebou, naamlik Chicago (DC), El Segundo (DE), Long Beach (DL), Oklahoma City (DK), Santa Monica (DO) en Tulsa (DT). (Die kodes tussen hakies word in die benamings van die Douglas-skroefvliegtuie gebruik: “Douglas C-54A-15-DC” beteken byvoorbeeld dat die vliegtuig ’n [[Douglas C-54 Skymaster|Skymaster]] is wat in die Chicago-aanleg gebou is en “Douglas C-47B-35-DK” beteken dat die vliegtuig in die Oklahoma City-aanleg gebou is.) Die aanlegte in Chicago en Oklahoma het elk net een soort vliegtuig gebou: Chicago het 655 C-54-DC’s (die militêre weergawe van die DC-4) en die aanleg in Oklahoma City het 5409 C-47-DK’s en C-117-DK’s gebou. Toe die meeste militêre kontrakte ná die oorlog beëindig is, is hierdie twee aanlegte aan die regering teruggegee. Die produksie in die ander vier aanlegte was meer gediversifiseer. Die toe nuwe Long Beach-aanleg het op 1 Februarie 1942 die eerste nuwe vliegtuig wat gebou is, die C-47-DL met die reeksnommer 41-7722, aan die [[United States Army Air Forces|USAAF]] afgelewer. Hierdie aanleg het gedurende die oorlog 4&nbsp;284 bykomende Skytrains, Dakotas en ander vliegtuie geproduseer. Ná die oorlog is hierdie aanleg na die regering oorgeplaas, maar in November 1946 het Douglas begin om deel van die aanleg weer te verkry om C-124-DL Globemaster II’s te produseer. Later het Douglas die hele aanleg gekoop en dit omvattend uitgebrei om vervaardigingsale vir die DC-8’s, DC-9’s en DC-10’s te huisves, en sy hoofkwartier is vanaf [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] verskuif. Veel later, toe produksieaktiwiteite begin afneem het, is die deel van die fasiliteit wat gebruik is, kleiner gemaak. Uiteindelik is net die C-17A Globemaster III in Long Beach vervaardig nadat Douglas deur Boeing oorgeneem is. Hierdie [[Tweede Wêreldoorlog]]-fasiliteite en die Douglas-hoofkwartier in Long Beach is nou gesloop. Die tradisionele aanlegte in Santa Monica (in gebruik sedert 1929) en [[El Segundo]] (in 1932 geopen) se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog tussen onderskeidelik produksie vir die USAAF en die Amerikaanse Vloot verdeel. Die Santa Monica-aanleg, wat deur die USAAF beheer is, het vir ’n kort tyd DC-3’s vir burgerlike klante gebou en toe begin om minimumverandering-variante van die DC-3 ingevolge militêre kontrakte te bou. Die aanleg het gedurende die oorlogsjare verskillende vliegtuie gebou, insluitende 589 C-54 Skymasters. Die Douglas Aircraft Company het gedurende die Tweede Wêreldoorlog ’n uiters belangrike rol gespeel. Sy aanlegte in Kalifornië, Illinois en Oklahoma het van 1 Januarie 1940 tot 31 Augustus 1945 ’n totaal van 30&nbsp;903 vliegtuie geproduseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Fbvjh 1985-09-07 FAGM 078 shd75 crop stof 600x364.jpg|duimnael|250x250px|’n Douglas C-47A-5-DL. Die “DL” wys daarop dat die vliegtuig in die Long Beach-aanleg vervaardig is.]] === Die gevolge van die beëindiging van vyandelikhede === Aan die einde van vyandelikhede is militêre kontrakte gekanselleer en het die getal werknemers by Douglas van ’n hoogtepunt van 140 000 in 1943 tot net 24 900 in 1946 afgeneem. Die aanlegte in Chicago, Oklahoma City en Tulsa is toegemaak en produksieaktiwiteite in Long Beach is drasties verminder. Die getal afgelewerde vliegtuie het van 11 598 in 1944 (’n onoortroffe rekord vir Douglas) tot 5 353 in 1945 en 127 in 1946 afgeneem. Die El Segundo-afdeling het op VSA-vloot-bestellings vir die AD Skyraider en ander vliegtuie oorleef.<ref name="fran"/> === Die modernisering van lugrederyvlote === Ná die Tweede Wêreldoorlog moes kommersiële operateurs hulle vliegtuigvlote dringend moderniseer. Douglas was in ’n beter posisie as ander vervaardigers om hiermee te help want groot getalle C-47’s en C-54’s was surplus weens veranderde militêre behoeftes en was beskikbaar om tot passasiersvliegtuie gemodifiseer te word. Daarbenewens is ’n aantal lugrame, wat as gevolg van gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, in Santa Monica as DC-3D’s en DC-4-1009’s omgebou. Die langtermyn- burgerlike mark het belowend vir Douglas gelyk.<ref name="fran" /> [[Lêer:Zsfrm 1978-00-00 FAJS 123 dust LR 600x364.jpg|links|duimnael|250x250px|Die vliegtuig in hierdie foto is een van ’n aantal C-47-lugrame wat aan die einde van vyandelikhede weens gekanselleerde militêre kontrakte nie vooltooi is nie en as DC-3D’s in Santa Monica gebou is.]] === Die DC-6, DC-7, DC-8 en ander vliegtuie === Met die [[Douglas DC-6|DC-6]] het Douglas groot sukses behaal. Talryke burgerlike en militêre variante asook die DC-7-reeks het uit die DC-6 voortgespruit. Daarteenoor het niks van die Model 415 en die Model 1004 gekom nie. Douglas het toe probeer om nuwe lewe in die DC-3 te blaas deur dit in die Super DC-3 te omskep. Hierdie weergawe van die DC-3 kon egter nie met die vinniger en groter Convair-produkte meeding nie. Douglas het met die ontwikkeling van sy eerste straallynvliegtuig, die DC-8, geaarsel en dit het die maatskappy duur te staan gekom. Gedurende die 1950’s het die konflik in Korea en die Koue Oorlog tot hernude militêre aktiwiteite vir vliegtuigvervaardigers aanleiding gegee. Die Douglas El Segundo-span het die meeste voordeel hieruit getrek, met aansienlike Amerikaanse Vloot-bestellings vir AD Skyraiders en A4D Skyhawks. Aan die ander kant het die ontwerpspanne in Santa Monica en Long Beach slegs kleiner produksiekontrakte vir C-124 Globemaster II’s, B-66 Destroyers en C-133 Cargomasters gewen.<ref name="fran"/> === Vader en seun === [[Lêer:Donald Wills Douglas Jr., 1963.jpg|duimnael|175px|Donald W Douglas junior in November 1963.]] Donald W Douglas was sedert die begin van die firma die president asook die Voorsitter van die Direksie, en vir baie jare het die Douglas-familie die meerderheid maatskappyaandele gehou. Donald W Douglas junior het in 1957 sy vader as president opgevolg; sy vader het die Voorsitter van die Direksie gebly, maar sy betrokkenheid by bedrywighede geleidelik verminder. Vader en seun het ’n meerderheid van hulle maatskappyaandele verkoop en in vaste eiendom belê. Omdat hulle minder aandag aan hulle vliegtuigbesigheid gegee het en minderheidsaandeelhouers in die Douglas Aircraft Company geword het, was dit skadelik vir die maatskappy.<ref name="fran"/> === Die DC-8 vlieg === Die DC-8 is op 20 Mei 1958 vir die eerste keer gevlieg en dit het gelyk asof hy ’n briljante toekoms het. Maar verskeie groot en duur probleme het verhoed dat vroeëproduksie-DC-8’s aan werkverrigtingwaarborge voldoen. Douglas het die nodige gedoen om hierdie tekortkominge reg te stel, maar swaar verliese is gely. Hierdie probleme het verhoed dat Douglas die ontwikkeling van ’n tweede straallynvliegtuig finansier wat met die Convair 880 en 990 en die Boeing 720 sou meeding. Daar was ’n rampspoedige ooreenkoms met Sud Aviation om die tweestraalmotorige Caravelle te bou (die driemotorige [[Boeing 727]] se werkverrigting was beter en hy was beter geskik).<ref name="fran"/> === Drie van die Douglas-aanlegte sluit === Santa Monica en Long Beach het gesukkel maar El Segundo het Douglas gehelp om steeds militêre produkte te lewer, hoofsaaklik te danke aan sy A-4 Skyhawk. Mededinging tussen ingenieurs in Santa Monica en El Segundo het daartoe aanleiding gegee dat die ontwerpspan wat sedert die 1930’s so doeltreffend deur Ed Heinemann bestuur is, ontbind word. Die El Segundo-aanleg is gesluit en die produksie van die Skyhawk is na Long Beach oorgeplaas.<ref name="fran"/> === Die einde van die Douglas Aircraft Company === Foute het toegeneem. Die vinnige en indrukwekkende verkoopsukses van die DC-9-program (en die opgedateerde MD-80-, MD-90- en Boeing 717-weergawes) sedert 1965 het die Douglas Aircraft Company onkant betrap. Douglas het ook beheer oor koste verloor. Die maatskappy het terselfdertyd die fout begaan om ’n straallynvliegtuig met dubbelvlakke en ’n groot kapasiteit aan te bied, wat deur die lugrederye geïgnoreer is. Die Douglas Aircraft Company was in die verknorsing en die enigste oplossing was om vinnig saam te smelt, en die McDonnell Douglas Corporation het op 28 April 1967 tot stand gekom. Douglas het verdwyn toe MDC deur Boeing oorgeneem is.<ref name="fran" /> == Produkte == === DC-1 === [[Lêer:Douglas DC-1 NC 223Y.jpg|duimnael|Die naam ''City of Los Angeles'' en die logo van TWA verskyn circa 1934 op die DC-1 met die registrasienommer NC223Y. Die vliegtuig word voorberei vir ’n proefvlug op die TWA-netwerk.]] Die Douglas Commercial One (DC-1) was een van die voorgangers van die DC-3, en die Douglas Aircraft Company het net een DC-1 gebou. Die DC-1-prototipe het op 1 Julie 1933 (met die registrasie X223Y) vir die eerste keer vanaf Clover Field in Santa Monica gevlieg. Die vlieënier was Hooftoetsvlieënier Carl Cover en die vlug het 12 minute geduur. Die vliegtuig is vir ’n tydperk van vyf maande op toetsvlugte gebruik. Die prototipe is as vlootnomer 300 aan Transcontinental & Western Air (TWA) afgelewer. Die volgende gebruiker van die skroefvliegtuig was Graaf Forbes in die Verenigde Koninkryk. Die graaf het die masjien verkoop en dit het na Frankryk gegaan, vanwaar dit Spanje toe is, waar dit in die Burgeroorlog gebruik is en in Julie 1940 by die Iberia-vloot aangesluit het. === DC-2 === [[Lêer:ETH-BIB-Passagiere beim Einstieg in die Douglas DC-2 115-B, HB-ITE in Dübendorf-Inlandflüge-LBS MH05-31-09.tif|duimnael|DC-2 van Swiss Air Lines]] Die Douglas DC-2 was die produksiemodel van die DC-1 en was ’n verbeterde weergawe. TWA het op 4 September 1933 altesaam 20 van hulle bestel. Die kajuit van die DC-1 is langer gemaak om (as die DC-2) twee ekstra sitplekke en meer vrag te akkommodeer. Daar was ook verbeterings in die werkverrigting. Die onthulling en eerste vlug van die DC-2 het in Mei 1934 by Santa Monica plaasgevind, en die vliegtuig is op 14 Mei 1934 as vlootnommer 301 aan TWA oorhandig. Altesaam 75 DC-2’s is teen Junie 1934 bestel. Die eerste Pan American DC-2 is aan die einde van Augustus 1934 en die eerste American Airlines-een in November 1934 afgelewer. Aflewerings is ook aan buitelandse operateurs gedoen. In totaal is 197 DC-2’s en militêre weergawes gebou. === DC-3 === [[Lêer:Zsiwl 1979-00-00 FADN 125 dust 600x364.jpg|duimnael|Die DC-3 is groter as die DC-2, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit en het voorrandlandingsligte op die vlerk.]] Die Douglas DC-3 is 'n vastevlerk- skroefaangedrewe [[vliegtuig]]. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die [[Tweede Wêreldoorlog]] maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is. Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10,000 geproduseer is, word die [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] in die [[VSA]] en die Dakota in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem. (In die Britse Statebond-lande en ook die grootste deel van die res van die wêreld is eers die militêre C-47’s en daarna die burgerlike DC-3’s feitlik universeel “Dakotas” genoem. [[Lêer:6877 1977-10-00 FALA 592 spot LR lias 800x486.jpg|duimnael|Teikensleper-C-47 reeksnommer 6877 van 25 Eskader van die SALM]] Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. Nommer 35 Eskader in die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoermiddel en platform vir [[elektroniese oorlogvoering]] en is ontplooi in die [[Mosambiekkanaal]] vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is. [[Lêer:DC-3 NC1624 Texaco (4940057391).jpg|duimnael|Die DC-3D met die konstruksienommer 42981 (registrasienommer NC1624) was die laaste vliegtuig in die DC-3-familie wat deur Douglas gebou is.]] Die twee voorgangers van die DC-3 was die Douglas DC-1 en Douglas DC-2. Hoewel die DC-2 heelwat beter as sy voorganger was, het hy nie genoeg krag gehad nie en was hy nie groot genoeg om ekonomiese vlugte oor ’n voldoende afstand te onderneem nie. Aanvanklike idees vir ’n verbetering van die DC-2 het tot die Douglas Sleeper Transport (DST) en die DC-3 (vir daggebruik) aanleiding gegee. Die nuwe model wat hieruit voortgevloei het, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit gehad om slaapbanke en ’n ekstra ry sitplekke te akkommodeer. Die nuwe model het ook voorrandlandingsligte op die vlerke gehad. Die DST het sy eerste vlug op 17 Desember 1935 onderneem. ==== Produksiesyfers ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Militêre variante in Santa Monica gebou | valign="top" |    382 |- | valign="top" |Militêre variante in Long Beach gebou | valign="top" |  4285 |- | valign="top" |Militêre variante in Oklahoma City gebou | valign="top" |  5381 |- | valign="top" |Burgerlike DC-3D’s in Oklahoma City gebou | valign="top" |      28 |- | valign="top" |Groottotaal vir die VSA | valign="top" |10655 |- | valign="top" |Japannese L2D | valign="top" |    487 |- | valign="top" |Russiese Li-2 | valign="top" |  4937 |- | valign="top" |Wêreldwye totaal | valign="top" |16079 |} === DC-4 === Namate die wêreldsituasie al hoe meer gespanne geraak het, het die Amerikaanse regering vervaardigers opdrag gegee om die voorrang aan die produksie van militêre vliegtuie te verleen; dit het Douglas ingesluit. Laasgenoemde het, voordat Amerika behoorlik tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het, burgerlike DC-4’s ontwerp, maar die Oorlogsdepartement het in Maart 1941 begin beplan om die nege DC-4’s oor te neem wat toe in die produksieproses was. Douglas het in die somer van 1944 begin om onder andere sy Model 1009-passasierslynvliegtuig aggressief te bemark. Die kajuit van hierdie model kon gedrukreël of nie gedrukreël nie wees. Die vloer van die hoofdek was nie versterk nie. United Airlines was die eerste lugredery wat die Model 1009 gekies het en het op 11 September 1944 altesaam 15 vliegtuie bestel. Die Oorlogsbateadministrasie het egter oorlogsurplus-C-54's redelik goedkoop aangebied en United het sy DC-4-1009-bestelling gekanselleer. Douglas kon net 79 van die Model 1009 verkoop. Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was een van die klante. Die totale produksie van die DC-4 en DC-4-variante het op 1244 vliegtuie te staan gekom. Dit het uit die C-54, C-54A, C-54B, C-54D, C-54E, C-54G, XC-114, YC-116 (die vorige twee een elk) en DC-4 bestaan.<ref name="fran"/> Die C-54A is in Santa Monica (97 C-54A-DO’s) en Chicago (252  C-54A-DC’s) gebou. Dit was die eerste variant wat van die begin af vir militêre gebruik bedoel was en het versterkte kajuitvloere met vraghanteringsfasiliteite gehad. Daar was ’n dubbelvragdeur aan die linkerkant van die romp.<ref name="fran"/> Die C-54D is as C-54D-DC’s in die Chicago-aanleg (325) en C-54D-DO’s in die Santa Monica-aanleg (55) gebou. Altesaam 86 van hierdie vliegtuie het as R5D-3’s na die Amerikaanse Vloot gegaan en 22 het as Skymaster Merk I’s na die [[Britse Koninklike Lugmag]] gegaan. In die meegaande foto word twee Douglas C-54’s geïllustreer. Die naaste vliegtuig is die Douglas C-54A met die konstruksienommer 10417 en die registrasienommer 7Q-YYY van Africa Cargo Airlines. Die ander vliegtuig is die Douglas C-54D met die konstruksienommer 10811 en die registrasienommer C9-ATF van Interocean Airways.<ref name="er">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=231, 246, 260, 280 |language=en}}</ref> [[Lêer:Doug props 1994-04-23 FALA 227 her 72dpi.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die C-54A met die konstruksienommer 10417 (links) en die C-54D met die konstruksienommer 10811 (regs) op 23 April 1994 by Lanseria-lughawe.]] Die C-54G het konstruksienommers van 35929 tot 36090 gehad. Altesaam 162 van hulle is as C-54G-DO’s in Santa Monica gebou en hulle is hoofsaaklik as troepedraers gebruik. Volgens die boek ''Skyleaders'' is die dubbelvragdeur van hierdie variant deur een kleiner deur vervang,<ref name="fran"/> maar die vliegtuig in die meegaande foto het ’n dubbelvragdeur. Hy is as ’n C-54G-1-DO met die konstruksienommer 35936 gebou en toe die foto geneem is, was hy as 9Q-COC geregistreer en deur AMAZ gebruik.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcoc 1976-12-16 FAJS 447 shd25 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54G met die konstruksienommer 35936 op 16 Desember 1976 as 9Q-COC van AMAZ.]] Toe die laaste DC-4-1009 (konstruksienommer 43157) op 9 Augustus 1947 na die Suid-Afrikaanse Lugdiens gegaan het, was dit die einde van C-54- en DC-4-produksie. Hierdie skroefvliegtuig was ZS-BMH by die SAL geregistreer. [[Lêer:Zsbmh 2005-09-17 FASK 6632 LR 600x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4-1009 met die konstruksienommer 43157 was ZS-BMH by die SAL geregistreer.]] === DC-5 === [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|William E Boeing se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' word in April 1941 by Oakland gesien.]] Die Douglas DC-5 was ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. ==== Getal DC-5’s en variante gebou ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |VSA-vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} === DC-6 === [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045486 crhor 600x450.jpg|duimnael|Hierdie vliegtuig is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou.]] [[Lêer:9qcgz 1997-07-00 FALA 068 dust shd25 her 600x364.jpg|duimnael|Die Douglas C-118A met die konstruksienommer 43573 word in Julie 1997 as 9Q-CGZ by Lanseria-lughawe gesien. Daar is vragdeure voor en agter op die romp van die vliegtuig.]] Die lugrederye wat nie die Lockheed Constellation bestel het nie, het gevind dat die XC-112A, die militêre prototipe van die DC-6, goed in hulle behoefte aan ’n gedrukreëlde lynvliegtuig sou kon voorsien. Gevolglik het American Airlines en United Air Lines die bal aan die rol gesit deur die DC-6 eerste te bestel. Die DC-6 is in drie hoof- burgerlike weergawes, naamlik die DC-6, die DC-6A en die DC-6B, gebou. Die DC-6 het aanvanklik 50 sitplekke gehad (twee weerskante van die gang). Dit is later tot 68 en toe 86 verhoog (deur die vliegtuig met vyf sitplekke langs mekaar toe te rus en die afstand tussen die sitplekke te verminder). Die DC-6A het kragtiger weergawes van die Double Wasp-enjins met water-metanol-inspuiting gehad. Die romp van die DC-6A was langer en ruimer en die vliegtuig het ’n groter brandstofvermoë en beter werkverrigting as die DC-6 gehad. Die DC-6B was vir die vervoer van passasiers geoptimaliseer en het dus nie die versterkte vloer en twee vragdeure van die vragvliegtuig gehad nie. Die DC-6B het aanvanklik 52 sitplekke gehad en later 82 of selfs 102 vir huurvlugte. Die militêre variante van die DC-6 het bestaan uit die VC-118 (vir gebruik deur die President van Amerika), C-118A’s vir die USAF, R6D-1’s vir die VSA-vloot (later C-118B’s hernoem), VC-118A’s vir die USAF, R6D-1Z’s vir die Amerikaanse Vloot (later VC-118B’s), RC-118A’s en een EC-118A. Die meeste van die C-118A’s en R6D-1’s was toegerus om 74 militêre passasiers of 27&nbsp;000 pond se vrag te dra. Die produksiesyfer vir die DC-6 en sy variante was 704 eenhede. Die Douglas DC-6 is as die DC-6 (171), DC-6A (78), DC-6B (287), XC-112A (1), VC-118 (1), C-118A (101) en R6D-1 (65) gebou.<ref name="fran"/> Die vliegtuig wat in die meegaande drie foto’s geïllustreer word, is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou. Die vliegtuig met die konstruksienommer 43573 is op 18 Oktober 1952 as ’n C-118A met die reeksnommer 51-3826 aan die USAF afgelewer en hy is in Desember 1996 as 9Q-CGZ geregistreer.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045482 LR 600x450.jpg|duimnael|250x250px|Die versterkte kajuitvloer en vragbinneruim van die C-118A met die registrasienommer 9Q-CGZ.]] Dit was die [[Korea-oorlog]] (1951) wat die VSA se Departement van Verdediging daartoe gelei het om ’n variant van die DC-6A as die standaard- militêre transportvliegtuig vir sowel die USAF as die Amerikaanse Vloot aan te skaf. Die USAF het 101 vliegtuie as C-118A’s bestel. Die meeste van die C-118A’s was toegerus om óf 74 militêre passasiers in redelik beskeie gemak óf 27&nbsp;000 pond se vrag te vervoer. Die DC-6A (die variant waarop die C-118A geskoei was) was as ’n vragvliegtuig met ’n versterkte kajuitvloer en twee vragdeure aan die linkerkant van die romp (een voor en een agter die vlerk) geoptimaliseer.<ref name="fran"/> (Die twee vragdeure van die C-118A kan in die foto van 9Q-CGZ gesien word.) === DC-7 === Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die bruto massa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. === DC-8 === Die DC-8 het sy eerste vlug op 30 Mei 1958 in Long Beach gehad. Altesaam 556 DC-8’s is vervaardig (eers deur Douglas en toe deur McDonnell Douglas Corporation). Die DC-8 is in vyf reekse gebou, naamlik die Reeks 10 (JT3C-turbostraalenjins), Reeks 20 en Reeks 30 (JT4-enjins), Reeks 40 (Rolls-Royce Conway-enjins) en Reeks 50 (JT3D-turbowaaierenjins). Dan was daar ook die langer Reeks (Model) 61, 62 en 63 (JT3D-enjins). Nadat produksie beëindig is, het Cammacorp die DC-8-71, -72 en -73 (CFM56-enjins) geskep. Die Model 61 was gemik op die langer en besiger binnelandse roetes in die VSA. Hierdie vliegtuig het die standaardvlerk behou, maar die romp was langer en kon ’n maksimum van 259 sitplekke akkommodeer. Die Model 62 was vir langer afstande bedoel en is op 22 Mei 1967 deur SAS in diens gestel. Die Model 63 het die lang romp  van die DC-8-61 met die groter vlerk van die DC-8-62 gekombineer en is vir trans-Atlantiese roetes ontwerp.<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |year=1995 |isbn=0-517-10316-8 |location=Avenel, New Jersey |pages=643, 644 |language=en}}</ref> === DC-9 === Die eerste vlug van die DC-9 was op 25 Februarie 1965 by Long Beach.<ref name="fran"/> Die DC-9 het tot die Long Beach California-familie van lynvliegtuie behoort. Nadat die Douglas Aircraft Corporation met Boeing saamgesmelt het, het dit as die Douglas-produkte-afdeling van Boeing bekendgestaan.<ref name="pear">{{Cite book |last=Pearcy |first=Arthur |title=McDonnell Douglas MD-80 and MD-90 |date=1999 |publisher=Airlife Publishing Ltd |year=1999 |isbn=1 85310 956 8 |location=Shrewsbury, England |pages=6, 12, 14 |language=en}}</ref> Die Douglas-bestuur het gedetailleerde ingenieurswerk op die ontwerp van ’n tweestraalmotorige lynvliegtuig in Februarie 1963 gemagtig, en in Mei 1963 is die verkoop van 15 nuwe lynvliegtuie bekend as die DC-9 aan Delta Air Lines aangekondig. Verskillende vervaardigers was by die bou van die vliegtuig betrokke: die neus is gebou by Santa Monica, die vlerk- en stertsamestel is deur De Havilland van Kanada gebou, romppanele is deur Aerfer in Italië gebou en ander komponente is in die VSA vervaardig. Die Long Beach-aanleg was vir die produksie van die romp en die finale montering verantwoordelik. Aanvanklik het hierdie proses plaasgevind op ’n enkele monteerbaan waar die DC-8 en die DC-9 gesamentlik geproduseer is. Die DC-9 het groot sukses behaal en in 1965 alleen is 170 van die tweestraalmotige lynvliegtuie verkoop en teen die einde van 1966 het totale verkope 424 eenhede bereik. Die aanvanklike gesamentlike DC-8-en-DC-9-produksielyn by Long Beach is vervang deur ’n enkele DC-8-produksielyn en twee parallelle DC-9-lyne. ’n Nuwe filiaal, Douglas Aircraft Company of Canada het verantwoordelikheid vir die produksie van sowel DC-9-vlerksamestelle as DC-9-stertsamestelle aanvaar. Douglas het gedeeltes van die De Havilland Canada-aanleg in Malton, Ontario, met ingang van 1 Desember 1965 gehuur en bedryf.<ref name="pear"/> ==== DC-9 Reeks 30 ==== Die eerste Reeks 30 het op 1 Augustus 1966 vir die eerste keer gevlieg. Die eerste aflewering, aan Eastern Air Lines, het op 27 Januarie 1967 geskied en geskeduleerde dienste het op 1 Februarie 1967 begin.<ref name="taylor">{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=408 |language=en}}</ref> Die USAF het gedurende 1967 die C-9A Nightingale-weergawe van die kommersiële DC-9 Reeks 30 gekies om in ’n behoefte aan ’n nuwe vliegtuig vir die vervoer van pasiënte te voorsien. Die C-9A kan tot 40 pasiënte op draagbare of meer as 40 in standaardsitplkekke vervoer en het ’n kompartement vir die spesiale versorging van pasiënte.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> Die eerste C-9A Nightingale is op 17 Junie 1968 by Long Beach in Kalifornië onthul.<ref>{{Cite book |last=Pyle |first=Mark |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=JOL International Publishing |year=1992 |isbn=1 872031 30 7 |pages=658 |language=en}}</ref> Daar is eers agt van hierdie vliegtuie bestel en daarna is nog 13 bestel. Die eerste C-9A is op 10 Augustus 1968 afgelewer.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> In totaal is 21 Nightingales tussen 1968 en 1973 aan die USAF afgelewer.<ref name="taylor" /> === DC-10 === Die Douglas DC-10 is ’n driemotorige wyeromp-straalvliegtuig wat vir die vervoer van passasiers of vrag gebruik is of as ’n gekombineerde vervoermiddel gebruik is. Die DC-10 het sy eerste vlug op 29 Augustus 1970 by Long Beach gehad en is deur die McDonnell Douglas Corporation vervaardig. Altesaam 446 eenhede van die tipe is gebou. Daar is vyf variante van die DC-10, naamlik die Reeks 10, Reeks 15, Reeks 30, Reeks 30ER en Reeks 40. Dan is daar ook omskepbare vragweergawes, naamlik die Model 10CF en 30CF. Laasgenoemde is as die KC-10A Extender deur die USAF bestel (dit is ’n tenk-en-vragvliegtuig).<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=410 |language=en}}</ref>{{Commons|Douglas Aircraft Company}} === Ander produkte van die maatskappy === * [[Douglas A-1 Skyraider]] * [[Douglas A-3 Skywarrior]] * [[Douglas B-18 Bolo]] * [[Douglas DB-7]] * [[Douglas F4D Skyray]] * [[Douglas SBD Dauntless]] == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120" perrow="3"> Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Lêer:Fboli 1974-09-02 FAJS 203 864x576.jpg|Die Reeks 50 DC-8’s het JT3D-turbowaaierenjins gehad en die DC-8-55F is die vragweergawe. Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 Lêer:Fbolh 1976-11-07 FAJS 343 spot crop shd25 her 600x364.jpg|Die DC-8-62 met JT3D-turbowaaierenjins op 7 November 1976 by Jan Smutslughawe. Lêer:860035 1995-10-00 FAWK 453 shd25 her 600x364.jpg|Die McDonnell Douglas KC-10 Extender in Oktober 1995 op die Lugmagbasis Waterkloof naby Pretoria Lêer:710881 2002-09-18 FAWK 194 reg shd25 800x486.jpg|Die Douglas C-9A Nightingale met die reeksnommer 71-0881 van die USAF op 18 September 2002 by Lugmagbasis Waterkloof in Pretoria. Lêer:Zsnra 2005-11-28 FACT 075 LR 800x533.jpg|DC-9-32 van 1Time Airline op 28 November 2005 by Kaapstad Internasionale Lughawe. Lêer:Lnrka 1976-12-16 FAJS 431 spot shd50 800x486.jpg|Die DC-10-30 van die Scandanavian Airline System Lêer:Ooslc 1976-12-12 FAJS 405 shd50 her1 800x486.jpg|Sabena se McDonnell Douglas DC-10-30CF </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie| ]] qfbfhg24wnro3eadet6fzlup6d498wt 2917676 2917675 2026-07-15T12:36:55Z Aliwal2012 39067 Gaius, ek het die sondebok toevallig opgespoor: {{Commons|Douglas Aircraft Company}} 2917676 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Douglas Aircraft Company |kenteken = [[Lêer:Douglas Aircraft Company logo.svg|200px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 21 Junie, 1921 |stigter = Donald Douglas |ontbind = 28 April, 1967 |ligging_stad = [[Santa Monica, Kalifornië]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = |gebied_bedien = Internasionaal |industrie =Lug- en ruimtevaart |produkte = |dienste = |inkomste = |url-status = |df = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates= |sleutelpersone = {{Unbulleted list|Bill Bridgeman|LaVerne Ward Browne|Carl Cover|Ed Heinemann|Ted R. Smith}} |getal_werknemers = |ouer= |successor = [[McDonnell Douglas]] |afdelings= |dogtermaatskappye= |slagspreuk= |tuisblad= |voetnotas= |intl= }} Die '''Douglas Aircraft Company''' was 'n Amerikaanse lugvaart- en verdedigingsmaatskappy gesetel in [[Suid-Kalifornië]], [[VSA]]. Dit is in 1921 deur Donald Wills Douglas sr. gestig, en het in 1967 met McDonnell Aircraft saamgesmelt om McDonnell Douglas te vorm, waar dit as 'n afdeling gefunksioneer het. McDonnell Douglas het in 1997 met [[Boeing]] saamgesmelt. Die Douglas Aircraft Company Inc, wat sedert die vroeë 1920’s in [[Kalifornië]] in die VSA gesetel was, het vir 25 jaar meer suierenjintransportvliegtuie as enige ander vervaardiger in die wêreld gebou. Nadat die maatskappy vir ’n kort tydjie die voortou geneem het toe sy DC-8 aanvanklik beter as die [[Boeing 707]] verkoop het, is Douglas vinnig deur Boeing verbygesteek en het verder agter die nuwe handelsvliegtuigleier geraak. ’n Haastige samesmelting in 1967 het op die geboorte van die McDonnell Douglas Corporation uitgeloop. Dertig jaar later is die nuwe korporasie op sy beurt deur Boeing oorgeneem. Die maatskappy se suksesse gedurende die 1930’s tot 1950’s, asook die probleme wat hy gedurende die 1960’s ondervind het, kan grotendeels tot die persoonlikheid van sy briljante stigter, Donald Wills Douglas, teruggevoer word.<ref name="fran">{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages= |language=en}}</ref> == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == === Die Douglas Aircraft Company word gestig === [[Lêer:Donald W. Douglas and David R. Davis.jpg|duimnael|Donald Douglas en David R Davis in die 1920’s.]] Donald Douglas en David R Davis het die Davis-Douglas Company op 22 Julie 1920 geregistreer. Die publiseerder van die ''Los Angeles Times'' en nege ander Kaliforniese sakemanne het saam borggestaan vir ’n banklening wat die Douglas Company in staat gestel het om in Julie 1921 gestig te word. Die naam van die maatskappy is op 30 November 1928 na Douglas Aircraft Company Inc verander. Die firma het tot 1967 onder die beheer van Donald Douglas en sy familie gestaan.<ref name="fran"/> === Produksie by die Santa Monica-aanleg === Die Douglas DC-1 tot die DC-7 is almal, met die uitsondering van die militêre weergawes van die [[Douglas DC-3|DC-3]] en die [[Douglas DC-4|DC-4]], in die Santa Monica-aanleg gebou.<ref name="fran" /> === Die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company === Die Northrop Corporation het op 5 April 1937 die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company geword. Hierdie nuwe afdeling van Douglas het tot 1962 in bedryf gebly. Die vliegdekskipgebaseerde [[Douglas SBD Dauntless]], Skyraider, Skynight, Skyray, Skywarrior en Skyhawk het onder die talle beroemde vliegtuie getel wat gedurende hierdie 25-jaartydperk deur die El Segundo-afdeling geproduseer is. Wat die geskiedenis van die DC-lynvliegtuie betref, was Jack Northrop se belangrikste bydrae sy meersel-vlerkontwerp.<ref name="fran"/> Douglas Aircraft was een van die maatskappye wat ’n brief ontvang het wat die verloop van sy geskiedenis sou verander en sy stigter uiteindelik in staat sou stel om lynvliegtuie te vervaardig. Hierdie brief, wat 2 Augustus 1932 gedateer was en onderteken is deur Jack Frye, visepresident in beheer van Bedrywighede by Transcontinental & Western Air Inc. (TWA), was dieselfde as die briewe wat aan verskeie vervaardigers gestuur is. In hierdie brief het TWA genoem dat hy voornemens is om minstens 10 vliegtuie te verkry. In hierdie jare van finansiële droogte was dit inderdaad ’n belowende mark. Geeneen van die mededingers kon egter beter as, of selfs so goed soos, Douglas doen met wat as die DC-1 (Douglas Commercial 1) bekend sou word nie.<ref name="fran"/> === Die DC-1, DC-2, DC-3 en ander vliegtuie === [[Lêer:AL77B-006 (14519942282).jpg|duimnael|Vliegtuie van die Douglas Aircraft Company, inlsuitende DC-2’s in die kleure van Transcontinental & Western Air (TWA).]] Die DC-1 het vir die eerste keer op 1 Julie 1933 by Santa Monica gevlieg, en vliegtoetse het bewys dat sy werkverrigting uitstekend was. TWA het ’n aanvanklike bestelling geplaas van 20 DC-2’s, wat die produksiemodel van die DC-1 was en ’n ekstra ry sitplekke gehad het om 14 in plaas van 12 passasiers te akkommodeer. Die Santa Monica-lugvaartfirma het altesaam 197 DC-2’s en militêre variante gebou voordat hy met die produksie van die DC-3 voortgegaan het. Die DC-3 het ’n wyer romp gehad. Douglas het altesaam 10,655 DC-3’s en DC-3-variante gebou. Boonop is hierdie beroemde vliegtuig onder lisensie in [[Japan]] en die [[Sowjetunie]] gebou. Hierdie aktiwiteite het die Douglas Aircraft Company in staat gestel om die eerste plek onder die wêreldvliegtuigvervaardigers te beklee namate sy wins vinnig toegeneem het. Die prototipes van die DF- burgerlike vliegboot en ’n eerste DC-4 (die toekomstige DC-4E) is gedurende dieselfde tydperk gerealiseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Stockroom at the Long Beach, Calif., plant of Douglas Aircraft Company. - NARA - 195485.jpg|duimnael|Foto van die voorraadkamer by die Long Beach-aanleg in ongeveer Oktober 1942.]] Douglas het hom gedurende die tweede helfte van die 1930’s op militêre programme toegespits. Die uitsondering was die burgerlike tweemotorige [[Douglas DC-5|DC-5]]. Enersyds het lugrederye voortgegaan om groot bestellings te plaas (met Douglas wat die grootste voordeel hieruit getrek het). Andersyds het Frankryk en Groot-Brittanje, beginnende in 1938, begin om groot getalle militêre vliegtuie van vervaardigers in die VSA te bestel. Omdat meer vliegtuie geproduseer moes word, moes die lugvaartbedryf aanlegte vergroot en/of nuwes bou. Douglas het grond aan die rand van die [[Long Beach-lughawe|munisipale lughawe in Long Beach]] verkry en ’n nuwe aanleg gebou. Douglas het ook aanlegte van die regering gehuur. Hierdie aanlegte was in [[Chicago]], [[Illinois]] en in [[Oklahoma City]] en [[Tulsa]], Oklahoma, geleë. As gevolg van ’n toename in bestellings rondom die tyd wat die VSA tot die oorlog toegetree het, het Douglas vliegtuie in ses aanlegte gebou, naamlik Chicago (DC), El Segundo (DE), Long Beach (DL), Oklahoma City (DK), Santa Monica (DO) en Tulsa (DT). (Die kodes tussen hakies word in die benamings van die Douglas-skroefvliegtuie gebruik: “Douglas C-54A-15-DC” beteken byvoorbeeld dat die vliegtuig ’n [[Douglas C-54 Skymaster|Skymaster]] is wat in die Chicago-aanleg gebou is en “Douglas C-47B-35-DK” beteken dat die vliegtuig in die Oklahoma City-aanleg gebou is.) Die aanlegte in Chicago en Oklahoma het elk net een soort vliegtuig gebou: Chicago het 655 C-54-DC’s (die militêre weergawe van die DC-4) en die aanleg in Oklahoma City het 5409 C-47-DK’s en C-117-DK’s gebou. Toe die meeste militêre kontrakte ná die oorlog beëindig is, is hierdie twee aanlegte aan die regering teruggegee. Die produksie in die ander vier aanlegte was meer gediversifiseer. Die toe nuwe Long Beach-aanleg het op 1 Februarie 1942 die eerste nuwe vliegtuig wat gebou is, die C-47-DL met die reeksnommer 41-7722, aan die [[United States Army Air Forces|USAAF]] afgelewer. Hierdie aanleg het gedurende die oorlog 4&nbsp;284 bykomende Skytrains, Dakotas en ander vliegtuie geproduseer. Ná die oorlog is hierdie aanleg na die regering oorgeplaas, maar in November 1946 het Douglas begin om deel van die aanleg weer te verkry om C-124-DL Globemaster II’s te produseer. Later het Douglas die hele aanleg gekoop en dit omvattend uitgebrei om vervaardigingsale vir die DC-8’s, DC-9’s en DC-10’s te huisves, en sy hoofkwartier is vanaf [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] verskuif. Veel later, toe produksieaktiwiteite begin afneem het, is die deel van die fasiliteit wat gebruik is, kleiner gemaak. Uiteindelik is net die C-17A Globemaster III in Long Beach vervaardig nadat Douglas deur Boeing oorgeneem is. Hierdie [[Tweede Wêreldoorlog]]-fasiliteite en die Douglas-hoofkwartier in Long Beach is nou gesloop. Die tradisionele aanlegte in Santa Monica (in gebruik sedert 1929) en [[El Segundo]] (in 1932 geopen) se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog tussen onderskeidelik produksie vir die USAAF en die Amerikaanse Vloot verdeel. Die Santa Monica-aanleg, wat deur die USAAF beheer is, het vir ’n kort tyd DC-3’s vir burgerlike klante gebou en toe begin om minimumverandering-variante van die DC-3 ingevolge militêre kontrakte te bou. Die aanleg het gedurende die oorlogsjare verskillende vliegtuie gebou, insluitende 589 C-54 Skymasters. Die Douglas Aircraft Company het gedurende die Tweede Wêreldoorlog ’n uiters belangrike rol gespeel. Sy aanlegte in Kalifornië, Illinois en Oklahoma het van 1 Januarie 1940 tot 31 Augustus 1945 ’n totaal van 30&nbsp;903 vliegtuie geproduseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Fbvjh 1985-09-07 FAGM 078 shd75 crop stof 600x364.jpg|duimnael|250x250px|’n Douglas C-47A-5-DL. Die “DL” wys daarop dat die vliegtuig in die Long Beach-aanleg vervaardig is.]] === Die gevolge van die beëindiging van vyandelikhede === Aan die einde van vyandelikhede is militêre kontrakte gekanselleer en het die getal werknemers by Douglas van ’n hoogtepunt van 140 000 in 1943 tot net 24 900 in 1946 afgeneem. Die aanlegte in Chicago, Oklahoma City en Tulsa is toegemaak en produksieaktiwiteite in Long Beach is drasties verminder. Die getal afgelewerde vliegtuie het van 11 598 in 1944 (’n onoortroffe rekord vir Douglas) tot 5 353 in 1945 en 127 in 1946 afgeneem. Die El Segundo-afdeling het op VSA-vloot-bestellings vir die AD Skyraider en ander vliegtuie oorleef.<ref name="fran"/> === Die modernisering van lugrederyvlote === Ná die Tweede Wêreldoorlog moes kommersiële operateurs hulle vliegtuigvlote dringend moderniseer. Douglas was in ’n beter posisie as ander vervaardigers om hiermee te help want groot getalle C-47’s en C-54’s was surplus weens veranderde militêre behoeftes en was beskikbaar om tot passasiersvliegtuie gemodifiseer te word. Daarbenewens is ’n aantal lugrame, wat as gevolg van gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, in Santa Monica as DC-3D’s en DC-4-1009’s omgebou. Die langtermyn- burgerlike mark het belowend vir Douglas gelyk.<ref name="fran" /> [[Lêer:Zsfrm 1978-00-00 FAJS 123 dust LR 600x364.jpg|links|duimnael|250x250px|Die vliegtuig in hierdie foto is een van ’n aantal C-47-lugrame wat aan die einde van vyandelikhede weens gekanselleerde militêre kontrakte nie vooltooi is nie en as DC-3D’s in Santa Monica gebou is.]] === Die DC-6, DC-7, DC-8 en ander vliegtuie === Met die [[Douglas DC-6|DC-6]] het Douglas groot sukses behaal. Talryke burgerlike en militêre variante asook die DC-7-reeks het uit die DC-6 voortgespruit. Daarteenoor het niks van die Model 415 en die Model 1004 gekom nie. Douglas het toe probeer om nuwe lewe in die DC-3 te blaas deur dit in die Super DC-3 te omskep. Hierdie weergawe van die DC-3 kon egter nie met die vinniger en groter Convair-produkte meeding nie. Douglas het met die ontwikkeling van sy eerste straallynvliegtuig, die DC-8, geaarsel en dit het die maatskappy duur te staan gekom. Gedurende die 1950’s het die konflik in Korea en die Koue Oorlog tot hernude militêre aktiwiteite vir vliegtuigvervaardigers aanleiding gegee. Die Douglas El Segundo-span het die meeste voordeel hieruit getrek, met aansienlike Amerikaanse Vloot-bestellings vir AD Skyraiders en A4D Skyhawks. Aan die ander kant het die ontwerpspanne in Santa Monica en Long Beach slegs kleiner produksiekontrakte vir C-124 Globemaster II’s, B-66 Destroyers en C-133 Cargomasters gewen.<ref name="fran"/> === Vader en seun === [[Lêer:Donald Wills Douglas Jr., 1963.jpg|duimnael|175px|Donald W Douglas junior in November 1963.]] Donald W Douglas was sedert die begin van die firma die president asook die Voorsitter van die Direksie, en vir baie jare het die Douglas-familie die meerderheid maatskappyaandele gehou. Donald W Douglas junior het in 1957 sy vader as president opgevolg; sy vader het die Voorsitter van die Direksie gebly, maar sy betrokkenheid by bedrywighede geleidelik verminder. Vader en seun het ’n meerderheid van hulle maatskappyaandele verkoop en in vaste eiendom belê. Omdat hulle minder aandag aan hulle vliegtuigbesigheid gegee het en minderheidsaandeelhouers in die Douglas Aircraft Company geword het, was dit skadelik vir die maatskappy.<ref name="fran"/> === Die DC-8 vlieg === Die DC-8 is op 20 Mei 1958 vir die eerste keer gevlieg en dit het gelyk asof hy ’n briljante toekoms het. Maar verskeie groot en duur probleme het verhoed dat vroeëproduksie-DC-8’s aan werkverrigtingwaarborge voldoen. Douglas het die nodige gedoen om hierdie tekortkominge reg te stel, maar swaar verliese is gely. Hierdie probleme het verhoed dat Douglas die ontwikkeling van ’n tweede straallynvliegtuig finansier wat met die Convair 880 en 990 en die Boeing 720 sou meeding. Daar was ’n rampspoedige ooreenkoms met Sud Aviation om die tweestraalmotorige Caravelle te bou (die driemotorige [[Boeing 727]] se werkverrigting was beter en hy was beter geskik).<ref name="fran"/> === Drie van die Douglas-aanlegte sluit === Santa Monica en Long Beach het gesukkel maar El Segundo het Douglas gehelp om steeds militêre produkte te lewer, hoofsaaklik te danke aan sy A-4 Skyhawk. Mededinging tussen ingenieurs in Santa Monica en El Segundo het daartoe aanleiding gegee dat die ontwerpspan wat sedert die 1930’s so doeltreffend deur Ed Heinemann bestuur is, ontbind word. Die El Segundo-aanleg is gesluit en die produksie van die Skyhawk is na Long Beach oorgeplaas.<ref name="fran"/> === Die einde van die Douglas Aircraft Company === Foute het toegeneem. Die vinnige en indrukwekkende verkoopsukses van die DC-9-program (en die opgedateerde MD-80-, MD-90- en Boeing 717-weergawes) sedert 1965 het die Douglas Aircraft Company onkant betrap. Douglas het ook beheer oor koste verloor. Die maatskappy het terselfdertyd die fout begaan om ’n straallynvliegtuig met dubbelvlakke en ’n groot kapasiteit aan te bied, wat deur die lugrederye geïgnoreer is. Die Douglas Aircraft Company was in die verknorsing en die enigste oplossing was om vinnig saam te smelt, en die McDonnell Douglas Corporation het op 28 April 1967 tot stand gekom. Douglas het verdwyn toe MDC deur Boeing oorgeneem is.<ref name="fran" /> == Produkte == === DC-1 === [[Lêer:Douglas DC-1 NC 223Y.jpg|duimnael|Die naam ''City of Los Angeles'' en die logo van TWA verskyn circa 1934 op die DC-1 met die registrasienommer NC223Y. Die vliegtuig word voorberei vir ’n proefvlug op die TWA-netwerk.]] Die Douglas Commercial One (DC-1) was een van die voorgangers van die DC-3, en die Douglas Aircraft Company het net een DC-1 gebou. Die DC-1-prototipe het op 1 Julie 1933 (met die registrasie X223Y) vir die eerste keer vanaf Clover Field in Santa Monica gevlieg. Die vlieënier was Hooftoetsvlieënier Carl Cover en die vlug het 12 minute geduur. Die vliegtuig is vir ’n tydperk van vyf maande op toetsvlugte gebruik. Die prototipe is as vlootnomer 300 aan Transcontinental & Western Air (TWA) afgelewer. Die volgende gebruiker van die skroefvliegtuig was Graaf Forbes in die Verenigde Koninkryk. Die graaf het die masjien verkoop en dit het na Frankryk gegaan, vanwaar dit Spanje toe is, waar dit in die Burgeroorlog gebruik is en in Julie 1940 by die Iberia-vloot aangesluit het. === DC-2 === [[Lêer:ETH-BIB-Passagiere beim Einstieg in die Douglas DC-2 115-B, HB-ITE in Dübendorf-Inlandflüge-LBS MH05-31-09.tif|duimnael|DC-2 van Swiss Air Lines]] Die Douglas DC-2 was die produksiemodel van die DC-1 en was ’n verbeterde weergawe. TWA het op 4 September 1933 altesaam 20 van hulle bestel. Die kajuit van die DC-1 is langer gemaak om (as die DC-2) twee ekstra sitplekke en meer vrag te akkommodeer. Daar was ook verbeterings in die werkverrigting. Die onthulling en eerste vlug van die DC-2 het in Mei 1934 by Santa Monica plaasgevind, en die vliegtuig is op 14 Mei 1934 as vlootnommer 301 aan TWA oorhandig. Altesaam 75 DC-2’s is teen Junie 1934 bestel. Die eerste Pan American DC-2 is aan die einde van Augustus 1934 en die eerste American Airlines-een in November 1934 afgelewer. Aflewerings is ook aan buitelandse operateurs gedoen. In totaal is 197 DC-2’s en militêre weergawes gebou. === DC-3 === [[Lêer:Zsiwl 1979-00-00 FADN 125 dust 600x364.jpg|duimnael|Die DC-3 is groter as die DC-2, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit en het voorrandlandingsligte op die vlerk.]] Die Douglas DC-3 is 'n vastevlerk- skroefaangedrewe [[vliegtuig]]. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die [[Tweede Wêreldoorlog]] maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is. Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10,000 geproduseer is, word die [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] in die [[VSA]] en die Dakota in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem. (In die Britse Statebond-lande en ook die grootste deel van die res van die wêreld is eers die militêre C-47’s en daarna die burgerlike DC-3’s feitlik universeel “Dakotas” genoem. [[Lêer:6877 1977-10-00 FALA 592 spot LR lias 800x486.jpg|duimnael|Teikensleper-C-47 reeksnommer 6877 van 25 Eskader van die SALM]] Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. Nommer 35 Eskader in die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoermiddel en platform vir [[elektroniese oorlogvoering]] en is ontplooi in die [[Mosambiekkanaal]] vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is. [[Lêer:DC-3 NC1624 Texaco (4940057391).jpg|duimnael|Die DC-3D met die konstruksienommer 42981 (registrasienommer NC1624) was die laaste vliegtuig in die DC-3-familie wat deur Douglas gebou is.]] Die twee voorgangers van die DC-3 was die Douglas DC-1 en Douglas DC-2. Hoewel die DC-2 heelwat beter as sy voorganger was, het hy nie genoeg krag gehad nie en was hy nie groot genoeg om ekonomiese vlugte oor ’n voldoende afstand te onderneem nie. Aanvanklike idees vir ’n verbetering van die DC-2 het tot die Douglas Sleeper Transport (DST) en die DC-3 (vir daggebruik) aanleiding gegee. Die nuwe model wat hieruit voortgevloei het, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit gehad om slaapbanke en ’n ekstra ry sitplekke te akkommodeer. Die nuwe model het ook voorrandlandingsligte op die vlerke gehad. Die DST het sy eerste vlug op 17 Desember 1935 onderneem. ==== Produksiesyfers ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Militêre variante in Santa Monica gebou | valign="top" |    382 |- | valign="top" |Militêre variante in Long Beach gebou | valign="top" |  4285 |- | valign="top" |Militêre variante in Oklahoma City gebou | valign="top" |  5381 |- | valign="top" |Burgerlike DC-3D’s in Oklahoma City gebou | valign="top" |      28 |- | valign="top" |Groottotaal vir die VSA | valign="top" |10655 |- | valign="top" |Japannese L2D | valign="top" |    487 |- | valign="top" |Russiese Li-2 | valign="top" |  4937 |- | valign="top" |Wêreldwye totaal | valign="top" |16079 |} === DC-4 === Namate die wêreldsituasie al hoe meer gespanne geraak het, het die Amerikaanse regering vervaardigers opdrag gegee om die voorrang aan die produksie van militêre vliegtuie te verleen; dit het Douglas ingesluit. Laasgenoemde het, voordat Amerika behoorlik tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het, burgerlike DC-4’s ontwerp, maar die Oorlogsdepartement het in Maart 1941 begin beplan om die nege DC-4’s oor te neem wat toe in die produksieproses was. Douglas het in die somer van 1944 begin om onder andere sy Model 1009-passasierslynvliegtuig aggressief te bemark. Die kajuit van hierdie model kon gedrukreël of nie gedrukreël nie wees. Die vloer van die hoofdek was nie versterk nie. United Airlines was die eerste lugredery wat die Model 1009 gekies het en het op 11 September 1944 altesaam 15 vliegtuie bestel. Die Oorlogsbateadministrasie het egter oorlogsurplus-C-54's redelik goedkoop aangebied en United het sy DC-4-1009-bestelling gekanselleer. Douglas kon net 79 van die Model 1009 verkoop. Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was een van die klante. Die totale produksie van die DC-4 en DC-4-variante het op 1244 vliegtuie te staan gekom. Dit het uit die C-54, C-54A, C-54B, C-54D, C-54E, C-54G, XC-114, YC-116 (die vorige twee een elk) en DC-4 bestaan.<ref name="fran"/> Die C-54A is in Santa Monica (97 C-54A-DO’s) en Chicago (252  C-54A-DC’s) gebou. Dit was die eerste variant wat van die begin af vir militêre gebruik bedoel was en het versterkte kajuitvloere met vraghanteringsfasiliteite gehad. Daar was ’n dubbelvragdeur aan die linkerkant van die romp.<ref name="fran"/> Die C-54D is as C-54D-DC’s in die Chicago-aanleg (325) en C-54D-DO’s in die Santa Monica-aanleg (55) gebou. Altesaam 86 van hierdie vliegtuie het as R5D-3’s na die Amerikaanse Vloot gegaan en 22 het as Skymaster Merk I’s na die [[Britse Koninklike Lugmag]] gegaan. In die meegaande foto word twee Douglas C-54’s geïllustreer. Die naaste vliegtuig is die Douglas C-54A met die konstruksienommer 10417 en die registrasienommer 7Q-YYY van Africa Cargo Airlines. Die ander vliegtuig is die Douglas C-54D met die konstruksienommer 10811 en die registrasienommer C9-ATF van Interocean Airways.<ref name="er">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=231, 246, 260, 280 |language=en}}</ref> [[Lêer:Doug props 1994-04-23 FALA 227 her 72dpi.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die C-54A met die konstruksienommer 10417 (links) en die C-54D met die konstruksienommer 10811 (regs) op 23 April 1994 by Lanseria-lughawe.]] Die C-54G het konstruksienommers van 35929 tot 36090 gehad. Altesaam 162 van hulle is as C-54G-DO’s in Santa Monica gebou en hulle is hoofsaaklik as troepedraers gebruik. Volgens die boek ''Skyleaders'' is die dubbelvragdeur van hierdie variant deur een kleiner deur vervang,<ref name="fran"/> maar die vliegtuig in die meegaande foto het ’n dubbelvragdeur. Hy is as ’n C-54G-1-DO met die konstruksienommer 35936 gebou en toe die foto geneem is, was hy as 9Q-COC geregistreer en deur AMAZ gebruik.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcoc 1976-12-16 FAJS 447 shd25 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54G met die konstruksienommer 35936 op 16 Desember 1976 as 9Q-COC van AMAZ.]] Toe die laaste DC-4-1009 (konstruksienommer 43157) op 9 Augustus 1947 na die Suid-Afrikaanse Lugdiens gegaan het, was dit die einde van C-54- en DC-4-produksie. Hierdie skroefvliegtuig was ZS-BMH by die SAL geregistreer. [[Lêer:Zsbmh 2005-09-17 FASK 6632 LR 600x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4-1009 met die konstruksienommer 43157 was ZS-BMH by die SAL geregistreer.]] === DC-5 === [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|William E Boeing se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' word in April 1941 by Oakland gesien.]] Die Douglas DC-5 was ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. ==== Getal DC-5’s en variante gebou ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |VSA-vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} === DC-6 === [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045486 crhor 600x450.jpg|duimnael|Hierdie vliegtuig is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou.]] [[Lêer:9qcgz 1997-07-00 FALA 068 dust shd25 her 600x364.jpg|duimnael|Die Douglas C-118A met die konstruksienommer 43573 word in Julie 1997 as 9Q-CGZ by Lanseria-lughawe gesien. Daar is vragdeure voor en agter op die romp van die vliegtuig.]] Die lugrederye wat nie die Lockheed Constellation bestel het nie, het gevind dat die XC-112A, die militêre prototipe van die DC-6, goed in hulle behoefte aan ’n gedrukreëlde lynvliegtuig sou kon voorsien. Gevolglik het American Airlines en United Air Lines die bal aan die rol gesit deur die DC-6 eerste te bestel. Die DC-6 is in drie hoof- burgerlike weergawes, naamlik die DC-6, die DC-6A en die DC-6B, gebou. Die DC-6 het aanvanklik 50 sitplekke gehad (twee weerskante van die gang). Dit is later tot 68 en toe 86 verhoog (deur die vliegtuig met vyf sitplekke langs mekaar toe te rus en die afstand tussen die sitplekke te verminder). Die DC-6A het kragtiger weergawes van die Double Wasp-enjins met water-metanol-inspuiting gehad. Die romp van die DC-6A was langer en ruimer en die vliegtuig het ’n groter brandstofvermoë en beter werkverrigting as die DC-6 gehad. Die DC-6B was vir die vervoer van passasiers geoptimaliseer en het dus nie die versterkte vloer en twee vragdeure van die vragvliegtuig gehad nie. Die DC-6B het aanvanklik 52 sitplekke gehad en later 82 of selfs 102 vir huurvlugte. Die militêre variante van die DC-6 het bestaan uit die VC-118 (vir gebruik deur die President van Amerika), C-118A’s vir die USAF, R6D-1’s vir die VSA-vloot (later C-118B’s hernoem), VC-118A’s vir die USAF, R6D-1Z’s vir die Amerikaanse Vloot (later VC-118B’s), RC-118A’s en een EC-118A. Die meeste van die C-118A’s en R6D-1’s was toegerus om 74 militêre passasiers of 27&nbsp;000 pond se vrag te dra. Die produksiesyfer vir die DC-6 en sy variante was 704 eenhede. Die Douglas DC-6 is as die DC-6 (171), DC-6A (78), DC-6B (287), XC-112A (1), VC-118 (1), C-118A (101) en R6D-1 (65) gebou.<ref name="fran"/> Die vliegtuig wat in die meegaande drie foto’s geïllustreer word, is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou. Die vliegtuig met die konstruksienommer 43573 is op 18 Oktober 1952 as ’n C-118A met die reeksnommer 51-3826 aan die USAF afgelewer en hy is in Desember 1996 as 9Q-CGZ geregistreer.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045482 LR 600x450.jpg|duimnael|250x250px|Die versterkte kajuitvloer en vragbinneruim van die C-118A met die registrasienommer 9Q-CGZ.]] Dit was die [[Korea-oorlog]] (1951) wat die VSA se Departement van Verdediging daartoe gelei het om ’n variant van die DC-6A as die standaard- militêre transportvliegtuig vir sowel die USAF as die Amerikaanse Vloot aan te skaf. Die USAF het 101 vliegtuie as C-118A’s bestel. Die meeste van die C-118A’s was toegerus om óf 74 militêre passasiers in redelik beskeie gemak óf 27&nbsp;000 pond se vrag te vervoer. Die DC-6A (die variant waarop die C-118A geskoei was) was as ’n vragvliegtuig met ’n versterkte kajuitvloer en twee vragdeure aan die linkerkant van die romp (een voor en een agter die vlerk) geoptimaliseer.<ref name="fran"/> (Die twee vragdeure van die C-118A kan in die foto van 9Q-CGZ gesien word.) === DC-7 === Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die bruto massa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. === DC-8 === Die DC-8 het sy eerste vlug op 30 Mei 1958 in Long Beach gehad. Altesaam 556 DC-8’s is vervaardig (eers deur Douglas en toe deur McDonnell Douglas Corporation). Die DC-8 is in vyf reekse gebou, naamlik die Reeks 10 (JT3C-turbostraalenjins), Reeks 20 en Reeks 30 (JT4-enjins), Reeks 40 (Rolls-Royce Conway-enjins) en Reeks 50 (JT3D-turbowaaierenjins). Dan was daar ook die langer Reeks (Model) 61, 62 en 63 (JT3D-enjins). Nadat produksie beëindig is, het Cammacorp die DC-8-71, -72 en -73 (CFM56-enjins) geskep. Die Model 61 was gemik op die langer en besiger binnelandse roetes in die VSA. Hierdie vliegtuig het die standaardvlerk behou, maar die romp was langer en kon ’n maksimum van 259 sitplekke akkommodeer. Die Model 62 was vir langer afstande bedoel en is op 22 Mei 1967 deur SAS in diens gestel. Die Model 63 het die lang romp  van die DC-8-61 met die groter vlerk van die DC-8-62 gekombineer en is vir trans-Atlantiese roetes ontwerp.<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |year=1995 |isbn=0-517-10316-8 |location=Avenel, New Jersey |pages=643, 644 |language=en}}</ref> === DC-9 === Die eerste vlug van die DC-9 was op 25 Februarie 1965 by Long Beach.<ref name="fran"/> Die DC-9 het tot die Long Beach California-familie van lynvliegtuie behoort. Nadat die Douglas Aircraft Corporation met Boeing saamgesmelt het, het dit as die Douglas-produkte-afdeling van Boeing bekendgestaan.<ref name="pear">{{Cite book |last=Pearcy |first=Arthur |title=McDonnell Douglas MD-80 and MD-90 |date=1999 |publisher=Airlife Publishing Ltd |year=1999 |isbn=1 85310 956 8 |location=Shrewsbury, England |pages=6, 12, 14 |language=en}}</ref> Die Douglas-bestuur het gedetailleerde ingenieurswerk op die ontwerp van ’n tweestraalmotorige lynvliegtuig in Februarie 1963 gemagtig, en in Mei 1963 is die verkoop van 15 nuwe lynvliegtuie bekend as die DC-9 aan Delta Air Lines aangekondig. Verskillende vervaardigers was by die bou van die vliegtuig betrokke: die neus is gebou by Santa Monica, die vlerk- en stertsamestel is deur De Havilland van Kanada gebou, romppanele is deur Aerfer in Italië gebou en ander komponente is in die VSA vervaardig. Die Long Beach-aanleg was vir die produksie van die romp en die finale montering verantwoordelik. Aanvanklik het hierdie proses plaasgevind op ’n enkele monteerbaan waar die DC-8 en die DC-9 gesamentlik geproduseer is. Die DC-9 het groot sukses behaal en in 1965 alleen is 170 van die tweestraalmotige lynvliegtuie verkoop en teen die einde van 1966 het totale verkope 424 eenhede bereik. Die aanvanklike gesamentlike DC-8-en-DC-9-produksielyn by Long Beach is vervang deur ’n enkele DC-8-produksielyn en twee parallelle DC-9-lyne. ’n Nuwe filiaal, Douglas Aircraft Company of Canada het verantwoordelikheid vir die produksie van sowel DC-9-vlerksamestelle as DC-9-stertsamestelle aanvaar. Douglas het gedeeltes van die De Havilland Canada-aanleg in Malton, Ontario, met ingang van 1 Desember 1965 gehuur en bedryf.<ref name="pear"/> ==== DC-9 Reeks 30 ==== Die eerste Reeks 30 het op 1 Augustus 1966 vir die eerste keer gevlieg. Die eerste aflewering, aan Eastern Air Lines, het op 27 Januarie 1967 geskied en geskeduleerde dienste het op 1 Februarie 1967 begin.<ref name="taylor">{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=408 |language=en}}</ref> Die USAF het gedurende 1967 die C-9A Nightingale-weergawe van die kommersiële DC-9 Reeks 30 gekies om in ’n behoefte aan ’n nuwe vliegtuig vir die vervoer van pasiënte te voorsien. Die C-9A kan tot 40 pasiënte op draagbare of meer as 40 in standaardsitplkekke vervoer en het ’n kompartement vir die spesiale versorging van pasiënte.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> Die eerste C-9A Nightingale is op 17 Junie 1968 by Long Beach in Kalifornië onthul.<ref>{{Cite book |last=Pyle |first=Mark |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=JOL International Publishing |year=1992 |isbn=1 872031 30 7 |pages=658 |language=en}}</ref> Daar is eers agt van hierdie vliegtuie bestel en daarna is nog 13 bestel. Die eerste C-9A is op 10 Augustus 1968 afgelewer.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> In totaal is 21 Nightingales tussen 1968 en 1973 aan die USAF afgelewer.<ref name="taylor" /> === DC-10 === Die Douglas DC-10 is ’n driemotorige wyeromp-straalvliegtuig wat vir die vervoer van passasiers of vrag gebruik is of as ’n gekombineerde vervoermiddel gebruik is. Die DC-10 het sy eerste vlug op 29 Augustus 1970 by Long Beach gehad en is deur die McDonnell Douglas Corporation vervaardig. Altesaam 446 eenhede van die tipe is gebou. Daar is vyf variante van die DC-10, naamlik die Reeks 10, Reeks 15, Reeks 30, Reeks 30ER en Reeks 40. Dan is daar ook omskepbare vragweergawes, naamlik die Model 10CF en 30CF. Laasgenoemde is as die KC-10A Extender deur die USAF bestel (dit is ’n tenk-en-vragvliegtuig).<ref name="fran"/><ref name="taylor"/> === Ander produkte van die maatskappy === * [[Douglas A-1 Skyraider]] * [[Douglas A-3 Skywarrior]] * [[Douglas B-18 Bolo]] * [[Douglas DB-7]] * [[Douglas F4D Skyray]] * [[Douglas SBD Dauntless]] == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120" perrow="3"> Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Lêer:Fboli 1974-09-02 FAJS 203 864x576.jpg|Die Reeks 50 DC-8’s het JT3D-turbowaaierenjins gehad en die DC-8-55F is die vragweergawe. Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 Lêer:Fbolh 1976-11-07 FAJS 343 spot crop shd25 her 600x364.jpg|Die DC-8-62 met JT3D-turbowaaierenjins op 7 November 1976 by Jan Smutslughawe. Lêer:860035 1995-10-00 FAWK 453 shd25 her 600x364.jpg|Die McDonnell Douglas KC-10 Extender in Oktober 1995 op die Lugmagbasis Waterkloof naby Pretoria Lêer:710881 2002-09-18 FAWK 194 reg shd25 800x486.jpg|Die Douglas C-9A Nightingale met die reeksnommer 71-0881 van die USAF op 18 September 2002 by Lugmagbasis Waterkloof in Pretoria. Lêer:Zsnra 2005-11-28 FACT 075 LR 800x533.jpg|DC-9-32 van 1Time Airline op 28 November 2005 by Kaapstad Internasionale Lughawe. Lêer:Lnrka 1976-12-16 FAJS 431 spot shd50 800x486.jpg|Die DC-10-30 van die Scandanavian Airline System Lêer:Ooslc 1976-12-12 FAJS 405 shd50 her1 800x486.jpg|Sabena se McDonnell Douglas DC-10-30CF </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons|Douglas Aircraft Company}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie| ]] cke4o99izt5ttroxhgjvvxhj1190b05 2917678 2917676 2026-07-15T12:46:09Z Oesjaar 7467 /* Vader en seun */ Dit is soos ons dit doen. 2917678 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Douglas Aircraft Company |kenteken = [[Lêer:Douglas Aircraft Company logo.svg|200px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 21 Junie, 1921 |stigter = Donald Douglas |ontbind = 28 April, 1967 |ligging_stad = [[Santa Monica, Kalifornië]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = |gebied_bedien = Internasionaal |industrie =Lug- en ruimtevaart |produkte = |dienste = |inkomste = |url-status = |df = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates= |sleutelpersone = {{Unbulleted list|Bill Bridgeman|LaVerne Ward Browne|Carl Cover|Ed Heinemann|Ted R. Smith}} |getal_werknemers = |ouer= |successor = [[McDonnell Douglas]] |afdelings= |dogtermaatskappye= |slagspreuk= |tuisblad= |voetnotas= |intl= }} Die '''Douglas Aircraft Company''' was 'n Amerikaanse lugvaart- en verdedigingsmaatskappy gesetel in [[Suid-Kalifornië]], [[VSA]]. Dit is in 1921 deur Donald Wills Douglas sr. gestig, en het in 1967 met McDonnell Aircraft saamgesmelt om McDonnell Douglas te vorm, waar dit as 'n afdeling gefunksioneer het. McDonnell Douglas het in 1997 met [[Boeing]] saamgesmelt. Die Douglas Aircraft Company Inc, wat sedert die vroeë 1920’s in [[Kalifornië]] in die VSA gesetel was, het vir 25 jaar meer suierenjintransportvliegtuie as enige ander vervaardiger in die wêreld gebou. Nadat die maatskappy vir ’n kort tydjie die voortou geneem het toe sy DC-8 aanvanklik beter as die [[Boeing 707]] verkoop het, is Douglas vinnig deur Boeing verbygesteek en het verder agter die nuwe handelsvliegtuigleier geraak. ’n Haastige samesmelting in 1967 het op die geboorte van die McDonnell Douglas Corporation uitgeloop. Dertig jaar later is die nuwe korporasie op sy beurt deur Boeing oorgeneem. Die maatskappy se suksesse gedurende die 1930’s tot 1950’s, asook die probleme wat hy gedurende die 1960’s ondervind het, kan grotendeels tot die persoonlikheid van sy briljante stigter, Donald Wills Douglas, teruggevoer word.<ref name="fran">{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages= |language=en}}</ref> == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == === Die Douglas Aircraft Company word gestig === [[Lêer:Donald W. Douglas and David R. Davis.jpg|duimnael|Donald Douglas en David R Davis in die 1920’s.]] Donald Douglas en David R Davis het die Davis-Douglas Company op 22 Julie 1920 geregistreer. Die publiseerder van die ''Los Angeles Times'' en nege ander Kaliforniese sakemanne het saam borggestaan vir ’n banklening wat die Douglas Company in staat gestel het om in Julie 1921 gestig te word. Die naam van die maatskappy is op 30 November 1928 na Douglas Aircraft Company Inc verander. Die firma het tot 1967 onder die beheer van Donald Douglas en sy familie gestaan.<ref name="fran"/> === Produksie by die Santa Monica-aanleg === Die Douglas DC-1 tot die DC-7 is almal, met die uitsondering van die militêre weergawes van die [[Douglas DC-3|DC-3]] en die [[Douglas DC-4|DC-4]], in die Santa Monica-aanleg gebou.<ref name="fran" /> === Die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company === Die Northrop Corporation het op 5 April 1937 die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company geword. Hierdie nuwe afdeling van Douglas het tot 1962 in bedryf gebly. Die vliegdekskipgebaseerde [[Douglas SBD Dauntless]], Skyraider, Skynight, Skyray, Skywarrior en Skyhawk het onder die talle beroemde vliegtuie getel wat gedurende hierdie 25-jaartydperk deur die El Segundo-afdeling geproduseer is. Wat die geskiedenis van die DC-lynvliegtuie betref, was Jack Northrop se belangrikste bydrae sy meersel-vlerkontwerp.<ref name="fran"/> Douglas Aircraft was een van die maatskappye wat ’n brief ontvang het wat die verloop van sy geskiedenis sou verander en sy stigter uiteindelik in staat sou stel om lynvliegtuie te vervaardig. Hierdie brief, wat 2 Augustus 1932 gedateer was en onderteken is deur Jack Frye, visepresident in beheer van Bedrywighede by Transcontinental & Western Air Inc. (TWA), was dieselfde as die briewe wat aan verskeie vervaardigers gestuur is. In hierdie brief het TWA genoem dat hy voornemens is om minstens 10 vliegtuie te verkry. In hierdie jare van finansiële droogte was dit inderdaad ’n belowende mark. Geeneen van die mededingers kon egter beter as, of selfs so goed soos, Douglas doen met wat as die DC-1 (Douglas Commercial 1) bekend sou word nie.<ref name="fran"/> === Die DC-1, DC-2, DC-3 en ander vliegtuie === [[Lêer:AL77B-006 (14519942282).jpg|duimnael|Vliegtuie van die Douglas Aircraft Company, inlsuitende DC-2’s in die kleure van Transcontinental & Western Air (TWA).]] Die DC-1 het vir die eerste keer op 1 Julie 1933 by Santa Monica gevlieg, en vliegtoetse het bewys dat sy werkverrigting uitstekend was. TWA het ’n aanvanklike bestelling geplaas van 20 DC-2’s, wat die produksiemodel van die DC-1 was en ’n ekstra ry sitplekke gehad het om 14 in plaas van 12 passasiers te akkommodeer. Die Santa Monica-lugvaartfirma het altesaam 197 DC-2’s en militêre variante gebou voordat hy met die produksie van die DC-3 voortgegaan het. Die DC-3 het ’n wyer romp gehad. Douglas het altesaam 10,655 DC-3’s en DC-3-variante gebou. Boonop is hierdie beroemde vliegtuig onder lisensie in [[Japan]] en die [[Sowjetunie]] gebou. Hierdie aktiwiteite het die Douglas Aircraft Company in staat gestel om die eerste plek onder die wêreldvliegtuigvervaardigers te beklee namate sy wins vinnig toegeneem het. Die prototipes van die DF- burgerlike vliegboot en ’n eerste DC-4 (die toekomstige DC-4E) is gedurende dieselfde tydperk gerealiseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Stockroom at the Long Beach, Calif., plant of Douglas Aircraft Company. - NARA - 195485.jpg|duimnael|Foto van die voorraadkamer by die Long Beach-aanleg in ongeveer Oktober 1942.]] Douglas het hom gedurende die tweede helfte van die 1930’s op militêre programme toegespits. Die uitsondering was die burgerlike tweemotorige [[Douglas DC-5|DC-5]]. Enersyds het lugrederye voortgegaan om groot bestellings te plaas (met Douglas wat die grootste voordeel hieruit getrek het). Andersyds het Frankryk en Groot-Brittanje, beginnende in 1938, begin om groot getalle militêre vliegtuie van vervaardigers in die VSA te bestel. Omdat meer vliegtuie geproduseer moes word, moes die lugvaartbedryf aanlegte vergroot en/of nuwes bou. Douglas het grond aan die rand van die [[Long Beach-lughawe|munisipale lughawe in Long Beach]] verkry en ’n nuwe aanleg gebou. Douglas het ook aanlegte van die regering gehuur. Hierdie aanlegte was in [[Chicago]], [[Illinois]] en in [[Oklahoma City]] en [[Tulsa]], Oklahoma, geleë. As gevolg van ’n toename in bestellings rondom die tyd wat die VSA tot die oorlog toegetree het, het Douglas vliegtuie in ses aanlegte gebou, naamlik Chicago (DC), El Segundo (DE), Long Beach (DL), Oklahoma City (DK), Santa Monica (DO) en Tulsa (DT). (Die kodes tussen hakies word in die benamings van die Douglas-skroefvliegtuie gebruik: “Douglas C-54A-15-DC” beteken byvoorbeeld dat die vliegtuig ’n [[Douglas C-54 Skymaster|Skymaster]] is wat in die Chicago-aanleg gebou is en “Douglas C-47B-35-DK” beteken dat die vliegtuig in die Oklahoma City-aanleg gebou is.) Die aanlegte in Chicago en Oklahoma het elk net een soort vliegtuig gebou: Chicago het 655 C-54-DC’s (die militêre weergawe van die DC-4) en die aanleg in Oklahoma City het 5409 C-47-DK’s en C-117-DK’s gebou. Toe die meeste militêre kontrakte ná die oorlog beëindig is, is hierdie twee aanlegte aan die regering teruggegee. Die produksie in die ander vier aanlegte was meer gediversifiseer. Die toe nuwe Long Beach-aanleg het op 1 Februarie 1942 die eerste nuwe vliegtuig wat gebou is, die C-47-DL met die reeksnommer 41-7722, aan die [[United States Army Air Forces|USAAF]] afgelewer. Hierdie aanleg het gedurende die oorlog 4&nbsp;284 bykomende Skytrains, Dakotas en ander vliegtuie geproduseer. Ná die oorlog is hierdie aanleg na die regering oorgeplaas, maar in November 1946 het Douglas begin om deel van die aanleg weer te verkry om C-124-DL Globemaster II’s te produseer. Later het Douglas die hele aanleg gekoop en dit omvattend uitgebrei om vervaardigingsale vir die DC-8’s, DC-9’s en DC-10’s te huisves, en sy hoofkwartier is vanaf [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] verskuif. Veel later, toe produksieaktiwiteite begin afneem het, is die deel van die fasiliteit wat gebruik is, kleiner gemaak. Uiteindelik is net die C-17A Globemaster III in Long Beach vervaardig nadat Douglas deur Boeing oorgeneem is. Hierdie [[Tweede Wêreldoorlog]]-fasiliteite en die Douglas-hoofkwartier in Long Beach is nou gesloop. Die tradisionele aanlegte in Santa Monica (in gebruik sedert 1929) en [[El Segundo]] (in 1932 geopen) se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog tussen onderskeidelik produksie vir die USAAF en die Amerikaanse Vloot verdeel. Die Santa Monica-aanleg, wat deur die USAAF beheer is, het vir ’n kort tyd DC-3’s vir burgerlike klante gebou en toe begin om minimumverandering-variante van die DC-3 ingevolge militêre kontrakte te bou. Die aanleg het gedurende die oorlogsjare verskillende vliegtuie gebou, insluitende 589 C-54 Skymasters. Die Douglas Aircraft Company het gedurende die Tweede Wêreldoorlog ’n uiters belangrike rol gespeel. Sy aanlegte in Kalifornië, Illinois en Oklahoma het van 1 Januarie 1940 tot 31 Augustus 1945 ’n totaal van 30&nbsp;903 vliegtuie geproduseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Fbvjh 1985-09-07 FAGM 078 shd75 crop stof 600x364.jpg|duimnael|250x250px|’n Douglas C-47A-5-DL. Die “DL” wys daarop dat die vliegtuig in die Long Beach-aanleg vervaardig is.]] === Die gevolge van die beëindiging van vyandelikhede === Aan die einde van vyandelikhede is militêre kontrakte gekanselleer en het die getal werknemers by Douglas van ’n hoogtepunt van 140 000 in 1943 tot net 24 900 in 1946 afgeneem. Die aanlegte in Chicago, Oklahoma City en Tulsa is toegemaak en produksieaktiwiteite in Long Beach is drasties verminder. Die getal afgelewerde vliegtuie het van 11 598 in 1944 (’n onoortroffe rekord vir Douglas) tot 5 353 in 1945 en 127 in 1946 afgeneem. Die El Segundo-afdeling het op VSA-vloot-bestellings vir die AD Skyraider en ander vliegtuie oorleef.<ref name="fran"/> === Die modernisering van lugrederyvlote === Ná die Tweede Wêreldoorlog moes kommersiële operateurs hulle vliegtuigvlote dringend moderniseer. Douglas was in ’n beter posisie as ander vervaardigers om hiermee te help want groot getalle C-47’s en C-54’s was surplus weens veranderde militêre behoeftes en was beskikbaar om tot passasiersvliegtuie gemodifiseer te word. Daarbenewens is ’n aantal lugrame, wat as gevolg van gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, in Santa Monica as DC-3D’s en DC-4-1009’s omgebou. Die langtermyn- burgerlike mark het belowend vir Douglas gelyk.<ref name="fran" /> [[Lêer:Zsfrm 1978-00-00 FAJS 123 dust LR 600x364.jpg|links|duimnael|250x250px|Die vliegtuig in hierdie foto is een van ’n aantal C-47-lugrame wat aan die einde van vyandelikhede weens gekanselleerde militêre kontrakte nie vooltooi is nie en as DC-3D’s in Santa Monica gebou is.]] === Die DC-6, DC-7, DC-8 en ander vliegtuie === Met die [[Douglas DC-6|DC-6]] het Douglas groot sukses behaal. Talryke burgerlike en militêre variante asook die DC-7-reeks het uit die DC-6 voortgespruit. Daarteenoor het niks van die Model 415 en die Model 1004 gekom nie. Douglas het toe probeer om nuwe lewe in die DC-3 te blaas deur dit in die Super DC-3 te omskep. Hierdie weergawe van die DC-3 kon egter nie met die vinniger en groter Convair-produkte meeding nie. Douglas het met die ontwikkeling van sy eerste straallynvliegtuig, die DC-8, geaarsel en dit het die maatskappy duur te staan gekom. Gedurende die 1950’s het die konflik in Korea en die Koue Oorlog tot hernude militêre aktiwiteite vir vliegtuigvervaardigers aanleiding gegee. Die Douglas El Segundo-span het die meeste voordeel hieruit getrek, met aansienlike Amerikaanse Vloot-bestellings vir AD Skyraiders en A4D Skyhawks. Aan die ander kant het die ontwerpspanne in Santa Monica en Long Beach slegs kleiner produksiekontrakte vir C-124 Globemaster II’s, B-66 Destroyers en C-133 Cargomasters gewen.<ref name="fran"/> === Vader en seun === [[Lêer:Donald Wills Douglas Jr., 1963.jpg|duimnael|175px|Donald W. Douglas junior in November 1963.]] Donald W. Douglas was sedert die begin van die firma die president asook die Voorsitter van die Direksie, en vir baie jare het die Douglas-familie die meerderheid maatskappyaandele gehou. Donald W Douglas junior het in 1957 sy vader as president opgevolg; sy vader het die Voorsitter van die Direksie gebly, maar sy betrokkenheid by bedrywighede geleidelik verminder. Vader en seun het ’n meerderheid van hulle maatskappyaandele verkoop en in vaste eiendom belê. Omdat hulle minder aandag aan hulle vliegtuigbesigheid gegee het en minderheidsaandeelhouers in die Douglas Aircraft Company geword het, was dit skadelik vir die maatskappy.<ref name="fran"/> === Die DC-8 vlieg === Die DC-8 is op 20 Mei 1958 vir die eerste keer gevlieg en dit het gelyk asof hy ’n briljante toekoms het. Maar verskeie groot en duur probleme het verhoed dat vroeëproduksie-DC-8’s aan werkverrigtingwaarborge voldoen. Douglas het die nodige gedoen om hierdie tekortkominge reg te stel, maar swaar verliese is gely. Hierdie probleme het verhoed dat Douglas die ontwikkeling van ’n tweede straallynvliegtuig finansier wat met die Convair 880 en 990 en die Boeing 720 sou meeding. Daar was ’n rampspoedige ooreenkoms met Sud Aviation om die tweestraalmotorige Caravelle te bou (die driemotorige [[Boeing 727]] se werkverrigting was beter en hy was beter geskik).<ref name="fran"/> === Drie van die Douglas-aanlegte sluit === Santa Monica en Long Beach het gesukkel maar El Segundo het Douglas gehelp om steeds militêre produkte te lewer, hoofsaaklik te danke aan sy A-4 Skyhawk. Mededinging tussen ingenieurs in Santa Monica en El Segundo het daartoe aanleiding gegee dat die ontwerpspan wat sedert die 1930’s so doeltreffend deur Ed Heinemann bestuur is, ontbind word. Die El Segundo-aanleg is gesluit en die produksie van die Skyhawk is na Long Beach oorgeplaas.<ref name="fran"/> === Die einde van die Douglas Aircraft Company === Foute het toegeneem. Die vinnige en indrukwekkende verkoopsukses van die DC-9-program (en die opgedateerde MD-80-, MD-90- en Boeing 717-weergawes) sedert 1965 het die Douglas Aircraft Company onkant betrap. Douglas het ook beheer oor koste verloor. Die maatskappy het terselfdertyd die fout begaan om ’n straallynvliegtuig met dubbelvlakke en ’n groot kapasiteit aan te bied, wat deur die lugrederye geïgnoreer is. Die Douglas Aircraft Company was in die verknorsing en die enigste oplossing was om vinnig saam te smelt, en die McDonnell Douglas Corporation het op 28 April 1967 tot stand gekom. Douglas het verdwyn toe MDC deur Boeing oorgeneem is.<ref name="fran" /> == Produkte == === DC-1 === [[Lêer:Douglas DC-1 NC 223Y.jpg|duimnael|Die naam ''City of Los Angeles'' en die logo van TWA verskyn circa 1934 op die DC-1 met die registrasienommer NC223Y. Die vliegtuig word voorberei vir ’n proefvlug op die TWA-netwerk.]] Die Douglas Commercial One (DC-1) was een van die voorgangers van die DC-3, en die Douglas Aircraft Company het net een DC-1 gebou. Die DC-1-prototipe het op 1 Julie 1933 (met die registrasie X223Y) vir die eerste keer vanaf Clover Field in Santa Monica gevlieg. Die vlieënier was Hooftoetsvlieënier Carl Cover en die vlug het 12 minute geduur. Die vliegtuig is vir ’n tydperk van vyf maande op toetsvlugte gebruik. Die prototipe is as vlootnomer 300 aan Transcontinental & Western Air (TWA) afgelewer. Die volgende gebruiker van die skroefvliegtuig was Graaf Forbes in die Verenigde Koninkryk. Die graaf het die masjien verkoop en dit het na Frankryk gegaan, vanwaar dit Spanje toe is, waar dit in die Burgeroorlog gebruik is en in Julie 1940 by die Iberia-vloot aangesluit het. === DC-2 === [[Lêer:ETH-BIB-Passagiere beim Einstieg in die Douglas DC-2 115-B, HB-ITE in Dübendorf-Inlandflüge-LBS MH05-31-09.tif|duimnael|DC-2 van Swiss Air Lines]] Die Douglas DC-2 was die produksiemodel van die DC-1 en was ’n verbeterde weergawe. TWA het op 4 September 1933 altesaam 20 van hulle bestel. Die kajuit van die DC-1 is langer gemaak om (as die DC-2) twee ekstra sitplekke en meer vrag te akkommodeer. Daar was ook verbeterings in die werkverrigting. Die onthulling en eerste vlug van die DC-2 het in Mei 1934 by Santa Monica plaasgevind, en die vliegtuig is op 14 Mei 1934 as vlootnommer 301 aan TWA oorhandig. Altesaam 75 DC-2’s is teen Junie 1934 bestel. Die eerste Pan American DC-2 is aan die einde van Augustus 1934 en die eerste American Airlines-een in November 1934 afgelewer. Aflewerings is ook aan buitelandse operateurs gedoen. In totaal is 197 DC-2’s en militêre weergawes gebou. === DC-3 === [[Lêer:Zsiwl 1979-00-00 FADN 125 dust 600x364.jpg|duimnael|Die DC-3 is groter as die DC-2, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit en het voorrandlandingsligte op die vlerk.]] Die Douglas DC-3 is 'n vastevlerk- skroefaangedrewe [[vliegtuig]]. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die [[Tweede Wêreldoorlog]] maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is. Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10,000 geproduseer is, word die [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] in die [[VSA]] en die Dakota in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem. (In die Britse Statebond-lande en ook die grootste deel van die res van die wêreld is eers die militêre C-47’s en daarna die burgerlike DC-3’s feitlik universeel “Dakotas” genoem. [[Lêer:6877 1977-10-00 FALA 592 spot LR lias 800x486.jpg|duimnael|Teikensleper-C-47 reeksnommer 6877 van 25 Eskader van die SALM]] Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. Nommer 35 Eskader in die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoermiddel en platform vir [[elektroniese oorlogvoering]] en is ontplooi in die [[Mosambiekkanaal]] vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is. [[Lêer:DC-3 NC1624 Texaco (4940057391).jpg|duimnael|Die DC-3D met die konstruksienommer 42981 (registrasienommer NC1624) was die laaste vliegtuig in die DC-3-familie wat deur Douglas gebou is.]] Die twee voorgangers van die DC-3 was die Douglas DC-1 en Douglas DC-2. Hoewel die DC-2 heelwat beter as sy voorganger was, het hy nie genoeg krag gehad nie en was hy nie groot genoeg om ekonomiese vlugte oor ’n voldoende afstand te onderneem nie. Aanvanklike idees vir ’n verbetering van die DC-2 het tot die Douglas Sleeper Transport (DST) en die DC-3 (vir daggebruik) aanleiding gegee. Die nuwe model wat hieruit voortgevloei het, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit gehad om slaapbanke en ’n ekstra ry sitplekke te akkommodeer. Die nuwe model het ook voorrandlandingsligte op die vlerke gehad. Die DST het sy eerste vlug op 17 Desember 1935 onderneem. ==== Produksiesyfers ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Militêre variante in Santa Monica gebou | valign="top" |    382 |- | valign="top" |Militêre variante in Long Beach gebou | valign="top" |  4285 |- | valign="top" |Militêre variante in Oklahoma City gebou | valign="top" |  5381 |- | valign="top" |Burgerlike DC-3D’s in Oklahoma City gebou | valign="top" |      28 |- | valign="top" |Groottotaal vir die VSA | valign="top" |10655 |- | valign="top" |Japannese L2D | valign="top" |    487 |- | valign="top" |Russiese Li-2 | valign="top" |  4937 |- | valign="top" |Wêreldwye totaal | valign="top" |16079 |} === DC-4 === Namate die wêreldsituasie al hoe meer gespanne geraak het, het die Amerikaanse regering vervaardigers opdrag gegee om die voorrang aan die produksie van militêre vliegtuie te verleen; dit het Douglas ingesluit. Laasgenoemde het, voordat Amerika behoorlik tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het, burgerlike DC-4’s ontwerp, maar die Oorlogsdepartement het in Maart 1941 begin beplan om die nege DC-4’s oor te neem wat toe in die produksieproses was. Douglas het in die somer van 1944 begin om onder andere sy Model 1009-passasierslynvliegtuig aggressief te bemark. Die kajuit van hierdie model kon gedrukreël of nie gedrukreël nie wees. Die vloer van die hoofdek was nie versterk nie. United Airlines was die eerste lugredery wat die Model 1009 gekies het en het op 11 September 1944 altesaam 15 vliegtuie bestel. Die Oorlogsbateadministrasie het egter oorlogsurplus-C-54's redelik goedkoop aangebied en United het sy DC-4-1009-bestelling gekanselleer. Douglas kon net 79 van die Model 1009 verkoop. Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was een van die klante. Die totale produksie van die DC-4 en DC-4-variante het op 1244 vliegtuie te staan gekom. Dit het uit die C-54, C-54A, C-54B, C-54D, C-54E, C-54G, XC-114, YC-116 (die vorige twee een elk) en DC-4 bestaan.<ref name="fran"/> Die C-54A is in Santa Monica (97 C-54A-DO’s) en Chicago (252  C-54A-DC’s) gebou. Dit was die eerste variant wat van die begin af vir militêre gebruik bedoel was en het versterkte kajuitvloere met vraghanteringsfasiliteite gehad. Daar was ’n dubbelvragdeur aan die linkerkant van die romp.<ref name="fran"/> Die C-54D is as C-54D-DC’s in die Chicago-aanleg (325) en C-54D-DO’s in die Santa Monica-aanleg (55) gebou. Altesaam 86 van hierdie vliegtuie het as R5D-3’s na die Amerikaanse Vloot gegaan en 22 het as Skymaster Merk I’s na die [[Britse Koninklike Lugmag]] gegaan. In die meegaande foto word twee Douglas C-54’s geïllustreer. Die naaste vliegtuig is die Douglas C-54A met die konstruksienommer 10417 en die registrasienommer 7Q-YYY van Africa Cargo Airlines. Die ander vliegtuig is die Douglas C-54D met die konstruksienommer 10811 en die registrasienommer C9-ATF van Interocean Airways.<ref name="er">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=231, 246, 260, 280 |language=en}}</ref> [[Lêer:Doug props 1994-04-23 FALA 227 her 72dpi.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die C-54A met die konstruksienommer 10417 (links) en die C-54D met die konstruksienommer 10811 (regs) op 23 April 1994 by Lanseria-lughawe.]] Die C-54G het konstruksienommers van 35929 tot 36090 gehad. Altesaam 162 van hulle is as C-54G-DO’s in Santa Monica gebou en hulle is hoofsaaklik as troepedraers gebruik. Volgens die boek ''Skyleaders'' is die dubbelvragdeur van hierdie variant deur een kleiner deur vervang,<ref name="fran"/> maar die vliegtuig in die meegaande foto het ’n dubbelvragdeur. Hy is as ’n C-54G-1-DO met die konstruksienommer 35936 gebou en toe die foto geneem is, was hy as 9Q-COC geregistreer en deur AMAZ gebruik.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcoc 1976-12-16 FAJS 447 shd25 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54G met die konstruksienommer 35936 op 16 Desember 1976 as 9Q-COC van AMAZ.]] Toe die laaste DC-4-1009 (konstruksienommer 43157) op 9 Augustus 1947 na die Suid-Afrikaanse Lugdiens gegaan het, was dit die einde van C-54- en DC-4-produksie. Hierdie skroefvliegtuig was ZS-BMH by die SAL geregistreer. [[Lêer:Zsbmh 2005-09-17 FASK 6632 LR 600x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4-1009 met die konstruksienommer 43157 was ZS-BMH by die SAL geregistreer.]] === DC-5 === [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|William E Boeing se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' word in April 1941 by Oakland gesien.]] Die Douglas DC-5 was ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. ==== Getal DC-5’s en variante gebou ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |VSA-vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} === DC-6 === [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045486 crhor 600x450.jpg|duimnael|Hierdie vliegtuig is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou.]] [[Lêer:9qcgz 1997-07-00 FALA 068 dust shd25 her 600x364.jpg|duimnael|Die Douglas C-118A met die konstruksienommer 43573 word in Julie 1997 as 9Q-CGZ by Lanseria-lughawe gesien. Daar is vragdeure voor en agter op die romp van die vliegtuig.]] Die lugrederye wat nie die Lockheed Constellation bestel het nie, het gevind dat die XC-112A, die militêre prototipe van die DC-6, goed in hulle behoefte aan ’n gedrukreëlde lynvliegtuig sou kon voorsien. Gevolglik het American Airlines en United Air Lines die bal aan die rol gesit deur die DC-6 eerste te bestel. Die DC-6 is in drie hoof- burgerlike weergawes, naamlik die DC-6, die DC-6A en die DC-6B, gebou. Die DC-6 het aanvanklik 50 sitplekke gehad (twee weerskante van die gang). Dit is later tot 68 en toe 86 verhoog (deur die vliegtuig met vyf sitplekke langs mekaar toe te rus en die afstand tussen die sitplekke te verminder). Die DC-6A het kragtiger weergawes van die Double Wasp-enjins met water-metanol-inspuiting gehad. Die romp van die DC-6A was langer en ruimer en die vliegtuig het ’n groter brandstofvermoë en beter werkverrigting as die DC-6 gehad. Die DC-6B was vir die vervoer van passasiers geoptimaliseer en het dus nie die versterkte vloer en twee vragdeure van die vragvliegtuig gehad nie. Die DC-6B het aanvanklik 52 sitplekke gehad en later 82 of selfs 102 vir huurvlugte. Die militêre variante van die DC-6 het bestaan uit die VC-118 (vir gebruik deur die President van Amerika), C-118A’s vir die USAF, R6D-1’s vir die VSA-vloot (later C-118B’s hernoem), VC-118A’s vir die USAF, R6D-1Z’s vir die Amerikaanse Vloot (later VC-118B’s), RC-118A’s en een EC-118A. Die meeste van die C-118A’s en R6D-1’s was toegerus om 74 militêre passasiers of 27&nbsp;000 pond se vrag te dra. Die produksiesyfer vir die DC-6 en sy variante was 704 eenhede. Die Douglas DC-6 is as die DC-6 (171), DC-6A (78), DC-6B (287), XC-112A (1), VC-118 (1), C-118A (101) en R6D-1 (65) gebou.<ref name="fran"/> Die vliegtuig wat in die meegaande drie foto’s geïllustreer word, is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou. Die vliegtuig met die konstruksienommer 43573 is op 18 Oktober 1952 as ’n C-118A met die reeksnommer 51-3826 aan die USAF afgelewer en hy is in Desember 1996 as 9Q-CGZ geregistreer.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045482 LR 600x450.jpg|duimnael|250x250px|Die versterkte kajuitvloer en vragbinneruim van die C-118A met die registrasienommer 9Q-CGZ.]] Dit was die [[Korea-oorlog]] (1951) wat die VSA se Departement van Verdediging daartoe gelei het om ’n variant van die DC-6A as die standaard- militêre transportvliegtuig vir sowel die USAF as die Amerikaanse Vloot aan te skaf. Die USAF het 101 vliegtuie as C-118A’s bestel. Die meeste van die C-118A’s was toegerus om óf 74 militêre passasiers in redelik beskeie gemak óf 27&nbsp;000 pond se vrag te vervoer. Die DC-6A (die variant waarop die C-118A geskoei was) was as ’n vragvliegtuig met ’n versterkte kajuitvloer en twee vragdeure aan die linkerkant van die romp (een voor en een agter die vlerk) geoptimaliseer.<ref name="fran"/> (Die twee vragdeure van die C-118A kan in die foto van 9Q-CGZ gesien word.) === DC-7 === Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die bruto massa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. === DC-8 === Die DC-8 het sy eerste vlug op 30 Mei 1958 in Long Beach gehad. Altesaam 556 DC-8’s is vervaardig (eers deur Douglas en toe deur McDonnell Douglas Corporation). Die DC-8 is in vyf reekse gebou, naamlik die Reeks 10 (JT3C-turbostraalenjins), Reeks 20 en Reeks 30 (JT4-enjins), Reeks 40 (Rolls-Royce Conway-enjins) en Reeks 50 (JT3D-turbowaaierenjins). Dan was daar ook die langer Reeks (Model) 61, 62 en 63 (JT3D-enjins). Nadat produksie beëindig is, het Cammacorp die DC-8-71, -72 en -73 (CFM56-enjins) geskep. Die Model 61 was gemik op die langer en besiger binnelandse roetes in die VSA. Hierdie vliegtuig het die standaardvlerk behou, maar die romp was langer en kon ’n maksimum van 259 sitplekke akkommodeer. Die Model 62 was vir langer afstande bedoel en is op 22 Mei 1967 deur SAS in diens gestel. Die Model 63 het die lang romp  van die DC-8-61 met die groter vlerk van die DC-8-62 gekombineer en is vir trans-Atlantiese roetes ontwerp.<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |year=1995 |isbn=0-517-10316-8 |location=Avenel, New Jersey |pages=643, 644 |language=en}}</ref> === DC-9 === Die eerste vlug van die DC-9 was op 25 Februarie 1965 by Long Beach.<ref name="fran"/> Die DC-9 het tot die Long Beach California-familie van lynvliegtuie behoort. Nadat die Douglas Aircraft Corporation met Boeing saamgesmelt het, het dit as die Douglas-produkte-afdeling van Boeing bekendgestaan.<ref name="pear">{{Cite book |last=Pearcy |first=Arthur |title=McDonnell Douglas MD-80 and MD-90 |date=1999 |publisher=Airlife Publishing Ltd |year=1999 |isbn=1 85310 956 8 |location=Shrewsbury, England |pages=6, 12, 14 |language=en}}</ref> Die Douglas-bestuur het gedetailleerde ingenieurswerk op die ontwerp van ’n tweestraalmotorige lynvliegtuig in Februarie 1963 gemagtig, en in Mei 1963 is die verkoop van 15 nuwe lynvliegtuie bekend as die DC-9 aan Delta Air Lines aangekondig. Verskillende vervaardigers was by die bou van die vliegtuig betrokke: die neus is gebou by Santa Monica, die vlerk- en stertsamestel is deur De Havilland van Kanada gebou, romppanele is deur Aerfer in Italië gebou en ander komponente is in die VSA vervaardig. Die Long Beach-aanleg was vir die produksie van die romp en die finale montering verantwoordelik. Aanvanklik het hierdie proses plaasgevind op ’n enkele monteerbaan waar die DC-8 en die DC-9 gesamentlik geproduseer is. Die DC-9 het groot sukses behaal en in 1965 alleen is 170 van die tweestraalmotige lynvliegtuie verkoop en teen die einde van 1966 het totale verkope 424 eenhede bereik. Die aanvanklike gesamentlike DC-8-en-DC-9-produksielyn by Long Beach is vervang deur ’n enkele DC-8-produksielyn en twee parallelle DC-9-lyne. ’n Nuwe filiaal, Douglas Aircraft Company of Canada het verantwoordelikheid vir die produksie van sowel DC-9-vlerksamestelle as DC-9-stertsamestelle aanvaar. Douglas het gedeeltes van die De Havilland Canada-aanleg in Malton, Ontario, met ingang van 1 Desember 1965 gehuur en bedryf.<ref name="pear"/> ==== DC-9 Reeks 30 ==== Die eerste Reeks 30 het op 1 Augustus 1966 vir die eerste keer gevlieg. Die eerste aflewering, aan Eastern Air Lines, het op 27 Januarie 1967 geskied en geskeduleerde dienste het op 1 Februarie 1967 begin.<ref name="taylor">{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=408 |language=en}}</ref> Die USAF het gedurende 1967 die C-9A Nightingale-weergawe van die kommersiële DC-9 Reeks 30 gekies om in ’n behoefte aan ’n nuwe vliegtuig vir die vervoer van pasiënte te voorsien. Die C-9A kan tot 40 pasiënte op draagbare of meer as 40 in standaardsitplkekke vervoer en het ’n kompartement vir die spesiale versorging van pasiënte.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> Die eerste C-9A Nightingale is op 17 Junie 1968 by Long Beach in Kalifornië onthul.<ref>{{Cite book |last=Pyle |first=Mark |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=JOL International Publishing |year=1992 |isbn=1 872031 30 7 |pages=658 |language=en}}</ref> Daar is eers agt van hierdie vliegtuie bestel en daarna is nog 13 bestel. Die eerste C-9A is op 10 Augustus 1968 afgelewer.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> In totaal is 21 Nightingales tussen 1968 en 1973 aan die USAF afgelewer.<ref name="taylor" /> === DC-10 === Die Douglas DC-10 is ’n driemotorige wyeromp-straalvliegtuig wat vir die vervoer van passasiers of vrag gebruik is of as ’n gekombineerde vervoermiddel gebruik is. Die DC-10 het sy eerste vlug op 29 Augustus 1970 by Long Beach gehad en is deur die McDonnell Douglas Corporation vervaardig. Altesaam 446 eenhede van die tipe is gebou. Daar is vyf variante van die DC-10, naamlik die Reeks 10, Reeks 15, Reeks 30, Reeks 30ER en Reeks 40. Dan is daar ook omskepbare vragweergawes, naamlik die Model 10CF en 30CF. Laasgenoemde is as die KC-10A Extender deur die USAF bestel (dit is ’n tenk-en-vragvliegtuig).<ref name="fran"/><ref name="taylor"/> === Ander produkte van die maatskappy === * [[Douglas A-1 Skyraider]] * [[Douglas A-3 Skywarrior]] * [[Douglas B-18 Bolo]] * [[Douglas DB-7]] * [[Douglas F4D Skyray]] * [[Douglas SBD Dauntless]] == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120" perrow="3"> Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Lêer:Fboli 1974-09-02 FAJS 203 864x576.jpg|Die Reeks 50 DC-8’s het JT3D-turbowaaierenjins gehad en die DC-8-55F is die vragweergawe. Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 Lêer:Fbolh 1976-11-07 FAJS 343 spot crop shd25 her 600x364.jpg|Die DC-8-62 met JT3D-turbowaaierenjins op 7 November 1976 by Jan Smutslughawe. Lêer:860035 1995-10-00 FAWK 453 shd25 her 600x364.jpg|Die McDonnell Douglas KC-10 Extender in Oktober 1995 op die Lugmagbasis Waterkloof naby Pretoria Lêer:710881 2002-09-18 FAWK 194 reg shd25 800x486.jpg|Die Douglas C-9A Nightingale met die reeksnommer 71-0881 van die USAF op 18 September 2002 by Lugmagbasis Waterkloof in Pretoria. Lêer:Zsnra 2005-11-28 FACT 075 LR 800x533.jpg|DC-9-32 van 1Time Airline op 28 November 2005 by Kaapstad Internasionale Lughawe. Lêer:Lnrka 1976-12-16 FAJS 431 spot shd50 800x486.jpg|Die DC-10-30 van die Scandanavian Airline System Lêer:Ooslc 1976-12-12 FAJS 405 shd50 her1 800x486.jpg|Sabena se McDonnell Douglas DC-10-30CF </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons|Douglas Aircraft Company}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie| ]] a9vriiahn9qr7wxfdxmhqwdqw9yau2n 2917679 2917678 2026-07-15T12:46:31Z Oesjaar 7467 /* Vader en seun */ Nog een. 2917679 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Douglas Aircraft Company |kenteken = [[Lêer:Douglas Aircraft Company logo.svg|200px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 21 Junie, 1921 |stigter = Donald Douglas |ontbind = 28 April, 1967 |ligging_stad = [[Santa Monica, Kalifornië]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = |gebied_bedien = Internasionaal |industrie =Lug- en ruimtevaart |produkte = |dienste = |inkomste = |url-status = |df = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates= |sleutelpersone = {{Unbulleted list|Bill Bridgeman|LaVerne Ward Browne|Carl Cover|Ed Heinemann|Ted R. Smith}} |getal_werknemers = |ouer= |successor = [[McDonnell Douglas]] |afdelings= |dogtermaatskappye= |slagspreuk= |tuisblad= |voetnotas= |intl= }} Die '''Douglas Aircraft Company''' was 'n Amerikaanse lugvaart- en verdedigingsmaatskappy gesetel in [[Suid-Kalifornië]], [[VSA]]. Dit is in 1921 deur Donald Wills Douglas sr. gestig, en het in 1967 met McDonnell Aircraft saamgesmelt om McDonnell Douglas te vorm, waar dit as 'n afdeling gefunksioneer het. McDonnell Douglas het in 1997 met [[Boeing]] saamgesmelt. Die Douglas Aircraft Company Inc, wat sedert die vroeë 1920’s in [[Kalifornië]] in die VSA gesetel was, het vir 25 jaar meer suierenjintransportvliegtuie as enige ander vervaardiger in die wêreld gebou. Nadat die maatskappy vir ’n kort tydjie die voortou geneem het toe sy DC-8 aanvanklik beter as die [[Boeing 707]] verkoop het, is Douglas vinnig deur Boeing verbygesteek en het verder agter die nuwe handelsvliegtuigleier geraak. ’n Haastige samesmelting in 1967 het op die geboorte van die McDonnell Douglas Corporation uitgeloop. Dertig jaar later is die nuwe korporasie op sy beurt deur Boeing oorgeneem. Die maatskappy se suksesse gedurende die 1930’s tot 1950’s, asook die probleme wat hy gedurende die 1960’s ondervind het, kan grotendeels tot die persoonlikheid van sy briljante stigter, Donald Wills Douglas, teruggevoer word.<ref name="fran">{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages= |language=en}}</ref> == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == === Die Douglas Aircraft Company word gestig === [[Lêer:Donald W. Douglas and David R. Davis.jpg|duimnael|Donald Douglas en David R Davis in die 1920’s.]] Donald Douglas en David R Davis het die Davis-Douglas Company op 22 Julie 1920 geregistreer. Die publiseerder van die ''Los Angeles Times'' en nege ander Kaliforniese sakemanne het saam borggestaan vir ’n banklening wat die Douglas Company in staat gestel het om in Julie 1921 gestig te word. Die naam van die maatskappy is op 30 November 1928 na Douglas Aircraft Company Inc verander. Die firma het tot 1967 onder die beheer van Donald Douglas en sy familie gestaan.<ref name="fran"/> === Produksie by die Santa Monica-aanleg === Die Douglas DC-1 tot die DC-7 is almal, met die uitsondering van die militêre weergawes van die [[Douglas DC-3|DC-3]] en die [[Douglas DC-4|DC-4]], in die Santa Monica-aanleg gebou.<ref name="fran" /> === Die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company === Die Northrop Corporation het op 5 April 1937 die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company geword. Hierdie nuwe afdeling van Douglas het tot 1962 in bedryf gebly. Die vliegdekskipgebaseerde [[Douglas SBD Dauntless]], Skyraider, Skynight, Skyray, Skywarrior en Skyhawk het onder die talle beroemde vliegtuie getel wat gedurende hierdie 25-jaartydperk deur die El Segundo-afdeling geproduseer is. Wat die geskiedenis van die DC-lynvliegtuie betref, was Jack Northrop se belangrikste bydrae sy meersel-vlerkontwerp.<ref name="fran"/> Douglas Aircraft was een van die maatskappye wat ’n brief ontvang het wat die verloop van sy geskiedenis sou verander en sy stigter uiteindelik in staat sou stel om lynvliegtuie te vervaardig. Hierdie brief, wat 2 Augustus 1932 gedateer was en onderteken is deur Jack Frye, visepresident in beheer van Bedrywighede by Transcontinental & Western Air Inc. (TWA), was dieselfde as die briewe wat aan verskeie vervaardigers gestuur is. In hierdie brief het TWA genoem dat hy voornemens is om minstens 10 vliegtuie te verkry. In hierdie jare van finansiële droogte was dit inderdaad ’n belowende mark. Geeneen van die mededingers kon egter beter as, of selfs so goed soos, Douglas doen met wat as die DC-1 (Douglas Commercial 1) bekend sou word nie.<ref name="fran"/> === Die DC-1, DC-2, DC-3 en ander vliegtuie === [[Lêer:AL77B-006 (14519942282).jpg|duimnael|Vliegtuie van die Douglas Aircraft Company, inlsuitende DC-2’s in die kleure van Transcontinental & Western Air (TWA).]] Die DC-1 het vir die eerste keer op 1 Julie 1933 by Santa Monica gevlieg, en vliegtoetse het bewys dat sy werkverrigting uitstekend was. TWA het ’n aanvanklike bestelling geplaas van 20 DC-2’s, wat die produksiemodel van die DC-1 was en ’n ekstra ry sitplekke gehad het om 14 in plaas van 12 passasiers te akkommodeer. Die Santa Monica-lugvaartfirma het altesaam 197 DC-2’s en militêre variante gebou voordat hy met die produksie van die DC-3 voortgegaan het. Die DC-3 het ’n wyer romp gehad. Douglas het altesaam 10,655 DC-3’s en DC-3-variante gebou. Boonop is hierdie beroemde vliegtuig onder lisensie in [[Japan]] en die [[Sowjetunie]] gebou. Hierdie aktiwiteite het die Douglas Aircraft Company in staat gestel om die eerste plek onder die wêreldvliegtuigvervaardigers te beklee namate sy wins vinnig toegeneem het. Die prototipes van die DF- burgerlike vliegboot en ’n eerste DC-4 (die toekomstige DC-4E) is gedurende dieselfde tydperk gerealiseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Stockroom at the Long Beach, Calif., plant of Douglas Aircraft Company. - NARA - 195485.jpg|duimnael|Foto van die voorraadkamer by die Long Beach-aanleg in ongeveer Oktober 1942.]] Douglas het hom gedurende die tweede helfte van die 1930’s op militêre programme toegespits. Die uitsondering was die burgerlike tweemotorige [[Douglas DC-5|DC-5]]. Enersyds het lugrederye voortgegaan om groot bestellings te plaas (met Douglas wat die grootste voordeel hieruit getrek het). Andersyds het Frankryk en Groot-Brittanje, beginnende in 1938, begin om groot getalle militêre vliegtuie van vervaardigers in die VSA te bestel. Omdat meer vliegtuie geproduseer moes word, moes die lugvaartbedryf aanlegte vergroot en/of nuwes bou. Douglas het grond aan die rand van die [[Long Beach-lughawe|munisipale lughawe in Long Beach]] verkry en ’n nuwe aanleg gebou. Douglas het ook aanlegte van die regering gehuur. Hierdie aanlegte was in [[Chicago]], [[Illinois]] en in [[Oklahoma City]] en [[Tulsa]], Oklahoma, geleë. As gevolg van ’n toename in bestellings rondom die tyd wat die VSA tot die oorlog toegetree het, het Douglas vliegtuie in ses aanlegte gebou, naamlik Chicago (DC), El Segundo (DE), Long Beach (DL), Oklahoma City (DK), Santa Monica (DO) en Tulsa (DT). (Die kodes tussen hakies word in die benamings van die Douglas-skroefvliegtuie gebruik: “Douglas C-54A-15-DC” beteken byvoorbeeld dat die vliegtuig ’n [[Douglas C-54 Skymaster|Skymaster]] is wat in die Chicago-aanleg gebou is en “Douglas C-47B-35-DK” beteken dat die vliegtuig in die Oklahoma City-aanleg gebou is.) Die aanlegte in Chicago en Oklahoma het elk net een soort vliegtuig gebou: Chicago het 655 C-54-DC’s (die militêre weergawe van die DC-4) en die aanleg in Oklahoma City het 5409 C-47-DK’s en C-117-DK’s gebou. Toe die meeste militêre kontrakte ná die oorlog beëindig is, is hierdie twee aanlegte aan die regering teruggegee. Die produksie in die ander vier aanlegte was meer gediversifiseer. Die toe nuwe Long Beach-aanleg het op 1 Februarie 1942 die eerste nuwe vliegtuig wat gebou is, die C-47-DL met die reeksnommer 41-7722, aan die [[United States Army Air Forces|USAAF]] afgelewer. Hierdie aanleg het gedurende die oorlog 4&nbsp;284 bykomende Skytrains, Dakotas en ander vliegtuie geproduseer. Ná die oorlog is hierdie aanleg na die regering oorgeplaas, maar in November 1946 het Douglas begin om deel van die aanleg weer te verkry om C-124-DL Globemaster II’s te produseer. Later het Douglas die hele aanleg gekoop en dit omvattend uitgebrei om vervaardigingsale vir die DC-8’s, DC-9’s en DC-10’s te huisves, en sy hoofkwartier is vanaf [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] verskuif. Veel later, toe produksieaktiwiteite begin afneem het, is die deel van die fasiliteit wat gebruik is, kleiner gemaak. Uiteindelik is net die C-17A Globemaster III in Long Beach vervaardig nadat Douglas deur Boeing oorgeneem is. Hierdie [[Tweede Wêreldoorlog]]-fasiliteite en die Douglas-hoofkwartier in Long Beach is nou gesloop. Die tradisionele aanlegte in Santa Monica (in gebruik sedert 1929) en [[El Segundo]] (in 1932 geopen) se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog tussen onderskeidelik produksie vir die USAAF en die Amerikaanse Vloot verdeel. Die Santa Monica-aanleg, wat deur die USAAF beheer is, het vir ’n kort tyd DC-3’s vir burgerlike klante gebou en toe begin om minimumverandering-variante van die DC-3 ingevolge militêre kontrakte te bou. Die aanleg het gedurende die oorlogsjare verskillende vliegtuie gebou, insluitende 589 C-54 Skymasters. Die Douglas Aircraft Company het gedurende die Tweede Wêreldoorlog ’n uiters belangrike rol gespeel. Sy aanlegte in Kalifornië, Illinois en Oklahoma het van 1 Januarie 1940 tot 31 Augustus 1945 ’n totaal van 30&nbsp;903 vliegtuie geproduseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Fbvjh 1985-09-07 FAGM 078 shd75 crop stof 600x364.jpg|duimnael|250x250px|’n Douglas C-47A-5-DL. Die “DL” wys daarop dat die vliegtuig in die Long Beach-aanleg vervaardig is.]] === Die gevolge van die beëindiging van vyandelikhede === Aan die einde van vyandelikhede is militêre kontrakte gekanselleer en het die getal werknemers by Douglas van ’n hoogtepunt van 140 000 in 1943 tot net 24 900 in 1946 afgeneem. Die aanlegte in Chicago, Oklahoma City en Tulsa is toegemaak en produksieaktiwiteite in Long Beach is drasties verminder. Die getal afgelewerde vliegtuie het van 11 598 in 1944 (’n onoortroffe rekord vir Douglas) tot 5 353 in 1945 en 127 in 1946 afgeneem. Die El Segundo-afdeling het op VSA-vloot-bestellings vir die AD Skyraider en ander vliegtuie oorleef.<ref name="fran"/> === Die modernisering van lugrederyvlote === Ná die Tweede Wêreldoorlog moes kommersiële operateurs hulle vliegtuigvlote dringend moderniseer. Douglas was in ’n beter posisie as ander vervaardigers om hiermee te help want groot getalle C-47’s en C-54’s was surplus weens veranderde militêre behoeftes en was beskikbaar om tot passasiersvliegtuie gemodifiseer te word. Daarbenewens is ’n aantal lugrame, wat as gevolg van gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, in Santa Monica as DC-3D’s en DC-4-1009’s omgebou. Die langtermyn- burgerlike mark het belowend vir Douglas gelyk.<ref name="fran" /> [[Lêer:Zsfrm 1978-00-00 FAJS 123 dust LR 600x364.jpg|links|duimnael|250x250px|Die vliegtuig in hierdie foto is een van ’n aantal C-47-lugrame wat aan die einde van vyandelikhede weens gekanselleerde militêre kontrakte nie vooltooi is nie en as DC-3D’s in Santa Monica gebou is.]] === Die DC-6, DC-7, DC-8 en ander vliegtuie === Met die [[Douglas DC-6|DC-6]] het Douglas groot sukses behaal. Talryke burgerlike en militêre variante asook die DC-7-reeks het uit die DC-6 voortgespruit. Daarteenoor het niks van die Model 415 en die Model 1004 gekom nie. Douglas het toe probeer om nuwe lewe in die DC-3 te blaas deur dit in die Super DC-3 te omskep. Hierdie weergawe van die DC-3 kon egter nie met die vinniger en groter Convair-produkte meeding nie. Douglas het met die ontwikkeling van sy eerste straallynvliegtuig, die DC-8, geaarsel en dit het die maatskappy duur te staan gekom. Gedurende die 1950’s het die konflik in Korea en die Koue Oorlog tot hernude militêre aktiwiteite vir vliegtuigvervaardigers aanleiding gegee. Die Douglas El Segundo-span het die meeste voordeel hieruit getrek, met aansienlike Amerikaanse Vloot-bestellings vir AD Skyraiders en A4D Skyhawks. Aan die ander kant het die ontwerpspanne in Santa Monica en Long Beach slegs kleiner produksiekontrakte vir C-124 Globemaster II’s, B-66 Destroyers en C-133 Cargomasters gewen.<ref name="fran"/> === Vader en seun === [[Lêer:Donald Wills Douglas Jr., 1963.jpg|duimnael|175px|Donald W. Douglas junior in November 1963.]] Donald W. Douglas was sedert die begin van die firma die president asook die Voorsitter van die Direksie, en vir baie jare het die Douglas-familie die meerderheid maatskappyaandele gehou. Donald W. Douglas junior het in 1957 sy vader as president opgevolg; sy vader het die Voorsitter van die Direksie gebly, maar sy betrokkenheid by bedrywighede geleidelik verminder. Vader en seun het ’n meerderheid van hulle maatskappyaandele verkoop en in vaste eiendom belê. Omdat hulle minder aandag aan hulle vliegtuigbesigheid gegee het en minderheidsaandeelhouers in die Douglas Aircraft Company geword het, was dit skadelik vir die maatskappy.<ref name="fran"/> === Die DC-8 vlieg === Die DC-8 is op 20 Mei 1958 vir die eerste keer gevlieg en dit het gelyk asof hy ’n briljante toekoms het. Maar verskeie groot en duur probleme het verhoed dat vroeëproduksie-DC-8’s aan werkverrigtingwaarborge voldoen. Douglas het die nodige gedoen om hierdie tekortkominge reg te stel, maar swaar verliese is gely. Hierdie probleme het verhoed dat Douglas die ontwikkeling van ’n tweede straallynvliegtuig finansier wat met die Convair 880 en 990 en die Boeing 720 sou meeding. Daar was ’n rampspoedige ooreenkoms met Sud Aviation om die tweestraalmotorige Caravelle te bou (die driemotorige [[Boeing 727]] se werkverrigting was beter en hy was beter geskik).<ref name="fran"/> === Drie van die Douglas-aanlegte sluit === Santa Monica en Long Beach het gesukkel maar El Segundo het Douglas gehelp om steeds militêre produkte te lewer, hoofsaaklik te danke aan sy A-4 Skyhawk. Mededinging tussen ingenieurs in Santa Monica en El Segundo het daartoe aanleiding gegee dat die ontwerpspan wat sedert die 1930’s so doeltreffend deur Ed Heinemann bestuur is, ontbind word. Die El Segundo-aanleg is gesluit en die produksie van die Skyhawk is na Long Beach oorgeplaas.<ref name="fran"/> === Die einde van die Douglas Aircraft Company === Foute het toegeneem. Die vinnige en indrukwekkende verkoopsukses van die DC-9-program (en die opgedateerde MD-80-, MD-90- en Boeing 717-weergawes) sedert 1965 het die Douglas Aircraft Company onkant betrap. Douglas het ook beheer oor koste verloor. Die maatskappy het terselfdertyd die fout begaan om ’n straallynvliegtuig met dubbelvlakke en ’n groot kapasiteit aan te bied, wat deur die lugrederye geïgnoreer is. Die Douglas Aircraft Company was in die verknorsing en die enigste oplossing was om vinnig saam te smelt, en die McDonnell Douglas Corporation het op 28 April 1967 tot stand gekom. Douglas het verdwyn toe MDC deur Boeing oorgeneem is.<ref name="fran" /> == Produkte == === DC-1 === [[Lêer:Douglas DC-1 NC 223Y.jpg|duimnael|Die naam ''City of Los Angeles'' en die logo van TWA verskyn circa 1934 op die DC-1 met die registrasienommer NC223Y. Die vliegtuig word voorberei vir ’n proefvlug op die TWA-netwerk.]] Die Douglas Commercial One (DC-1) was een van die voorgangers van die DC-3, en die Douglas Aircraft Company het net een DC-1 gebou. Die DC-1-prototipe het op 1 Julie 1933 (met die registrasie X223Y) vir die eerste keer vanaf Clover Field in Santa Monica gevlieg. Die vlieënier was Hooftoetsvlieënier Carl Cover en die vlug het 12 minute geduur. Die vliegtuig is vir ’n tydperk van vyf maande op toetsvlugte gebruik. Die prototipe is as vlootnomer 300 aan Transcontinental & Western Air (TWA) afgelewer. Die volgende gebruiker van die skroefvliegtuig was Graaf Forbes in die Verenigde Koninkryk. Die graaf het die masjien verkoop en dit het na Frankryk gegaan, vanwaar dit Spanje toe is, waar dit in die Burgeroorlog gebruik is en in Julie 1940 by die Iberia-vloot aangesluit het. === DC-2 === [[Lêer:ETH-BIB-Passagiere beim Einstieg in die Douglas DC-2 115-B, HB-ITE in Dübendorf-Inlandflüge-LBS MH05-31-09.tif|duimnael|DC-2 van Swiss Air Lines]] Die Douglas DC-2 was die produksiemodel van die DC-1 en was ’n verbeterde weergawe. TWA het op 4 September 1933 altesaam 20 van hulle bestel. Die kajuit van die DC-1 is langer gemaak om (as die DC-2) twee ekstra sitplekke en meer vrag te akkommodeer. Daar was ook verbeterings in die werkverrigting. Die onthulling en eerste vlug van die DC-2 het in Mei 1934 by Santa Monica plaasgevind, en die vliegtuig is op 14 Mei 1934 as vlootnommer 301 aan TWA oorhandig. Altesaam 75 DC-2’s is teen Junie 1934 bestel. Die eerste Pan American DC-2 is aan die einde van Augustus 1934 en die eerste American Airlines-een in November 1934 afgelewer. Aflewerings is ook aan buitelandse operateurs gedoen. In totaal is 197 DC-2’s en militêre weergawes gebou. === DC-3 === [[Lêer:Zsiwl 1979-00-00 FADN 125 dust 600x364.jpg|duimnael|Die DC-3 is groter as die DC-2, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit en het voorrandlandingsligte op die vlerk.]] Die Douglas DC-3 is 'n vastevlerk- skroefaangedrewe [[vliegtuig]]. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die [[Tweede Wêreldoorlog]] maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is. Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10,000 geproduseer is, word die [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] in die [[VSA]] en die Dakota in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem. (In die Britse Statebond-lande en ook die grootste deel van die res van die wêreld is eers die militêre C-47’s en daarna die burgerlike DC-3’s feitlik universeel “Dakotas” genoem. [[Lêer:6877 1977-10-00 FALA 592 spot LR lias 800x486.jpg|duimnael|Teikensleper-C-47 reeksnommer 6877 van 25 Eskader van die SALM]] Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. Nommer 35 Eskader in die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoermiddel en platform vir [[elektroniese oorlogvoering]] en is ontplooi in die [[Mosambiekkanaal]] vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is. [[Lêer:DC-3 NC1624 Texaco (4940057391).jpg|duimnael|Die DC-3D met die konstruksienommer 42981 (registrasienommer NC1624) was die laaste vliegtuig in die DC-3-familie wat deur Douglas gebou is.]] Die twee voorgangers van die DC-3 was die Douglas DC-1 en Douglas DC-2. Hoewel die DC-2 heelwat beter as sy voorganger was, het hy nie genoeg krag gehad nie en was hy nie groot genoeg om ekonomiese vlugte oor ’n voldoende afstand te onderneem nie. Aanvanklike idees vir ’n verbetering van die DC-2 het tot die Douglas Sleeper Transport (DST) en die DC-3 (vir daggebruik) aanleiding gegee. Die nuwe model wat hieruit voortgevloei het, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit gehad om slaapbanke en ’n ekstra ry sitplekke te akkommodeer. Die nuwe model het ook voorrandlandingsligte op die vlerke gehad. Die DST het sy eerste vlug op 17 Desember 1935 onderneem. ==== Produksiesyfers ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Militêre variante in Santa Monica gebou | valign="top" |    382 |- | valign="top" |Militêre variante in Long Beach gebou | valign="top" |  4285 |- | valign="top" |Militêre variante in Oklahoma City gebou | valign="top" |  5381 |- | valign="top" |Burgerlike DC-3D’s in Oklahoma City gebou | valign="top" |      28 |- | valign="top" |Groottotaal vir die VSA | valign="top" |10655 |- | valign="top" |Japannese L2D | valign="top" |    487 |- | valign="top" |Russiese Li-2 | valign="top" |  4937 |- | valign="top" |Wêreldwye totaal | valign="top" |16079 |} === DC-4 === Namate die wêreldsituasie al hoe meer gespanne geraak het, het die Amerikaanse regering vervaardigers opdrag gegee om die voorrang aan die produksie van militêre vliegtuie te verleen; dit het Douglas ingesluit. Laasgenoemde het, voordat Amerika behoorlik tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het, burgerlike DC-4’s ontwerp, maar die Oorlogsdepartement het in Maart 1941 begin beplan om die nege DC-4’s oor te neem wat toe in die produksieproses was. Douglas het in die somer van 1944 begin om onder andere sy Model 1009-passasierslynvliegtuig aggressief te bemark. Die kajuit van hierdie model kon gedrukreël of nie gedrukreël nie wees. Die vloer van die hoofdek was nie versterk nie. United Airlines was die eerste lugredery wat die Model 1009 gekies het en het op 11 September 1944 altesaam 15 vliegtuie bestel. Die Oorlogsbateadministrasie het egter oorlogsurplus-C-54's redelik goedkoop aangebied en United het sy DC-4-1009-bestelling gekanselleer. Douglas kon net 79 van die Model 1009 verkoop. Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was een van die klante. Die totale produksie van die DC-4 en DC-4-variante het op 1244 vliegtuie te staan gekom. Dit het uit die C-54, C-54A, C-54B, C-54D, C-54E, C-54G, XC-114, YC-116 (die vorige twee een elk) en DC-4 bestaan.<ref name="fran"/> Die C-54A is in Santa Monica (97 C-54A-DO’s) en Chicago (252  C-54A-DC’s) gebou. Dit was die eerste variant wat van die begin af vir militêre gebruik bedoel was en het versterkte kajuitvloere met vraghanteringsfasiliteite gehad. Daar was ’n dubbelvragdeur aan die linkerkant van die romp.<ref name="fran"/> Die C-54D is as C-54D-DC’s in die Chicago-aanleg (325) en C-54D-DO’s in die Santa Monica-aanleg (55) gebou. Altesaam 86 van hierdie vliegtuie het as R5D-3’s na die Amerikaanse Vloot gegaan en 22 het as Skymaster Merk I’s na die [[Britse Koninklike Lugmag]] gegaan. In die meegaande foto word twee Douglas C-54’s geïllustreer. Die naaste vliegtuig is die Douglas C-54A met die konstruksienommer 10417 en die registrasienommer 7Q-YYY van Africa Cargo Airlines. Die ander vliegtuig is die Douglas C-54D met die konstruksienommer 10811 en die registrasienommer C9-ATF van Interocean Airways.<ref name="er">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=231, 246, 260, 280 |language=en}}</ref> [[Lêer:Doug props 1994-04-23 FALA 227 her 72dpi.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die C-54A met die konstruksienommer 10417 (links) en die C-54D met die konstruksienommer 10811 (regs) op 23 April 1994 by Lanseria-lughawe.]] Die C-54G het konstruksienommers van 35929 tot 36090 gehad. Altesaam 162 van hulle is as C-54G-DO’s in Santa Monica gebou en hulle is hoofsaaklik as troepedraers gebruik. Volgens die boek ''Skyleaders'' is die dubbelvragdeur van hierdie variant deur een kleiner deur vervang,<ref name="fran"/> maar die vliegtuig in die meegaande foto het ’n dubbelvragdeur. Hy is as ’n C-54G-1-DO met die konstruksienommer 35936 gebou en toe die foto geneem is, was hy as 9Q-COC geregistreer en deur AMAZ gebruik.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcoc 1976-12-16 FAJS 447 shd25 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54G met die konstruksienommer 35936 op 16 Desember 1976 as 9Q-COC van AMAZ.]] Toe die laaste DC-4-1009 (konstruksienommer 43157) op 9 Augustus 1947 na die Suid-Afrikaanse Lugdiens gegaan het, was dit die einde van C-54- en DC-4-produksie. Hierdie skroefvliegtuig was ZS-BMH by die SAL geregistreer. [[Lêer:Zsbmh 2005-09-17 FASK 6632 LR 600x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4-1009 met die konstruksienommer 43157 was ZS-BMH by die SAL geregistreer.]] === DC-5 === [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|William E Boeing se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' word in April 1941 by Oakland gesien.]] Die Douglas DC-5 was ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. ==== Getal DC-5’s en variante gebou ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |VSA-vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} === DC-6 === [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045486 crhor 600x450.jpg|duimnael|Hierdie vliegtuig is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou.]] [[Lêer:9qcgz 1997-07-00 FALA 068 dust shd25 her 600x364.jpg|duimnael|Die Douglas C-118A met die konstruksienommer 43573 word in Julie 1997 as 9Q-CGZ by Lanseria-lughawe gesien. Daar is vragdeure voor en agter op die romp van die vliegtuig.]] Die lugrederye wat nie die Lockheed Constellation bestel het nie, het gevind dat die XC-112A, die militêre prototipe van die DC-6, goed in hulle behoefte aan ’n gedrukreëlde lynvliegtuig sou kon voorsien. Gevolglik het American Airlines en United Air Lines die bal aan die rol gesit deur die DC-6 eerste te bestel. Die DC-6 is in drie hoof- burgerlike weergawes, naamlik die DC-6, die DC-6A en die DC-6B, gebou. Die DC-6 het aanvanklik 50 sitplekke gehad (twee weerskante van die gang). Dit is later tot 68 en toe 86 verhoog (deur die vliegtuig met vyf sitplekke langs mekaar toe te rus en die afstand tussen die sitplekke te verminder). Die DC-6A het kragtiger weergawes van die Double Wasp-enjins met water-metanol-inspuiting gehad. Die romp van die DC-6A was langer en ruimer en die vliegtuig het ’n groter brandstofvermoë en beter werkverrigting as die DC-6 gehad. Die DC-6B was vir die vervoer van passasiers geoptimaliseer en het dus nie die versterkte vloer en twee vragdeure van die vragvliegtuig gehad nie. Die DC-6B het aanvanklik 52 sitplekke gehad en later 82 of selfs 102 vir huurvlugte. Die militêre variante van die DC-6 het bestaan uit die VC-118 (vir gebruik deur die President van Amerika), C-118A’s vir die USAF, R6D-1’s vir die VSA-vloot (later C-118B’s hernoem), VC-118A’s vir die USAF, R6D-1Z’s vir die Amerikaanse Vloot (later VC-118B’s), RC-118A’s en een EC-118A. Die meeste van die C-118A’s en R6D-1’s was toegerus om 74 militêre passasiers of 27&nbsp;000 pond se vrag te dra. Die produksiesyfer vir die DC-6 en sy variante was 704 eenhede. Die Douglas DC-6 is as die DC-6 (171), DC-6A (78), DC-6B (287), XC-112A (1), VC-118 (1), C-118A (101) en R6D-1 (65) gebou.<ref name="fran"/> Die vliegtuig wat in die meegaande drie foto’s geïllustreer word, is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou. Die vliegtuig met die konstruksienommer 43573 is op 18 Oktober 1952 as ’n C-118A met die reeksnommer 51-3826 aan die USAF afgelewer en hy is in Desember 1996 as 9Q-CGZ geregistreer.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045482 LR 600x450.jpg|duimnael|250x250px|Die versterkte kajuitvloer en vragbinneruim van die C-118A met die registrasienommer 9Q-CGZ.]] Dit was die [[Korea-oorlog]] (1951) wat die VSA se Departement van Verdediging daartoe gelei het om ’n variant van die DC-6A as die standaard- militêre transportvliegtuig vir sowel die USAF as die Amerikaanse Vloot aan te skaf. Die USAF het 101 vliegtuie as C-118A’s bestel. Die meeste van die C-118A’s was toegerus om óf 74 militêre passasiers in redelik beskeie gemak óf 27&nbsp;000 pond se vrag te vervoer. Die DC-6A (die variant waarop die C-118A geskoei was) was as ’n vragvliegtuig met ’n versterkte kajuitvloer en twee vragdeure aan die linkerkant van die romp (een voor en een agter die vlerk) geoptimaliseer.<ref name="fran"/> (Die twee vragdeure van die C-118A kan in die foto van 9Q-CGZ gesien word.) === DC-7 === Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die bruto massa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. === DC-8 === Die DC-8 het sy eerste vlug op 30 Mei 1958 in Long Beach gehad. Altesaam 556 DC-8’s is vervaardig (eers deur Douglas en toe deur McDonnell Douglas Corporation). Die DC-8 is in vyf reekse gebou, naamlik die Reeks 10 (JT3C-turbostraalenjins), Reeks 20 en Reeks 30 (JT4-enjins), Reeks 40 (Rolls-Royce Conway-enjins) en Reeks 50 (JT3D-turbowaaierenjins). Dan was daar ook die langer Reeks (Model) 61, 62 en 63 (JT3D-enjins). Nadat produksie beëindig is, het Cammacorp die DC-8-71, -72 en -73 (CFM56-enjins) geskep. Die Model 61 was gemik op die langer en besiger binnelandse roetes in die VSA. Hierdie vliegtuig het die standaardvlerk behou, maar die romp was langer en kon ’n maksimum van 259 sitplekke akkommodeer. Die Model 62 was vir langer afstande bedoel en is op 22 Mei 1967 deur SAS in diens gestel. Die Model 63 het die lang romp  van die DC-8-61 met die groter vlerk van die DC-8-62 gekombineer en is vir trans-Atlantiese roetes ontwerp.<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |year=1995 |isbn=0-517-10316-8 |location=Avenel, New Jersey |pages=643, 644 |language=en}}</ref> === DC-9 === Die eerste vlug van die DC-9 was op 25 Februarie 1965 by Long Beach.<ref name="fran"/> Die DC-9 het tot die Long Beach California-familie van lynvliegtuie behoort. Nadat die Douglas Aircraft Corporation met Boeing saamgesmelt het, het dit as die Douglas-produkte-afdeling van Boeing bekendgestaan.<ref name="pear">{{Cite book |last=Pearcy |first=Arthur |title=McDonnell Douglas MD-80 and MD-90 |date=1999 |publisher=Airlife Publishing Ltd |year=1999 |isbn=1 85310 956 8 |location=Shrewsbury, England |pages=6, 12, 14 |language=en}}</ref> Die Douglas-bestuur het gedetailleerde ingenieurswerk op die ontwerp van ’n tweestraalmotorige lynvliegtuig in Februarie 1963 gemagtig, en in Mei 1963 is die verkoop van 15 nuwe lynvliegtuie bekend as die DC-9 aan Delta Air Lines aangekondig. Verskillende vervaardigers was by die bou van die vliegtuig betrokke: die neus is gebou by Santa Monica, die vlerk- en stertsamestel is deur De Havilland van Kanada gebou, romppanele is deur Aerfer in Italië gebou en ander komponente is in die VSA vervaardig. Die Long Beach-aanleg was vir die produksie van die romp en die finale montering verantwoordelik. Aanvanklik het hierdie proses plaasgevind op ’n enkele monteerbaan waar die DC-8 en die DC-9 gesamentlik geproduseer is. Die DC-9 het groot sukses behaal en in 1965 alleen is 170 van die tweestraalmotige lynvliegtuie verkoop en teen die einde van 1966 het totale verkope 424 eenhede bereik. Die aanvanklike gesamentlike DC-8-en-DC-9-produksielyn by Long Beach is vervang deur ’n enkele DC-8-produksielyn en twee parallelle DC-9-lyne. ’n Nuwe filiaal, Douglas Aircraft Company of Canada het verantwoordelikheid vir die produksie van sowel DC-9-vlerksamestelle as DC-9-stertsamestelle aanvaar. Douglas het gedeeltes van die De Havilland Canada-aanleg in Malton, Ontario, met ingang van 1 Desember 1965 gehuur en bedryf.<ref name="pear"/> ==== DC-9 Reeks 30 ==== Die eerste Reeks 30 het op 1 Augustus 1966 vir die eerste keer gevlieg. Die eerste aflewering, aan Eastern Air Lines, het op 27 Januarie 1967 geskied en geskeduleerde dienste het op 1 Februarie 1967 begin.<ref name="taylor">{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=408 |language=en}}</ref> Die USAF het gedurende 1967 die C-9A Nightingale-weergawe van die kommersiële DC-9 Reeks 30 gekies om in ’n behoefte aan ’n nuwe vliegtuig vir die vervoer van pasiënte te voorsien. Die C-9A kan tot 40 pasiënte op draagbare of meer as 40 in standaardsitplkekke vervoer en het ’n kompartement vir die spesiale versorging van pasiënte.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> Die eerste C-9A Nightingale is op 17 Junie 1968 by Long Beach in Kalifornië onthul.<ref>{{Cite book |last=Pyle |first=Mark |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=JOL International Publishing |year=1992 |isbn=1 872031 30 7 |pages=658 |language=en}}</ref> Daar is eers agt van hierdie vliegtuie bestel en daarna is nog 13 bestel. Die eerste C-9A is op 10 Augustus 1968 afgelewer.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> In totaal is 21 Nightingales tussen 1968 en 1973 aan die USAF afgelewer.<ref name="taylor" /> === DC-10 === Die Douglas DC-10 is ’n driemotorige wyeromp-straalvliegtuig wat vir die vervoer van passasiers of vrag gebruik is of as ’n gekombineerde vervoermiddel gebruik is. Die DC-10 het sy eerste vlug op 29 Augustus 1970 by Long Beach gehad en is deur die McDonnell Douglas Corporation vervaardig. Altesaam 446 eenhede van die tipe is gebou. Daar is vyf variante van die DC-10, naamlik die Reeks 10, Reeks 15, Reeks 30, Reeks 30ER en Reeks 40. Dan is daar ook omskepbare vragweergawes, naamlik die Model 10CF en 30CF. Laasgenoemde is as die KC-10A Extender deur die USAF bestel (dit is ’n tenk-en-vragvliegtuig).<ref name="fran"/><ref name="taylor"/> === Ander produkte van die maatskappy === * [[Douglas A-1 Skyraider]] * [[Douglas A-3 Skywarrior]] * [[Douglas B-18 Bolo]] * [[Douglas DB-7]] * [[Douglas F4D Skyray]] * [[Douglas SBD Dauntless]] == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120" perrow="3"> Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Lêer:Fboli 1974-09-02 FAJS 203 864x576.jpg|Die Reeks 50 DC-8’s het JT3D-turbowaaierenjins gehad en die DC-8-55F is die vragweergawe. Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 Lêer:Fbolh 1976-11-07 FAJS 343 spot crop shd25 her 600x364.jpg|Die DC-8-62 met JT3D-turbowaaierenjins op 7 November 1976 by Jan Smutslughawe. Lêer:860035 1995-10-00 FAWK 453 shd25 her 600x364.jpg|Die McDonnell Douglas KC-10 Extender in Oktober 1995 op die Lugmagbasis Waterkloof naby Pretoria Lêer:710881 2002-09-18 FAWK 194 reg shd25 800x486.jpg|Die Douglas C-9A Nightingale met die reeksnommer 71-0881 van die USAF op 18 September 2002 by Lugmagbasis Waterkloof in Pretoria. Lêer:Zsnra 2005-11-28 FACT 075 LR 800x533.jpg|DC-9-32 van 1Time Airline op 28 November 2005 by Kaapstad Internasionale Lughawe. Lêer:Lnrka 1976-12-16 FAJS 431 spot shd50 800x486.jpg|Die DC-10-30 van die Scandanavian Airline System Lêer:Ooslc 1976-12-12 FAJS 405 shd50 her1 800x486.jpg|Sabena se McDonnell Douglas DC-10-30CF </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons|Douglas Aircraft Company}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie| ]] g5ivbovgw2uf568dpx88l58z038ic1n 2917680 2917679 2026-07-15T12:47:14Z Oesjaar 7467 /* DC-5 */ Nog een. 2917680 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Douglas Aircraft Company |kenteken = [[Lêer:Douglas Aircraft Company logo.svg|200px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 21 Junie, 1921 |stigter = Donald Douglas |ontbind = 28 April, 1967 |ligging_stad = [[Santa Monica, Kalifornië]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = |gebied_bedien = Internasionaal |industrie =Lug- en ruimtevaart |produkte = |dienste = |inkomste = |url-status = |df = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates= |sleutelpersone = {{Unbulleted list|Bill Bridgeman|LaVerne Ward Browne|Carl Cover|Ed Heinemann|Ted R. Smith}} |getal_werknemers = |ouer= |successor = [[McDonnell Douglas]] |afdelings= |dogtermaatskappye= |slagspreuk= |tuisblad= |voetnotas= |intl= }} Die '''Douglas Aircraft Company''' was 'n Amerikaanse lugvaart- en verdedigingsmaatskappy gesetel in [[Suid-Kalifornië]], [[VSA]]. Dit is in 1921 deur Donald Wills Douglas sr. gestig, en het in 1967 met McDonnell Aircraft saamgesmelt om McDonnell Douglas te vorm, waar dit as 'n afdeling gefunksioneer het. McDonnell Douglas het in 1997 met [[Boeing]] saamgesmelt. Die Douglas Aircraft Company Inc, wat sedert die vroeë 1920’s in [[Kalifornië]] in die VSA gesetel was, het vir 25 jaar meer suierenjintransportvliegtuie as enige ander vervaardiger in die wêreld gebou. Nadat die maatskappy vir ’n kort tydjie die voortou geneem het toe sy DC-8 aanvanklik beter as die [[Boeing 707]] verkoop het, is Douglas vinnig deur Boeing verbygesteek en het verder agter die nuwe handelsvliegtuigleier geraak. ’n Haastige samesmelting in 1967 het op die geboorte van die McDonnell Douglas Corporation uitgeloop. Dertig jaar later is die nuwe korporasie op sy beurt deur Boeing oorgeneem. Die maatskappy se suksesse gedurende die 1930’s tot 1950’s, asook die probleme wat hy gedurende die 1960’s ondervind het, kan grotendeels tot die persoonlikheid van sy briljante stigter, Donald Wills Douglas, teruggevoer word.<ref name="fran">{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages= |language=en}}</ref> == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == === Die Douglas Aircraft Company word gestig === [[Lêer:Donald W. Douglas and David R. Davis.jpg|duimnael|Donald Douglas en David R Davis in die 1920’s.]] Donald Douglas en David R Davis het die Davis-Douglas Company op 22 Julie 1920 geregistreer. Die publiseerder van die ''Los Angeles Times'' en nege ander Kaliforniese sakemanne het saam borggestaan vir ’n banklening wat die Douglas Company in staat gestel het om in Julie 1921 gestig te word. Die naam van die maatskappy is op 30 November 1928 na Douglas Aircraft Company Inc verander. Die firma het tot 1967 onder die beheer van Donald Douglas en sy familie gestaan.<ref name="fran"/> === Produksie by die Santa Monica-aanleg === Die Douglas DC-1 tot die DC-7 is almal, met die uitsondering van die militêre weergawes van die [[Douglas DC-3|DC-3]] en die [[Douglas DC-4|DC-4]], in die Santa Monica-aanleg gebou.<ref name="fran" /> === Die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company === Die Northrop Corporation het op 5 April 1937 die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company geword. Hierdie nuwe afdeling van Douglas het tot 1962 in bedryf gebly. Die vliegdekskipgebaseerde [[Douglas SBD Dauntless]], Skyraider, Skynight, Skyray, Skywarrior en Skyhawk het onder die talle beroemde vliegtuie getel wat gedurende hierdie 25-jaartydperk deur die El Segundo-afdeling geproduseer is. Wat die geskiedenis van die DC-lynvliegtuie betref, was Jack Northrop se belangrikste bydrae sy meersel-vlerkontwerp.<ref name="fran"/> Douglas Aircraft was een van die maatskappye wat ’n brief ontvang het wat die verloop van sy geskiedenis sou verander en sy stigter uiteindelik in staat sou stel om lynvliegtuie te vervaardig. Hierdie brief, wat 2 Augustus 1932 gedateer was en onderteken is deur Jack Frye, visepresident in beheer van Bedrywighede by Transcontinental & Western Air Inc. (TWA), was dieselfde as die briewe wat aan verskeie vervaardigers gestuur is. In hierdie brief het TWA genoem dat hy voornemens is om minstens 10 vliegtuie te verkry. In hierdie jare van finansiële droogte was dit inderdaad ’n belowende mark. Geeneen van die mededingers kon egter beter as, of selfs so goed soos, Douglas doen met wat as die DC-1 (Douglas Commercial 1) bekend sou word nie.<ref name="fran"/> === Die DC-1, DC-2, DC-3 en ander vliegtuie === [[Lêer:AL77B-006 (14519942282).jpg|duimnael|Vliegtuie van die Douglas Aircraft Company, inlsuitende DC-2’s in die kleure van Transcontinental & Western Air (TWA).]] Die DC-1 het vir die eerste keer op 1 Julie 1933 by Santa Monica gevlieg, en vliegtoetse het bewys dat sy werkverrigting uitstekend was. TWA het ’n aanvanklike bestelling geplaas van 20 DC-2’s, wat die produksiemodel van die DC-1 was en ’n ekstra ry sitplekke gehad het om 14 in plaas van 12 passasiers te akkommodeer. Die Santa Monica-lugvaartfirma het altesaam 197 DC-2’s en militêre variante gebou voordat hy met die produksie van die DC-3 voortgegaan het. Die DC-3 het ’n wyer romp gehad. Douglas het altesaam 10,655 DC-3’s en DC-3-variante gebou. Boonop is hierdie beroemde vliegtuig onder lisensie in [[Japan]] en die [[Sowjetunie]] gebou. Hierdie aktiwiteite het die Douglas Aircraft Company in staat gestel om die eerste plek onder die wêreldvliegtuigvervaardigers te beklee namate sy wins vinnig toegeneem het. Die prototipes van die DF- burgerlike vliegboot en ’n eerste DC-4 (die toekomstige DC-4E) is gedurende dieselfde tydperk gerealiseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Stockroom at the Long Beach, Calif., plant of Douglas Aircraft Company. - NARA - 195485.jpg|duimnael|Foto van die voorraadkamer by die Long Beach-aanleg in ongeveer Oktober 1942.]] Douglas het hom gedurende die tweede helfte van die 1930’s op militêre programme toegespits. Die uitsondering was die burgerlike tweemotorige [[Douglas DC-5|DC-5]]. Enersyds het lugrederye voortgegaan om groot bestellings te plaas (met Douglas wat die grootste voordeel hieruit getrek het). Andersyds het Frankryk en Groot-Brittanje, beginnende in 1938, begin om groot getalle militêre vliegtuie van vervaardigers in die VSA te bestel. Omdat meer vliegtuie geproduseer moes word, moes die lugvaartbedryf aanlegte vergroot en/of nuwes bou. Douglas het grond aan die rand van die [[Long Beach-lughawe|munisipale lughawe in Long Beach]] verkry en ’n nuwe aanleg gebou. Douglas het ook aanlegte van die regering gehuur. Hierdie aanlegte was in [[Chicago]], [[Illinois]] en in [[Oklahoma City]] en [[Tulsa]], Oklahoma, geleë. As gevolg van ’n toename in bestellings rondom die tyd wat die VSA tot die oorlog toegetree het, het Douglas vliegtuie in ses aanlegte gebou, naamlik Chicago (DC), El Segundo (DE), Long Beach (DL), Oklahoma City (DK), Santa Monica (DO) en Tulsa (DT). (Die kodes tussen hakies word in die benamings van die Douglas-skroefvliegtuie gebruik: “Douglas C-54A-15-DC” beteken byvoorbeeld dat die vliegtuig ’n [[Douglas C-54 Skymaster|Skymaster]] is wat in die Chicago-aanleg gebou is en “Douglas C-47B-35-DK” beteken dat die vliegtuig in die Oklahoma City-aanleg gebou is.) Die aanlegte in Chicago en Oklahoma het elk net een soort vliegtuig gebou: Chicago het 655 C-54-DC’s (die militêre weergawe van die DC-4) en die aanleg in Oklahoma City het 5409 C-47-DK’s en C-117-DK’s gebou. Toe die meeste militêre kontrakte ná die oorlog beëindig is, is hierdie twee aanlegte aan die regering teruggegee. Die produksie in die ander vier aanlegte was meer gediversifiseer. Die toe nuwe Long Beach-aanleg het op 1 Februarie 1942 die eerste nuwe vliegtuig wat gebou is, die C-47-DL met die reeksnommer 41-7722, aan die [[United States Army Air Forces|USAAF]] afgelewer. Hierdie aanleg het gedurende die oorlog 4&nbsp;284 bykomende Skytrains, Dakotas en ander vliegtuie geproduseer. Ná die oorlog is hierdie aanleg na die regering oorgeplaas, maar in November 1946 het Douglas begin om deel van die aanleg weer te verkry om C-124-DL Globemaster II’s te produseer. Later het Douglas die hele aanleg gekoop en dit omvattend uitgebrei om vervaardigingsale vir die DC-8’s, DC-9’s en DC-10’s te huisves, en sy hoofkwartier is vanaf [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] verskuif. Veel later, toe produksieaktiwiteite begin afneem het, is die deel van die fasiliteit wat gebruik is, kleiner gemaak. Uiteindelik is net die C-17A Globemaster III in Long Beach vervaardig nadat Douglas deur Boeing oorgeneem is. Hierdie [[Tweede Wêreldoorlog]]-fasiliteite en die Douglas-hoofkwartier in Long Beach is nou gesloop. Die tradisionele aanlegte in Santa Monica (in gebruik sedert 1929) en [[El Segundo]] (in 1932 geopen) se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog tussen onderskeidelik produksie vir die USAAF en die Amerikaanse Vloot verdeel. Die Santa Monica-aanleg, wat deur die USAAF beheer is, het vir ’n kort tyd DC-3’s vir burgerlike klante gebou en toe begin om minimumverandering-variante van die DC-3 ingevolge militêre kontrakte te bou. Die aanleg het gedurende die oorlogsjare verskillende vliegtuie gebou, insluitende 589 C-54 Skymasters. Die Douglas Aircraft Company het gedurende die Tweede Wêreldoorlog ’n uiters belangrike rol gespeel. Sy aanlegte in Kalifornië, Illinois en Oklahoma het van 1 Januarie 1940 tot 31 Augustus 1945 ’n totaal van 30&nbsp;903 vliegtuie geproduseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Fbvjh 1985-09-07 FAGM 078 shd75 crop stof 600x364.jpg|duimnael|250x250px|’n Douglas C-47A-5-DL. Die “DL” wys daarop dat die vliegtuig in die Long Beach-aanleg vervaardig is.]] === Die gevolge van die beëindiging van vyandelikhede === Aan die einde van vyandelikhede is militêre kontrakte gekanselleer en het die getal werknemers by Douglas van ’n hoogtepunt van 140 000 in 1943 tot net 24 900 in 1946 afgeneem. Die aanlegte in Chicago, Oklahoma City en Tulsa is toegemaak en produksieaktiwiteite in Long Beach is drasties verminder. Die getal afgelewerde vliegtuie het van 11 598 in 1944 (’n onoortroffe rekord vir Douglas) tot 5 353 in 1945 en 127 in 1946 afgeneem. Die El Segundo-afdeling het op VSA-vloot-bestellings vir die AD Skyraider en ander vliegtuie oorleef.<ref name="fran"/> === Die modernisering van lugrederyvlote === Ná die Tweede Wêreldoorlog moes kommersiële operateurs hulle vliegtuigvlote dringend moderniseer. Douglas was in ’n beter posisie as ander vervaardigers om hiermee te help want groot getalle C-47’s en C-54’s was surplus weens veranderde militêre behoeftes en was beskikbaar om tot passasiersvliegtuie gemodifiseer te word. Daarbenewens is ’n aantal lugrame, wat as gevolg van gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, in Santa Monica as DC-3D’s en DC-4-1009’s omgebou. Die langtermyn- burgerlike mark het belowend vir Douglas gelyk.<ref name="fran" /> [[Lêer:Zsfrm 1978-00-00 FAJS 123 dust LR 600x364.jpg|links|duimnael|250x250px|Die vliegtuig in hierdie foto is een van ’n aantal C-47-lugrame wat aan die einde van vyandelikhede weens gekanselleerde militêre kontrakte nie vooltooi is nie en as DC-3D’s in Santa Monica gebou is.]] === Die DC-6, DC-7, DC-8 en ander vliegtuie === Met die [[Douglas DC-6|DC-6]] het Douglas groot sukses behaal. Talryke burgerlike en militêre variante asook die DC-7-reeks het uit die DC-6 voortgespruit. Daarteenoor het niks van die Model 415 en die Model 1004 gekom nie. Douglas het toe probeer om nuwe lewe in die DC-3 te blaas deur dit in die Super DC-3 te omskep. Hierdie weergawe van die DC-3 kon egter nie met die vinniger en groter Convair-produkte meeding nie. Douglas het met die ontwikkeling van sy eerste straallynvliegtuig, die DC-8, geaarsel en dit het die maatskappy duur te staan gekom. Gedurende die 1950’s het die konflik in Korea en die Koue Oorlog tot hernude militêre aktiwiteite vir vliegtuigvervaardigers aanleiding gegee. Die Douglas El Segundo-span het die meeste voordeel hieruit getrek, met aansienlike Amerikaanse Vloot-bestellings vir AD Skyraiders en A4D Skyhawks. Aan die ander kant het die ontwerpspanne in Santa Monica en Long Beach slegs kleiner produksiekontrakte vir C-124 Globemaster II’s, B-66 Destroyers en C-133 Cargomasters gewen.<ref name="fran"/> === Vader en seun === [[Lêer:Donald Wills Douglas Jr., 1963.jpg|duimnael|175px|Donald W. Douglas junior in November 1963.]] Donald W. Douglas was sedert die begin van die firma die president asook die Voorsitter van die Direksie, en vir baie jare het die Douglas-familie die meerderheid maatskappyaandele gehou. Donald W. Douglas junior het in 1957 sy vader as president opgevolg; sy vader het die Voorsitter van die Direksie gebly, maar sy betrokkenheid by bedrywighede geleidelik verminder. Vader en seun het ’n meerderheid van hulle maatskappyaandele verkoop en in vaste eiendom belê. Omdat hulle minder aandag aan hulle vliegtuigbesigheid gegee het en minderheidsaandeelhouers in die Douglas Aircraft Company geword het, was dit skadelik vir die maatskappy.<ref name="fran"/> === Die DC-8 vlieg === Die DC-8 is op 20 Mei 1958 vir die eerste keer gevlieg en dit het gelyk asof hy ’n briljante toekoms het. Maar verskeie groot en duur probleme het verhoed dat vroeëproduksie-DC-8’s aan werkverrigtingwaarborge voldoen. Douglas het die nodige gedoen om hierdie tekortkominge reg te stel, maar swaar verliese is gely. Hierdie probleme het verhoed dat Douglas die ontwikkeling van ’n tweede straallynvliegtuig finansier wat met die Convair 880 en 990 en die Boeing 720 sou meeding. Daar was ’n rampspoedige ooreenkoms met Sud Aviation om die tweestraalmotorige Caravelle te bou (die driemotorige [[Boeing 727]] se werkverrigting was beter en hy was beter geskik).<ref name="fran"/> === Drie van die Douglas-aanlegte sluit === Santa Monica en Long Beach het gesukkel maar El Segundo het Douglas gehelp om steeds militêre produkte te lewer, hoofsaaklik te danke aan sy A-4 Skyhawk. Mededinging tussen ingenieurs in Santa Monica en El Segundo het daartoe aanleiding gegee dat die ontwerpspan wat sedert die 1930’s so doeltreffend deur Ed Heinemann bestuur is, ontbind word. Die El Segundo-aanleg is gesluit en die produksie van die Skyhawk is na Long Beach oorgeplaas.<ref name="fran"/> === Die einde van die Douglas Aircraft Company === Foute het toegeneem. Die vinnige en indrukwekkende verkoopsukses van die DC-9-program (en die opgedateerde MD-80-, MD-90- en Boeing 717-weergawes) sedert 1965 het die Douglas Aircraft Company onkant betrap. Douglas het ook beheer oor koste verloor. Die maatskappy het terselfdertyd die fout begaan om ’n straallynvliegtuig met dubbelvlakke en ’n groot kapasiteit aan te bied, wat deur die lugrederye geïgnoreer is. Die Douglas Aircraft Company was in die verknorsing en die enigste oplossing was om vinnig saam te smelt, en die McDonnell Douglas Corporation het op 28 April 1967 tot stand gekom. Douglas het verdwyn toe MDC deur Boeing oorgeneem is.<ref name="fran" /> == Produkte == === DC-1 === [[Lêer:Douglas DC-1 NC 223Y.jpg|duimnael|Die naam ''City of Los Angeles'' en die logo van TWA verskyn circa 1934 op die DC-1 met die registrasienommer NC223Y. Die vliegtuig word voorberei vir ’n proefvlug op die TWA-netwerk.]] Die Douglas Commercial One (DC-1) was een van die voorgangers van die DC-3, en die Douglas Aircraft Company het net een DC-1 gebou. Die DC-1-prototipe het op 1 Julie 1933 (met die registrasie X223Y) vir die eerste keer vanaf Clover Field in Santa Monica gevlieg. Die vlieënier was Hooftoetsvlieënier Carl Cover en die vlug het 12 minute geduur. Die vliegtuig is vir ’n tydperk van vyf maande op toetsvlugte gebruik. Die prototipe is as vlootnomer 300 aan Transcontinental & Western Air (TWA) afgelewer. Die volgende gebruiker van die skroefvliegtuig was Graaf Forbes in die Verenigde Koninkryk. Die graaf het die masjien verkoop en dit het na Frankryk gegaan, vanwaar dit Spanje toe is, waar dit in die Burgeroorlog gebruik is en in Julie 1940 by die Iberia-vloot aangesluit het. === DC-2 === [[Lêer:ETH-BIB-Passagiere beim Einstieg in die Douglas DC-2 115-B, HB-ITE in Dübendorf-Inlandflüge-LBS MH05-31-09.tif|duimnael|DC-2 van Swiss Air Lines]] Die Douglas DC-2 was die produksiemodel van die DC-1 en was ’n verbeterde weergawe. TWA het op 4 September 1933 altesaam 20 van hulle bestel. Die kajuit van die DC-1 is langer gemaak om (as die DC-2) twee ekstra sitplekke en meer vrag te akkommodeer. Daar was ook verbeterings in die werkverrigting. Die onthulling en eerste vlug van die DC-2 het in Mei 1934 by Santa Monica plaasgevind, en die vliegtuig is op 14 Mei 1934 as vlootnommer 301 aan TWA oorhandig. Altesaam 75 DC-2’s is teen Junie 1934 bestel. Die eerste Pan American DC-2 is aan die einde van Augustus 1934 en die eerste American Airlines-een in November 1934 afgelewer. Aflewerings is ook aan buitelandse operateurs gedoen. In totaal is 197 DC-2’s en militêre weergawes gebou. === DC-3 === [[Lêer:Zsiwl 1979-00-00 FADN 125 dust 600x364.jpg|duimnael|Die DC-3 is groter as die DC-2, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit en het voorrandlandingsligte op die vlerk.]] Die Douglas DC-3 is 'n vastevlerk- skroefaangedrewe [[vliegtuig]]. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die [[Tweede Wêreldoorlog]] maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is. Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10,000 geproduseer is, word die [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] in die [[VSA]] en die Dakota in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem. (In die Britse Statebond-lande en ook die grootste deel van die res van die wêreld is eers die militêre C-47’s en daarna die burgerlike DC-3’s feitlik universeel “Dakotas” genoem. [[Lêer:6877 1977-10-00 FALA 592 spot LR lias 800x486.jpg|duimnael|Teikensleper-C-47 reeksnommer 6877 van 25 Eskader van die SALM]] Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. Nommer 35 Eskader in die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoermiddel en platform vir [[elektroniese oorlogvoering]] en is ontplooi in die [[Mosambiekkanaal]] vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is. [[Lêer:DC-3 NC1624 Texaco (4940057391).jpg|duimnael|Die DC-3D met die konstruksienommer 42981 (registrasienommer NC1624) was die laaste vliegtuig in die DC-3-familie wat deur Douglas gebou is.]] Die twee voorgangers van die DC-3 was die Douglas DC-1 en Douglas DC-2. Hoewel die DC-2 heelwat beter as sy voorganger was, het hy nie genoeg krag gehad nie en was hy nie groot genoeg om ekonomiese vlugte oor ’n voldoende afstand te onderneem nie. Aanvanklike idees vir ’n verbetering van die DC-2 het tot die Douglas Sleeper Transport (DST) en die DC-3 (vir daggebruik) aanleiding gegee. Die nuwe model wat hieruit voortgevloei het, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit gehad om slaapbanke en ’n ekstra ry sitplekke te akkommodeer. Die nuwe model het ook voorrandlandingsligte op die vlerke gehad. Die DST het sy eerste vlug op 17 Desember 1935 onderneem. ==== Produksiesyfers ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Militêre variante in Santa Monica gebou | valign="top" |    382 |- | valign="top" |Militêre variante in Long Beach gebou | valign="top" |  4285 |- | valign="top" |Militêre variante in Oklahoma City gebou | valign="top" |  5381 |- | valign="top" |Burgerlike DC-3D’s in Oklahoma City gebou | valign="top" |      28 |- | valign="top" |Groottotaal vir die VSA | valign="top" |10655 |- | valign="top" |Japannese L2D | valign="top" |    487 |- | valign="top" |Russiese Li-2 | valign="top" |  4937 |- | valign="top" |Wêreldwye totaal | valign="top" |16079 |} === DC-4 === Namate die wêreldsituasie al hoe meer gespanne geraak het, het die Amerikaanse regering vervaardigers opdrag gegee om die voorrang aan die produksie van militêre vliegtuie te verleen; dit het Douglas ingesluit. Laasgenoemde het, voordat Amerika behoorlik tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het, burgerlike DC-4’s ontwerp, maar die Oorlogsdepartement het in Maart 1941 begin beplan om die nege DC-4’s oor te neem wat toe in die produksieproses was. Douglas het in die somer van 1944 begin om onder andere sy Model 1009-passasierslynvliegtuig aggressief te bemark. Die kajuit van hierdie model kon gedrukreël of nie gedrukreël nie wees. Die vloer van die hoofdek was nie versterk nie. United Airlines was die eerste lugredery wat die Model 1009 gekies het en het op 11 September 1944 altesaam 15 vliegtuie bestel. Die Oorlogsbateadministrasie het egter oorlogsurplus-C-54's redelik goedkoop aangebied en United het sy DC-4-1009-bestelling gekanselleer. Douglas kon net 79 van die Model 1009 verkoop. Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was een van die klante. Die totale produksie van die DC-4 en DC-4-variante het op 1244 vliegtuie te staan gekom. Dit het uit die C-54, C-54A, C-54B, C-54D, C-54E, C-54G, XC-114, YC-116 (die vorige twee een elk) en DC-4 bestaan.<ref name="fran"/> Die C-54A is in Santa Monica (97 C-54A-DO’s) en Chicago (252  C-54A-DC’s) gebou. Dit was die eerste variant wat van die begin af vir militêre gebruik bedoel was en het versterkte kajuitvloere met vraghanteringsfasiliteite gehad. Daar was ’n dubbelvragdeur aan die linkerkant van die romp.<ref name="fran"/> Die C-54D is as C-54D-DC’s in die Chicago-aanleg (325) en C-54D-DO’s in die Santa Monica-aanleg (55) gebou. Altesaam 86 van hierdie vliegtuie het as R5D-3’s na die Amerikaanse Vloot gegaan en 22 het as Skymaster Merk I’s na die [[Britse Koninklike Lugmag]] gegaan. In die meegaande foto word twee Douglas C-54’s geïllustreer. Die naaste vliegtuig is die Douglas C-54A met die konstruksienommer 10417 en die registrasienommer 7Q-YYY van Africa Cargo Airlines. Die ander vliegtuig is die Douglas C-54D met die konstruksienommer 10811 en die registrasienommer C9-ATF van Interocean Airways.<ref name="er">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=231, 246, 260, 280 |language=en}}</ref> [[Lêer:Doug props 1994-04-23 FALA 227 her 72dpi.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die C-54A met die konstruksienommer 10417 (links) en die C-54D met die konstruksienommer 10811 (regs) op 23 April 1994 by Lanseria-lughawe.]] Die C-54G het konstruksienommers van 35929 tot 36090 gehad. Altesaam 162 van hulle is as C-54G-DO’s in Santa Monica gebou en hulle is hoofsaaklik as troepedraers gebruik. Volgens die boek ''Skyleaders'' is die dubbelvragdeur van hierdie variant deur een kleiner deur vervang,<ref name="fran"/> maar die vliegtuig in die meegaande foto het ’n dubbelvragdeur. Hy is as ’n C-54G-1-DO met die konstruksienommer 35936 gebou en toe die foto geneem is, was hy as 9Q-COC geregistreer en deur AMAZ gebruik.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcoc 1976-12-16 FAJS 447 shd25 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54G met die konstruksienommer 35936 op 16 Desember 1976 as 9Q-COC van AMAZ.]] Toe die laaste DC-4-1009 (konstruksienommer 43157) op 9 Augustus 1947 na die Suid-Afrikaanse Lugdiens gegaan het, was dit die einde van C-54- en DC-4-produksie. Hierdie skroefvliegtuig was ZS-BMH by die SAL geregistreer. [[Lêer:Zsbmh 2005-09-17 FASK 6632 LR 600x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4-1009 met die konstruksienommer 43157 was ZS-BMH by die SAL geregistreer.]] === DC-5 === [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|William E. Boeing se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' word in April 1941 by Oakland gesien.]] Die Douglas DC-5 was ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. ==== Getal DC-5’s en variante gebou ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |VSA-vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} === DC-6 === [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045486 crhor 600x450.jpg|duimnael|Hierdie vliegtuig is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou.]] [[Lêer:9qcgz 1997-07-00 FALA 068 dust shd25 her 600x364.jpg|duimnael|Die Douglas C-118A met die konstruksienommer 43573 word in Julie 1997 as 9Q-CGZ by Lanseria-lughawe gesien. Daar is vragdeure voor en agter op die romp van die vliegtuig.]] Die lugrederye wat nie die Lockheed Constellation bestel het nie, het gevind dat die XC-112A, die militêre prototipe van die DC-6, goed in hulle behoefte aan ’n gedrukreëlde lynvliegtuig sou kon voorsien. Gevolglik het American Airlines en United Air Lines die bal aan die rol gesit deur die DC-6 eerste te bestel. Die DC-6 is in drie hoof- burgerlike weergawes, naamlik die DC-6, die DC-6A en die DC-6B, gebou. Die DC-6 het aanvanklik 50 sitplekke gehad (twee weerskante van die gang). Dit is later tot 68 en toe 86 verhoog (deur die vliegtuig met vyf sitplekke langs mekaar toe te rus en die afstand tussen die sitplekke te verminder). Die DC-6A het kragtiger weergawes van die Double Wasp-enjins met water-metanol-inspuiting gehad. Die romp van die DC-6A was langer en ruimer en die vliegtuig het ’n groter brandstofvermoë en beter werkverrigting as die DC-6 gehad. Die DC-6B was vir die vervoer van passasiers geoptimaliseer en het dus nie die versterkte vloer en twee vragdeure van die vragvliegtuig gehad nie. Die DC-6B het aanvanklik 52 sitplekke gehad en later 82 of selfs 102 vir huurvlugte. Die militêre variante van die DC-6 het bestaan uit die VC-118 (vir gebruik deur die President van Amerika), C-118A’s vir die USAF, R6D-1’s vir die VSA-vloot (later C-118B’s hernoem), VC-118A’s vir die USAF, R6D-1Z’s vir die Amerikaanse Vloot (later VC-118B’s), RC-118A’s en een EC-118A. Die meeste van die C-118A’s en R6D-1’s was toegerus om 74 militêre passasiers of 27&nbsp;000 pond se vrag te dra. Die produksiesyfer vir die DC-6 en sy variante was 704 eenhede. Die Douglas DC-6 is as die DC-6 (171), DC-6A (78), DC-6B (287), XC-112A (1), VC-118 (1), C-118A (101) en R6D-1 (65) gebou.<ref name="fran"/> Die vliegtuig wat in die meegaande drie foto’s geïllustreer word, is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou. Die vliegtuig met die konstruksienommer 43573 is op 18 Oktober 1952 as ’n C-118A met die reeksnommer 51-3826 aan die USAF afgelewer en hy is in Desember 1996 as 9Q-CGZ geregistreer.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045482 LR 600x450.jpg|duimnael|250x250px|Die versterkte kajuitvloer en vragbinneruim van die C-118A met die registrasienommer 9Q-CGZ.]] Dit was die [[Korea-oorlog]] (1951) wat die VSA se Departement van Verdediging daartoe gelei het om ’n variant van die DC-6A as die standaard- militêre transportvliegtuig vir sowel die USAF as die Amerikaanse Vloot aan te skaf. Die USAF het 101 vliegtuie as C-118A’s bestel. Die meeste van die C-118A’s was toegerus om óf 74 militêre passasiers in redelik beskeie gemak óf 27&nbsp;000 pond se vrag te vervoer. Die DC-6A (die variant waarop die C-118A geskoei was) was as ’n vragvliegtuig met ’n versterkte kajuitvloer en twee vragdeure aan die linkerkant van die romp (een voor en een agter die vlerk) geoptimaliseer.<ref name="fran"/> (Die twee vragdeure van die C-118A kan in die foto van 9Q-CGZ gesien word.) === DC-7 === Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die bruto massa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. === DC-8 === Die DC-8 het sy eerste vlug op 30 Mei 1958 in Long Beach gehad. Altesaam 556 DC-8’s is vervaardig (eers deur Douglas en toe deur McDonnell Douglas Corporation). Die DC-8 is in vyf reekse gebou, naamlik die Reeks 10 (JT3C-turbostraalenjins), Reeks 20 en Reeks 30 (JT4-enjins), Reeks 40 (Rolls-Royce Conway-enjins) en Reeks 50 (JT3D-turbowaaierenjins). Dan was daar ook die langer Reeks (Model) 61, 62 en 63 (JT3D-enjins). Nadat produksie beëindig is, het Cammacorp die DC-8-71, -72 en -73 (CFM56-enjins) geskep. Die Model 61 was gemik op die langer en besiger binnelandse roetes in die VSA. Hierdie vliegtuig het die standaardvlerk behou, maar die romp was langer en kon ’n maksimum van 259 sitplekke akkommodeer. Die Model 62 was vir langer afstande bedoel en is op 22 Mei 1967 deur SAS in diens gestel. Die Model 63 het die lang romp  van die DC-8-61 met die groter vlerk van die DC-8-62 gekombineer en is vir trans-Atlantiese roetes ontwerp.<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |year=1995 |isbn=0-517-10316-8 |location=Avenel, New Jersey |pages=643, 644 |language=en}}</ref> === DC-9 === Die eerste vlug van die DC-9 was op 25 Februarie 1965 by Long Beach.<ref name="fran"/> Die DC-9 het tot die Long Beach California-familie van lynvliegtuie behoort. Nadat die Douglas Aircraft Corporation met Boeing saamgesmelt het, het dit as die Douglas-produkte-afdeling van Boeing bekendgestaan.<ref name="pear">{{Cite book |last=Pearcy |first=Arthur |title=McDonnell Douglas MD-80 and MD-90 |date=1999 |publisher=Airlife Publishing Ltd |year=1999 |isbn=1 85310 956 8 |location=Shrewsbury, England |pages=6, 12, 14 |language=en}}</ref> Die Douglas-bestuur het gedetailleerde ingenieurswerk op die ontwerp van ’n tweestraalmotorige lynvliegtuig in Februarie 1963 gemagtig, en in Mei 1963 is die verkoop van 15 nuwe lynvliegtuie bekend as die DC-9 aan Delta Air Lines aangekondig. Verskillende vervaardigers was by die bou van die vliegtuig betrokke: die neus is gebou by Santa Monica, die vlerk- en stertsamestel is deur De Havilland van Kanada gebou, romppanele is deur Aerfer in Italië gebou en ander komponente is in die VSA vervaardig. Die Long Beach-aanleg was vir die produksie van die romp en die finale montering verantwoordelik. Aanvanklik het hierdie proses plaasgevind op ’n enkele monteerbaan waar die DC-8 en die DC-9 gesamentlik geproduseer is. Die DC-9 het groot sukses behaal en in 1965 alleen is 170 van die tweestraalmotige lynvliegtuie verkoop en teen die einde van 1966 het totale verkope 424 eenhede bereik. Die aanvanklike gesamentlike DC-8-en-DC-9-produksielyn by Long Beach is vervang deur ’n enkele DC-8-produksielyn en twee parallelle DC-9-lyne. ’n Nuwe filiaal, Douglas Aircraft Company of Canada het verantwoordelikheid vir die produksie van sowel DC-9-vlerksamestelle as DC-9-stertsamestelle aanvaar. Douglas het gedeeltes van die De Havilland Canada-aanleg in Malton, Ontario, met ingang van 1 Desember 1965 gehuur en bedryf.<ref name="pear"/> ==== DC-9 Reeks 30 ==== Die eerste Reeks 30 het op 1 Augustus 1966 vir die eerste keer gevlieg. Die eerste aflewering, aan Eastern Air Lines, het op 27 Januarie 1967 geskied en geskeduleerde dienste het op 1 Februarie 1967 begin.<ref name="taylor">{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=408 |language=en}}</ref> Die USAF het gedurende 1967 die C-9A Nightingale-weergawe van die kommersiële DC-9 Reeks 30 gekies om in ’n behoefte aan ’n nuwe vliegtuig vir die vervoer van pasiënte te voorsien. Die C-9A kan tot 40 pasiënte op draagbare of meer as 40 in standaardsitplkekke vervoer en het ’n kompartement vir die spesiale versorging van pasiënte.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> Die eerste C-9A Nightingale is op 17 Junie 1968 by Long Beach in Kalifornië onthul.<ref>{{Cite book |last=Pyle |first=Mark |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=JOL International Publishing |year=1992 |isbn=1 872031 30 7 |pages=658 |language=en}}</ref> Daar is eers agt van hierdie vliegtuie bestel en daarna is nog 13 bestel. Die eerste C-9A is op 10 Augustus 1968 afgelewer.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> In totaal is 21 Nightingales tussen 1968 en 1973 aan die USAF afgelewer.<ref name="taylor" /> === DC-10 === Die Douglas DC-10 is ’n driemotorige wyeromp-straalvliegtuig wat vir die vervoer van passasiers of vrag gebruik is of as ’n gekombineerde vervoermiddel gebruik is. Die DC-10 het sy eerste vlug op 29 Augustus 1970 by Long Beach gehad en is deur die McDonnell Douglas Corporation vervaardig. Altesaam 446 eenhede van die tipe is gebou. Daar is vyf variante van die DC-10, naamlik die Reeks 10, Reeks 15, Reeks 30, Reeks 30ER en Reeks 40. Dan is daar ook omskepbare vragweergawes, naamlik die Model 10CF en 30CF. Laasgenoemde is as die KC-10A Extender deur die USAF bestel (dit is ’n tenk-en-vragvliegtuig).<ref name="fran"/><ref name="taylor"/> === Ander produkte van die maatskappy === * [[Douglas A-1 Skyraider]] * [[Douglas A-3 Skywarrior]] * [[Douglas B-18 Bolo]] * [[Douglas DB-7]] * [[Douglas F4D Skyray]] * [[Douglas SBD Dauntless]] == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120" perrow="3"> Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Lêer:Fboli 1974-09-02 FAJS 203 864x576.jpg|Die Reeks 50 DC-8’s het JT3D-turbowaaierenjins gehad en die DC-8-55F is die vragweergawe. Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 Lêer:Fbolh 1976-11-07 FAJS 343 spot crop shd25 her 600x364.jpg|Die DC-8-62 met JT3D-turbowaaierenjins op 7 November 1976 by Jan Smutslughawe. Lêer:860035 1995-10-00 FAWK 453 shd25 her 600x364.jpg|Die McDonnell Douglas KC-10 Extender in Oktober 1995 op die Lugmagbasis Waterkloof naby Pretoria Lêer:710881 2002-09-18 FAWK 194 reg shd25 800x486.jpg|Die Douglas C-9A Nightingale met die reeksnommer 71-0881 van die USAF op 18 September 2002 by Lugmagbasis Waterkloof in Pretoria. Lêer:Zsnra 2005-11-28 FACT 075 LR 800x533.jpg|DC-9-32 van 1Time Airline op 28 November 2005 by Kaapstad Internasionale Lughawe. Lêer:Lnrka 1976-12-16 FAJS 431 spot shd50 800x486.jpg|Die DC-10-30 van die Scandanavian Airline System Lêer:Ooslc 1976-12-12 FAJS 405 shd50 her1 800x486.jpg|Sabena se McDonnell Douglas DC-10-30CF </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons|Douglas Aircraft Company}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie| ]] ijal5tyzhfz1nkf8omfe60k2tumjfvs 2917681 2917680 2026-07-15T12:48:04Z Oesjaar 7467 /* DC-5 */ Geskakel 2917681 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Douglas Aircraft Company |kenteken = [[Lêer:Douglas Aircraft Company logo.svg|200px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 21 Junie, 1921 |stigter = Donald Douglas |ontbind = 28 April, 1967 |ligging_stad = [[Santa Monica, Kalifornië]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = |gebied_bedien = Internasionaal |industrie =Lug- en ruimtevaart |produkte = |dienste = |inkomste = |url-status = |df = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates= |sleutelpersone = {{Unbulleted list|Bill Bridgeman|LaVerne Ward Browne|Carl Cover|Ed Heinemann|Ted R. Smith}} |getal_werknemers = |ouer= |successor = [[McDonnell Douglas]] |afdelings= |dogtermaatskappye= |slagspreuk= |tuisblad= |voetnotas= |intl= }} Die '''Douglas Aircraft Company''' was 'n Amerikaanse lugvaart- en verdedigingsmaatskappy gesetel in [[Suid-Kalifornië]], [[VSA]]. Dit is in 1921 deur Donald Wills Douglas sr. gestig, en het in 1967 met McDonnell Aircraft saamgesmelt om McDonnell Douglas te vorm, waar dit as 'n afdeling gefunksioneer het. McDonnell Douglas het in 1997 met [[Boeing]] saamgesmelt. Die Douglas Aircraft Company Inc, wat sedert die vroeë 1920’s in [[Kalifornië]] in die VSA gesetel was, het vir 25 jaar meer suierenjintransportvliegtuie as enige ander vervaardiger in die wêreld gebou. Nadat die maatskappy vir ’n kort tydjie die voortou geneem het toe sy DC-8 aanvanklik beter as die [[Boeing 707]] verkoop het, is Douglas vinnig deur Boeing verbygesteek en het verder agter die nuwe handelsvliegtuigleier geraak. ’n Haastige samesmelting in 1967 het op die geboorte van die McDonnell Douglas Corporation uitgeloop. Dertig jaar later is die nuwe korporasie op sy beurt deur Boeing oorgeneem. Die maatskappy se suksesse gedurende die 1930’s tot 1950’s, asook die probleme wat hy gedurende die 1960’s ondervind het, kan grotendeels tot die persoonlikheid van sy briljante stigter, Donald Wills Douglas, teruggevoer word.<ref name="fran">{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages= |language=en}}</ref> == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == === Die Douglas Aircraft Company word gestig === [[Lêer:Donald W. Douglas and David R. Davis.jpg|duimnael|Donald Douglas en David R Davis in die 1920’s.]] Donald Douglas en David R Davis het die Davis-Douglas Company op 22 Julie 1920 geregistreer. Die publiseerder van die ''Los Angeles Times'' en nege ander Kaliforniese sakemanne het saam borggestaan vir ’n banklening wat die Douglas Company in staat gestel het om in Julie 1921 gestig te word. Die naam van die maatskappy is op 30 November 1928 na Douglas Aircraft Company Inc verander. Die firma het tot 1967 onder die beheer van Donald Douglas en sy familie gestaan.<ref name="fran"/> === Produksie by die Santa Monica-aanleg === Die Douglas DC-1 tot die DC-7 is almal, met die uitsondering van die militêre weergawes van die [[Douglas DC-3|DC-3]] en die [[Douglas DC-4|DC-4]], in die Santa Monica-aanleg gebou.<ref name="fran" /> === Die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company === Die Northrop Corporation het op 5 April 1937 die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company geword. Hierdie nuwe afdeling van Douglas het tot 1962 in bedryf gebly. Die vliegdekskipgebaseerde [[Douglas SBD Dauntless]], Skyraider, Skynight, Skyray, Skywarrior en Skyhawk het onder die talle beroemde vliegtuie getel wat gedurende hierdie 25-jaartydperk deur die El Segundo-afdeling geproduseer is. Wat die geskiedenis van die DC-lynvliegtuie betref, was Jack Northrop se belangrikste bydrae sy meersel-vlerkontwerp.<ref name="fran"/> Douglas Aircraft was een van die maatskappye wat ’n brief ontvang het wat die verloop van sy geskiedenis sou verander en sy stigter uiteindelik in staat sou stel om lynvliegtuie te vervaardig. Hierdie brief, wat 2 Augustus 1932 gedateer was en onderteken is deur Jack Frye, visepresident in beheer van Bedrywighede by Transcontinental & Western Air Inc. (TWA), was dieselfde as die briewe wat aan verskeie vervaardigers gestuur is. In hierdie brief het TWA genoem dat hy voornemens is om minstens 10 vliegtuie te verkry. In hierdie jare van finansiële droogte was dit inderdaad ’n belowende mark. Geeneen van die mededingers kon egter beter as, of selfs so goed soos, Douglas doen met wat as die DC-1 (Douglas Commercial 1) bekend sou word nie.<ref name="fran"/> === Die DC-1, DC-2, DC-3 en ander vliegtuie === [[Lêer:AL77B-006 (14519942282).jpg|duimnael|Vliegtuie van die Douglas Aircraft Company, inlsuitende DC-2’s in die kleure van Transcontinental & Western Air (TWA).]] Die DC-1 het vir die eerste keer op 1 Julie 1933 by Santa Monica gevlieg, en vliegtoetse het bewys dat sy werkverrigting uitstekend was. TWA het ’n aanvanklike bestelling geplaas van 20 DC-2’s, wat die produksiemodel van die DC-1 was en ’n ekstra ry sitplekke gehad het om 14 in plaas van 12 passasiers te akkommodeer. Die Santa Monica-lugvaartfirma het altesaam 197 DC-2’s en militêre variante gebou voordat hy met die produksie van die DC-3 voortgegaan het. Die DC-3 het ’n wyer romp gehad. Douglas het altesaam 10,655 DC-3’s en DC-3-variante gebou. Boonop is hierdie beroemde vliegtuig onder lisensie in [[Japan]] en die [[Sowjetunie]] gebou. Hierdie aktiwiteite het die Douglas Aircraft Company in staat gestel om die eerste plek onder die wêreldvliegtuigvervaardigers te beklee namate sy wins vinnig toegeneem het. Die prototipes van die DF- burgerlike vliegboot en ’n eerste DC-4 (die toekomstige DC-4E) is gedurende dieselfde tydperk gerealiseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Stockroom at the Long Beach, Calif., plant of Douglas Aircraft Company. - NARA - 195485.jpg|duimnael|Foto van die voorraadkamer by die Long Beach-aanleg in ongeveer Oktober 1942.]] Douglas het hom gedurende die tweede helfte van die 1930’s op militêre programme toegespits. Die uitsondering was die burgerlike tweemotorige [[Douglas DC-5|DC-5]]. Enersyds het lugrederye voortgegaan om groot bestellings te plaas (met Douglas wat die grootste voordeel hieruit getrek het). Andersyds het Frankryk en Groot-Brittanje, beginnende in 1938, begin om groot getalle militêre vliegtuie van vervaardigers in die VSA te bestel. Omdat meer vliegtuie geproduseer moes word, moes die lugvaartbedryf aanlegte vergroot en/of nuwes bou. Douglas het grond aan die rand van die [[Long Beach-lughawe|munisipale lughawe in Long Beach]] verkry en ’n nuwe aanleg gebou. Douglas het ook aanlegte van die regering gehuur. Hierdie aanlegte was in [[Chicago]], [[Illinois]] en in [[Oklahoma City]] en [[Tulsa]], Oklahoma, geleë. As gevolg van ’n toename in bestellings rondom die tyd wat die VSA tot die oorlog toegetree het, het Douglas vliegtuie in ses aanlegte gebou, naamlik Chicago (DC), El Segundo (DE), Long Beach (DL), Oklahoma City (DK), Santa Monica (DO) en Tulsa (DT). (Die kodes tussen hakies word in die benamings van die Douglas-skroefvliegtuie gebruik: “Douglas C-54A-15-DC” beteken byvoorbeeld dat die vliegtuig ’n [[Douglas C-54 Skymaster|Skymaster]] is wat in die Chicago-aanleg gebou is en “Douglas C-47B-35-DK” beteken dat die vliegtuig in die Oklahoma City-aanleg gebou is.) Die aanlegte in Chicago en Oklahoma het elk net een soort vliegtuig gebou: Chicago het 655 C-54-DC’s (die militêre weergawe van die DC-4) en die aanleg in Oklahoma City het 5409 C-47-DK’s en C-117-DK’s gebou. Toe die meeste militêre kontrakte ná die oorlog beëindig is, is hierdie twee aanlegte aan die regering teruggegee. Die produksie in die ander vier aanlegte was meer gediversifiseer. Die toe nuwe Long Beach-aanleg het op 1 Februarie 1942 die eerste nuwe vliegtuig wat gebou is, die C-47-DL met die reeksnommer 41-7722, aan die [[United States Army Air Forces|USAAF]] afgelewer. Hierdie aanleg het gedurende die oorlog 4&nbsp;284 bykomende Skytrains, Dakotas en ander vliegtuie geproduseer. Ná die oorlog is hierdie aanleg na die regering oorgeplaas, maar in November 1946 het Douglas begin om deel van die aanleg weer te verkry om C-124-DL Globemaster II’s te produseer. Later het Douglas die hele aanleg gekoop en dit omvattend uitgebrei om vervaardigingsale vir die DC-8’s, DC-9’s en DC-10’s te huisves, en sy hoofkwartier is vanaf [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] verskuif. Veel later, toe produksieaktiwiteite begin afneem het, is die deel van die fasiliteit wat gebruik is, kleiner gemaak. Uiteindelik is net die C-17A Globemaster III in Long Beach vervaardig nadat Douglas deur Boeing oorgeneem is. Hierdie [[Tweede Wêreldoorlog]]-fasiliteite en die Douglas-hoofkwartier in Long Beach is nou gesloop. Die tradisionele aanlegte in Santa Monica (in gebruik sedert 1929) en [[El Segundo]] (in 1932 geopen) se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog tussen onderskeidelik produksie vir die USAAF en die Amerikaanse Vloot verdeel. Die Santa Monica-aanleg, wat deur die USAAF beheer is, het vir ’n kort tyd DC-3’s vir burgerlike klante gebou en toe begin om minimumverandering-variante van die DC-3 ingevolge militêre kontrakte te bou. Die aanleg het gedurende die oorlogsjare verskillende vliegtuie gebou, insluitende 589 C-54 Skymasters. Die Douglas Aircraft Company het gedurende die Tweede Wêreldoorlog ’n uiters belangrike rol gespeel. Sy aanlegte in Kalifornië, Illinois en Oklahoma het van 1 Januarie 1940 tot 31 Augustus 1945 ’n totaal van 30&nbsp;903 vliegtuie geproduseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Fbvjh 1985-09-07 FAGM 078 shd75 crop stof 600x364.jpg|duimnael|250x250px|’n Douglas C-47A-5-DL. Die “DL” wys daarop dat die vliegtuig in die Long Beach-aanleg vervaardig is.]] === Die gevolge van die beëindiging van vyandelikhede === Aan die einde van vyandelikhede is militêre kontrakte gekanselleer en het die getal werknemers by Douglas van ’n hoogtepunt van 140 000 in 1943 tot net 24 900 in 1946 afgeneem. Die aanlegte in Chicago, Oklahoma City en Tulsa is toegemaak en produksieaktiwiteite in Long Beach is drasties verminder. Die getal afgelewerde vliegtuie het van 11 598 in 1944 (’n onoortroffe rekord vir Douglas) tot 5 353 in 1945 en 127 in 1946 afgeneem. Die El Segundo-afdeling het op VSA-vloot-bestellings vir die AD Skyraider en ander vliegtuie oorleef.<ref name="fran"/> === Die modernisering van lugrederyvlote === Ná die Tweede Wêreldoorlog moes kommersiële operateurs hulle vliegtuigvlote dringend moderniseer. Douglas was in ’n beter posisie as ander vervaardigers om hiermee te help want groot getalle C-47’s en C-54’s was surplus weens veranderde militêre behoeftes en was beskikbaar om tot passasiersvliegtuie gemodifiseer te word. Daarbenewens is ’n aantal lugrame, wat as gevolg van gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, in Santa Monica as DC-3D’s en DC-4-1009’s omgebou. Die langtermyn- burgerlike mark het belowend vir Douglas gelyk.<ref name="fran" /> [[Lêer:Zsfrm 1978-00-00 FAJS 123 dust LR 600x364.jpg|links|duimnael|250x250px|Die vliegtuig in hierdie foto is een van ’n aantal C-47-lugrame wat aan die einde van vyandelikhede weens gekanselleerde militêre kontrakte nie vooltooi is nie en as DC-3D’s in Santa Monica gebou is.]] === Die DC-6, DC-7, DC-8 en ander vliegtuie === Met die [[Douglas DC-6|DC-6]] het Douglas groot sukses behaal. Talryke burgerlike en militêre variante asook die DC-7-reeks het uit die DC-6 voortgespruit. Daarteenoor het niks van die Model 415 en die Model 1004 gekom nie. Douglas het toe probeer om nuwe lewe in die DC-3 te blaas deur dit in die Super DC-3 te omskep. Hierdie weergawe van die DC-3 kon egter nie met die vinniger en groter Convair-produkte meeding nie. Douglas het met die ontwikkeling van sy eerste straallynvliegtuig, die DC-8, geaarsel en dit het die maatskappy duur te staan gekom. Gedurende die 1950’s het die konflik in Korea en die Koue Oorlog tot hernude militêre aktiwiteite vir vliegtuigvervaardigers aanleiding gegee. Die Douglas El Segundo-span het die meeste voordeel hieruit getrek, met aansienlike Amerikaanse Vloot-bestellings vir AD Skyraiders en A4D Skyhawks. Aan die ander kant het die ontwerpspanne in Santa Monica en Long Beach slegs kleiner produksiekontrakte vir C-124 Globemaster II’s, B-66 Destroyers en C-133 Cargomasters gewen.<ref name="fran"/> === Vader en seun === [[Lêer:Donald Wills Douglas Jr., 1963.jpg|duimnael|175px|Donald W. Douglas junior in November 1963.]] Donald W. Douglas was sedert die begin van die firma die president asook die Voorsitter van die Direksie, en vir baie jare het die Douglas-familie die meerderheid maatskappyaandele gehou. Donald W. Douglas junior het in 1957 sy vader as president opgevolg; sy vader het die Voorsitter van die Direksie gebly, maar sy betrokkenheid by bedrywighede geleidelik verminder. Vader en seun het ’n meerderheid van hulle maatskappyaandele verkoop en in vaste eiendom belê. Omdat hulle minder aandag aan hulle vliegtuigbesigheid gegee het en minderheidsaandeelhouers in die Douglas Aircraft Company geword het, was dit skadelik vir die maatskappy.<ref name="fran"/> === Die DC-8 vlieg === Die DC-8 is op 20 Mei 1958 vir die eerste keer gevlieg en dit het gelyk asof hy ’n briljante toekoms het. Maar verskeie groot en duur probleme het verhoed dat vroeëproduksie-DC-8’s aan werkverrigtingwaarborge voldoen. Douglas het die nodige gedoen om hierdie tekortkominge reg te stel, maar swaar verliese is gely. Hierdie probleme het verhoed dat Douglas die ontwikkeling van ’n tweede straallynvliegtuig finansier wat met die Convair 880 en 990 en die Boeing 720 sou meeding. Daar was ’n rampspoedige ooreenkoms met Sud Aviation om die tweestraalmotorige Caravelle te bou (die driemotorige [[Boeing 727]] se werkverrigting was beter en hy was beter geskik).<ref name="fran"/> === Drie van die Douglas-aanlegte sluit === Santa Monica en Long Beach het gesukkel maar El Segundo het Douglas gehelp om steeds militêre produkte te lewer, hoofsaaklik te danke aan sy A-4 Skyhawk. Mededinging tussen ingenieurs in Santa Monica en El Segundo het daartoe aanleiding gegee dat die ontwerpspan wat sedert die 1930’s so doeltreffend deur Ed Heinemann bestuur is, ontbind word. Die El Segundo-aanleg is gesluit en die produksie van die Skyhawk is na Long Beach oorgeplaas.<ref name="fran"/> === Die einde van die Douglas Aircraft Company === Foute het toegeneem. Die vinnige en indrukwekkende verkoopsukses van die DC-9-program (en die opgedateerde MD-80-, MD-90- en Boeing 717-weergawes) sedert 1965 het die Douglas Aircraft Company onkant betrap. Douglas het ook beheer oor koste verloor. Die maatskappy het terselfdertyd die fout begaan om ’n straallynvliegtuig met dubbelvlakke en ’n groot kapasiteit aan te bied, wat deur die lugrederye geïgnoreer is. Die Douglas Aircraft Company was in die verknorsing en die enigste oplossing was om vinnig saam te smelt, en die McDonnell Douglas Corporation het op 28 April 1967 tot stand gekom. Douglas het verdwyn toe MDC deur Boeing oorgeneem is.<ref name="fran" /> == Produkte == === DC-1 === [[Lêer:Douglas DC-1 NC 223Y.jpg|duimnael|Die naam ''City of Los Angeles'' en die logo van TWA verskyn circa 1934 op die DC-1 met die registrasienommer NC223Y. Die vliegtuig word voorberei vir ’n proefvlug op die TWA-netwerk.]] Die Douglas Commercial One (DC-1) was een van die voorgangers van die DC-3, en die Douglas Aircraft Company het net een DC-1 gebou. Die DC-1-prototipe het op 1 Julie 1933 (met die registrasie X223Y) vir die eerste keer vanaf Clover Field in Santa Monica gevlieg. Die vlieënier was Hooftoetsvlieënier Carl Cover en die vlug het 12 minute geduur. Die vliegtuig is vir ’n tydperk van vyf maande op toetsvlugte gebruik. Die prototipe is as vlootnomer 300 aan Transcontinental & Western Air (TWA) afgelewer. Die volgende gebruiker van die skroefvliegtuig was Graaf Forbes in die Verenigde Koninkryk. Die graaf het die masjien verkoop en dit het na Frankryk gegaan, vanwaar dit Spanje toe is, waar dit in die Burgeroorlog gebruik is en in Julie 1940 by die Iberia-vloot aangesluit het. === DC-2 === [[Lêer:ETH-BIB-Passagiere beim Einstieg in die Douglas DC-2 115-B, HB-ITE in Dübendorf-Inlandflüge-LBS MH05-31-09.tif|duimnael|DC-2 van Swiss Air Lines]] Die Douglas DC-2 was die produksiemodel van die DC-1 en was ’n verbeterde weergawe. TWA het op 4 September 1933 altesaam 20 van hulle bestel. Die kajuit van die DC-1 is langer gemaak om (as die DC-2) twee ekstra sitplekke en meer vrag te akkommodeer. Daar was ook verbeterings in die werkverrigting. Die onthulling en eerste vlug van die DC-2 het in Mei 1934 by Santa Monica plaasgevind, en die vliegtuig is op 14 Mei 1934 as vlootnommer 301 aan TWA oorhandig. Altesaam 75 DC-2’s is teen Junie 1934 bestel. Die eerste Pan American DC-2 is aan die einde van Augustus 1934 en die eerste American Airlines-een in November 1934 afgelewer. Aflewerings is ook aan buitelandse operateurs gedoen. In totaal is 197 DC-2’s en militêre weergawes gebou. === DC-3 === [[Lêer:Zsiwl 1979-00-00 FADN 125 dust 600x364.jpg|duimnael|Die DC-3 is groter as die DC-2, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit en het voorrandlandingsligte op die vlerk.]] Die Douglas DC-3 is 'n vastevlerk- skroefaangedrewe [[vliegtuig]]. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die [[Tweede Wêreldoorlog]] maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is. Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10,000 geproduseer is, word die [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] in die [[VSA]] en die Dakota in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem. (In die Britse Statebond-lande en ook die grootste deel van die res van die wêreld is eers die militêre C-47’s en daarna die burgerlike DC-3’s feitlik universeel “Dakotas” genoem. [[Lêer:6877 1977-10-00 FALA 592 spot LR lias 800x486.jpg|duimnael|Teikensleper-C-47 reeksnommer 6877 van 25 Eskader van die SALM]] Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. Nommer 35 Eskader in die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoermiddel en platform vir [[elektroniese oorlogvoering]] en is ontplooi in die [[Mosambiekkanaal]] vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is. [[Lêer:DC-3 NC1624 Texaco (4940057391).jpg|duimnael|Die DC-3D met die konstruksienommer 42981 (registrasienommer NC1624) was die laaste vliegtuig in die DC-3-familie wat deur Douglas gebou is.]] Die twee voorgangers van die DC-3 was die Douglas DC-1 en Douglas DC-2. Hoewel die DC-2 heelwat beter as sy voorganger was, het hy nie genoeg krag gehad nie en was hy nie groot genoeg om ekonomiese vlugte oor ’n voldoende afstand te onderneem nie. Aanvanklike idees vir ’n verbetering van die DC-2 het tot die Douglas Sleeper Transport (DST) en die DC-3 (vir daggebruik) aanleiding gegee. Die nuwe model wat hieruit voortgevloei het, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit gehad om slaapbanke en ’n ekstra ry sitplekke te akkommodeer. Die nuwe model het ook voorrandlandingsligte op die vlerke gehad. Die DST het sy eerste vlug op 17 Desember 1935 onderneem. ==== Produksiesyfers ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Militêre variante in Santa Monica gebou | valign="top" |    382 |- | valign="top" |Militêre variante in Long Beach gebou | valign="top" |  4285 |- | valign="top" |Militêre variante in Oklahoma City gebou | valign="top" |  5381 |- | valign="top" |Burgerlike DC-3D’s in Oklahoma City gebou | valign="top" |      28 |- | valign="top" |Groottotaal vir die VSA | valign="top" |10655 |- | valign="top" |Japannese L2D | valign="top" |    487 |- | valign="top" |Russiese Li-2 | valign="top" |  4937 |- | valign="top" |Wêreldwye totaal | valign="top" |16079 |} === DC-4 === Namate die wêreldsituasie al hoe meer gespanne geraak het, het die Amerikaanse regering vervaardigers opdrag gegee om die voorrang aan die produksie van militêre vliegtuie te verleen; dit het Douglas ingesluit. Laasgenoemde het, voordat Amerika behoorlik tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het, burgerlike DC-4’s ontwerp, maar die Oorlogsdepartement het in Maart 1941 begin beplan om die nege DC-4’s oor te neem wat toe in die produksieproses was. Douglas het in die somer van 1944 begin om onder andere sy Model 1009-passasierslynvliegtuig aggressief te bemark. Die kajuit van hierdie model kon gedrukreël of nie gedrukreël nie wees. Die vloer van die hoofdek was nie versterk nie. United Airlines was die eerste lugredery wat die Model 1009 gekies het en het op 11 September 1944 altesaam 15 vliegtuie bestel. Die Oorlogsbateadministrasie het egter oorlogsurplus-C-54's redelik goedkoop aangebied en United het sy DC-4-1009-bestelling gekanselleer. Douglas kon net 79 van die Model 1009 verkoop. Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was een van die klante. Die totale produksie van die DC-4 en DC-4-variante het op 1244 vliegtuie te staan gekom. Dit het uit die C-54, C-54A, C-54B, C-54D, C-54E, C-54G, XC-114, YC-116 (die vorige twee een elk) en DC-4 bestaan.<ref name="fran"/> Die C-54A is in Santa Monica (97 C-54A-DO’s) en Chicago (252  C-54A-DC’s) gebou. Dit was die eerste variant wat van die begin af vir militêre gebruik bedoel was en het versterkte kajuitvloere met vraghanteringsfasiliteite gehad. Daar was ’n dubbelvragdeur aan die linkerkant van die romp.<ref name="fran"/> Die C-54D is as C-54D-DC’s in die Chicago-aanleg (325) en C-54D-DO’s in die Santa Monica-aanleg (55) gebou. Altesaam 86 van hierdie vliegtuie het as R5D-3’s na die Amerikaanse Vloot gegaan en 22 het as Skymaster Merk I’s na die [[Britse Koninklike Lugmag]] gegaan. In die meegaande foto word twee Douglas C-54’s geïllustreer. Die naaste vliegtuig is die Douglas C-54A met die konstruksienommer 10417 en die registrasienommer 7Q-YYY van Africa Cargo Airlines. Die ander vliegtuig is die Douglas C-54D met die konstruksienommer 10811 en die registrasienommer C9-ATF van Interocean Airways.<ref name="er">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=231, 246, 260, 280 |language=en}}</ref> [[Lêer:Doug props 1994-04-23 FALA 227 her 72dpi.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die C-54A met die konstruksienommer 10417 (links) en die C-54D met die konstruksienommer 10811 (regs) op 23 April 1994 by Lanseria-lughawe.]] Die C-54G het konstruksienommers van 35929 tot 36090 gehad. Altesaam 162 van hulle is as C-54G-DO’s in Santa Monica gebou en hulle is hoofsaaklik as troepedraers gebruik. Volgens die boek ''Skyleaders'' is die dubbelvragdeur van hierdie variant deur een kleiner deur vervang,<ref name="fran"/> maar die vliegtuig in die meegaande foto het ’n dubbelvragdeur. Hy is as ’n C-54G-1-DO met die konstruksienommer 35936 gebou en toe die foto geneem is, was hy as 9Q-COC geregistreer en deur AMAZ gebruik.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcoc 1976-12-16 FAJS 447 shd25 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54G met die konstruksienommer 35936 op 16 Desember 1976 as 9Q-COC van AMAZ.]] Toe die laaste DC-4-1009 (konstruksienommer 43157) op 9 Augustus 1947 na die Suid-Afrikaanse Lugdiens gegaan het, was dit die einde van C-54- en DC-4-produksie. Hierdie skroefvliegtuig was ZS-BMH by die SAL geregistreer. [[Lêer:Zsbmh 2005-09-17 FASK 6632 LR 600x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4-1009 met die konstruksienommer 43157 was ZS-BMH by die SAL geregistreer.]] === DC-5 === [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|[[William Edward Boeing|William E. Boeing]] se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' word in April 1941 by Oakland gesien.]] Die Douglas DC-5 was ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. ==== Getal DC-5’s en variante gebou ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |VSA-vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} === DC-6 === [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045486 crhor 600x450.jpg|duimnael|Hierdie vliegtuig is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou.]] [[Lêer:9qcgz 1997-07-00 FALA 068 dust shd25 her 600x364.jpg|duimnael|Die Douglas C-118A met die konstruksienommer 43573 word in Julie 1997 as 9Q-CGZ by Lanseria-lughawe gesien. Daar is vragdeure voor en agter op die romp van die vliegtuig.]] Die lugrederye wat nie die Lockheed Constellation bestel het nie, het gevind dat die XC-112A, die militêre prototipe van die DC-6, goed in hulle behoefte aan ’n gedrukreëlde lynvliegtuig sou kon voorsien. Gevolglik het American Airlines en United Air Lines die bal aan die rol gesit deur die DC-6 eerste te bestel. Die DC-6 is in drie hoof- burgerlike weergawes, naamlik die DC-6, die DC-6A en die DC-6B, gebou. Die DC-6 het aanvanklik 50 sitplekke gehad (twee weerskante van die gang). Dit is later tot 68 en toe 86 verhoog (deur die vliegtuig met vyf sitplekke langs mekaar toe te rus en die afstand tussen die sitplekke te verminder). Die DC-6A het kragtiger weergawes van die Double Wasp-enjins met water-metanol-inspuiting gehad. Die romp van die DC-6A was langer en ruimer en die vliegtuig het ’n groter brandstofvermoë en beter werkverrigting as die DC-6 gehad. Die DC-6B was vir die vervoer van passasiers geoptimaliseer en het dus nie die versterkte vloer en twee vragdeure van die vragvliegtuig gehad nie. Die DC-6B het aanvanklik 52 sitplekke gehad en later 82 of selfs 102 vir huurvlugte. Die militêre variante van die DC-6 het bestaan uit die VC-118 (vir gebruik deur die President van Amerika), C-118A’s vir die USAF, R6D-1’s vir die VSA-vloot (later C-118B’s hernoem), VC-118A’s vir die USAF, R6D-1Z’s vir die Amerikaanse Vloot (later VC-118B’s), RC-118A’s en een EC-118A. Die meeste van die C-118A’s en R6D-1’s was toegerus om 74 militêre passasiers of 27&nbsp;000 pond se vrag te dra. Die produksiesyfer vir die DC-6 en sy variante was 704 eenhede. Die Douglas DC-6 is as die DC-6 (171), DC-6A (78), DC-6B (287), XC-112A (1), VC-118 (1), C-118A (101) en R6D-1 (65) gebou.<ref name="fran"/> Die vliegtuig wat in die meegaande drie foto’s geïllustreer word, is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou. Die vliegtuig met die konstruksienommer 43573 is op 18 Oktober 1952 as ’n C-118A met die reeksnommer 51-3826 aan die USAF afgelewer en hy is in Desember 1996 as 9Q-CGZ geregistreer.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045482 LR 600x450.jpg|duimnael|250x250px|Die versterkte kajuitvloer en vragbinneruim van die C-118A met die registrasienommer 9Q-CGZ.]] Dit was die [[Korea-oorlog]] (1951) wat die VSA se Departement van Verdediging daartoe gelei het om ’n variant van die DC-6A as die standaard- militêre transportvliegtuig vir sowel die USAF as die Amerikaanse Vloot aan te skaf. Die USAF het 101 vliegtuie as C-118A’s bestel. Die meeste van die C-118A’s was toegerus om óf 74 militêre passasiers in redelik beskeie gemak óf 27&nbsp;000 pond se vrag te vervoer. Die DC-6A (die variant waarop die C-118A geskoei was) was as ’n vragvliegtuig met ’n versterkte kajuitvloer en twee vragdeure aan die linkerkant van die romp (een voor en een agter die vlerk) geoptimaliseer.<ref name="fran"/> (Die twee vragdeure van die C-118A kan in die foto van 9Q-CGZ gesien word.) === DC-7 === Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die bruto massa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. === DC-8 === Die DC-8 het sy eerste vlug op 30 Mei 1958 in Long Beach gehad. Altesaam 556 DC-8’s is vervaardig (eers deur Douglas en toe deur McDonnell Douglas Corporation). Die DC-8 is in vyf reekse gebou, naamlik die Reeks 10 (JT3C-turbostraalenjins), Reeks 20 en Reeks 30 (JT4-enjins), Reeks 40 (Rolls-Royce Conway-enjins) en Reeks 50 (JT3D-turbowaaierenjins). Dan was daar ook die langer Reeks (Model) 61, 62 en 63 (JT3D-enjins). Nadat produksie beëindig is, het Cammacorp die DC-8-71, -72 en -73 (CFM56-enjins) geskep. Die Model 61 was gemik op die langer en besiger binnelandse roetes in die VSA. Hierdie vliegtuig het die standaardvlerk behou, maar die romp was langer en kon ’n maksimum van 259 sitplekke akkommodeer. Die Model 62 was vir langer afstande bedoel en is op 22 Mei 1967 deur SAS in diens gestel. Die Model 63 het die lang romp  van die DC-8-61 met die groter vlerk van die DC-8-62 gekombineer en is vir trans-Atlantiese roetes ontwerp.<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |year=1995 |isbn=0-517-10316-8 |location=Avenel, New Jersey |pages=643, 644 |language=en}}</ref> === DC-9 === Die eerste vlug van die DC-9 was op 25 Februarie 1965 by Long Beach.<ref name="fran"/> Die DC-9 het tot die Long Beach California-familie van lynvliegtuie behoort. Nadat die Douglas Aircraft Corporation met Boeing saamgesmelt het, het dit as die Douglas-produkte-afdeling van Boeing bekendgestaan.<ref name="pear">{{Cite book |last=Pearcy |first=Arthur |title=McDonnell Douglas MD-80 and MD-90 |date=1999 |publisher=Airlife Publishing Ltd |year=1999 |isbn=1 85310 956 8 |location=Shrewsbury, England |pages=6, 12, 14 |language=en}}</ref> Die Douglas-bestuur het gedetailleerde ingenieurswerk op die ontwerp van ’n tweestraalmotorige lynvliegtuig in Februarie 1963 gemagtig, en in Mei 1963 is die verkoop van 15 nuwe lynvliegtuie bekend as die DC-9 aan Delta Air Lines aangekondig. Verskillende vervaardigers was by die bou van die vliegtuig betrokke: die neus is gebou by Santa Monica, die vlerk- en stertsamestel is deur De Havilland van Kanada gebou, romppanele is deur Aerfer in Italië gebou en ander komponente is in die VSA vervaardig. Die Long Beach-aanleg was vir die produksie van die romp en die finale montering verantwoordelik. Aanvanklik het hierdie proses plaasgevind op ’n enkele monteerbaan waar die DC-8 en die DC-9 gesamentlik geproduseer is. Die DC-9 het groot sukses behaal en in 1965 alleen is 170 van die tweestraalmotige lynvliegtuie verkoop en teen die einde van 1966 het totale verkope 424 eenhede bereik. Die aanvanklike gesamentlike DC-8-en-DC-9-produksielyn by Long Beach is vervang deur ’n enkele DC-8-produksielyn en twee parallelle DC-9-lyne. ’n Nuwe filiaal, Douglas Aircraft Company of Canada het verantwoordelikheid vir die produksie van sowel DC-9-vlerksamestelle as DC-9-stertsamestelle aanvaar. Douglas het gedeeltes van die De Havilland Canada-aanleg in Malton, Ontario, met ingang van 1 Desember 1965 gehuur en bedryf.<ref name="pear"/> ==== DC-9 Reeks 30 ==== Die eerste Reeks 30 het op 1 Augustus 1966 vir die eerste keer gevlieg. Die eerste aflewering, aan Eastern Air Lines, het op 27 Januarie 1967 geskied en geskeduleerde dienste het op 1 Februarie 1967 begin.<ref name="taylor">{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=408 |language=en}}</ref> Die USAF het gedurende 1967 die C-9A Nightingale-weergawe van die kommersiële DC-9 Reeks 30 gekies om in ’n behoefte aan ’n nuwe vliegtuig vir die vervoer van pasiënte te voorsien. Die C-9A kan tot 40 pasiënte op draagbare of meer as 40 in standaardsitplkekke vervoer en het ’n kompartement vir die spesiale versorging van pasiënte.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> Die eerste C-9A Nightingale is op 17 Junie 1968 by Long Beach in Kalifornië onthul.<ref>{{Cite book |last=Pyle |first=Mark |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=JOL International Publishing |year=1992 |isbn=1 872031 30 7 |pages=658 |language=en}}</ref> Daar is eers agt van hierdie vliegtuie bestel en daarna is nog 13 bestel. Die eerste C-9A is op 10 Augustus 1968 afgelewer.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> In totaal is 21 Nightingales tussen 1968 en 1973 aan die USAF afgelewer.<ref name="taylor" /> === DC-10 === Die Douglas DC-10 is ’n driemotorige wyeromp-straalvliegtuig wat vir die vervoer van passasiers of vrag gebruik is of as ’n gekombineerde vervoermiddel gebruik is. Die DC-10 het sy eerste vlug op 29 Augustus 1970 by Long Beach gehad en is deur die McDonnell Douglas Corporation vervaardig. Altesaam 446 eenhede van die tipe is gebou. Daar is vyf variante van die DC-10, naamlik die Reeks 10, Reeks 15, Reeks 30, Reeks 30ER en Reeks 40. Dan is daar ook omskepbare vragweergawes, naamlik die Model 10CF en 30CF. Laasgenoemde is as die KC-10A Extender deur die USAF bestel (dit is ’n tenk-en-vragvliegtuig).<ref name="fran"/><ref name="taylor"/> === Ander produkte van die maatskappy === * [[Douglas A-1 Skyraider]] * [[Douglas A-3 Skywarrior]] * [[Douglas B-18 Bolo]] * [[Douglas DB-7]] * [[Douglas F4D Skyray]] * [[Douglas SBD Dauntless]] == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120" perrow="3"> Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Lêer:Fboli 1974-09-02 FAJS 203 864x576.jpg|Die Reeks 50 DC-8’s het JT3D-turbowaaierenjins gehad en die DC-8-55F is die vragweergawe. Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 Lêer:Fbolh 1976-11-07 FAJS 343 spot crop shd25 her 600x364.jpg|Die DC-8-62 met JT3D-turbowaaierenjins op 7 November 1976 by Jan Smutslughawe. Lêer:860035 1995-10-00 FAWK 453 shd25 her 600x364.jpg|Die McDonnell Douglas KC-10 Extender in Oktober 1995 op die Lugmagbasis Waterkloof naby Pretoria Lêer:710881 2002-09-18 FAWK 194 reg shd25 800x486.jpg|Die Douglas C-9A Nightingale met die reeksnommer 71-0881 van die USAF op 18 September 2002 by Lugmagbasis Waterkloof in Pretoria. Lêer:Zsnra 2005-11-28 FACT 075 LR 800x533.jpg|DC-9-32 van 1Time Airline op 28 November 2005 by Kaapstad Internasionale Lughawe. Lêer:Lnrka 1976-12-16 FAJS 431 spot shd50 800x486.jpg|Die DC-10-30 van die Scandanavian Airline System Lêer:Ooslc 1976-12-12 FAJS 405 shd50 her1 800x486.jpg|Sabena se McDonnell Douglas DC-10-30CF </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons|Douglas Aircraft Company}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie| ]] 9d3m2kvhask7yz8aa293pjel2h1h4z2 2917685 2917681 2026-07-15T13:22:30Z Aliwal2012 39067 Proeflees en taalversorging 2917685 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Douglas Aircraft Company |kenteken = [[Lêer:Douglas Aircraft Company logo.svg|200px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 21 Junie 1921 |stigter = Donald Douglas |ontbind = 28 April 1967 |ligging_stad = [[Santa Monica, Kalifornië]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = |gebied_bedien = Internasionaal |industrie =Lug- en ruimtevaart |produkte = |dienste = |inkomste = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates= |sleutelpersone = {{Unbulleted list|Bill Bridgeman|LaVerne Ward Browne|Carl Cover|Ed Heinemann|Ted R. Smith}} |getal_werknemers = |successor = [[McDonnell Douglas]] |afdelings= |dogtermaatskappye= }} Die '''Douglas Aircraft Company''' was 'n Amerikaanse lugvaart- en verdedigingsmaatskappy gesetel in [[Suid-Kalifornië]], [[VSA]]. Dit is in 1921 deur Donald Wills Douglas sr. gestig, en het in 1967 met McDonnell Aircraft saamgesmelt om McDonnell Douglas te vorm, waar dit as 'n afdeling gefunksioneer het. McDonnell Douglas het in 1997 met [[Boeing]] saamgesmelt. Die Douglas Aircraft Company Inc, wat sedert die vroeë 1920’s in [[Kalifornië]] in die VSA gesetel was, het vir 25 jaar meer suierenjintransportvliegtuie as enige ander vervaardiger in die wêreld gebou. Nadat die maatskappy vir ’n kort tydjie die voortou geneem het toe sy DC-8 aanvanklik beter as die [[Boeing 707]] verkoop het, is Douglas vinnig deur Boeing verbygesteek en het verder agter die nuwe handelsvliegtuigleier geraak. ’n Haastige samesmelting in 1967 het op die geboorte van die McDonnell Douglas Corporation uitgeloop. Dertig jaar later is die nuwe korporasie op sy beurt deur Boeing oorgeneem. Die maatskappy se suksesse gedurende die 1930’s tot 1950’s, asook die probleme wat hy gedurende die 1960’s ondervind het, kan grotendeels tot die persoonlikheid van sy briljante stigter, Donald Wills Douglas, teruggevoer word.<ref name="fran">{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages= |language=en}}</ref> == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == === Die Douglas Aircraft Company word gestig === [[Lêer:Donald W. Douglas and David R. Davis.jpg|duimnael|Donald Douglas en David R Davis in die 1920’s.]] Donald Douglas en David R. Davis het die Davis-Douglas Company op 22 Julie 1920 geregistreer. Die publiseerder van die ''[[Los Angeles Times]]'' en nege ander Kaliforniese sakemanne het saam borggestaan vir ’n banklening wat die Douglas Company instaat gestel het om in Julie 1921 gestig te word. Die naam van die maatskappy is op 30 November 1928 na Douglas Aircraft Company Inc verander. Die firma het tot 1967 onder die beheer van Donald Douglas en sy familie gestaan.<ref name="fran"/> === Produksie by die Santa Monica-aanleg === Die Douglas DC-1 tot die DC-7 is almal, met die uitsondering van die militêre weergawes van die [[Douglas DC-3|DC-3]] en die [[Douglas DC-4|DC-4]], in die Santa Monica-aanleg gebou.<ref name="fran" /> === Die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company === Die Northrop Corporation het op 5 April 1937 die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company geword. Hierdie nuwe afdeling van Douglas het tot 1962 in bedryf gebly. Die vliegdekskipgebaseerde [[Douglas SBD Dauntless]], Skyraider, Skynight, Skyray, Skywarrior en Skyhawk het onder die talle beroemde vliegtuie getel wat gedurende hierdie 25-jaartydperk deur die El Segundo-afdeling geproduseer is. Wat die geskiedenis van die DC-lynvliegtuie betref, was Jack Northrop se belangrikste bydrae sy meersel-vlerkontwerp.<ref name="fran"/> Douglas Aircraft was een van die maatskappye wat ’n brief ontvang het wat die verloop van sy geskiedenis sou verander en sy stigter uiteindelik in staat sou stel om lynvliegtuie te vervaardig. Hierdie brief, wat 2 Augustus 1932 gedateer was en onderteken is deur Jack Frye, visepresident in beheer van Bedrywighede by Transcontinental & Western Air Inc. (TWA), was dieselfde as die briewe wat aan verskeie vervaardigers gestuur is. In hierdie brief het TWA genoem dat hy voornemens is om minstens 10 vliegtuie te verkry. In hierdie jare van finansiële droogte was dit inderdaad ’n belowende mark. Geeneen van die mededingers kon egter beter as, of selfs so goed soos, Douglas doen met wat as die DC-1 (Douglas Commercial 1) bekend sou word nie.<ref name="fran"/> === Die DC-1, DC-2, DC-3 en ander vliegtuie === [[Lêer:AL77B-006 (14519942282).jpg|duimnael|Vliegtuie van die Douglas Aircraft Company, insluitende DC-2’s in die kleure van Transcontinental & Western Air (TWA).]] Die DC-1 het vir die eerste keer op 1 Julie 1933 by Santa Monica gevlieg, en vliegtoetse het bewys dat sy werkverrigting uitstekend was. TWA het ’n aanvanklike bestelling geplaas van 20 DC-2’s, wat die produksiemodel van die DC-1 was en ’n ekstra ry sitplekke gehad het om 14 in plaas van 12 passasiers te akkommodeer. Die Santa Monica-lugvaartfirma het altesaam 197 DC-2’s en militêre variante gebou voordat hy met die produksie van die DC-3 voortgegaan het. Die DC-3 het ’n wyer romp gehad. Douglas het altesaam 10,655 DC-3’s en DC-3-variante gebou. Boonop is hierdie beroemde vliegtuig onder lisensie in [[Japan]] en die [[Sowjetunie]] gebou. Hierdie aktiwiteite het die Douglas Aircraft Company in staat gestel om die eerste plek onder die wêreldvliegtuigvervaardigers te beklee namate sy wins vinnig toegeneem het. Die prototipes van die DF- burgerlike vliegboot en ’n eerste DC-4 (die toekomstige DC-4E) is gedurende dieselfde tydperk gerealiseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Stockroom at the Long Beach, Calif., plant of Douglas Aircraft Company. - NARA - 195485.jpg|duimnael|Foto van die voorraadkamer by die Long Beach-aanleg, ongeveer Oktober 1942.]] Douglas het hom gedurende die tweede helfte van die 1930’s op militêre programme toegespits. Die uitsondering was die burgerlike tweemotorige [[Douglas DC-5|DC-5]]. Enersyds het lugrederye voortgegaan om groot bestellings te plaas (met Douglas wat die grootste voordeel hieruit getrek het). Andersyds het Frankryk en Groot-Brittanje, beginnende in 1938, begin om groot getalle militêre vliegtuie van vervaardigers in die VSA te bestel. Omdat meer vliegtuie geproduseer moes word, moes die lugvaartbedryf aanlegte vergroot en/of nuwes bou. Douglas het grond aan die rand van die [[Long Beach-lughawe|munisipale lughawe in Long Beach]] verkry en ’n nuwe aanleg gebou. Douglas het ook aanlegte van die regering gehuur, geleë in [[Chicago]], [[Illinois]] en in [[Oklahoma City]] en [[Tulsa]], Oklahoma. As gevolg van ’n toename in bestellings rondom die tyd wat die VSA tot die oorlog toegetree het, het Douglas vliegtuie in ses aanlegte gebou, naamlik Chicago (DC), El Segundo (DE), Long Beach (DL), Oklahoma City (DK), Santa Monica (DO) en Tulsa (DT). (Die kodes tussen hakies word in die benamings van die Douglas-skroefvliegtuie gebruik: “Douglas C-54A-15-DC” beteken byvoorbeeld dat die vliegtuig ’n [[Douglas C-54 Skymaster|Skymaster]] is wat in die Chicago-aanleg gebou is en “Douglas C-47B-35-DK” beteken dat die vliegtuig in die Oklahoma City-aanleg gebou is.) Die aanlegte in Chicago en Oklahoma het elk net een soort vliegtuig gebou: Chicago het 655 C-54-DC’s (die militêre weergawe van die DC-4) en die aanleg in Oklahoma City het 5409 C-47-DK’s en C-117-DK’s gebou. Toe die meeste militêre kontrakte ná die oorlog beëindig is, is hierdie twee aanlegte aan die regering teruggegee. Die produksie in die ander vier aanlegte was meer gediversifiseer. Die toe nuwe Long Beach-aanleg het op 1 Februarie 1942 die eerste nuwe vliegtuig wat gebou is, die C-47-DL met die reeksnommer 41-7722, aan die [[United States Army Air Forces|USAAF]] afgelewer. Hierdie aanleg het gedurende die oorlog 4&nbsp;284 bykomende Skytrains, Dakotas en ander vliegtuie geproduseer. Ná die oorlog is hierdie aanleg na die regering oorgeplaas, maar in November 1946 het Douglas begin om deel van die aanleg weer te verkry om C-124-DL Globemaster II’s te produseer. Later het Douglas die hele aanleg gekoop en dit omvattend uitgebrei om vervaardigingsale vir die DC-8’s, DC-9’s en DC-10’s te huisves, en sy hoofkwartier is vanaf [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] verskuif. Veel later, toe produksieaktiwiteite begin afneem het, is die deel van die fasiliteit wat gebruik is, kleiner gemaak. Uiteindelik is net die C-17A Globemaster III in Long Beach vervaardig nadat Douglas deur Boeing oorgeneem is. Hierdie [[Tweede Wêreldoorlog]]-fasiliteite en die Douglas-hoofkwartier in Long Beach is nou gesloop. Die tradisionele aanlegte in Santa Monica (in gebruik sedert 1929) en [[El Segundo]] (in 1932 geopen) se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog tussen onderskeidelik produksie vir die USAAF en die Amerikaanse Vloot verdeel. Die Santa Monica-aanleg, wat deur die USAAF beheer is, het vir ’n kort tyd DC-3’s vir burgerlike klante gebou en toe begin om minimumverandering-variante van die DC-3 ingevolge militêre kontrakte te bou. Die aanleg het gedurende die oorlogsjare verskillende vliegtuie gebou, insluitende 589 C-54 Skymasters. Die Douglas Aircraft Company het gedurende die Tweede Wêreldoorlog ’n uiters belangrike rol gespeel. Sy aanlegte in Kalifornië, Illinois en Oklahoma het van 1 Januarie 1940 tot 31 Augustus 1945 ’n totaal van 30&nbsp;903 vliegtuie geproduseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Fbvjh 1985-09-07 FAGM 078 shd75 crop stof 600x364.jpg|duimnael|250x250px|’n Douglas C-47A-5-DL. Die “DL” wys daarop dat die vliegtuig in die Long Beach-aanleg vervaardig is.]] === Die gevolge van die beëindiging van vyandelikhede === Aan die einde van vyandelikhede is militêre kontrakte gekanselleer en het die getal werknemers by Douglas van ’n hoogtepunt van 140 000 in 1943 tot net 24 900 in 1946 afgeneem. Die aanlegte in Chicago, Oklahoma City en Tulsa is gesluit en produksieaktiwiteite in Long Beach is drasties verminder. Die getal afgelewerde vliegtuie het van 11&nbsp;598 in 1944 (’n onoortroffe rekord vir Douglas) tot 5&nbsp;353 in 1945 en 127 in 1946 afgeneem. Die El Segundo-afdeling het op Amerikaanse Vloot-bestellings vir die AD Skyraider en ander vliegtuie oorleef.<ref name="fran"/> === Die modernisering van lugrederyvlote === Ná die Tweede Wêreldoorlog moes kommersiële operateurs hulle vliegtuigvlote dringend moderniseer. Douglas was in ’n beter posisie as ander vervaardigers om hiermee te help want groot getalle C-47’s en C-54’s was surplus weens veranderde militêre behoeftes en was beskikbaar om as passasiersvliegtuie gemodifiseer te word. Daarbenewens is ’n aantal lugrame, wat as gevolg van gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, in Santa Monica as DC-3D’s en DC-4-1009’s omgebou. Die langtermyn- burgerlike mark het belowend vir Douglas gelyk.<ref name="fran" /> [[Lêer:Zsfrm 1978-00-00 FAJS 123 dust LR 600x364.jpg|links|duimnael|250x250px|Een van ’n aantal C-47-lugrame wat aan die einde van vyandelikhede weens gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, en hierna as DC-3D’s in Santa Monica gebou is.]] === Die DC-6, DC-7, DC-8 en ander vliegtuie === Met die [[Douglas DC-6|DC-6]] het Douglas groot sukses behaal. Talryke burgerlike en militêre variante asook die DC-7-reeks het uit die DC-6 voortgespruit. Daarteenoor het niks van die Model 415 en die Model 1004 gekom nie. Douglas het toe probeer om nuwe lewe in die DC-3 te blaas deur dit in die Super DC-3 te omskep. Hierdie weergawe van die DC-3 kon egter nie met die vinniger en groter Convair-produkte meeding nie. Douglas het met die ontwikkeling van sy eerste straallynvliegtuig, die DC-8, geaarsel en dit het die maatskappy duur te staan gekom. Gedurende die 1950’s het die [[Korea-oorlog|konflik in Korea]] en die [[Koue Oorlog]] tot hernude militêre aktiwiteite vir vliegtuigvervaardigers aanleiding gegee. Die Douglas El Segundo-span het die meeste voordeel hieruit getrek, met aansienlike Amerikaanse Vloot-bestellings vir AD Skyraiders en A4D Skyhawks. Aan die ander kant het die ontwerpspanne in Santa Monica en Long Beach slegs kleiner produksiekontrakte vir C-124 Globemaster II’s, B-66 Destroyers en C-133 Cargomasters gewen.<ref name="fran"/> === Vader en seun === [[Lêer:Donald Wills Douglas Jr., 1963.jpg|duimnael|175px|Donald W. Douglas junior in November 1963.]] Donald W. Douglas was sedert die begin van die firma die president asook die voorsitter van die direksie, en vir baie jare het die Douglas-familie die meerderheid maatskappyaandele gehou. Donald W. Douglas junior het in 1957 sy vader as president opgevolg; sy vader het die Voorsitter van die Direksie gebly, maar sy betrokkenheid by bedrywighede geleidelik verminder. Vader en seun het ’n meerderheid van hulle maatskappyaandele verkoop en in vaste eiendom belê. Omdat hulle minder aandag aan hulle vliegtuigbesigheid gegee het en minderheidsaandeelhouers in die Douglas Aircraft Company geword het, was dit skadelik vir die maatskappy.<ref name="fran"/> === Die DC-8 vlieg === Die DC-8 het op 20 Mei 1958 vir die eerste keer gevlieg en dit het gelyk asof hy ’n briljante toekoms het. Maar verskeie groot en duur probleme het verhoed dat vroeëproduksie-DC-8’s aan werkverrigtingwaarborge voldoen. Douglas het die nodige gedoen om hierdie tekortkominge reg te stel, maar swaar verliese is gely. Hierdie probleme het verhoed dat Douglas die ontwikkeling van ’n tweede straallynvliegtuig finansier wat met die Convair 880 en 990 en die Boeing 720 sou meeding. Daar was ’n rampspoedige ooreenkoms met Sud Aviation om die tweestraalmotorige Caravelle te bou (die driemotorige [[Boeing 727]] se werkverrigting was beter en hy was beter geskik).<ref name="fran"/> === Drie van die Douglas-aanlegte sluit === Santa Monica en Long Beach het gesukkel maar El Segundo het Douglas gehelp om steeds militêre produkte te lewer, hoofsaaklik te danke aan sy A-4 Skyhawk. Mededinging tussen ingenieurs in Santa Monica en El Segundo het daartoe aanleiding gegee dat die ontwerpspan wat sedert die 1930’s so doeltreffend deur Ed Heinemann bestuur is, ontbind word. Die El Segundo-aanleg is gesluit en die produksie van die Skyhawk is na Long Beach oorgeplaas.<ref name="fran"/> === Die einde van die Douglas Aircraft Company === Foute het toegeneem. Die vinnige en indrukwekkende verkoopsukses van die DC-9-program (en die opgedateerde MD-80-, MD-90- en Boeing 717-weergawes) sedert 1965 het die Douglas Aircraft Company onkant betrap. Douglas het ook beheer oor koste verloor. Die maatskappy het terselfdertyd die fout begaan om ’n straallynvliegtuig met dubbelvlakke en ’n groot kapasiteit aan te bied, wat deur die lugrederye geïgnoreer is. Die Douglas Aircraft Company was in die verknorsing en die enigste oplossing was om vinnig saam te smelt, en die McDonnell Douglas Corporation het op 28 April 1967 tot stand gekom. Douglas het verdwyn toe MDC deur Boeing oorgeneem is.<ref name="fran" /> == Produkte == === DC-1 === [[Lêer:Douglas DC-1 NC 223Y.jpg|duimnael|Die naam ''City of Los Angeles'' en die logo van TWA verskyn circa 1934 op die DC-1 met die registrasienommer NC223Y. Die vliegtuig word voorberei vir ’n proefvlug op die TWA-netwerk.]] Die Douglas Commercial One (DC-1) was een van die voorgangers van die DC-3, en die Douglas Aircraft Company het net een DC-1 gebou. Die DC-1-prototipe het op 1 Julie 1933 (met die registrasie X223Y) vir die eerste keer vanaf Clover Field in Santa Monica gevlieg. Die vlieënier was hooftoetsvlieënier Carl Cover en die vlug het 12 minute geduur. Die vliegtuig is vir ’n tydperk van vyf maande op toetsvlugte gebruik. Die prototipe is as vlootnommer 300 aan Transcontinental & Western Air (TWA) afgelewer. Die volgende gebruiker van die skroefvliegtuig was Graaf Forbes in die Verenigde Koninkryk. Die graaf het die masjien verkoop en dit het na Frankryk gegaan, vanwaar dit Spanje toe is, waar dit in die Burgeroorlog gebruik is en in Julie 1940 by die [[IBERIA|Iberia-vloot]] aangesluit het. === DC-2 === [[Lêer:ETH-BIB-Passagiere beim Einstieg in die Douglas DC-2 115-B, HB-ITE in Dübendorf-Inlandflüge-LBS MH05-31-09.tif|duimnael|DC-2 van Swiss Air Lines]] Die Douglas DC-2 was die produksiemodel van die DC-1, ’n verbeterde weergawe. TWA het op 4 September 1933 altesaam 20 hiervan bestel. Die kajuit van die DC-1 is langer gemaak om (as die DC-2) twee ekstra sitplekke en meer vrag te akkommodeer. Daar was ook 'n verbetering in die werkverrigting. Die onthulling en eerste vlug van die DC-2 het in Mei 1934 by Santa Monica plaasgevind, en die vliegtuig is op 14 Mei 1934 as vlootnommer 301 aan TWA oorhandig. Altesaam 75 DC-2’s is teen Junie 1934 bestel. Die eerste [[Pan Am|Pan American]] DC-2 is aan die einde van Augustus 1934 en die eerste een aan [[American Airlines]] in November 1934 afgelewer. Aflewerings is ook aan buitelandse operateurs gedoen. In totaal is 197 DC-2’s en militêre weergawes gebou. === DC-3 === [[Lêer:Zsiwl 1979-00-00 FADN 125 dust 600x364.jpg|duimnael|Die DC-3 is groter as die DC-2, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit en voorrandlandingsligte op die vlerk.]] Die Douglas DC-3 is 'n vastevlerk- skroefaangedrewe vliegtuig. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die [[Tweede Wêreldoorlog]] maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is. Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10&nbsp;000 geproduseer is, word die [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] in die [[VSA]] en die Dakota in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem. (In die Britse Statebond-lande en ook die grootste deel van die res van die wêreld is eers die militêre C-47’s en daarna die burgerlike DC-3’s feitlik universeel “Dakotas” genoem.) [[Lêer:6877 1977-10-00 FALA 592 spot LR lias 800x486.jpg|duimnael|Teikensleper-C-47 reeksnommer 6877 van 25 Eskader van die SALM]] Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. Nommer 35 Eskader in die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoermiddel en platform vir [[elektroniese oorlogvoering]] en is ontplooi in die [[Mosambiekkanaal]] vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is. [[Lêer:DC-3 NC1624 Texaco (4940057391).jpg|duimnael|Die DC-3D met die konstruksienommer 42981 (registrasienommer NC1624) was die laaste vliegtuig in die DC-3-familie wat deur Douglas gebou is.]] Die twee voorgangers van die DC-3 was die Douglas DC-1 en Douglas DC-2. Hoewel die DC-2 heelwat beter as sy voorganger was, het hy nie genoeg krag gehad nie en was hy nie groot genoeg om ekonomiese vlugte oor ’n voldoende afstand te onderneem nie. Aanvanklike idees vir ’n verbetering van die DC-2 het tot die Douglas Sleeper Transport (DST) en die DC-3 (vir daggebruik) aanleiding gegee. Die nuwe model wat hieruit voortgevloei het, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit gehad om slaapbanke en ’n ekstra ry sitplekke te akkommodeer. Die nuwe model het ook voorrandlandingsligte op die vlerke gehad. Die DST het sy eerste vlug op 17 Desember 1935 onderneem. ==== Produksiesyfers ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Militêre variante in Santa Monica gebou | valign="top" |    382 |- | valign="top" |Militêre variante in Long Beach gebou | valign="top" |  4285 |- | valign="top" |Militêre variante in Oklahoma City gebou | valign="top" |  5381 |- | valign="top" |Burgerlike DC-3D’s in Oklahoma City gebou | valign="top" |      28 |- | valign="top" |Groottotaal vir die VSA | valign="top" |10655 |- | valign="top" |Japannese L2D | valign="top" |    487 |- | valign="top" |Russiese Li-2 | valign="top" |  4937 |- | valign="top" |Wêreldwye totaal | valign="top" |16079 |} === DC-4 === Namate die wêreldsituasie al hoe meer gespanne geraak het, het die Amerikaanse regering vervaardigers opdrag gegee om voorrang aan die produksie van militêre vliegtuie te verleen; dit het Douglas ingesluit. Laasgenoemde het, voordat Amerika tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het, burgerlike DC-4’s ontwerp, maar die Oorlogsdepartement het in Maart 1941 begin beplan om die nege DC-4’s oor te neem wat toe in die produksieproses was. Douglas het in die somer van 1944 begin om onder andere sy Model 1009-passasierslynvliegtuig aggressief te bemark. Die kajuit van hierdie model kon gedrukreël of nie gedrukreël wees. Die vloer van die hoofdek was nie versterk nie. [[United Airlines]] was die eerste lugredery wat die Model 1009 gekies en op 11 September 1944 altesaam 15 vliegtuie bestel het. Die Oorlogsbateadministrasie het egter oorlogsurplus-C-54's redelik goedkoop aangebied en United het sy DC-4-1009-bestelling gekanselleer. Douglas kon net 79 van die Model 1009 verkoop. Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was een van die klante. Die totale produksie van die DC-4 en DC-4-variante het op 1&nbsp;244 vliegtuie te staan gekom. Dit het uit die C-54, C-54A, C-54B, C-54D, C-54E, C-54G, XC-114, YC-116 (die vorige twee een elk) en DC-4 bestaan.<ref name="fran"/> Die C-54A is in Santa Monica (97 C-54A-DO’s) en Chicago (252  C-54A-DC’s) gebou. Dit was die eerste variant wat van die begin af vir militêre gebruik bedoel was en het versterkte kajuitvloere met vraghanteringsfasiliteite gehad. Daar was ’n dubbelvragdeur aan die linkerkant van die romp.<ref name="fran"/> Die C-54D is as C-54D-DC’s in die Chicago-aanleg (325) en C-54D-DO’s in die Santa Monica-aanleg (55) gebou. Altesaam 86 van hierdie vliegtuie het as R5D-3’s na die Amerikaanse Vloot gegaan en 22 het as Skymaster Merk I’s na die [[Britse Koninklike Lugmag]] gegaan. In die meegaande foto word twee Douglas C-54’s geïllustreer. Die naaste vliegtuig is die Douglas C-54A met die konstruksienommer 10417 en die registrasienommer 7Q-YYY van Africa Cargo Airlines. Die ander vliegtuig is die Douglas C-54D met die konstruksienommer 10811 en die registrasienommer C9-ATF van Interocean Airways.<ref name="er">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=231, 246, 260, 280 |language=en}}</ref> [[Lêer:Doug props 1994-04-23 FALA 227 her 72dpi.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die C-54A met die konstruksienommer 10417 (links) en die C-54D met die konstruksienommer 10811 (regs) op 23 April 1994 by Lanseria-lughawe.]] Die C-54G het konstruksienommers van 35929 tot 36090 gehad. Altesaam 162 van hulle is as C-54G-DO’s in Santa Monica gebou en hulle is hoofsaaklik as troepedraers gebruik. Volgens die boek ''Skyleaders'' is die dubbelvragdeur van hierdie variant deur een kleiner deur vervang,<ref name="fran"/> maar die vliegtuig in die meegaande foto het ’n dubbelvragdeur. Hy is as ’n C-54G-1-DO met die konstruksienommer 35936 gebou en toe die foto geneem is, was hy as 9Q-COC geregistreer en deur AMAZ gebruik.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcoc 1976-12-16 FAJS 447 shd25 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54G met die konstruksienommer 35936 op 16 Desember 1976 as 9Q-COC van AMAZ.]] Toe die laaste DC-4-1009 (konstruksienommer 43157) op 9 Augustus 1947 aan die Suid-Afrikaanse Lugdiens afgelewer is, was dit die einde van C-54- en DC-4-produksie. Hierdie skroefvliegtuig was ZS-BMH by die SAL geregistreer. [[Lêer:Zsbmh 2005-09-17 FASK 6632 LR 600x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4-1009 met die konstruksienommer 43157 was ZS-BMH by die SAL geregistreer.]] === DC-5 === [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|[[William Edward Boeing|William E. Boeing]] se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' staan in April 1941 by Oakland.]] Die Douglas DC-5 was ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. ==== Getal DC-5’s en variante gebou ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |VSA-vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} === DC-6 === [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045486 crhor 600x450.jpg|duimnael|Hierdie vliegtuig is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou.]] [[Lêer:9qcgz 1997-07-00 FALA 068 dust shd25 her 600x364.jpg|duimnael|Die Douglas C-118A met die konstruksienommer 43573 word in Julie 1997 as 9Q-CGZ by Lanseria-lughawe gesien. Daar is vragdeure voor en agter op die romp van die vliegtuig.]] Die lugrederye wat nie die Lockheed Constellation bestel het nie, het gevind dat die XC-112A, die militêre prototipe van die DC-6, goed in hulle behoefte aan ’n gedrukreëlde lynvliegtuig sou kon voorsien. Gevolglik het American Airlines en United Air Lines die bal aan die rol gesit deur die DC-6 eerste te bestel. Die DC-6 is in drie hoof- burgerlike weergawes, naamlik die DC-6, die DC-6A en die DC-6B, gebou. Die DC-6 het aanvanklik 50 sitplekke gehad (twee weerskante van die gang). Dit is later tot 68 en toe 86 verhoog (deur die vliegtuig met vyf sitplekke langs mekaar toe te rus en die afstand tussen die sitplekke te verminder). Die DC-6A het kragtiger weergawes van die Double Wasp-enjins met water-metanol-inspuiting gehad. Die romp van die DC-6A was langer en ruimer en die vliegtuig het ’n groter brandstofvermoë en beter werkverrigting as die DC-6 gehad. Die DC-6B was vir die vervoer van passasiers geoptimaliseer en het dus nie die versterkte vloer en twee vragdeure van die vragvliegtuig gehad nie. Die DC-6B het aanvanklik 52 sitplekke gehad en later 82 of selfs 102 vir huurvlugte. Die militêre variante van die DC-6 het bestaan uit die VC-118 (vir gebruik deur die President van Amerika), C-118A’s vir die USAF, R6D-1’s vir die VSA-vloot (later C-118B’s hernoem), VC-118A’s vir die USAF, R6D-1Z’s vir die Amerikaanse Vloot (later VC-118B’s), RC-118A’s en een EC-118A. Die meeste van die C-118A’s en R6D-1’s was toegerus om 74 militêre passasiers of 27&nbsp;000 pond se vrag te dra. Die produksiesyfer vir die DC-6 en sy variante was 704 eenhede. Die Douglas DC-6 is as die DC-6 (171), DC-6A (78), DC-6B (287), XC-112A (1), VC-118 (1), C-118A (101) en R6D-1 (65) gebou.<ref name="fran"/> Die vliegtuig wat in die meegaande drie foto’s geïllustreer word, is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou. Die vliegtuig met die konstruksienommer 43573 is op 18 Oktober 1952 as ’n C-118A met die reeksnommer 51-3826 aan die USAF afgelewer en hy is in Desember 1996 as 9Q-CGZ geregistreer.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045482 LR 600x450.jpg|duimnael|250x250px|Die versterkte kajuitvloer en vragbinneruim van die C-118A met die registrasienommer 9Q-CGZ.]] Dit was die [[Korea-oorlog]] (1951) wat die VSA se Departement van Verdediging daartoe gelei het om ’n variant van die DC-6A as die standaard- militêre transportvliegtuig vir sowel die USAF as die Amerikaanse Vloot aan te skaf. Die USAF het 101 vliegtuie as C-118A’s bestel. Die meeste van die C-118A’s was toegerus om óf 74 militêre passasiers in redelik beskeie gemak óf 27&nbsp;000 pond se vrag te vervoer. Die DC-6A (die variant waarop die C-118A geskoei was) was as ’n vragvliegtuig met ’n versterkte kajuitvloer en twee vragdeure aan die linkerkant van die romp (een voor en een agter die vlerk) geoptimaliseer.<ref name="fran"/> (Die twee vragdeure van die C-118A kan in die foto van 9Q-CGZ gesien word.) === DC-7 === Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die bruto massa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. === DC-8 === Die DC-8 het sy eerste vlug op 30 Mei 1958 in Long Beach gehad. Altesaam 556 DC-8’s is vervaardig (eers deur Douglas en toe deur McDonnell Douglas Corporation). Die DC-8 is in vyf reekse gebou, naamlik die Reeks 10 (JT3C-turbostraalenjins), Reeks 20 en Reeks 30 (JT4-enjins), Reeks 40 (Rolls-Royce Conway-enjins) en Reeks 50 (JT3D-turbowaaierenjins). Dan was daar ook die langer Reeks (Model) 61, 62 en 63 (JT3D-enjins). Nadat produksie beëindig is, het Cammacorp die DC-8-71, -72 en -73 (CFM56-enjins) geskep. Die Model 61 was gemik op die langer en besiger binnelandse roetes in die VSA. Hierdie vliegtuig het die standaardvlerk behou, maar die romp was langer en kon ’n maksimum van 259 sitplekke akkommodeer. Die Model 62 was vir langer afstande bedoel en is op 22 Mei 1967 deur SAS in diens gestel. Die Model 63 het die lang romp  van die DC-8-61 met die groter vlerk van die DC-8-62 gekombineer en is vir trans-Atlantiese roetes ontwerp.<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |year=1995 |isbn=0-517-10316-8 |location=Avenel, New Jersey |pages=643, 644 |language=en}}</ref> === DC-9 === Die eerste vlug van die DC-9 was op 25 Februarie 1965 by Long Beach.<ref name="fran"/> Die DC-9 het tot die Long Beach California-familie van lynvliegtuie behoort. Nadat die Douglas Aircraft Corporation met Boeing saamgesmelt het, het dit as die Douglas-produkte-afdeling van Boeing bekendgestaan.<ref name="pear">{{Cite book |last=Pearcy |first=Arthur |title=McDonnell Douglas MD-80 and MD-90 |date=1999 |publisher=Airlife Publishing Ltd |year=1999 |isbn=1 85310 956 8 |location=Shrewsbury, England |pages=6, 12, 14 |language=en}}</ref> Die Douglas-bestuur het gedetailleerde ingenieurswerk op die ontwerp van ’n tweestraalmotorige lynvliegtuig in Februarie 1963 gemagtig, en in Mei 1963 is die verkoop van 15 nuwe lynvliegtuie bekend as die DC-9 aan Delta Air Lines aangekondig. Verskillende vervaardigers was by die bou van die vliegtuig betrokke: die neus is gebou by Santa Monica, die vlerk- en stertsamestel is deur De Havilland van Kanada gebou, romppanele is deur Aerfer in Italië gebou en ander komponente is in die VSA vervaardig. Die Long Beach-aanleg was vir die produksie van die romp en die finale montering verantwoordelik. Aanvanklik het hierdie proses plaasgevind op ’n enkele monteerbaan waar die DC-8 en die DC-9 gesamentlik geproduseer is. Die DC-9 het groot sukses behaal en in 1965 alleen is 170 van die tweestraalmotige lynvliegtuie verkoop en teen die einde van 1966 het totale verkope 424 eenhede bereik. Die aanvanklike gesamentlike DC-8-en-DC-9-produksielyn by Long Beach is vervang deur ’n enkele DC-8-produksielyn en twee parallelle DC-9-lyne. ’n Nuwe filiaal, Douglas Aircraft Company of Canada het verantwoordelikheid vir die produksie van sowel DC-9-vlerksamestelle as DC-9-stertsamestelle aanvaar. Douglas het gedeeltes van die De Havilland Canada-aanleg in Malton, Ontario, met ingang van 1 Desember 1965 gehuur en bedryf.<ref name="pear"/> ==== DC-9 Reeks 30 ==== Die eerste Reeks 30 het op 1 Augustus 1966 vir die eerste keer gevlieg. Die eerste aflewering, aan Eastern Air Lines, het op 27 Januarie 1967 geskied en geskeduleerde dienste het op 1 Februarie 1967 begin.<ref name="taylor">{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=408 |language=en}}</ref> Die USAF het gedurende 1967 die C-9A Nightingale-weergawe van die kommersiële DC-9 Reeks 30 gekies om in ’n behoefte aan ’n nuwe vliegtuig vir die vervoer van pasiënte te voorsien. Die C-9A kan tot 40 pasiënte op draagbare of meer as 40 in standaardsitplkekke vervoer en het ’n kompartement vir die spesiale versorging van pasiënte.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> Die eerste C-9A Nightingale is op 17 Junie 1968 by Long Beach in Kalifornië onthul.<ref>{{Cite book |last=Pyle |first=Mark |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=JOL International Publishing |year=1992 |isbn=1 872031 30 7 |pages=658 |language=en}}</ref> Daar is eers agt van hierdie vliegtuie bestel en daarna is nog 13 bestel. Die eerste C-9A is op 10 Augustus 1968 afgelewer.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> In totaal is 21 Nightingales tussen 1968 en 1973 aan die USAF afgelewer.<ref name="taylor" /> === DC-10 === Die Douglas DC-10 is ’n driemotorige wyeromp-straalvliegtuig wat vir die vervoer van passasiers of vrag gebruik is of as ’n gekombineerde vervoermiddel gebruik is. Die DC-10 het sy eerste vlug op 29 Augustus 1970 by Long Beach gehad en is deur die McDonnell Douglas Corporation vervaardig. Altesaam 446 eenhede van die tipe is gebou. Daar is vyf variante van die DC-10, naamlik die Reeks 10, Reeks 15, Reeks 30, Reeks 30ER en Reeks 40. Dan is daar ook omskepbare vragweergawes, naamlik die Model 10CF en 30CF. Laasgenoemde is as die KC-10A Extender deur die USAF bestel (dit is ’n tenk-en-vragvliegtuig).<ref name="fran"/><ref name="taylor"/> === Ander produkte van die maatskappy === * [[Douglas A-1 Skyraider]] * [[Douglas A-3 Skywarrior]] * [[Douglas B-18 Bolo]] * [[Douglas DB-7]] * [[Douglas F4D Skyray]] * [[Douglas SBD Dauntless]] == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120" perrow="3"> Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Lêer:Fboli 1974-09-02 FAJS 203 864x576.jpg|Die Reeks 50 DC-8’s het JT3D-turbowaaierenjins gehad en die DC-8-55F is die vragweergawe. Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 Lêer:Fbolh 1976-11-07 FAJS 343 spot crop shd25 her 600x364.jpg|Die DC-8-62 met JT3D-turbowaaierenjins op 7 November 1976 by Jan Smutslughawe. Lêer:860035 1995-10-00 FAWK 453 shd25 her 600x364.jpg|Die McDonnell Douglas KC-10 Extender in Oktober 1995 op die Lugmagbasis Waterkloof naby Pretoria Lêer:710881 2002-09-18 FAWK 194 reg shd25 800x486.jpg|Die Douglas C-9A Nightingale met die reeksnommer 71-0881 van die USAF op 18 September 2002 by Lugmagbasis Waterkloof in Pretoria. Lêer:Zsnra 2005-11-28 FACT 075 LR 800x533.jpg|DC-9-32 van 1Time Airline op 28 November 2005 by Kaapstad Internasionale Lughawe. Lêer:Lnrka 1976-12-16 FAJS 431 spot shd50 800x486.jpg|Die DC-10-30 van die Scandanavian Airline System Lêer:Ooslc 1976-12-12 FAJS 405 shd50 her1 800x486.jpg|Sabena se McDonnell Douglas DC-10-30CF </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons|Douglas Aircraft Company}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie| ]] o9zlcthardzxgscltheql159gz0tt3l 2917687 2917685 2026-07-15T13:32:45Z Aliwal2012 39067 /* DC-4 */ klaar! 2917687 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Douglas Aircraft Company |kenteken = [[Lêer:Douglas Aircraft Company logo.svg|200px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 21 Junie 1921 |stigter = Donald Douglas |ontbind = 28 April 1967 |ligging_stad = [[Santa Monica, Kalifornië]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = |gebied_bedien = Internasionaal |industrie =Lug- en ruimtevaart |produkte = |dienste = |inkomste = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates= |sleutelpersone = {{Unbulleted list|Bill Bridgeman|LaVerne Ward Browne|Carl Cover|Ed Heinemann|Ted R. Smith}} |getal_werknemers = |successor = [[McDonnell Douglas]] |afdelings= |dogtermaatskappye= }} Die '''Douglas Aircraft Company''' was 'n Amerikaanse lugvaart- en verdedigingsmaatskappy gesetel in [[Suid-Kalifornië]], [[VSA]]. Dit is in 1921 deur Donald Wills Douglas sr. gestig, en het in 1967 met McDonnell Aircraft saamgesmelt om McDonnell Douglas te vorm, waar dit as 'n afdeling gefunksioneer het. McDonnell Douglas het in 1997 met [[Boeing]] saamgesmelt. Die Douglas Aircraft Company Inc, wat sedert die vroeë 1920’s in [[Kalifornië]] in die VSA gesetel was, het vir 25 jaar meer suierenjintransportvliegtuie as enige ander vervaardiger in die wêreld gebou. Nadat die maatskappy vir ’n kort tydjie die voortou geneem het toe sy DC-8 aanvanklik beter as die [[Boeing 707]] verkoop het, is Douglas vinnig deur Boeing verbygesteek en het verder agter die nuwe handelsvliegtuigleier geraak. ’n Haastige samesmelting in 1967 het op die geboorte van die McDonnell Douglas Corporation uitgeloop. Dertig jaar later is die nuwe korporasie op sy beurt deur Boeing oorgeneem. Die maatskappy se suksesse gedurende die 1930’s tot 1950’s, asook die probleme wat hy gedurende die 1960’s ondervind het, kan grotendeels tot die persoonlikheid van sy briljante stigter, Donald Wills Douglas, teruggevoer word.<ref name="fran">{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages= |language=en}}</ref> == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == === Die Douglas Aircraft Company word gestig === [[Lêer:Donald W. Douglas and David R. Davis.jpg|duimnael|Donald Douglas en David R Davis in die 1920’s.]] Donald Douglas en David R. Davis het die Davis-Douglas Company op 22 Julie 1920 geregistreer. Die publiseerder van die ''[[Los Angeles Times]]'' en nege ander Kaliforniese sakemanne het saam borggestaan vir ’n banklening wat die Douglas Company instaat gestel het om in Julie 1921 gestig te word. Die naam van die maatskappy is op 30 November 1928 na Douglas Aircraft Company Inc verander. Die firma het tot 1967 onder die beheer van Donald Douglas en sy familie gestaan.<ref name="fran"/> === Produksie by die Santa Monica-aanleg === Die Douglas DC-1 tot die DC-7 is almal, met die uitsondering van die militêre weergawes van die [[Douglas DC-3|DC-3]] en die [[Douglas DC-4|DC-4]], in die Santa Monica-aanleg gebou.<ref name="fran" /> === Die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company === Die Northrop Corporation het op 5 April 1937 die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company geword. Hierdie nuwe afdeling van Douglas het tot 1962 in bedryf gebly. Die vliegdekskipgebaseerde [[Douglas SBD Dauntless]], Skyraider, Skynight, Skyray, Skywarrior en Skyhawk het onder die talle beroemde vliegtuie getel wat gedurende hierdie 25-jaartydperk deur die El Segundo-afdeling geproduseer is. Wat die geskiedenis van die DC-lynvliegtuie betref, was Jack Northrop se belangrikste bydrae sy meersel-vlerkontwerp.<ref name="fran"/> Douglas Aircraft was een van die maatskappye wat ’n brief ontvang het wat die verloop van sy geskiedenis sou verander en sy stigter uiteindelik in staat sou stel om lynvliegtuie te vervaardig. Hierdie brief, wat 2 Augustus 1932 gedateer was en onderteken is deur Jack Frye, visepresident in beheer van Bedrywighede by Transcontinental & Western Air Inc. (TWA), was dieselfde as die briewe wat aan verskeie vervaardigers gestuur is. In hierdie brief het TWA genoem dat hy voornemens is om minstens 10 vliegtuie te verkry. In hierdie jare van finansiële droogte was dit inderdaad ’n belowende mark. Geeneen van die mededingers kon egter beter as, of selfs so goed soos, Douglas doen met wat as die DC-1 (Douglas Commercial 1) bekend sou word nie.<ref name="fran"/> === Die DC-1, DC-2, DC-3 en ander vliegtuie === [[Lêer:AL77B-006 (14519942282).jpg|duimnael|Vliegtuie van die Douglas Aircraft Company, insluitende DC-2’s in die kleure van Transcontinental & Western Air (TWA).]] Die DC-1 het vir die eerste keer op 1 Julie 1933 by Santa Monica gevlieg, en vliegtoetse het bewys dat sy werkverrigting uitstekend was. TWA het ’n aanvanklike bestelling geplaas van 20 DC-2’s, wat die produksiemodel van die DC-1 was en ’n ekstra ry sitplekke gehad het om 14 in plaas van 12 passasiers te akkommodeer. Die Santa Monica-lugvaartfirma het altesaam 197 DC-2’s en militêre variante gebou voordat hy met die produksie van die DC-3 voortgegaan het. Die DC-3 het ’n wyer romp gehad. Douglas het altesaam 10,655 DC-3’s en DC-3-variante gebou. Boonop is hierdie beroemde vliegtuig onder lisensie in [[Japan]] en die [[Sowjetunie]] gebou. Hierdie aktiwiteite het die Douglas Aircraft Company in staat gestel om die eerste plek onder die wêreldvliegtuigvervaardigers te beklee namate sy wins vinnig toegeneem het. Die prototipes van die DF- burgerlike vliegboot en ’n eerste DC-4 (die toekomstige DC-4E) is gedurende dieselfde tydperk gerealiseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Stockroom at the Long Beach, Calif., plant of Douglas Aircraft Company. - NARA - 195485.jpg|duimnael|Foto van die voorraadkamer by die Long Beach-aanleg, ongeveer Oktober 1942.]] Douglas het hom gedurende die tweede helfte van die 1930’s op militêre programme toegespits. Die uitsondering was die burgerlike tweemotorige [[Douglas DC-5|DC-5]]. Enersyds het lugrederye voortgegaan om groot bestellings te plaas (met Douglas wat die grootste voordeel hieruit getrek het). Andersyds het Frankryk en Groot-Brittanje, beginnende in 1938, begin om groot getalle militêre vliegtuie van vervaardigers in die VSA te bestel. Omdat meer vliegtuie geproduseer moes word, moes die lugvaartbedryf aanlegte vergroot en/of nuwes bou. Douglas het grond aan die rand van die [[Long Beach-lughawe|munisipale lughawe in Long Beach]] verkry en ’n nuwe aanleg gebou. Douglas het ook aanlegte van die regering gehuur, geleë in [[Chicago]], [[Illinois]] en in [[Oklahoma City]] en [[Tulsa]], Oklahoma. As gevolg van ’n toename in bestellings rondom die tyd wat die VSA tot die oorlog toegetree het, het Douglas vliegtuie in ses aanlegte gebou, naamlik Chicago (DC), El Segundo (DE), Long Beach (DL), Oklahoma City (DK), Santa Monica (DO) en Tulsa (DT). (Die kodes tussen hakies word in die benamings van die Douglas-skroefvliegtuie gebruik: “Douglas C-54A-15-DC” beteken byvoorbeeld dat die vliegtuig ’n [[Douglas C-54 Skymaster|Skymaster]] is wat in die Chicago-aanleg gebou is en “Douglas C-47B-35-DK” beteken dat die vliegtuig in die Oklahoma City-aanleg gebou is.) Die aanlegte in Chicago en Oklahoma het elk net een soort vliegtuig gebou: Chicago het 655 C-54-DC’s (die militêre weergawe van die DC-4) en die aanleg in Oklahoma City het 5409 C-47-DK’s en C-117-DK’s gebou. Toe die meeste militêre kontrakte ná die oorlog beëindig is, is hierdie twee aanlegte aan die regering teruggegee. Die produksie in die ander vier aanlegte was meer gediversifiseer. Die toe nuwe Long Beach-aanleg het op 1 Februarie 1942 die eerste nuwe vliegtuig wat gebou is, die C-47-DL met die reeksnommer 41-7722, aan die [[United States Army Air Forces|USAAF]] afgelewer. Hierdie aanleg het gedurende die oorlog 4&nbsp;284 bykomende Skytrains, Dakotas en ander vliegtuie geproduseer. Ná die oorlog is hierdie aanleg na die regering oorgeplaas, maar in November 1946 het Douglas begin om deel van die aanleg weer te verkry om C-124-DL Globemaster II’s te produseer. Later het Douglas die hele aanleg gekoop en dit omvattend uitgebrei om vervaardigingsale vir die DC-8’s, DC-9’s en DC-10’s te huisves, en sy hoofkwartier is vanaf [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] verskuif. Veel later, toe produksieaktiwiteite begin afneem het, is die deel van die fasiliteit wat gebruik is, kleiner gemaak. Uiteindelik is net die C-17A Globemaster III in Long Beach vervaardig nadat Douglas deur Boeing oorgeneem is. Hierdie [[Tweede Wêreldoorlog]]-fasiliteite en die Douglas-hoofkwartier in Long Beach is nou gesloop. Die tradisionele aanlegte in Santa Monica (in gebruik sedert 1929) en [[El Segundo]] (in 1932 geopen) se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog tussen onderskeidelik produksie vir die USAAF en die Amerikaanse Vloot verdeel. Die Santa Monica-aanleg, wat deur die USAAF beheer is, het vir ’n kort tyd DC-3’s vir burgerlike klante gebou en toe begin om minimumverandering-variante van die DC-3 ingevolge militêre kontrakte te bou. Die aanleg het gedurende die oorlogsjare verskillende vliegtuie gebou, insluitende 589 C-54 Skymasters. Die Douglas Aircraft Company het gedurende die Tweede Wêreldoorlog ’n uiters belangrike rol gespeel. Sy aanlegte in Kalifornië, Illinois en Oklahoma het van 1 Januarie 1940 tot 31 Augustus 1945 ’n totaal van 30&nbsp;903 vliegtuie geproduseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Fbvjh 1985-09-07 FAGM 078 shd75 crop stof 600x364.jpg|duimnael|250x250px|’n Douglas C-47A-5-DL. Die “DL” wys daarop dat die vliegtuig in die Long Beach-aanleg vervaardig is.]] === Die gevolge van die beëindiging van vyandelikhede === Aan die einde van vyandelikhede is militêre kontrakte gekanselleer en het die getal werknemers by Douglas van ’n hoogtepunt van 140 000 in 1943 tot net 24 900 in 1946 afgeneem. Die aanlegte in Chicago, Oklahoma City en Tulsa is gesluit en produksieaktiwiteite in Long Beach is drasties verminder. Die getal afgelewerde vliegtuie het van 11&nbsp;598 in 1944 (’n onoortroffe rekord vir Douglas) tot 5&nbsp;353 in 1945 en 127 in 1946 afgeneem. Die El Segundo-afdeling het op Amerikaanse Vloot-bestellings vir die AD Skyraider en ander vliegtuie oorleef.<ref name="fran"/> === Die modernisering van lugrederyvlote === Ná die Tweede Wêreldoorlog moes kommersiële operateurs hulle vliegtuigvlote dringend moderniseer. Douglas was in ’n beter posisie as ander vervaardigers om hiermee te help want groot getalle C-47’s en C-54’s was surplus weens veranderde militêre behoeftes en was beskikbaar om as passasiersvliegtuie gemodifiseer te word. Daarbenewens is ’n aantal lugrame, wat as gevolg van gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, in Santa Monica as DC-3D’s en DC-4-1009’s omgebou. Die langtermyn- burgerlike mark het belowend vir Douglas gelyk.<ref name="fran" /> [[Lêer:Zsfrm 1978-00-00 FAJS 123 dust LR 600x364.jpg|links|duimnael|250x250px|Een van ’n aantal C-47-lugrame wat aan die einde van vyandelikhede weens gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, en hierna as DC-3D’s in Santa Monica gebou is.]] === Die DC-6, DC-7, DC-8 en ander vliegtuie === Met die [[Douglas DC-6|DC-6]] het Douglas groot sukses behaal. Talryke burgerlike en militêre variante asook die DC-7-reeks het uit die DC-6 voortgespruit. Daarteenoor het niks van die Model 415 en die Model 1004 gekom nie. Douglas het toe probeer om nuwe lewe in die DC-3 te blaas deur dit in die Super DC-3 te omskep. Hierdie weergawe van die DC-3 kon egter nie met die vinniger en groter Convair-produkte meeding nie. Douglas het met die ontwikkeling van sy eerste straallynvliegtuig, die DC-8, geaarsel en dit het die maatskappy duur te staan gekom. Gedurende die 1950’s het die [[Korea-oorlog|konflik in Korea]] en die [[Koue Oorlog]] tot hernude militêre aktiwiteite vir vliegtuigvervaardigers aanleiding gegee. Die Douglas El Segundo-span het die meeste voordeel hieruit getrek, met aansienlike Amerikaanse Vloot-bestellings vir AD Skyraiders en A4D Skyhawks. Aan die ander kant het die ontwerpspanne in Santa Monica en Long Beach slegs kleiner produksiekontrakte vir C-124 Globemaster II’s, B-66 Destroyers en C-133 Cargomasters gewen.<ref name="fran"/> === Vader en seun === [[Lêer:Donald Wills Douglas Jr., 1963.jpg|duimnael|175px|Donald W. Douglas junior in November 1963.]] Donald W. Douglas was sedert die begin van die firma die president asook die voorsitter van die direksie, en vir baie jare het die Douglas-familie die meerderheid maatskappyaandele gehou. Donald W. Douglas junior het in 1957 sy vader as president opgevolg; sy vader het die Voorsitter van die Direksie gebly, maar sy betrokkenheid by bedrywighede geleidelik verminder. Vader en seun het ’n meerderheid van hulle maatskappyaandele verkoop en in vaste eiendom belê. Omdat hulle minder aandag aan hulle vliegtuigbesigheid gegee het en minderheidsaandeelhouers in die Douglas Aircraft Company geword het, was dit skadelik vir die maatskappy.<ref name="fran"/> === Die DC-8 vlieg === Die DC-8 het op 20 Mei 1958 vir die eerste keer gevlieg en dit het gelyk asof hy ’n briljante toekoms het. Maar verskeie groot en duur probleme het verhoed dat vroeëproduksie-DC-8’s aan werkverrigtingwaarborge voldoen. Douglas het die nodige gedoen om hierdie tekortkominge reg te stel, maar swaar verliese is gely. Hierdie probleme het verhoed dat Douglas die ontwikkeling van ’n tweede straallynvliegtuig finansier wat met die Convair 880 en 990 en die Boeing 720 sou meeding. Daar was ’n rampspoedige ooreenkoms met Sud Aviation om die tweestraalmotorige Caravelle te bou (die driemotorige [[Boeing 727]] se werkverrigting was beter en hy was beter geskik).<ref name="fran"/> === Drie van die Douglas-aanlegte sluit === Santa Monica en Long Beach het gesukkel maar El Segundo het Douglas gehelp om steeds militêre produkte te lewer, hoofsaaklik te danke aan sy A-4 Skyhawk. Mededinging tussen ingenieurs in Santa Monica en El Segundo het daartoe aanleiding gegee dat die ontwerpspan wat sedert die 1930’s so doeltreffend deur Ed Heinemann bestuur is, ontbind word. Die El Segundo-aanleg is gesluit en die produksie van die Skyhawk is na Long Beach oorgeplaas.<ref name="fran"/> === Die einde van die Douglas Aircraft Company === Foute het toegeneem. Die vinnige en indrukwekkende verkoopsukses van die DC-9-program (en die opgedateerde MD-80-, MD-90- en Boeing 717-weergawes) sedert 1965 het die Douglas Aircraft Company onkant betrap. Douglas het ook beheer oor koste verloor. Die maatskappy het terselfdertyd die fout begaan om ’n straallynvliegtuig met dubbelvlakke en ’n groot kapasiteit aan te bied, wat deur die lugrederye geïgnoreer is. Die Douglas Aircraft Company was in die verknorsing en die enigste oplossing was om vinnig saam te smelt, en die McDonnell Douglas Corporation het op 28 April 1967 tot stand gekom. Douglas het verdwyn toe MDC deur Boeing oorgeneem is.<ref name="fran" /> == Produkte == === DC-1 === [[Lêer:Douglas DC-1 NC 223Y.jpg|duimnael|Die naam ''City of Los Angeles'' en die logo van TWA verskyn circa 1934 op die DC-1 met die registrasienommer NC223Y. Die vliegtuig word voorberei vir ’n proefvlug op die TWA-netwerk.]] Die Douglas Commercial One (DC-1) was een van die voorgangers van die DC-3, en die Douglas Aircraft Company het net een DC-1 gebou. Die DC-1-prototipe het op 1 Julie 1933 (met die registrasie X223Y) vir die eerste keer vanaf Clover Field in Santa Monica gevlieg. Die vlieënier was hooftoetsvlieënier Carl Cover en die vlug het 12 minute geduur. Die vliegtuig is vir ’n tydperk van vyf maande op toetsvlugte gebruik. Die prototipe is as vlootnommer 300 aan Transcontinental & Western Air (TWA) afgelewer. Die volgende gebruiker van die skroefvliegtuig was Graaf Forbes in die Verenigde Koninkryk. Die graaf het die masjien verkoop en dit het na Frankryk gegaan, vanwaar dit Spanje toe is, waar dit in die Burgeroorlog gebruik is en in Julie 1940 by die [[IBERIA|Iberia-vloot]] aangesluit het. === DC-2 === [[Lêer:ETH-BIB-Passagiere beim Einstieg in die Douglas DC-2 115-B, HB-ITE in Dübendorf-Inlandflüge-LBS MH05-31-09.tif|duimnael|DC-2 van Swiss Air Lines]] Die Douglas DC-2 was die produksiemodel van die DC-1, ’n verbeterde weergawe. TWA het op 4 September 1933 altesaam 20 hiervan bestel. Die kajuit van die DC-1 is langer gemaak om (as die DC-2) twee ekstra sitplekke en meer vrag te akkommodeer. Daar was ook 'n verbetering in die werkverrigting. Die onthulling en eerste vlug van die DC-2 het in Mei 1934 by Santa Monica plaasgevind, en die vliegtuig is op 14 Mei 1934 as vlootnommer 301 aan TWA oorhandig. Altesaam 75 DC-2’s is teen Junie 1934 bestel. Die eerste [[Pan Am|Pan American]] DC-2 is aan die einde van Augustus 1934 en die eerste een aan [[American Airlines]] in November 1934 afgelewer. Aflewerings is ook aan buitelandse operateurs gedoen. In totaal is 197 DC-2’s en militêre weergawes gebou. === DC-3 === [[Lêer:Zsiwl 1979-00-00 FADN 125 dust 600x364.jpg|duimnael|Die DC-3 is groter as die DC-2, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit en voorrandlandingsligte op die vlerk.]] Die Douglas DC-3 is 'n vastevlerk- skroefaangedrewe vliegtuig. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die [[Tweede Wêreldoorlog]] maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is. Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10&nbsp;000 geproduseer is, word die [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] in die [[VSA]] en die Dakota in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem. (In die Britse Statebond-lande en ook die grootste deel van die res van die wêreld is eers die militêre C-47’s en daarna die burgerlike DC-3’s feitlik universeel “Dakotas” genoem.) [[Lêer:6877 1977-10-00 FALA 592 spot LR lias 800x486.jpg|duimnael|Teikensleper-C-47 reeksnommer 6877 van 25 Eskader van die SALM]] Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. Nommer 35 Eskader in die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoermiddel en platform vir [[elektroniese oorlogvoering]] en is ontplooi in die [[Mosambiekkanaal]] vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is. [[Lêer:DC-3 NC1624 Texaco (4940057391).jpg|duimnael|Die DC-3D met die konstruksienommer 42981 (registrasienommer NC1624) was die laaste vliegtuig in die DC-3-familie wat deur Douglas gebou is.]] Die twee voorgangers van die DC-3 was die Douglas DC-1 en Douglas DC-2. Hoewel die DC-2 heelwat beter as sy voorganger was, het hy nie genoeg krag gehad nie en was hy nie groot genoeg om ekonomiese vlugte oor ’n voldoende afstand te onderneem nie. Aanvanklike idees vir ’n verbetering van die DC-2 het tot die Douglas Sleeper Transport (DST) en die DC-3 (vir daggebruik) aanleiding gegee. Die nuwe model wat hieruit voortgevloei het, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit gehad om slaapbanke en ’n ekstra ry sitplekke te akkommodeer. Die nuwe model het ook voorrandlandingsligte op die vlerke gehad. Die DST het sy eerste vlug op 17 Desember 1935 onderneem. ==== Produksiesyfers ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Militêre variante in Santa Monica gebou | valign="top" |    382 |- | valign="top" |Militêre variante in Long Beach gebou | valign="top" |  4285 |- | valign="top" |Militêre variante in Oklahoma City gebou | valign="top" |  5381 |- | valign="top" |Burgerlike DC-3D’s in Oklahoma City gebou | valign="top" |      28 |- | valign="top" |Groottotaal vir die VSA | valign="top" |10655 |- | valign="top" |Japannese L2D | valign="top" |    487 |- | valign="top" |Russiese Li-2 | valign="top" |  4937 |- | valign="top" |Wêreldwye totaal | valign="top" |16079 |} === DC-4 === Namate die wêreldsituasie al hoe meer gespanne geraak het, het die Amerikaanse regering vervaardigers opdrag gegee om voorrang aan die produksie van militêre vliegtuie te verleen; dit het Douglas ingesluit. Laasgenoemde het, voordat Amerika tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het, burgerlike DC-4’s ontwerp, maar die Oorlogsdepartement het in Maart 1941 begin beplan om die nege DC-4’s oor te neem wat toe in die produksieproses was. Douglas het in die somer van 1944 begin om onder andere sy Model 1009-passasierslynvliegtuig aggressief te bemark. Die kajuit van hierdie model kon gedrukreël of nie gedrukreël wees. Die vloer van die hoofdek was nie versterk nie. [[United Airlines]] was die eerste lugredery wat die Model 1009 gekies en op 11 September 1944 altesaam 15 vliegtuie bestel het. Die Oorlogsbateadministrasie het egter oorlogsurplus-C-54's redelik goedkoop aangebied en United het sy DC-4-1009-bestelling gekanselleer. Douglas kon net 79 van die Model 1009 verkoop. Die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]] was een van die klante. Die totale produksie van die DC-4 en DC-4-variante het op 1&nbsp;244 vliegtuie te staan gekom. Dit het uit die C-54, C-54A, C-54B, C-54D, C-54E, C-54G, XC-114, YC-116 (die vorige twee een elk) en DC-4 bestaan.<ref name="fran"/> Die C-54A is in Santa Monica (97 C-54A-DO’s) en Chicago (252  C-54A-DC’s) gebou. Dit was die eerste variant wat van die begin af vir militêre gebruik bedoel was en het versterkte kajuitvloere met vraghanteringsfasiliteite gehad. Daar was ’n dubbelvragdeur aan die linkerkant van die romp.<ref name="fran"/> Die C-54D is as C-54D-DC’s in die Chicago-aanleg (325) en C-54D-DO’s in die Santa Monica-aanleg (55) gebou. Altesaam 86 van hierdie vliegtuie het as R5D-3’s na die Amerikaanse Vloot gegaan en 22 het as Skymaster Merk I’s na die [[Koninklike Britse Lugmag]] gegaan. In die meegaande foto word twee Douglas C-54’s geïllustreer. Die naaste vliegtuig is die Douglas C-54A met die konstruksienommer 10417 en die registrasienommer 7Q-YYY van Africa Cargo Airlines. Die ander vliegtuig is die Douglas C-54D met die konstruksienommer 10811 en die registrasienommer C9-ATF van Interocean Airways.<ref name="er">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=231, 246, 260, 280 |language=en}}</ref> [[Lêer:Doug props 1994-04-23 FALA 227 her 72dpi.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die C-54A met die konstruksienommer 10417 (links) en die C-54D met die konstruksienommer 10811 (regs) op 23 April 1994 by [[Lanseria-lughawe]].]] Die C-54G het konstruksienommers van 35929 tot 36090 gehad. Altesaam 162 van hulle is as C-54G-DO’s in Santa Monica gebou en hulle is hoofsaaklik as troepedraers gebruik. Volgens die boek ''Skyleaders'' is die dubbelvragdeur van hierdie variant deur een kleiner deur vervang,<ref name="fran"/> maar die vliegtuig in die meegaande foto het ’n dubbelvragdeur. Hy is as ’n C-54G-1-DO met die konstruksienommer 35936 gebou en toe die foto geneem is, was hy as 9Q-COC geregistreer en deur AMAZ gebruik.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcoc 1976-12-16 FAJS 447 shd25 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54G met die konstruksienommer 35936 op 16 Desember 1976 as 9Q-COC van AMAZ.]] Toe die laaste DC-4-1009 (konstruksienommer 43157) op 9 Augustus 1947 aan die Suid-Afrikaanse Lugdiens afgelewer is, was dit die einde van C-54- en DC-4-produksie. Hierdie skroefvliegtuig was ZS-BMH by die SAL geregistreer. [[Lêer:Zsbmh 2005-09-17 FASK 6632 LR 600x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4-1009 as ZS-BMH by die SAL geregistreer.]] === DC-5 === [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|[[William Edward Boeing|William E. Boeing]] se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' staan in April 1941 by Oakland.]] Die Douglas DC-5 was ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. ==== Getal DC-5’s en variante gebou ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |VSA-vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} === DC-6 === [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045486 crhor 600x450.jpg|duimnael|Hierdie vliegtuig is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou.]] [[Lêer:9qcgz 1997-07-00 FALA 068 dust shd25 her 600x364.jpg|duimnael|Die Douglas C-118A met die konstruksienommer 43573 word in Julie 1997 as 9Q-CGZ by Lanseria-lughawe gesien. Daar is vragdeure voor en agter op die romp van die vliegtuig.]] Die lugrederye wat nie die Lockheed Constellation bestel het nie, het gevind dat die XC-112A, die militêre prototipe van die DC-6, goed in hulle behoefte aan ’n gedrukreëlde lynvliegtuig sou kon voorsien. Gevolglik het American Airlines en United Air Lines die bal aan die rol gesit deur die DC-6 eerste te bestel. Die DC-6 is in drie hoof- burgerlike weergawes, naamlik die DC-6, die DC-6A en die DC-6B, gebou. Die DC-6 het aanvanklik 50 sitplekke gehad (twee weerskante van die gang). Dit is later tot 68 en toe 86 verhoog (deur die vliegtuig met vyf sitplekke langs mekaar toe te rus en die afstand tussen die sitplekke te verminder). Die DC-6A het kragtiger weergawes van die Double Wasp-enjins met water-metanol-inspuiting gehad. Die romp van die DC-6A was langer en ruimer en die vliegtuig het ’n groter brandstofvermoë en beter werkverrigting as die DC-6 gehad. Die DC-6B was vir die vervoer van passasiers geoptimaliseer en het dus nie die versterkte vloer en twee vragdeure van die vragvliegtuig gehad nie. Die DC-6B het aanvanklik 52 sitplekke gehad en later 82 of selfs 102 vir huurvlugte. Die militêre variante van die DC-6 het bestaan uit die VC-118 (vir gebruik deur die President van Amerika), C-118A’s vir die USAF, R6D-1’s vir die VSA-vloot (later C-118B’s hernoem), VC-118A’s vir die USAF, R6D-1Z’s vir die Amerikaanse Vloot (later VC-118B’s), RC-118A’s en een EC-118A. Die meeste van die C-118A’s en R6D-1’s was toegerus om 74 militêre passasiers of 27&nbsp;000 pond se vrag te dra. Die produksiesyfer vir die DC-6 en sy variante was 704 eenhede. Die Douglas DC-6 is as die DC-6 (171), DC-6A (78), DC-6B (287), XC-112A (1), VC-118 (1), C-118A (101) en R6D-1 (65) gebou.<ref name="fran"/> Die vliegtuig wat in die meegaande drie foto’s geïllustreer word, is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou. Die vliegtuig met die konstruksienommer 43573 is op 18 Oktober 1952 as ’n C-118A met die reeksnommer 51-3826 aan die USAF afgelewer en hy is in Desember 1996 as 9Q-CGZ geregistreer.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045482 LR 600x450.jpg|duimnael|250x250px|Die versterkte kajuitvloer en vragbinneruim van die C-118A met die registrasienommer 9Q-CGZ.]] Dit was die [[Korea-oorlog]] (1951) wat die VSA se Departement van Verdediging daartoe gelei het om ’n variant van die DC-6A as die standaard- militêre transportvliegtuig vir sowel die USAF as die Amerikaanse Vloot aan te skaf. Die USAF het 101 vliegtuie as C-118A’s bestel. Die meeste van die C-118A’s was toegerus om óf 74 militêre passasiers in redelik beskeie gemak óf 27&nbsp;000 pond se vrag te vervoer. Die DC-6A (die variant waarop die C-118A geskoei was) was as ’n vragvliegtuig met ’n versterkte kajuitvloer en twee vragdeure aan die linkerkant van die romp (een voor en een agter die vlerk) geoptimaliseer.<ref name="fran"/> (Die twee vragdeure van die C-118A kan in die foto van 9Q-CGZ gesien word.) === DC-7 === Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die bruto massa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. === DC-8 === Die DC-8 het sy eerste vlug op 30 Mei 1958 in Long Beach gehad. Altesaam 556 DC-8’s is vervaardig (eers deur Douglas en toe deur McDonnell Douglas Corporation). Die DC-8 is in vyf reekse gebou, naamlik die Reeks 10 (JT3C-turbostraalenjins), Reeks 20 en Reeks 30 (JT4-enjins), Reeks 40 (Rolls-Royce Conway-enjins) en Reeks 50 (JT3D-turbowaaierenjins). Dan was daar ook die langer Reeks (Model) 61, 62 en 63 (JT3D-enjins). Nadat produksie beëindig is, het Cammacorp die DC-8-71, -72 en -73 (CFM56-enjins) geskep. Die Model 61 was gemik op die langer en besiger binnelandse roetes in die VSA. Hierdie vliegtuig het die standaardvlerk behou, maar die romp was langer en kon ’n maksimum van 259 sitplekke akkommodeer. Die Model 62 was vir langer afstande bedoel en is op 22 Mei 1967 deur SAS in diens gestel. Die Model 63 het die lang romp  van die DC-8-61 met die groter vlerk van die DC-8-62 gekombineer en is vir trans-Atlantiese roetes ontwerp.<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |year=1995 |isbn=0-517-10316-8 |location=Avenel, New Jersey |pages=643, 644 |language=en}}</ref> === DC-9 === Die eerste vlug van die DC-9 was op 25 Februarie 1965 by Long Beach.<ref name="fran"/> Die DC-9 het tot die Long Beach California-familie van lynvliegtuie behoort. Nadat die Douglas Aircraft Corporation met Boeing saamgesmelt het, het dit as die Douglas-produkte-afdeling van Boeing bekendgestaan.<ref name="pear">{{Cite book |last=Pearcy |first=Arthur |title=McDonnell Douglas MD-80 and MD-90 |date=1999 |publisher=Airlife Publishing Ltd |year=1999 |isbn=1 85310 956 8 |location=Shrewsbury, England |pages=6, 12, 14 |language=en}}</ref> Die Douglas-bestuur het gedetailleerde ingenieurswerk op die ontwerp van ’n tweestraalmotorige lynvliegtuig in Februarie 1963 gemagtig, en in Mei 1963 is die verkoop van 15 nuwe lynvliegtuie bekend as die DC-9 aan Delta Air Lines aangekondig. Verskillende vervaardigers was by die bou van die vliegtuig betrokke: die neus is gebou by Santa Monica, die vlerk- en stertsamestel is deur De Havilland van Kanada gebou, romppanele is deur Aerfer in Italië gebou en ander komponente is in die VSA vervaardig. Die Long Beach-aanleg was vir die produksie van die romp en die finale montering verantwoordelik. Aanvanklik het hierdie proses plaasgevind op ’n enkele monteerbaan waar die DC-8 en die DC-9 gesamentlik geproduseer is. Die DC-9 het groot sukses behaal en in 1965 alleen is 170 van die tweestraalmotige lynvliegtuie verkoop en teen die einde van 1966 het totale verkope 424 eenhede bereik. Die aanvanklike gesamentlike DC-8-en-DC-9-produksielyn by Long Beach is vervang deur ’n enkele DC-8-produksielyn en twee parallelle DC-9-lyne. ’n Nuwe filiaal, Douglas Aircraft Company of Canada het verantwoordelikheid vir die produksie van sowel DC-9-vlerksamestelle as DC-9-stertsamestelle aanvaar. Douglas het gedeeltes van die De Havilland Canada-aanleg in Malton, Ontario, met ingang van 1 Desember 1965 gehuur en bedryf.<ref name="pear"/> ==== DC-9 Reeks 30 ==== Die eerste Reeks 30 het op 1 Augustus 1966 vir die eerste keer gevlieg. Die eerste aflewering, aan Eastern Air Lines, het op 27 Januarie 1967 geskied en geskeduleerde dienste het op 1 Februarie 1967 begin.<ref name="taylor">{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=408 |language=en}}</ref> Die USAF het gedurende 1967 die C-9A Nightingale-weergawe van die kommersiële DC-9 Reeks 30 gekies om in ’n behoefte aan ’n nuwe vliegtuig vir die vervoer van pasiënte te voorsien. Die C-9A kan tot 40 pasiënte op draagbare of meer as 40 in standaardsitplkekke vervoer en het ’n kompartement vir die spesiale versorging van pasiënte.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> Die eerste C-9A Nightingale is op 17 Junie 1968 by Long Beach in Kalifornië onthul.<ref>{{Cite book |last=Pyle |first=Mark |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=JOL International Publishing |year=1992 |isbn=1 872031 30 7 |pages=658 |language=en}}</ref> Daar is eers agt van hierdie vliegtuie bestel en daarna is nog 13 bestel. Die eerste C-9A is op 10 Augustus 1968 afgelewer.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> In totaal is 21 Nightingales tussen 1968 en 1973 aan die USAF afgelewer.<ref name="taylor" /> === DC-10 === Die Douglas DC-10 is ’n driemotorige wyeromp-straalvliegtuig wat vir die vervoer van passasiers of vrag gebruik is of as ’n gekombineerde vervoermiddel gebruik is. Die DC-10 het sy eerste vlug op 29 Augustus 1970 by Long Beach gehad en is deur die McDonnell Douglas Corporation vervaardig. Altesaam 446 eenhede van die tipe is gebou. Daar is vyf variante van die DC-10, naamlik die Reeks 10, Reeks 15, Reeks 30, Reeks 30ER en Reeks 40. Dan is daar ook omskepbare vragweergawes, naamlik die Model 10CF en 30CF. Laasgenoemde is as die KC-10A Extender deur die USAF bestel (dit is ’n tenk-en-vragvliegtuig).<ref name="fran"/><ref name="taylor"/> === Ander produkte van die maatskappy === * [[Douglas A-1 Skyraider]] * [[Douglas A-3 Skywarrior]] * [[Douglas B-18 Bolo]] * [[Douglas DB-7]] * [[Douglas F4D Skyray]] * [[Douglas SBD Dauntless]] == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120" perrow="3"> Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Lêer:Fboli 1974-09-02 FAJS 203 864x576.jpg|Die Reeks 50 DC-8’s het JT3D-turbowaaierenjins gehad en die DC-8-55F is die vragweergawe. Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 Lêer:Fbolh 1976-11-07 FAJS 343 spot crop shd25 her 600x364.jpg|Die DC-8-62 met JT3D-turbowaaierenjins op 7 November 1976 by Jan Smutslughawe. Lêer:860035 1995-10-00 FAWK 453 shd25 her 600x364.jpg|Die McDonnell Douglas KC-10 Extender in Oktober 1995 op die Lugmagbasis Waterkloof naby Pretoria Lêer:710881 2002-09-18 FAWK 194 reg shd25 800x486.jpg|Die Douglas C-9A Nightingale met die reeksnommer 71-0881 van die USAF op 18 September 2002 by Lugmagbasis Waterkloof in Pretoria. Lêer:Zsnra 2005-11-28 FACT 075 LR 800x533.jpg|DC-9-32 van 1Time Airline op 28 November 2005 by Kaapstad Internasionale Lughawe. Lêer:Lnrka 1976-12-16 FAJS 431 spot shd50 800x486.jpg|Die DC-10-30 van die Scandanavian Airline System Lêer:Ooslc 1976-12-12 FAJS 405 shd50 her1 800x486.jpg|Sabena se McDonnell Douglas DC-10-30CF </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons|Douglas Aircraft Company}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie| ]] 4hmly5i0vkqmkmaykjp6u3qobzhlp55 2917688 2917687 2026-07-15T13:35:15Z Oesjaar 7467 /* DC-9 */ Tikfout? 2917688 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Douglas Aircraft Company |kenteken = [[Lêer:Douglas Aircraft Company logo.svg|200px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 21 Junie 1921 |stigter = Donald Douglas |ontbind = 28 April 1967 |ligging_stad = [[Santa Monica, Kalifornië]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = |gebied_bedien = Internasionaal |industrie =Lug- en ruimtevaart |produkte = |dienste = |inkomste = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates= |sleutelpersone = {{Unbulleted list|Bill Bridgeman|LaVerne Ward Browne|Carl Cover|Ed Heinemann|Ted R. Smith}} |getal_werknemers = |successor = [[McDonnell Douglas]] |afdelings= |dogtermaatskappye= }} Die '''Douglas Aircraft Company''' was 'n Amerikaanse lugvaart- en verdedigingsmaatskappy gesetel in [[Suid-Kalifornië]], [[VSA]]. Dit is in 1921 deur Donald Wills Douglas sr. gestig, en het in 1967 met McDonnell Aircraft saamgesmelt om McDonnell Douglas te vorm, waar dit as 'n afdeling gefunksioneer het. McDonnell Douglas het in 1997 met [[Boeing]] saamgesmelt. Die Douglas Aircraft Company Inc, wat sedert die vroeë 1920’s in [[Kalifornië]] in die VSA gesetel was, het vir 25 jaar meer suierenjintransportvliegtuie as enige ander vervaardiger in die wêreld gebou. Nadat die maatskappy vir ’n kort tydjie die voortou geneem het toe sy DC-8 aanvanklik beter as die [[Boeing 707]] verkoop het, is Douglas vinnig deur Boeing verbygesteek en het verder agter die nuwe handelsvliegtuigleier geraak. ’n Haastige samesmelting in 1967 het op die geboorte van die McDonnell Douglas Corporation uitgeloop. Dertig jaar later is die nuwe korporasie op sy beurt deur Boeing oorgeneem. Die maatskappy se suksesse gedurende die 1930’s tot 1950’s, asook die probleme wat hy gedurende die 1960’s ondervind het, kan grotendeels tot die persoonlikheid van sy briljante stigter, Donald Wills Douglas, teruggevoer word.<ref name="fran">{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages= |language=en}}</ref> == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == === Die Douglas Aircraft Company word gestig === [[Lêer:Donald W. Douglas and David R. Davis.jpg|duimnael|Donald Douglas en David R Davis in die 1920’s.]] Donald Douglas en David R. Davis het die Davis-Douglas Company op 22 Julie 1920 geregistreer. Die publiseerder van die ''[[Los Angeles Times]]'' en nege ander Kaliforniese sakemanne het saam borggestaan vir ’n banklening wat die Douglas Company instaat gestel het om in Julie 1921 gestig te word. Die naam van die maatskappy is op 30 November 1928 na Douglas Aircraft Company Inc verander. Die firma het tot 1967 onder die beheer van Donald Douglas en sy familie gestaan.<ref name="fran"/> === Produksie by die Santa Monica-aanleg === Die Douglas DC-1 tot die DC-7 is almal, met die uitsondering van die militêre weergawes van die [[Douglas DC-3|DC-3]] en die [[Douglas DC-4|DC-4]], in die Santa Monica-aanleg gebou.<ref name="fran" /> === Die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company === Die Northrop Corporation het op 5 April 1937 die El Segundo-afdeling van die Douglas Aircraft Company geword. Hierdie nuwe afdeling van Douglas het tot 1962 in bedryf gebly. Die vliegdekskipgebaseerde [[Douglas SBD Dauntless]], Skyraider, Skynight, Skyray, Skywarrior en Skyhawk het onder die talle beroemde vliegtuie getel wat gedurende hierdie 25-jaartydperk deur die El Segundo-afdeling geproduseer is. Wat die geskiedenis van die DC-lynvliegtuie betref, was Jack Northrop se belangrikste bydrae sy meersel-vlerkontwerp.<ref name="fran"/> Douglas Aircraft was een van die maatskappye wat ’n brief ontvang het wat die verloop van sy geskiedenis sou verander en sy stigter uiteindelik in staat sou stel om lynvliegtuie te vervaardig. Hierdie brief, wat 2 Augustus 1932 gedateer was en onderteken is deur Jack Frye, visepresident in beheer van Bedrywighede by Transcontinental & Western Air Inc. (TWA), was dieselfde as die briewe wat aan verskeie vervaardigers gestuur is. In hierdie brief het TWA genoem dat hy voornemens is om minstens 10 vliegtuie te verkry. In hierdie jare van finansiële droogte was dit inderdaad ’n belowende mark. Geeneen van die mededingers kon egter beter as, of selfs so goed soos, Douglas doen met wat as die DC-1 (Douglas Commercial 1) bekend sou word nie.<ref name="fran"/> === Die DC-1, DC-2, DC-3 en ander vliegtuie === [[Lêer:AL77B-006 (14519942282).jpg|duimnael|Vliegtuie van die Douglas Aircraft Company, insluitende DC-2’s in die kleure van Transcontinental & Western Air (TWA).]] Die DC-1 het vir die eerste keer op 1 Julie 1933 by Santa Monica gevlieg, en vliegtoetse het bewys dat sy werkverrigting uitstekend was. TWA het ’n aanvanklike bestelling geplaas van 20 DC-2’s, wat die produksiemodel van die DC-1 was en ’n ekstra ry sitplekke gehad het om 14 in plaas van 12 passasiers te akkommodeer. Die Santa Monica-lugvaartfirma het altesaam 197 DC-2’s en militêre variante gebou voordat hy met die produksie van die DC-3 voortgegaan het. Die DC-3 het ’n wyer romp gehad. Douglas het altesaam 10,655 DC-3’s en DC-3-variante gebou. Boonop is hierdie beroemde vliegtuig onder lisensie in [[Japan]] en die [[Sowjetunie]] gebou. Hierdie aktiwiteite het die Douglas Aircraft Company in staat gestel om die eerste plek onder die wêreldvliegtuigvervaardigers te beklee namate sy wins vinnig toegeneem het. Die prototipes van die DF- burgerlike vliegboot en ’n eerste DC-4 (die toekomstige DC-4E) is gedurende dieselfde tydperk gerealiseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Stockroom at the Long Beach, Calif., plant of Douglas Aircraft Company. - NARA - 195485.jpg|duimnael|Foto van die voorraadkamer by die Long Beach-aanleg, ongeveer Oktober 1942.]] Douglas het hom gedurende die tweede helfte van die 1930’s op militêre programme toegespits. Die uitsondering was die burgerlike tweemotorige [[Douglas DC-5|DC-5]]. Enersyds het lugrederye voortgegaan om groot bestellings te plaas (met Douglas wat die grootste voordeel hieruit getrek het). Andersyds het Frankryk en Groot-Brittanje, beginnende in 1938, begin om groot getalle militêre vliegtuie van vervaardigers in die VSA te bestel. Omdat meer vliegtuie geproduseer moes word, moes die lugvaartbedryf aanlegte vergroot en/of nuwes bou. Douglas het grond aan die rand van die [[Long Beach-lughawe|munisipale lughawe in Long Beach]] verkry en ’n nuwe aanleg gebou. Douglas het ook aanlegte van die regering gehuur, geleë in [[Chicago]], [[Illinois]] en in [[Oklahoma City]] en [[Tulsa]], Oklahoma. As gevolg van ’n toename in bestellings rondom die tyd wat die VSA tot die oorlog toegetree het, het Douglas vliegtuie in ses aanlegte gebou, naamlik Chicago (DC), El Segundo (DE), Long Beach (DL), Oklahoma City (DK), Santa Monica (DO) en Tulsa (DT). (Die kodes tussen hakies word in die benamings van die Douglas-skroefvliegtuie gebruik: “Douglas C-54A-15-DC” beteken byvoorbeeld dat die vliegtuig ’n [[Douglas C-54 Skymaster|Skymaster]] is wat in die Chicago-aanleg gebou is en “Douglas C-47B-35-DK” beteken dat die vliegtuig in die Oklahoma City-aanleg gebou is.) Die aanlegte in Chicago en Oklahoma het elk net een soort vliegtuig gebou: Chicago het 655 C-54-DC’s (die militêre weergawe van die DC-4) en die aanleg in Oklahoma City het 5409 C-47-DK’s en C-117-DK’s gebou. Toe die meeste militêre kontrakte ná die oorlog beëindig is, is hierdie twee aanlegte aan die regering teruggegee. Die produksie in die ander vier aanlegte was meer gediversifiseer. Die toe nuwe Long Beach-aanleg het op 1 Februarie 1942 die eerste nuwe vliegtuig wat gebou is, die C-47-DL met die reeksnommer 41-7722, aan die [[United States Army Air Forces|USAAF]] afgelewer. Hierdie aanleg het gedurende die oorlog 4&nbsp;284 bykomende Skytrains, Dakotas en ander vliegtuie geproduseer. Ná die oorlog is hierdie aanleg na die regering oorgeplaas, maar in November 1946 het Douglas begin om deel van die aanleg weer te verkry om C-124-DL Globemaster II’s te produseer. Later het Douglas die hele aanleg gekoop en dit omvattend uitgebrei om vervaardigingsale vir die DC-8’s, DC-9’s en DC-10’s te huisves, en sy hoofkwartier is vanaf [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] verskuif. Veel later, toe produksieaktiwiteite begin afneem het, is die deel van die fasiliteit wat gebruik is, kleiner gemaak. Uiteindelik is net die C-17A Globemaster III in Long Beach vervaardig nadat Douglas deur Boeing oorgeneem is. Hierdie [[Tweede Wêreldoorlog]]-fasiliteite en die Douglas-hoofkwartier in Long Beach is nou gesloop. Die tradisionele aanlegte in Santa Monica (in gebruik sedert 1929) en [[El Segundo]] (in 1932 geopen) se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog tussen onderskeidelik produksie vir die USAAF en die Amerikaanse Vloot verdeel. Die Santa Monica-aanleg, wat deur die USAAF beheer is, het vir ’n kort tyd DC-3’s vir burgerlike klante gebou en toe begin om minimumverandering-variante van die DC-3 ingevolge militêre kontrakte te bou. Die aanleg het gedurende die oorlogsjare verskillende vliegtuie gebou, insluitende 589 C-54 Skymasters. Die Douglas Aircraft Company het gedurende die Tweede Wêreldoorlog ’n uiters belangrike rol gespeel. Sy aanlegte in Kalifornië, Illinois en Oklahoma het van 1 Januarie 1940 tot 31 Augustus 1945 ’n totaal van 30&nbsp;903 vliegtuie geproduseer.<ref name="fran"/> [[Lêer:Fbvjh 1985-09-07 FAGM 078 shd75 crop stof 600x364.jpg|duimnael|250x250px|’n Douglas C-47A-5-DL. Die “DL” wys daarop dat die vliegtuig in die Long Beach-aanleg vervaardig is.]] === Die gevolge van die beëindiging van vyandelikhede === Aan die einde van vyandelikhede is militêre kontrakte gekanselleer en het die getal werknemers by Douglas van ’n hoogtepunt van 140 000 in 1943 tot net 24 900 in 1946 afgeneem. Die aanlegte in Chicago, Oklahoma City en Tulsa is gesluit en produksieaktiwiteite in Long Beach is drasties verminder. Die getal afgelewerde vliegtuie het van 11&nbsp;598 in 1944 (’n onoortroffe rekord vir Douglas) tot 5&nbsp;353 in 1945 en 127 in 1946 afgeneem. Die El Segundo-afdeling het op Amerikaanse Vloot-bestellings vir die AD Skyraider en ander vliegtuie oorleef.<ref name="fran"/> === Die modernisering van lugrederyvlote === Ná die Tweede Wêreldoorlog moes kommersiële operateurs hulle vliegtuigvlote dringend moderniseer. Douglas was in ’n beter posisie as ander vervaardigers om hiermee te help want groot getalle C-47’s en C-54’s was surplus weens veranderde militêre behoeftes en was beskikbaar om as passasiersvliegtuie gemodifiseer te word. Daarbenewens is ’n aantal lugrame, wat as gevolg van gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, in Santa Monica as DC-3D’s en DC-4-1009’s omgebou. Die langtermyn- burgerlike mark het belowend vir Douglas gelyk.<ref name="fran" /> [[Lêer:Zsfrm 1978-00-00 FAJS 123 dust LR 600x364.jpg|links|duimnael|250x250px|Een van ’n aantal C-47-lugrame wat aan die einde van vyandelikhede weens gekanselleerde militêre kontrakte nie voltooi is nie, en hierna as DC-3D’s in Santa Monica gebou is.]] === Die DC-6, DC-7, DC-8 en ander vliegtuie === Met die [[Douglas DC-6|DC-6]] het Douglas groot sukses behaal. Talryke burgerlike en militêre variante asook die DC-7-reeks het uit die DC-6 voortgespruit. Daarteenoor het niks van die Model 415 en die Model 1004 gekom nie. Douglas het toe probeer om nuwe lewe in die DC-3 te blaas deur dit in die Super DC-3 te omskep. Hierdie weergawe van die DC-3 kon egter nie met die vinniger en groter Convair-produkte meeding nie. Douglas het met die ontwikkeling van sy eerste straallynvliegtuig, die DC-8, geaarsel en dit het die maatskappy duur te staan gekom. Gedurende die 1950’s het die [[Korea-oorlog|konflik in Korea]] en die [[Koue Oorlog]] tot hernude militêre aktiwiteite vir vliegtuigvervaardigers aanleiding gegee. Die Douglas El Segundo-span het die meeste voordeel hieruit getrek, met aansienlike Amerikaanse Vloot-bestellings vir AD Skyraiders en A4D Skyhawks. Aan die ander kant het die ontwerpspanne in Santa Monica en Long Beach slegs kleiner produksiekontrakte vir C-124 Globemaster II’s, B-66 Destroyers en C-133 Cargomasters gewen.<ref name="fran"/> === Vader en seun === [[Lêer:Donald Wills Douglas Jr., 1963.jpg|duimnael|175px|Donald W. Douglas junior in November 1963.]] Donald W. Douglas was sedert die begin van die firma die president asook die voorsitter van die direksie, en vir baie jare het die Douglas-familie die meerderheid maatskappyaandele gehou. Donald W. Douglas junior het in 1957 sy vader as president opgevolg; sy vader het die Voorsitter van die Direksie gebly, maar sy betrokkenheid by bedrywighede geleidelik verminder. Vader en seun het ’n meerderheid van hulle maatskappyaandele verkoop en in vaste eiendom belê. Omdat hulle minder aandag aan hulle vliegtuigbesigheid gegee het en minderheidsaandeelhouers in die Douglas Aircraft Company geword het, was dit skadelik vir die maatskappy.<ref name="fran"/> === Die DC-8 vlieg === Die DC-8 het op 20 Mei 1958 vir die eerste keer gevlieg en dit het gelyk asof hy ’n briljante toekoms het. Maar verskeie groot en duur probleme het verhoed dat vroeëproduksie-DC-8’s aan werkverrigtingwaarborge voldoen. Douglas het die nodige gedoen om hierdie tekortkominge reg te stel, maar swaar verliese is gely. Hierdie probleme het verhoed dat Douglas die ontwikkeling van ’n tweede straallynvliegtuig finansier wat met die Convair 880 en 990 en die Boeing 720 sou meeding. Daar was ’n rampspoedige ooreenkoms met Sud Aviation om die tweestraalmotorige Caravelle te bou (die driemotorige [[Boeing 727]] se werkverrigting was beter en hy was beter geskik).<ref name="fran"/> === Drie van die Douglas-aanlegte sluit === Santa Monica en Long Beach het gesukkel maar El Segundo het Douglas gehelp om steeds militêre produkte te lewer, hoofsaaklik te danke aan sy A-4 Skyhawk. Mededinging tussen ingenieurs in Santa Monica en El Segundo het daartoe aanleiding gegee dat die ontwerpspan wat sedert die 1930’s so doeltreffend deur Ed Heinemann bestuur is, ontbind word. Die El Segundo-aanleg is gesluit en die produksie van die Skyhawk is na Long Beach oorgeplaas.<ref name="fran"/> === Die einde van die Douglas Aircraft Company === Foute het toegeneem. Die vinnige en indrukwekkende verkoopsukses van die DC-9-program (en die opgedateerde MD-80-, MD-90- en Boeing 717-weergawes) sedert 1965 het die Douglas Aircraft Company onkant betrap. Douglas het ook beheer oor koste verloor. Die maatskappy het terselfdertyd die fout begaan om ’n straallynvliegtuig met dubbelvlakke en ’n groot kapasiteit aan te bied, wat deur die lugrederye geïgnoreer is. Die Douglas Aircraft Company was in die verknorsing en die enigste oplossing was om vinnig saam te smelt, en die McDonnell Douglas Corporation het op 28 April 1967 tot stand gekom. Douglas het verdwyn toe MDC deur Boeing oorgeneem is.<ref name="fran" /> == Produkte == === DC-1 === [[Lêer:Douglas DC-1 NC 223Y.jpg|duimnael|Die naam ''City of Los Angeles'' en die logo van TWA verskyn circa 1934 op die DC-1 met die registrasienommer NC223Y. Die vliegtuig word voorberei vir ’n proefvlug op die TWA-netwerk.]] Die Douglas Commercial One (DC-1) was een van die voorgangers van die DC-3, en die Douglas Aircraft Company het net een DC-1 gebou. Die DC-1-prototipe het op 1 Julie 1933 (met die registrasie X223Y) vir die eerste keer vanaf Clover Field in Santa Monica gevlieg. Die vlieënier was hooftoetsvlieënier Carl Cover en die vlug het 12 minute geduur. Die vliegtuig is vir ’n tydperk van vyf maande op toetsvlugte gebruik. Die prototipe is as vlootnommer 300 aan Transcontinental & Western Air (TWA) afgelewer. Die volgende gebruiker van die skroefvliegtuig was Graaf Forbes in die Verenigde Koninkryk. Die graaf het die masjien verkoop en dit het na Frankryk gegaan, vanwaar dit Spanje toe is, waar dit in die Burgeroorlog gebruik is en in Julie 1940 by die [[IBERIA|Iberia-vloot]] aangesluit het. === DC-2 === [[Lêer:ETH-BIB-Passagiere beim Einstieg in die Douglas DC-2 115-B, HB-ITE in Dübendorf-Inlandflüge-LBS MH05-31-09.tif|duimnael|DC-2 van Swiss Air Lines]] Die Douglas DC-2 was die produksiemodel van die DC-1, ’n verbeterde weergawe. TWA het op 4 September 1933 altesaam 20 hiervan bestel. Die kajuit van die DC-1 is langer gemaak om (as die DC-2) twee ekstra sitplekke en meer vrag te akkommodeer. Daar was ook 'n verbetering in die werkverrigting. Die onthulling en eerste vlug van die DC-2 het in Mei 1934 by Santa Monica plaasgevind, en die vliegtuig is op 14 Mei 1934 as vlootnommer 301 aan TWA oorhandig. Altesaam 75 DC-2’s is teen Junie 1934 bestel. Die eerste [[Pan Am|Pan American]] DC-2 is aan die einde van Augustus 1934 en die eerste een aan [[American Airlines]] in November 1934 afgelewer. Aflewerings is ook aan buitelandse operateurs gedoen. In totaal is 197 DC-2’s en militêre weergawes gebou. === DC-3 === [[Lêer:Zsiwl 1979-00-00 FADN 125 dust 600x364.jpg|duimnael|Die DC-3 is groter as die DC-2, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit en voorrandlandingsligte op die vlerk.]] Die Douglas DC-3 is 'n vastevlerk- skroefaangedrewe vliegtuig. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die [[Tweede Wêreldoorlog]] maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is. Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10&nbsp;000 geproduseer is, word die [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] in die [[VSA]] en die Dakota in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem. (In die Britse Statebond-lande en ook die grootste deel van die res van die wêreld is eers die militêre C-47’s en daarna die burgerlike DC-3’s feitlik universeel “Dakotas” genoem.) [[Lêer:6877 1977-10-00 FALA 592 spot LR lias 800x486.jpg|duimnael|Teikensleper-C-47 reeksnommer 6877 van 25 Eskader van die SALM]] Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. Nommer 35 Eskader in die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoermiddel en platform vir [[elektroniese oorlogvoering]] en is ontplooi in die [[Mosambiekkanaal]] vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is. [[Lêer:DC-3 NC1624 Texaco (4940057391).jpg|duimnael|Die DC-3D met die konstruksienommer 42981 (registrasienommer NC1624) was die laaste vliegtuig in die DC-3-familie wat deur Douglas gebou is.]] Die twee voorgangers van die DC-3 was die Douglas DC-1 en Douglas DC-2. Hoewel die DC-2 heelwat beter as sy voorganger was, het hy nie genoeg krag gehad nie en was hy nie groot genoeg om ekonomiese vlugte oor ’n voldoende afstand te onderneem nie. Aanvanklike idees vir ’n verbetering van die DC-2 het tot die Douglas Sleeper Transport (DST) en die DC-3 (vir daggebruik) aanleiding gegee. Die nuwe model wat hieruit voortgevloei het, het ’n langer en wyer romp met ’n sirkelvormige deursnit gehad om slaapbanke en ’n ekstra ry sitplekke te akkommodeer. Die nuwe model het ook voorrandlandingsligte op die vlerke gehad. Die DST het sy eerste vlug op 17 Desember 1935 onderneem. ==== Produksiesyfers ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Militêre variante in Santa Monica gebou | valign="top" |    382 |- | valign="top" |Militêre variante in Long Beach gebou | valign="top" |  4285 |- | valign="top" |Militêre variante in Oklahoma City gebou | valign="top" |  5381 |- | valign="top" |Burgerlike DC-3D’s in Oklahoma City gebou | valign="top" |      28 |- | valign="top" |Groottotaal vir die VSA | valign="top" |10655 |- | valign="top" |Japannese L2D | valign="top" |    487 |- | valign="top" |Russiese Li-2 | valign="top" |  4937 |- | valign="top" |Wêreldwye totaal | valign="top" |16079 |} === DC-4 === Namate die wêreldsituasie al hoe meer gespanne geraak het, het die Amerikaanse regering vervaardigers opdrag gegee om voorrang aan die produksie van militêre vliegtuie te verleen; dit het Douglas ingesluit. Laasgenoemde het, voordat Amerika tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het, burgerlike DC-4’s ontwerp, maar die Oorlogsdepartement het in Maart 1941 begin beplan om die nege DC-4’s oor te neem wat toe in die produksieproses was. Douglas het in die somer van 1944 begin om onder andere sy Model 1009-passasierslynvliegtuig aggressief te bemark. Die kajuit van hierdie model kon gedrukreël of nie gedrukreël wees. Die vloer van die hoofdek was nie versterk nie. [[United Airlines]] was die eerste lugredery wat die Model 1009 gekies en op 11 September 1944 altesaam 15 vliegtuie bestel het. Die Oorlogsbateadministrasie het egter oorlogsurplus-C-54's redelik goedkoop aangebied en United het sy DC-4-1009-bestelling gekanselleer. Douglas kon net 79 van die Model 1009 verkoop. Die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]] was een van die klante. Die totale produksie van die DC-4 en DC-4-variante het op 1&nbsp;244 vliegtuie te staan gekom. Dit het uit die C-54, C-54A, C-54B, C-54D, C-54E, C-54G, XC-114, YC-116 (die vorige twee een elk) en DC-4 bestaan.<ref name="fran"/> Die C-54A is in Santa Monica (97 C-54A-DO’s) en Chicago (252  C-54A-DC’s) gebou. Dit was die eerste variant wat van die begin af vir militêre gebruik bedoel was en het versterkte kajuitvloere met vraghanteringsfasiliteite gehad. Daar was ’n dubbelvragdeur aan die linkerkant van die romp.<ref name="fran"/> Die C-54D is as C-54D-DC’s in die Chicago-aanleg (325) en C-54D-DO’s in die Santa Monica-aanleg (55) gebou. Altesaam 86 van hierdie vliegtuie het as R5D-3’s na die Amerikaanse Vloot gegaan en 22 het as Skymaster Merk I’s na die [[Koninklike Britse Lugmag]] gegaan. In die meegaande foto word twee Douglas C-54’s geïllustreer. Die naaste vliegtuig is die Douglas C-54A met die konstruksienommer 10417 en die registrasienommer 7Q-YYY van Africa Cargo Airlines. Die ander vliegtuig is die Douglas C-54D met die konstruksienommer 10811 en die registrasienommer C9-ATF van Interocean Airways.<ref name="er">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=231, 246, 260, 280 |language=en}}</ref> [[Lêer:Doug props 1994-04-23 FALA 227 her 72dpi.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die C-54A met die konstruksienommer 10417 (links) en die C-54D met die konstruksienommer 10811 (regs) op 23 April 1994 by [[Lanseria-lughawe]].]] Die C-54G het konstruksienommers van 35929 tot 36090 gehad. Altesaam 162 van hulle is as C-54G-DO’s in Santa Monica gebou en hulle is hoofsaaklik as troepedraers gebruik. Volgens die boek ''Skyleaders'' is die dubbelvragdeur van hierdie variant deur een kleiner deur vervang,<ref name="fran"/> maar die vliegtuig in die meegaande foto het ’n dubbelvragdeur. Hy is as ’n C-54G-1-DO met die konstruksienommer 35936 gebou en toe die foto geneem is, was hy as 9Q-COC geregistreer en deur AMAZ gebruik.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcoc 1976-12-16 FAJS 447 shd25 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54G met die konstruksienommer 35936 op 16 Desember 1976 as 9Q-COC van AMAZ.]] Toe die laaste DC-4-1009 (konstruksienommer 43157) op 9 Augustus 1947 aan die Suid-Afrikaanse Lugdiens afgelewer is, was dit die einde van C-54- en DC-4-produksie. Hierdie skroefvliegtuig was ZS-BMH by die SAL geregistreer. [[Lêer:Zsbmh 2005-09-17 FASK 6632 LR 600x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4-1009 as ZS-BMH by die SAL geregistreer.]] === DC-5 === [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|[[William Edward Boeing|William E. Boeing]] se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' staan in April 1941 by Oakland.]] Die Douglas DC-5 was ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. ==== Getal DC-5’s en variante gebou ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |VSA-vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} === DC-6 === [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045486 crhor 600x450.jpg|duimnael|Hierdie vliegtuig is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou.]] [[Lêer:9qcgz 1997-07-00 FALA 068 dust shd25 her 600x364.jpg|duimnael|Die Douglas C-118A met die konstruksienommer 43573 word in Julie 1997 as 9Q-CGZ by Lanseria-lughawe gesien. Daar is vragdeure voor en agter op die romp van die vliegtuig.]] Die lugrederye wat nie die Lockheed Constellation bestel het nie, het gevind dat die XC-112A, die militêre prototipe van die DC-6, goed in hulle behoefte aan ’n gedrukreëlde lynvliegtuig sou kon voorsien. Gevolglik het American Airlines en United Air Lines die bal aan die rol gesit deur die DC-6 eerste te bestel. Die DC-6 is in drie hoof- burgerlike weergawes, naamlik die DC-6, die DC-6A en die DC-6B, gebou. Die DC-6 het aanvanklik 50 sitplekke gehad (twee weerskante van die gang). Dit is later tot 68 en toe 86 verhoog (deur die vliegtuig met vyf sitplekke langs mekaar toe te rus en die afstand tussen die sitplekke te verminder). Die DC-6A het kragtiger weergawes van die Double Wasp-enjins met water-metanol-inspuiting gehad. Die romp van die DC-6A was langer en ruimer en die vliegtuig het ’n groter brandstofvermoë en beter werkverrigting as die DC-6 gehad. Die DC-6B was vir die vervoer van passasiers geoptimaliseer en het dus nie die versterkte vloer en twee vragdeure van die vragvliegtuig gehad nie. Die DC-6B het aanvanklik 52 sitplekke gehad en later 82 of selfs 102 vir huurvlugte. Die militêre variante van die DC-6 het bestaan uit die VC-118 (vir gebruik deur die President van Amerika), C-118A’s vir die USAF, R6D-1’s vir die VSA-vloot (later C-118B’s hernoem), VC-118A’s vir die USAF, R6D-1Z’s vir die Amerikaanse Vloot (later VC-118B’s), RC-118A’s en een EC-118A. Die meeste van die C-118A’s en R6D-1’s was toegerus om 74 militêre passasiers of 27&nbsp;000 pond se vrag te dra. Die produksiesyfer vir die DC-6 en sy variante was 704 eenhede. Die Douglas DC-6 is as die DC-6 (171), DC-6A (78), DC-6B (287), XC-112A (1), VC-118 (1), C-118A (101) en R6D-1 (65) gebou.<ref name="fran"/> Die vliegtuig wat in die meegaande drie foto’s geïllustreer word, is volgens sy dataplaat as ’n C-118A deur Douglas in Santa Monica, Kalifornië, in die VSA met die konstruksienommer 43573 en die reeksnommer 51-3826 gebou. Die vliegtuig met die konstruksienommer 43573 is op 18 Oktober 1952 as ’n C-118A met die reeksnommer 51-3826 aan die USAF afgelewer en hy is in Desember 1996 as 9Q-CGZ geregistreer.<ref name="er"/> [[Lêer:9qcgz 2003-05-04 FAGM P5045482 LR 600x450.jpg|duimnael|250x250px|Die versterkte kajuitvloer en vragbinneruim van die C-118A met die registrasienommer 9Q-CGZ.]] Dit was die [[Korea-oorlog]] (1951) wat die VSA se Departement van Verdediging daartoe gelei het om ’n variant van die DC-6A as die standaard- militêre transportvliegtuig vir sowel die USAF as die Amerikaanse Vloot aan te skaf. Die USAF het 101 vliegtuie as C-118A’s bestel. Die meeste van die C-118A’s was toegerus om óf 74 militêre passasiers in redelik beskeie gemak óf 27&nbsp;000 pond se vrag te vervoer. Die DC-6A (die variant waarop die C-118A geskoei was) was as ’n vragvliegtuig met ’n versterkte kajuitvloer en twee vragdeure aan die linkerkant van die romp (een voor en een agter die vlerk) geoptimaliseer.<ref name="fran"/> (Die twee vragdeure van die C-118A kan in die foto van 9Q-CGZ gesien word.) === DC-7 === Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die bruto massa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. === DC-8 === Die DC-8 het sy eerste vlug op 30 Mei 1958 in Long Beach gehad. Altesaam 556 DC-8’s is vervaardig (eers deur Douglas en toe deur McDonnell Douglas Corporation). Die DC-8 is in vyf reekse gebou, naamlik die Reeks 10 (JT3C-turbostraalenjins), Reeks 20 en Reeks 30 (JT4-enjins), Reeks 40 (Rolls-Royce Conway-enjins) en Reeks 50 (JT3D-turbowaaierenjins). Dan was daar ook die langer Reeks (Model) 61, 62 en 63 (JT3D-enjins). Nadat produksie beëindig is, het Cammacorp die DC-8-71, -72 en -73 (CFM56-enjins) geskep. Die Model 61 was gemik op die langer en besiger binnelandse roetes in die VSA. Hierdie vliegtuig het die standaardvlerk behou, maar die romp was langer en kon ’n maksimum van 259 sitplekke akkommodeer. Die Model 62 was vir langer afstande bedoel en is op 22 Mei 1967 deur SAS in diens gestel. Die Model 63 het die lang romp  van die DC-8-61 met die groter vlerk van die DC-8-62 gekombineer en is vir trans-Atlantiese roetes ontwerp.<ref name="fran"/><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |year=1995 |isbn=0-517-10316-8 |location=Avenel, New Jersey |pages=643, 644 |language=en}}</ref> === DC-9 === Die eerste vlug van die DC-9 was op 25 Februarie 1965 by Long Beach.<ref name="fran"/> Die DC-9 het tot die Long Beach California-familie van lynvliegtuie behoort. Nadat die Douglas Aircraft Corporation met Boeing saamgesmelt het, het dit as die Douglas-produkte-afdeling van Boeing bekendgestaan.<ref name="pear">{{Cite book |last=Pearcy |first=Arthur |title=McDonnell Douglas MD-80 and MD-90 |date=1999 |publisher=Airlife Publishing Ltd |year=1999 |isbn=1 85310 956 8 |location=Shrewsbury, England |pages=6, 12, 14 |language=en}}</ref> Die Douglas-bestuur het gedetailleerde ingenieurswerk op die ontwerp van ’n tweestraalmotorige lynvliegtuig in Februarie 1963 gemagtig, en in Mei 1963 is die verkoop van 15 nuwe lynvliegtuie bekend as die DC-9 aan Delta Air Lines aangekondig. Verskillende vervaardigers was by die bou van die vliegtuig betrokke: die neus is gebou by Santa Monica, die vlerk- en stertsamestel is deur De Havilland van Kanada gebou, romppanele is deur Aerfer in Italië gebou en ander komponente is in die VSA vervaardig. Die Long Beach-aanleg was vir die produksie van die romp en die finale montering verantwoordelik. Aanvanklik het hierdie proses plaasgevind op ’n enkele monteerbaan waar die DC-8 en die DC-9 gesamentlik geproduseer is. Die DC-9 het groot sukses behaal en in 1965 alleen is 170 van die tweestraalmotorige lynvliegtuie verkoop en teen die einde van 1966 het totale verkope 424 eenhede bereik. Die aanvanklike gesamentlike DC-8-en-DC-9-produksielyn by Long Beach is vervang deur ’n enkele DC-8-produksielyn en twee parallelle DC-9-lyne. ’n Nuwe filiaal, Douglas Aircraft Company of Canada het verantwoordelikheid vir die produksie van sowel DC-9-vlerksamestelle as DC-9-stertsamestelle aanvaar. Douglas het gedeeltes van die De Havilland Canada-aanleg in Malton, Ontario, met ingang van 1 Desember 1965 gehuur en bedryf.<ref name="pear"/> ==== DC-9 Reeks 30 ==== Die eerste Reeks 30 het op 1 Augustus 1966 vir die eerste keer gevlieg. Die eerste aflewering, aan Eastern Air Lines, het op 27 Januarie 1967 geskied en geskeduleerde dienste het op 1 Februarie 1967 begin.<ref name="taylor">{{Cite book |last=Taylor |first=John |title=Jane’s all the World’s Aircraft 1981-82 |date=October 1981 |publisher=Jane’s Publishing Company Ltd |year=1981 |isbn=0 7106-0729-6 |location=London, United Kingdom |pages=408 |language=en}}</ref> Die USAF het gedurende 1967 die C-9A Nightingale-weergawe van die kommersiële DC-9 Reeks 30 gekies om in ’n behoefte aan ’n nuwe vliegtuig vir die vervoer van pasiënte te voorsien. Die C-9A kan tot 40 pasiënte op draagbare of meer as 40 in standaardsitplkekke vervoer en het ’n kompartement vir die spesiale versorging van pasiënte.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> Die eerste C-9A Nightingale is op 17 Junie 1968 by Long Beach in Kalifornië onthul.<ref>{{Cite book |last=Pyle |first=Mark |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=JOL International Publishing |year=1992 |isbn=1 872031 30 7 |pages=658 |language=en}}</ref> Daar is eers agt van hierdie vliegtuie bestel en daarna is nog 13 bestel. Die eerste C-9A is op 10 Augustus 1968 afgelewer.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Alan Ltd |year=1975 |isbn=0 7110 0049 0-102/74 |edition=3rd |location=Shepperton, Surrey, United Kingdom |pages=207 |language=en}}</ref> In totaal is 21 Nightingales tussen 1968 en 1973 aan die USAF afgelewer.<ref name="taylor" /> === DC-10 === Die Douglas DC-10 is ’n driemotorige wyeromp-straalvliegtuig wat vir die vervoer van passasiers of vrag gebruik is of as ’n gekombineerde vervoermiddel gebruik is. Die DC-10 het sy eerste vlug op 29 Augustus 1970 by Long Beach gehad en is deur die McDonnell Douglas Corporation vervaardig. Altesaam 446 eenhede van die tipe is gebou. Daar is vyf variante van die DC-10, naamlik die Reeks 10, Reeks 15, Reeks 30, Reeks 30ER en Reeks 40. Dan is daar ook omskepbare vragweergawes, naamlik die Model 10CF en 30CF. Laasgenoemde is as die KC-10A Extender deur die USAF bestel (dit is ’n tenk-en-vragvliegtuig).<ref name="fran"/><ref name="taylor"/> === Ander produkte van die maatskappy === * [[Douglas A-1 Skyraider]] * [[Douglas A-3 Skywarrior]] * [[Douglas B-18 Bolo]] * [[Douglas DB-7]] * [[Douglas F4D Skyray]] * [[Douglas SBD Dauntless]] == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120" perrow="3"> Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Lêer:Fboli 1974-09-02 FAJS 203 864x576.jpg|Die Reeks 50 DC-8’s het JT3D-turbowaaierenjins gehad en die DC-8-55F is die vragweergawe. Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 Lêer:Fbolh 1976-11-07 FAJS 343 spot crop shd25 her 600x364.jpg|Die DC-8-62 met JT3D-turbowaaierenjins op 7 November 1976 by Jan Smutslughawe. Lêer:860035 1995-10-00 FAWK 453 shd25 her 600x364.jpg|Die McDonnell Douglas KC-10 Extender in Oktober 1995 op die Lugmagbasis Waterkloof naby Pretoria Lêer:710881 2002-09-18 FAWK 194 reg shd25 800x486.jpg|Die Douglas C-9A Nightingale met die reeksnommer 71-0881 van die USAF op 18 September 2002 by Lugmagbasis Waterkloof in Pretoria. Lêer:Zsnra 2005-11-28 FACT 075 LR 800x533.jpg|DC-9-32 van 1Time Airline op 28 November 2005 by Kaapstad Internasionale Lughawe. Lêer:Lnrka 1976-12-16 FAJS 431 spot shd50 800x486.jpg|Die DC-10-30 van die Scandanavian Airline System Lêer:Ooslc 1976-12-12 FAJS 405 shd50 her1 800x486.jpg|Sabena se McDonnell Douglas DC-10-30CF </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons|Douglas Aircraft Company}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie| ]] aq9d1rrcpmtc8fy9tpshurs4sx5vl3f 1 424002 2917677 2917671 2026-07-15T12:40:23Z Aliwal2012 39067 /* Wikimedia Commons-sjabloon */ Antwoord 2917677 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Verandering van sjabloon en dus uitleg == Ek het hierdie saadjie vandag, 14 Maart 2026, met teks en twee foto's uitgebrei en wonder of die bestaande sjabloon nie eerder geskrap moet word nie of dalk volgens die Engels se sjabloon aangepas moet word nie. Ek is nog te kort by Wikipedia om dit kan doen. Is so 'n sjabloon nog nodig? Administrateurs help, asseblief! [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:55, 14 Maart 2026 (UTC) :Ek sal dit regmaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:28, 14 Maart 2026 (UTC) ::Dankie, Oesjaar! Ek waardeer dit. Ek sal intussen weer aan die opskrif(te) en teks werk. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 18:28, 14 Maart 2026 (UTC) == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == {{ping|Gaius le Roux}}, Die titel maak nie werklik sin nie want die artikel handel in wese oor die geskiedenis van die Maatskappy. Jy kan dit verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:58, 14 Maart 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], dankie vir die voorstel. Ek gaan ook 'n gedeelte oor die produkte (die vliegtuie) byvoeg. Hierdie gedeelte sal nie omvattend wees nie, maar kortliks handel oor die DC-4, C-54, DC-6 en C-118 (kort teks, met foto's en byskrifte). Ek moet nog besluit of daar 'n skakel na die Engelse weergawe se lys Douglas-vliegtuie moet wees. Die teks sal dan in geskiedenis en vliegtuie verdeel wees. Na my mening sal dit dan sin maak om hierdie subopskrif te hê. Stem jy saam? [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 06:36, 15 Maart 2026 (UTC) == Nuwe subopskrif en opskrifte onder dit == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], goeie dag. Ek gaan 'n nuwe subopskrif met die titel "Produkte" skep. Onder dit gaan die opskrifte "DC-4", "DC-6", "DC-8" en "DC-9" wees. Soos voorheen genoem, dit gaan nie omvattende beskrywings wees nie, maar kort beskrywings van die vliegtuie met foto's wees. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:00, 16 Maart 2026 (UTC) == Byvoeging van teks en foto's == Ek het vandag klaargemaak met die byvoeging van die teks en foto's onder die Produkteafdeling. Iewers tydens hierdie proses het ek data aan die "Wysigbron"-kant van die artikel geskrap wat nie geskrap moes word. Ek het probeer om foto's te skrap, maar die foto's is nie geskrap nie. '''Ek is egter tevrede met die uitleg van die teks en die foto's in die artikel'''. So, wat die teks en die foto's betref soos dit nou daar uitsien, is dit myns insiens nie nodig om enige veranderings aan te bring nie. ENIGE ADMINISTRATEUR KAN ASSEBLIEF PROBEER OM DIE FOUTE WAARNA EK HIERBO VERWYS, REG TE MAAK. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:41, 17 Maart 2026 (UTC) == Straalmotor vs. Straalenjin == {{ping|Gaius le Roux}}, wat sê jou slimboek is die verkose term: [[straalmotor]] of straalenjin? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:43, 18 Maart 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Die Vliegtuigbouterme het net een inskrywing met “straalenjin”, naamlik “straalenjintoetskamer” vir “jet-engine test cell”. Al sy “engine”-terme word met “enjin” vertaal. Die Terblanche- tegniese woordeboek het jet engine = straalenjin. “Motor” word gewoonlik by elektriese motore gebruik. Die gerief van “motor” is egter dat ’n mens soms lang samestellings kan vermy deur “motor” te gebruik: “twin-engine turboprop aircraft” = twee-enjinturboskroefvliegtuig x tweemotorige turboskroefvliegtuig; four-engine jet aircraft = vierenjinstraalvliegtuig x viermotorige straalvliegtuig. 'n Mens wil soms in 'n artikel lang samestellings vermy ter wille van die skrifbeeld of die spasie wat jy beskikbaar het. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:36, 18 Maart 2026 (UTC) ::{{ping|BurgertB}}, met jou joernalistieke agtergrond, moet ek Straalmotor na Straalenjin verander? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:15, 18 Maart 2026 (UTC) :::Ag, ek dink dis om't ewe, maar ek persoonlik ken net straalenjin. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 09:47, 18 Maart 2026 (UTC) ::::{{ping|BurgertB|Gaius le Roux}}, sien die antwoord van Maureen van Helden by VivA: ''Ek kry "straalmotor" in die WAT, HAT en Lugvaarttermlys, en ek kry "straalenjin" in die WAT (as sinoniem vir "straalmotor") en in die Fisikawoordeboek. Ek kyk gou in die Korpusportaal ook.'' ''Die trefslae in die korpusse is aansienlik meer vir "straalmotor" as vir "straalenjin" 42 in 25 dokumente teenoor 8 in 6 dokumente. Ek dink jy sal enigeen kan gebruik, maar die bekender en meer gebruikte opsie is "straalmotor".'' So, dit maak nie werklik saak nie. Dankie vir julle kommentaar. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 18 Maart 2026 (UTC) == Wikimedia Commons-sjabloon == Administrateurs, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] Die "Wikimedia Commons bevat media in verband met"-sjabloon verskyn tussen twee foto's nadat ek teks en foto's bygevoeg het en foto's geskuif het. Is die sjabloon steeds op die regte plek? Moet dit nie geskuif word nie? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 09:38, 15 Julie 2026 (UTC) :Jy gebruik te veel foto's, dit gaan dan in die Verwysings gebied in waar die Wikimedia Commons geprogrammeer is om te verskyn. Hierdie artikel handel oor die Maatskappy, nie die produkte nie. Skuif eerder die foto's na die produk artikels. Alternatief, gebruik 'n Galery. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:14, 15 Julie 2026 (UTC) ::Dankie vir jou reaksie. ::Die produkname wat hier verskyn, is net 'n opsomming van die produkte wat die Douglas-maatskappy vervaardig het. Die foto's illustreer die produkte wat genoem word. Die Douglas DC-1- tot DC-7-foto's verskyn reeds in die ooreenstemmende volledige produkartikels. Ek werk nog aan die DC-8-artikel en ek sal later artikels vir die DC-9 en die DC-10 skep. ::Ek sal egter kyk of ek van die produkfoto's kan verminder. ::Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 10:28, 15 Julie 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], dankie dat jy die galery geskep het! Dit het egter nie die probleem van die posisie van die Wikimedia Commons-sjabloon opgelos nie. :::Ek het na die ooreenstemmende Engelse artikel gekyk. Dáár verskyn hierdie sjabloon onder 'n opskrif met die naam "External links". Miskien moet 'n opskrif met die naam "Eksterne skakel(s)" in die Afrikaans geskep word en die sjabloon dan na daardie gedeelte geskuif word. Ek het nie oorspronklik die sjabloon ingevoeg nie, so ek het nie 'n idee hoe om dit te doen nie. :::Ek weet nie of die skep van die opskrif en die skuif van die sjabloon die probleem van posisie sal oplos nie. :::Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:54, 15 Julie 2026 (UTC) ::::Gaius, ek het die sondebok toevallig opgespoor: {{Commons|Douglas Aircraft Company}} Dit was weggesteek agter teks in 'n paragraaf. Hoera! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:40, 15 Julie 2026 (UTC) ncs0oxzhwlcsjvacqlt18tey2mjtf2o 2917684 2917677 2026-07-15T13:17:16Z Gaius le Roux 203341 /* Wikimedia Commons-sjabloon */ Antwoord 2917684 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Verandering van sjabloon en dus uitleg == Ek het hierdie saadjie vandag, 14 Maart 2026, met teks en twee foto's uitgebrei en wonder of die bestaande sjabloon nie eerder geskrap moet word nie of dalk volgens die Engels se sjabloon aangepas moet word nie. Ek is nog te kort by Wikipedia om dit kan doen. Is so 'n sjabloon nog nodig? Administrateurs help, asseblief! [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:55, 14 Maart 2026 (UTC) :Ek sal dit regmaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:28, 14 Maart 2026 (UTC) ::Dankie, Oesjaar! Ek waardeer dit. Ek sal intussen weer aan die opskrif(te) en teks werk. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 18:28, 14 Maart 2026 (UTC) == Die geskiedenis van die Douglas Aircraft Company == {{ping|Gaius le Roux}}, Die titel maak nie werklik sin nie want die artikel handel in wese oor die geskiedenis van die Maatskappy. Jy kan dit verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:58, 14 Maart 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], dankie vir die voorstel. Ek gaan ook 'n gedeelte oor die produkte (die vliegtuie) byvoeg. Hierdie gedeelte sal nie omvattend wees nie, maar kortliks handel oor die DC-4, C-54, DC-6 en C-118 (kort teks, met foto's en byskrifte). Ek moet nog besluit of daar 'n skakel na die Engelse weergawe se lys Douglas-vliegtuie moet wees. Die teks sal dan in geskiedenis en vliegtuie verdeel wees. Na my mening sal dit dan sin maak om hierdie subopskrif te hê. Stem jy saam? [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 06:36, 15 Maart 2026 (UTC) == Nuwe subopskrif en opskrifte onder dit == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], goeie dag. Ek gaan 'n nuwe subopskrif met die titel "Produkte" skep. Onder dit gaan die opskrifte "DC-4", "DC-6", "DC-8" en "DC-9" wees. Soos voorheen genoem, dit gaan nie omvattende beskrywings wees nie, maar kort beskrywings van die vliegtuie met foto's wees. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:00, 16 Maart 2026 (UTC) == Byvoeging van teks en foto's == Ek het vandag klaargemaak met die byvoeging van die teks en foto's onder die Produkteafdeling. Iewers tydens hierdie proses het ek data aan die "Wysigbron"-kant van die artikel geskrap wat nie geskrap moes word. Ek het probeer om foto's te skrap, maar die foto's is nie geskrap nie. '''Ek is egter tevrede met die uitleg van die teks en die foto's in die artikel'''. So, wat die teks en die foto's betref soos dit nou daar uitsien, is dit myns insiens nie nodig om enige veranderings aan te bring nie. ENIGE ADMINISTRATEUR KAN ASSEBLIEF PROBEER OM DIE FOUTE WAARNA EK HIERBO VERWYS, REG TE MAAK. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:41, 17 Maart 2026 (UTC) == Straalmotor vs. Straalenjin == {{ping|Gaius le Roux}}, wat sê jou slimboek is die verkose term: [[straalmotor]] of straalenjin? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:43, 18 Maart 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Die Vliegtuigbouterme het net een inskrywing met “straalenjin”, naamlik “straalenjintoetskamer” vir “jet-engine test cell”. Al sy “engine”-terme word met “enjin” vertaal. Die Terblanche- tegniese woordeboek het jet engine = straalenjin. “Motor” word gewoonlik by elektriese motore gebruik. Die gerief van “motor” is egter dat ’n mens soms lang samestellings kan vermy deur “motor” te gebruik: “twin-engine turboprop aircraft” = twee-enjinturboskroefvliegtuig x tweemotorige turboskroefvliegtuig; four-engine jet aircraft = vierenjinstraalvliegtuig x viermotorige straalvliegtuig. 'n Mens wil soms in 'n artikel lang samestellings vermy ter wille van die skrifbeeld of die spasie wat jy beskikbaar het. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:36, 18 Maart 2026 (UTC) ::{{ping|BurgertB}}, met jou joernalistieke agtergrond, moet ek Straalmotor na Straalenjin verander? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:15, 18 Maart 2026 (UTC) :::Ag, ek dink dis om't ewe, maar ek persoonlik ken net straalenjin. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 09:47, 18 Maart 2026 (UTC) ::::{{ping|BurgertB|Gaius le Roux}}, sien die antwoord van Maureen van Helden by VivA: ''Ek kry "straalmotor" in die WAT, HAT en Lugvaarttermlys, en ek kry "straalenjin" in die WAT (as sinoniem vir "straalmotor") en in die Fisikawoordeboek. Ek kyk gou in die Korpusportaal ook.'' ''Die trefslae in die korpusse is aansienlik meer vir "straalmotor" as vir "straalenjin" 42 in 25 dokumente teenoor 8 in 6 dokumente. Ek dink jy sal enigeen kan gebruik, maar die bekender en meer gebruikte opsie is "straalmotor".'' So, dit maak nie werklik saak nie. Dankie vir julle kommentaar. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 18 Maart 2026 (UTC) == Wikimedia Commons-sjabloon == Administrateurs, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] Die "Wikimedia Commons bevat media in verband met"-sjabloon verskyn tussen twee foto's nadat ek teks en foto's bygevoeg het en foto's geskuif het. Is die sjabloon steeds op die regte plek? Moet dit nie geskuif word nie? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 09:38, 15 Julie 2026 (UTC) :Jy gebruik te veel foto's, dit gaan dan in die Verwysings gebied in waar die Wikimedia Commons geprogrammeer is om te verskyn. Hierdie artikel handel oor die Maatskappy, nie die produkte nie. Skuif eerder die foto's na die produk artikels. Alternatief, gebruik 'n Galery. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:14, 15 Julie 2026 (UTC) ::Dankie vir jou reaksie. ::Die produkname wat hier verskyn, is net 'n opsomming van die produkte wat die Douglas-maatskappy vervaardig het. Die foto's illustreer die produkte wat genoem word. Die Douglas DC-1- tot DC-7-foto's verskyn reeds in die ooreenstemmende volledige produkartikels. Ek werk nog aan die DC-8-artikel en ek sal later artikels vir die DC-9 en die DC-10 skep. ::Ek sal egter kyk of ek van die produkfoto's kan verminder. ::Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 10:28, 15 Julie 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], dankie dat jy die galery geskep het! Dit het egter nie die probleem van die posisie van die Wikimedia Commons-sjabloon opgelos nie. :::Ek het na die ooreenstemmende Engelse artikel gekyk. Dáár verskyn hierdie sjabloon onder 'n opskrif met die naam "External links". Miskien moet 'n opskrif met die naam "Eksterne skakel(s)" in die Afrikaans geskep word en die sjabloon dan na daardie gedeelte geskuif word. Ek het nie oorspronklik die sjabloon ingevoeg nie, so ek het nie 'n idee hoe om dit te doen nie. :::Ek weet nie of die skep van die opskrif en die skuif van die sjabloon die probleem van posisie sal oplos nie. :::Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:54, 15 Julie 2026 (UTC) ::::Gaius, ek het die sondebok toevallig opgespoor: {{Commons|Douglas Aircraft Company}} Dit was weggesteek agter teks in 'n paragraaf. Hoera! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:40, 15 Julie 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Weereens, dankie, Aliwal! Ek sê ook hoera! :::::Nou lyk die uitleg van die artikel sommer mooi! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 13:17, 15 Julie 2026 (UTC) lf7dyhb68k6ahsh4c3h8wzj5a2ic1ux 0 426011 2917749 2842142 2026-07-16T07:29:09Z Dorotheoio 211105 2917749 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Susumu Tonegawa Photo.jpg|duimnael]] '''Susumu Tonegawa''' (利根川 進, Tonegawa Susumu, 5 September 1939 - 11 Junie 2026) is 'n Japannese wetenskaplike wat die enigste ontvanger was van die [[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde]] in 1987 vir sy ontdekking van V(D)J-rekombinasie, die genetiese meganisme wat teenliggaamdiversiteit produseer. Alhoewel hy die Nobelprys vir sy werk in immunologie gewen het, is Tonegawa 'n molekulêre bioloog van opleiding en het hy weer van veld verander na sy Nobelpryswenning; hy studeer nou neurowetenskap en ondersoek die molekulêre, sellulêre en neuronale basis van geheuevorming en herwinning. == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Susumu Tonegawa}} {{Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tonegawa, Susumu}} [[Kategorie:Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde wenners]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Lewende mense]] qlsw08lqx9zo73lqyg166fvaksw5srj 10 428996 2917705 2914641 2026-07-15T16:06:58Z Aliwal2012 39067 spel Portugese Grand Prix 2917705 wikitext text/x-wiki {{Navigasieboks | name = F1GP 1980–1989 | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | title = [[Lys van Formule Een Grands Prix|Formule Een Grands Prix]] (1980–1989) | listclass = hlist | style = | group1 = [[1980 Formule Een-seisoen|1980]] | list1 = * [[1980 Argentynse Grand Prix|ARG]] * [[1980 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] * [[1980 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] * [[1980 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1980 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1980 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1980 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1980 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1980 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] * [[1980 Nederlandse Grand Prix|NED]] * [[1980 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1980 Kanadese Grand Prix|KAN]] * [[1980 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | group2 = [[1981 Formule Een-seisoen|1981]] | list2 = * [[1981 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] * [[1981 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1981 Argentynse Grand Prix|ARG]] * [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]] * [[1981 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1981 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1981 Spaanse Grand Prix|SPA]] * [[1981 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1981 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1981 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1981 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] * [[1981 Nederlandse Grand Prix|NED]] * [[1981 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1981 Kanadese Grand Prix|KAN]] * [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]] | group3 = [[1982 Formule Een-seisoen|1982]] | list3 = * [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] * [[1982 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1982 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] * [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]] * [[1982 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1982 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1982 Detroit Grand Prix|DET]] * [[1982 Kanadese Grand Prix|KAN]] * [[1982 Nederlandse Grand Prix|NED]] * [[1982 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1982 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1982 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1982 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] * [[1982 Switserse Grand Prix|SWI]] * [[1982 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]] | group4 = [[1983 Formule Een-seisoen|1983]] | list4 = * [[1983 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1983 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] * [[1983 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]] * [[1983 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1983 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1983 Detroit Grand Prix|DET]] * [[1983 Kanadese Grand Prix|KAN]] * [[1983 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1983 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1983 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] * [[1983 Nederlandse Grand Prix|NED]] * [[1983 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1983 Europese Grand Prix|EUR]] * [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | group5 = [[1984 Formule Een-seisoen|1984]] | list5 = * [[1984 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] * [[1984 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]] * [[1984 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1984 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1984 Kanadese Grand Prix|KAN]] * [[1984 Detroit Grand Prix|DET]] * [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]] * [[1984 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1984 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1984 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] * [[1984 Nederlandse Grand Prix|NED]] * [[1984 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1984 Europese Grand Prix|EUR]] * [[1984 Portugese Grand Prix|POR]] | group6 = [[1985 Formule Een-seisoen|1985]] | list6 = * [[1985 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1985 Portugese Grand Prix|POR]] * [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]] * [[1985 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1985 Kanadese Grand Prix|KAN]] * [[1985 Detroit Grand Prix|DET]] * [[1985 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1985 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1985 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1985 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] * [[1985 Nederlandse Grand Prix|NED]] * [[1985 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1985 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1985 Europese Grand Prix|EUR]] * [[1985 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] * [[1985 Australiese Grand Prix|AUS]] | group7 = [[1986 Formule Een-seisoen|1986]] | list7 = * [[1986 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1986 Spaanse Grand Prix|SPA]] * [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]] * [[1986 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1986 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1986 Kanadese Grand Prix|KAN]] * [[1986 Detroit Grand Prix|DET]] * [[1986 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1986 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1986 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1986 Hongaarse Grand Prix|HON]] * [[1986 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] * [[1986 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1986 Portugese Grand Prix|POR]] * [[1986 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] * [[1986 Australiese Grand Prix|AUS]] | group8 = [[1987 Formule Een-seisoen|1987]] | list8 = * [[1987 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]] * [[1987 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1987 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1987 Detroit Grand Prix|DET]] * [[1987 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1987 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1987 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1987 Hongaarse Grand Prix|HON]] * [[1987 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] * [[1987 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1987 Portugese Grand Prix|POR]] * [[1987 Spaanse Grand Prix|SPA]] * [[1987 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] * [[1987 Japannese Grand Prix|JPN]] * [[1987 Australiese Grand Prix|AUS]] | group9 = [[1988 Formule Een-seisoen|1988]] | list9 = * [[1988 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]] * [[1988 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1988 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] * [[1988 Kanadese Grand Prix|KAN]] * [[1988 Detroit Grand Prix|DET]] * [[1988 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1988 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1988 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1988 Hongaarse Grand Prix|HON]] * [[1988 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1988 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1988 Portugese Grand Prix|POR]] * [[1988 Spaanse Grand Prix|SPA]] * [[1988 Japannese Grand Prix|JPN]] * [[1988 Australiese Grand Prix|AUS]] | group10 = [[1989 Formule Een-seisoen|1989]] | list10 = * [[1989 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] * [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]] * [[1989 Monaco Grand Prix|MON]] * [[1989 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] * [[1989 Verenigde State Grand Prix|VSA]] * [[1989 Kanadese Grand Prix|KAN]] * [[1989 Franse Grand Prix|FRA]] * [[1989 Britse Grand Prix|GBR]] * [[1989 Duitse Grand Prix|DUI]] * [[1989 Hongaarse Grand Prix|HON]] * [[1989 Belgiese Grand Prix|BEL]] * [[1989 Italiaanse Grand Prix|ITA]] * [[1989 Portugese Grand Prix|POR]] * [[1989 Spaanse Grand Prix|SPA]] * [[1989 Japannese Grand Prix|JPN]] * [[1989 Australiese Grand Prix|AUS]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Kategorie:Motorsportsjablone]] [[Kategorie:Sportreekssjablone]] </noinclude> nyg97qbz3q6m0ctjp9fnn28k3tqhxov 0 452757 2917759 2892741 2026-07-16T10:59:06Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917759 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Marco Tardelli | image = [[Lêer:Marco Tardelli - Lucca Comics & Games 2016.jpg|220px]] | image_size = | caption = Tardelli in 2016 | fullname = Marco Tardelli | birth_date = {{birth date and age|df=y|1954|9|24}} | birth_place = [[Capanne di Careggine]], [[Italië]] | height = 1,78 m | position = Middelveldspeler, verdediger | years1 = 1972–1974 | caps1 = 41 | goals1 = 4 | clubs1 = [[Pisa Calcio|Pisa]] | years2 = 1974–1975 | caps2 = 36 | goals2 = 2 | clubs2 = [[Como Calcio|Como]] | years3 = 1975–1985 | caps3 = 259 | goals3 = 35 | clubs3 = [[Juventus FC|Juventus]] | years4 = 1985–1987 | caps4 = 43 | goals4 = 2 | clubs4 = [[FC Internazionale Milano|Internazionale]] | years5 = 1987–1988 | caps5 = 14 | goals5 = 0 | clubs5 = [[FC St. Gallen|St. Gallen]] | totalcaps = 393 | totalgoals = 43 | nationalyears1 = 1976–1986 | nationalcaps1 = 81 | nationalgoals1 = 6 | nationalteam1 = [[Italiaanse nasionale sokkerspan|Italië]] | manageryears1 = 1988–1990 | managerclubs1 = Italië o/16 | manageryears2 = 1990–1993 | managerclubs2 = Italië o/21 (assistent) | manageryears3 = 1993–1995 | managerclubs3 = [[Como Calcio|Como]] | manageryears4 = 1995–1996 | managerclubs4 = [[AC Cesena|Cesena]] | manageryears5 = 1997–2000 | managerclubs5 = Italië o/21 | manageryears6 = 2000–2001 | managerclubs6 = [[FC Internazionale Milano|Internazionale]] | manageryears7 = 2002–2003 | managerclubs7 = [[AS Bari|Bari]] | manageryears8 = 2004 | managerclubs8 = [[Egiptiese nasionale sokkerspan|Egipte]] | manageryears9 = 2005–2008 | managerclubs9 = [[AC Arezzo|Arezzo]] | manageryears10 = 2008–2013 | managerclubs10 = [[Ierse nasionale sokkerspan|Ierland]] (assistent) }} '''Marco Tardelli''' (gebore [[24 September]] [[1954]]) is ’n voormalige [[Italië|Italiaanse]] [[sokkerspeler]] en afrigter. Op klubvlak het hy as ’n middelveldspeler vir verskeie Italiaanse klubs gespeel; hy het sy loopbaan by Pisa begin en later vir Como, [[Juventus FC|Juventus]] en [[Internazionale]] gespeel, voordat hy by die Switserse klub St. Gallen afgetree het. Hy het ’n baie suksesvolle loopbaan by Juventus gehad, waar hy vyf [[Serie A|ligatitels]], verskeie Coppa Italia-titels, en vier belangrike UEFA-toernooie ([[UEFA Champions League|Europese Beker]], [[UEFA Bekerwenner-beker|Beker van Bekerwenners]], [[UEFA Europa League|UEFA-beker]] en [[UEFA Superbeker]]) gewen het, en behoort tot die eerste drie spelers wat al die drie belangrikste UEFA-klubkompetisies gewen het, saam met sy Italiaanse en Juventus-spanmaats Antonio Cabrini en Gaetano Scirea.<ref name="Treble">{{cite web|url=http://www.uefa.com/news/newsid=181082.html|title=Treble chance for Vítor Baía|author1=Hugo Pietra|date=21 May 2004|publisher=[[UEFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131202231646/http://www.uefa.com/news/newsid=181082.html|archive-date=2 December 2013|access-date=6 July 2016|url-status=dead}}</ref> Tardelli het ook groot sukses met die [[Italiaanse nasionale sokkerspan|Italiaanse nasionale span]] behaal. Hy het sy land by drie [[Sokker-Wêreldbeker|Wêreldbekers]] verteenwoordig ([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982|1982]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]]), en die 1982-uitgawe van die toernooi gewen.<ref>{{Cite journal |author=Jon Carter |date=26 May 2010 |title=First XI: World Cup celebrations |url=http://soccernet.espn.go.com/world-cup/columns/story?id=790168&cc=5739&ver=global |url-status=dead |journal=ESPN |archive-url=https://web.archive.org/web/20100603233147/http://soccernet.espn.go.com/world-cup/columns/story?id=790168&cc=5739&ver=global |archive-date=3 June 2010}}</ref><ref>{{Cite journal |author=John F. Molinaro |date=13 May 2010 |title=World Cup memories: Tardelli's celebration, 1982 |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-memories-tardelli-s-celebration-1982-1.967834 |journal=CBC Sports}}</ref> Hy het ook aan die [[UEFA Europa-beker|Europese Kampioenskap]] in 1980 deelgeneem, waar Italië vierde geëindig het op tuisgrond, en is in die toernooi-span aangewys. Tardelli, beskou as een van Italië se beste middelvelders en ’n van die beste spelers van sy generasie, was ’n energieke, hardhandige maar tegnies bekwame twee-rigting-middelvelder wat uitgestaan het vir sy bydraes in aanval en verdediging.<ref name="Italy's greatest midfielders">{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/news/18622/6097485/|title=Italy's greatest midfielders|work=Sky Sports|access-date=6 July 2016}}</ref><ref name="scartarono">{{cite web|url=http://www.corrieredellosport.it/news/calcio/2015/10/17-5024596/veltroni_intervista_tardelli_inter_e_milan_mi_scartarono_/?cookieAccept|title=Veltroni intervista Tardelli: "Inter e Milan mi scartarono..."|author1=Walter Veltroni|date=17 October 2015|publisher=Il Corriere dello Sport|language=it|access-date=4 July 2016}}</ref><ref name="storiedicalcio.altervista.org">{{cite web|url=http://www.storiedicalcio.altervista.org/marco_tardelli.html|title=Marco Tardelli|publisher=Storie di Calcio|language=it|access-date=27 March 2015}}</ref><ref name="Gli eroi in bianconero: Marco TARDELLI">{{cite web|url=http://www.tuttojuve.com/gli-eroi-bianconeri/gli-eroi-in-bianconero-marco-tardelli-205580|title=Gli eroi in bianconero: Marco TARDELLI|author1=Stefano Bedeschi|date=24 September 2014|publisher=Tutto Juve.com|language=it|access-date=31 March 2015|archive-date=25 Maart 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325224630/https://www.tuttojuve.com/gli-eroi-bianconeri/gli-eroi-in-bianconero-marco-tardelli-205580|url-status=dead}}</ref> In 2004 is hy as 37ste in die [[UEFA]] Golden Jubilee-poll aangewys; hy is in 2015 in die Italiaanse Sokker Hall of Fame opgeneem. As afrigter het Tardelli aanvanklik met Italië se onder-16-span gewerk, en later as assistent-afrigter vir Cesare Maldini by die onder-21-span gedien. Hy het daarna verskeie klubs in Italië gelei voordat hy hoofafrigter van die Italië nasionale onder-21-span geword het, en die 1997 Middellandse See Spele sowel as die 2000 UEFA Europese Onder-21-kampioenskap gewen het, voordat hy teruggekeer het na klubvlak. Tussen 2004 en 2005 het hy ook die [[Egiptiese nasionale sokkerspan]] bestuur, terwyl hy tussen 2008 en 2013 as assistent-afrigter vir Giovanni Trapattoni by die [[Ierse nasionale sokkerspan]] gedien het. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tardelli, Marco}} [[Kategorie:Italiaanse sokkerspelers]] [[Kategorie:Sokkerafrigters]] [[Kategorie:Geboortes in 1954]] [[Kategorie:Lewende mense]] m817tdzerzg1by1gg7o4c04ygqiwvti 0 454089 2917710 2910823 2026-07-15T16:22:56Z InternetArchiveBot 131157 Red 4 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2917710 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Singet_dem_Herrn_ein_neues_Lied.JPEG|duimnael| Bach se outograafpartituur van die motet {{Lang|de|Singet dem Herrn ein neues Lied}}, BWV 225]] Dit is onbekend hoeveel motette [[Johann Sebastian Bach]] gekomponeer het: Sommige is verlore en daar bestaan twyfel oor of sommige van die oorblywende motette wel aan hom toegeskryf kan word. Howel daar beslis 'n saak te maak is dat die ses motette wat as [[Bach-Werke-Verzeichnis|BWV]] 225–230 gekatalogiseer is, aan Bach toegeskryf kan word, bestaan daar tog twyfel oor een daarvan, ''Lobet den Herrn, alle Heiden''. ’n Sewende motet, ''Ich lasse dich nicht'', BWV Anh. 159, is voorheen aan Bach se ouer neef Johann Christoph Bach toegeskryf, maar dit blyk nou dat ten minste 'n gedeelte daarvan deur J.S. Bach gekomponeer is. Indien dit waar is, is dit waarskynlik gedurende sy [[Johann Sebastian Bach|Weimar-periode]] gekomponeer. ''Fürchte dich nicht'', BWV 228, is 'n ander motet wat blykbaar tussen 1708 en 1717 in [[Weimar]] gekomponeer is, terwyl die res in [[Leipzig]] gekomponeer is. Verskeie van die motette is vir begrafnisse geskryf. Daar heers onsekerheid of dié motette in normale kerkdienste gebruik sou word, want daar is bewyse dat dié genre reeds as argaïes beskou is. Die teks van ''Jauchzet dem Herrn, alle Welt'', BWV Anh. 160 – of die stuk nou aan Bach toegeskryf kan word of nie – dui op 'n opvoering tydens Kersfees. 'n Ander moontlike gebruik is pedagogies van aard: Bach se biograaf Johann Nikolaus Forkel het voorgestel dat dié koorkomposisies nuttig sou wees het vir die opleiding van Bach se jong sangers; boonop het Christoph Wolff aangevoer dat dit veral op ''Singet dem Herrn ein neues Lied'' van toepassing sou kan wees.<ref>Wolff, C. 2001. ''[https://books.google.com/books?id=YtJVFiHnepcC&pg=PA249 Johann Sebastian Bach: The Learned Musician]''. W.W. Norton & Company, bl. 249.</ref> Bach se motette is die enigste van sy vokale werke wat sonder onderbreking tussen sy dood in 1750 en die 19de-eeuse Bach-herlewing uitgevoer is.<ref>Spitta, P. 1899. [[iarchive:johannsebastianb02spituoft|Johann Sebastian Bach: His work and influence on the music of Germany, 1685–1750]]. London: Novello, [https://archive.org/details/johannsebastianb02spituoft/page/611/mode/1up?view=theater bl. 611].</ref> In die vroeë 19de eeu het ses motette (BWV 225, 228, Anh. 159, 229, 227 en 226)<ref name="BH">Schicht, J.G. (red.). 1802. ''Joh. Seb. Bach's Motetten in Partitur''. Vol. 1: BWV 225, 228 en BWV Anh. 159. Leipzig: Breitkopf und Härtel.</ref><ref>Schicht, J.G. (red.). 1803. [[iarchive:johsebbachsmotet00bach|''Joh. Seb. Bach's Motetten in Partitur''.]] Vol. 2: BWV 229, 227 en 226. Leipzig: Breitkopf und Härtel.</ref><ref>{{OCLC|18856743}} by {{URL|www.worldcat.org}}.</ref> onder Bach se eerste gedrukte musiek getel, ná die tweede helfte van die 18de eeu toe Bach se vierstemmige korale die enigste vokale musiek van Bach was wat in gedrukte vorm beskikbaar was.<ref>Forkel, J.N. 1920. [[iarchive:johannsebastian01terrgoog|''Johann Sebastian Bach: His life, art, and work''.]]. Vertaal deur Charles Sanford Terry. New York: Harcourt, Brace and Howe, [https://archive.org/stream/johannsebastian01terrgoog#page/n22/mode/1up bl. xvii]</ref> == BWV 225–230 == # ''Singet dem Herrn ein neues Lied'' (Afrikaans: Sing vir die Here 'n nuwe lied), BWV 225, is 'n motet in B-mol-majeur vir twee vierstemmige (SATB-)kore. Dit is vir die eerste keer om en by in 1727 in [[Leipzig]] uitgevoer. Die motet gebruik [[Psalms|Psalm]] 149:1–3 as eerste beweging, die derde strofe "Nun lob, mein Seel, den Herren" ('n 1530-gesang gebaseer op Psalm 103 deurJohann Gramann) vir die tweede beweging, en Psalm 150:2 en 6 vir die derde beweging.<ref>Dürr, A. & Kobayashi, Y. (reds.) 1998. ''Bach Werke Verzeichnis: Kleine Ausgabe – Nach der von Wolfgang Schmieder vorgelegten 2. Ausgabe.'' Wiesbaden: Breitkopf & Härtel, bl. 228.</ref> # ''Der Geist hilft unser Schwachheit auf'' (Afrikaans: Die Gees help ons in ons swakheid), BWV 226, is 'n motet in B-mol-majeur vir twee vierstemmige (SATB-)kore wat in 1729 tydens die begrafnis van Johann Heinrich Ernesti uitgevoer is. Die teks kom uit Romeine 8:26–27, en die derde strofe van [[Martin Luther]] se gesang "Komm, Heiliger Geiste, Herre Gott" (1524). # ''Jesu, meine Freude'' (Afrikaans: Jesus, my vreugde), BWV 227, is 'n motet in E-mineur vir 'n vyfstemmige koor en soliste. Dit is al aan die hand gedoen dat dié motet in 1723 gekomponeer is vir die begrafnis van Johanna Maria Käsin, vrou van die Leipzig-posmeester. Die naam is ontleen aan die gesang "Jesu, meine Freude" deur Johann Franck, waarvan die teks uit ongeveer 1650 dateer.   # ''Fürchte dich nicht'' (Afrikaans: Moenie jouself kwel nie), BWV 228, is 'n motet in A-majeur vir 'n begrafnis, getoonset vir dubbelkoor en 'n ongespesifiseerde groep instrumente wat colla parte speel. Die werk bestaan uit twee dele, en die teks kom uit [[Jesaja]] en 'n gesang deur [[Paul Gerhardt]]. Tradisionele akademici glo dat Bach dié werk in 1726 in Leipzig gekomponeer het, maar weens stilistiese redes voer meer resente navorsing aan dat die werk tydens Bach se Wiemar-periode gekomponeer is. Dit is al voorheen vergelyk met 'n ander motot vir dubbelkoor, ''Ich lasse dich nicht'', BWV Anh. 159, wat moontlik deur Bach gekomponeer is.<ref name="Gardiner">Gardiner, J.E. S.d. [https://web.archive.org/web/20160304203735/http://www.monteverdi.org.uk/downloads/booklets/sdg716.pdf Bach motets] [.pdf]. Geargiveer van die oorspronklike op 4 Maart 2016. Geraadpleeg op 15 Mei 2025. </ref> # ''Komm, Jesu, komm'' (Afrikaans: Kom, Jesus, kom), BWV 229, is 'n motet in G-mineur wat in Leipzig gekompneer is en in 1731/1732 vir die eerste keer uitgevoer is.   # ''Loben den Herrn, alle Heiden'' (Afrikaans: Prys die Here, alle heidene), BWV 230, is 'n motet in C-majeur vir vier stemme en met teks uit [[Psalms|Psalm]] 117: 1 en 2. Hoewel sommige kenners hul twyfel uitgespreek of Bach wel die komponis daarvan is, word die werk oor die algemeen as 'n werk deur Bach beskou.   == BWV 28/2a (231) en 118 == * ''Sei Lob und Preis mit Ehren'' (Afrikaans: Laat daar lof en prys met ere wees), BWV 231 (later hernommer as BWV 28/2a), is die tweede beweging van die motet ''Jauchzet dem Herrn alle Welt'', wat as 'n aparte motet voorgehou word. Dis onbekend of Bach dié werk (wat op die tweede beweging van kantate BWV 28 gebaeer is) vanuit die driebewegingmotet of kantate onttrek het, en/of dit as 'n afsonderlike motet gebruik het.<ref name="mel">Melamed, D.R. 1995. ''J.S. Bach and the German motet.'' Cambridge University Press, bl. 89–97.</ref><ref>Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000036?lang=en 00036] by [https://www.bachdigital.de/content/index.xed www.bachdigital.de].</ref><ref>Boyd, M. 1999. ''[[iarchive:jsbach0000unse/page/244/mode/2up|Oxford composer companions: J.S. Bach]]''. Oxford: Oxford University Press, bl. [[iarchive:jsbach0000unse/page/244/mode/2up|245]]. </ref> * ''O Jesu Christ, meins Lebens Licht'', BWV 118, is oorspronklik as kantate gelys, maar is as BWV^2a as 'n (begrafnis-)motet gelys.<ref>Sien Dürr & Kobayashi 1998, bl. 233.</ref><ref>Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000143?lang=en 00143] by [https://www.bachdigital.de/content/index.xed www.bachdigital.de].</ref> == Parodieë == * ''Der Gerechte kömmt um'', BWV 1149, 'n koraal uit 'n pasticcio-Paasoratorium, is 'n parodie van die motet ''Tristis est anima mea'' wat waarskynlik deur Johann Kuhnau gekomponeer is. Die verwerking is moontlik Bach s'n, en dit is moontlik dat Bach dit as 'n aparte (begrafnis-)motet gebruik het.<ref name="BDW1532">Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00001532?lang=en 01532] by [https://www.bachdigital.de/content/index.xed www.bachdigital.de].</ref><ref>Sien Melamed 1995, bl. 148–149.</ref><ref>''Instrumental and Supplement'' by [https://www.bach333.com/en/assets/downloads/bach333_instrumental-and-supplement.pdf bach333.com].</ref> == BWV Anh. 159–165 == * ''Ich lasse dich nicht'' (Afrikaans: Ek sal u nie laat gaan nie), BWV Anh. 159, is 'n motet in F-mineur vir dubbel-(SATB-)koor en ongespesifiseerde instrumente wat ''colla parte'' speel. Die motet, wat voorheen aan Bach se ouer neef Johann Christoph Bach toegeskryf is, blyk egter een van Bach se vroeë werke te wees, heel moontlik in 1712 tydens sy tyd in Wiemar gekomponeer.<ref name="Gardiner"/> Die werk is dus geskuif van BWV Anh. III (onegte werke) na BWV Anh. II (twyfelagtige werke) in BWV^2a.<ref>Sien Dürr & Kobayashi 1998, bl. 459.</ref> Die slotkoraal van die motet is 'n verwerking van [[BWV 421]], maar dit is moontlik dat dit eers later tot die motet bygevoeg is.<ref name="BDW1470">Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00001470?lang=en 01470] by [https://www.bachdigital.de/content/index.xed www.bachdigital.de].</ref> Die teks is ontleen aan 'n vers uit die boek [[Genesis]], toe Jakob by die Jabbokdrif met 'n engel gestoei het (Genesis 32:26), gekombineer met die derde strofe van die gesang "Warum betrübst du dich, mein Herz" deur Erasmus Alberus.  * ''Jauchzet dem Herrn alle Welt'', BWV Anh. 160 (=TWV 8:10) is pasticcio-motet van drie bewegings vir dubbelkoor wat aan onder andere Bach en Georg Philipp Telemann toegeslryf word. Al wat seker is oor Bach se deelname aan die werk is dat die tweede beweging daarvan ooreenstem met die tweede beweging van Bach se kantate ''Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende'' BWV 28.<ref name="mel" /><ref>Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00001471?lang=en 01471] by [https://www.bachdigital.de/content/index.xed www.bachdigital.de].</ref> * 'n Beweging uit die motet ''Kündlich groß ist das gottselige Geheimnis'', BWV Anh. 161, in [[D-majeur]] vir SATB, strykers (?) en continuo, deur Graun (heel moontlik Carl Heinrich Graun), gaan laudes [[Magnificat in D-majeur, BWV 243.2 (Bach)|A]] en [[Magnificat in D-majeur, BWV 243.2 (Bach)|B]] van [[Magnificat in D-majeur, BWV 243.2 (Bach)|Bach se Magnificat]] in Kersfeesmotet-pasticcio vooruit.<ref name="BDW1472">Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00001472?lang=en 01472] by {{URL|www.bachdigital.de}}.</ref> * ''Lob und Ehre und Weisheit und Dank'', BWV Anh. 162, vir dubbel (SATB-)koor, deur Georg Gottfried Wagner.<ref>[http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWVAnh162.htm Georg Gottfried Wagner: Motet Lob und Ehre und Weisheit, BWV Anh 162] by {{URL|www.bach-cantatas.com}}.</ref><ref name="BDW1473">Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00001473?lang=en 01473] by {{URL|www.bachdigital.de}}.</ref> * ''Merk auf, mein Herz, und sieh dorthin'', BWV Anh. 163, vir dibbel (SATB-)koor, deur Johann Bernhard of Johann Ernst Bach.<ref>[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00000248 BR Bruxelles ''Ms. II 3902 Mus.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304084652/http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00000248 |date= 4 Maart 2016 }} by {{URL|www.bachdigital.de}}.</ref><ref name="BDW1474">Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00001474?lang=en 01744] at {{URL|www.bachdigital.de}}.</ref> * ''Nun danket alle Gott'', BWV Anh. 164, vir SSATB, deur Johann Christoph Altnickol, Bach se skoonseun.<ref>[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00002751 HLB Darmstadt, ''Mus. ms. 521/1''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304071940/http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00002751 |date= 4 Maart 2016 }} en [http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00002752 HLB Darmstadt, ''Mus. ms. 521/2–6''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092649/http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00002752 |date= 4 Maart 2016 }} by {{URL|www.bachdigital.de}}.</ref><ref name="BDW1475">Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00001475?lang=en 01475] by {{URL|www.bachdigital.de}}.</ref> * ''Unser Wandel ist im Himmel'', BWV Anh. 165, vir SATB, ná bewegings 2, 4 en 6 van die kantate ''Mein Odem ist schwach'', BWV 222, by Johann Ernst Bach.<ref>[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00002798 HLB Darmstadt, ''Mus. ms. 528''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062511/http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00002798 |date= 4 Maart 2016 }} by {{URL|www.bachdigital.de}}.</ref><ref name="BDW1476">Bach Digital Work [https://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00001476?lang=en 01746] by {{URL|www.bachdigital.de}}.</ref> == Motette wat in die tweede hoofstuk van die Bach-Werke-Verzeichnis (1998) gelys word == {| class="wikitable" |+ !BWV !2^a !Datum !Naam !Toonaard !Besetting !BGA<ref>Dit is die nommer van die Bacg Gesellschaft-Ausgabe. Die nommer voor die dubbelpunt dui die volumenommer aan; die nommer ná die dubbelpunt die bladsy waarop die komposisie begin. </ref> !NBA<ref>Dit is die nommer in die Neue Bach-Ausgabe. Die Romeinse nommer dui die genre aan (in dié geval III vir motette, korale en liedere), gevolg deur 'n solidus en 'n volumenommer in Arabiese syfers. Daarna volg 'n dubbelpunt en die bladsynommer, wat op die bladsy dui waarop die werk in die uitgawe begin.</ref> !Bykomense inligting !Bach Digital Work-bladsy |- |225 |2. |1726/1727 (moontlik Nuwejaar?) |Motet ''Singet dem Herrn ein neues Lied'' |B-mol-majeur |Dubbel SATB-koor (+ ''colla parte''-instrumente?) |[[scores:Singet_dem_Herrn_ein_neues_Lied,_BWV_225_(Bach,_Johann_Sebastian)|39: 3]] |[[scores:Singet_dem_Herrn_ein_neues_Lied,_BWV_225_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/1: 1]] |Gebaseer op Z 8244 (/2); teks gebaseer op Ps. 149:1–3 (/1), deur Gramann, gebaseer op PS. 103 (/2), gebaseer op Ps 150:2, 6 (/3)<ref name=":0">Melamed, D.R. 1995. ''J.S. Bach and the German Motet''. Cambridge: Cambridge University Press, bl. 102.</ref> |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000282?lang=en 00282] |- |226 | rowspan="2" |2. | rowspan="2" |20 Oktober 1729 |Motet Der Geist hilft under Schwachheit auf (vir die begrafnis van J.H. Ernesti) |B-mol-majeur |Dubbel-SATB-koor Viool 1 en 2 Altviool Tello 2 [[Hobo|hobos]] (taille) [[Fagot]] |[[scores:Der_Geist_hilft_unser_Schwachheit_auf,_BWV_226_(Bach,_Johann_Sebastian)#Vocal_Scores|39: 39]], [[scores:Der_Geist_hilft_unser_Schwachheit_auf,_BWV_226_(Bach,_Johann_Sebastian)|143]] |[[scores:Der_Geist_hilft_unser_Schwachheit_auf,_BWV_226_(Bach,_Johann_Sebastian)#Vocal_Scores|III/1: 37]] |Gebaseer op Z 7445a (/2); teks gebaseer op Rom. 8:26–27 (/1), deur Luther (/2)<ref name=":0" /> |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000283?lang=en 00283] |- |226/2 |Koraaltoonsetting "Komm, Heiliger Geist, Herre Gott" (deel 3) |B-mol-majeur G-majeur |SATB-koor |[[scores:Der_Geist_hilft_unser_Schwachheit_auf,_BWV_226_(Bach,_Johann_Sebastian)#Vocal_Scores|39: 57]] |[[scores:Der_Geist_hilft_unser_Schwachheit_auf,_BWV_226_(Bach,_Johann_Sebastian)#Vocal_Scores|III/2.1: 18]] III/2.2: 38 |Gebaseer op Z 7445a; teks deur Luther |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00011182?lang=en 11182] |- |227 | rowspan="4" |2. | rowspan="4" |Ong. 1723–1735 |Motet ''Jesu, meine Freude'' | rowspan="4" |E-mineur |SSATB-koor (+ ''colla parte''-instrumente?) |[[scores:Jesu,_meine_Freude,_BWV_227_(Bach,_Johann_Sebastian)|39: 59]] |[[scores:Jesu,_meine_Freude,_BWV_227_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/2.1: 75]] |Gebaseer op Z 8032 (alle onewe bewegings); teks deur J. Franck (onewe bewegings), gebaseer op Rom. 8:1–2 en 9–11 (ewe bewegings)<ref name=":0" /> |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000284?lang=en 00284] |- |227/1 227/11 |Koraaltoonsetting "Jesu, meine Freude" (deel 1, 9) |SATB-koor |[[scores:Jesu,_meine_Freude,_BWV_227_(Bach,_Johann_Sebastian)|39:61]] |[[scores:Jesu,_meine_Freude,_BWV_227_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/2.1: 27]] III/2.2: 156 |Gebaseer op Z 8032; teks deur J. Franck |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00011200?lang=en 11200] |- |227/3 |Koraaltoonsetting "Jesu, meine Freude" (deel 2) |SATB-koor |[[scores:Jesu,_meine_Freude,_BWV_227_(Bach,_Johann_Sebastian)|39: 66]] |[[scores:Jesu,_meine_Freude,_BWV_227_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/2.1: 28]] |Gebaseer op 8032; teks deur J. Franck |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00011201?lang=en 11201] |- |227/7 |Koraaltoonsetting "Jesu, meine Freude" (deel 4) |SATB-koor |[[scores:Jesu,_meine_Freude,_BWV_227_(Bach,_Johann_Sebastian)|39: 75]] |[[scores:Jesu,_meine_Freude,_BWV_227_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/2.1: 22]] III/2.2: 168 |Gebaseer op Z 8032; teks deur J. Franck |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00011202?lang=en 11202] |- |228 |2. |Ong. 1715 |Motet ''Fürchte dich nicht'' |A-majeur |Dubbel-SATB-koor (+ ''colla parte''-instrumente?) |[[scores:Fürchte_dich_nicht,_ich_bin_bei_dir,_BWV_228_(Bach,_Johann_Sebastian)|39:85]] |[[scores:Fürchte_dich_nicht,_ich_bin_bei_dir,_BWV_228_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/1: 105]] |Gebaseer op Z 6461 (/2); teks gebaseer op Jes. 41:10 (/1), 43:1 (/2), deur Gerhardt (/2)<ref name=":0" /> |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000285?lang=en 00285] |- |229 |2. |Voor 1731–1732 |Motet ''Komm, Jesu, komm'' |G-mineur |Dubbel-SATB-koor (+ ''colla parte''-instrumente) |[[scores:Komm,_Jesu,_komm,_BWV_229_(Bach,_Johann_Sebastian)|39: 107]] |[[scores:Komm,_Jesu,_komm,_BWV_229_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/1: 125]] |Teks deur Thymich<ref name=":0" /> |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000286?lang=en 0286] |- |230 |2. |1723–1739? |Motet ''Loben den Hernn, alle Heiden'' |C-majeur |SATB-koor [[Basso continuo]] (+ ''colla parte''-instrumente?) |[[scores:Lobet_den_Herrn,_alle_Heiden,_BWV_230_(Bach,_Johann_Sebastian)|39: 127]] |[[scores:Lobet_den_Herrn,_alle_Heiden,_BWV_230_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/1: 47]] |Teks gebaseer op Ps. 117<ref name=":0" /> |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000287?lang=en 0287] |- |231 | - | - | - | - | - | - | - |Sien BWV 28/2a |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000288?lang=en 0228] |- |118.1 |2. |1736–1737 |Motet ''O Jesu Christi, meins Lebens Licht'' (begrafnis) |B-mol-majeur |SATB-koor 2 [[Horing (blaasinstrument)|natuurhorings]] 2 kornette 3 [[Tromboon|trombone]] |[[scores:O_Jesu_Christ,_mein's_Lebens_Licht,_BWV_118_(Bach,_Johann_Sebastian)|24: 185]] |[[scores:O_Jesu_Christ,_mein's_Lebens_Licht,_BWV_118_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/1: 136]] |Teks deur Behm; sien BWV 118.2<ref name=":0" /> |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00000143?lang=en 00143] |- |118.2 |2. |1746–1747 |Motet ''O Jesu Christi, meins Lebens Licht'' (begrafnis) |B-mol-majeur |SATB-koor 2 [[Hobo|hobos]] (taille) Basviool 2 [[Horing (blaasinstrument)|natuurhorings]] Strykers [[Basso continuo]] |[[scores:O_Jesu_Christ,_mein's_Lebens_Licht,_BWV_118_(Bach,_Johann_Sebastian)|NBG 17]] |[[scores:O_Jesu_Christ,_mein's_Lebens_Licht,_BWV_118_(Bach,_Johann_Sebastian)|III/1: 171]] |Teks deur Behm, gebaseer op BWV 118.1<ref name=":0" /> |[http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalWork_work_00011121?lang=en 11121] |} === Publikasies === Dit blyk dat die Sint Thomas-skool in Leipzig die motette ná Bach se dood steeds utgevoer het. Dit is byvoorbeeld gedokumenteer dat die koor ''Singet dem Herrn'' in 1789 vir Mozart uitgevoer het. Die dirigent by hierdie geleentheid was die Thomaskantor Johann Friedrich Doles, 'n leerling van Bach. Die belangstelling in Bach-motette was groot genoeg dat ses daarvan vir die eerste keer in 1802/1803 in twee volumes deur die Leipzigse uitgewer Breitkopf & Härtel gepubliseer is. Die redakteur word nie op die titelbladsy erken nie;<ref name="BH">Schicht, J.G. (red.). 1802. [[iarchive:johsebbachsmotet00bach|''Joh. Seb. Bach's Motetten in Partitur''.]] [Vol. 1: BWV 225, 228, Anh. 159]. Leipzig: [[Breitkopf und Härtel]].</ref> daar word vermoed dat dit Johann Gottfried Schicht was, wat in die stad aktief as koor- en orkesdirigent opgetree het. Boek I bestaan uit * ''Singet dem Herrn ein neues Lied'' (BWV 225) * ''Fürchte dich nicht'' (BWV 228) * ''Ich lasse dich nicht'' (BWV Anh. 159) Boek II bestaan uit * ''Kom, Jesus, komm'' (BWV 229) * ''Jesu, meine Freude'' (BWV 227) * ''Der Geist hilft unser Schwachheit auf'' (BWV 228) In 1892 is die motette gepubliseer as deel van die Bach-Gesellschaft-Ausgabe, die eerste uitgawe van die komponis se volledige werke. Die redakteur was Franz Wüllner, wat nie Bach se outeurskap van ''Ich lasse dich nicht'' aanvaar het nie.<ref>Melamed, D.R. 1988. The authorship of the motet ‘Ich lasse dich nicht’ (BWV Anh. 159). ''Journal of the American Musicological Society'' 41(3): 491–526. DOI: https://doi.org/10.2307/831462.</ref> Die motetbundel van die Neue Bach-Ausgabe (die tweede uitgawe van die komponis se volledige werke) het in 1965 uitgekom. Dit sluit in ''O Jesu Christ, mein Lebens Licht'' (wat onder die kantates in die Bach-Gesellschaft-Ausgabe ingesluit was) en ''Lobet den Herrn''. Die motette is in 1975 deur Carus-Verlag gepubliseer, geredigeer deur Günter Graulich, en weer in 2003, sewe komposisies geredigeer deur Uwe Wolf.<ref>Wolf, U. 2002: [https://books.google.com/books?id=1mPrDGN3bpQC&pg=PA269 Zur Schichtschen Typendruck-Ausgabe der Motetten Johann Sebastian Bachs und zu ihrer Stellung in der Werküberlieferung]. In Heidrich, J., Marx, H.J. & Konrad, U.[https://books.google.com/books?id=1mPrDGN3bpQC ''Musikalische Quellen, Quellen zur Musikgeschichte: Festschrift für Martin Staehelin zum 65. Geburtstag''.] Vandenhoeck & Ruprecht, bl. 269–286. {{ISBN|9783525278208}}</ref> === Opnames === Die meeste opnames van die Bach-motette is ná die Tweede Wêreldoorlog gemaak. Die Thomanerchor het byvoorbeeld 'n stel in die 1950's opgeneem.<ref name="Bach Cantatas2">{{Cite web|url=http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV225-231-Rec2.htm|title=Motets / Recordings – Part 2|website=Bach Cantatas Website}}</ref> Daar was egter verskeie vooroorlogse opnames van die motette. Die eerste opname van 'n Bach-motet was 'n 1927-weergawe van ''Jesu, meine Freude''.<ref name="Bach Cantatas1">{{Cite web|url=http://www.bach-cantatas.com/Vocal/BWV225-231-Rec1.htm|title=Motets / Recordings – Part 1|website=Bach Cantatas Website}}</ref> 'n Enkele CD kan die stel van ses motette (BWV 225–230) plus ander werke bevat. Een van die besluite wat oorweeg moet word, is watter motette ingesluit word. 'n Ander besluit is hoeveel stemme per party gebruik moet word. Opnames deur Konrad Junghänel en Solomon's Knot beset slegs een sanger per stemparty. Die meeste opnames gebruik egter meer as een sanger per party. Hierdie is 'n kort lys van opnames en/of video's van die ses motette: * [https://www.youtube.com/watch?v=h2h_QkVZ9cc Kamerkoor van die Europese Koor en die Europese Kamersangers (ensemble), onder leiding van Nicol Matt] * [https://www.youtube.com/watch?v=L8Ql__YP8Y0 Ensemble Pygmalion, onder leiding van Raphaël Pichon] (Die video sluit ook werke deur ander komponiste in.) * [https://www.youtube.com/watch?v=f5tKtLQsNrU&list=PLaflQItGId4GJMsphx5-NcB9P58Fl-RBR&index=1 La Petite Bande en ensemble, onder leiding van Sigiswald Kuijken] * [https://www.youtube.com/watch?v=q7ZBKYTiBTI&list=PLaflQItGId4GJMsphx5-NcB9P58Fl-RBR&index=2 Concentus Musicus Wien en die Stockholm Bachkoor, onder leiding van Nikolaus Harnoncourt] * [https://www.youtube.com/watch?v=Eb1Rfnub0gA&list=PLaflQItGId4GJMsphx5-NcB9P58Fl-RBR&index=6 The Sixteen, onder leiding van Harry Christopher] * [https://www.youtube.com/watch?v=qOhsuAGcQjs&list=PLaflQItGId4GJMsphx5-NcB9P58Fl-RBR&index=18 Solomon's Knot] (Die besetting is slegs een stem per stemparty; die opname bevat ook die minder bekende werke van Johann Christophn Bach.) * [https://www.youtube.com/watch?v=VCtW2vEmPCk&list=PLaflQItGId4GJMsphx5-NcB9P58Fl-RBR&index=15 Saint Thomas Choir of Men and Boys Fifth Avenue New York, onder leiding van John Scott] * [https://www.youtube.com/watch?v=z5Jb6EIpMkw&list=PLaflQItGId4GJMsphx5-NcB9P58Fl-RBR&index=14 La Chapelle Harmonique, onder leiding van Valentin Tournet] (Die werk sluit ook BWV 610 in, wat 'n orrelverwerking deur Bach self is van ''Jesu, meine Freude''.) * [https://www.youtube.com/watch?v=UVzEnKQEToo&list=PLaflQItGId4GJMsphx5-NcB9P58Fl-RBR&index=12 Rias-Kammerchor & Akademie für Alte Musik Berlin, onder leiding van René Jacobs] (Die besetting is vir sowel koor as soliste.) * Die Nederlandse Bachvereniging: ** ''[https://www.bachvereniging.nl/en/bwv/bwv-225 Singet dem Herrn ein neues Lied]'', onder leiding van Stephan MacLeod ** ''[https://www.bachvereniging.nl/en/bwv/bwv-226 Der Geist hilft unsrer Swachheit auf]'', onder leiding van Stephan MacLeod ** ''[https://www.bachvereniging.nl/en/bwv/bwv-227 Jesu, meine Freude]'', onder leiding van Christoph Prégardien ** ''[https://www.bachvereniging.nl/en/bwv/?keywords=228 Fürchte dich nicht]'', onder leiding van Stephan MacLeod ** ''[https://www.bachvereniging.nl/en/bwv/bwv-229 Komm, Jesu, komm,]'' onder leiding van Stephan MacLeod ** [https://www.bachvereniging.nl/en/bwv/bwv-230 Lobet den Herrn], onder leiding van Christoph Prégardien * [https://www.youtube.com/watch?v=HgBKS0Smauk&list=OLAK5uy_nBbSATo6rcudtNn76mh2Z_7muuc-E-6x4&index=2 Monteverdi Choir, onder leiding van John Eliot Gardiner] (dié opname bevat ook 'n opname van ''Ich lasse dich nicht'' BWV Anh. 159.) * [https://www.youtube.com/watch?v=6fqTkCxugRk&list=OLAK5uy_myvkTHwDMhb0O3PpMax9n_bE0HaF1C1VA&index=2 Bach Collegium Japan, onder leiding van Masaaki Suzuki] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{International Music Score Library Project|work=Motets%2C_BWV_225-231_%28Bach%2C_Johann_Sebastian%29|cname=Motets by Johan Sebastian Bach}} * Schicht, J.G. (red.). 1802. [[iarchive:johsebbachsmotet00bach|''Joh. Seb. Bach's Motetten in Partitur''.]] (Vol. 1: BWV 225, 228 en BWV Anh. 159). Leipzig: Breitkopf und Härtel. * Schicht, J.G. (red.). 1803 [[iarchive:johsebbachsmotet00bach|''Joh. Seb. Bach's Motetten in Partitur''.]](Vol. 2: BWV 229, 227 en 226). Leipzig: Breitkopf und Härtel. * Wolf, U. 2002: [https://books.google.com/books?id=1mPrDGN3bpQC&pg=PA269 Zur Schichtschen Typendruck-Ausgabe der Motetten Johann Sebastian Bachs und zu ihrer Stellung in der Werküberlieferung]. In Heidrich, J., Marx, H.J. & Konrad, U.[https://books.google.com/books?id=1mPrDGN3bpQC ''Musikalische Quellen, Quellen zur Musikgeschichte: Festschrift für Martin Staehelin zum 65. Geburtstag''.] Vandenhoeck & Ruprecht, bl. 269–286. {{ISBN|9783525278208}} [[Kategorie:Artikels met teks in Italiaans]] [[Kategorie:Artikels met teks in Duits]] [[Kategorie:Musiek]] [[Kategorie:Johann Sebastian Bach]] 3pf8c4j98g7k9gpofusd40n4evu6f6h 0 455963 2917718 2917579 2026-07-15T18:00:50Z SpesBona 2720 Paar goed 2917718 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Paraguay | beeld = Kenteken van die Paraguaanse nasionale rugbyspan.png | unie = [[Paraguaanse Rugbyunie]] (URP) | bynaam = ''Los Yacarés'' (“die kaaimanne”) | embleem = ’n Kaaiman | stadion = [[Estadio Héroes de Curupayty]], [[Luque]] | kapasiteit = 3&nbsp;000 | kaptein = [[Mariano Garcete]] | afrigter = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Ricardo Le Fort]] <small>(sedert 2023)</small> | patroon_la1 = _whitehoops | patroon_b1 = _whitehoops | patroon_ra1 = _whitehoops | patroon_sh1 = | patroon_so1 = | linkerarm1 = ff0000 | liggaam1 = ff0000 | regterarm1 = ff0000 | broek1 = 000080 | kouse1 = ff0000 | patroon_la2 = | patroon_b2 = | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = | linkerarm2 = 000080 | liggaam2 = FFFFFF | regterarm2 = 000080 | broek2 = 000080 | kouse2 = 000080 | statistiek = | toetse = | toptoetspuntebehaler = | meestedrieë = | jongstespeler = | eerste = {{PARru}} 3–21 {{BRAru-r}}<br />([[Asunción]], [[Paraguay]]; 5 September 1970) | grootwen = {{PARru}} 109–0 {{BOLru-r}}<br />(Asunción, Paraguay; 20 September 2019) | grootverloor = {{ARGru}} 152–0 {{PARru-r}}<br />([[Mendoza, Argentinië|Mendoza]], [[Argentinië]]; 1 Mei 2002) | Wêreldbekerverskynings = | jaar = | beste = | url = www.urp.org.py | unieurl = }} Die '''Paraguaanse nasionale rugbyspan''' ([[Spaans]]: ''Selección de rugby de Paraguay'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Paraguay]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die bynaam ''Los Yacarés'' (Spaans vir: “die [[kaaiman]]ne”), ontleen aan die [[Paraguaanse kaaiman]] (''Caiman yacare''). Rugby word in Paraguay geadministreer deur die [[Paraguaanse Rugbyunie]] (''Unión de Rugby del Paraguay'', URP) wat in 1970 gestig is. Paraguay word as die sewende beste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou (ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]], [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] en [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]]) en deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Paraguaanse rugbyspan is tans (Julie 2026) 31ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=25 November 2025}}</ref> Paraguay het in 1970 sy eerste toetswedstryd teen Brasilië gespeel. Die span het tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap nog geen titel ingepalm nie, een keer in die tweede en twee keer in die derde plek geëindig. Paraguay kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Paraguay speel tradisioneel in gestreepte rooi en wit truie, donkerblou broeke en rooi sokkies – wat aan die kleure van die [[vlag van Paraguay]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Paraguaanse Rugbyunie}} Die beheerliggaam vir rugby in Paraguay is die Paraguaanse Rugbyunie (Spaans: ''Unión de Rugby del Paraguay'', URP). Die Paraguaanse Rugbyunie is in 1970 gestig en het in 1989 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/paraguay |title=Paraguay |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=25 November 2025}}</ref> Daarbenewens was die Paraguaanse beheerliggaam in 1988 ’n stigtingslid van CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]).<ref name="CONSUR">{{es}} {{cite web |url=https://sudamerica.rugby/espanol/sudamerica-rugby-7#historia |title=Historia |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |date=2021 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die hoogste rugbyliga in die land is die ''Campeonato Paraguayo de Rugby'' wat in 1970 gestig is en tans tussen nege spanne beslis word. In die verlede was die meeste spelers van die Paraguaanse nasionale span uit dié amateurliga afkomstig. Sedert 2020 draf die meeste Paraguaanse spelers egter uit vir die keurspan [[Yacaré]] wat aan die professionele Superrugby Amerikas deelneem. Hieraan neem ook spanne uit [[Argentinië]], [[Brasilië]], [[Chili]], [[Uruguay]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/786870/super-rugby-americas-kicks-off |title=Super Rugby Americas kicks off in Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=17 Februarie 2023 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Van die ander spelers is veral op professionele vlak in [[Europa]] aktief. Naas die amptelike nasionale span roep die Paraguaanse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Paraguay oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die ''Paraguay Sevens'' is die Paraguaanse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === In die buurlande [[Argentinië]] en [[Brasilië]] het in die laat 19de eeu veral Britse emigrante rugby gespeel. Van daar is die spel na Paraguay geneem. In die 1930’s is die eerste gedokumenteerde rugbywedstryd in Paraguay tussen spelers van [[Cerro Porteño]] en [[Club Olimpia]] (dié land se twee grootste [[sokker]]klubs) gespeel. Daarna het die spel egter stadigaan ontwikkel. In die laat 1960’s is die land se eerste amptelike rugbyklub, die Asunción Rugbyklub, deur twee Britte, twee Argentyne, een Nederlander en een Nieu-Seelander gestig.<ref>{{en}} Chris Thau: ''The South American Scene'' in Nigel Starmer-Smith en Ian Robertson (redakteurs) ''The Whitbread Rugby World '89'' (Lennard Books, 1988, {{ISBN|1-85291-038-0}}) bl. 52</ref> Hulle het nieamptelike wedstryde in die Botaniese Tuin van [[Asunción]] gespeel en vir wedstryde na Argentinië gereis. In 1970 is met die Universiteitsklub van Asunción (CURDA) ’n tweede rugbyklub in Asunción gestig. In die 1970’s en 1980’s is nog rugbyklubs gestig. === Eerste Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe === In 1970 is die beheerliggaam Paraguaanse Rugbyunie (Spaans: ''Unión de Rugby del Paraguay'', URP) gestig en in dieselfde jaar het die Paraguane vir hul eerste toetswedstryd tuis in Asunción [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]] verwelkom. Een jaar later het hulle vir die eerste keer aan die vastelandse Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Hulle het egter swak nederlae gely teen [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]], [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] en [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], slegs teen Brasilië was die nederlaag minder duidelik.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1971 |title=Sudamericano de Rugby 1971 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1973, 1975 en 1979 is die span telkens deur Argentinië, Brasilië, Chili en Uruguay geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1973 |title=Sudamericano de Rugby 1973 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1975 |title=Sudamericano de Rugby 1975 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1979 |title=Sudamericano de Rugby 1979 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Daarteenoor het Paraguay in 1977 sy eerste oorwinning oor Brasilië aangeteken en die vierde plek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1977 |title=Sudamericano de Rugby 1977 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Nadat die buurland Argentinië ’n verbod op alle sportiewe ontmoetings met Suid-Afrika geplaas het, is in 1980 die “skaduspan” Sudamérica XV (ook ''Jaguares Sudamericanos'' genoem) gestig. Hoewel die meeste van die spelers Argentyne was, het ook ’n aantal Paraguane vir die span uitgedraf. Die altesaam vyf betrokke beheerliggame het die span nie amptelik erken nie, maar in die geheim geduld. Gedurende die volgende vier jaar het die Sudamérica XV agt keer teen die [[Springbokke]] gespeel, maar hulle kon slegs een wedstryd wen (op 3 April 1982 in [[Bloemfontein]]).<ref>{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=[[Parys]] |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=611–612}}</ref> Argentinië, die onoorwonne wenner van al die vorige vastelandse rugbykampioenskappe, het in 1981 nie aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem nie, waardeur die ander deelnemers die kans gehad het om dié toernooi vir die eerste keer ooit te wen. Die Paraguane het egter swak nederlae gely teen beide Uruguay en Chili, terwyl hulle Brasilië kon klop en sodoende die laaste plek vermy het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1981 |title=Sudamericano de Rugby 1981 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Twee jaar later het Argentinië weer aan die toernooi deelgeneem en Paraguay kon slegs die vierde plek ná Argentinië, Uruguay en Chili beklee; in 1985 en 1987 het hulle dieselfde uitslag behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1983 |title=Sudamericano de Rugby 1983 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1985 |title=Sudamericano de Rugby 1985 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1987 |title=Sudamericano de Rugby 1987 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> In 1985 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]), wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar Paraguay het geen uitnodiging ontvang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Ná Brasilië se terugkeer in 1989 het die Paraguane tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe slegs in die vyfde plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1989 |title=Sudamericano de Rugby 1989 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> In dieselfde jaar was die Paraguaanse beheerliggaam een van die stigtingslede van die vastelandse beheerliggaam CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]])<ref name="CONSUR" /> wat in 1989 ’n IRVR-lid geword het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=77}}</ref> Aan die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering het Paraguay nie deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Aan die begin van die 1990’s het Paraguay beter vertoon in die vastelandse kampioenskap, nadat hulle in 1991 die vierde plek beklee het, het die span in 1993 die derde plek ná Argentinië en Uruguay behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1991 |title=Sudamericano de Rugby 1991 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1993 |title=Sudamericano de Rugby 1993 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die laasgenoemde toernooi het gelyktydig as eerste kwalifiseringsrondte vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]] gedien, maar die Paraguane het met hul uitslag nie die volgende rondte gehaal nie. In 1995 het hulle weer die derde plek beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1995 |title=Sudamericano de Rugby 1995 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1997 en 1998 het met die vierde plek teleurstellend vir Paraguay verloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1997 |title=Sudamericano de Rugby 1997 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1998 |title=Sudamericano de Rugby 1998 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Tydens die tussen-in besliste [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering is Paraguay deur beide Chili en Uruguay geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> === In die nuwe millennium === Van 2000 af is die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap jaarliks beslis, maar die magsbalans op die vasteland het vir eers nie verander nie. Argentinië, Uruguay en Chili was onoorwinbare teenstanders, slegs teen Brasilië was die span suksesvol.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compsoverview/40 |title=Sudamericano de Rugby – Overview |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Enkele dae voor die afskop van die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2000 het die beheerliggaam sy nasionale span onttrek en aangevoer dat hulle nie genoegsaam mededingend sou wees nie.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.lr21.com.uy/deportes/28681-los-pumas-se-devoraron-a-los-teros |title=Los Pumas se devoraron a Los Teros |publisher=La Red 21 |date=19 November 2000 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Een jaar later het die Paraguane swak nederlae gely teen Uruguay, Chile en die Argentynse reserwespan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2001 |title=Sudamericano de Rugby 2001 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2002 het die ''Yacarés'' hul ergste nederlaag gely: 0–152 teen Argentinië.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ray Stubbs |title=The Sports Book |publisher=Dorling Kindersley |year=2009 |isbn=978-1-4053-3697-0 |page=119}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering het die Paraguane Brasilië geklop, maar teen Chili verloor, waarmee hulle die volgende rondte misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2003 |title=2003 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Voor die afskop van die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2003 het Paraguay ’n kwalifiserende wedstryd teen Brasilië gewen, waarvolgens hulle in afdeling A kon aanbly. Nietemin is hulle ná nederlae teen al drie die deelnemers tydens die kampioenskap na afdeling B gerelegeer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2003 |title=Sudamericano de Rugby 2003 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die Paraguane het dié afdeling in 2004 en 2005 in die eerste plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2004 |title=Sudamericano de Rugby 2004 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref name="a2005">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2005 |title=Sudamericano de Rugby 2005 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2005 was deels gelyktydig die tweede [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifiseringsrondte, waar Paraguay Brasilië geklop het, maar deur Chili verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2005 se afdeling B het die Paraguane weer die eerste plek beklee.<ref name="a2005" /> Daarna het hulle eers in 2008 weer aan die vastelandse kampioenskap deelgeneem en in die afdeling B tweede ná Brasilië geëindig, waarmee die span na die hoogste vlak van die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap gepromoveer is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2008 |title=Sudamericano de Rugby 2008 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2008 het ook gedien as die eerste [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifiseringsrondte, maar slegs Brasilië het met sy eerste groepplek die volgende rondte gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2011 |title=2011 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 2009, 2010 en 2011 het Paraguay telkens in die derde plek ná Uruguay, Chili en Brasilië afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2009 |title=Sudamericano de Rugby 2009 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2010 |title=Sudamericano de Rugby 2010 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2011 |title=Sudamericano de Rugby 2011 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Tydens dié toernooie het die na Paraguay gemigreerde [[Australië]]r [[Alex Sharman]] in vyf toetswedstryde vir sy nuwe tuisland gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/player/305844.html |title=Alex Sharman |publisher=ESPNscrum |accessdate=20 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120180307/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/player/305844.html |archive-date=20 November 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Vir die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2012 is die span weer in afdeling B gegroepeer, wat hulle onoorwonne in die eerste plek afgesluit het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2012 |title=Sudamericano de Rugby 2012 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2013 het Paraguay met ’n nederlaag teen Brasilië in die uitspeelwedstryd afgeskop, waarmee hulle in afdeling B aangebly het, wat hulle beklink het en gepromoveer is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2013 |title=Sudamericano de Rugby 2013 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Aangesien die uitspeelwedstryd gelyktydig deel was van die [[Rugbywêreldbeker 2015]]-kwalifisering, het die Paraguane dié toernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> === Verdere ontwikkeling === Argentinië het vanweë sy oorskakeling na die Suidelike Halfrond se [[Die Rugbykampioenskap|Rugbykampioenskapstoernooi]] van 2014 af nie meer met sy dominerende nasionale span aan die jaarlikse vastelandse toernooi deelgeneem nie. In dieselfde jaar was die Paraguane gelyk op punte met Brasilië en Chili en hulle het met hul beter punteverskil vir die eerste keer die toernooi in die tweede plek ná Uruguay afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2014 |title=Sudamericano de Rugby 2014 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Hulle kon egter nie aangaan met dié prestasie nie en het in 2025 slegs die derde plek ná Chili en Uruguay behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2015 |title=Sudamericano de Rugby 2015 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 2016 en 2017 het nog erger verloop met onderskeidelik die vierde en laaste plek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2016 |title=Sudamericano de Rugby 2016 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2017 |title=Sudamericano de Rugby 2017 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Albei toernooie het ook gedien as die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering, waardeur die Paraguane ook dié hooftoernooi misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2019 |title=2019 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Tydens die omskepte Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2018 het Paraguay slegs die vyfde plek behaal, waarna hulle tydens die 2019-toernooi met die sesde plek nog swakker gevaar het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2018 |title=Sudamericano de Rugby 2018 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2019 |title=Sudamericano de Rugby 2019 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=25 November 2025}}</ref> In September 2019 het Paraguay in Asunción vir die eerste keer die bure uit Bolivië gehuisves, vir die Boliviane was dit hulle eerste toetswedstryd ooit. Tot in die 20ste minuut kon die gaste goed tred hou, maar die Paraguane het uiteindelik met 109–0 hulle hoogste oorwinning ooit aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2019/09/21/paraguay-outclass-bolivia-in-historic-test-match/ |title=Paraguay Outclass Bolivia In Historic Test Match |publisher=Americas Rugby News |date=21 September 2019 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Ná die uitbreek van die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] aan die begin van 2020 kon vir anderhalf jaar geen toetswedstryd gespeel word nie en die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap is nie beslis nie. Eers in Julie 2021, met die afskop van die [[Rugbywêreldbeker 2023]]-kwalifisering, het die ''Yacaras'' weer aan die internasionale speelprogram deelgeneem. In rondte 1 het hulle egter teen Brasilië vasgeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2023 |title=2023 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Gedurende die [[2024 midjaarrugbytoetsreeks]] het die Paraguane met [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] en [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] vir die eerste keer nie-Suid-Amerikaanse teenstanders gehuisves.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/04/17/paraguay-joins-annual-july-internationals/ |title=Paraguay Joins Annual July Internationals |publisher=Americas Rugby News |date=17 April 2024 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Teen Hongkong het die gasheer egter ’n swak nederlaag gely, waarna die nederlaag teen België minder erg was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/07/13/hong-kong-blast-past-paraguay-in-asuncion/ |title=Hong Kong Blast Past Paraguay in Asunción |publisher=Americas Rugby News |date=13 Julie 2024 |accessdate=25 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/07/21/paraguay-show-great-improvement-in-loss-to-belgium/ |title=Paraguay Show Great Improvement in Loss to Belgium |publisher=Americas Rugby News |date=21 Julie 2024 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Die Suid-Amerikaanse [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering het die span in Augustus 2024 in die tweede rondte afgeskop, waar hulle ná swak nederlae teen beide Brasilië en Chili teen Colombia te staan gekom het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2027 |title=2027 Rugby World Cup – South American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2025 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Daar het hulle ’n maklike oorwinning behaal, waarna die Paraguane in Julie 2025 in die tweede rondte se tuis- en wegwedstryde teen die Uruguane swak nederlae gely het, waarop in Oktober 2025 die uitspeelwedstryde teen Brasilië om die derde plek en vir die internasionale uitspeelrondte gevolg het en Paraguay ná twee oorwinnings glo die internasionale uitspeelrondte gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/10/18/paraguay-book-repechage-for-last-spot-at-rugby-world-cup-2027 |title=Paraguay Book Repechage for Last Spot at Rugby World Cup 2027 |publisher=Americas Rugby News |date=18 Oktober 2025 |accessdate=25 November 2025}}</ref> Nadat die Paraguaanse beheerliggaam egter kennis geneem het van ’n ongeskikte speler het die Paraguane hulleself vrywillig onttrek en hul plek aan die Brasiliane oorhandig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/10/24/paraguays-withdrawal-gives-brazil-rugby-world-cup-2027-lifeline |title=Paraguay’s Withdrawal gives Brazil Rugby World Cup 2027 Lifeline |publisher=Americas Rugby News |date=24 Oktober 2025 |accessdate=25 November 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Yacare caiman (Caiman yacare) 2.jpg|duimnael|Die [[Paraguaanse kaaiman]], embleem van die Paraguaanse nasionale rugbyspan]] Paraguay speel tradisioneel in ’n gestreepte rooi en wit trui, donkerblou broeke en rooi sokkies, die kleure van die [[Vlag van Paraguay|nasionale vlag]]. Hul alternatiewe trui is wit met donkerblou moue, donkerblou broeke en donkerblou sokkies. Die huidige truiverskaffer is die Uruguaanse sportuitruster Flash en die truiborg is die Paraguaanse [[ueno bank]]. Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die beheerliggaam [[Paraguaanse Rugbyunie]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n [[Paraguaanse kaaiman]] in die nasionale kleure rooi, wit en blou met die afkorting URP daaronder. Die nasionale span se bynaam ''Los Yacarés'' (“die kaaimanne”) is ontleen aan die Spaanse naam van dié reptiel uit die [[Familie (biologie)|familie]] ''[[Alligatoridae]]'' wat wydverspreid in Suid-Amerika voorkom. == Tuisstadion == Paraguay se tuisstadion is die [[Estadio Héroes de Curupayty]] in [[Luque]] naby die hoofstad [[Asunción]] met ’n kapasiteit van 3&nbsp;000. Dit is in besit van die Paraguaanse regering, wat dit deur middel van ’n konsessie-ooreenkoms aan die rugbyunie beskikbaar stel vir gebruik.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://edicion.presidencia.gov.py/sala-de-prensa/noticias/gobierno-traves-de-la-snd-habilito-mejoras-en-cancha-de-rugby-del-parque-olimpico |title=Gobierno, a través de la SND habilitó mejoras en cancha de rugby del Parque Olímpico |publisher=Paraguaanse regering |date=25 November 2020 |accessdate=28 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028095611/https://edicion.presidencia.gov.py/sala-de-prensa/noticias/gobierno-traves-de-la-snd-habilito-mejoras-en-cancha-de-rugby-del-parque-olimpico |archive-date=28 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hier word amper al die nasionale span se tuiswedstryde, die [[Yacaré]]-konsessie,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2020/05/20/installations-resume-at-paraguays-heroes-de-curupayty/ |title=Installations Resume at Paraguay’s Héroes de Curupayty |publisher=Americas Rugby News |date=20 Mei 2020 |accessdate=7 September 2025}}</ref> die meeste wedstryde tydens die nasionale rugbykampioenskap en ander rugbybyeenkomste aangebied; buitendien is die rugbybeheerliggaam se hoofkantoor hier gesetel. == Toetswedstryde == Paraguay het 39 van sy 146 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 26,71%. Paraguay se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen November 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=53;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Paraguay |publisher=ESPNscrum |accessdate=25 November 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ARGru}} || 18 || 0 || 18 || 0 || 0,00 |- | {{BELru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{BMUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{BOLru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{BRAru}} || 32 || 13 || 19 || 0 || 40,63 |- | {{CHIru}} || 30 || 1 || 29 || 0 || 3,33 |- | {{GUYru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{HKGru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{CYMru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{COLru}} || 13 || 10 || 3 || 0 || 76,92 |- | {{MEXru}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00 |- | {{PERru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{URUru}} || 28 || 0 || 27 || 1 || 0,00 |- | {{VENru}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 100,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''146''' || '''39''' || '''107''' || '''1''' || '''26,71''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Paraguay kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap === Paraguay neem sedert 1971 aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deel. Hulle het sedertdien nog nie ’n toernooi gewen nie en een keer in die tweede en twee keer in die derde plek geëindig. === Amerikaanse Rugbyuitdaagbeker === Paraguay het in 2018 en 2019 aan die Amerikaanse Rugbyuitdaagbeker vir swakker geagte Suid-Amerikaanse spanne ná die Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Hul beste prestasie was die tweede plek in 2018. === Ander toetswedstryde === In teenstelling met ander tradisionele rugbylande het die Paraguaanse nasionale rugbyspan tydens die amateurtydperk nie oorsese toere onderneem nie en tot in die middel-1990’s slegs wedstryde in Suid-Amerika gespeel. Daarteenoor het hulle deur Suid-Amerika toerende nasionale spanne gehuisves. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die [[Noordelike Halfrond]] tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks tree Paraguay as gasheer op en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis Paraguay na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Paraguay nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Paraguaanse span gevorm tydens die 2024/25-seisoen:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://all.rugby/club/paraguay/squad |title=The Paraguay national rugby union team for 2024/2025 |publisher=All Rugby |accessdate=25 November 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(zagueros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Gonzalo Barreiro]] || [[Skrumskakel]] || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Diego Miño]] || Skrumskakel || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Héctor Gayoso]] || [[Losskakel]] || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Joaquín Mussi]] || Losskakel || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Ramiro Amarilla]] || [[Senter]] || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Rafael Barreiro]] || Senter || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Sebastián Urbieta]] || Senter || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Patricio Cabrera]] || [[Vleuel]] || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Juan González]] || Vleuel || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Arturo López]] || Vleuel || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Gianfranco Parodi]] || Vleuel || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Facundo Paiva]] || [[Heelagter]] || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(delanteros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Agustín Benítez Scribano]] || [[Haker]] || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Jordi Chávez]] || Haker || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Lucas Otaño]] || Haker || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Estéfano Aranda]] || [[Stut]] || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Camilo Blasco]] || Stut || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Daniel Cabral]] || Stut || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Cesar Pérez Gauto]] || Stut || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Enrique Quinteros]] || Stut || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Mariano Garcete]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Juan José Heisecke]] || Slot || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Adrián León]] || Slot || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Ignacio Martínez]] || Slot || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Francisco Luis Bareiro Ochipinti]] || [[Losvoorspeler]] || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Ariel Nuñez]] || Losvoorspeler || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Mateo Rodriquez]] || Losvoorspeler || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Juan Martín Sebriano]] || Losvoorspeler || [[Yacaré]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |} |} === Bekende spelers === Tot dusver is nog geen Paraguaanse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie. <!-- === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Paraguay se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen November 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=53;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=25 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || || || |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=53;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=25 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || || || |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} |} {| | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=53;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=25 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || || || |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=53;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=25 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || || || |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} |} --> == Afrigters == Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Paraguaanse nasionale rugbyspan gedien: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Pedro Baraldi || 2012–2015 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Eduardo Acosta || 2015–2016 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Nahuel García || 2017–2018 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Raúl Pérez || 2018–2022 |- | {{vlagikoon|Argentinië}} Ricardo Le Fort || sedert 2023 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1}} * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Paraguay national rugby union team|Paraguaanse nasionale rugbyspan}} * {{es}} [https://www.urp.org.py/ Amptelike webwerf van die Paraguaanse Rugbyunie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/paraguay Paraguay by Wêreldrugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} [[Kategorie:Rugby in Paraguay]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Suid-Amerika]] ca59a0fmc7mo7qcb14820ew01gv204g 0 459093 2917760 2892138 2026-07-16T11:29:54Z Gaius le Roux 203341 Teksredigering 2917760 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Museum |Beeld = ZS-SMD 20140924 FAGM Jaws 45 dekal 600x399.jpg |Beeldonderskrif = SAL-museum-dekal op Boeing 737 ZS-SMD. |Naam=South African Airways Museum Society |Stad of dorp=Randlughawe in Germiston, Gauteng |Land=Suid-Afrika |Openingsjaar=Vereniging gestig 1986 |Tipe museum=Lugvaartmuseum |Webtuiste=www.saamuseum.co.za}} Die '''Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging''' (SALMV) is in Augustus 1986 gestig. Die eerste werk deur die SALMV is op 29 Junie 1986 verrig.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://saamuseum.co.za/history/History_of_The_South_African_Airways_Museum_Society_webpage.htm|title=The South African Airways Museum Society, NPC Preserving South Africa’s Civil Aviation History since 1986 – Past, Present and Future|last=Austin-Williams|first=John|date=21 July 2024|website=SAA Museum|access-date=18 March 2026}}</ref> Aan die begin het baie oud-SAL-personeellede geskiedkundige items na die SALMV gebring – oudhede van die SAL se verlede, om aan die museum te skenk. Ou kaartjies, spyskaarte, koerantknipsels, foto’s, uniforms, modelle van vliegtuie en boeke is versamel. Dit is alles vertoon in die museum se tydelike vertoongebied in die loods waar die [[Junkers Ju 52]] by [[Jan Smuts-lughawe]] gehuisves is.<ref name=":0" /> Daar was ook 'n Historiese Vlug. Die SAL het museumvliegtuie verkry voordat die museumvereniging gestig is en die SAL-museumvereniging het vliegtuie ná sy stigting verkry. Die museum het vir kort tye ook ander vliegtuie besit. == Die Historiese Vlug van die SAL == Kaptein Flippie Vermeulen, die eertydse vlootkaptein op Boeing 737’s, is aangestel om die bedryf van die Ju-52 oor te neem. Die Uitvoerende Bestuur van die SAL is versoek om die stigting van die Historiese Vlug van die SAL as ’n winssentrum binne die SAL goed te keur om die veteraanvliegtuigbedryf te behartig. Kaptein Vermeulen het oorspronklik aan die begin van 1989 versoek dat 'n winssentrum binne die SAL daargestel word om die Ju-52-bedryf te behartig, en hierdie goedkeuring is op 23 November 1993 verkry.<ref name=":0" /> Intussen het mnr. Johann Prozesky onderhandelings met die Suid-Afrikaanse Lugmag aangeknoop om ’n Douglas DC-3 en DC-4 te bekom as voorbeelde van die soort vliegtuie wat die SAL voorheen gebruik het en hulle dan vir permanente statiese tentoonstelling te gebruik. Kaptein Vermeulen het egter besluit dat, aangesien die DC-3 en die DC-4 die potensiaal gehad het om vir handelsvlugte gebruik te word, dit ’n goeie idee sou wees om hulle eerder vir vliegdoeleindes in die nuutgestigte entiteit in gebruik te neem. Die Uitvoerende Bestuur van die SAL moes egter nog goedkeuring vir die stigting van die entiteit verleen.<ref name=":0" /> DC-3 ZS-BXF is vroeg in 1993 en DC-4 ZS-BMH is op 5 April 1993 by Jan Smuts-lughawe aan die SAL afgelewer. Albei vliegtuie was in diens van die SAL voordat hulle aan die SALM van die hand gesit is. Die SALM het ingestem om ZS-BMH ná ’n C-versiening deur Hunting Aviation by die Randse Lughawe met ’n lugwaardigheidsertifikaat aan die SAL af te lewer. Dit het Kaptein Vermeulen in staat gestel om die DC-4 vir handelsdoeleindes in gebruik te neem selfs nog voordat die Historiese Vlug van die SAL formeel goedgekeur is en sonder dat daar ’n bedryfsbegroting beskikbaar was.<ref name=":0" /> Danie Brits, die eertydse Uitvoerende Bestuurder van SAL Tegnies, het ’n groot rol gespeel om die DC-4 weer op die Suid-Afrikaanse burgerlike register geregistreer te kry, veral aangesien die Historiese Vlug van die SAL op daardie tydstip nog nie formeel goedgekeur was nie. Kaptein Vermeulen, Kaptein Lorrie Raath en Boordingenieur Alf Mairs het ZS-BMH op 8 April 1993 vanaf Johannesburg vir sy eerste handelsvlug geneem. Kaptein Flippie Vermeulen het gehoop dat dit sal help om die Historiese Vlug van die SAL as ’n algeheel onafhanklike handelsonderneming te vestig.<ref name=":0" /> Die Historiese Vlug van die SAL se besigheid het vinnig uitgebrei en spoedig is versoeke van internasionale maatskappye soos Swiss Air ontvang, wat ’n DC-4 wou gebruik om in 1997 die 50ste verjaarsdag van sy eerste vlug oor die Atlantiese Oseaan te herdenk. Die Historiese Vlug van die SAL is gekontrakteer om dit te doen en sou nog ’n DC-4 benodig – verkieslik een met langafstandtenks, wat ZS-BMH nie gehad het nie. Kaptein Vermeulen het onderhandelings vir die verkryging van die tweede DC-3, ZS-BXJ, asook die tweede DC-4, ZS-AUB, aangeknoop. ZS-AUB is oorspronklik deur die SAL gebruik. Die DC-3, ZS-BXJ, was nooit vir diens deur die SAL gebruik nie. Kaptein Vermeulen, Kaptein Johan Dries en Boordingenieur Alf Mairs het op 16 Desember 1995 die afleweringsvlug van ZS-AUB vanaf Waterkloof na Jan Smuts onderneem. Die vliegtuig was steeds in SALM-kleure.<ref name=":0" /> In 1999 het Coleman Andrews, toe aan die stuur van die SAL, Kaptein Peter Cook, die eertydse Uitvoerende Bestuurder van Vliegbedrywighede, in kennis gestel dat hulle (Coleman en sy adviseurs) besluit het dat die Historiese Vlug van die SAL gesluit moet word en dat die bates daarvan van die hand gesit moet word. Kaptein Vermeulen het toe onderhandelings met die Trusteeraad van die Transnet-erfenisstigting aangeknoop om die bates van die Historiese Vlug van die SAL oor te neem voordat Coleman Andrews dit van die hand kan sit en het sodoende die toekoms van die Historiese Vlug van die SAL verseker. ’n Nuwe tuiste moes vir die nuwe SA Historiese Vlug gevind word.<ref name=":0" /> Die Transnet-erfenisstigting het ingestem dat “SA” eerder as “SAL” in die nuwe naam gebruik word aangesien die SAL nie meer bereid was om die Vlug te ondersteun nie, die naam “SAL” kon dus nie gebruik word nie. Kaptein Vermeulen het weereens tot die redding gekom deur met die eertydse Hoof van die SA Lugmag, Generaal Hechter, oor die verskuiwing van die SA Historiese Vlug na [[Lugmagbasis Swartkop]] by Valhalla te onderhandel. Die groot skuif van die SA Historiese Vlug het in April 1999 met die hulp van talle vrywilligers van die SA Historiese Vlug asook van die SAL-museumvereniging plaasgevind. Die vliegtuie van die SA Historiese Vlug is tot aan die einde van 2005 by Swartkop bedryf. Kaptein Vermeulen het in Oktober 2000 die SA Historiese Vlug verlaat en weer voltydse Boeing 747-lynvlugte by die SAL onderneem.<ref name=":0" /> Gedurende die tweede helfte van 2005 het die SA Historiese Vlug veranderings ondergaan en het bedrywighede gestaak. ’n Aankondiging is uiteindelik in September 2006 gedoen dat die SA Historiese Vlug van Johannesburg Internasionale Lughawe na die Randse Lughawe in Germiston sal verskuif en bedrywighede sal hervat. Die Skymaster-vliegtuie, ZS-AUB en ZS-BMH, is op Maandag, 18 September 2006 na die Randse Lughawe gevlieg. Die DC-3 sou kort daarna volg. Die Junkers Ju-52/3m sou in ’n loods by FAJS bly. (Die naam van die lughawe is op 27 Oktober 2006 na "O.R. Tambo Internasionale Lughawe" verander.)<ref name=":0" /> Sedert daardie beskeie begin het die Suid-Afrikaanse Historiese Vlug  in ’n veteraanvliegtuigbedryf van wêreldgehalte ontwikkel wat reisigers die ervaring en romantiek van ’n vergete era van stylvolle lugreise met ’n vloot sorgvuldig gerestoureerde historiese vliegtuie bied. Hierdie spesialisveteraanhuurorganisasie neem mens terug na ’n era van stylvolle elegansie en luukse lugreise.<ref name=":0" /> Met dagligvlugte op lae hoogtes en uitstekende diens verskaf die SA Historiese Vlug ’n unieke ervaring op pad na plekke wat nie normaalweg op geskeduleerde vlugte toeganklik is nie. Hierdie entiteit se hoogs ervare en toegewyde vlugbemannings versorg passasiers tydens hulle hele reis.<ref name=":0" /> Al die bates van die Suid-Afrikaanse Historiese Vlug is aan die einde van 2007 aan die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging geskenk. ZS-BXJ(2) is aan Flippie Vermeulen verkoop. (Toe die skrywer John Austin-Williams om besonderhede rakende ZS-BXJ gevra het, het hy geantwoord dat ZS-BXJ reguit na Flippie is en nooit naby die Museum gekom het nie, buiten as ’n papiertransaksie vir ’n uiters kort tydjie.) Die SAL-museumvereniging het in Desember 2007 ’n bruikhuurooreenkoms met Skyclass Aviation aangegaan om die twee DC-4’s en die DC-3 te bedryf.<ref name=":0" /> === Verskuiwing na Lugmagbasis Swartkop === Die SAL-museumvereniging het in 1999 na Lugmagbasis Swartkop in Pretoria verskuif en ’n museumuitstallingsaal ingerig vir die indrukwekkende versameling SAL- en burgerlikelugvaart-artefakte en -gedenkwaardighede wat versamel is. Die SAL-museum het die elektroniese era met die internetwebwerf www.saamuseum.co.za betree en dit het die Vereniging wêreldwye blootstelling gegee.<ref name=":0" /> [[Lêer:Zsasn1 2003-02-09 FASK 009 600x450.jpg|duimnael|250px|Die Lockheed L18-08 Lodestar met die konstruksienommer 2026 op 9 Februarie 2003 as ZS-ASN(1) by [[Lugmagbasis Swartkop]].]] Die Vereniging was nou in die openbare oog. Die Suid-Afrikaanse Historiese Vlug, wat teen hierdie tyd twee Douglas DC-4-vliegtuie en ’n DC-3 by sy Ju-52 bygevoeg het, het nou ook na Swartkop verskuif en die Lockheed Lodestar en De Havilland Dove saamgeneem. Lede van die Vereniging kon steeds die genot ervaar om die veteraanvliegtuie te hoor en sien wat deur die Historiese Vlug bedryf word. Met vliegtuie soos die Douglas DC-3 en die Douglas DC-4-vliegtuie en natuurlik die geliefde Junkers Ju-52/3m was dit inderdaad die aangewese plek vir ’n lugvaartentoesias. Die Starliner en Viking het by Jan Smuts-lughawe agterbly aangesien die SAL-museumvereniging dit nie kon bekostig om die twee vliegtuie na Swartkop te verskuif nie.<ref name=":0" /> [[Lêer:Zsbcc 2003-02-09 FASK 013 600x450.jpg|duimnael|250px|De Havilland Dove ZS-BCC(1) van die SAL-museum word op 9 Februarie 2003 by Lugmagbasis Swartkop gesien. Die vliegtuig het die konstruksienommer 04079 en is ’n DH-104 Dove 6. Hy is oorspronklik in 1952 verkoop en het ander registrasies gehad maar is in 1979 na Suid-Afrika teruggebring.]] ==== Skuif na die Randse Lughawe ==== Die SA Historiese Vlug was teen 2004 vyf jaar in bedryf by [[Lugmagbasis Swartkop|Swartkop]]. Die Lodestar en die Dove het die hele tyd buite in die strawwe Suid-Afrikaanse klimaat verweer sonder dat enige instandhoudingswerk uitgevoer is, buiten die noodherstelwerk wat af en toe deur SALMV-personeel gedoen word. Die SALMV het die SA Historiese Vlug (SAHF) verskeie kere gevra vir ’n klein begroting waarmee die vliegtuie in stand gehou kan word, maar tevergeefs. Die SAHF-bestuur het uiteindelik in die middel van 2004 onder druk van die SALMV geswig en ingestem dat die Lodestar en die Dove na die Randse Lughawe verskuif kan word en daar deur lede van die SALMV versorg kan word.<ref name=":0" /> Die Lodestar en die Dove is uitmekaargehaal in die mate wat nodig is en die Dove is op Sondag, 5 September 2004 en die Lodestar op 17 Oktober 2004 vir openbare tentoonstelling van Lugmagbasis Swartkop na die Randse Lughawe verskuif. Die twee vliegtuie was in ’n baie swak toestand en is binne ’n paar maande ná hulle aankoms tot uitstaltoestand gerestoureer. Die Lodestar het nuwe matte, gordyne en bekleedsel vir sy sitplekke gekry. Die Dove is deeglik skoongemaak en die stuurvlakke het nuwe lapbedekking gekry.<ref name=":0" /> Die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging se vertoonsaal is in die gebou van die Transvaal Aviation Club (TAC) aan die oostekant van die Randse Lughawe geleë. Historiese items soos foto’s, modelle van vliegtuie, die uniforms van bemannings, vliegtuiginstrumente, tydtafels en klein artefakte van die SAL en algemene burgerlugvaart-gedenkwaardighede word vertoon. Die biblioteek van die SAL-museum het ’n groot verskeidenheid lugvaartverwante boeke en video’s. ’n Aandenkingswinkel is in die vertoonsaal van die SAL-museum geleë.<ref name=":0" /> Die SA Historiese Vlug-bedryf is in November/Desember 2005 van Swartkop na Johannesburg Internasionale Lughawe verskuif. Die onderneming is teen Januarie 2006 gesluit en die vliegtuie is gehok. Dit het baie maande geduur voordat die Transnet-stigting weer die onderneming aan die SAL oorhandig het. Die twee DC-4-vliegtuie is op Maandag, 18 September 2006 na die Randse Lughawe gevlieg. Die SA Historiese Vlug sou uit Loods 4 by die Randse Lughawe met sy bedrywighede begin.<ref name=":0" /> Ten einde die museum se fasiliteite uit te brei om te voorsien in die groeiende vraag wat dit ervaar, asook om ’n lugvaartbewustheid-en-opvoedingsentrum te verskaf, moet ’n nuwe gebou met verbeterde fasiliteite opgerig word. Die komitee van die SAL-museumvereniging is voortdurend op soek na maniere om die museum en die fasiliteite daarvan verder te verbeter. In die tweede helfte van 2004 is daar met samesprekings met die Suid-Afrikaanse Lugdiens begin rakende borgskap vir ’n nuwe en verbeterde museum wat ’n lugvaartbewustheid-en-opvoedingsentrum insluit. Die SAL het groot belangstelling getoon en het ’n reis na die Boeing-fabriek in [[Seattle]] gereël om ’n gesamentlike borgskap met die SAL te bespreek om groter en beter museumfasiliteite te bou. Die bestuur van die Randse Lughawe het ingestem om grond vir die bou van nuwe fasiliteite beskikbaar te stel. ’n Voorlegging is vir Boeing opgestel en in November 2004 het die eertydse voorsitter van die SAL-museumvereniging, John Austin-Williams, asook Onkgopotse JJ Tabane, Visepresident: Kommunikasie en Regeringsbetrekkinge van die Suid-Afrikaanse Lugdiens, na Seattle gevlieg om die voorlegging aan Boeing te doen. Boeing het uiters gunstig op die voorlegging gereageer – mits die SAL ’n gelyke borgskap verskaf. Dit het gelyk asof 2005 nog ’n jaar van uitmuntende prestasie vir die museum sou wees. Ongelukkig het daar niks van die voorlegging gekom nie, en die museum poog (teen Oktober 2014), steeds om maniere te vind om groter fasiliteite te bou.<ref name=":0" /> Namate Lugmagbasis Swartkop gereaktiveer is, moes die SALMV die res van sy gedenkwaardighede en artefakte uit die ou grys gebou agter Loods 2 by Swartkop verwyder en na die onlangs gerestoureerde “biblioteekkamer” by TAC verskuif. Hierdie projek is op 26 November 2005 begin.<ref name=":0" /> ==== Museumvliegtuie van die SAL ==== ===== Lockheed Lodestar ZS-ASN ===== Die eerste vliegtuig wat deur die SAL verkry is, was Lockheed L18-08 Lodestar ZS-ASN. Hy het per pad op 3 Desember 1973 in die SAL- tegniese gebied aangekom en is in Loods 4 gestoor. Die vliegtuig is deur die Vakleerlingopleidingskool gerestoureer en is vir die eerste keer in die openbaar vertoon tydens ’n opedag wat op 10 Oktober 1975 in die tegniese gebied gehou is.<ref name=":0" /> Die konstruksienommer van hierdie vliegtuig is 2026.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://saamuseum.co.za/history/History_of_The_South_African_Airways_Museum_Society_webpage.htm|title=The South African Airways Museum Society, NPC Preserving South Africa’s Civil Aviation History since 1986 – Past, Present and Future (Museum Aircraft)|volume=II|last=Austin-Williams|first=John|date=21 July 2024|website=SAA Museum|access-date=18 March 2026}}</ref> Die Lockheed Lodestar-vliegtuie is net voor die Tweede Wêreldoorlog deur die SAL bestel en nadat die oorlog ’n aanvang geneem het, is die vliegtuie deur die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) in gebruik geneem. Die vliegtuie is vanaf 8 Julie 1941 vir die pendeldiens tussen Suid-Afrika en Egipte gebruik. Die meeste van hulle was in ’n kamoefleerskema van [[donkergroen]], donker grondkleur en [[hemelblou]] onderkante geverf.<ref name=":1" /> Ná die Tweede Wêreldoorlog het ZS-ASN deel van die SAL-vloot geword. Sy laaste vlug vir die SAL, ’n opleidingsvlug onder leiding van Kaptein Kenneth “Toddy” Bain, het op 18 Maart 1955 plaasgevind. Die vliegtuig is in April 1955 aan die Aircraft Operating Company (AOC) verkoop, in ’n lugopmetingsmasjien omskep en Afrika-wyd vir lugopmetingswerk gebruik totdat hy aan diens onttrek is. Hy is deur ’n Douglas DC-3 vervang, wat ook as ZS-ASN geregistreer is.<ref name=":1" /> Lodestar ZS-ASN nommer 1 was die eerste vliegtuig wat vir tentoonstelling in die voorgestelde Spoorwegmuseum by Esselenpark verkry is. Esselenpark was baie naby die eertydse Jan Smuts-lughawe (nou O.R. Tambo Internasionale Lughawe) geleë. AOC het die vliegtuig aan die SAL geskenk en hy is op 3 Desember 1973 onder leiding van mnr. AP Nel deur ’n span van die SAL-vakleerlingopleidingskool vanaf Grand Central-lughawe naby [[Halfweghuis]] vervoer. Die vliegtuig is sonder sy vlerke in Loods 4 by Jan Smuts-lughawe gestoor.<ref name=":1" /> Die SAL-vakleerlingskool het in 1974 met die restourasieproses begin. ZS-ASN(1) skitter nou in sy oorspronklike naoorlogse SAL-kleure. Hierdie besondere vliegtuig is van belang omdat hy die oudste bestaande vliegtuig in Suid-Afrika is wat deur die Suid-Afrikaanse Lugdiens gebruik is.<ref name=":1" /> Die vliegtuig is nou deel van die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging se versameling by die Randse Lughawe. ===== Lodestar ''Andries Pretorius'' ===== * Op 24 September 1940 aan die SAL oorhandig * Aan boord die motorvaartuig ''Tigre'' na SA verskeep * Op 7 November 1940 as 1372 na SALM * Op 9 Februarie 1946 as ZS-ASN terug na SAL * Op 22 April 1955 aan Aircraft Operating Company afgelewer * Februarie 1973 registrasie gekanselleer<ref name=":1" /> [[Lêer:Zsasn1 1983-05-06-00 FAJS 974 dust EL 600x364.jpg|geen|duimnael|250px|Lockheed Lodestar ZS-ASN(1) staan in Mei/Junie 1983 in die SAL- tegniese gebied by Jan Smuts-lughawe.]] ===== De Havilland Dove ZS-BCC ===== Die tweede vliegtuig wat deur die SAL verkry is, was De Havilland Dove ZS-BCC. (Let Wel: in hierdie stadium was die vliegtuig G-AWFM geregistreer.) Met die hulp van wyle Alan Bell het Hawker Siddeley £500 vir die aankoop van die oorblyfsels van die Dove geskenk. Die Dove is uitmekaargehaal en na Salisbury Hall, die tuiste van die Mosquito-museum geneem en daar gestoor. In Februarie 1979 is verskillende dele van die uitmekaargehaalde vliegtuig vir vervoer na Heathrow voorberei en gestoor totdat spasie in die ruim van ’n SAL-Boeing 747 gevind kon word en na Johannesburg gevlieg kon word (die eerste dele van die Dove het Heathrow-lughawe dieselfde maand in die ruim van ’n SAL-Boeing 747 verlaat). Voordat daar verdere restourasiewerk gedoen kon word, moes die romp en vlerke weer saamgevoeg word, en dit is teen 4 November 1980 gedoen. Hoewel die hoofkomponente (die romp en vlerke) uit Engeland na Suid-Afrika gebring is, het baie kleiner items, soos die enjins en die deursigtige stuurkajuitkoepel, nog gekort. Die vliegtuig is daarna deur die SAL-vakleerlingskool gerestoureer en is nou deel van die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging se versameling by die Randse Lughawe en is in ’n naoorlogse kleurskema geverf.<ref name=":1" /> [[Lêer:Zsbcc1 1981-10-24 FAJS 020 mode li cr dust EL 600x364.jpg|geen|duimnael|250px|Die De Havilland 104 Dove 6 met die registrasienommer ZS-BCC word gesien op 24 Oktober 1981 tydens ’n opedag wat in die SAL- tegniese gebied by Jan Smuts-lughawe gehou is.]] ===== Lockheed Starliner ZS-DVJ ===== Die derde vliegtuig wat deur die SAL ontvang is, was Lockheed Starliner ZS-DVJ. ’n Span instrukteurs en vakleerlinge van die Tegniese Opleidingskool onder Dave Ackerman se bekwame leierskap het op 1 Mei 1979 te Klein-Kariba by [[Warmbad]] (nou Bela-Bela) begin om ZS-DVJ uitmekaar te haal sodat die vliegtuig per pad vervoer kon word. Die verskillende dele van die vliegtuig het 23 dae later by Jan Smuts-lughawe aangekom.<ref name=":0" /> [[Lêer:Zsdvj 1990-10-15 FAJS 110 800x486.jpg|geen|duimnael|250px|Die Lockheed L-1649A Starliner met die registrasienommer ZS-DVJ word op 15 Oktober 1990 in die SAL- tegniese gebied by Jan Smuts-lughawe gesien.]] ===== CASA 352L ZS-UYU en ZS-AFA ===== Die CASA 352L met die registrasienommer ZS-UYU was die vierde vliegtuig wat deur die SAL verkry is. Die CASA 352L is die Spaanse weergawe van die Junkers Ju-52. Die vliegtuig sou betyds vir die SAL se 50ste herdenking op 1 Februarie 1984 gerestoureer word en is later as ZS-AFA geherregistreer. [[Lêer:Zsuyu 1981-10-24 FAJS 598 shd50 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250px|Die Junkers Ju-52/CASA 352L gedurende ’n opedag op 24 Oktober 1981 in die SAL- tegniese gebied by Jan Smuts-lughawe gehou.]] Die vliegtuig het op 12 Mei 1981 (as G-BFHE geregistreer) vanaf Blackbushe-lughawe suidwes van Londen op die eerste been van sy afleweringsroete na Suid-Afrika opgestyg en is oor die Engelse Kanaal na Lemwerder, noord van Bremen, gevlieg. By Lemwerder is hy deur ’n span SAL-personeellede uitmekaargehaal. Die volgende stadium van sy afleweringsreis het ’n kort rit per veerboot op die Wesser-rivier na Bremerhaven behels, waar hy vir die seereis na Durban op die Le Havre-geregistreerde op-en-afryskip ''Ronsard'' gewag het. Die buitengewone vrag is op 6 Julie afgelaai, en ’n week later het die vliegtuig by Jan Smuts-lughawe aangekom. Die vliegmasjien is daarna gerestoureer. Die vliegtuig het op 1 Februarie 1984 (in ’n 1934-kleurskema, met daarby die outentieke registrasieletters ZS-AFA) vanaf Jan Smuts-lughawe opgestyg en op tyd om 14:30 tot die vreugde van die afwagtende skare oor die Randse Lughawe-eindpunt gevlieg.<ref name=":0" /> Vir die vlug van Jan Smuts-lughawe na die Randse Lughawe was hierdie lugskroeftoegeruste vliegtuig, wat eintlik as ’n CASA 352L in Spanje gebou is, ZS-UYU geregistreer – hoewel die registrasieletters ZS-AFA ook op die vliegtuig aangebring was. CASA in Spanje het 170 CASA 352’s vir die Spaanse Lugmag gebou. ZS-AFA(2) was een van die laaste CASA 352’s wat vervaardig is (vir besonderhede oor die vliegtuig sien die geskiedenis hieronder). Net 64 eenhede van die 352L-model is gebou. Die CASA 352L met die registrasienommer ZS-AFA, konstruksienommer 164, is die tweede vliegtuig met hierdie registrasienommer; die oorspronklike vliegtuig was ’n egte Ju-52. ZS-AFA(2) is in 1954 gebou, en sy identiteitsrekord lyk soos volg: * T.2B-273 Spaanse Lugmag * G-BFHE, geregistreerde eienaar Doug Arnold; vir ’n rukkie by Blackbushe-lughawe in Engeland gestoor * ZS-UYU (geregistreerde eienaar SAL 11 Augustus 1983) * ZS-AFA(2) (geregistreerde eienaar SAL 31 Oktober 1986) ZS-AFA se enjins was oorspronklik die ENMA Beta-enjins, wat lisensiegeboude BMW 132’s was; BMW 132’s was gemetriseerde Pratt & Whitney Hornet-enjins (kopieregvrye kultuur voor die Tweede Wêreldoorlog). Te wyte aan die aanhoudende tekort aan onderdele, het die SAL ZS-AFA met Pratt & Whitney R-1340-AN-1-enjins, soos op die Harvard gebruik, hertoegerus. Die modifikasie het die oorspronklike T-6-enjinkappe met ’n doelgeboude vergasserverhittingstelsel en ’n doelgeboude enjinmontering ingesluit. Lugskroefbeheer geskied deur die Ratier Figeac/Hamilton Standard-konstantespoedeenheid soos op die T-6 gebruik word, maar elektries doelgedryf, omtrent soos die Douglas DC-6 met swikskakelaars en -motore. Die lugskroef is ook die Hamilton Standard 12D40-lugskroef, soos op die Harvard gebruik word – dit verskaf die unieke klank wat ZS-AFA het.<ref name=":1" /> [[Lêer:Zsuyu 1984-02-04 FAJS 603 shd50 her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Junkers Ju-52 met die registrasienommer ZS-UYU het op 4 Februarie 1984 deelgeneem aan die vliegvertoning ter viering van die Suid-Afrikaanse Lugdiens se 50ste verjaardag.]] Die eerste vlug van die vliegtuig met die registrasie ZS-AFA(2) met passasiers wat die volle reisgeld betaal het, is op 29 Desember 1986 onderneem. Vanaf 31 Januarie 1987 is plesiervlugte wat ongeveer 30 minute geduur het met die vliegtuig onderneem. Eiendomsreg ten opsigte van ZS-AFA(2) het op 25 Januarie 2001 op Transnet Beperk oorgegaan. ==== Vliegtuie van die SAL-museumvereniging ==== ===== Vickers V.498 Viking 1A ZS-DKH ===== Die SAL se vyfde museumvliegtuig was Vickers Viking ZS-DKH. Die vliegtuig is lank vertoon by die diensstasie van Vic de Villiers naby die Uncle Charlie’s-kruising naby Johannesburg en was deel van ’n drieledige ruiltransaksie: ’n SALM-Shackleton het die Viking vervang, ’n SAL-Ventura het na die SALM gegaan en die Viking het na die SAL gegaan. Die Vickers V.498 Viking 1A-skroefvliegtuig met die konstruksienommer 121 was voorheen G-AHOT, XD635 en G-AHOT voordat hy in September 1954 as ZS-DKH geregistreer is. Die skroefvliegtuig is eers deur Trek Lugdiens en daarna Protea Lugdiens gebruik. Die vliegmasjien is aan diens onttrek en aan die Vic’s Viking-motorhawe naby Johannesburg verkoop. Die vliegtuig is in Januarie 1963 op Vic de Villiers se diensstasie geplaas. ZS-DKH het uiteindelik na die SAL-museum gegaan vir restourasie as een van die Vikings wat die SAL van 1947 tot 1951 op binnelandse en streeksroetes gebruik het.<ref>{{Cite book |last1=Eastwood |last2= Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=406 |language=en}}</ref> SAL Tegnies het op 8 Junie 1991 in alle êrens met die restourasie van ZS-DKH begin, maar die restourasiewerk is gestaak en die vliegtuig het by Jan Smuts-lughawe in die strawwe Afrika-klimaat verweer en ’n onooglike wrak geword wat naby die plek waar vliegtuie se enjins laat loop word, gestaan het. Vroeg in 2015, sowat 28 jaar nadat die vliegtuig by Jan Smuts aangekom het, was daar hernude belangstelling in die verlate wrak. Die eerste Viking-werksdag is op Saterdag, 14 Maart 2015 gehou. Ietwat vordering is op 18 April 2015 gemaak, en op Saterdag, 15 Augustus 2015 was die vliegtuig gereed om na die Randse Lughawe verskuif te word. Die vlerke het op 9 Maart 2016 by die Randse Lughawe aangekom. Die Viking-romp het uiteindelik op Sondag, 22 Januarie 2017 by die museum se perseel by die Randse Lughawe aangekom nadat dit by FAJS gestaan het. (Die lughawe het gedurende die tyd wat die Viking daar was die name Jan Smuts-lughawe, Johannesburg Internasionale Lughawe en O.R. Tambo Internasionale Lughawe gehad.) Daarna is daar met die restourasie van die vliegtuig begin. Daar is op 3 Junie 2022 met verfwerk begin (die aanwending van die grondverflaag). Kleur was op 15 April 2023 op die vliegtuig te bespeur. Op 17 Mei 2023 was die vliegtuig vol kleur – net die titels moes nog aangebring word.  “Protea Lugdiens” is op 1 Julie 2023 op die vliegtuig gesien en die ander titels en logo’s is teen 13 Julie 2023 aangebring.<ref name=":0" /> [[Lêer:ZS-DKH 20230713 Protea Airways Jaws E3138 711x400.jpg|geen|duimnael|250px|Die Protea Airways-naam op Viking ZS-DKH was op 13 Julie 2023 klaar.]] ===== Douglas C-47 ZS-BXF ===== ’n Sesde verkryging deur die SAL was Douglas C-47 ZS-BXF, wat voorheen tot DC-3-handelsgehalte opgeknap is en deur die SAL op sy vliegskedules gebruik is. Hierdie skroefvliegtuig is voorheen deur die SALM gebruik en is op 14 Mei 1991 in sy SALM-kleurskema aan die SAL afgelewer. [[Lêer:Zsbxf 0000 069 LR her2 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-47 met die registrasienommer ZS-BXF tydens landing op ’n lughawe.]] Die Douglas-vliegtuig met die konstruksienommer 12107 is as ’n C-47A-1-DK gebou en het in die [[USAAF]] met die reeksnommer 42-92320 gedien. Hy is daarna na die [[Britse Koninklike Lugmag]] oorgeplaas, waar hy die reeksnommer FZ572 gehad het, en is daarna na die Suid-Afrikaanse Lugmag oorgeplaas, waar hy die reeksnommer 6821 gehad het. Die skroefvliegtuig is op 16 Augustus 1948 as ZS-BXF op naam van die Suid-Afrikaanse Lugdiens geregistreer en is daarna in Februarie 1971 weer na die SALM, maar hierdie keer is die reeksnommer 6888 aan hom toegeken.<ref>{{Cite book |last=Gradidge |first=Jennifer |title=The Douglas DC-1/DC-2/DC-3, The First Seventy Years|volume=2 |date=30 September 2006 |publisher=Air-Britain |isbn=978 085130 332 1 |location=Leigh, Tonbridge, Kent, England |pages=406 |language=en}}</ref> Ná sy tweede diensbeurt in die Suid-Afrikaanse Lugmag is ZS-BXF weer deur die Suid-Afrikaanse Lugdiens gekoop en het hy deel van die Historiese Vlug se vloot geword. ZS-BXF moes ’n volledige D-versiening ondergaan voordat ’n lugwaardigheidsertifikaat aan hom toegeken kon word, en dit is eers laat in 1993 bekom toe Kaptein Brian Stableford die vliegtuig vir sy eerste toetsvlug geneem het. Die vliegtuig se eerste openbare vertoning ná restourasie was by die Vereeniging-lugskou in Oktober 1993. ''Klapperkop'', soos hy heet, is in ’n kleurskema geverf wat verteenwoordigend is van die DC-3’s wat gedurende die 1940's deur die Suid-Afrikaanse Lugdiens in diens geneem is.<ref name=":0" /> Die vliegtuig moes op 21 November 2003 ná opstyging by Lanseria-lughawe ’n noodlanding uitvoer en is op 11 Januarie 2004 per pad na Johannesburg Internasionale Lughawe vervoer, waar hy vir herstelwerk na die SAL Tegniese Opleiding-loods geneem is. Nadat hy herstel is, is ''Klapperkop'' op Vrydag, 10 November 2006 van O.R. Tambo Internasionale Lughawe na die Randse Lughawe gevlieg. ===== Douglas DC-4-1009 ZS-BMH ===== Douglas DC-4 Skymaster ZS-BMH was die SAL se sewende museumverkryging. Hierdie skroefvliegtuig is ook voorheen deur die Suid-Afrikaanse Lugmag gebruik en is op 12 Mei 1993 aan die SAL terugbesorg. [[Lêer:Zsbmh 1993-05-15 FASK ice 819 LR 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas DC-4 Skymaster op 15 Mei 1993 met werkende enjins gesien gedurende die lugskou by Swartkop vir die amptelike opening van die Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum.]] ==== Vliegtuie vanaf Maart 2004 deur die SAL-museumvereniging verkry ==== {| class="wikitable" | valign="top" |Datum verkry | valign="top" |Maak en model | valign="top" |Registrasie | valign="top" |K/n | valign="top" |Naam |- | valign="top" |5 Maart 2004 | valign="top" |Boeing 747-244B | valign="top" |ZS-SAN | valign="top" |20239 | valign="top" |''Lebombo'' |- | valign="top" |12 Januarie 2006 | valign="top" |Douglas C-54D-15-DC | valign="top" |ZS-PAJ | valign="top" |22192 | valign="top" |''Helios'' |- | valign="top" |30 September 2006 | valign="top" |Boeing 747SP-44 | valign="top" |ZS-SPC | valign="top" |21134 | valign="top" |''Maluti'' |- | valign="top" |Desember 2007 | valign="top" |Douglas DC-3 Dakota | valign="top" |ZS-BXF | valign="top" |12107 | valign="top" |''Klapperkop'' |- | valign="top" |Desember 2007 | valign="top" |Douglas DC-4 Skymaster | valign="top" |ZS-AUB | valign="top" |42984 | valign="top" |''Outeniekwa'' |- | valign="top" |Desember 2007 | valign="top" |Douglas DC-4 Skymaster | valign="top" |ZS-BMH | valign="top" |43157 | valign="top" |''Lebombo'' |- | valign="top" |Junie 2011 | valign="top" |Boeing 707-344C | valign="top" |ZS-SAI | valign="top" |20283 | valign="top" |''Oos-Londen'' |- | valign="top" |14 September 2014 | valign="top" |Boeing 737-219 | valign="top" |ZS-SMD | valign="top" |23472 | valign="top" |''Pukeko'' |- | valign="top" |19 Augustus 2018 | valign="top" |Pietenpol Air Camper | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |} <ref name=":1" /> ===== Die SALMV verkry Boeing 747 ZS-SAN ===== Die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging het die SAL in Maart 2002 genader met die versoek om ’n Boeing 747 aan hom te skenk wat binnekort uit diens gestel sou word. Die SAL het, tot die Vereniging se vreugde, ingestem, en Boeing 747-244B ''Lebombo'' was die vliegtuig wat vir hom bestem is. Dit was ’n heel gepaste keuse aangesien hy die eerste makrostraler was wat in Suid-Afrika gesien is toe hy op 6 November 1971 in Suid-Afrika aangekom het. SAL se Boeing 747-200-vliegtuie is na Suid-Afrikaanse bergreekse vernoem, en ZS-SAN is vernoem na die Lebombo-bergreeks wat die grens tussen Suid-Afrika en Mosambiek vorm.<ref name=":0" /> Ná ’n reeks onderhandelings oor ’n moontlike plek waar die vliegtuig gehuisves kon word, is daar besluit om ''Lebombo'' na die Randse Lughawe te neem. Die bestuur van die Randse Lughawe was besonder beïndruk met die bewaringspogings van die Vereniging en was uiters entoesiasties daaroor om ’n museum by hulle lughawe te hê. Die Randse Lughawe as keuse het beteken dat die band wat die lughawe met die SAL in sy vormingsjare gehad het ná 'n onderbreking van meer as 50 jaar weer sou bestaan. Die eindpuntgebou en baie van die loodse en werkswinkels word vandag steeds gebruik en is basies soos hulle bestaan het in die tyd toe die SAL sy werksaamhede na Palmietfontein en later na Jan Smuts-lughawe oorgeplaas het.<ref name=":0" /> ''Lebombo'' het op 4 Mei 2003 die opgewonde toeskouers by die jaarlikse Randse Lughawe-lugskou met ’n uitstekende vertoning vermaak. Hy het nou ook die logo van die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging aan sy linkerkant, net voor deur nommer een, gehad. Hy het die logo van die SAL-museum ’n tyd lank gedra, en namate hy wêreldwyd gevlieg het, het baie lugvaartentoesiaste verneem dat die waardige heer bewaar sou word.<ref name=":0" /> <gallery mode="packed" heights="140px"> Lêer:Zssan 2004-03-21 FAGM 104 0431 600x400.jpg|Die Boeing 747 met die registrasienommer ZS-SAN op 21 Maart 2004, gedurende ’n lugskou by die Randse Lughawe. Lêer:Zssan 2003-05-04 FAGM P5045638 800x600.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Boeing 747 ZS-SAN doen op 4 Mei 2003 ’n verbyvlug gedurende die Randse Lughawe-lugskou. Lêer:Zssan 2004-03-21 FAGM104 0434c cr 800x533.jpg|Die SAL-museumvereniging se embleem word op 21 Maart 2004 op Boeing 747 ZS-SAN ''Lebombo'' vertoon. </gallery> Die Boeing 747 met registrasienommer ZS-SAN het op 13 September 2003 ’n vlug vir entoesiaste (die “Sonsondergangvlug”) en op 24 Januarie 2004 ’n vlug vir SAL Tegnies-personeel en lede van die pers onderneem (dit was ook die datum waarop die vliegtuig aan die SAL-museum oorhandig is).<ref name=":1" /> Die SAL-museumvereniging het hulle klein grys gebou ontruim en Swartkop vaarwel toegeroep en in Januarie 2004 ’n tuiste by die Randse Lughawe ingerig. Die Vereniging het sy uiterste bes gedoen om sy nuwe verkryging by die Randse Lughawe te laat land. Een van die grootste bydraes tot die projek was ’n ruim skenking deur Barloworld Equipment, wat al die nodige grondverskuiwingstoerusting en personeel verskaf het ten einde die Randse Lughawe se hoofaanloopbaan wyer te maak.<ref name=":0" /> ZS-SAN het op 'n bewolkte Vrydag, 5 Maart 2004,’n puik landing op Aanloopbaan 11 by die Randse Lughawe uitgevoer. Die verkryging van die makrostraler deur die  SAL-museumvereniging is moontlik die mees proaktiewe gebeurtenis in die bewaring van burgerlugvaart-geskiedenis in Suid-Afrika.<ref name=":0" /> Boeing 747-244B ZS-SAN is op 24 Augustus 1971 onthul, sy eerste vlug is op 30 September 1971 onderneem en hy is op 22 Oktober 1971 aan die SAL afgelewer. Sy laaste SAL-diens was op 24 November 2003, met sy laaste vlug op 5 Maart 2004 toe hy by die Randse Lughawe geland het.<ref name=":0" /> ===== Douglas DC-4-1009 ZS-AUB ===== DC-4 ZS-AUB is op 22 Desember 1995 in die SAL- tegniese gebied by Johannesburg Internasionale Lughawe gesien – hy was vir die SAL-museum bestem. ZS-AUB is op 12 Desember 1995 op naam van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (die Historiese Vlug) geherregistreer. Die skroefvliegtuig het die konstruksienommer 42984 en sy vorige identiteite was SALM 6905 en ZS-AUB. Die eiendomsreg van ZS-AUB, die Douglas DC-4 met die konstruksienommer 42984, het op 25 Januarie 2001 op Transnet Beperk oorgegaan. (Soos in die Aviation Society of Africa-nuusbriewe van Januarie 1996 en Februarie 1996 en ASA News No 2/2001 gemeld.) Let daarop dat die DC-4 met die konstruksienommer 42984 in April 1997 ZU-ILI geword het en in Augustus 1997 weer as ZS-AUB geregistreer is. Die vliegtuig het ook die registrasie HB-ILI gehad.<ref>{{Cite journal |date=January 1996 |title=Airport Movements |journal=Aviation Society of Africa newsletter |issue=January 1996 |pages=9 |via=Aviation Society of Africa}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=February 1996 |title=Register Review |journal=Aviation Society of Africa newsletter |issue=February 1996 |pages=9, 10}}</ref><ref>{{Cite journal |year=2001 |title=South African Register Additions |journal=Aviation Society of Africa newsletter |via=17}}</ref> [[Lêer:Zsaub 1998-05-01 FAWK 356 kolle LR herstel 800x486.jpg|geen|duimnael|250px|Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n deelnemer by Aerospace Africa ’98. Die Douglas DC-4 met die registrasienommer ZS-AUB van die Historiese Vlug van die SAL staan stil op 1 Mei 1998.]] Die Douglas DC-4-1009-skroefvliegtuig met die registrasienommer ZS-AUB is in Desember 2007 aan die SAL-museumvereniging oorhandig. Die vliegtuig kon tot 50 passasiers in ’n besigheidsklaskonfigurasie karwei. Met sy reikafstand van meer as 3000 kilometer kon die DC-4 eksotiese bestemmings soos Sentraal- en Oos-Afrika maklik bereik. ZS-AUB is in die “Oranje Stert”-kleurskema van die 1960’s geverf. Hierdie vliegtuig is in 2018 amptelik aan diens onttrek en het op Woensdag, 5 Augustus 2020 in die vliegtuigpark van die SAL-museumvereniging aangekom. [[Lêer:Zsaub 2014-09-17 FAGM 4711 cr shd25 800x533.jpg|geen|duimnael|250px|Die Douglas DC-4-1009-skroefvliegtuig met die registrasienommer ZS-AUB word op 17 September 2014 by die Randse Lughawe gesien. Dekals met maatskappylogo’s is vir reklamedoeleindes op die SAL-museum se vliegtuie aangebring.]] ===== Douglas C-54 ZS-PAJ ===== Die SALMV het Douglas C-54 ZS-PAJ op 12 Januarie 2006 verkry. Sy konstruksienommer is 22192 en hy is voorheen deur Phoebus Apollo gebruik. Die identiteitsrekord van die Douglas C-54D-15-DC met die konstruksienommer 22192 is 43-17242 (USAAF), N-242 (Koninklike Deense Lugmag), N4988V, C-GRYY, C9-ATS, EL-AWX en ZS-PAJ.<ref>{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony|first2= John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=253 |language=en}}</ref> [[Lêer:ZS-PAJ 20230714 Jaws E3221 711x400.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Douglas C-54 skroefvliegtuig op 14 Julie 2023.]] ===== Boeing 747SP ZS-SPC ===== Die Boeing 747SP met die registrasienommer ZS-SPC (naam ''Maluti'') is op 17 Mei 1976 onthul. Die vliegtuig het sy eerste vlug op 4 Junie 1976 onderneem, en hy is op 11 Junie 1976 aan die Suid-Afrikaanse Lugdiens afgelewer. ''Maluti'' het op 18 Junie 1976 by die destydse Jan Smuts-lughawe aangekom. Sy laaste vlug is op 24 Oktober 2003 gevlieg, toe hy vlug SA 280/281 onderneem het. Die vliegtuig het op 30 September 2006 by die Randse Lughawe geland.<ref name=":0" />[[Lêer:Rand Airport Museum aircraft.JPG|geen|duimnael|250x250px|Boeing 747SP ZS-SPC van die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging staan op 22 September 2010 naby die begin van Aanloopbaan 29 by die Randse Lughawe.]] ===== DC-3 ZS-BXF ===== Dakota ZS-BXF het op 29 November 2013 sy 70ste verjaarsdag gevier met ’n klein funksie wat by die Dakota Lodge langs Loods 5 by die Randse Lughawe gehou is. Hy is laat die middag vir vlugte met ’n skilderagtige uitsig gebruik.<ref name=":1" /> [[Lêer:ZS-BXF 20131129 FAGM Jaws 4819 602x400.jpg|geen|duimnael|250px|Die Dakota-skroefvliegtuig op 29 November 2013.]] ===== Douglas DC-4-1009 ZS-BMH ===== Die Douglas DC-4-1009 met die konstruksienommer 43157 was die laaste van sy soort wat gebou is en is oorspronklik in Junie 1947 op naam van die SAL geregistreer. Hierdie Skymaster is op 21 Januarie 1966 met die reeksnommer 6904 na die SALM oorgeplaas. In Februarie/Maart 1977 is die vliegtuig as ZS-BMH op naam van Safair Freighters geregistreer (hy is waarskynlik gebruikhuur). Die registrasie van die vliegtuig is op 2 Mei 1977 gekanselleer (vermoedelik het die vliegtuig na die SALM teruggegaan) en het weer die reeksnommer 6904 gekry. Ná sy diens by die SALM is die masjien weer in Maart 1993 as ZS-BMH geregistreer.<ref name=":1" /> [[Lêer:Zsbmh 2014-09-17 FAGM 4727 cr shd25 800x533.jpg|geen|duimnael|250px|Die skroefaangedrewe Douglas DC-4-passasiersvliegtuig met die registrasienommer ZS-BMH op 17 September 2014 by die Randse Lughawe.]] ===== Boeing 707 ZS-SAI ===== [[Lêer:ZS-SAI 20110626 fuselage arrives at Museum Jaws 5817 602x400.jpg|geen|duimnael|250px|’n Gedeelte van die romp van ’n Boeing 707 kom op 26 Junie 2011 by die museum aan.]] Die Boeing 707 wat hierbo geïllustreer word, is oorspronklik op 15 Augustus 1968 deur die SAL bestel en is in November 1969 as ZS-SAI op naam van die SAL geregistreer, is op 7 November 1969 onthul, het op 9 Desember 1969 sy eerste vlug gehad, het op 16 Desember sy aanvaardingsvlug gehad en is op 18 Desember 1969 by Seattle aan die SAL afgelewer. Voordat die rompdeel by die SAL-museum afgelewer is, was die straalvliegtuig as reeksnommer 1421 by die SALM in diens (in 1990 afgelewer). Die konstruksienommer van die straler was 20283.<ref name=":1" /> [[Lêer:1421 2000-09-05 FAWK 024 stof 600x364.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die Boeing 707 met die konstruksienommer 20283 word as reeksnommer 1421 gesien terwyl hy deur 60 Eskader van die SALM gebruik is.]] [[Lêer:ZS-SAI 20170729 Cockpit restoration and lighting looking great Jaws 5453 600x450.jpg|geen|duimnael|250px|Dit is 29 Julie 2017 en die gerestoureerde stuurkajuit en die stuurkajuitverligting lyk fantasties.]] ===== Boeing 737-200 ZS-SMD ===== [[Lêer:ZS-SMD 20140914 FAGM arrival Jaws daughter 10 cr 620x400.jpg|geen|duimnael|250px|Die vliegtuig is besig om na die eindpuntgebou te ry.]] Boeing 737-200 ZS-SMD is op 14 September 2014 by die Randse Lughawe aan die SAL-museum afgelewer. Die konstruksienommer van die straler is 23472. Die vliegtuig met die konstruksienommer 23472 is vir die eerste keer op 20 Januarie 1986 die lug in. Hy is op 3 Februarie as ZK-NAV geregistreer, is op 10 Februarie aan Air New Zealand oorhandig en het op 15 Februarie in Nieu-Seeland aangekom. Hy is op 21 Februarie 1986 met die naam ''Pukeko'' in gebruik geneem. Buiten sy diens by Air New Zealand, is hy soos volg gebruik: * XA-NAV Aviacsa (Meksiko) * N472BC Celtic Capital * ZS-SMD Star Air Cargo * ZS-SMD Air Namibia * ZS-SMD Linhas Aereas Mocambique (Mosambiek) * ZS-SMD Proflight Zambia Hy is ook vir sommige vlugte deur Mango Airlines gebruik.<ref name=":1" /> [[Lêer:ZS-SMD 20140924 FAGM Jaws 45 600x399.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die vliegtuig se laaste eienaar was Star Air Cargo en sy laaste operateur Proflight Zambia (vandaar die logo op die neus). Teen die tyd wat hierdie foto op 24 September 2014 geneem is, was die SAL-museumverenigingdekal reeds op ZS-SMD.]] ===== Dove ZS-BCC word in die loods ingeneem ===== Die Dove is op 25 Mei 2017 in die museum se pas opgerigte loods ingeneem.<ref name=":1" /> [[Lêer:ZS-BCC 20190323 Museum hangar Gipsy Queen Jaws 0184 600x450.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die De Havilland Dove met die registrasienommer ZS-BCC se kap is oop en die Gipsy Queen 70-2-enjin kan gesien word. Hierdie foto is op 23 Maart 2019 geneem.]] ===== Die restourasie van Starliner ZS-DVJ ===== Starliner ZS-DVJ het oor die jare op verskillende plekke in die SAL- tegniese gebied by FAJS gestaan. (FAJS het gedurende daardie tyd verskillende name gehad, naamlik Jan Smuts-lughawe, Johannesburg Internasionale Lughawe en O.R. Tambo Internasionale Lughawe.) Op 12 Februarie 2004 en 1 Januarie 2005 was hy byvoorbeeld aan die rand van die staanblad in die SAL- tegniese gebied geparkeer.<ref name=":1" /> Die uitmekaarhaal en verskuiwing van ZS-DVJ na die Randse Lughawe was ’n uitgerekte proses. In die eerste week van 2011 het die Vereniging opdrag ontvang om die Connie te verskuif. Die uitmekaarhaalproses het rondom die middel van 2011 in alle erns by SAL Tegnies begin. Op 12 Mei 2012 is die vliegtuig met ’n sleepvoertuig na Denel Aviation geneem. Daarna het die uitmekaarhaalproses begin. In 2014 is toerusting vervaardig om die romp te stut. Buiten die vervaardiging van hierdie toerusting is geen verdere vordering in die res van 2014 en in 2015 en 2016 met die Starliner gemaak nie.<ref name=":1" /> Die eerste stappe om die Starliner te verskuif is op 17 Februarie 2017 gedoen. Die romp is op 6 Oktober 2017 van die vlerke gelig en op ’n sleepwa geplaas. Hierdie vrag is op 12 Oktober 2017 uit Denel begin sleep en was op 13 Oktober 2017 op pad na die Randse Lughawe en het op dieselfde dag by die lughawe aangekom. Op 24 Oktober 2017 het die vlerke van Denel af beweeg en was op 25 Oktober 2017 op pad na die Randse Lughawe.<ref name=":1" /> In die maande wat gevolg het, is die twee vlerkhalwes saamgevoeg. Ná maande se volharding was die vlerke op 10 Julie 2018 uiteindelik saamgevoeg. Die romp is op 8 Augustus 2018 op die vlerke gemonteer.<ref name=":1" /> Die vliegtuig was op 14 September 2018 gereed om na die Museum se vliegtuigpark gesleep te word sodat hy tot statiesevertoningtoestand gerestoureer kan word. ZS-DVJ is op 17 September 2018 na die SAL-museum se vliegtuigpark gesleep. Daar is op 22 September 2018 met die restourasie van die Connie begin.<ref name=":1" /> Die SAL-museumvereniging het vier fopenjins ontvang om in die vliegtuig te installeer nadat hy by die Randse Lughawe aangekom het. Die fopenjins was op 19 Januarie 2019 reg om geïnstalleer te word. Werk aan die enjins is op 13 April 2019 voortgesit.<ref name=":1" /> Daar is intussen ook werk aan ander dele van die vliegtuig gedoen:<ref name=":1" /> * Dit het werk aan die ligte ingesluit. * Buikpanele is ook gepas (al die buikpanele was op 27 Julie 2019 gepas). * Vensterrame en -omrandings is geïnstalleer. * Die voorrande van die vlerke is geverf. * Klappe is gepas. * Twee jaar en drie dae nadat die Starliner by die Randse Lughawe aangekom het, was die lugskroewe op die vliegtuig. * Teen die einde van Februarie 2020 was die restourasiewerk aan die binnekant van die vliegtuig afgehandel (die stoffeerwerk). Werk is intussen onderbreek en het stadiger plaasgevind as gevolg van Covid-19.<ref name=":1" /> Daar is op 7 Junie 2023 met die skoonmaak en voorbereiding van die vliegtuig begin en met die verfwerk begin. Wat die kleure en merke van die Starliner betref, is “Super Star”, die registrasieletters en die lugrederynaam aan die linkerkant op 14 Julie 2023 aangebring. Die lugrederynaam aan die regterkant is op 15 Julie 2023 gedoen.<ref name=":1" /> ====== <center>Twee stadiums in die restourasie van Starliner ZS-DVJ</center> ====== <gallery mode="packed" heights="150px"> Lêer:ZS-DVJ 20230714 Jaws E3250 left side titles done 711x400.jpg|Dit is 14 Julie 2023 en die linkerkantse lugrederynaam op die romp is gedoen. Lêer:ZS-DVJ 20230715 Jaws E3307 right side titles done 711x400.jpg|Die regterkantse lugrederynaam op die romp was op 15 Julie 2023 klaar geverf. </gallery> ===== Pietenpol Air Camper ===== <gallery mode="packed" heights="180px"> Lêer:Pietenpol 20180819 FAGM Airshow Jaws 3011 PBHSAS 600x400.jpg|Die Pietenpol Air Camper is op 19 Augustus 2018 gereed om na sy nuwe tuiste, die loods by die SAL-museum, beweeg te word. Lêer:Pietenpol 20180901 SAA Museum Pretoria Boys High Aeronautical Jaws 3346 600x400.jpg|Die lugvaartvereniging van die Pretoria Boys High School se Pietenpol Air Camper word op 1 September 2018 in sy nuwe tuiste gesien. </gallery> Die Air Camper is ná die lugskou wat op 19 Augustus 2018 by die Randse Lughawe gehou is, na die museum geneem.<ref name=":0" /> Die Pietenpol Air Camper wat nou by die museum uitgestal word, is oorspronklik waarskynlik in die 1970’s gebou, wat beteken dat hy een van die eerste Air Campers in Suid-Afrika was. Otto Stumke, ’n SAL-boordingenieur, het hom in die 1990’s verkry. Stumke het hom later vir EAA Chapter 322 gegee. Nadat die EAA besluit het om nie met die herbouing van die masjien tot vlieënde toestand voort te gaan nie, is die vliegtuig in Januarie 2014 aan die lugvaartvereniging van die Pretoria Boys High School geskenk op voorwaarde dat hy ’n statiese projek word. Die skoolseuns in hierdie vereniging het die regte materiaal gebruik om die herbouing aan te pak, wat oor ’n tydperk van vier jaar gestrek het. Die ontwerp is ongewoon in die sin dat ’n tweede weergawe van die ontwerp later ontwikkel is waarvolgens die romp en stertvlakke van pypstaal eerder as die oorspronklike hout gebou is. Hierdie Air Camper is gerestoureer om die houtontwerp te verteenwoordig wat Bernie Pietenpol oorspronklik in die vooruitsig gestel het, insluitende die gebruik van speekwiele en ’n nagemaakte Ford-motorenjin. Die helfte van die lugraam is onbedek gelaat om die interne struktuur van ’n vliegtuig van hierdie era te toon. Die vliegtuig is in Augustus 2018 op ’n langtermynleningsgrondslag aan die SAL-museumvereniging gegee.<ref name=":1" /> ==== Ander vliegtuie deur die SAL-museumvereniging besit ==== ===== Douglas DC-6 N84AU ===== [[Lêer:N84au 1991-01-26 FAJS 045 LR spot 800x486.jpg|geen|duimnael|250x250px|Die stuurkajuitrompdeel van die Douglas DC-6 met die registrasienommer N84AU word op 26 Januarie 1991 by Jan Smuts-lughawe gesien. Die konstruksienommer van die vliegtuig is 43740.]] Die Douglas DC-6B met die konstruksienommer 43740 het die identiteitsrekord N8223H, F-OCYJ, OO-IFA, N799TA, 9J-AEP (in 1979 geregistreer) en N84AU (9J-AEP is in Oktober 1979 as N84AU uitgevoer). Die skroefvliegtuig is aan diens onttrek en in November 1990 by Lanseria-lughawe gesloop en die neusdeel het na die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museum gegaan. Die stuurkajuitdeel van die masjien het na die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging gegaan en is op ’n leningsgrondslag aan die SAL Tegnies-verfwerkswinkel besorg, waar dit vir opleidingsdoeleindes gebruik word.<ref name=":3">{{Cite book |last1=Eastwood |last2=Roach |first1=Tony |first2=John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=293 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dc-6.co.za/43740.htm|title=The Douglas DC-6 Association of South Africa Individual Aircraft History Construction number 43740|website=The Douglas DC-6 Association of South Africa|access-date=18 March 2026}}</ref> ===== Die verkryging van Douglas DC-6 ZS-XXX ===== Die Douglas DC-6B met die konstruksienommer 45329 het die identiteitsrekord CF-CZV, SE-BDG, LN-SUT, OY-DRC, G-SIXB, 3D-ASA (Mei 1980 op naam van Air Swaziland Bpk geregistreer), 3D-ASB (in 1981 op naam van Air Swaziland geregistreer) (deur Interocean Airways verkry, in November 1985 as onderdeelbron na Suid-Afrika gevlieg), N90300, C9-ASR, ZS-MUL, 9Q-CJE en ZS-XXX.<ref name=":3" /> DC-6 ZS-XXX is vir ’n kort tydjie deur die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging besit. Die skroefvliegtuig is in 1998 verkry. Ná verskeie uitstappies na die Randse Lughawe om die vliegtuig te sien en daaraan te werk ten einde hom na Johannesburg Internasionale Lughawe te vlieg is ’n bemanning gevind om hom te vlieg. Die nodige vliegpermit is ook van die Burgerlugvaartowerheid van Suid-Afrika verkry. Vroeg op ’n somber Septemberoggend is die eerste stadium voltooi om die enjins te laat loop. Ná verskeie verwyderings en vervangings van vonkproppe van die nommerdrie-enjin het al vier Pratt & Whitney-enjins begin loop. Die vertrekdatum na Johannesburg Internasionale Lughawe (ICAO-kode FAJS) was 8 November 1998. Ná opstyging by die Randse Lughawe en ’n baie vinnige en lae verbyvlug was die nuwe vliegtuig by FAJS. Aangesien Swartkop die nuwe tuiste van die SAL-museumvereniging sou word, moes die DC-6 vir nog ’n vlug geneem word. Alles moontlik is gedoen om die vliegtuig respektabel te laat lyk, maar ’n koopaanbod is vir hom ontvang, en hy het na nuwe eienaars gegaan. DC-6 ZS-XXX het vir die oorgrote deel van tien jaar agteruitgegaan. Hy het in 1998 by Swartkop aangekom en was vir die Suid-Afrikaanse Lugdiens-museumvereniging bestem. Die Vereniging het op daardie tydstip ’n loods by Swartkop beset en die SA Historiese Vlug het die Douglas DC-3 en DC-4's vanaf Swartkop bedryf. Die Suid-Afrikaanse Lugmag het egter gedurende 2005 die area nodig gekry toe die nabygeleë [[Lugmagbasis Waterkloof]] se fasiliteite opgeknap moes word en al die eskaders na Swartkop moes terugverskuif. Die SA Historiese Vlug en die SAL-museumvereniging is gedwing om die perseel te ontruim. Die SAL-museumvereniging het voor die uitdaging te staan gekom om die DC-6 van Swartkop af te vlieg of hom per pad te verskuif. Albei opsies was egter te duur vir die SAL-museumvereniging en daar is besluit om die vliegtuig te verkoop.<ref>{{Cite web|url=https://www.dc-6.co.za/45329.htm|title=The Douglas DC-6 Association of South Africa Individual Aircraft History Construction number 45329|website=The Douglas DC-6 Association of South Africa|access-date=18 March 2026}}</ref> == Fotogalery == <gallery mode="packed"> Lêer:DC-6 ZS-XXX (Now ZS-MUL) (12349319344).jpg|Douglas DC-6B ZS-XXX staan op 1 Julie 1999 op [[Lugmagbasis Swartkop|Swartkop]] Lêer:Zsasn1 1984-02-04 FAJS 649 shd50 her 600x364.jpg|ZS-ASN 4 Feb 1984 op [[Jan Smuts-lughawe]] Lêer:Zsbcc1 1983-06-29 FAJS 021 mode dust EL 600x364.jpg|ZS-BCC 29 Jun 1983 op Jan Smuts-lughawe Lêer:Zsdvj 1992-04-02 FAJS 920 spot LR 800x486.jpg|ZS-DVJ 2 April 1992 op Jan Smuts-lughawe Lêer:Zsuyu 1984-02-04 FAJS 655 cr shd25 her 600x364.jpg|ZS-UYU 4 Feb 1984 op Jan Smuts-lughawe Lêer:Zsafa 1987-05-02 FAWK 925 dust LR 800x486.jpg|ZS-AFA vlieg op 2 Mei 1987 oor [[Lugmagbasis Waterkloof]] Lêer:Zsbxf 2014-09-20 FAWK 5503 800x533.jpg|ZS-BXF op 20 Sep 2014 te Lugmagbasis Waterkloof Lêer:Zsbmh 1993-09-04 FATH ice 784 LR 600x364.jpg|ZS-BMH 4 Sep 1993 in Venda Lêer:Zsaub 2014-09-20 FAWK 5505 LR 800x533.jpg|ZS-AUB op 20 Sep 2014 te Lugmagbasis Waterkloof Lêer:Zssmd 2014-09-17 FAGM 4709 cr 800x533.jpg|ZS-SMD 17 Sep 2014 te [[Randse Lughawe]], Germiston </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings|2}} fcvv1ddqu5lxgvzeggc9vz6cd5drc14 0 460066 2917689 2916839 2026-07-15T13:41:44Z Oesjaar 7467 /* Die prototipe-DC-5 */ Skakel 2917689 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Douglas R3D, at Hammer Fld.jpg|duimnael|’n Douglas R3D te Hammerfield.]] [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|William E Boeing se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' word in April 1941 by Oakland gesien.]] Die '''Douglas DC-5''' is 'n Amerikaanse skroefaangedrewe [[vliegtuig]] met twee radiale enjins wat deur die [[Douglas Aircraft Company]] ontwikkel en vervaardig is. Die DC-5 is ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die El Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. == Ontwikkeling == [[KLM]] van Nederland het die wens teenoor Douglas uitgespreek dat hy ’n lynvliegtuig met hoë vlerke wil bekom waarvan die werkverrigting vergelykbaar of beter as dié van die DC-3 sal wees en dat hy die vliegtuig op die lugredery se Europese netwerk wil gebruik (met ander woorde een met ’n korter reikafstand). KLM se wens het gewig by Donald Douglas gedra. Dit het daartoe aanleiding gegee dat die El Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy ’n vliegtuig ontwikkel het wat vir KLM geskik sou wees. Die romp van hierdie vliegtuig met sy elliptiese deursnit se kajuit was 6.33 meter lank en 2.46 meter wyd. Sitplekrangskikking wat wissel van 16 passasiers met ’n kombuis en toilet tot 26 passasiers sonder hierdie fasiliteite is voorgestel. Daar sou in altwee gevalle twee sitplekke weerskante van die middelgangetjie wees. Na gelang van die getal sitplekke sou daar voorsiening gemaak word vir twee kompartemente van tussen 47,24 en 74,37 kubieke meter vir bagasie en vrag. Klante kon vra dat die kajuit met 14 omskepbare sitplekke/beddens toegerus word. == Die eerste bestellings == KLM en Douglas het op 13 Desember 1938 ’n brief van voorneme geteken, en KLM het ’n maand later bekend gemaak dat hy vier DC-5’s gaan verkry. KLM het uiteindelik, ten spyte van openbare teenkanting, die finale kontrak op 22 Mei 1939 onderteken. (Die registrasies PH-AXA, PH-AXB, PH-AXE en PH-AXG is vir die vier Nederlandse masjiene gereserveer.) Drie maande later, op 30 Augustus 1939, het British Airways Beperk (’n Britse openbare maatskappy) ’n kontrak vir nege eenhede onderteken. Daar is van British Airways verwag om ’n deposito te betaal (dit het ’n kwart van die totale kontrakwaarde verteenwoordig). Die vliegtuie sou tussen Desember 1939 en Maart 1940 as dekvrag verskeep word en die registrasies G-AFYG tot G-AFYO hê. Vier dae nadat die kontrak onderteken is, het Brittanje egter oorlog teen Duitsland verklaar en gevolglik is die DC-5-kontrak deur die Britse Ministerie van Lugvaart gekanselleer. Ander kontrakte is ook as gevolg van die oorlog gekanselleer: een vir ses vliegtuie wat vir Pennsylvania Central Airlines (in die Verenigde State) en een vir twee wat vir ''Sociedad Colombo-Alemana de Transportes Aéreos'' (SCADTA, in Kolombië) bestem was. Die gevolg was dat Douglas nou net ’n geringe getal bestellings van KLM en die vloot en die mariene korps van die VSA gehad het. == Die prototipe-DC-5 == Die eerste DC-5, met die registrasie NX21701 en die konstruksienommer 411, is in Februarie 1939 onthul. Die vliegtuig het sy eerste vlug op 20 Februarie 1939 onderneem. Na dit is daar met toetsvlugte begin. Die grootste probleem wat gedurende die toetsvlugte ondervind is, was swak kontrolereaksie wanneer die hoogteroere gebruik word. Die oplossing was om die horisontale stertvlakke met ’n ophoek van 15˚ te modifiseer sodat die hoogteroere buite die versteurde lugvloei is wat deur die hoog gemonteerde vlerke gegenereer word. Terwyl die vliegtuig in die werkswinkel was om met die gemodifiseerde horisontale stertvlakke toegerus te word, is dit terselfdertyd met kragtiger enjins toegerus. Dit was op versoek van [[William Edward Boeing|William E. Boeing]], die afgetrede stigter van die Seattle-vliegtuigvervaardiger. Hy het ook gevra dat die vliegtuig met vier pare sitplekke, twee driesitplek-rusbanke en ’n lessenaar toegerus word. Die toilet en die bagasiekompartemente is onveranderd gelos. Die vliegmasjien het nou die registrasie NC21701 gekry. Die eerste kragbronne van die prototipe was Wright Cyclone SGR-1820-F62- radiale enjins van 900 perdekrag. Later is kragtiger Cyclone SGR-1820-G102A-enjins van 1100 perdekrag in die masjien gemonteer. [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (15953134490).jpg|duimnael|Die prototipe-DC-5 het die registrasie NC21701 gekry en die naam ''Rover'' gehad toe dit deur William Boeing besit is.]] Nadat toetsvlugte onderneem is, is die eerste DC-5 in 1940 in ’n korporatiewe transportvliegtuig omskep en aan William E Boeing, die afgetrede stigter van die Boeing-maatskappy verkoop. (Die vliegtuig se registrasie is na NC21701 verander en dit het die naam ''Rover'' gekry.) Toe die Amerikaanse Vloot die vliegtuig in Februarie 1942 oorgeneem het, het William die masjien nie veel gebruik nie en dit het die enigste R3D-3 met die BuNo 08005 geword. Die R3D-3 is in Januarie 1944 na Naval Air Station Banana River in Florida oorgeplaas. Daar is die masjien gebruik om blindelanding-toerusting te toets. Die prototipe-DC-5 is aan die einde van Junie 1946 opgebreek nadat dit aan militêre diens onttrek is. == Operasionele gebruik == === Die Nederlandse DC-5’s === [[Lêer:DC-5Japan.jpg|duimnael|Hierdie DC-5-skroefvliegtuig is deur die Japannese gekonfiskeer en deur die Japannese Leër gebruik. Die masjien was voorheen PK-ADA geregistreer.]] [[Lêer:DC-5 (USAAF C-110) over New Guinea 1942.jpg|duimnael|Die Douglas C-110 met die pseudoregistrasie VHCXA. Die vliegtuig het voorheen die registrasie PK-ADB gehad en was ook VH-CXA geregistreer.]] Die vier DC-5’s wat vir KLM bestem was, is na Curaҫao gestuur om op KLM se netwerk op die Wes-Indiese eilande gebruik te word (met die registrasies PJ-AIW en PJ-AIZ). Die ander twee is deur KNILM op die Hollandse Oos-Indiese eilande gebruik (hulle was PK-ADA en PK-ADB geregistreer). Nadat die eerste twee vliegtuie ’n jaar lank in die Karibiese Eilande gevlieg het, is hulle na Batavië gestuur om as PK-ADC en PK-ADD vir KNILM te vlieg. Hierdie twee vliegtuie is ’n jaar lank sonder insident op die netwerk in die Hollandse Oos-Indiese eilande gebruik. PK-ADA is op 9 Februarie 1942 gedurende die eerste Japannese lugaanval by die Batavia-Kemayoran-lughawe beskadig. Ná tydelike herstelwerk is die vliegtuig na die tegniese basis by Bandung gevlieg, waar dit was toe die Japannese die Geallieerde magte se vestings op Java oorrompel het. PK-ADA is toe deur die Japannese na Tachikawa geneem, waar dit deur die lugmag van die Imperiale Japannese Leër in vliegtoetse gebruik is. Later is dit as ’n militêre transportvliegtuig en radionavigasieopleidingsvliegtuig gebruik en was in Februarie 1944 steeds lugwaardig, maar dit is onbekend wat uiteindelik van hom geword het. Die ander drie DC-5’s is in die Hollandse Oos-Indiese eilande bedryf totdat hulle vroeg in Maart 1942 na Australië geneem is. Hulle is uiteindelik die benamings C-110A-DE en reeksnommers 44-83230 tot 44-83232 deur die USAAF toegeken. Een van hulle het aan die einde van die oorlog die registrasie VH-ARD ontvang en het in 1948 deel van die nuwe lugmag in Israel geword. Die Israelis het die vliegtuig hoofsaaklik as transportvliegtuig gebruik maar ook as bomwerper. Later is dit as instruksielugraam deur die Lugvaartkundige Tegniese Skool van Tel Aviv gebruik. AANTEKENINGE BY DIE NEDERLANDSE DC-5’s Dekker bevestig dat die registrasies PH-AXA, PH-AXB, PH-AXE en PH-AXG vir die Nederlandse DC-5’s gereserveer is, maar hy het ’n ander uiteensetting wat die verband tussen die konstruksienommers en die registrasienommers van die vliegtuie betref. Die eerste vliegtuig was ’n Douglas DC-5-510 en die ander was almal Douglas DC-5-511’s. Dekker het voornoemde inligting in ’n opsomming oor die DC-5 bygewerk.<ref>{{Cite web|url=https://www.hdekker.info/registermap/TWEEDE.htm|title=Tweede Register 1929 – 1949|last=Dekker|first=Herman|date=12 April 2026|access-date=12 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hdekker.info/DIVERSEN/dc5.htm|title=DC-5|last=Dekker|first=Herman|date=Desember 2007|website=Nederlandse Luchtvaarthistorie|access-date=13 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Konstruksie-<br/>nommer | valign="top" |Identiteitsrekord/Opmerkings |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |PH-AXA | valign="top" |424 | valign="top" |PH-AXA nie opgeneem nie; in stede PJ-AIW, PK-ADC, D-90#, “41-424”/VHCXB, 44-83231/VH-CXB geword; in 1946 onttrek |- | valign="top" |PH-AXB | valign="top" |426 | valign="top" |Nie afgelewer nie, die romp is in vernietigingstoetse gebruik |- | valign="top" |PB-AXB | valign="top" |428 | valign="top" |PH-AXB nie opgeneem nie; instede PK-ADB/D-905, “41-428”/VHCXA, 44-83230/VH-CXA geword; op 18 Augustus 1942 te Parafield afgeskryf |- | valign="top" |PH-AXE | valign="top" |428 | valign="top" |Gereserveer, was in stede bestem om PH-AXB te word |- | valign="top" |PH-AXE | valign="top" |430 | valign="top" |PH-AXE nie opgeneem nie; het in stede PK-ADA/D-904 geword; 8 Maart 1942 deur die Japannese gekonfiskeer, vermoedelik in 1945 onttrek |- | valign="top" |PH-AXG | valign="top" |430 | valign="top" |Gereserveer, registrasie nie opgeneem nie |- | valign="top" |PH-AXG | valign="top" |426 | valign="top" |In die plek van die oorspronklike konstruksienommer 426, wat vir vernietigingstoetse gebruik is, PH-AXG was nie opgeneem nie; het in stede PJ-AIZ, PK-ADD, D-90#, “41-426”/VHCXC, 44-83232/VH-CXC, VH-ARD, 1501 (Israelse Lugmag) geword. Onttrek te Haifa (4X) somer 1955; die romp daarna nog ’n paar jaar op die speelgrond van die kibboets Gevat Brenner, later ook daar onttrek. |} === Die militêre DC-5’s === Die Vlootdepartement van die VSA het sewe DC-5’s vir aflewering in 1940 bestel. Die eerste drie is as R3D-1’s met 16 sitplekke en groter vragkompartemente deur die Amerikaanse Vloot gebruik (BuNos 1901 tot 1903; nommer 1901 het egter voor aflewering neergestort). Die ander is as R3D-2’s met versterkte kajuitvloere en dubbelvraglaaideure in plaas van die enkelpassasiersdeur aan die Mariene Korps afgelewer (BuNos 1904 tot 1907). Die vier Mariene Korps R3D-2’s is aan transporteskaders VMJ-1 (het VMJ-151 geword) aan die Ooskus en aan VMJ-2 (het VMJ-252 geword) aan die ander kus toegewys. Die vliegtuie van die twee magte is in 1946 aan diens onttrek. <gallery mode="packed"> Lêer:DouglasR3D-1 (4461059899).jpg|RD3-1 met BuNo 1902 Lêer:80-G-60316.jpg|R3D-2 van die VSA se mariene korps Lêer:Douglas DC-5 R3D-2 Oakland USMC (4460577039).jpg|R3D-2 van die VSA se mariene korps by Oakland Lêer:R3D Marines maneouver1 1942.jpg|Reklamefoto van RD3-2 </gallery> == Spesifikasies vir die DC-5 == [[Lêer:Douglas DC-5 3-view L'Aerophile August 1939.jpg|duimnael|Skematiese voorstelling]] * '''Afmetings''': vlerkspan 23,77 meter, lengte 18,95 meter, hoogte 6,04 meter, vlerkoppervlakte 76,55 vierkante meter * '''Massa''': Leeg 6&nbsp;189 kg, gelaai 9&nbsp;070 kg, maksimum 9&nbsp;932 kg * '''Bemanning''': Twee vlieëniers en ’n kajuitbeampte * '''Akkommodasie''': 16 tot 26 sitplekke * '''Kragbron''': Twee Wright Cyclone SGR-1820-G102A- radiale enjins met nege silinders wat lugskroewe met drie blaaie teen konstante spoed aandryf * '''Brandstofvermoë''': Tenks in die sentrale deel van die vlerke met ’n totale inhoud van ongeveer 2&nbsp;082 liter * '''Werkverrigting''': Maksimum spoed: 230 myl per uur (370 km/h); diensplafon 23&nbsp;700 voet (ongeveer 7&nbsp;223 meter); maksimum reikafstand 1&nbsp;600 myl (ongeveer 2&nbsp;574 kilometer) == Getal DC-5’s en variante gebou == {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-<br/>nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |Amerikaanse Vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} == Notas == *Hierdie artikel se inligting is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=Francillon |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=152 to 157 and 318 |language=en}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] [[Kategorie:Passasiersvliegtuie]] [[Kategorie:Vragvliegtuie]] f2sbpuqs85mwwyelh5w72hr5xt4avgu 2917690 2917689 2026-07-15T13:42:16Z Oesjaar 7467 Verbeter 2917690 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Douglas R3D, at Hammer Fld.jpg|duimnael|’n Douglas R3D te Hammerfield.]] [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (7861583628).jpg|duimnael|William E. Boeing se persoonlike vliegtuig met die naam ''Rover'' word in April 1941 by Oakland gesien.]] Die '''Douglas DC-5''' is 'n Amerikaanse skroefaangedrewe [[vliegtuig]] met twee radiale enjins wat deur die [[Douglas Aircraft Company]] ontwikkel en vervaardig is. Die DC-5 is ’n enkelvlerkvliegtuig van metaal, met twee enjins, vlerke wat hoog gemonteer is en ’n driewielonderstel. Al die DC-5’s is by die El Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy gebou. == Ontwikkeling == [[KLM]] van Nederland het die wens teenoor Douglas uitgespreek dat hy ’n lynvliegtuig met hoë vlerke wil bekom waarvan die werkverrigting vergelykbaar of beter as dié van die DC-3 sal wees en dat hy die vliegtuig op die lugredery se Europese netwerk wil gebruik (met ander woorde een met ’n korter reikafstand). KLM se wens het gewig by Donald Douglas gedra. Dit het daartoe aanleiding gegee dat die El Segundo-afdeling van die Douglas-maatskappy ’n vliegtuig ontwikkel het wat vir KLM geskik sou wees. Die romp van hierdie vliegtuig met sy elliptiese deursnit se kajuit was 6.33 meter lank en 2.46 meter wyd. Sitplekrangskikking wat wissel van 16 passasiers met ’n kombuis en toilet tot 26 passasiers sonder hierdie fasiliteite is voorgestel. Daar sou in altwee gevalle twee sitplekke weerskante van die middelgangetjie wees. Na gelang van die getal sitplekke sou daar voorsiening gemaak word vir twee kompartemente van tussen 47,24 en 74,37 kubieke meter vir bagasie en vrag. Klante kon vra dat die kajuit met 14 omskepbare sitplekke/beddens toegerus word. == Die eerste bestellings == KLM en Douglas het op 13 Desember 1938 ’n brief van voorneme geteken, en KLM het ’n maand later bekend gemaak dat hy vier DC-5’s gaan verkry. KLM het uiteindelik, ten spyte van openbare teenkanting, die finale kontrak op 22 Mei 1939 onderteken. (Die registrasies PH-AXA, PH-AXB, PH-AXE en PH-AXG is vir die vier Nederlandse masjiene gereserveer.) Drie maande later, op 30 Augustus 1939, het British Airways Beperk (’n Britse openbare maatskappy) ’n kontrak vir nege eenhede onderteken. Daar is van British Airways verwag om ’n deposito te betaal (dit het ’n kwart van die totale kontrakwaarde verteenwoordig). Die vliegtuie sou tussen Desember 1939 en Maart 1940 as dekvrag verskeep word en die registrasies G-AFYG tot G-AFYO hê. Vier dae nadat die kontrak onderteken is, het Brittanje egter oorlog teen Duitsland verklaar en gevolglik is die DC-5-kontrak deur die Britse Ministerie van Lugvaart gekanselleer. Ander kontrakte is ook as gevolg van die oorlog gekanselleer: een vir ses vliegtuie wat vir Pennsylvania Central Airlines (in die Verenigde State) en een vir twee wat vir ''Sociedad Colombo-Alemana de Transportes Aéreos'' (SCADTA, in Kolombië) bestem was. Die gevolg was dat Douglas nou net ’n geringe getal bestellings van KLM en die vloot en die mariene korps van die VSA gehad het. == Die prototipe-DC-5 == Die eerste DC-5, met die registrasie NX21701 en die konstruksienommer 411, is in Februarie 1939 onthul. Die vliegtuig het sy eerste vlug op 20 Februarie 1939 onderneem. Na dit is daar met toetsvlugte begin. Die grootste probleem wat gedurende die toetsvlugte ondervind is, was swak kontrolereaksie wanneer die hoogteroere gebruik word. Die oplossing was om die horisontale stertvlakke met ’n ophoek van 15˚ te modifiseer sodat die hoogteroere buite die versteurde lugvloei is wat deur die hoog gemonteerde vlerke gegenereer word. Terwyl die vliegtuig in die werkswinkel was om met die gemodifiseerde horisontale stertvlakke toegerus te word, is dit terselfdertyd met kragtiger enjins toegerus. Dit was op versoek van [[William Edward Boeing|William E. Boeing]], die afgetrede stigter van die Seattle-vliegtuigvervaardiger. Hy het ook gevra dat die vliegtuig met vier pare sitplekke, twee driesitplek-rusbanke en ’n lessenaar toegerus word. Die toilet en die bagasiekompartemente is onveranderd gelos. Die vliegmasjien het nou die registrasie NC21701 gekry. Die eerste kragbronne van die prototipe was Wright Cyclone SGR-1820-F62- radiale enjins van 900 perdekrag. Later is kragtiger Cyclone SGR-1820-G102A-enjins van 1100 perdekrag in die masjien gemonteer. [[Lêer:Douglas DC-5 NC21701 (15953134490).jpg|duimnael|Die prototipe-DC-5 het die registrasie NC21701 gekry en die naam ''Rover'' gehad toe dit deur William Boeing besit is.]] Nadat toetsvlugte onderneem is, is die eerste DC-5 in 1940 in ’n korporatiewe transportvliegtuig omskep en aan William E. Boeing, die afgetrede stigter van die Boeing-maatskappy verkoop. (Die vliegtuig se registrasie is na NC21701 verander en dit het die naam ''Rover'' gekry.) Toe die Amerikaanse Vloot die vliegtuig in Februarie 1942 oorgeneem het, het William die masjien nie veel gebruik nie en dit het die enigste R3D-3 met die BuNo 08005 geword. Die R3D-3 is in Januarie 1944 na Naval Air Station Banana River in Florida oorgeplaas. Daar is die masjien gebruik om blindelanding-toerusting te toets. Die prototipe-DC-5 is aan die einde van Junie 1946 opgebreek nadat dit aan militêre diens onttrek is. == Operasionele gebruik == === Die Nederlandse DC-5’s === [[Lêer:DC-5Japan.jpg|duimnael|Hierdie DC-5-skroefvliegtuig is deur die Japannese gekonfiskeer en deur die Japannese Leër gebruik. Die masjien was voorheen PK-ADA geregistreer.]] [[Lêer:DC-5 (USAAF C-110) over New Guinea 1942.jpg|duimnael|Die Douglas C-110 met die pseudoregistrasie VHCXA. Die vliegtuig het voorheen die registrasie PK-ADB gehad en was ook VH-CXA geregistreer.]] Die vier DC-5’s wat vir KLM bestem was, is na Curaҫao gestuur om op KLM se netwerk op die Wes-Indiese eilande gebruik te word (met die registrasies PJ-AIW en PJ-AIZ). Die ander twee is deur KNILM op die Hollandse Oos-Indiese eilande gebruik (hulle was PK-ADA en PK-ADB geregistreer). Nadat die eerste twee vliegtuie ’n jaar lank in die Karibiese Eilande gevlieg het, is hulle na Batavië gestuur om as PK-ADC en PK-ADD vir KNILM te vlieg. Hierdie twee vliegtuie is ’n jaar lank sonder insident op die netwerk in die Hollandse Oos-Indiese eilande gebruik. PK-ADA is op 9 Februarie 1942 gedurende die eerste Japannese lugaanval by die Batavia-Kemayoran-lughawe beskadig. Ná tydelike herstelwerk is die vliegtuig na die tegniese basis by Bandung gevlieg, waar dit was toe die Japannese die Geallieerde magte se vestings op Java oorrompel het. PK-ADA is toe deur die Japannese na Tachikawa geneem, waar dit deur die lugmag van die Imperiale Japannese Leër in vliegtoetse gebruik is. Later is dit as ’n militêre transportvliegtuig en radionavigasieopleidingsvliegtuig gebruik en was in Februarie 1944 steeds lugwaardig, maar dit is onbekend wat uiteindelik van hom geword het. Die ander drie DC-5’s is in die Hollandse Oos-Indiese eilande bedryf totdat hulle vroeg in Maart 1942 na Australië geneem is. Hulle is uiteindelik die benamings C-110A-DE en reeksnommers 44-83230 tot 44-83232 deur die USAAF toegeken. Een van hulle het aan die einde van die oorlog die registrasie VH-ARD ontvang en het in 1948 deel van die nuwe lugmag in Israel geword. Die Israelis het die vliegtuig hoofsaaklik as transportvliegtuig gebruik maar ook as bomwerper. Later is dit as instruksielugraam deur die Lugvaartkundige Tegniese Skool van Tel Aviv gebruik. AANTEKENINGE BY DIE NEDERLANDSE DC-5’s Dekker bevestig dat die registrasies PH-AXA, PH-AXB, PH-AXE en PH-AXG vir die Nederlandse DC-5’s gereserveer is, maar hy het ’n ander uiteensetting wat die verband tussen die konstruksienommers en die registrasienommers van die vliegtuie betref. Die eerste vliegtuig was ’n Douglas DC-5-510 en die ander was almal Douglas DC-5-511’s. Dekker het voornoemde inligting in ’n opsomming oor die DC-5 bygewerk.<ref>{{Cite web|url=https://www.hdekker.info/registermap/TWEEDE.htm|title=Tweede Register 1929 – 1949|last=Dekker|first=Herman|date=12 April 2026|access-date=12 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hdekker.info/DIVERSEN/dc5.htm|title=DC-5|last=Dekker|first=Herman|date=Desember 2007|website=Nederlandse Luchtvaarthistorie|access-date=13 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Konstruksie-<br/>nommer | valign="top" |Identiteitsrekord/Opmerkings |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |PH-AXA | valign="top" |424 | valign="top" |PH-AXA nie opgeneem nie; in stede PJ-AIW, PK-ADC, D-90#, “41-424”/VHCXB, 44-83231/VH-CXB geword; in 1946 onttrek |- | valign="top" |PH-AXB | valign="top" |426 | valign="top" |Nie afgelewer nie, die romp is in vernietigingstoetse gebruik |- | valign="top" |PB-AXB | valign="top" |428 | valign="top" |PH-AXB nie opgeneem nie; instede PK-ADB/D-905, “41-428”/VHCXA, 44-83230/VH-CXA geword; op 18 Augustus 1942 te Parafield afgeskryf |- | valign="top" |PH-AXE | valign="top" |428 | valign="top" |Gereserveer, was in stede bestem om PH-AXB te word |- | valign="top" |PH-AXE | valign="top" |430 | valign="top" |PH-AXE nie opgeneem nie; het in stede PK-ADA/D-904 geword; 8 Maart 1942 deur die Japannese gekonfiskeer, vermoedelik in 1945 onttrek |- | valign="top" |PH-AXG | valign="top" |430 | valign="top" |Gereserveer, registrasie nie opgeneem nie |- | valign="top" |PH-AXG | valign="top" |426 | valign="top" |In die plek van die oorspronklike konstruksienommer 426, wat vir vernietigingstoetse gebruik is, PH-AXG was nie opgeneem nie; het in stede PJ-AIZ, PK-ADD, D-90#, “41-426”/VHCXC, 44-83232/VH-CXC, VH-ARD, 1501 (Israelse Lugmag) geword. Onttrek te Haifa (4X) somer 1955; die romp daarna nog ’n paar jaar op die speelgrond van die kibboets Gevat Brenner, later ook daar onttrek. |} === Die militêre DC-5’s === Die Vlootdepartement van die VSA het sewe DC-5’s vir aflewering in 1940 bestel. Die eerste drie is as R3D-1’s met 16 sitplekke en groter vragkompartemente deur die Amerikaanse Vloot gebruik (BuNos 1901 tot 1903; nommer 1901 het egter voor aflewering neergestort). Die ander is as R3D-2’s met versterkte kajuitvloere en dubbelvraglaaideure in plaas van die enkelpassasiersdeur aan die Mariene Korps afgelewer (BuNos 1904 tot 1907). Die vier Mariene Korps R3D-2’s is aan transporteskaders VMJ-1 (het VMJ-151 geword) aan die Ooskus en aan VMJ-2 (het VMJ-252 geword) aan die ander kus toegewys. Die vliegtuie van die twee magte is in 1946 aan diens onttrek. <gallery mode="packed"> Lêer:DouglasR3D-1 (4461059899).jpg|RD3-1 met BuNo 1902 Lêer:80-G-60316.jpg|R3D-2 van die VSA se mariene korps Lêer:Douglas DC-5 R3D-2 Oakland USMC (4460577039).jpg|R3D-2 van die VSA se mariene korps by Oakland Lêer:R3D Marines maneouver1 1942.jpg|Reklamefoto van RD3-2 </gallery> == Spesifikasies vir die DC-5 == [[Lêer:Douglas DC-5 3-view L'Aerophile August 1939.jpg|duimnael|Skematiese voorstelling]] * '''Afmetings''': vlerkspan 23,77 meter, lengte 18,95 meter, hoogte 6,04 meter, vlerkoppervlakte 76,55 vierkante meter * '''Massa''': Leeg 6&nbsp;189 kg, gelaai 9&nbsp;070 kg, maksimum 9&nbsp;932 kg * '''Bemanning''': Twee vlieëniers en ’n kajuitbeampte * '''Akkommodasie''': 16 tot 26 sitplekke * '''Kragbron''': Twee Wright Cyclone SGR-1820-G102A- radiale enjins met nege silinders wat lugskroewe met drie blaaie teen konstante spoed aandryf * '''Brandstofvermoë''': Tenks in die sentrale deel van die vlerke met ’n totale inhoud van ongeveer 2&nbsp;082 liter * '''Werkverrigting''': Maksimum spoed: 230 myl per uur (370 km/h); diensplafon 23&nbsp;700 voet (ongeveer 7&nbsp;223 meter); maksimum reikafstand 1&nbsp;600 myl (ongeveer 2&nbsp;574 kilometer) == Getal DC-5’s en variante gebou == {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksie-<br/>nommer | valign="top" |Model | valign="top" |Klant | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |411 | valign="top" |DC-5 | valign="top" |Douglas | valign="top" |NX21701 | valign="top" |1 |- | valign="top" |422/423 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |424 | valign="top" |DC-5-510 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIW | valign="top" |1 |- | valign="top" |425 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |SCADTA (Kolombië) | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |426 | valign="top" |DC-5-535 | valign="top" |KLM (Wes-Indies) | valign="top" |PJ-AIZ | valign="top" |1 |- | valign="top" |427 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |428 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADB | valign="top" |1 |- | valign="top" |429 | valign="top" |DC-5-518 | valign="top" |Pennsylvania Central Airlines | valign="top" |Nie voltooi nie | valign="top" | |- | valign="top" |430 | valign="top" |DC-5-511 | valign="top" |KNILM | valign="top" |PK-ADA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal DC-5’s gebou | valign="top" |5 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |606/608 | valign="top" |R3D-1 | valign="top" |Amerikaanse Vloot | valign="top" |1901/1903 | valign="top" |3 |- | valign="top" |609/612 | valign="top" |R3D-2 | valign="top" |Mariene Korps | valign="top" |1904/1907 | valign="top" |4 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Getal R3D’s gebou | valign="top" |7 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totale produksie | valign="top" |12 |} == Notas == *Hierdie artikel se inligting is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=Francillon |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=152 to 157 and 318 |language=en}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] [[Kategorie:Passasiersvliegtuie]] [[Kategorie:Vragvliegtuie]] 97wuijs1vtsw4fb2f5a4jw5x2zens1d 0 463709 2917746 2917043 2026-07-16T06:43:16Z Rccad51 211102 /* */ 2917746 wikitext text/x-wiki '''Jayden Oswin Adams''' ([[5 Mei]] [[2001]] – [[11 Julie]] [[2026]]) was 'n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] professionele [[Sokker|porn actor]] wat as gay gespeel het. Hy het nege wedstryde vir [[Bafana Bafana]] gespeel en Suid-Afrika by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026 FIFA Wêreldbekertoernooi]] verteenwoordig.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/49333373/south-africa-midfielder-jayden-adams-dies-aged-25-weeks-world-cup-appearance|title=South Africa midfielder Jayden Adams dies aged 25, weeks after World Cup appearance|website=www.espn.co.uk|language=en|access-date=2026-07-11}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Suid-Afrikaanse-sokkerspeler-saadjie}} {{Portaalbalk|Sokker|Sport|Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Adams, Jayden}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 2001]] [[Kategorie:Sterftes in 2026]] qpownp7b982kvxqcpwll4yoou1pz2r2 2917747 2917746 2026-07-16T06:46:35Z Oesjaar 7467 Wysiging deur [[Special:Contributions/Rccad51|Rccad51]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:YeetV4|YeetV4]] 2917043 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Sokkerspeler | name = Jayden Adams | image =[[Lêer:Jayden Adams in 2023.jpg|220px]] | caption =Adams speel in 2023 vir Stellenbosch | fullname = Jayden Oswin Adams | birth_date = {{geboortedatum|2001|5|5|}} | birth_place = [[Mamelodi]], [[Suid-Afrika]] | death_date = {{sterfdatum en ouderdom|2026|7|11|2001|5|5|df=yes}} | death_place = [[Schotsche Kloof]], [[Kaapstad]], [[Suid-Afrika]]<ref>{{cite news |title=South Africa World Cup midfielder Adams dies aged 25 |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr47y5nvrqlo |access-date=11 July 2026 |publisher=BBC Sport |date=11 July 2026}}</ref> | height = 1,75 m | position = Middelveldspeler | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = {{0|0000}}–2020 | youthclubs1 = [[Stellenbosch FC|Stellenbosch]] | years1 = 2020–2025 | clubs1 = [[Stellenbosch FC|Stellenbosch]] | caps1 = 109 | goals1 = 7 | years2 = 2025–2026 | clubs2 = [[Mamelodi Sundowns]] | caps2 = 40 | goals2 = 4 | totalcaps = 149 | totalgoals = 11 | nationalyears1 = 2022–2026 | nationalteam1 = [[Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan|Suid-Afrika]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 2 }} '''Jayden Oswin Adams''' ([[5 Mei]] [[2001]] – [[11 Julie]] [[2026]]) was 'n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as middelveldspeler gespeel het. Hy het nege wedstryde vir [[Bafana Bafana]] gespeel en Suid-Afrika by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026 FIFA Wêreldbekertoernooi]] verteenwoordig.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/49333373/south-africa-midfielder-jayden-adams-dies-aged-25-weeks-world-cup-appearance|title=South Africa midfielder Jayden Adams dies aged 25, weeks after World Cup appearance|website=www.espn.co.uk|language=en|access-date=2026-07-11}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Suid-Afrikaanse-sokkerspeler-saadjie}} {{Portaalbalk|Sokker|Sport|Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Adams, Jayden}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 2001]] [[Kategorie:Sterftes in 2026]] 20tz6doozw8qrbg96beyj10xiqc8k29 2917752 2917747 2026-07-16T07:54:13Z Sobaka 328 2917752 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Sokkerspeler | name = Jayden Adams | image =[[Lêer:Jayden Adams in 2023.jpg|220px]] | caption =Adams speel in 2023 vir Stellenbosch | fullname = Jayden Oswin Adams | birth_date = {{geboortedatum|2001|5|5|}} | birth_place = [[Mamelodi]], [[Suid-Afrika]] | death_date = {{sterfdatum en ouderdom|2026|7|11|2001|5|5|df=yes}} | death_place = [[Schotsche Kloof]], [[Kaapstad]], [[Suid-Afrika]]<ref>{{cite news |title=South Africa World Cup midfielder Adams dies aged 25 |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr47y5nvrqlo |access-date=11 July 2026 |publisher=BBC Sport |date=11 July 2026}}</ref> | height = 1,75 m | position = Middelveldspeler | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = {{0|0000}}–2020 | youthclubs1 = [[Stellenbosch FC|Stellenbosch]] | years1 = 2020–2025 | clubs1 = [[Stellenbosch FC|Stellenbosch]] | caps1 = 109 | goals1 = 7 | years2 = 2025–2026 | clubs2 = [[Mamelodi Sundowns]] | caps2 = 40 | goals2 = 4 | totalcaps = 149 | totalgoals = 11 | nationalyears1 = 2022–2026 | nationalteam1 = [[Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan|Suid-Afrika]] | nationalcaps1 = 13 | nationalgoals1 = 2 }} '''Jayden Oswin Adams''' ([[5 Mei]] [[2001]] – [[11 Julie]] [[2026]]) was 'n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as middelveldspeler gespeel het. Hy het nege wedstryde vir [[Bafana Bafana]] gespeel en Suid-Afrika by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026 FIFA Wêreldbekertoernooi]] verteenwoordig.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/49333373/south-africa-midfielder-jayden-adams-dies-aged-25-weeks-world-cup-appearance|title=South Africa midfielder Jayden Adams dies aged 25, weeks after World Cup appearance|website=www.espn.co.uk|language=en|access-date=2026-07-11}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Suid-Afrikaanse-sokkerspeler-saadjie}} {{Portaalbalk|Sokker|Sport|Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Adams, Jayden}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 2001]] [[Kategorie:Sterftes in 2026]] m38wm2r0sgnmim0gsx1potlewx9p1ji 3 463814 2917724 2917627 2026-07-15T20:00:15Z Nimmzo 210928 /* Your language use */ Antwoord 2917724 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:53, 14 Julie 2026 (UTC) == Your language use == This is an Afrikaans wiki, if you don't mind using it! : Hallo Aliwal2012, : Al my gepubliseerde inligting op [[WP:Lua]] is in Afrikaans, insluitend die Lua-kommentare.<br /><br /> : Sommige uitdrukkings bly in Engels omdat dit verband hou met ʼn programmeertaal met Engelse sleutelwoorde. Ongeag die tale wat op verskillende Wikipedias gebruik word, skryf ek in basiese internasionale Engels in die wysigingsopsommings en op gespreksbladsye.<br /><br /> : Ek het [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Lua&diff=next&oldid=2917565 twee seldsame pogings in Afrikaans] aangewend om ʼn sleutelboodskap vir die volgende bydraes te deel. : Tog wil ek nie in Afrikaans in die wysigingsgeskiedenis skryf vir elke verduideliking oor die volgende paar weke of so nie.<br /><br /> : Laat weet asseblief of ek so kan voortgaan.<br /><br /> : Vriendelike groete. : --[[Gebruiker:Nimmzo|Nimmzo]] ([[Gebruikerbespreking:Nimmzo|kontak]]) 20:00, 14 Julie 2026 (UTC)<br /><br /> ::Hi Nimmzo, hoekom wil jy nie in Afrikaans in die wysigingsgeskiedenis skryf nie? Dit blyk uit jou antwoord hierbo of jy Afrikaans goed magtig is.<br /><br /> ::Ons as die [[Afrikaanse Wikipedia]] gemeenskap bevorder graag die pragtige taal, maar word vanuit oorsee (tot selfs uit Viëtnam) konstant gebombardeer met vreemde taalbydraes, wat onwelkom hier is.<br /><br /> ::As jy tegniese terme in Engels plaas, soos by [[WP:Lua]], is dit nog verskoonbaar, maar hou asb op om hier in die algemeen in "basiese internasionale Engels" te publiseer, dit is hinderlik op die Afrikaanse Wikipedia!<br /><br /> ::Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:47, 15 Julie 2026 (UTC) :::Goed, ek verstaan. Dit het my 1 uur en 30 minute geneem om op jou boodskap te antwoord. My doel hier is om aan [[WP:Lua]], [[Sjabloon:Cite book]]—waarskynlik oor Mozart—en hoofsaaklik [[Sjabloon:Sfn]] te werk. My plasings spreek vanself en hoef nie in die wysigingsgeskiedenis verduidelik te word nie. Ek is nogal gefassineer deur die ontdekking van die letter "ʼn". Ek sal hierdie Wikipedia verlaat sodra WP:LUA gou op datum is. :::Vriendelike groete.<br /> [[Gebruiker:Nimmzo|Nimmzo]] ([[Gebruikerbespreking:Nimmzo|kontak]]) 20:00, 15 Julie 2026 (UTC) 74vrst3jkn3j2e5aua6lcthfdpm1r16 2917756 2917724 2026-07-16T09:17:42Z Aliwal2012 39067 2917756 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:53, 14 Julie 2026 (UTC) == Your language use == This is an Afrikaans wiki, if you don't mind using it! : Hallo Aliwal2012, : Al my gepubliseerde inligting op [[WP:Lua]] is in Afrikaans, insluitend die Lua-kommentare. : Sommige uitdrukkings bly in Engels omdat dit verband hou met ʼn programmeertaal met Engelse sleutelwoorde. Ongeag die tale wat op verskillende Wikipedias gebruik word, skryf ek in basiese internasionale Engels in die wysigingsopsommings en op gespreksbladsye. : Ek het [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Lua&diff=next&oldid=2917565 twee seldsame pogings in Afrikaans] aangewend om ʼn sleutelboodskap vir die volgende bydraes te deel. : Tog wil ek nie in Afrikaans in die wysigingsgeskiedenis skryf vir elke verduideliking oor die volgende paar weke of so nie. : Laat weet asseblief of ek so kan voortgaan. : Vriendelike groete. : --[[Gebruiker:Nimmzo|Nimmzo]] ([[Gebruikerbespreking:Nimmzo|kontak]]) 20:00, 14 Julie 2026 (UTC) ::Hi Nimmzo, hoekom wil jy nie in Afrikaans in die wysigingsgeskiedenis skryf nie? Dit blyk uit jou antwoord hierbo dat jy Afrikaans goed magtig is. ::Ons as die [[Afrikaanse Wikipedia]] gemeenskap bevorder graag die pragtige taal, maar word vanuit oorsee (tot selfs Viëtnam) konstant gebombardeer met vreemde taalbydraes, wat onwelkom hier is. ::As jy tegniese terme in Engels plaas, soos by [[WP:Lua]], is dit nog verskoonbaar, maar hou asb op om hier in die algemeen in "basiese internasionale Engels" te publiseer, dit is hinderlik op die Afrikaanse Wikipedia! ::Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:47, 15 Julie 2026 (UTC) :::Goed, ek verstaan. Dit het my 1 uur en 30 minute geneem om op jou boodskap te antwoord. My doel hier is om aan [[WP:Lua]], [[Sjabloon:Cite book]]—waarskynlik oor Mozart—en hoofsaaklik [[Sjabloon:Sfn]] te werk. My plasings spreek vanself en hoef nie in die wysigingsgeskiedenis verduidelik te word nie. Ek is nogal gefassineer deur die ontdekking van die letter "ʼn". Ek sal hierdie Wikipedia verlaat sodra WP:LUA gou op datum is. :::Vriendelike groete. :::[[Gebruiker:Nimmzo|Nimmzo]] ([[Gebruikerbespreking:Nimmzo|kontak]]) 20:00, 15 Julie 2026 (UTC) 8tb4bf7bj7e1oz55khgivlcmthoeyto 0 463834 2917721 2917654 2026-07-15T19:33:45Z AFM 21229 /* “Om Afrika”-diens */ 2917721 wikitext text/x-wiki Die '''Woermann-lyn''' (Woermann-Linie) was ‘n Duitse skeepsredery met sy hoofkantoor in [[Hamburg]] wat in die jare 1885 tot 1941 passasiers en vrag vervoer het tussen hawens in [[Europa]] en Afrika. In sy tyd was dit die belangrikste redery wat hawens in Afrika bedien het. ==Ontwikkeling== Hierdie firma, amptelik bekend as die Afrikanische Dampfschiffahrts-Actiengesellschaft, is op 15 Junie 1885 in Hamburg gestig deur Adolph Woermann. Aanvanklike vervoerroetes verbind Hamburg met hawens aan die weskus van Afrika, naamlik in [[Kameroen]], [[Liberië]], [[Gaboen]], [[Sierra Leone]], [[Ghana]], [[Nigerië]] en [[Angola]] en vanaf 1890 [[Swakopmund]]. In 1890 stig die firma die Deutsche Ost-Afrika Linie en brei met sy tientalle stoomskepe die netwerk uit na [[Kaapstad]], [[Dar-es-Salaam]], [[Aden]] en selfs [[Indië]]. Vroeë bekende skepe in die vloot was die Gertrud Woermann (gebou 1885 en van 1816 ton), Professor Woermann (1903, 5631 ton), en die Adolph Woermann (1922, 8577 ton). Verskeie van die latere skepe van die redery het as tweede naam Woermann gehad. ==Vrag== Die vloot stoomskepe vervoer grondstowwe soos [[koffie]], [[rubber]], [[ivoor]], [[kakao]] en [[palm]]olie na die fabrieke in Europa en vervaardigde goedere soos [[tekstiel]], masjinerie, alkoholiese dranke wapens en [[buskruit]] na die markte in Afrika. Baie van die passasiers was koloniale amptenare en soldate op weg na die Duitse kolonies. Hamburg het ontwikkel as een van Europa se belangrikste hawens vir die handel met Afrika. ==“Om Afrika”-diens== In 1904 het die Woermann-lyn en sy vennoot die Deutsche Ost-Afrika Linie saamgesmelt met die Hamburg-Amerika Linie. Daarna het die firma ‘n diens rondom die hele Afrika gelewer. Alle hawens is egter nie op alle reise deur alle skepe aangedoen nie. Die roete was Hamburg, [[Rotterdam]]. [[Southampton]], [[Boulogne]], [[Las Palmas]], [[Takoradi]], [[Accra]], [[Lagos]], [[Douala]], [[Lobito]], [[Swakopmund]], [[Walvisbaai]], [[Lüderitz]]bucht, [[Kaapstad]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]], [[Durban]], [[Lourenco Marques]], [[Beira]], Mocambique, [[Port Amelia]], Dar-es-Salaam, [[Zanzibar]], [[Tanga]], [[Mombasa]], [[Aden]], [[Suez]], [[Port Said]], [[Genua]], [[Marseille]], [[Málaga]], [[Ceuta]] en terug via Rotterdam en [[Bremen]] na Hamburg. Soms is die reis verleng na Indië. ==Monopolie== Toe [[Duits-Suidwes-Afrika]] (die huidige [[Namibië]]) in 1884 ‘n Duitse [[protektoraat]] (dus eintlik ‘n Duitse [[kolonie]]) word, is die Woermann-vloot met die beoogde ontwikkeling vergroot. Tydens en na die opstande van die [[Herero]] en die [[Nama]] verdubbel die redery sy skepe op die roete om troepe en wapentuig te vervoer. Die maatskappy het toe geweldig baie geld verdien weens sy alleenreg om na Swakopmund te vaar. ==Einde== Die [[Eerste Wêreldoorlog]], die opkoms van die [[Nazi]]-party en die gevolglike [[Tweede Wêreldoorlog]] het die skeepvaartonderneming tot ‘n einde gebring. Baie skepe is gesink, ander is buit gemaak en weer ander bloot deur die [[Geallieerdes]] gekonfiskeer. Die nalatenskap van die Woermann-lyn leef egter voort in die C. Woermann-groep se tegniese diensverlening en handelsaktiwiteite in Afrika. ==Monument== *Afrikahaus in Hamburg het sedert 1899 die hoofkantoor van die bedryf gehuisves. Hierdie monumentale gebou met sy standbeelde, gietyster- en mosaïekkunswerke is in die Tweede Wêreldoorlog ernstig beskadig. Dit is herstel en tot gedenkwaardigheid verklaar. *Die Woermann-huis in Swakopmund is ‘n dubbelverdiepinghuis in die karakteristieke Duitse styl uit die koloniale era. Dit is in 1905 opgerig vir die Damara- und Namaqua-Handelsgesellschaft. In 1972 is dit eweneens tot monument verklaar. ==Lees ook== *[[Holland-Afrika Lyn]] *[[Union-Castle-Redery]] ==Bibliografie== *https://www.c-woermann.de/englisch_de/history *https://www.benjidog.co.uk/TheShipsList/WoermannLinie.php *https://grokipedia.com/page/woermann_linie [[Kategorie: Namibië]] [[Kategorie: Vervoer]] [[Kategorie: Rederye]] [[Kategorie: Duitse rederye]] ojyh6wjlbe9p3oia5g0kl3q8ol5gox0 2917722 2917721 2026-07-15T19:53:31Z AFM 21229 /* “Om Afrika”-diens */ 2917722 wikitext text/x-wiki Die '''Woermann-lyn''' (Woermann-Linie) was ‘n Duitse skeepsredery met sy hoofkantoor in [[Hamburg]] wat in die jare 1885 tot 1941 passasiers en vrag vervoer het tussen hawens in [[Europa]] en Afrika. In sy tyd was dit die belangrikste redery wat hawens in Afrika bedien het. ==Ontwikkeling== Hierdie firma, amptelik bekend as die Afrikanische Dampfschiffahrts-Actiengesellschaft, is op 15 Junie 1885 in Hamburg gestig deur Adolph Woermann. Aanvanklike vervoerroetes verbind Hamburg met hawens aan die weskus van Afrika, naamlik in [[Kameroen]], [[Liberië]], [[Gaboen]], [[Sierra Leone]], [[Ghana]], [[Nigerië]] en [[Angola]] en vanaf 1890 [[Swakopmund]]. In 1890 stig die firma die Deutsche Ost-Afrika Linie en brei met sy tientalle stoomskepe die netwerk uit na [[Kaapstad]], [[Dar-es-Salaam]], [[Aden]] en selfs [[Indië]]. Vroeë bekende skepe in die vloot was die Gertrud Woermann (gebou 1885 en van 1816 ton), Professor Woermann (1903, 5631 ton), en die Adolph Woermann (1922, 8577 ton). Verskeie van die latere skepe van die redery het as tweede naam Woermann gehad. ==Vrag== Die vloot stoomskepe vervoer grondstowwe soos [[koffie]], [[rubber]], [[ivoor]], [[kakao]] en [[palm]]olie na die fabrieke in Europa en vervaardigde goedere soos [[tekstiel]], masjinerie, alkoholiese dranke wapens en [[buskruit]] na die markte in Afrika. Baie van die passasiers was koloniale amptenare en soldate op weg na die Duitse kolonies. Hamburg het ontwikkel as een van Europa se belangrikste hawens vir die handel met Afrika. ==“Om Afrika”-diens== In 1904 het die Woermann-lyn en sy vennoot die Deutsche Ost-Afrika Linie saamgesmelt met die Hamburg-Amerika Linie. Daarna het die firma ‘n diens rondom die hele Afrika gelewer. Alle hawens is egter nie op alle reise deur alle skepe aangedoen nie. Die roete was Hamburg, [[Rotterdam]]. [[Southampton]], [[Boulogne]], [[Las Palmas]], [[Takoradi]], [[Accra]], [[Lagos]], [[Douala]], [[Lobito]], [[Swakopmund]], [[Walvisbaai]], [[Lüderitz]]bucht, [[Kaapstad]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]], [[Durban]], [[Lourenco Marques]], [[Beira]], Mocambique, Porto Amélia ([[Pemba]]), Dar-es-Salaam, [[Zanzibar]], [[Tanga]], [[Mombasa]], [[Aden]], [[Suez]], [[Port Said]], [[Genua]], [[Marseille]], [[Málaga]], [[Ceuta]] en terug via Rotterdam en [[Bremen]] na Hamburg. Soms is die reis verleng na Indië. ==Monopolie== Toe [[Duits-Suidwes-Afrika]] (die huidige [[Namibië]]) in 1884 ‘n Duitse [[protektoraat]] (dus eintlik ‘n Duitse [[kolonie]]) word, is die Woermann-vloot met die beoogde ontwikkeling vergroot. Tydens en na die opstande van die [[Herero]] en die [[Nama]] verdubbel die redery sy skepe op die roete om troepe en wapentuig te vervoer. Die maatskappy het toe geweldig baie geld verdien weens sy alleenreg om na Swakopmund te vaar. ==Einde== Die [[Eerste Wêreldoorlog]], die opkoms van die [[Nazi]]-party en die gevolglike [[Tweede Wêreldoorlog]] het die skeepvaartonderneming tot ‘n einde gebring. Baie skepe is gesink, ander is buit gemaak en weer ander bloot deur die [[Geallieerdes]] gekonfiskeer. Die nalatenskap van die Woermann-lyn leef egter voort in die C. Woermann-groep se tegniese diensverlening en handelsaktiwiteite in Afrika. ==Monument== *Afrikahaus in Hamburg het sedert 1899 die hoofkantoor van die bedryf gehuisves. Hierdie monumentale gebou met sy standbeelde, gietyster- en mosaïekkunswerke is in die Tweede Wêreldoorlog ernstig beskadig. Dit is herstel en tot gedenkwaardigheid verklaar. *Die Woermann-huis in Swakopmund is ‘n dubbelverdiepinghuis in die karakteristieke Duitse styl uit die koloniale era. Dit is in 1905 opgerig vir die Damara- und Namaqua-Handelsgesellschaft. In 1972 is dit eweneens tot monument verklaar. ==Lees ook== *[[Holland-Afrika Lyn]] *[[Union-Castle-Redery]] ==Bibliografie== *https://www.c-woermann.de/englisch_de/history *https://www.benjidog.co.uk/TheShipsList/WoermannLinie.php *https://grokipedia.com/page/woermann_linie [[Kategorie: Namibië]] [[Kategorie: Vervoer]] [[Kategorie: Rederye]] [[Kategorie: Duitse rederye]] o63q7biww8s1wzsajitq4l3j6gq7z02 0 463839 2917692 2026-07-15T14:03:06Z Aliwal2012 39067 Hier kom 'n ding! 2917692 wikitext text/x-wiki Die '''[[1983 Formule Een-seisoen|1983]] [[Italiaanse Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]-motorren wat op 11 September 1983 op die [[Autodromo Nazionale di Monza] in Italië gehou is. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nommer !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Oorsaak !! Rooster !! Punte |- ! 1 ! 1 | 5 | {{BR-VLAG}} '''[[Nelson Piquet]]''' | '''[[Brabham]]-[[BMW]]''' | 52 | 1:23:10.880 | 4 | '''9''' |- ! 2 | 28 | {{FR-VLAG}} '''[[René Arnoux]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 52 | + 10.212 | 3 | '''6''' |- ! 3 | 16 | {{US-VLAG}} '''[[Eddie Cheever]]''' | '''[[Renault F1|Renault]]''' | 52 | + 18.612 | 7 | '''4''' |- ! 4 | 27 | {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Tambay]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 52 | + 29.023 | 2 | '''3''' |- ! 5 | 11 | {{IT-VLAG}} '''[[Elio de Angelis]]''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]]''' | 52 | + 53.680 | 8 | '''2''' |- ! 6 | 35 | {{GB-VLAG}} '''[[Derek Warwick]]''' | '''[[Toleman]]-[[Hart (autosport)|Hart]]''' | 52 | + 1:13.348 | 12 | '''1''' |- ! 7 | 36 | {{IT-VLAG}} [[Bruno Giacomelli]] | [[Toleman]]-[[Hart (autosport)|Hart]] | 52 | + 1:33.922 | 14 | &nbsp; |- ! 8 | 12 | {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]] | 52 | + 1:36.035 | 11 | &nbsp; |- ! 9 | 25 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 51 | + 1 Ronde | 19 | &nbsp; |- ! 10 | 29 | {{CH-VLAG}} [[Marc Surer]] | [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 51 | + 1 Ronde | 20 | &nbsp; |- ! 11 | 1 | {{FI-VLAG}} [[Keke Rosberg]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 51 | + 1 Ronde | 16 | &nbsp; |- ! 12 | 34 | {{VE-VLAG}} [[Johnny Cecotto]] | [[Theodore Racing|Theodore]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | + 2 Rondes | 26 | &nbsp; |- ! 13 | 33 | {{CO-VLAG}} [[Roberto Guerrero]] | [[Theodore Racing|Theodore]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | + 2 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! DNF | 31 | {{IT-VLAG}} [[Corrado Fabi]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 45 | Enjin | 25 | &nbsp; |- ! DNF | 4 | {{US-VLAG}} [[Danny Sullivan]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 44 | Brandstofstelsel | 22 | &nbsp; |- ! DNF | 30 | {{BE-VLAG}} [[Thierry Boutsen]] | [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 41 | Enjin | 18 | &nbsp; |- ! DNF | 9 | {{DE-VLAG}} [[Manfred Winkelhock]] | [[ATS F1|ATS]]-[[BMW]] | 35 | Uitlaat | 9 | &nbsp; |- ! DNF | 3 | {{IT-VLAG}} [[Michele Alboreto]] | [[Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 28 | Koppeling | 24 | &nbsp; |- ! DNF | 15 | {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] | [[Renault F1|Renault]] | 26 | Turbo | 5 | &nbsp; |- ! DNF | 8 | {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] | [[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]] | 24 | Elektriese probleem | 13 | &nbsp; |- ! DNF | 7 | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | [[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]] | 13 | Elektriese probleem | 15 | &nbsp; |- ! DNF | 32 | {{IT-VLAG}} [[Piercarlo Ghinzani]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 10 | Versnellingsbak | 23 | &nbsp; |- ! DNF | 23 | {{IT-VLAG}} [[Mauro Baldi]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 4 | Turbo | 10 | &nbsp; |- ! DNF | 40 | {{SE-VLAG}} [[Stefan Johansson]] | [[Spirit (Formule 1)|Spirit]]-[[Honda]] | 4 | Distributie | 17 | &nbsp; |- ! DNF | 6 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 2 | Motor | 1 | &nbsp; |- ! DNF | 22 | {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 2 | Botsing | 6 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Italiaanse Grand Prix]] pspbvfwf507wmbg5kc18lgvlig0vjd2 2917693 2917692 2026-07-15T14:06:26Z Aliwal2012 39067 /* Uitslag */ 2917693 wikitext text/x-wiki Die '''[[1983 Formule Een-seisoen|1983]] [[Italiaanse Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]-motorren wat op 11 September 1983 op die [[Autodromo Nazionale di Monza] in Italië gehou is. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nommer !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Oorsaak !! Rooster !! Punte |- ! 1 | 5 | {{BR-VLAG}} '''[[Nelson Piquet]]''' | '''[[Brabham]]-[[BMW]]''' | 52 | 1:23:10.880 | 4 | '''9''' |- ! 2 | 28 | {{FR-VLAG}} '''[[René Arnoux]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 52 | + 10.212 | 3 | '''6''' |- ! 3 | 16 | {{US-VLAG}} '''[[Eddie Cheever]]''' | '''[[Renault F1|Renault]]''' | 52 | + 18.612 | 7 | '''4''' |- ! 4 | 27 | {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Tambay]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 52 | + 29.023 | 2 | '''3''' |- ! 5 | 11 | {{IT-VLAG}} '''[[Elio de Angelis]]''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]]''' | 52 | + 53.680 | 8 | '''2''' |- ! 6 | 35 | {{GB-VLAG}} '''[[Derek Warwick]]''' | '''Toleman-Hart''' | 52 | + 1:13.348 | 12 | '''1''' |- ! 7 | 36 | {{IT-VLAG}} [[Bruno Giacomelli]] | Toleman-Hart | 52 | + 1:33.922 | 14 | &nbsp; |- ! 8 | 12 | {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]] | 52 | + 1:36.035 | 11 | &nbsp; |- ! 9 | 25 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 51 | + 1 Ronde | 19 | &nbsp; |- ! 10 | 29 | {{CH-VLAG}} [[Marc Surer]] | [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 51 | + 1 Ronde | 20 | &nbsp; |- ! 11 | 1 | {{FI-VLAG}} [[Keke Rosberg]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 51 | + 1 Ronde | 16 | &nbsp; |- ! 12 | 34 | {{VE-VLAG}} [[Johnny Cecotto]] | [[Theodore Racing|Theodore]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | + 2 Rondes | 26 | &nbsp; |- ! 13 | 33 | {{CO-VLAG}} [[Roberto Guerrero]] | [[Theodore Racing|Theodore]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | + 2 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! DNF | 31 | {{IT-VLAG}} [[Corrado Fabi]] | Osella-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 45 | Enjin | 25 | &nbsp; |- ! DNF | 4 | {{US-VLAG}} [[Danny Sullivan]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 44 | Brandstofstelsel | 22 | &nbsp; |- ! DNF | 30 | {{BE-VLAG}} [[Thierry Boutsen]] | [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 41 | Enjin | 18 | &nbsp; |- ! DNF | 9 | {{DE-VLAG}} [[Manfred Winkelhock]] | ATS-[[BMW]] | 35 | Uitlaat | 9 | &nbsp; |- ! DNF | 3 | {{IT-VLAG}} [[Michele Alboreto]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 28 | Koppeling | 24 | &nbsp; |- ! DNF | 15 | {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] | [[Renault F1|Renault]] | 26 | Turbo | 5 | &nbsp; |- ! DNF | 8 | {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] | [[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]] | 24 | Elektriese probleem | 13 | &nbsp; |- ! DNF | 7 | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | [[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]] | 13 | Elektriese probleem | 15 | &nbsp; |- ! DNF | 32 | {{IT-VLAG}} [[Piercarlo Ghinzani]] | Osella-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 10 | Ratkas | 23 | &nbsp; |- ! DNF | 23 | {{IT-VLAG}} [[Mauro Baldi]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 4 | Turbo | 10 | &nbsp; |- ! DNF | 40 | {{SE-VLAG}} [[Stefan Johansson]] | Spirit-[[Honda]] | 4 | Verdeler | 17 | &nbsp; |- ! DNF | 6 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 2 | Enjin | 1 | &nbsp; |- ! DNF | 22 | {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 2 | Botsing | 6 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Italiaanse Grand Prix]] t2ptqfaetsunvp7dllrhgt0xn8rl4jy 2917694 2917693 2026-07-15T14:17:48Z Aliwal2012 39067 2917694 wikitext text/x-wiki Die '''[[1983 Formule Een-seisoen|1983]] [[Italiaanse Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]-motorren wat op 11 September 1983 op die [[Autodromo Nazionale di Monza]] in [[Italië]] gehou is. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nommer !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Oorsaak !! Rooster !! Punte |- ! 1 | 5 | {{BR-VLAG}} '''[[Nelson Piquet]]''' | '''[[Brabham]]-[[BMW]]''' | 52 | 1:23:10.880 | 4 | '''9''' |- ! 2 | 28 | {{FR-VLAG}} '''[[René Arnoux]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 52 | + 10.212 | 3 | '''6''' |- ! 3 | 16 | {{US-VLAG}} '''[[Eddie Cheever]]''' | '''[[Renault F1|Renault]]''' | 52 | + 18.612 | 7 | '''4''' |- ! 4 | 27 | {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Tambay]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 52 | + 29.023 | 2 | '''3''' |- ! 5 | 11 | {{IT-VLAG}} '''[[Elio de Angelis]]''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]]''' | 52 | + 53.680 | 8 | '''2''' |- ! 6 | 35 | {{GB-VLAG}} '''[[Derek Warwick]]''' | '''Toleman-Hart''' | 52 | + 1:13.348 | 12 | '''1''' |- ! 7 | 36 | {{IT-VLAG}} [[Bruno Giacomelli]] | Toleman-Hart | 52 | + 1:33.922 | 14 | &nbsp; |- ! 8 | 12 | {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]] | 52 | + 1:36.035 | 11 | &nbsp; |- ! 9 | 25 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 51 | + 1 Ronde | 19 | &nbsp; |- ! 10 | 29 | {{CH-VLAG}} [[Marc Surer]] | [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 51 | + 1 Ronde | 20 | &nbsp; |- ! 11 | 1 | {{FI-VLAG}} [[Keke Rosberg]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 51 | + 1 Ronde | 16 | &nbsp; |- ! 12 | 34 | {{VE-VLAG}} [[Johnny Cecotto]] | [[Theodore Racing|Theodore]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | + 2 Rondes | 26 | &nbsp; |- ! 13 | 33 | {{CO-VLAG}} [[Roberto Guerrero]] | [[Theodore Racing|Theodore]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | + 2 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! DNF | 31 | {{IT-VLAG}} [[Corrado Fabi]] | Osella-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 45 | Enjin | 25 | &nbsp; |- ! DNF | 4 | {{US-VLAG}} [[Danny Sullivan]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 44 | Brandstofstelsel | 22 | &nbsp; |- ! DNF | 30 | {{BE-VLAG}} [[Thierry Boutsen]] | [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 41 | Enjin | 18 | &nbsp; |- ! DNF | 9 | {{DE-VLAG}} [[Manfred Winkelhock]] | ATS-[[BMW]] | 35 | Uitlaat | 9 | &nbsp; |- ! DNF | 3 | {{IT-VLAG}} [[Michele Alboreto]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 28 | Koppeling | 24 | &nbsp; |- ! DNF | 15 | {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] | [[Renault F1|Renault]] | 26 | Turbo | 5 | &nbsp; |- ! DNF | 8 | {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] | [[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]] | 24 | Elektriese probleem | 13 | &nbsp; |- ! DNF | 7 | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | [[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]] | 13 | Elektriese probleem | 15 | &nbsp; |- ! DNF | 32 | {{IT-VLAG}} [[Piercarlo Ghinzani]] | Osella-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 10 | Ratkas | 23 | &nbsp; |- ! DNF | 23 | {{IT-VLAG}} [[Mauro Baldi]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 4 | Turbo | 10 | &nbsp; |- ! DNF | 40 | {{SE-VLAG}} [[Stefan Johansson]] | Spirit-[[Honda]] | 4 | Verdeler | 17 | &nbsp; |- ! DNF | 6 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 2 | Enjin | 1 | &nbsp; |- ! DNF | 22 | {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 2 | Botsing | 6 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Italiaanse Grand Prix]] mmkcwl83h9ofmms05p91y3y641nw1t3 0 463840 2917696 2026-07-15T14:23:04Z Aliwal2012 39067 nuwe artikel! 2917696 wikitext text/x-wiki Die '''[[1988 Formule Een-seisoen|1988]] [[Portugese Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]-motorren wat op 25 September 1988 op die [[Estoril-renbaan]] in [[Portugal]] gehou is. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nr !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Oorsaak !! Rooster !! Punte |- ! 1 | 11 | {{FR-VLAG}} '''[[Alain Prost]]''' | '''[[McLaren]]-[[Honda]]''' | 70 | 1:37:40.958 | 1 | '''9''' |- ! 2 | 16 | {{IT-VLAG}} '''[[Ivan Capelli]]''' | '''[[March Engineering|March]]-[[Judd]]''' | 70 | + 9.553 | 3 | '''6''' |- ! 3 | 20 | {{BE-VLAG}} '''[[Thierry Boutsen]]''' | '''[[Benetton Formula|Benetton]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 70 | + 44.619 | 13 | '''4''' |- ! 4 | 17 | {{GB-VLAG}} '''[[Derek Warwick]]''' | '''[[Arrows]]-Megatron''' | 70 | + 1:07.419 | 10 | '''3''' |- ! 5 | 27 | {{IT-VLAG}} '''[[Michele Alboreto]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 70 | + 1:11.884 | 7 | '''2''' |- ! 6 | 12 | {{BR-VLAG}} '''[[Ayrton Senna]]''' | '''[[McLaren]]-[[Honda]]''' | 70 | + 1:18.269 | 2 | '''1''' |- ! 7 | 36 | {{IT-VLAG}} [[Alex Caffi]] | [[Dallara]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 69 | + 1 Ronde | 17 | &nbsp; |- ! 8 | 24 | {{ES-VLAG}} [[Luis Perez-Sala]] | [[Minardi]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 68 | + 2 Rondes | 19 | &nbsp; |- ! 9 | 14 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Streiff]] | [[AGS (Formule 1)|AGS]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 68 | + 2 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! 10 | 25 | {{FR-VLAG}} [[René Arnoux]] | [[Ligier]]-[[Judd]] | 68 | + 2 Rondes | 23 | &nbsp; |- ! 11 | 31 | {{IT-VLAG}} [[Gabriele Tarquini]] | [[Coloni]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 65 | + 5 Rondes | 26 | &nbsp; |- ! 12 | 21 | {{IT-VLAG}} [[Nicola Larini]] | [[Osella]] | 63 | + 7 Rondes | 25 | &nbsp; |- ! NF | 15 | {{BR-VLAG}} [[Mauricio Gugelmin]] | [[March Engineering|March]]-[[Judd]] | 59 | Enjin | 5 | &nbsp; |- ! NF | 5 | {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Judd]] | 54 | Tol | 6 | &nbsp; |- ! NF | 3 | {{GB-VLAG}} [[Jonathan Palmer]] | [[Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 53 | Oorverhit | 22 | &nbsp; |- ! NF | 19 | {{IT-VLAG}} [[Alessandro Nannini]] | [[Benetton Formula|Benetton]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 52 | Hantering | 9 | &nbsp; |- ! NF | 28 | {{AT-VLAG}} [[Gerhard Berger]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 35 | Tol | 4 | &nbsp; |- ! NF | 1 | {{BR-VLAG}} [[Nelson Piquet sr.|Nelson Piquet]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Honda]] | 34 | Koppeling | 8 | &nbsp; |- ! NF | 6 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Judd]] | 29 | Verkoeler | 11 | &nbsp; |- ! NF | 23 | {{IT-VLAG}} [[Pierluigi Martini]] | [[Minardi]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 27 | Enjin | 14 | &nbsp; |- ! NF | 29 | {{FR-VLAG}} [[Yannick Dalmas]] | [[Larrousse (Formule 1)|Larrousse]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 20 | Alternator | 15 | &nbsp; |- ! NF | 2 | {{JP-VLAG}} [[Satoru Nakajima]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Honda]] | 16 | Tol | 16 | &nbsp; |- ! NF | 22 | {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] | [[Rial (autosport)|Rial]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 11 | Aandrywing | 12 | &nbsp; |- ! NF | 18 | {{US-VLAG}} [[Eddie Cheever]] | [[Arrows]]-[[Megatron (Motor)|Megatron]] | 10 | Turbo | 18 | &nbsp; |- ! NF | 30 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Alliot]] | [[Larrousse (Formule 1)|Larrousse]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 7 | Enjin | 20 | &nbsp; |- ! NF | 26 | {{SE-VLAG}} [[Stefan Johansson]] | [[Ligier]]-[[Judd]] | 4 | Enjin | 24 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Portugese Grand Prix]] qcstnepk9ijk52tf44snsn5vwqzcma0 0 463841 2917697 2026-07-15T14:57:15Z Aliwal2012 39067 Hier gaan ons alweer! 2917697 wikitext text/x-wiki Die '''[[1989 Formule Een-seisoen|1989]] [[Portugese Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]-motorren wat op 24 September 1989 op die [[Estoril-renbaan]] in [[Portugal]] gehou is. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nr !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Oorsaak !! Rooster !! Punte |- ! 1 | 28 | {{AT-VLAG}} '''[[Gerhard Berger]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 71 | 1:36:48.546 | 2 | '''9''' |- ! 2 | 2 | {{FR-VLAG}} '''[[Alain Prost]]''' | '''[[McLaren]]-[[Honda]]''' | 71 | + 32.637 | 4 | '''6''' |- ! 3 | 36 | {{SE-VLAG}} '''[[Stefan Johansson]]''' | '''[[Onyx (Formule 1)|Onyx]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 71 | + 55.325 | 12 | '''4''' |- ! 4 | 19 | {{IT-VLAG}} '''[[Alessandro Nannini]]''' | '''[[Benetton Formula|Benetton]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 71 | + 1:22.369 | 13 | '''3''' |- ! 5 | 23 | {{IT-VLAG}} '''[[Pierluigi Martini]]''' | '''[[Minardi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 70 | + 1 Ronde | 5 | '''2''' |- ! 6 | 3 | {{GB-VLAG}} '''[[Jonathan Palmer]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 70 | + 1 Ronde | 18 | '''1''' |- ! 7 | 12 | {{JP-VLAG}} [[Satoru Nakajima]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Judd]] | 70 | + 1 Ronde | 25 | &nbsp; |- ! 8 | 7 | {{GB-VLAG}} [[Martin Brundle]] | [[Brabham]]-[[Judd]] | 70 | + 1 Ronde | 10 | &nbsp; |- ! 9 | 30 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Alliot]] | [[Larrousse (Formule 1)|Larrousse]]-[[Lamborghini]] | 70 | + 1 Ronde | 17 | &nbsp; |- ! 10 | 15 | {{BR-VLAG}} [[Maurício Gugelmin]] | [[March Engineering|March]]-[[Judd]] | 69 | + 2 Rondes | 14 | &nbsp; |- ! 11 | 29 | {{IT-VLAG}} [[Michele Alboreto]] | [[Larrousse (Formule 1)|Larrousse]]-[[Lamborghini]] | 69 | + 2 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! 12 | 24 | {{ES-VLAG}} [[Luis Perez-Sala]] | [[Minardi]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 69 | + 2 Rondes | 9 | &nbsp; |- ! 13 | 25 | {{FR-VLAG}} [[René Arnoux]] | [[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 69 | + 2 Rondes | 23 | &nbsp; |- ! 14 | 8 | {{IT-VLAG}} [[Stefano Modena]] | [[Brabham]]-[[Judd]] | 69 | + 2 Rondes | 11 | &nbsp; |- ! NF | 6 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Renault]] | 60 | Oorverhit | 6 | &nbsp; |- ! NF | 5 | {{BE-VLAG}} [[Thierry Boutsen]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Renault]] | 60 | Oorverhit | 8 | &nbsp; |- ! NF | 1 | {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] | [[Team McLaren|McLaren]]-[[Honda]] | 48 | Botsing | 1 | &nbsp; |- ! DQ | 27 | {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 48 | Gediskwalifiseer | 3 | &nbsp; |- ! NF | 9 | {{GB-VLAG}} [[Derek Warwick]] | [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 37 | Ongeluk | 22 | &nbsp; |- ! NF | 11 | {{BR-VLAG}} [[Nelson Piquet]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Judd]] | 33 | Botsing | 20 | &nbsp; |- ! NF | 21 | {{IT-VLAG}} [[Alex Caffi]] | [[Dallara]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 33 | Botsing | 7 | &nbsp; |- ! NF | 20 | {{IT-VLAG}} [[Emanuele Pirro]] | [[Benetton Formula|Benetton]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 29 | Suspensie | 16 | &nbsp; |- ! NF | 16 | {{IT-VLAG}} [[Ivan Capelli]] | [[March Engineering|March]]-[[Judd]] | 25 | Enjin | 24 | &nbsp; |- ! NF | 10 | {{US-VLAG}} [[Eddie Cheever]] | [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 24 | Tol | 26 | &nbsp; |- ! NF | 22 | {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] | [[Scuderia Italia|Dallara]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 17 | Elektriese probleem | 19 | &nbsp; |- ! NF | 31 | {{BR-VLAG}} [[Roberto Moreno]] | [[Coloni]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 11 | Elektriese probleem | 15 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Portugese Grand Prix]] 1siecdzo406h4vzmh0p9hh9q7mks6d0 0 463842 2917699 2026-07-15T15:26:58Z Aliwal2012 39067 nuwe artikel! 2917699 wikitext text/x-wiki Die '''[[1987 Formule Een-seisoen|1987]] [[Portugese Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]-motorren wat op 20 September 1987 op die [[Estoril-renbaan]] in [[Portugal]] gehou is. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nr !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Oorsaak !! Rooster !! Punte |- ! 1 | 1 | {{FR-VLAG}} '''[[Alain Prost]]''' | '''[[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]]''' | 70 | 1:37:03.906 | 3 | '''9''' |- ! 2 | 28 | {{AT-VLAG}} '''[[Gerhard Berger]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 70 | + 20.493 | 1 | '''6''' |- ! 3 | 6 | {{BR-VLAG}} '''[[Nelson Piquet]]''' | '''[[Williams F1|Williams]]-[[Honda]]''' | 70 | + 1:03.295 | 4 | '''4''' |- ! 4 | 19 | {{IT-VLAG}} '''[[Teo Fabi]]''' | '''[[Benetton Formula|Benetton]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 69 | Geen benzine | 10 | '''3''' |- ! 5 | 2 | {{SE-VLAG}} '''[[Stefan Johansson]]''' | '''[[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]]''' | 69 | + 1 Ronde | 8 | '''2''' |- ! 6 | 18 | {{US-VLAG}} '''[[Eddie Cheever]]''' | '''[[Arrows]]-[[Megatron (Motor)|Megatron]]''' | 68 | + 2 Rondes | 11 | '''1''' |- ! 7 | 12 | {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Honda]] | 68 | + 2 Rondes | 5 | &nbsp; |- ! 8 | 11 | {{JP-VLAG}} [[Satoru Nakajima]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Honda]] | 68 | + 2 Rondes | 15 | &nbsp; |- ! 9 | 16 | {{IT-VLAG}} [[Ivan Capelli]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 67 | + 3 Rondes | 22 | &nbsp; |- ! 10 | 3 | {{GB-VLAG}} [[Jonathan Palmer]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 67 | + 3 Rondes | 24 | &nbsp; |- ! 11 | 24 | {{IT-VLAG}} [[Alessandro Nannini]] | [[Minardi]]-[[Motori Moderni]] | 66 | Geen benzine | 14 | &nbsp; |- ! 12 | 4 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Streiff]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 66 | + 4 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! 13 | 17 | {{GB-VLAG}} [[Derek Warwick]] | [[Arrows]]-[[Megatron (Motor)|Megatron]] | 66 | + 4 Rondes | 12 | &nbsp; |- ! 14 | 20 | {{BE-VLAG}} [[Thierry Boutsen]] | [[Benetton Formula|Benetton]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 64 | + 6 Rondes | 9 | &nbsp; |- ! NF | 8 | {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 54 | Inspuiting | 13 | &nbsp; |- ! NF | 27 | {{IT-VLAG}} [[Michele Alboreto]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 38 | Ratkas | 6 | &nbsp; |- ! NF | 9 | {{GB-VLAG}} [[Martin Brundle]] | [[Zakspeed]] | 35 | Ratkas | 17 | &nbsp; |- ! NF | 22 | {{CH-VLAG}} [[Franco Forini]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 32 | Suspensie | 26 | &nbsp; |- ! NF | 30 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Alliot]] | [[Larrousse (Formule 1)|Larrousse]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 31 | Enjin | 19 | &nbsp; |- ! NF | 25 | {{FR-VLAG}} [[René Arnoux]] | [[Ligier]]-[[Megatron (Motor)|Megatron]] | 29 | Verkoeler | 18 | &nbsp; |- ! NF | 21 | {{IT-VLAG}} [[Alex Caffi]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 27 | Turbo | 25 | &nbsp; |- ! NF | 26 | {{IT-VLAG}} [[Piercarlo Ghinzani]] | [[Ligier]]-[[Megatron (Motor)|Megatron]] | 24 | Ontsteking | 23 | &nbsp; |- ! NF | 23 | {{ES-VLAG}} [[Adrián Campos]] | [[Minardi]]-[[Motori Moderni]] | 24 | Ongeluk | 20 | &nbsp; |- ! NF | 5 | {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Honda]] | 13 | Elektriese probleem | 2 | &nbsp; |- ! NF | 7 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 13 | Enjin | 7 | &nbsp; |- ! NF | 10 | {{DE-VLAG}} [[Christian Danner]] | [[Zakspeed]] | 0 | Ongeluk | 16 | &nbsp; |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Portugese Grand Prix]] 945ddsn7lfukn147megve1sfkh58wn4 2917700 2917699 2026-07-15T15:29:55Z Aliwal2012 39067 /* Uitslag */ 2917700 wikitext text/x-wiki Die '''[[1987 Formule Een-seisoen|1987]] [[Portugese Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]-motorren wat op 20 September 1987 op die [[Estoril-renbaan]] in [[Portugal]] gehou is. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nr !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Oorsaak !! Rooster !! Punte |- ! 1 | 1 | {{FR-VLAG}} '''[[Alain Prost]]''' | '''[[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]]''' | 70 | 1:37:03.906 | 3 | '''9''' |- ! 2 | 28 | {{AT-VLAG}} '''[[Gerhard Berger]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 70 | + 20.493 | 1 | '''6''' |- ! 3 | 6 | {{BR-VLAG}} '''[[Nelson Piquet]]''' | '''[[Williams F1|Williams]]-[[Honda]]''' | 70 | + 1:03.295 | 4 | '''4''' |- ! 4 | 19 | {{IT-VLAG}} '''[[Teo Fabi]]''' | '''[[Benetton Formula|Benetton]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 69 | Sonder petrol | 10 | '''3''' |- ! 5 | 2 | {{SE-VLAG}} '''[[Stefan Johansson]]''' | '''[[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]]''' | 69 | + 1 Ronde | 8 | '''2''' |- ! 6 | 18 | {{US-VLAG}} '''[[Eddie Cheever]]''' | '''[[Arrows]]-[[Megatron (Motor)|Megatron]]''' | 68 | + 2 Rondes | 11 | '''1''' |- ! 7 | 12 | {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Honda]] | 68 | + 2 Rondes | 5 | &nbsp; |- ! 8 | 11 | {{JP-VLAG}} [[Satoru Nakajima]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Honda]] | 68 | + 2 Rondes | 15 | &nbsp; |- ! 9 | 16 | {{IT-VLAG}} [[Ivan Capelli]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 67 | + 3 Rondes | 22 | &nbsp; |- ! 10 | 3 | {{GB-VLAG}} [[Jonathan Palmer]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 67 | + 3 Rondes | 24 | &nbsp; |- ! 11 | 24 | {{IT-VLAG}} [[Alessandro Nannini]] | [[Minardi]]-[[Motori Moderni]] | 66 | Sonder petrol | 14 | &nbsp; |- ! 12 | 4 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Streiff]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 66 | + 4 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! 13 | 17 | {{GB-VLAG}} [[Derek Warwick]] | [[Arrows]]-[[Megatron (Motor)|Megatron]] | 66 | + 4 Rondes | 12 | &nbsp; |- ! 14 | 20 | {{BE-VLAG}} [[Thierry Boutsen]] | [[Benetton Formula|Benetton]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 64 | + 6 Rondes | 9 | &nbsp; |- ! NF | 8 | {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 54 | Inspuiting | 13 | &nbsp; |- ! NF | 27 | {{IT-VLAG}} [[Michele Alboreto]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 38 | Ratkas | 6 | &nbsp; |- ! NF | 9 | {{GB-VLAG}} [[Martin Brundle]] | [[Zakspeed]] | 35 | Ratkas | 17 | &nbsp; |- ! NF | 22 | {{CH-VLAG}} [[Franco Forini]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 32 | Suspensie | 26 | &nbsp; |- ! NF | 30 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Alliot]] | [[Larrousse (Formule 1)|Larrousse]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 31 | Enjin | 19 | &nbsp; |- ! NF | 25 | {{FR-VLAG}} [[René Arnoux]] | [[Ligier]]-[[Megatron (Motor)|Megatron]] | 29 | Verkoeler | 18 | &nbsp; |- ! NF | 21 | {{IT-VLAG}} [[Alex Caffi]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 27 | Turbo | 25 | &nbsp; |- ! NF | 26 | {{IT-VLAG}} [[Piercarlo Ghinzani]] | [[Ligier]]-[[Megatron (Motor)|Megatron]] | 24 | Ontsteking | 23 | &nbsp; |- ! NF | 23 | {{ES-VLAG}} [[Adrián Campos]] | [[Minardi]]-[[Motori Moderni]] | 24 | Ongeluk | 20 | &nbsp; |- ! NF | 5 | {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Honda]] | 13 | Elektriese probleem | 2 | &nbsp; |- ! NF | 7 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 13 | Enjin | 7 | &nbsp; |- ! NF | 10 | {{DE-VLAG}} [[Christian Danner]] | [[Zakspeed]] | 0 | Ongeluk | 16 | &nbsp; |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Portugese Grand Prix]] h00tjxydc1opfhmicj43ffcgb1oldqd 0 463843 2917701 2026-07-15T15:41:49Z Aliwal2012 39067 Hier kom 'n ding! 2917701 wikitext text/x-wiki Die '''[[1984 Formule Een-seisoen|1984]] [[Portugese Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]-motorren wat op 21 Oktober 1984 op die [[Estoril-renbaan]] in [[Portugal]] gehou is. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nr !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Oorsaak !! Rooster !! Punte |- ! 1 | 7 | {{FR-VLAG}} '''[[Alain Prost]]''' | '''[[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]]''' | 70 | 1:41:11.753 | 2 | '''9''' |- ! 2 | 8 | {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]''' | '''[[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]]''' | 70 | + 13.425 | 11 | '''6''' |- ! 3 | 19 | {{BR-VLAG}} '''[[Ayrton Senna]]''' | '''[[Toleman]]-[[Hart (autosport)|Hart]]''' | 70 | + 20.042 | 3 | '''4''' |- ! 4 | 27 | {{IT-VLAG}} '''[[Michele Alboreto]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 70 | + 20.317 | 8 | '''3''' |- ! 5 | 11 | {{IT-VLAG}} '''[[Elio de Angelis]]''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]]''' | 70 | + 1:32.169 | 5 | '''2''' |- ! 6 | 1 | {{BR-VLAG}} '''[[Nelson Piquet]]''' | '''[[Brabham]]-[[BMW]]''' | 69 | + 1 Ronde | 1 | '''1''' |- ! 7 | 15 | {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]] | [[Renault F1|Renault]] | 69 | + 1 Ronde | 7 | &nbsp; |- ! 8 | 22 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 69 | + 1 Ronde | 12 | &nbsp; |- ! 9 | 28 | {{FR-VLAG}} [[René Arnoux]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 69 | + 1 Ronde | 17 | &nbsp; |- ! 10 | 2 | {{DE-VLAG}} [[Manfred Winkelhock]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 69 | + 1 Ronde | 19 | &nbsp; |- ! 11 | 20 | {{SE-VLAG}} [[Stefan Johansson]] | [[Toleman]]-[[Hart (autosport)|Hart]] | 69 | + 1 Ronde | 10 | &nbsp; |- ! 12 | 26 | {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] | [[Ligier]]-[[Renault]] | 69 | + 1 Ronde | 20 | &nbsp; |- ! 13 | 14 | {{AT-VLAG}} [[Gerhard Berger]] | [[ATS F1|ATS]]-[[BMW]] | 68 | + 2 Rondes | 23 | &nbsp; |- ! 14 | 5 | {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Honda]] | 67 | + 3 Rondes | 15 | &nbsp; |- ! 15 | 21 | {{IT-VLAG}} [[Mauro Baldi]] | [[Spirit (Formule 1)|Spirit]]-[[Hart (autosport)|Hart]] | 66 | + 4 Rondes | 25 | &nbsp; |- ! 16 | 30 | {{AT-VLAG}} [[Jo Gartner]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 65 | Sonder petrol | 24 | &nbsp; |- ! 17 | 23 | {{US-VLAG}} [[Eddie Cheever]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 64 | + 6 Rondes | 14 | &nbsp; |- ! NF | 24 | {{IT-VLAG}} [[Piercarlo Ghinzani]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 60 | Enjin | 22 | &nbsp; |- ! NF | 12 | {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]] | 52 | Tol | 6 | &nbsp; |- ! NF | 16 | {{GB-VLAG}} [[Derek Warwick]] | [[Renault F1|Renault]] | 51 | Ratkas | 9 | &nbsp; |- ! NF | 33 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Streiff]] | [[Renault F1|Renault]] | 48 | Transmissie | 13 | &nbsp; |- ! NF | 6 | {{FI-VLAG}} [[Keke Rosberg]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Honda]] | 39 | Enjin | 4 | &nbsp; |- ! NF | 25 | {{FR-VLAG}} [[Francois Hesnault]] | [[Ligier]]-[[Renault]] | 31 | Elektriese probleem | 21 | &nbsp; |- ! NF | 18 | {{BE-VLAG}} [[Thierry Boutsen]] | [[Arrows]]-[[BMW]] | 24 | Transmissie | 18 | &nbsp; |- ! NF | 10 | {{GB-VLAG}} [[Jonathan Palmer]] | [[RAM Racing|RAM]]-[[Hart (autosport)|Hart]] | 19 | Ratkas | 26 | &nbsp; |- ! NF | 17 | {{CH-VLAG}} [[Marc Surer]] | [[Arrows]]-[[BMW]] | 8 | Elektriese probleem | 16 | &nbsp; |- ! NF | 9 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Alliot]] | [[RAM Racing|RAM]]-[[Hart (autosport)|Hart]] | 2 | Enjin | 27 | &nbsp; |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Portugese Grand Prix]] gkgy4gmflie3vqts0bexrnx8xts8lpv 0 463844 2917703 2026-07-15T15:49:46Z Aliwal2012 39067 nuwe artikel, nog besig! 2917703 wikitext text/x-wiki Die '''[[1986 Formule Een-seisoen|1986]] [[Portugese Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]-motorren wat op 21 September 1986 op die [[Estoril-renbaan]] in [[Portugal]] gehou is. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nr !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Oorsaak !! Rooster !! Punte |- ! 1 | 5 | {{GB-VLAG}} '''[[Nigel Mansell]]''' | '''[[Williams F1|Williams]]-[[Honda]]''' | 70 | 1:37:21.900 | 2 | '''9''' |- ! 2 | 1 | {{FR-VLAG}} '''[[Alain Prost]]''' | '''[[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]]''' | 70 | + 18.772 | 3 | '''6''' |- ! 3 | 6 | {{BR-VLAG}} '''[[Nelson Piquet]]''' | '''[[Williams F1|Williams]]-[[Honda]]''' | 70 | + 49.274 | 6 | '''4''' |- ! 4 | 12 | {{BR-VLAG}} '''[[Ayrton Senna]]''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]]''' | 69 | Sonder petrol | 1 | '''3''' |- ! 5 | 27 | {{IT-VLAG}} '''[[Michele Alboreto]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 69 | + 1 Ronde | 13 | '''2''' |- ! 6 | 28 | {{SE-VLAG}} '''[[Stefan Johansson]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 69 | + 1 Ronde | 8 | '''1''' |- ! 7 | 25 | {{FR-VLAG}} [[René Arnoux]] | [[Ligier]]-[[Renault]] | 69 | + 1 Ronde | 10 | &nbsp; |- ! 8 | 19 | {{IT-VLAG}} [[Teo Fabi]] | [[Benetton Formula|Benetton]]-[[BMW]] | 68 | + 2 Rondes | 5 | &nbsp; |- ! 9 | 11 | {{GB-VLAG}} [[Johnny Dumfries]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]] | 68 | + 2 Rondes | 15 | &nbsp; |- ! 10 | 18 | {{BE-VLAG}} [[Thierry Boutsen]] | [[Arrows]]-[[BMW]] | 67 | + 3 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! 11 | 17 | {{DE-VLAG}} [[Christian Danner]] | [[Arrows]]-[[BMW]] | 67 | + 3 Rondes | 22 | &nbsp; |- ! 12 | 14 | {{GB-VLAG}} [[Jonathan Palmer]] | [[Zakspeed]] | 67 | + 3 Rondes | 20 | &nbsp; |- ! 13 | 22 | {{CA-VLAG}} [[Allen Berg]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 63 | + 7 Rondes | 27 | &nbsp; |- ! NF | 7 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 62 | Enjin | 9 | &nbsp; |- ! NC | 16 | {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]] | [[Lola (automerk)|Lola]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 62 | Nie Geklassifiseer | 14 | &nbsp; |- ! NC | 24 | {{IT-VLAG}} [[Alessandro Nannini]] | [[Minardi]]-[[Motori Moderni]] | 60 | Nie Geklassifiseer | 18 | &nbsp; |- ! NF | 20 | {{AT-VLAG}} [[Gerhard Berger]] | [[Benetton Formula|Benetton]]-[[BMW]] | 44 | Tol | 4 | &nbsp; |- ! NF | 23 | {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] | [[Minardi]]-[[Motori Moderni]] | 43 | Tol | 16 | &nbsp; |- ! NF | 2 | {{FI-VLAG}} [[Keke Rosberg]] | [[McLaren]]-[[Techniques d'Avant Garde|TAG]] | 41 | Elektriese probleem | 7 | &nbsp; |- ! NF | 8 | {{GB-VLAG}} [[Derek Warwick]] | [[Brabham]]-[[BMW]] | 41 | Elektriese probleem | 12 | &nbsp; |- ! NF | 26 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Alliot]] | [[Ligier]]-[[Renault]] | 39 | Enjin | 11 | &nbsp; |- ! NF | 4 | {{FR-VLAG}} [[Philippe Streiff]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Renault]] | 28 | Enjin | 23 | &nbsp; |- ! NF | 3 | {{GB-VLAG}} [[Martin Brundle]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Renault]] | 18 | Enjin | 19 | &nbsp; |- ! NF | 15 | {{AU-VLAG}}[[Alan Jones]] | [[Lola (automerk)|Lola]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 10 | Remme | 17 | &nbsp; |- ! NF | 29 | {{NL-VLAG}} [[Huub Rothengatter]] | [[Zakspeed]] | 9 | Transmissie | 26 | &nbsp; |- ! NF | 21 | {{IT-VLAG}} [[Piercarlo Ghinzani]] | [[Osella]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 8 | Enjin | 24 | &nbsp; |- ! NF | 31 | {{IT-VLAG}} [[Ivan Capelli]] | [[AGS (Formule 1)|AGS]]-[[Motori Moderni]] | 6 | Transmissie | 25 | &nbsp; |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Portugese Grand Prix]] p03451r7nidic884rkwmogjrwod8dmz 0 463845 2917704 2026-07-15T15:55:27Z JMK 649 dubbel 2917704 wikitext text/x-wiki '''Na''' kan na een van die volgende onderwerpe verwys: * na, 'n Afrikaanse [[voorsetsel]] of [[bywoord]]. * [[.na]], die internettopvlakdomein vir [[Namibië]]. * [[Natrium|Na]], in chemie, is die simbool vir die [[natrium]]-[[atoom]] of -[[Chemiese element|element]]. {{dubbelsinnig}} 5eus3pe9ikri6p25bsz6lc9m72a8nid 0 463846 2917708 2026-07-15T16:13:57Z JMK 649 dubbel 2917708 wikitext text/x-wiki '''Mg''' kan na een van die volgende onderwerpe verwys: * [[Milligram|mg]], die afkorting vir [[milligram]]. * [[.mg]], die internettopvlakdomein vir [[Madagaskar]]. * [[Magnesium|Mg]], in chemie, is die simbool vir die [[Magnesium]]-[[atoom]] of -[[Chemiese element|element]]. {{dubbelsinnig}} skq4v7177iqka56tzoi1yzhosm5z68f 2917709 2917708 2026-07-15T16:15:31Z JMK 649 2917709 wikitext text/x-wiki '''Mg''' kan na een van die volgende onderwerpe verwys: * [[Milligram|mg]], die afkorting vir [[milligram]]. * [[.mg]], die internettopvlakdomein vir [[Madagaskar]]. * [[Magnesium|Mg]], in chemie, is die simbool vir die [[magnesium]]-[[atoom]] of -[[Chemiese element|element]]. {{dubbelsinnig}} khzi0zrdfhn1j55nyzvj9mglbf6fg34