Boeddhisme

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="af">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>afwiki</dbname>
    <base>https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.13</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spesiaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Bespreking</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Gebruikerbespreking</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipediabespreking</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Lêer</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Lêerbespreking</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWikibespreking</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Sjabloonbespreking</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulpbespreking</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoriebespreking</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portaal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portaalbespreking</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Boeddhisme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24</id>
    <revision>
      <id>2921331</id>
      <parentid>2894845</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T21:00:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Bygewerk</comment>
      <origin>2921331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100068" sha1="g3q7npzoynrtxuhfc6b3onwe1efbk6u" xml:space="preserve">{{Kantbalk Boeddhisme}}

'''Boeddhisme''' is ’n [[Dharmiese geloof]] of [[filosofie]] ([[Sanskrit]]: ''dharma''; [[Pali]]: ''dhamma''). Dit sluit ’n verskeidenheid tradisies, gelowe en spirituele gebruike in wat grootliks geskoei is op die leringe van [[Gautama Boeddha]], algemeen bekend as die Boeddha (&quot;die verligte een&quot;).

[[Lêer:Gandhara Buddha (tnm).jpeg|duimnael|180px|links|Een van die oudste bekende voorstellings van die [[Boeddha]] (1ste tot 2de eeu, [[Tokio]] Nasionale Museum).]]
Volgens die Boeddhistiese tradisie het die Boeddha tussen die [[6de eeu v.C.|6de]] en [[4de eeu v.C.]] op die noordoostelike [[Indiese subkontinent]] gewoon en ander onderrig.&lt;ref name=&quot;Brit&quot;&gt;&quot;Buddhism&quot;. (2009). In ''[[Encyclopædia Britannica]]'' aanlyn. URL besoek op 26 November 2009&lt;/ref&gt; Boeddhiste beskou hom as ’n &quot;verligte&quot; of &quot;ontwaakte&quot; onderwyser wat sy insig gedeel het om ander te help om hul [[Dukkha|lyding]] te beëindig deur die verbanning van onkunde en begeertes en deur die ontwikkeling van hul gees. 

Geleerdes erken oor die algemeen twee bestaande takke van Boeddhisme: [[Theravada]] (&quot;Tradisie van die Oudstes&quot;, soms verkeerdelik &quot;Hinayana&quot; genoem) en [[Mahayana]] (&quot;Die Groot Voertuig&quot;). Theravada het baie volgelinge in [[Sri Lanka]] en [[Asië|Suidoos-Asië]] (onder meer in [[Thailand]], [[Birma]], [[Laos]], [[Kambodja]]). Mahayana kom voor in Oos-Asië (onder meer in [[China]], [[Korea]], [[Japan]], [[Viëtnam]], [[Singapoer]], [[Taiwan]]) en sluit in die tradisies van [[Suiwer Land]], [[Zen]], [[Nichiren-Boeddhisme]], [[Tibettaanse Boeddhisme]], Shingon en ander. [[Vajrayana]], ’n stel leringe wat toegeskryf word aan [[Mahasiddha|Indiese siddhas]], kan beskou word as ’n derde tak of bloot deel van Mahayana. Tibettaanse Boeddhisme, soos beoefen in [[Tibet]], [[Bhoetan]], [[Nepal]], die [[Himalaja]]streek van [[Indië]], [[Kalmikië]],&lt;ref&gt;&quot;Candles in the Dark: A New Spirit for a Plural World&quot; deur Barbara Sundberg Baudot, bl. 305&lt;/ref&gt; [[Mongolië]] en omringende gebiede,&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Powers|first1=John|title=Introduction to Tibetan Buddhism|url=https://books.google.com/books?id=cy980CH84mEC&amp;pg=PA392|date=2007|publisher=Snow Lion Publications|location=Ithaca, New York|isbn=978-1-55939-282-2|pages=26–27|edition=Hers.}}&lt;/ref&gt; volg die Vajrayana-leringe van die 8ste-eeuse Indië.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=White |first=David Gordon (red.) |year=2000 |page=21 |title=Tantra in Practice |publisher=Princeton University Press |url=https://books.google.com/books?id=hayV4o50eUEC&amp;pg=PA21| isbn=0-691-05779-6 }}&lt;/ref&gt;

In Theravada-Boeddhisme is die primêre doel die behaling van die verhewe staat [[nirwana]], wanneer ’n mens ontsnap van die siklus van lyding en hergeboorte.{{sfn|Gethin |1998|pp=27–28, 73–74}} In Mahayana- en Tibettaanse Boeddhisme word na [[boeddha]]skap gestrewe deur ’n [[bodhisattva]] te word en juis in dié siklus te bly met die doel om ander te help om [[Verligting in Boeddhisme|verligting]] te behaal.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Powers|first1=John|title=Introduction to Tibetan Buddhism|url=https://books.google.com/books?id=cy980CH84mEC&amp;pg=PA392|date=2007|publisher=Snow Lion Publications|location=Ithaca, New York|isbn=978-1-55939-282-2|pages=392–3, 415|edition=Hers.}}&lt;/ref&gt;

Boeddhistiese skole verskil oor die presiese aard van die pad na nirwana, die belangrikheid en egtheid van verskeie geskrifte en veral die toepassing daarvan.{{sfn|Williams|1998|pp=275f}}{{sfn|Robinson |1998|p=xx}} Een ding waaroor almal eens is, is dat daar geen skeppingsgod bestaan nie. Die grondbeginsels van die Boeddhistiese tradisie is die [[Drie Juwele]]: die [[Boeddha]], die [[dharma]] (geloof) en die [[sangha]] (gemeenskap). Om &quot;toevlug tot die drievoudige juweel&quot; te neem is tradisioneel ’n verklaring dat iemand die Boeddhistiese pad volg, en onderskei Boeddhiste gewoonlik van nie-Boeddhiste.{{sfn|Padmasambhava|2004|p=111}} Ander praktyke kan insluit die gehoorsaming van etiese grondreëls; die ondersteuning van die kloostergemeenskap; afstanddoening van die gewone lewe om ’n [[Boeddhistiese kloosterlewe]] te lei; die ontwikkeling van die gees en die beoefening van [[meditasie]]; die kweek van groter wysheid en oordeel; die bestudering van die geskrifte; godsdienspraktyke; seremonies; en, in die Mahayana-tradisie, smeekbedes tot die boeddhas en bodhisattvas.

== Die lewe van die Boeddha ==
[[Lêer:Le grand départ.jpg|duimnael|220px|’n Reliëfwerk wat uitbeeld hoe Gautama die huis verlaat (''The Great Departure'', 1ste tot 2de eeu, Guimet-museum).]]
[[Lêer:Bodhitree.jpg|duimnael|links|160px|Die Vajrashila, waar Gautama onder ’n vyeboom gesit en verligting behaal het (Mahabodhi-tempel, Indië, 2011).]]
[[Siddhartha Gautama]] is omstreeks die [[6de eeu v.C.]] in [[Lumbini]] in die huidige [[Nepal]] gebore en het in Noord-Indië gewoon. Geskrifte gee verskillende weergawes van sy lewe. Die meeste kenners meen hy het wel bestaan, ander onderrig en ’n kloosterorde gestig, maar aanvaar nie alle besonderhede in sy biografieë nie.{{sfn|Buswell|2004|p=352}}{{sfn|Lopez|1995|p=16}} Volgens die skrywer Michael Carrithers behoort die algemene riglyne waar te wees: geboorte, volwassenheid, afstanddoening, soeke, verligting en bevryding, onderrig, die dood.{{sfn|Carrithers|1986|p=10}} 

Volgens een vertelling was hy ’n prins en het ’n [[Astrologie|astroloog]] met die naam Asita kort ná sy geboorte Gautama se pa, Suddhodana, besoek en voorspel die kind sou óf ’n groot koning word óf afstand doen van die materiële wêreld om ’n heilige man te word – dit sou afhang van of hy die lewe buite die mure van die paleis sou sien.

Suddhodana wou seker maak sy seun word koning en het hom verbied om die paleis te verlaat. Op 29-jarige ouderdom het Gautama egter ’n paar keer uitgeglip en die lyding daarbuite aanskou. Hy het toe die koninklike lewe agtergelaat om ’n oplossing vir hierdie lyding te vind. 

Ses jaar lank het hy probeer en misluk. Op 35-jarige ouderdom het hy eendag in [[Bodh Gaya]] onder ’n vyeboom (''Ficus religiosa'') gaan sit en mediteer, en homself voorgeneem om nie weer op te staan voordat hy [[Bodhi|verligting]] behaal het nie. Ná baie dae het hy eindelik sy geestelike kettings afgeskud en homself so bevry van die siklus van lyding en hergeboorte. Toe hy opstaan, was hy ten volle verlig. 

Kort hierna het hy in [[Sarnath]] volgelinge gelok en ’n [[Sangha|kloosterorde]] gestig. Toe het hy, as die Boeddha, vir die res van sy lewe die [[Dharma|pad na verligting]] wat hy ontdek het, aan ander geleer terwyl hy deur die noordoostelike Indiese subkontinent gereis het.{{sfn|Keown|2003|p=267}}{{sfn|Skilton|1997|p=25}} Hy is op 80 jaar (in 483 v.C.) in [[Kushinagar]], Indië, dood.

Die Boeddha het self na die vier belangrikste plekke van sy lewe verwys wat Boeddhiste tydens 'n [[pelgrimstog]] sal besoek. Gevolglik is Lumbini, Bodh Gaya, Sarnath en Kushinagar belangrike bedevaartsplekke vir Boeddhiste.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Nandini Majumdar |title=Banaras: Walks through India’s Sacred City |edition=1 |publisher=Roli Books Pvt. Ltd |location=Nieu-Delhi |year=2014 |isbn=978-81-7436-916-1 |pages=158}}&lt;/ref&gt;

== Boeddhistiese begrippe ==
=== Die lewe en wêreld ===
==== Samsara ====
[[Lêer:Bhavachakra.jpg|duimnael|180px|’n Tradisionele Tibettaans-Boeddhistiese [[thangka]], wat die wiel van die lewe met sy ses vlakke uitbeeld.]]
In Boeddhisme word [[samsara]] gedefinieer as die voortdurend herhalende siklus van geboorte en die dood. Dit verwys spesifiek na die belewing van een hergeboorte ná die ander binne die ses vlakke van die bestaan, waar elke vlak verstaan kan word as ’n fisieke of sielkundige toestand wat gekenmerk word deur ’n spesifieke soort lyding. Samsara ontstaan uit avidya (onkunde) en word gekenmerk deur dukkha (lyding, angstigheid, ontevredenheid). Deur Boeddhisme is bevryding van samsara moontlik.

==== Karma ====
[[Lêer:Kushinara1.jpg|duimnael|links|220px|Gautama is hier [[Verassing|veras]] (Ramabhar-stoepa, [[Kushinagar]], Indië).]]
[[Karma]] (van [[Sanskrit]] vir &quot;aksie, werk&quot;) is in Boeddhisme  die krag wat samsara aandryf. Goeie, kundige dade ([[Pali]]: ''kusala'') en slegte, onkundige dade (Pali: ''akusala'') kweek &quot;sade&quot; in die gedagtes wat óf in hierdie lewe óf in ’n toekomstige lewe (ná hergeboorte) vrugte voortbring{{sfn|Kasulis |2006|pp=1-12}} na gelang van die soort dade. Die vermyding van slegte dade en die kweek van goeie dade word sila genoem. 

In Theravada-Boeddhisme is daar geen verlossing van of vergifnis vir jou karma nie, want dit is ’n suiwer onpersoonlike proses wat deel is van die heelal. In Mahayana-Boeddhisme word geglo die dreunsing of selfs net aanhoor van sekere soetras (soos die Lotus-, Angulimaliya- en Mahayana Mahaparinirvana-soetra) kan groot dele van jou negatiewe karma uitdryf. Ander skole soos Vajrayana beskou die sing of opsê van [[mantra]]s as die manier om ontslae te raak van voorheen negatiewe karma.{{sfn|Payne |2006|p=74}}

==== Hergeboorte ====
Hergeboorte verwys na ’n proses waarvolgens wesens deur ’n reeks lewens gaan; elke lewe duur van bevrugting tot die dood.{{sfn|Keown|1996|p=107}} Die leerstelling van anatta verwerp die begrip van ’n permanente self of ’n onveranderlike, ewige siel soos dit in [[Hindoeïsme]] en die [[Christendom]] voorkom. In Boeddhisme is geen self onafhanklik van die res van die heelal nie. Hergeboorte tot nuwe lewens kan verstaan word as die voortsetting van ’n dinamiese, altyd veranderende proses van pratityasamutpada (&quot;[[afhanklike ontstaan]]&quot;) wat bepaal word deur die wette van oorsaak en effek (karma) eerder as dié van een wese wat van een bestaan tot ’n volgende [[Reïnkarnasie|gereïnkarneer]] word.

Elke hergeboorte vind plaas op een van vyf vlakke volgens Theravada-Boeddhiste, of ses volgens ander skole.{{sfn|Harvey|1990|p=34}}{{sfn|Buswell|2004|p=711}}
# Naraka-wesens: dié wat in een van baie narakas (helle) woon; 
# Preta: dié wat soms gedeeltelik mense se ruimte deel, maar vir die meeste mense onsigbaar is; ’n soort &quot;spook&quot;;
# Diere: hulle deel mense se ruimte, maar is ’n ander lewensvorm;
# Mense: een van die vlakke van hergeboorte waarin nirwana behaal kan word;
# Asuras: vertaal as demone, titane of antigode; dit word nie deur die Theravada-tradisie as ’n aparte vlak erken nie; 
# Devas, insluitende Brahmas: vertaal as gode, geeste of engele.

Volgens Oos-Asiatiese en Tibettaanse Boeddhisme is daar ’n tussenvlak ([[Tibettaans]]: ''bardo'') tussen een lewe en die volgende een. Die ortodokse Theravada-tradisie verwerp dit; tog is daar dele in die Samyutta-nikaya van die [[Pali-kanon]] wat blykbaar die idee steun dat die Boeddha vertel het van so ’n tussenvlak.{{sfn|Buswell|2004|p=377}}{{sfn|Bodhi|2000|p=}}

=== Lyding: oorsake en oplossings ===
==== Die Vier Edel Waarhede ====
[[Lêer:Astasahasrika Prajnaparamita Dharmacakra Discourse.jpeg|duimnael|Die Boeddha leer die Vier Edel Waarhede aan sy volgelinge (Sanskrit-manuskrip; Nalanda, Bihar, Indië.]]
Die leringe oor die [[Vier Edel Waarhede]] word beskou as sentraal tot die leerstellings van Boeddhisme en verskaf ’n konsepraamwerk vir Boeddhisme. Dié vier waarhede verduidelik die aard van dukkha, die oorsake daarvan en hoe dit oorkom kan word. Die vier waarhede is:

[[Lêer:Dharma Wheel.svg|duimnael|180px|Die ''dharmachakra'', of dharmawiel, verteenwoordig die Edel Agtvoudige Pad.]]
# Die waarheid van dukkha, of die aard daarvan: dit word gewoonlik vertaal as lyding, angstigheid, onvoldoendheid ens. en het drie aspekte: die ooglopende lyding van fisieke of geestelike siektes, veroudering en afsterwing; die angstigheid of stres van vashou aan dinge wat voortdurend verander; ’n subtiele ontevredenheid wat alle lewensvorme ervaar weens die feit dat alle lewensvorme verander, en deeltyds en sonder kern of inhoud is. Op dié vlak dui die term op ’n gebrek aan tevredenheid, ’n gevoel dat dinge nooit aan ons verwagtings of standaarde voldoen nie.
# Die waarheid van die oorsprong van dukkha. Die oorsprong kan bekend wees. Dit word gewoonlik verduidelik as begeertes (Pali: ''tanha'', &quot;dors&quot;), bepaal deur onkunde (Pali: ''avidya''). Op ’n dieper vlak word die grondoorsaak van dukkha beskou as onkunde oor die ware aard van realiteit.
# Die waarheid van die beëindiging van dukkha: dit is moontlik om dukkha te beëindig. 
# Die waarheid van die weg wat lei tot die beëindiging van dukkha: daar is ’n Edel Agtvoudige Pad na die beëindiging van dukkha.

==== Die Edel Agtvoudige Pad ====
Die [[Edel Agtvoudige Pad]] bestaan uit agt verwante faktore of voorwaardes wat saam kan lei tot die beëindiging van dukkha.{{sfn|Ajahn Sucitto|2010|p=87-88}} Dié agt faktore is: korrekte insig, korrekte bedoeling (gedagtes), korrekte rede, korrekte handeling, korrekte lewensonderhoud (beroep), korrekte inspanning, korrekte bewustheid en korrekte konsentrasie.

Die faktore dui nie op &quot;fases&quot; wat die een ná die ander afgelê word soos op ’n gewone pad nie, maar is agt dimensies van ’n mens se optrede – geestelik en liggaamlik – wat onderling afhanklik werk en saam ’n volledige pad of lewenswyse definieer.{{sfn|Gethin|1998|p=82}}

Die agt faktore word gewoonlik in drie afdelings verdeel:

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Afdeling
! Faktor
! Sanskrit, Pali
! Beskrywing
|- style=&quot;background:#cff;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot;|Wysheid&lt;br /&gt;(Sanskrit: ''prajñā'',&lt;br /&gt;Pali: ''paññā'')
|1. Korrekte insig
|''samyag dṛṣṭi,&lt;br /&gt;sammā ditthi''
|Om die werklikheid te sien soos dit is, nie soos dit lyk nie
|- style=&quot;background:#cff;&quot;
|2. Korrekte bedoeling
|''samyag saṃkalpa,&lt;br /&gt;sammā sankappa''
| Bedoeling van afstanddoening, vryheid en onskadelikheid
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
|rowspan=&quot;3&quot;|Etiese optrede&lt;br /&gt;(Sanskrit: ''śīla'',&lt;br /&gt;Pali: ''sīla'')
|3. Korrekte rede
|''samyag vāc,&lt;br /&gt;sammā vāca''
|Om te praat op ’n eerlike manier wat ander nie seermaak nie
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
|4. Korrekte handeling
|''samyag karman,&lt;br /&gt;sammā kammanta''
|Om so op te tree dat ander nie seerkry nie
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
|5. Korrekte lewensonderhoud
|''samyag ājīvana,&lt;br /&gt;sammā ājīva''
|’n Nieskadelike beroep
|- style=&quot;background:#fc9;&quot;
|rowspan=&quot;3&quot;|Konsentrasie&lt;br /&gt;(Sanskrit en Pali: ''samādhi'')
|6. Korrekte inspanning
|''samyag vyāyāma,&lt;br /&gt;sammā vāyāma''
|’n Poging om te verbeter
|- style=&quot;background:#fc9;&quot;
|7. Korrekte bewustheid
|''samyag smṛti,&lt;br /&gt;sammā sati''
|’n Bewustheid om dinge te sien soos dit is;&lt;br /&gt;’n bewustheid van jou eie realiteit, sonder begeertes of afkerigheid
|- style=&quot;background:#fc9;&quot;
|8. Korrekte konsentrasie
|''samyag samādhi,&lt;br /&gt;sammā samādhi''
|Korrekte meditasie of konsentrasie, wat verduidelik word as die eerste vier [[jhana]]s
|}

==== Die vier verhewe geestestoestande ====
Die vier verhewe geestestoestande, of Brahmaviharas, is vier Boeddhistiese deugde en die meditasiepraktyke om hulle te ontwikkel. Hulle word ook &quot;die vier onmeetbares&quot; (Sanskrit: ''apramāṇa'', Pali: ''appamaññā'') genoem.&lt;ref&gt;[http://www.buddhistethics.org/9/wetle021.html Jon Wetlesen, Did Santideva Destroy the Bodhisattva Path? ''Jnl Buddhist Ethics'', Vol. 9, 2002] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070228201738/http://www.buddhistethics.org/9/wetle021.html |date=28 Februarie 2007 }} URL besoek in Maart 2010&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bodhi, Bhikkhu. ''Abhidhammattha Sangaha: A Comprehensive Manual of Abhidhamma''. BPS Pariyatti Editions, 2000, bl. 89.&lt;/ref&gt; 

Volgens die Mettasutta in die Pali-kanon het [[Gautama Boeddha]] gemeen die ontwikkeling van die vier verhewe geestestoestande kan meebring dat die beoefenaar daarvan op ’n hoër vlak herbore word.&lt;ref&gt;[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an04/an04.125.than.html AN 4.125, ''Metta Sutta'']&lt;/ref&gt; Dié vier deugde is:
# ''Metta/maitri'': liefde; die hoop dat dit met almal goed gaan
# ''Karuna'': medelye; die hoop dat almal se lyding verminder
# ''Mudita'': deernis; vreugde in die dade en geluk van ander
# ''Upekkha/upeksha'': gelatenheid; om verlies en wins, lof en blaam, sukses en mislukking te leer aanvaar vir jouself én vir ander

=== Aard van die bestaan ===
[[Lêer:Debating Monks.JPG|duimnael|200px|[[Bhikkhu|Monnike]] debatteer by die Sera-klooster in Tibet.]]
Die konsep van bevryding (nirwana) – ’n basiese begrip in Boeddhisme – is nou verwant aan die oorkoming van onkunde (avidya), ’n basiese onbegrip of verkeerde idee van die aard van realiteit. In die ontwaking tot die ware aard van die self en alle verskynsels, ontwikkel ’n mens ’n onpartydigheid vir voorwerpe wat aan ’n mens &quot;klou&quot; en word jy verlos van lyding (dukkha) en die siklus van hergeboorte (samsara). Om dit te bereik, het die Boeddha aanbeveel, moet die mens kyk na dinge soos gekarakteriseer deur die &quot;drie kenmerke van die bestaan&quot;.

==== Die drie kenmerke van die bestaan ====
Die [[drie kenmerke van die bestaan]] is verganklikheid, lyding en nie-self.

# Verganklikheid (Pali: ''anicca'') is die Boeddhistiese idee dat alle dinge en ervarings veranderlik, onbestendig en verganklik is. Alles wat ons met ons sintuie kan ervaar, bestaan uit dele en die bestaan daarvan is afhanklik van eksterne voorwaardes. Goed ontstaan voortdurend en hou op bestaan. Omdat niks bly voortduur nie, het geen voorwerp of ervaring ’n inherente of vaste aard nie. Die liggaam weerspieël dié verganklikheid deur die verouderingsproses, die siklus van hergeboorte en enige ervaring van verlies. Omdat alles verganklik is, dien dit geen doel om daaraan vas te klou nie omdat dit net lyding meebring.
# Lyding (Pali: ''dukkha'', Sanskrit ''duḥkha'') is ook ’n sentrale begrip. Dit kan op verskeie maniere in [[Afrikaans]] vertaal word: lyding, pyn, ontevredenheid, hartseer, angstigheid, ongemak, vrees, stres, ongelukkigheid en frustrasie. Hoewel die woord &quot;lyding&quot; meestal gebruik word, is die filosofiese betekenis nader aan &quot;ongerustheid&quot;. Die term &quot;lyding&quot; wek die indruk dat die Boeddhistiese siening pessimisties is, maar Boeddhisme is nie pessimisties of optimisties nie; dit is realisties. Die word &quot;dukkha&quot; word dikwels nie vertaal nie sodat dit ’n breër betekenis kan hê.
# Nie-self (Pali: ''anatta'', Sanskrit: ''anātman'') is die derde kenmerk van die bestaan. As ’n mens dit van naderby beskou, is geen verskynsel werklik &quot;ek&quot; of &quot;myne&quot; nie; dié begrippe word in die brein geskep. In Boeddhisme word anatta nie  bedoel as ’n metafisiese stelling nie, maar as ’n manier om verlossing van lyding te kry. Die Boeddha het beide stellings &quot;Ek het ’n self&quot; en &quot;Ek het nie ’n self nie&quot; as [[ontologie]]se menings beskou wat ’n mens aan lyding blootstel. As die Boeddhis die konstant veranderende fisieke en geestelike aard ontleed van die dele (skandhas) waaruit ’n mens of voorwerp saamgestel is, kom hy tot die gevolgtrekking dat nie die onderskeie dele of die geheel ’n self het nie.

==== Afhanklike ontstaan ====
Die leerstelling van pratityasamutpada, of [[afhanklike ontstaan]], is ’n belangrike deel van Boeddhistiese metafisika. Daarvolgens ontstaan verskynsels saam in ’n wedersyds interafhanklike web van oorsaak en effek. 

Die beste toepassing van die begrip is die Twaalf Nidanas (uit Pali: &quot;oorsake&quot;, &quot;fondamente&quot;, &quot;bronne van oorsprong&quot;), wat die herhaling van die siklus van geboorte en die dood in besonderhede beskryf.&lt;ref&gt;[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn12/sn12.002.than.html Thanissaro, 1997a)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/dn/dn.15.0.than.html Thanissaro, 1997b)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.accesstoinsight.org/lib/authors/bodhi/wheel277.html Bodhi, 1995).]&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Phra Buddha Jinaraj - Phitsanulok.jpg|duimnael|Boeddhabeeld Wat Phra Si Rattana Mahathat, Phitsanulok, [[Thailand]].]]
Daar is ’n verband tussen die kenmerke van die siklus, en elk gee aanleiding tot die volgende een:

# Avidya: onkunde, veral ’n spirituele onkunde oor die aard van realiteit;{{sfn|Harvey|1990|p=56}}
# Samskaras: formasie, wat verwys na karma;
# Vijnana: bewustheid, veral onderskeid makend;{{sfn|Harvey|1990|p=57}}
# Namarupa: letterlik naam en vorm, wat verwys na gees en liggaam;{{sfn|Harvey|1990|p=58}}
# Sadayatana: die ses liggings van die sintuie: oog, oor, neus, tong, liggaam en brein;
# Sparaa: kontak, indruk of stimulasie (deur ’n sintuiglike voorwerp);
# Vedana: gevoel, dus of iets aangenaam, onaangenaam of neutraal is;
# Trsna: letterlik dors, maar in Boeddhisme beteken dit begeertes of verlangens;
# Upadana: vasklouing; dit beteken ook brandstof, wat die siklus van geboorte en die dood voed;
# Bhava: letterlik bestaan of word (die Theravada verduidelik dit as karma, wat ’n nuwe bestaan meebring, en die bestaan self);{{sfn|Harvey|1990|p=59}}
# Jati: letterlik geboorte, hoewel die lewe in Boeddhisme by bevrugting begin;{{sfn|Harvey|1990|p=60}}
# Jaramarana: (ouderdom en die dood) en ook soka, parideva, dukkha, domanassa en upayasa (hartseer, roubeklag, pyn, beproewing en wanhoop).&lt;ref name=&quot;web8&quot;&gt;{{cite web |title=Upādāparitassanā Sutta |url=http://www.buddha-vacana.org/sutta/samyutta/khandha/sn22-008.html |access-date=18 September 2013 |publisher=Buddha-Vacana |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027145731/http://www.buddha-vacana.org/sutta/samyutta/khandha/sn22-008.html |archive-date=27 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

Wesens ly deur die hele siklus van geboorte en die dood totdat hulle hulself bevry van dié lyding (dukkha) deur nirwana te behaal. Dan lei die afwesigheid van die eerste nidana – onkunde – tot die afwesigheid van die ander.

=== Bevryding ===
==== Nirwana ====
[[Lêer:Mahabodhitemple.jpg|duimnael|180px|Die plek waar Gautama Boeddha nirwana onder ’n vyeboom (links) behaal het.]]
[[Nirwana]] (Sanskrit: ''nirvana''; Pali: ''nibbana'') beteken &quot;beëindiging&quot; of &quot;uitwissing&quot; – van tanha (begeertes) en avidya (onkunde), en dus dukkha (lyding) en die siklus van geboorte en die dood. Dit staan in die Weste ook as &quot;verligting&quot; of &quot;ontwaking&quot; bekend. Die term vir enigiemand wat nirwana behaal het, ook die Boeddha, is [[arhat]].

[[Bodhi]] is ’n term wat gebruik word vir die ervaring van arhats &quot;om te ontwaak&quot;. Dit beteken letterlik &quot;ontwaking&quot;, maar word meer dikwels in Afrikaans ook as &quot;verligting&quot; vertaal. In vroeë Boeddhisme het bodhi dieselfde betekenis as nirwana gehad en het dit gedui op die uitwissing van raga (gulsigheid, begeerte),&lt;ref name=web2&gt;{{cite web |title=''raga'', Pali-English Dictionary |publisher=The Pali Text Society |url=http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.3:1:489.pali |archive-url=https://web.archive.org/web/20130808011301/http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.3:1:489.pali |archive-date=8 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; dosa (haat, afkeer)&lt;ref name=web3&gt;{{cite web |title=''dosa'', Pali-English Dictionary |publisher=The Pali Text Society |url=http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.1:1:2598.pali |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130808004842/http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.1:1:2598.pali |archive-date=8 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en moha (delusie).&lt;ref name=web4&gt;{{cite web |title=''moha'', Pali-English Dictionary |publisher=The Pali Text Society |url=http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.3:1:229.pali |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130808003418/http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.3:1:229.pali |archive-date=8 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In die latere Mahayana-skool is die status van nirwana in sommige geskrifte effens verlaag sodat dit net die uitwissing van begeerte en haat beteken het, met die sinspeling dat delusie steeds teenwoordig was in iemand wat nirwana behaal het en dat hy bodhi moes behaal om delusie uit te wis.

Daarom het ’n arhat in die Mahayana-tradisie net nirwana behaal, terwyl ’n [[bodhisattva]] ook ten volle van delusie bevry is. Deur bodhi te behaal, het hy ’n [[boeddha]] geword. In Theravada-Boeddhisme het beide bodhi en nirwana die betekenis van bevryding van begeerte, haat en delusie.

Die term parinirwana word ook in Boeddhisme aangetref, en verwys gewoonlik na die volle nirwana wat ’n arhat behaal met sy dood, wanneer die fisieke liggaam vergaan.

==== Boeddhas ====
Volgens die Bhoeddistiese tradisie is ’n [[Boeddha]] ’n ten volle verligte wese wat bevry is van begeerte, haat en onkunde. Hy word nie meer deur [[samsara]] beïnvloed nie en het die lyding beëindig wat ander wesens nog ervaar.

[[Siddhartha Gautama]] word nie as die enigste Boeddha beskou nie. Die [[Pali-kanon]] verwys na talle vorige Boeddhas (sien [[Lys van bekende Boeddhas]]), terwyl die [[Mahayana]]-tradisie nog baie Boeddhas van hemelse eerder as historiese oorsprong noem. ’n Algemene geloof is dat die volgende Boeddha se naam [[Maitreya]] sal wees.

===== Theravada-Boeddhisme =====
[[Lêer:Monywa-shwezigon-paya-d01.jpg|duimnael|Shwezigon Paya naby Bagan, [[Myanmar]].]]
In die Theravada-tradisie kan ’n persoon ontwaak word uit die &quot;slaap van onkunde&quot; deur die ware aard van realiteit te besef; sulke mense word arhats genoem en soms boeddhas. Ná talle lewens van spirituele najaging het hulle die einde van die siklus van hergeboorte bereik en word hulle nie meer as mens, dier, gees of ander wese gereïnkarneer nie. Die Pali-kanon klassifiseer dié verligte wesens in drie soorte:
* Sammasamboeddha, gewoonlik net die Boeddha genoem, wat die waarheid self ontdek het en die weg na verligting aan ander leer;
* Pratyekaboeddha, wat die waarheid self ontdek het, maar nie die vermoë het om ander te leer nie;
* Savakaboeddha, wat die waarheid direk of indirek van ’n Sammasamboeddha ontvang het.

[[Bodhi]] en [[nirwana]] het dieselfde betekenis: van ’n wese wat bevry is van begeertes, haat en delusie. 

===== Mahayana-Boeddhisme =====
[[Lêer:Kamakura-buddha-2.jpg|duimnael|160px|Die groot standbeeld van Amitabha in Kamakura, [[Japan]].]]
In die [[Mahayana]]-tradisie word die Boeddha dikwels nie as bloot menslik beskou nie, maar as die aardse uitbeelding van ’n begin- en eindlose, alomteenwoordige wese buite die grense van die denke. In sekere Mahayana-soetras word die Boeddha, dharma en sangha beskou as wesentlik Een: al drie is die ewige Boeddha self.

Die Boeddha se dood word beskou as ’n illusie; hy lewe voort op ander vlakke van die lewe en monnike word dus toegelaat om &quot;nuwe waarhede&quot; te ontdek wat op dié denkrigting geskoei is. Mahayana verskil ook van Theravada in sy begrip van sunyata (dat niks op die ou end ’n bestaan het nie) en in sy geloof in [[bodhisattva]]s (verligte mense wat ’n gelofte aflê om aanhou herbore te word totdat alle wesens verlig is).{{sfn|Gombrich|1999|pp=40, 46}}

Die Mahayana aanvaar bykomende geskrifte en plaas klem op die ideaal van die bodhisattvas. Hulle bemoei hulle minder met die tradisionele Boeddhistiese klem op verlossing van dukkha en lê eerder ’n belofte af om in dié wêreld te bly om alle wesens, sonder uitsondering, te bevry en te help om nirwana te bereik.  

===== Suiwer Land-Boeddhisme =====
[[Suiwer Land]]-Boeddhisme is ’n wydverspreide en dalk die mees geloofsgeoriënteerde uitlewing van Boeddhisme. Hul sentrale oortuiging is dat die geloof in [[Amitabha Boeddha]] en dreunsang ter ere van sy naam iemand by sy dood bevry tot die geseënde Suiwer Land van Amitabha Boeddha. Hierdie Boeddhistiese vlak word beskou as ’n voorsmaak van nirwana, of as nirwana self. Die belofte van Amitabha Boeddha om alle wesens van samsara-lyding te red, word in dié tradisie beskou as universeel, solank iemand óf in die krag van die belofte glo óf sy naam dreunsing.

==== Boeddha-eons ====
Boeddhiste glo [[Gautama Boeddha]] was die eerste een wat in hierdie [[Kalpa|Boeddha-eon]] verligting behaal het en dus kry hy die erkenning vir die stigting van Boeddhisme. ’n Boeddha-eon, of kalpa, is die deel van die geskiedenis waarin mense die leringe van die vroegste &quot;bekende&quot; Boeddha onthou en beoefen. Die huidige kalpa sal eindig wanneer al die kennis, bewyse en leringe van Gautama Boeddha verdwyn het. Baie kalpas het deur die geskiedenis van die mens se bestaan begin en geëindig.&lt;ref name=web9&gt;{{cite web |url=http://www.accesstoinsight.org/lib/authors/bullitt/bfaq.html#maitreya |title='&amp;#39;Access to Insight'&amp;#39;, a Theravada Buddhist website, discusses Buddha Eras |publisher=Accesstoinsight.org |date=5 Junie 2010 |access-date=25 Augustus 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120819073302/http://www.accesstoinsight.org/lib/authors/bullitt/bfaq.html |archive-date=19 Augustus 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=web10&gt;{{cite web |url=http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/dn/dn.26.0.than.html |title=Gautama Buddha discusses the Maitreya Buddha in the Tipitaka |publisher=Accesstoinsight.org |date=8 Junie 2010 |access-date=25 Augustus 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200331020737/https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/dn/dn.26.0.than.html |archive-date=31 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Gautama Boeddha is dus &quot;die Boeddha van hierdie era&quot; wat alle ander Boeddhas daarin  regstreeks en onregstreeks onderrig het.

Daarbenewens glo Mahayana-Boeddhiste dat daar talle ander Boeddhas in ander heelalle was.{{sfn|Mizuno|1996|p=57}} Die Theravada-gemeenskap glo Boeddhas kom een-een na vore in hierdie wêreld, en geensins in ander wêrelde nie.{{sfn|Buddhaghosa |1991|p=184}} Die begrip van hierdie saak word wyd weerspieël in verskillende interpretasies van basiese terme tussen die verskillende Boeddhistiese skole.

==== Bodhisattvas ====
[[Lêer:Buddha in Haw Phra Kaew.jpg|duimnael|180px|’n Beeld van Boeddha in [[meditasie]], [[Haw Phra Kaew]], [[Vientiane]], [[Laos]].]]
[[Bodhisattva]] beteken &quot;verligte wese&quot; en verwys oor die algemeen na iemand op pad na [[boeddha]]skap. ’n Bodhisattva is tradisioneel iemand wat deur groot meelewing bodhicitta opgewek het – ’n spontane begeerte om boeddhaskap te bereik tot voordeel van alle wesens.{{sfn|Gyatso|1995|p=1}} Theravada-Boeddhisme gebruik die term hoofsaaklik om te verwys na Gautama Boeddha se vorige lewens, maar erken en respekteer  ook die ander betekenis daarvan.&lt;ref name=web6&gt;{{cite web|url=http://www.buddhanet.net/budsas/ebud/ebdha126.htm|title=Bodhisattva Ideal in Buddhism|accessdate=2010-10-18|publisher=Access to Insight|archive-date=2011-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20110318131023/http://www.buddhanet.net/budsas/ebud/ebdha126.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Mahayana-Boeddhisme moedig almal aan om bodhisattvas te word en die bodhisattva-belofte af te lê: om te werk vir die volledige verligting van alle wesens.{{sfn|Gyatso|1995|pp=4-12}}

== Die beoefening van Boeddhisme ==
=== Aanbidding ===
Verering is ’n belangrike deel van die beoefening van Boeddhisme.{{sfn|Harvey|1990|p=170}} Dit sluit in buigings, offerandes, pelgrimstogte en dreunsang. In Suiwer Land-Boeddhisme is die verering van Amitabha Boeddha die hoofpraktyk en in [[Nichiren-Boeddhisme]] die verering van die [[Lotussoetra]].

==== Joga ====
Boeddhisme sluit tradisioneel [[meditasie]] (Pali: ''jhana'', Sanskrit: ''dhyāna'') in.{{sfn|Dumoulin|1988|p=22}} Die oudste vermeldings van [[joga]] word in die vroegste preke van die Boeddha aangetref.{{sfn|Miller|1996|p=8}} ’n Sleutelaspek van die Boeddha se leringe was dat meditasie gekombineer moes word met bevrydende bewustheid.{{sfn|Wynne|2007|p=73}} Daar is groot verskille tussen die Boeddha se leringe en die joga wat in die vroeëre [[Brahmaan]]se tekste aangetref word. Meditasie alleen was volgens die Boeddha nie bevrydend nie. Om gedagtes heeltemal af te sluit, moes ’n soort geestelike aktiwiteit plaasvind: ’n bevrydende bewustheid.{{sfn|Wynne|2007|p=105}}

Meditasie was ’n aspek van die jogi's se praktyke in die eeue voor die Boeddha. Die Boeddha het voortgebou op hul idee van introspeksie en het hul meditasietegnieke uitgebrei, maar hy het hul teorieë oor bevryding verwerp.{{sfn|Carrithers|1986|p=30}} In Boeddhisme moet bewustheid te alle tye ontwikkel word; voorheen was daar geen sulke aanwysings nie. ’n Jogi in die Brahmaanse tradisie mag byvoorbeeld nie op die toilet gemediteer het nie, terwyl ’n Boeddhistemonnik dit behoort te doen.{{sfn|Wynne|2007|p=72}}

Die Boeddhistiese geskrifte is waarskynlik die vroegste voorskriftelike meditasietegnieke.{{sfn|Gombrich|1988|p=44}} Dit beskryf praktyke en toestande wat voor die Boeddha bestaan het asook dié wat die eerste keer in Boeddhisme ontwikkel is.{{sfn|Bronkhorst|1993|pp=1-17}} 

==== Toevlug tot die Drie Juwele ====
[[Lêer:Buddha-Footprint.jpeg|duimnael|180px|’n Reliek wat ’n voetafdruk van [[Gautama Boeddha|die Boeddha]] uitbeeld met ’n Dharmawiel en die Drie Juwele (1ste eeu, Gandhara.]]
Die eerste stap in die meeste Boeddhisteskole behels die neem van toevlug tot die [[Drie Juwele]] ([[Sanskrit]]: ''tri-ratna'', [[Pali]]: ''ti-ratana'')&lt;ref name=web13&gt;{{cite web |title=Refuge |url=http://www.accesstoinsight.org/lib/authors/thanissaro/refuge.html#goi |author=Bhikku, Thanissaro |year=2001 |work=An Introduction to the Buddha, Dhamma, &amp; Sangha |publisher=Access to Insight |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427061120/https://www.accesstoinsight.org/lib/authors/thanissaro/refuge.html |archive-date=27 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; as die fondament van iemand se geloofslewe. Die gebruik om toevlug te neem namens ’n jong of selfs ongebore kind word ook genoem{{sfn|Nanamoli|1995|p=708f}} in die Majjhima-nikaya, wat deur die meeste geleerdes as ’n vroeë teks erken word. Die Tibettaanse Boeddhisme voeg soms ’n vierde toevlug by: in die [[lama (Boeddhisme)|lama]]. In Mahayana-Boeddhisme lê iemand wat die [[bodhisattva]]-pad kies ’n belofte af, wat beskou word as die uiterste uitdrukking van barmhartigheid. Volgens Mahayana bevat die Drie Juwele ’n ewige en onveranderende essensie en het dit ’n onomkeerbare uitwerking: iemand wat boeddhaskap behaal het, kan nooit weer terugkeer tot lyding nie.{{sfn|Sebastian|2005|p=83}}

Die Drie Juwele is:
#Die [[boeddha]]: dit is die titel van dié wat nirwana behaal het. Die boeddha kan ook as ’n konsep eerder as ’n spesifieke persoon voorgestel word: die perfekte wysheid wat dharma verstaan en realiteit in sy ware vorm sien. In Mahayana kan die boeddha ook beskou word as die opperste toevlug: &quot;Boeddha is die Onverganklike, Ewige, Onvernietigbare en Absolute Toevlug.&quot;{{sfn|Sebastian|2005|p=82}}
#Die [[dharma]]: die leringe of natuurwet soos uiteengesit deur Gautama Boeddha. Dit kan ook, veral in Mahayana, dui op die uiterste en behoudende realiteit wat onskeibaar is van die Boeddha. Volgens sekere Mahayana-sienings kan die dharma, in die vorm van ’n groot [[soetra]] (Boeddhistiese geskrif) die behoefte aan ’n persoonlike onderwyser vervang en ’n direkte en spontane poort na die waarheid (dharma) wees. Dit is veral waar van die [[Lotus-soetra]]. Volgens Hiroshi Kanno is dit ’n &quot;poort tot dharma waardeur iemand spontaan ontwaak, sonder om van ’n onderwyser gebruik te maak&quot;.{{sfn|Kanno|2004|p=147}}
#Die [[sangha]]: mense wat enige van die &quot;vier vlakke van verligting&quot; behaal het, of bloot die gemeenskap van Boeddhiste-aanhangers. Die monnike-orde wat in Gautama Boeddha se leeftyd gestig is, is een van die oudste organisasies op aarde.

Volgens die Boeddhistiese geskrifte het Gautama Boeddha homself voorgehou as ’n model. Die dharma bied ’n toevlug deur riglyne te verskaf vir die beëindiging van lyding en die behaling van nirwana. Die sangha verskaf ’n toevlug deur die ware leringe van Gautama Boeddha te bewaar en as verdere voorbeeld dat die waarheid van die Boeddha se leringe haalbaar is.

=== Boeddhistiese etiek ===
[[Lêer:StandingBuddha.jpg|duimnael|180px|’n Standbeeld van Gautama Boeddha (1ste eeu, Guimet-museum, Gandhara).]]
[[Sila]] (Sanskrit: ''śīla'', Pali: ''sīla'') word gewoonlik vertaal as &quot;deugsame gedrag&quot;, &quot;moraliteit&quot;, &quot;etiek&quot; of &quot;grondreël&quot;. Dit is gedrag met die liggaam, woorde of gedagtes, en behels ’n doelgerigte inspanning. Dit is een van die &quot;drie praktyke&quot; (sila, samadhi en panya) en die tweede [[paramita]]. Dit verwys na morele reinheid van gedagtes, woord en daad. 

Sila is die basis van samadhi (peinsende ontwikkeling) of gedagteontwikkeling. Om by die grondreëls te hou kry ’n persoon nie net vrede van gemoed, wat intern is, nie; dit lei ook tot vrede in die gemeenskap, wat ekstern is. Volgens die Wet van Karma is die nakoming van die grondreëls verdienstelik en het dit ’n vreedsame en gelukkige uitwerking. Dit voorkom ook dat ’n persoon tot die vier laer vlakke van die bestaan herbore word.

Sila verwys na die algemene beginsels van etiese gedrag. Daar is verskeie vlakke van sila wat ooreenstem met &quot;basiese moraliteit&quot; (vyf grondreëls), &quot;basiese moraliteit met asketisme&quot; (agt grondreëls), &quot;nuwe monnikskap&quot; (tien grondreëls) en &quot;monnikskap&quot; (vinaya of patimokkha). Oningewyde volgelinge (leke) lewe gewoonlik volgens die vyf grondreëls, wat dieselfde in al die Boeddhisteskole is. As hulle wil, kan hulle die agt grondreëls nakom, wat basiese [[asketisme]] insluit.

Die vyf grondreëls stel jou in staat om ’n beter lewe te lei waarin jy gelukkig en kommerloos is en ook kan mediteer:
# Om jou te weerhou daarvan om ’n lewe te neem (moenie geweld teenoor ander pleeg nie);
# Om jou te weerhou daarvan om te neem wat nie aan jou gegee is nie (moenie steel nie);
# Om jou te weerhou van sensuele (insluitende seksuele) wangedrag;
# Om jou te weerhou daarvan om te jok (praat altyd die waarheid);
# Om jou te weerhou van bedwelmende middels wat lei tot ’n gebrek aan bewustheid (veral [[Dwelmmiddel|dwelms]] en [[alkohol]]).

Die grondreëls is nie in die bevelsvorm opgestel nie, maar dien as riglyne wat ’n mens vrywillig kan volg.{{sfn|McFarlane |2001|p=187}} Die ontwikkeling van etiese gedrag verfyn bewustheid tot so ’n vlak dat hergeboorte tot een van die laer hemele moontlik is, selfs al is daar geen verdere beoefening van Boeddhisme nie. Daar is niks onvanpas of on-Boeddhisties daaraan om jou tot dié vlak van vervulling te beperk nie.{{sfn|McFarlane |2001|pp=195-196}}

In die agt grondreëls is die agtste reël oor seksuele wangedrag strenger, en word dit ’n grondreël van [[selibaat]]. Die drie bykomende reëls is:
:6. Om jou te weerhou daarvan om op die verkeerde tyd te eet (eet net tussen sonsopkoms en twaalfuur die middag);
:7. Om jou te weerhou daarvan om te dans en musiek te speel, juweliersware en grimering te dra, of konserte en vertonings by te woon;
:8. Om jou te weerhou daarvan om hoë of luukse sitplekke en beddens te gebruik.

Die volledige lys van tien grondreëls kan vir kort rukke deur leke gevolg word. Hiervoor word die sewende reël in twee verdeel en ’n tiende bygevoeg:

:6. Om jou te weerhou daarvan om op die verkeerde tyd te eet (dus ná middagete);
:7. Om jou te weerhou van dans, musiek, sing en onbetaamlike vertonings;
:8. Om jou te weerhou van die gebruik van parfuum, olie, juwele en dinge wat (jou) mooimaak en versier;
:9. Om jou te weerhou daarvan om hoë of luukse sitplekke en beddens te gebruik.
:10. Om jou te weerhou daarvan om goud en silwer te aanvaar.{{sfn|Morgan|2007|pp=62–63}}

=== Kloosterlewe ===
:''Hoofartikel: [[Boeddhistiese kloosterlewe]]''.
[[Lêer:Chinese Buddhist Monks Ceremony Hangzhou.jpeg|duimnael|links|Boeddhistiese monnike tydens ’n seremonie in Hangzhou, China.]]
Vinaya is die spesifieke morele kode vir monnike en nonne. Dit sluit die patimokkha in wat ’n stel van 227 reëls is vir monnike in die Theravada-tradisie. Die spesifieke inhoud van die grondreëls verskil van skool tot skool en die graad van gehoorsaamheid aan die reëls wat vereis word, verskil ook. Nuwe monnike volg die tien grondreëls, wat die basiese reëls vir ’n kloosterlewe is.

Volgens die Boeddha is dit die gees wat belangrik is by die nakoming van die grondreëls. Die reëls is egter so saamgestel dat dit ’n bevredigende lewe verseker en die ideale wegspringplek is vir groter vervulling. Kloosterlinge kry opdrag van die Boeddha om soos ’n &quot;eiland van hul eie&quot; te lewe. In dié sin is die lewe volgens die vinaya, soos een geleerde dit beskryf: &quot;meer as ’n middel tot ’n doel: dit is amper die doel self&quot;.{{sfn|Gombrich|1988|p=89}}

In Oosterse Boeddhisme is daar ook ’n spesifieke vinaya en etiese reëls in die Mahayana-tradisie se Brahmajala-soetra vir [[bodhisattva]]s, waar die eet van vleis byvoorbeeld afgekeur word en vegetarisme aangemoedig word. In [[Japan]] het dié soetra die klooster-vinaya feitlik heeltemal vervang, en dit laat kloosterlinge onder meer toe om te trou.

=== Meditasie ===
[[Lêer:Rank celebration of Thai Buddhist monk 1.jpg|duimnael|Boeddhistiese monnike in Thailand.]]
Boeddhistiese meditasie behels hoofsaaklik twee aspekte: om gedagtes te omvorm en dit te gebruik om dié gedagtes en ander verskynsels te verken.{{sfn|Wallace|2007|p=81}} Volgens die Theravada-tradisie het die Boeddha twee soorte meditasie voorgestaan: samatha- en vipassana-meditasie. Dié soorte meditasies kom ook in die [[China|Chinese]] Boeddhisme voor, maar daar is [[Zen]] gewilder.{{sfn|Welch|1967|p=396}} Volgens Peter Harvey is dit nie net monnike, nonne en getroude lamas wat mediteer nie, maar ook leke.{{sfn|Harvey|1990|p=144}} 

==== Samadhi (peinsende ontwikkeling): samatha-meditasie ====
Die belangrikste manier om samadhi te ontwikkel, is meditasie. Dit reinig die gees en dié word kalm en helder. Sodra die een wat mediteer ’n sterk en kragtige konsentrasie (jhana) behaal het, is sy gees gereed om insig te kry in die ware aard van die werklikheid en word dit eindelik verlos van alle lyding. Die ontwikkeling van bewustheid is noodsaaklik vir geestelike konsentrasie, wat weer nodig is om insig te kry.

Samatha-meditasie begin wanneer iemand bewus raak van ’n voorwerp of idee, en dit het ’n uitwerking op sy liggaam, gees en volle omgewing. Dit lei tot ’n toestand van totale konsentrasie en kalmte. Daar is baie verskillende meditasiestyle, van kruisbeen sit of kniel tot dreunsing en loop. Die algemeenste metode is om op ’n mens se asemhaling te konsentreer, want dit kan lei tot beide samatha en vipassana.

Daar word geglo terwyl samatha-meditasie die gees kan kalmeer, kan net vipassana-meditasie onthul hoe die gees in die eerste plek verontrus is, en dit lei tot vipassana, insigtelike kennis (jnana) en begrip (prajna), en dus tot nirwana. Wanneer iemand in jhana is, word alle onreinhede tydelik onderdruk. Dié word net heeltemal onderdruk wanneer die mens prajna of vipassana verstaan. 

===== In Theravada =====
[[Lêer:A young monk against the background of Big Buddha statue in Weherahena Temple. Matara, Southern Province, Sri Lanka.jpg|duimnael|180px|’n Jong monnik in Sri Lanka.]]
In Theravada-Boeddhisme is begeertes die oorsaak van die menslike bestaan en lyding. Begeertes veroorsaak verskillende onreinhede. Hierdie onreinhede word tradisioneel opgesom as gulsigheid, haat en delusie en dit veroorsaak lyding en stres. Om bevry te word van lyding en stres, moet hierdie onreinhede permanent verwyder word deur interne ondersoek, ontleding, ervaring en begrip van die ware aard daarvan deur jhana, ’n tegniek van die Edel Agtvoudige Pad, te gebruik. Dit kan ’n persoon lei tot die Vier Edel Waarhede, verligting en nirwana. Laasgenoemde is die uiteindelike doel in die Theravada-tradisie.

==== Prajna (wysheid): vipassana-meditasie ====
Prajna beteken wysheid wat gegrond is op ’n begrip van [[afhanklike ontstaan]], die [[Vier Edel Waarhede]] en die [[drie kenmerke van die bestaan]]. Dit is die wysheid wat lyding kan beëindig en verligting kan meebring. Dit is die belangrikste manier om nirwana te behaal.

Aanvanklik word prajna bereik deur waarnemingsbegrip: deur te luister na dienste en voorlesings, studies en soms die opsê van Boeddhistiese tekste en besprekings. Wanneer dié begrip bereik word, kan dit op die alledaagse lewe van toepassing gemaak word sodat elke Boeddhis die waarheid van die Boeddha se leringe op ’n praktiese vlak kan ondervind. In die teorie kan ’n mens nirwana tydens enige praktyk behaal: terwyl jy mediteer, na ’n diens luister of tydens enige alledaagse aktiwiteit.

==== Zen ====
:''Hoofartikel: [[Zen]].''
[[Lêer:Ginkakuji Temple Togudo 2009 059.jpg|duimnael|Ginkaku-ji, ’n Zen-tempel in [[Kioto]], [[Japan]].]]
Zen (禅), uitgespreek ''chán'' in [[Chinees]], ''seon'' in [[Koreaans]] of ''zen'' in [[Japannees]] (afgelei van die [[Sanskrit]]-term ''dhyana'', &quot;meditasie&quot;), is ’n vorm van Boeddhisme wat gewild geword het in [[China]], [[Korea]] en [[Japan]] en klem lê op [[meditasie]]. Daar is minder fokus op geskrifte as in sommige ander vorme van Boeddhisme, en meer fokus op ’n regstreekse geestelike besef van realiteit.

Zen-Boeddhisme word verdeel in twee primêre skole: Rinzai en Soto. Eersgenoemde verkies die gebruik van meditasievrae (koans) as ’n middel tot ’n spirituele deurbraak. Laasgenoemde (hoewel hulle van koans gebruik maak) lê groter klem op shikantaza, of &quot;net sit&quot;.{{sfn|Hodge |2002|pp=12–13}}

Zen-leringe is dikwels vol teenstellings om die houvas op die ego te verminder en die deurdringing tot op die vlak van die Ware Self of Vormlose Self te vergemaklik wat aan die Boeddha self gelykgestel word.{{sfn|Hisamatsu|2002|p=46}}

Volgens die Zen-meester Kosho Uchiyama vind ’n begrip van die universele, nietweeledige Self plaas wanneer iemand gedagtes oor die klein &quot;Ek&quot; te bowe kom: &quot;Wanneer ons afsien van gedagtes en ontwaak tot die realiteit van die lewe buite dié gedagtes, ontdek ons die Self van ’n universele, nietweeledige lewe (voor die verdeling in twee) wat alle lewende wesens en alle bestaan deurdring.&quot;{{sfn|Uchiyama|1993|p=98}} Gedagtes moet dus nie toegelaat word om iemand in te perk nie.{{sfn|Harvey|1990|pp=165f}}

==== Vajrayana en tantra ====
Hoewel Tibettaanse Boeddhisme op Mahayana geskoei is, is dit  een van die skole wat vajrayana, of &quot;die Diamantvoertuig&quot; (ook Mantrayana, Tantrayana, tantriese Boeddhisme of esoteriese Boeddhisme genoem), beoefen. Dit aanvaar al die basiese begrippe van Mahayana, maar sluit ’n groot getal spirituele en fisieke tegnieke in wat ontwerp is om die beoefening van Boeddhisme tot ’n hoër vlak te verhef. Tantriese Boeddhisme het in ’n groot mate te doen met rituele en meditasiepraktyke.{{sfn|Williams|1989|p=185}} Een aspek van vajrayana is die inspan van psigo-fisieke energie deur rituele, visualiserings, fisieke oefeninge en meditasie as ’n manier om die gees te ontwikkel. Deur dié tegnieke kan iemand boeddhaskap in een leeftyd behaal, of selfs in drie jaar. Dié praktyke kan [[seksuele joga]] insluit, maar net vir sommige gevorderde beoefenaars.{{sfn|Keown|2004|p=781}}

== Geskiedenis ==
=== Filosofiese grondslag ===
[[Lêer:Ellora Caves, India, Religious meeting inside ancient Buddhist cave temple.jpg|duimnael|Die Boeddhistiese &quot;Timmermansgrot&quot; by Ellora in Maharashtra, Indië.]]
Die historiese grondslag van Boeddhisme lê in die godsdienstige denkrigtings van antieke Indië tydens die tweede helfte van die 1ste millennium v.C.{{sfn|Gethin|2008|p=xv}} Dit was ’n tydperk van sosiale en godsdienstige onrus omdat daar aansienlike ontevredenheid was met die praktyke van [[Vediese religie|Vediese Brahmanisme]]. Laasgenoemde is teengestaan deur verskeie nuwe [[Asketisme|asketiese]] godsdienstige en filosofiese groepe en leringe wat weggebreek het van die Brahmaanse tradisie en wat die gesag van die Vediese heilige geskrifte en die [[Brahmaan|Brahmane]] verwerp het.{{sfn|Warder|2000|p=32}} Hierdie groepe, waarvan die lede as shramanas bekend was, was ’n voortsetting van ’n nie-Vediese rigting van Indiese denkrigtings afsonderlik van Indo-Ariese Brahmanisme.{{sfn|Masih |2000|p=18}} Geleerdes glo idees soos [[samsara]], [[karma]] en [[moksha]] het hul oorsprong in die shramanas en is later deur die Brahmaanse ortodoksie aanvaar.{{sfn|Werner|1989|p=34}}{{sfn|Jaini |2001 |p=51}}{{sfn|Pande|1994 |p=135}}

[[Lêer:A view of Ruined Buddhist temple on hilltop at ---File---Ramatheertham Vizianagaram AP India.jpg|duimnael|links|Die ruïne van ’n Boeddhistetempel in Indië.]]
Boeddhisme het ontstaan in Groter Magadha, wat as nie-Vedies beskou is.&lt;ref&gt;Satapatha Brahmana 13.8.1.5&lt;/ref&gt; Ander Vediese tekste getuig van ’n afkeer van die mense van Magadha, waarskynlik omdat hulle nie in dié tyd gebrahmaniseer was nie.{{sfn|Oldenberg|1991|p=}} Die ooswaartse verspreiding van Brahmanisme na Groter Magadha het eers in die 2de of 3de eeu v.C. aansienlike afmetings aangeneem. Idees wat voor dié tyd in Groter Magadha ontwikkel het, was nie onderworpe aan Vediese invloed nie. Dit sluit hergeboorte en karma in, wat voorgekom het in ’n paar bewegings in Groter Magadha, onder meer Boeddhisme. Dié bewegings het die idee van hergeboorte en karma uit ’n vroeëre kultuur oorgeneem.{{sfn|Bronkhorst|2007|pp=}}

[[Lêer:Rock-cut Lord --Buddha-- Statue at Bojjanakonda near Anakapalle of Visakhapatnam dist in AP.jpg|duimnael|’n Boeddhabeeld wat uit rots gekap is by Bojjanakonda in Indië.]]
Terselfdertyd is dié bewegings beïnvloed deur filosofiese denkrigtings binne die Vediese tradisie en was dit in ’n sin ’n voortsetting daarvan.{{sfn|Warder|2000|pp=30-32}} Benewens Boeddhisme het die bewegings verskeie skeptici, atomiste, [[Materialisme|materialiste]], antinomianiste en [[Djainisme|Djaina]] ingesluit. 

Baie van dié bewegings het dieselfde woordeskat gedeel: atman, (&quot;self&quot;), boeddha (&quot;verligte een&quot;), dhamma (&quot;reël&quot; of &quot;wet&quot;), karma (&quot;aksie&quot;), nirwana (&quot;beëindiging&quot;), samsara (&quot;ewige herhaling&quot;) en joga (&quot;geestelike oefening&quot;).&lt;ref&gt;Encyclopædia Britannica aanlyn. ''Buddhism: The foundations of Buddhism, the cultural context.'' URL besoek op 19-07-2009.&lt;/ref&gt; Die shramanas het die Veda verwerp, asook die gesag van die Brahmane wat beweer het hulle besit geopenbaarde waarhede wat nie deur enige normale menslike metode bekend was nie. Die shramanas het verder verklaar die hele Brahmaanse stelsel was ’n bedrogspul: ’n sameswering van die Brahmane om hulself te verryk deur buitensporige fooie te vra om valse rituele uit te voer en nuttelose raad te gee.{{sfn|Warder|2000|pp=33}}

’n Besondere kritiek van die Boeddha was Vediese diere-offerandes.&lt;ref name=web16&gt;{{cite web|title=Dharmacarini Manishini|publisher=Western Buddhist Review|url=http://www.westernbuddhistreview.com/vol4/kamma_in_context.html|access-date= 8 September 2015|archive-date= 8 Augustus 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130808043640/http://www.westernbuddhistreview.com/vol4/kamma_in_context.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Volgens hom was die Vediese priesters soos blindes wat die blindes lei{{sfn|Rahula|1974|pp=9-10}} en het hulle niks geweet nie.{{sfn|Gombrich|2006|pp=120}} Die Boeddha was egter nie teen die suiwer vorm van die Vediese religie nie; hy het geglo die oorspronklike vorm is deur ’n paar Brahmane verander om diere-offerandes in te sluit. Hy het verklaar die Brahmane se pogings om bevryding by die dood te behaal, is futiel en het sy nuwe idee van bevryding in ’n mens se leeftyd gepredik.{{sfn|Carrithers|1986|p=10}}{{sfn|Carrithers|1983|p=41-42}}{{sfn|Wynne|2007|p=21}} Intussen het die tradisionele Brahmaanse godsdiens groot veranderings ondergaan en begin verander in wat beskou word as vroeë [[Hindoeïsme]].&lt;ref&gt;Encyclopædia Britannica aanlyn. ''Buddhism: The foundations of Buddhism, the cultural context.'' URL besoek op 19-07-2009&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Encyclopædia Britannica aanlyn. ''Hinduism: History of Hinduism: The Vedic period (2nd millennium - 7th century BCE); Challenges to Brahmanism (6th - 2nd century BCE); Early Hinduism (2nd century BCE - 4th century CE).'' URL besoek op 19-07-2009.&lt;/ref&gt;

=== Indiese Boeddhisme ===
Die geskiedenis van Indiese Boeddhisme kan in vyf tydperke verdeel word: vroeë Boeddhisme (soms Presektariese Boeddhisme genoem), vroeë Boeddhistiese skole, vroeë [[Mahayana]]-Boeddhisme, latere Mahayana-Boeddhisme en Esoteriese Boeddhisme (ook [[Vajrayana]]-Boeddhisme genoem).

==== Presektariese Boeddhisme ====
Presektariese Boeddhisme is die vroegste fase van Boeddhisme, en word deur feitlik alle geleerdes aanvaar. Die hoofgeskrifte daarvan is die [[Vinaya-pitaka]] en die eerste vier dele van die [[Sutta-pitaka]]. Sekere basiese leringe kom op baie plekke voor in die vroeë tekste en die meeste geleerdes glo Gautama Boeddha se preke moes soortgelyk gewees het aan die [[drie kenmerke van die bestaan]], die [[Skandha|Vyf Basiese Aspekte]], [[pratityasamutpada|afhanklike ontstaan]], [[karma]] en hergeboorte, die [[Vier Edel Waarhede]], die [[Edel Agtvoudige Pad]] en [[nirwana]].{{sfn|Mitchell|2002|p=34}} Sommige geleerdes verskil en daar bestaan baie ander teorieë.{{sfn|Skorupski|1990|p=5}}{{sfn|Bronkhorst|1998|pp=4, 11}}{{sfn|Schopen|2002|pp=}}

==== Vroeë Boeddhistiese skole ====
Volgens die geskrifte is die eerste Boeddhistiese konsilie gehou kort ná die parinirwana (volle nirwana, of dood) van Gautama Boeddha. Soos met die meeste ander Indiese tradisies is die leringe mondelings oorgedra. Die hoofdoel van die konsilie was om die leringe saam voor te dra om te verseker geen foute sluip in die mondelinge oordrag in nie. Die meeste geleerdes beskou die tradisionele weergawes van die konsilie egter as grootliks oordrewe, indien nie heeltemal fiktief nie.&lt;ref&gt;{{Cite book | title=''Encyclopedia of Religion''| publisher=Macmillan |location=New York | chapter=Councils: Buddhist Councils | chapterurl=http://www.encyclopedia.com/article-1G2-3424500667/councils-buddhist-councils.html | author=Charles Prebish|date=2005 | editor=Lindsay Jones}}&lt;/ref&gt;

Volgens die meeste geleerdes het die sangha (gemeenskap) ná die tweede konsilie in verskillende faksies begin verdeel.&lt;ref&gt;''Journal of the Pāli Text Society'', volume XVI, bl. 105&lt;/ref&gt; Daar is meningsverskille oor presies wanneer die skeuring plaasgevind het. Volgens die Dipavamsa van die [[Pali-kanon|Pali-tradisie]] het dit kort ná die tweede konsilie plaasgevind, maar volgens die Puggalavada-tradisie het dit in &quot;137 ná nirwana&quot; gebeur, volgens die Sarvastivada-tradisie van Vasumitra in die tyd van [[Ashoka]] en volgens die Mahasanghika-tradisie veel later, omstreeks 100&amp;nbsp;v.C.

Die primêre skeuring was tussen die Sthaviras en die Mahasanghikas. Gelukkig het albei kante se weergawes van die gebeure behoue gebly en dit openbaar uiteenlopende  menings oor die oorsake. Uit die Sthaviras het verskeie skole ontstaan, onder meer die [[Theravada]]-tradisie. Die skeurings is aanvanklik veroorsaak deur verskille oor die grondreëls vir kloosters, maar teen omstreeks 100&amp;nbsp;n.C. of vroeër het skeurings ook voorgekom weens verskille in leerstellings.{{sfn|Harvey|1990|p=74}}

Kort ná of voor die skeurings het elke sangha begin om ’n Abhidharma saam te stel – ’n gedetailleerde bewerking van leerstellings wat in die [[soetra]]s voorkom en hoofsaaklik opsommings van numeriese lyste was. Geleerdes glo dié tekste dateer van die 3de&amp;nbsp;eeu&amp;nbsp;v.C., dus 100 tot 200&amp;nbsp;jaar ná die Boeddha se dood. Die sewe Abhidharma-werke, wat in ’n groot mate verskil, word dus nie beskou as die woorde van die Boeddha self nie, maar as dié van dissipels en groot geleerdes van die tyd.&lt;ref&gt;&quot;Abhidhamma Pitaka.&quot; Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2008&lt;/ref&gt; 

==== Vroeë Mahayana-Boeddhisme ====
[[Lêer:BuddhistTriad.JPG|duimnael|’n Boeddhistiese triade: (van links) ’n Koesjan, die toekomstige Boeddha, [[Maitreya]], [[Gautama Boeddha]], die bodhisattva Avalokitesvara en ’n Boeddhistemonnik (2de-3de eeu, Guimet-museum.]]
Daar word geglo baie vroeë Mahayana-geskrifte het in Suid-Indië ontstaan.&lt;ref&gt;Akira, Hirakawa (vert. en red. Paul Groner) (1993. ''A History of Indian Buddhism''. Delhi: Motilal Banarsidass: p. 252, 253&lt;/ref&gt; Aanduidings is dat Mahayana nooit na ’n aparte amptelike skool of sekte van Boeddhisme verwys het nie, maar eerder dat dit ’n sekere stel ideale, en later leerstellings, gehad het vir bodhisattvas.{{sfn|Nattier|2003|pp=193-194}} Dit was aanvanklik bekend as &quot;Bodhisattvayana&quot; (die &quot;Voertuig vir Bodhisattvas&quot;).{{sfn|Keown|1996|pp=58, 61}} Hulle het nie ander grondreëls in die kloosters gehad as die ander vroeë Boeddhistiese skole nie en daarom het die monnike en nonne van Mahayana amptelik tot die vroeë skole behoort. Dieselfde geld vandag vir die [[Tibettaanse Boeddhisme]]. Mahayana-monnike het dikwels saam met ander Indiese monnike in dieselfde kloosters gewoon.{{sfn|Williams|2000|p=97}}

==== Latere Mahayana-Boeddhisme ====
In die tydperk van Latere Mahayana-Boeddhisme het vier hoofsoorte denkrigtings ontstaan: Madhyamaka, Yogacara, Tathagatagarbha en latere Boeddhistiese Logika.{{sfn|Hirakawa |1993|pp=8,9}} In Indië was die twee belangrikste filosofiese skole van Mahayana die Madhyamaka en Yogacara.{{sfn|Harvey|1990|p=95}} Dié twee skole het baie gemeen en die ooreenkoms stam uit die vroeë Boeddhisme.{{sfn|Lusthaus|2002|pp=236-237}}

==== Vajrayana (Esoteriese Boeddhisme) ====
Navorsing oor Vajrayana is nog in ’n vroeë stadium en word deur verskeie faktore bemoeilik:{{sfn|Hirakawa |1993|p=9}}
* Dit is beïnvloed deur [[Hindoeïsme]] en daarom moet navorsing Hindoeïsme insluit.
* Die Vajrayana-geskrifte is nog nie in enige volgorde gerangskik nie.
* Rituele moet ook nagevors word, nie net leerstelings nie.

=== Die ontwikkeling van Boeddhisme ===
[[Lêer:Asoka Kaart.png|duimnael|links|Die verspreiding van Boeddhisme in die tyd van keiser [[Ashoka]], 260–218&amp;nbsp;v.C.]]
[[Lêer:MenandrosCoin.jpg|duimnael|’n Muntstuk wat die Indies-Griekse koning [[Menander I]] uitbeeld. Hy het hom volgens Boeddisterekords in die 2de eeu v.C. tot Boeddhisme bekeer en ’n [[arhat]] geword (Britse Museum).]]
Boeddhisme het dalk stadig in Indië versprei tot met die tyd van die [[Mauryaryk|Mauryakeiser]] [[Ashoka]], wat die geloof ondersteun het. Sy en sy afstammelinge se steun het gelei tot die bou van nog Boeddhistiese [[stoepa]]s en tot pogings om Boeddhisme deur die groter Mauryaryk en selfs na naburige lande te versprei – veral na die Iranssprekende streke van [[Afghanistan]] en Sentraal-Asië, en na [[Sri Lanka]]. Hierdie twee sendings, in teenoorgestelde rigtings, sou in die eerste plek lei tot die verspreiding van Boeddhisme na [[China]] en in die tweede plek tot die ontstaan van Theravada-Boeddhisme en die verspreiding daarvan na die kusstreke van Suidoos-Asië.

Dit was die eerste uitbreiding van Boeddhisme na buite Indië. Volgens die edikte van Ashoka is afgesante gestuur na verskeie lande wes van Indië om Boeddhisme te verkondig, veral na oostelike provinsies van die aangrensende [[Seleukidiese Ryk]] en selfs verder na [[Hellenistiese Griekeland|Hellenistiese koninkryke]] van die [[Middellandse See]]-gebied. Geleerdes verskil oor die moontlikheid dat dié afgesante vergesel was van Boeddhistiese sendelinge.&lt;ref&gt;Gombrich, ''Theravada Buddhism'', Routledge, 2de uitg., 2006, bl. 135&lt;/ref&gt;

Die geleidelike verspreiding van Boeddhisme na aangrensende gebiede het beteken dat dit aan nuwe etniese groepe bekendgestel is, en Boeddhisme is dus in dié tyd aan ’n verskeidenheid invloede blootgestel: van [[Persië|Persiese]] en [[Griekeland|Griekse]] invloede tot veranderings in nie-Boeddhistiese Indiese godsdienste – wat self weer deur Boeddhisme beïnvloed is. Voorbeelde van dié ontwikkeling kan gesien word in die opkoms van [[Grieks]]sprekende Boeddhistiese monarge in die Indies-Griekse Koninkryk en in die ontwikkeling van die Grieks-Boeddhistiese kuns van [[Gandhara]]. 

Die Theravada-skool het in die [[3de eeu v.C.]] van Indië af suid versprei na Sri Lanka, [[Thailand]] en [[Birma]] en later ook [[Indonesië]]. 

In die [[2de eeu]]&amp;nbsp;n.C. het die Mahayana-soetras na Sjina versprei en toe na [[Korea]] en [[Japan]], en is dit in [[Chinees]] vertaal. In die Indiese tydperk van Esoteriese Boeddhisme (van die [[8ste eeu]] af) het Boeddhisme van Indië na [[Tibet]] en [[Mongolië]] versprei.

=== Boeddhisme vandag ===
[[Lêer:Хуварак.JPG|duimnael|links|’n [[Boerjatië|Boerjatiese]] Boeddhistemonnik in [[Siberië]].]]
[[Lêer:Buddhist sects.png|duimnael|’n Kaart wat die streke aandui waar Boeddhisme ’n belangrike godsdiens is.]]
Teen die laat [[Middeleeue]] het Boeddhisme in Indië feitlik uitgesterf, hoewel dit in naburige lande voortbestaan het. Dit word nou weer wêreldwyd gewilder.{{sfn|Henderson|2002|p=42}}{{sfn|Tamney |1998|p=68}} Die meeste Boeddhistegroepe in die Weste behoort tot een van die volgende drie tradisies:
* [[Theravada]]-Boeddhisme, wat [[Pali]] as liturgiese taal gebruik, is die oorheersende vorm van Boeddhisme in [[Sri Lanka]], [[Thailand]], [[Birma]], [[Laos]] en [[Kambodja]]. 
* Oos-Asiatiese vorms van [[Mahayana]]-Boeddhisme, wat Chinees gebruik, oorheers veral in China, Japan, Korea, [[Taiwan]], [[Singapoer]] en [[Viëtnam]].
* [[Tibettaanse Boeddhisme]] kom voor in Tibet, [[Bhoetan]], [[Nepal]], [[Mongolië]], dele van Indië, China (veral [[Binne-Mongolië]]) en [[Rusland]] (veral [[Kalmikië]], [[Boerjatië]] en [[Tiwa]]).

Die leerstellings van al drie takke het deur die wêreld versprei en al hoe meer Boeddhistiese geskrifte word in verskillende tale vertaal. In die Weste word Boeddhisme dikwels as eksoties en progressief beskou, maar in die Ooste word dit gesien as familiêr en tradisioneel. Boeddhiste in Asië is dikwels goed georganiseer en kry baie skenkings. In lande soos Kambodja en Bhoetan word dit as ’n staatsgodsdiens beskou en kry dit steun van die regering. Moderne invloede lei al hoe meer tot nuwe vorme van Boeddhisme wat aansienlik van die tradisionele geloofsoortuigings en praktyke afwyk.

=== Laat 20ste-eeuse bewegings ===
’n Aantal moderne bewegings of neigings in Boeddhisme het in die laaste helfte van die [[20ste eeu]] begin posvat, onder meer die Dalit-Boeddhistebeweging{{sfn|Paranjpe|1998|p=351}}{{sfn|Pavāra|2009|pp=xv–xviii}} (ook soms &quot;neo-Boeddhisme&quot; genoem), en verskeie Westerse Boeddhistiese tradisies is verder ontwikkel.

Nog een van dié bewegings is [[Nichiren-Boeddhisme]]: Soka Gakkai het in Japan ontstaan en na ander lande versprei. [[Soka Gakkai Internasionaal Suid-Afrika|Soka Gakkai Internasionaal]] (SGI) is ’n leke-beweging wat meer as 12&amp;nbsp;miljoen mense wêreldwyd lok en word beskryf as die &quot;die mees uiteenlopende&quot;{{sfn|Métraux |2010|p=vi}} en &quot;grootste Boeddhistiese leke-beweging&quot;&lt;ref name=web18&gt;{{cite web|last=Gier|first=Nick|authorlink=|title=The Virtues of Asian Humanism. Keynote Address at the 40th Annual MeetingInstitute of Oriental Philosophy, Soka University, Japan|publisher=Universiteit van Idaho|url=http://www.webpages.uidaho.edu/ngier/307/budhumanism.htm|accessdate=1 April 2015|archive-date=10 Junie 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130610024907/http://www.webpages.uidaho.edu/ngier/307/budhumanism.htm|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; in die wêreld.

== Demografie ==
[[Lêer:Buddhist Expansion.svg|duimnael|400px|Historiese verspreiding van Boeddhisme vanaf Indië na [[Sentraal-Asië|Sentraal-]], [[Oos-Asië|Oos-]] en [[Suidoos-Asië]]]]
[[Lêer:Buddhism percent population in each nation World Map Buddhist data by Pew Research.svg|duimnael|400px|Persentasie van Boeddhiste volgens land, volgens die ''Pew Research Center'' in 2010]]
Boeddhisme het in die 2010's ’n geskatte 488&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=web20&gt;{{cite web |last=Pew Research Center |title=Global Religious Landscape: Buddhists |publisher=Pew Research Center |url=http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-buddhist/ |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200408011020/https://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-buddhist/ |archive-date=8 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; tot 535&amp;nbsp;miljoen{{sfn|Harvey |2013|p=5}} volgelinge gehad, wat tussen 7% en 8% van die wêreld se bevolking uitmaak. China alleen het sowat 244&amp;nbsp;miljoen Boeddhiste, wat 18,2% van sy bevolking is.&lt;ref name=web20 /&gt; Hulle volg meestal die Mahayana-tradisie, wat dit die grootste Boeddhistiese tradisie maak.

Volgens ’n studie deur Harvey (2013){{sfn|Harvey |2013|p=5}} het Mahayana wêreldwyd 360&amp;nbsp;miljoen volgelinge, Theravada 150&amp;nbsp;miljoen en Vajrayana 18,2&amp;nbsp;miljoen.

In 1910 was daar net sowat 138&amp;nbsp;miljoen Boeddhiste.{{sfn|Johnson |2013|pp=34–37}} Die grootste groei van 1910 tot 2010 is beleef in [[Pakistan]], [[Saoedi-Arabië]], [[Libanon]] en verskeie [[Wes-Europa|Wes-Europese]] lande. Deesdae neem aanhangers die vinnigste toe in [[Katar]], die [[Verenigde Arabiese Emirate]], [[Iran]] en sommige [[Afrika]]lande.{{sfn|Johnson |2013|p=36}}

Die 10 lande met die grootste persentasie Boeddhiste is:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Boeddhisme volgens persentasie (in 2010){{sfn|Pew Research Center|2012|p=}}
|-
! Land
! Geskatte volgelinge
! % van die bevolking
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Kambodja}}
| 13 701 660
| 96,9%
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Thailand}}
| 64 419 840
| 93,2%
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Birma}}
| 38 415 960
| 80,1%
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Bhoetan}}
| 563 000
| 74,7%
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Sri Lanka}}
| 14 455 980
| 69,3%
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Laos}}
| 4 092 000
| 66%
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Mongolië}}
| 1 520 760
| 55,1%
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Japan}}
| 45 807 480 of 84 653 000
| 36,2% of 67%&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.stat.go.jp/data/nenkan/zuhyou/y2322a00.xls |title=argiefkopie |access-date= 9 September 2015 |archive-date= 9 Junie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150609154109/http://www.stat.go.jp/data/nenkan/zuhyou/y2322a00.xls |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Singapoer}}
| 1 725 510
| 33,9%
|- style=&quot;text-align:left;&quot;
| {{vlagland|Taiwan}}
| 4 945 600 of 8 000 000
| 21,1% of 35%&lt;ref&gt;[http://www.state.gov/documents/organization/171672.pdf]&lt;/ref&gt;
|}

== Skole en tradisies ==
Boeddhiste klassifiseer hulself gewoonlik as óf Theravada óf Mahayana.{{sfn|Keown|1996|p=12}} Sommige geleerdes gebruik ook dié klassifikasie,{{sfn|Smith|2006|pp=}} terwyl ander drie tradisies noem: Theravada, Oos-Asiatiese Boeddhisme en Tibettaanse Boeddhisme.

[[Lêer:Preah Pithu T Monks - Siem Reap.jpg|duimnael|Jong monnike in Kambodja.]]
Boeddhiste self het ’n verskeidenheid skemas. Die term Hinayana (letterlik &quot;die Klein Voertuig&quot;) word deur volgelinge van Mahayana (&quot;die Groot Voertuig&quot;) gebruik vir die groep vroeë skole waaruit Theravada ontstaan het, maar die naam weerspieël ’n Mahayana-oogpunt en kan as neerhalend beskou word. Daarom word ’n verskeidenheid ander terme eerder gebruik, soos Shravakayana, vroeë Boeddhistiese skole, Nikaya-, sektariese, konserwatiewe, hoofstroom- en nie-Mahayana-Boeddhisme.

Nie al die tradisies deel dieselfde filosofie of beskou dieselfde begrippe as sentraal nie. Volgens die Boeddhistiese ekumeniese organisasie&lt;ref name=web21&gt;{{cite web|last=Tan Swee Eng|first=|authorlink=|title=A Comparative Study of the Schools|publisher=Shippensburg University|url=http://www.buddhanet.net/e-learning/history/comparative.htm|accessdate=|archive-date= 5 Augustus 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080805011755/http://www.buddhanet.net/e-learning/history/comparative.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; deel die twee groot skole verskeie begrippe, soos:
* [[Gautama Boeddha|Die Boeddha]] as hul leermeester.
* Die Middeweg, afhanklike ontstaan, die Vier Edel Waarhede, die Edel Agtvoudige Pad en die drie kenmerke van die bestaan.
* Die feit dat ingewyde lede (kloosterlinge) én oningewyde lede (leke) die pad na verligting ([[bodhi]]) kan volg.
* Boeddhaskap as die hoogste vervulling.

== Boeddhistiese tekste ==
[[Lêer:Konchog-wangdu.jpeg|duimnael|links|’n Monnik lees die Mahayana-soetras uit ’n ou houtblokeksemplaar van die Tibettaanse Kanjur.]]
’n Groot verskeidenheid Boeddhistiese geskrifte en ander tekste bestaan. Verskillende skole plaas klem op verskillende tekste. Sommige skole beskou die tekste as godsdienstige voorwerpe op hul eie, terwyl ander ’n meer skolastiese benadering volg. Die meeste Boeddhistiese geskrifte is geskryf in [[Pali]], [[Tibettaans]], [[Mongools]] en [[Chinees]]. Sommige is nog in [[Sanskrit]].

Anders as sommige ander godsdienste het Boeddhisme nie een sentrale teks wat algemeen in al die tradisies aanvaar word nie. Sommige geleerdes verwys egter na die [[Vinaya-pitaka]] en die eerste vier nikayas van die [[Sutta-pitaka]] as die gemeenskaplike kern van alle Boeddhistiese tradisies.{{sfn|Warder|2000|pp=}} Dit kan misleidend wees, aangesien Mahayana hulle net as voorlopige leerstellings beskou en nie as kernleringe nie. Die Tibettaanse Boeddhiste het die meeste van die agamas (sien volgende paragraaf) nie eens vertaal nie, al word dit erken. Dit speel ook geen rol in die godsdienslewe van óf ingewydes óf oningewydes in China en Japan nie.{{sfn|Eliot|1935|p=16}} Die omvang en kompleksiteit van die Boeddhistiese kanons word deur sommige beskou as ’n struikelblok vir ’n groter begrip van die Boeddhistiese filosofie.

Theravada-volgelinge beskou die [[Pali-kanon]] as definitief en gesaghebbend, terwyl Mahayana-volgelinge hul geloof en filosofie baseer op die Mahayana-soetras en hul eie vinaya (grondreëls). Die Pali-soetras word saam met ander, verwante geskrifte deur sommige skole die agamas genoem.

Verskeie pogings is deur die jare aangewend om ’n enkele teks saam te stel wat al die belangrikste beginsels van Boeddhisme insluit. In die Theravada-tradisie bestaan verkorte &quot;studietekste&quot; in een volume vir nuwe monnike. Later is die Dhammapada in [[Sri Lanka]] as ’n saamgestelde teks beskou.

Dwight Goddard het in die 1920's ’n versameling tekste met die klem op [[Zen]] en ander klassieke Oosterse filosofieë soos die Tao Te Ching, saamgevat in sy &quot;Boeddhistebybel&quot;. Meer onlangs het dr. Babasaheb Ambedkar probeer om een gekombineerde stel Boeddhistiese beginsels saam te stel in &quot;The Buddha and His Dhamma&quot;.&lt;ref&gt;[http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/ambedkar_buddha/ www.columbia.edu]&lt;/ref&gt; Ondanks dié en ander pogings, is daar steeds geen enkele teks wat al die tradisies verteenwoordig nie.

== Verwysings ==
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Buddhism|Engelse Wikipedia]]
{{Verwysings|4}}

== Bronne ==
{{Refbegin|colwidth=30em}}
* {{Citation|last=Ajahn Sucitto| year=2010|title=Turning the Wheel of Truth: Commentary on the Buddha's First Teaching|publisher=Shambhala}}
* {{Citation |last=Armstrong|first=Karen|title=Buddha|date=2004|publisher=Penguin Press|isbn=0-14-303436-7|page=}}
* {{Citation|author=Bareau, André|title='Les Sectes bouddhiques du Petit Véhicule|publisher=École Française d'Extrême-Orient|location=Saigon|year=1955|isbn=}}
* {{Citation | author=Bechert, Heinz; Gombrich, Richard, ed. | year =1984| title =The World of Buddhism | publisher =Motilal Banarsidass Publ.Thames &amp; Hudson|isbn=0500250898}}
* {{Citation |last=Bodhi|first=Bhikkhu |title=The Connected Discourses of the Buddha. Vert. van Samyutta Nikaya|date=2000|publisher=Wisdom Publications|isbn=0861713311|page=}}
* {{Citation | last =Bronkhorst | first =Johannes | year =1993 | title =The Two Traditions Of Meditation In Ancient India | publisher =Motilal Banarsidass Publ.}}
* {{Citation | last =Bronkhorst | first =Johannes | year =1998 | title =Did the Buddha Believe in Karma and Rebirth? | journal =Journal of the International Association of Buddhist Studies 21 (1), 1-20 | url =https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/jiabs/article/download/8869/2776 }}
* {{Citation | last =Bronkhorst | first =Johannes | year =2007| title =Greater Magadha, Studies the Culture of Early India. Series: Handbook of Oriental Studies, Section 2 South Asia Series | publisher =Brill Academic Publishers Inc|ISBN= 978-90-04-11519-4}}
* {{Citation | author =Buddhaghosa  | title =The Dispeller of delusion (Sammohavinodani), Vol.2 |publisher=Pali Text Society 1991|year=1991|isbn=978-0-02-865718-9}}
* {{Citation | author =Buswell, Robert E. (ed.) | title =Encyclopedia of Buddhism|publisher=MacMillan Reference Books|year=2004|isbn=978-0-02-865718-9}}
* {{Citation | author =Carrithers, Michael | title =The Buddha|publisher=Oxford [England]; New York: Oxford University Press,|year=1983|isbn=}}
* {{Citation | author =Carrithers, Michael | title =Founders of faith|publisher=Oxford [England]; New York: Oxford University Press,|year=1986|isbn=019283066X}}
* {{Citation |author=Chodron, Pema|page=37|title=The Places that Scare You: A Guide to Fearlessness in Difficult Times|url=|year=2002|isbn=1-57062-921-8|publisher=Shambhala}}
* {{Citation | author = Clarke, Peter B.; Beyer, Peter ; (ed.) | title=The World's Religions: continuities and transformations|publisher=Routledge|year=2009|isbn=9780415397254}}
* {{Citation|author=[[Randall Collins|Collins, Randall]]|title=The Sociology of Philosophies: A Global Theory of Intellectual Change|publisher=Harvard University Press|year=2000|isbn=0674001877|url=http://books.google.com/books?id=2HS1DOZ35EgC&amp;pg=PA177&amp;source=gbs_toc_r&amp;cad=0_0#PPA199}}
* {{Citation | author =Conze, Edward.| title=The Illustrated Guide to World ReligionsThe Perfection of Wisdom in Eight Thousand Lines and its Verse Summary|publisher=Grey Fox Press|year=2001|isbn=}}
* {{Citation | author =Coogan, Michael D. (ed.) | title=The Illustrated Guide to World Religions|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=1-84483-125-6}}
* {{Citation|last=Cousins|first=L. S.|title=The Dating of the Historical Buddha: A Review Article|journal=Journal of the Royal Asiatic Society|volume=Series 3|issue=6.1|pages=57–63|year=1996|url=http://indology.info/papers/cousins/|accessdate=2007-07-11|doi=10.1017/S1356186300014760|archivedate=2011-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226184207/http://indology.info/papers/cousins/}}; reprinted in Williams, ''Buddhism'', volume I; NB in the online transcript a little text has been accidentally omitted: in section 4, between &quot;... none of the other contributions in this section envisage a date before 420 B.C.&quot; and &quot;to 350 B.C.&quot; insert &quot;Akira Hirakawa defends the short chronology and Heinz Bechert himself sets a range from 400 B.C.&quot;
* {{Citation |title=Review: Brahmanism, Buddhism and Hinduism by Lal Mani Joshi|journal=Philosophy East and West|year=1972|first=S. Cromwell|last=Crawford|volume=22|issue=1|pages=114–116}}
* {{Citation | last =Davidson | first =Ronald M. | year =2003 | title =Indian Esoteric Buddhism: A Social History of the Tantric Movement | publisher =Columbia University Press | location =New York | isbn =0-231-12619-0}}
* {{Citation | author =de Give, Bernard | title=Les rapports de l'Inde et de l'Occident des origines au règne d'Asoka| publisher =Les Indes savants|year=2006|isbn=2-84654-036-5}}
* {{Citation | author =Donath, Dorothy C.|title=Buddhism for the West: Theravāda, Mahāyāna and Vajrayāna; a comprehensive review of Buddhist history, philosophy, and teachings from the time of the Buddha to the present day|publisher=Julian Press | year =1971 | isbn =0-07-017533-0}}
* {{Citation | author =Dumoulin, Heinrich; Heisig, James W.; Knitter, Paul F.|title=Zen Buddhism: A History (India and China)|publisher=London: Collier Macmillan | year =1988| isbn =}}
* {{Citation | author =Dzongsar Jamyang Khyentse|year=2011|title=What Makes You Not a Buddhist|publisher=Shambhala, Kindle Edition|postscript=}}
* {{Citation | author =Eliade, Mircea; Adams, Charles J.|title=The Encyclopedia of religion|publisher=New York: Macmillan| year =1987| isbn =}}
* Eliot, Japanese Buddhism, Edward Arnold, London, 1935
* {{Citation | author =Embree, Ainslie T. (ed.), Stephen N. Hay (ed.), Wm. Theodore de Bary (ed.)|title=Sources of Indian Tradition: From the Beginning to 1800, vol. 1|publisher=NY: Columbia University Press| year =1988| isbn =0-231-06651-1}}
* {{citation|last=Flood |first=Gavin D.|title=An Introduction to Hinduism|publisher=Cambridge University Press|year=1996|isbn=0-521-43878-0}}
* {{cite book|last=Gethin|first=Rupert|title=Foundations of Buddhism|publisher=[[Oxford University Press]]|location=[[Oxford]]|year=1998|url=https://books.google.com/books?id=al_Wlh2mwWIC&amp;printsec=frontcover|isbn=0-19-289223-1}}
* {{cite book | last =Gethin | first =Rupert | title =Sayings of the Buddha|publisher=Oxford University Press|year=2008|isbn=}}
* {{cite journal | last =Goldstein | first =Joseph | year =2002|title=One Dharma: The Emerging Western Buddhism|publisher=HarperCollins|postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;}}
* Goleman, Daniel (2008). ''Destructive Emotions: A Scientific Dialogue with the Dalai Lama''. Bantam. Kindle Edition.
* {{Citation|last=Gombrich |first=Richard F. |title=Theravāda Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo|publisher=London: Routledge|year=1988|isbn=0-415-07585-8}}
* {{Citation | last =Gombrich | first =Richard F. | year =1997 | title =How Buddhism Began | publisher =Munshiram Manoharlal}}
* {{Citation |last=Gombrich |first=Richard F. | title =in Williams, Paul, ed., Buddhism: Critical Concepts in Religious Studies, 8 volumes | publisher =Routledge | location =London|year=2006|isbn=}}
* {{Citation | author =Gunaratana, Bhante Henepola|title=Mindfulness in Plain English|publisher=Wisdom Publications|year=2002|isbn=0-86171-321-4}} Also available on this websites: [http://www.saigon.com/~anson/ebud/mfneng/mind0.htm saigon.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061016172534/http://www.saigon.com/~anson/ebud/mfneng/mind0.htm |date=16 Oktober 2006 }} [http://www.urbandharma.org/udharma4/mpe.html urbandharma.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201190256/http://www.urbandharma.org/udharma4/mpe.html |date= 1 Desember 2020 }} [http://www.vipassana.com/meditation/mindfulness_in_plain_english.php vipassana.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201217022341/http://www.vipassana.com/meditation/mindfulness_in_plain_english.php |date=17 Desember 2020 }}
* {{citation|last=Gyatso|first=Geshe Kelsang|title=Introduction to Buddhism: An Explanation of the Buddhist Way of Life|publisher=Tharpa Publications|year=2008|isbn=978-0-9789067-7-1}}
* {{citation|last=Hāṇḍā|first=Omacanda |title=Buddhist art &amp; antiquities of Himachal Pradesh, upto 8th century A.D.|publisher=New Delhi: Indus Pub. Co.|year=1984|isbn=818518299X}}
* {{citation|last=Hardy|first=Robert Spence|title=The sacred books of the Buddhists compared with history and modern science|publisher=Colombo, printed at the Wesleyan mission Press|year=1863|isbn=}} 
* {{citation|last=Hardy|first=Robert Spence|title=The legends and theories of the Buddhists, compared with history and science|publisher=London, Edinburgh: Williams and Norgate|year=1866|isbn=}} 
* {{Citation|author=Harvey, Peter|title=An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices|publisher=Cambridge University Press|year=1990|isbn=0-521-31333-3}}
* {{cite book |last=Harvey |first=Peter |title=An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices |url=http://books.google.com/books?id=u0sg9LV_rEgC&amp;lpg=PP1&amp;dq=buddhism%20introduction&amp;pg=PA5#v=onepage&amp;q&amp;f=false |year=2013 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, UK |edition=2nd |isbn=9780521676748 |page= }}
* {{Citation|author=Harvey, Peter|title=The Selfless Mind|publisher=Curzon Press|year=1995|isbn=}}
* {{Citation|author=Hawkins, Bradley K.|title=The Pocket Idiots Guide: Buddhism|publisher=Laurence King (Penguin, Alpha)|year=1999|isbn=0-02-864459-X}}
* {{citation|last=Henderson|first=Carol E.|title=Culture and Customs of India|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2002|isbn=}} 
* {{citation|last=Hill|first=John E.|title=Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE|publisher=Charleston, South Carolina: BookSurge|year=2009|isbn=978-1-4392-2134-1}}
* {{cite book|last1=Hirakawa|first1=Akira|last2=Groner|first2=Paul  (trans.; ed.)|title=A History of Indian Buddhism|date=1993|publisher=Motilal Banarsidass|location=Delhi|isbn=8120809556}}
* {{citation|last=Hisamatsu |first=Shin'ichi|title=Critical Sermons on the Zen Tradition|publisher=Palgrave Macmillan|year=2002|isbn=0824823834}}
* {{citation|last=Hodge|first=Stephen|title=Zen Masterclass|publisher=Godsfield Press|year=2002|isbn=}}
* {{citation|last=Jaini |first=Padmanabh S.|title=Collected Paper on Buddhist Studies|publisher=Motilal Banarsidass|year=2001|isbn=81-208-1776-1}}
* {{cite book |last1=Johnson |first1=Todd M. |last2=Grim |first2=Brian J. |title=The World's Religions in Figures: An Introduction to International Religious Demography |url=http://media.johnwiley.com.au/product_data/excerpt/47/04706745/0470674547-196.pdf |year=2013 |publisher=Wiley-Blackwell |location=Hoboken, NJ |isbn= |pages=34–37 |access-date= 8 September 2015 |archive-date=20 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020100448/http://media.johnwiley.com.au/product_data/excerpt/47/04706745/0470674547-196.pdf |url-status=bot: unknown }}
* {{Citation | last =Jong | first =J.W. de | year =1993 | title =The Beginnings of Buddhism | journal =The Eastern Buddhist, vol. 26, no. 2}}
* {{citation|last=Kalupahana|first=David |title=Sarvastivada and its theory of sarvam asti|journal=University of Ceylon Review 24, 94-105|year=1966}}
* {{cite journal|author=Kanno, Hiroshi|title=Huisi's Perspective on the Lotus Sutra as Seen Through the Meaning of the Course of Ease and Bliss in the Lotus Sutra|url=http://www.iop.or.jp/0414/kanno2.pdf|journal=Journal of the institute of Oriental philosophy 14, 146-166|year=2004|publisher=|accessdate=February 5, 2010|archive-date=19 Julie 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719125258/http://www.iop.or.jp/0414/kanno2.pdf|url-status=dead}}
* {{Citation| last =Kasulis| first =T. P.| year =2006| title =Zen as a Social Ethics of Responsiveness| journal =Journal of Buddhist Ethics 13, 1-12| url =http://www.buddhistethics.org/13/zse1-kasulis.pdf| access-date = 8 September 2015| archivedate =25 Maart 2009| archiveurl =https://web.archive.org/web/20090325011050/http://www.buddhistethics.org/13/zse1-kasulis.pdf}} 
* {{Citation | last =Keown | first =Damien|year=2000 |origyear=1996|title=Buddhism: A Very Short Introduction|publisher=Oxford University Press, Kindle Edition|postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;}}
* {{citation|last=Keown|first=Damien|title=Dictionary of Buddhism|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2003|isbn=0-19-860560-9}}
* {{citation|author=Keown, Damien; Prebish, Charles S. |title=Encyclopedia of Buddhism|publisher=London: Routledge|year=2004|isbn=978-0-415-31414-5}}
* {{citation|author=Keown, Damien; Prebish, Charles S. |title=Encyclopedia of Buddhism|publisher=London: Routledge|year=2007|isbn=}}
* {{Citation | author =Kohn, Michael H. (trans.) | title=The Shambhala Dictionary of Buddhism and Zen|publisher=Shambhala|year=1991|isbn=0-87773-520-4}}
* {{Citation | last=Lama Surya Das|year=1997|title=Awakening the Buddha Within|publisher=Broadway Books, Kindle Edition|postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;}}
* {{Citation | author =Lamotte, Étienne (trans. from French)|others=trans. Sara Boin|title=Teaching of Vimalakirti|publisher=Pali Text Society|location=London|year=1976|isbn=0-7100-8540-0|nopp=true|page=XCIII}}
* {{Citation | author =Lindtner, Christian | title=Master of Wisdom|publisher=Dharma Publishing|year=1997|isbn=}}
* {{Citation | last =Lopez | first =Donald S. | year =1995 | title =Buddhism in Practice | publisher =Princeton University Press | isbn =0-691-04442-2 | url =http://isites.harvard.edu/fs/docs/icb.topic787480.files/Lopez-Buddhism%20in%20Practice.pdf }}
* {{Citation | last =Lopez | first =Donald S.| year =2001 | title =The Story of Buddhism | publisher =HarperCollins | postscript =&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;}}
* {{Citation | author =Lowenstein, Tom|title=The Vision of the Buddha|publisher=Duncan Baird Publishers|year=1996|isbn=1-903296-91-9}}
* {{Citation | author =Lusthaus, Dan |title=Buddhist Phenomenology|publisher=Routledge|year=2002|isbn=}}
* {{Citation | last =Mall| first =Linnart| year =2005 | title =Studies in the Astasahasrika Prajnaparamita and Other Essays| publisher =Delhi: Motilal Banarsidass}}
* {{Citation | last =Masih| first =Yakub| year =2000 | title =A Comparative Study of Religions | publisher =Delhi: Motilal Banarsidass |isbn=81-208-0815-0}}
* {{Citation | last =Matthews | first =Bruce | year =1986 | title =Post-Classical Developments In The Concepts of Karma and Rebirth in Theravada Buddhism. In: Ronald W. Neufeldt (ed.), &quot;Karma and rebirth: Post-classical developments&quot; | publisher =SUNY}}
* {{Citation | last =McFarlane| first =Stewart  | year =2001 | title =in Peter Harvey, ed., Buddhism| publisher =Continuum}}
* {{cite book |last=Métraux |first=Daniel A. |date=2010 |title=How Soka Gakkai Became a Global Buddhist Movement |publisher=Edwin Mellen Press |location=Lewiston, NY |isbn=9780773437586 |page=vi}}
* {{Citation | last =Miller| first =Barbara Stoler| year =1996| title =Yoga: Discipline of Freedom: the Yoga Sutra Attributed to Patanjali; vert., with Commentary, Introduction, and Glossary of Keywords| publisher =University of California Press}}
* {{Citation | last =Mitchell| first =| year =2002| title =Buddhism: introducing the Buddhist experience| publisher =Oxford University Press|isbn=0195139518}}
* {{citation|last=Mizuno|first=Kogen|title=Essentials of Buddhism : basic terminology and concepts of Buddhist philosophy and practice|publisher=Tokyo: Kosei|year=1996|isbn=4333016835}}
* {{citation|title=Ethical Issues in Six Religious Traditions|edition=2nd|editor1-first=Peggy|editor1-last=Morgan|editor2-first=Clive A.|editor2-last=Lawton|year=2007|publisher=Edinburgh University Press|location=Edinburgh|isbn=978-0-7486-2330-3|pages=}}
* {{citation|last=Morgan|first=Kenneth W. (ed)|title=The Path of the Buddha: Buddhism Interpreted by Buddhists|publisher= New York:Ronald Press|year=1956|isbn=}}
* {{cite book|last1=Ñāṇamoli|first1=Bhikkhu|last2=Bodhi|first2=Bhikkhu|title=The middle length discourses of the Buddha: vert.|date=1995|publisher=Wisdom Pub.}}
*{{Citation | author =Nattier, Jan | title =A Few Good Men: The Bodhisattva Path according to The Inquiry of Ugra (Ugrapariprccha)|publisher=University of Hawai'i Press|year=2003|isbn=0-8248-2607-8}}
*{{Citation | author =Nattier, Jan; Prebish, Charles S. | title =Mahāsāṅghika Origins: the beginnings of Buddhist sectarianism in History of Religions|journal=History of Religions 16, 237–272|year=1977}}
* {{Citation | last =Norman | first =K.R. | year =1997 | title =A Philological Approach to Buddhism. The Bukkyo Dendo Kybkai Lectures 1994 | publisher =School ofOriental and African Studies (University of London) | url =http://ahandfulofleaves.files.wordpress.com/2011/11/a-philological-approach-to-buddhism_norman_tbf_1997.pdf }}
* {{Citation|url=https://books.google.co.za/books?id=qjbBKG06To0C&amp;pg=PA111&amp;redir_esc=y&amp;hl=af#v=onepage&amp;q&amp;f=false|title=Light of Wisdom|publisher=Rangjung Yeshe Publications|year=2004|accessdate=2010-08-25|isbn=978-962-7341-37-6|author=Padmasambhava, Jamgon Kongtrul, Erik Pema Kunsang}}
* {{citation | author =Oldenberg, Hermann | title=The Doctrine of the Upanishads and Early Buddhism|publisher=Delhi: Motilal Banarsidass(reprint)|year=1991 |isbn=}}
* {{citation|last=Onians|first=Isabelle |title=&quot;Tantric Buddhist Apologetics, or Antinomianism as a Norm,&quot; PhD dissertation|publisher=Oxford, Trinity Term|year=2001|isbn=}} 
* {{citation | author =Pande, Govind Chandra| title=Life and Thought of Sankaracarya|publisher=Delhi: Motilal Banarsidass)|year=1994|isbn=81-208-1104-6}}
* {{citation|author=A. C. Paranjpe|title=Self and identity in modern psychology and Indian thought|url=http://books.google.com/books?id=7Eqa6eoerDAC&amp;pg=PA351|accessdate=10 March 2012|date=30 September 1998|publisher=Springer|isbn=978-0-306-45844-6|page=}}
* {{citation|author=Urmilā Pavāra|title=The weave of my life: a Dalit woman's memoirs|url=http://books.google.com/books?id=5EELAQAAMAAJ|accessdate=10 March 2012|date=2009|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14900-6|pages=}}
* {{citation|last=Payne|first=Richard K.|title=Tantric Buddhism in East Asia|publisher=Boston: Wisdom Publications|year=2006|isbn=0861714873}}
* {{citation |author=Pew Research Center |date=2012 |title=The Global Religious Landscape: A Report on the Size and Distribution of the World's Major Religious Groups as of 2010 |publisher=Pew Research Center |url=http://www.pewforum.org/uploadedFiles/Topics/Religious_Affiliation/globalReligion-full.pdf |format=PDF |accessdate=9 October 2013 |archivedate=9 Maart 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309232303/http://www.pewforum.org/uploadedFiles/Topics/Religious_Affiliation/globalReligion-full.pdf }}
* {{citation | last =Pinburn | first=Sidney|year=2001|title=The Dalai Lama: Policy of Kindness|publisher=Snow Lion|postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;}}
* {{citation|last=Prebish|first=Charles|title=Historical Dictionary of Buddhism|publisher=The Scarecrow Press|year=1993|isbn=0-8108-2698-4}}
* {{cite book|last1=Prebish|first1=Charles S|last2=Keown|first2=Damien|title=Introducing Buddhism|date=2006|publisher=Routledge}}
* {{citation|title=Buddhism, Religion, and the Concept of &quot;God&quot;|journal=Man|year=2003|first=Ilkka|last=Pyysiäinen|volume=50|issue=2|pages=147–171|jstor=3270517|doi=10.1163/156852703321506141}}
* {{citation | author =Ranjini | title=Jewels of the Doctrine|work=Buddhist Stories of the Thirteenth Century|publisher=Sri Satguru Publications|isbn=0-7914-0490-0}}
* {{citation|last=Roach|first=Peter|year=2011|title=Cambridge English Pronouncing Dictionary|edition=18th|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521152532}}
* {{citation|last=Robinson|first=Richard H.|year=1982|title=The Buddhist Religion: A Historical Introduction|edition=3rd|place=Belmont, California|publisher=Wadsworth Publishing|isbn=0-534-01027-X}}
* {{citation | ref =Rahula_74|last=Rahula | first=Walpola |title=What the Buddha Taught|publisher=Grove Press|year=1974|isbn=955-9219-19-7}}
* {{citation|author=Rhys Davids, T.W. Stede, William|title=The Pali Text Society's Pali-English dictionary|publisher=Chipstead, London: Pali Text Society|year=1921|url=http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/pali/}}
* {{citation|last1=Robinson|first1=Richard H.|last2=Johnson|first2=Willard L .|title=The Buddhist Religion|date=1977|publisher=Dickenson Publ.|location=Belmont, Calif.}}
* {{Citation | last =Schmithausen | first =Lambert | year =1981 | title =On some Aspects of Descriptions or Theories of 'Liberating Insight' and 'Enlightenment' in Early Buddhism&quot;. In: Studien zum Jainismus und Buddhismus (Gedenkschrift für Ludwig Alsdorf), hrsg. von Klaus Bruhn und Albrecht Wezler, Wiesbaden 1981, 199-250}}
* {{Citation | last =Schmithausen | first =Lambert | year =1986 | title =Critical Response. In: Ronald W. Neufeldt (ed.), &quot;Karma and rebirth: Post-classical developments&quot; | publisher =SUNY}}
* {{Citation | last =Schopen| first =Gregory | year =2002 | title =Bones, Stones, and Buddhist Monks| publisher =University of Hawai'i Press}}
* {{Citation | last =Sebastian| first =C.D.| year =2005| title =Metaphysics and Mysticism in Mahayana Buddhism | publisher =Delhi: Sri Satguru Publications}}
* {{citation | author =Shaw, Sarah |title=Buddhist Meditation: An Anthology of Texts from the Pāli Canon|publisher=Routledge|year=2006|isbn=}}
* {{Citation | last =Silk| first =Jonathan A.| year =2002| title =What, if anything, is Mahayana Buddhism?| journal=Numen 49:4, 335-405| url=}}
* {{citation | author =Sinha, H.P.|title=Bhāratīya Darshan kī rūprekhā (Features of Indian Philosophy)|publisher=Motilal Banarasidas Publ.|year=1993|isbn=81-208-2144-0}}
* {{citation|title=A Concise History of Buddhism|author=Skilton, Andrew|year=1997|publisher=Windhorse Publications|url=http://books.google.com/?id=GEKd4iqH3C0C&amp;dq=history+of+buddhism|isbn=0-904766-92-6}}
* {{citation | author =Smith, Huston|title=Buddhism: A Concise Introduction|author2=Phillip Novak|publisher=SanFrancisco: Harper|year=2003|isbn=978-0-06-073067-3}}
* {{Citation | author =Smith | title=&quot;Buddhism&quot;. In Juergensmeyer, Mark, The Oxford Handbook of Global Religions|series=Oxford Handbooks in Religion and Theology|publisher=Oxford University Press|year=2006|isbn=978-0-19-513798-9}}
* {{citation | author =Swearer, Donald|title=Becoming the Buddha: the ritual of image consecration in Thailand|publisher=Princeton, N.J.: Princeton University Press|year=2004|isbn=0691114358}}
* {{citation|author=Thanissaro Bhikkhu|title=Refuge: An Introduction to the Buddha, Dhamma, &amp; Sangha (3rd ed., rev.)|url=http://www.accesstoinsight.org/lib/authors/thanissaro/refuge.html#goi|year=2001}}
* {{Citation| last =Skilling| first =Peter| year =1992| title =The Raksā Literature of the Śrāvakayāna| journal =Journal of the Pali Text Society 16, 109-182| url =http://www.palitext.com/JPTS_scans/JPTS_1992_XVI.pdf| access-date = 8 September 2015| archivedate =13 September 2015| archiveurl =https://web.archive.org/web/20150913092107/http://www.palitext.com/JPTS_scans/JPTS_1992_XVI.pdf}}
* {{Citation | last =Skorupski| first = Tadeusz, ed. | year =1990| title =Buddhist Forum, vol I | publisher =Routledge| isbn=0728601621}}
* {{cite journal|title=Buddhism and The Definition of Religion|journal=Man|date=1978|first=Martin|last=Southwold|volume=13|issue=3|pages=362–379|jstor=2801935|doi=10.2307/2801935}}
* {{Citation | last =Tamney | first = Joseph B. | year =1998| title =in William H. Swatos, editor, Encyclopedia of Religion and Society | publisher =Rowman Altamira| isbn=}}
* {{citation| ref =Hanh_74|author=Thich Nhat Hanh|title=The Heart of the Buddha's Teaching|publisher=Broadway Books|year=1974|isbn=0-7679-0369-2}}
* {{citation | author =Thurman, Robert A.F. (vert.)|title=Holy Teaching of Vimalakirti: Mahayana Scripture|publisher=Pennsylvania State University Press|year=1976|isbn=0-271-00601-3}}
* {{Citation | last =Uchiyama| first =Kosho | year =1993| title =Opening the Hand of Thought: Approach to Zen | publisher =New York: Penguin Books}}
* {{Citation | last =Upadhyaya| first =Kashi Nath| year =1998| title =Early Buddhism and the Bhagavadgita | publisher =Motilal Banarsidass Publ.}}
* {{Citation | last =Vetter | first =Tilmann | year =1988 | title =The Ideas and Meditative Practices of Early Buddhism | publisher =BRILL}}
* {{Citation | last =Wallace| first =B. Alan| year =2007| title =Contemplative Science | publisher =Columbia University Press}}
* {{Citation | last =Walpola Rahula | year =2007 | title =What the Buddha Taught | publisher =Grove Press. Kindle Edition | postscript =&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;}}
* {{Citation | last =Warder | first =A.K. | year =2000 | title=Indian Buddhism | place=Delhi | publisher =Motilal Banarsidass Publishers | postscript =&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;}} 
* {{Citation | last =Welch| first =B. Alan| year =1967| title =The practice of Chinese Buddhism, 1900-1950 | publisher =Cambridge: Harvard University Press}}
* {{citation|last=Wells|first=John C.|year=2008|title=Longman Pronunciation Dictionary|edition= 3rd|publisher=Longman|isbn=9781405881180}}
* {{Citation | last =Werner| first =Karel, ed. | year =1989| title =The Longhaired Sage in The Yogi and the Mystic | publisher =Curzon Press}}
* {{Citation | ref =White_74 | author =White, Kenneth | title=The Role of Bodhicitta in Buddhist Enlightenment Including a Translation into English of Bodhicitta-sastra, Benkemmitsu-nikyoron, and Sammaya-kaijo|publisher=The Edwin Mellen Press|year=2005}} {{ISBN|0-7734-5985-5}}.
* {{Citation | author =Williams, Paul | title =Mahayana Buddhism: the doctrinal foundations | publisher =Routledge | location =London|year=1989|isbn=0-415-02537-0}}
* {{Citation | author =Williams, Paul, ed. | title =Buddhism: Critical Concepts in Religious Studies, 8 volumes | publisher =Routledge | location =London|year=2005|isbn=}}
* {{Citation | author =Williams, Paul; Tribe, Anthony | title =Buddhist Thought | publisher =Routledge | location =London | year =2000 | isbn =0-415-20701-0 | url =http://books.google.com/books?id=v0Rpvycf1t0C }}
* {{Citation|author=Paul Williams|title=Buddhism: The early Buddhist schools and doctrinal history ; Theravāda doctrine|url=http://books.google.com/books?id=e5LXzQD-GyEC&amp;pg=PA175|year=2005|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-0-415-33228-6|pages=}}
* {{Citation | author =Williams, Paul | title =Mahayana Buddhism: the doctrinal foundations | publisher =Routledge | location =London|year=2008|isbn=}}
* {{Citation | author =Wynne, Alexander  | title =The Origin of Buddhist Meditation | publisher =Routledge | location =London|year=2007|isbn=9780415423878}}
* {{Citation|author=Yamamoto, Kosho, trans.; Page, Tony , ed.|title=Mahayana Mahaparinirvana Sutra|publisher=Nirvana Publications|year=1999}}
* {{Citation|ref=Yin_98|author=Yin Shun, Yeung H. Wing (vert.)|title=The Way to Buddhahood: Instructions from a Modern Chinese Master|publisher=Wisdom Publications|year=1998|ISBN =0-86171-133-5}} 
* {{Citation|ref=Yin_98|author=Zürcher, Erik|title=The Buddhist Conquest of China|publisher=Leiden E. J. Brill|year=1972|ISBN =}}
{{Refend}}

== Eksterne skakels ==
* {{CommonsKategorie-inlyn|Buddhism}}
* [http://www.suttas.net/ Soetras van Boeddha]
* [https://sites.google.com/site/mudithacom/home/buddhism_qanda VVV oor Boeddhisme]
* [[:dmoz:Society/Religion and Spirituality/Buddhism|''Religion and Spirituality: Buddhism'']] by Open Directory Project
* {{cite web|publisher=Victoria and Albert Museum|url=http://www.vam.ac.uk/collections/asia/asia_features/buddhism/index.html|title=Buddhism&amp;nbsp;— objects, art and history|work=Asië|accessdate=2007-12-06|archive-date=2008-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080106085643/http://www.vam.ac.uk/collections/asia/asia_features/buddhism/index.html|url-status=dead}}
* [http://www.sacred-texts.com/bud/index.htm Boeddhistetekste by Sacred Texts.com]
* [http://www.what-Buddha-taught.net/ Boeddhisme in verskeie tale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928041702/http://what-buddha-taught.net/ |date=28 September 2007 }}
* [http://www.patheos.com/Topics/Future-of-World-Religions/Buddhism.html ''The Future of Buddhism series''], van ''Patheos''
* {{cite web|url=http://www.accesstoinsight.org/lib/authors/thanissaro/emptiness.html|title=Emptiness|author=Thanissaro Bhikkhu|publisher= 'n Theravada-biblioteek|accessdate=2012-12-19}}
* {{cite web|author=[http://www.weiwuwei.8k.com/ Wei, Wei Wu]|work=Routledge and Kegan Paul Ltd., London|publisher=Sentient Publications|title=Why Lazarus Laughed: The Essential Doctrine Zen-Advaita-Tantra|year=1960|url=http://www.sentientpublications.com/catalog/lazarus.php|accessdate=2010-11-10|archive-date=2010-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20101223120609/http://www.sentientpublications.com/catalog/lazarus.php|url-status=dead}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Boeddhisme| ]]</text>
      <sha1>g3q7npzoynrtxuhfc6b3onwe1efbk6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45</id>
    <revision>
      <id>2921376</id>
      <parentid>2920939</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:09:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109125" sha1="j3hh6rbgl1b3lnsq9by4pytsgbfef8c" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = Republiek Chili
|volle_naam              = &lt;small&gt;''República de Chile'' ([[Spaans]])&lt;/small&gt;
|algemene_naam           = Chili
|beeld_vlag              = Flag of Chile.svg
|beeld_wapen             = Coat of arms of Chile.svg
|simbool_tipe            = Wapen
|beeld_kaart             = Chile (orthographic projection).svg
|leuse                   = ''Por la Razón o la Fuerza''&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.chileangovernment.cl/the-coat-of-arms/ |title=The Coat of Arms |publisher=Chileense regering |date=23 Oktober 2011 |accessdate=7 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200407032831/https://www.chileangovernment.cl/the-coat-of-arms/ |archive-date=7 April 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''([[Spaans]] vir: &quot;Deur reg of mag&quot;)''&lt;/small&gt;
|volkslied               = ''[[Himno nacional de Chile]]''&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:United States Navy Band - National Anthem of Chile.ogg]]&lt;/center&gt;
|amptelike_tale          = [[Spaans]] (''[[de facto]]'')
|hoofstad                = [[Santiago de Chile]]{{smallsup|a}}
{{Koördinate|33|26|S|70|39|W}}
|latd                    = 33
|latm                    = 26
|latNS                   = S
|longd                   = 70
|longm                   = 39
|longEW                  = W
|grootste_stad           = [[Santiago de Chile]]
|regeringsvorm           = Unitêre presidensiële&lt;br /&gt;grondwetlike [[republiek]]
|leiertitels             = &lt;br /&gt;• [[President]]
|leiername               = [[José Antonio Kast]]
|oppervlak_rang          = 38&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 756&amp;nbsp;102{{smallsup|b}}&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chile/ |title=Chile |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |date=22 Junie 2014 |accessdate=26 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260126020712/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chile/ |archive-date=26 Januarie 2026 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|oppervlakmi²            = 291&amp;nbsp;932,6
|persent_water           = 2,1 (2015)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#|title=Surface water and surface water change|publisher=[[OESO]]|accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_skatting      = 18&amp;nbsp;664&amp;nbsp;652&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;
|bevolking_skatting_jaar = 2024
|bevolking_rang          = 67&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|bevolking_sensus        = 17&amp;nbsp;574&amp;nbsp;003&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.censo2017.cl/wp-content/uploads/2017/12/Presentacion_Resultados_Definitivos_Censo2017.pdf |title=RESULTADOS CENSO 2017 |work=RESULTADOS DEFINITIVOS CENSO 2017 |publisher=Chileense nasionale statistiekinstituut |date=1 Januarie 2018 |accessdate=11 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208083840/https://www.censo2017.cl/wp-content/uploads/2017/12/Presentacion_Resultados_Definitivos_Censo2017.pdf |archive-date=8 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_sensus_jaar   = 2017
|bevolkingsdigtheid      = 25
|bevolkingsdigtheidmi²   = 64
|bevolkingsdigtheidrang  = 198&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP                 = $741,547&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=&quot;imf2&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2025/april/weo-report?c=228&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&amp;sy=2025&amp;ey=2030&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;scc=1&amp;ssc=1&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=0 |title=Chile |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|BBP_PPP_rang            = 45&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP_jaar            = 2025
|BBP_PPP_per_kapita      = $36&amp;nbsp;488&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 61&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP                     = $357,690&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_rang                = 45&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_jaar                = 2025
|BBP_per_kapita          = $17&amp;nbsp;600&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_per_kapita_rang     = 66&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|onafhanklikheidstipe    = • Eerste Regering&lt;br /&gt;• Verklaar&lt;br /&gt;• Erken&lt;br /&gt;• Huidige grondwet
|onafhanklikheidsgebeure = 
|onafhanklikheidsdatums  = van [[Spanje]]&lt;br /&gt;[[18 September]] [[1810]]&lt;br /&gt;[[12 Februarie]] [[1818]]&lt;br /&gt;[[24 April]] [[1844]]&lt;br /&gt;[[11 September]] [[1980]]{{smallsup|c}}
|MOI                     = {{wins}} 0,878&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|MOI_rang                = 45&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|MOI_jaar                = 2023
|MOI_kategorie           = {{kleur|#090|baie hoog}}
|Gini                    = 43,0&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=CL |title=Gini Index – Chile |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|Gini_rang               = 
|Gini_jaar               = 2022
|Gini_kategorie          = {{kleur|#e0584e|hoog}}
|geldeenheid             = [[Chileense peso|Peso]]
|geldeenheid_kode        = CLP
|land_kode               = 152 / CHL / CL
|tydsone                 = CLT/EAST
|utc_afwyking            = [[UTC-03:00|-3]] en [[UTC-05:00|-5]]
|tydsone_somer           = nie toegepas nie
|utc_afwyking_DST        = [[UTC-03:00|-3]] en [[UTC-05:00|-5]]
|internet_domein         = [[.cl]]
|skakelkode              = 56
|voetskrif               = a. Die wetgewende gesag is in [[Valparaíso]] gesetel.&lt;br /&gt;b. Insluitende [[Paaseiland]] en Salas y Goméz-eiland; uitsluitende die 1&amp;nbsp;265&amp;nbsp;853,7&amp;nbsp;km² (488&amp;nbsp;748,8&amp;nbsp;myl²) van die geëiste gebied ''[[Antártica Chilena]]''.&lt;br /&gt;c. Die grondwet is in 1989 en 2005 gewysig.}}

'''Chili''' ([[Spaans]]: ''Chile'', [ˈtʃile], {{Audio|Es-Chile.ogg|luister}}), amptelik die '''Republiek Chili''' (''República de Chile'', [reˈpuβlika ðe ˈtʃile], {{audio|help=no|Es-República de Chile.oga|luister}}), is ’n unitêre presidensiële grondwetlike [[republiek]] geleë aan die suidwestelike kus van [[Suid-Amerika]]. Chili is lank en smal en strek in ’n noord-suidrigting oor ’n afstand van sowat 4&amp;nbsp;300 kilometer, terwyl dit op sy breedste in ’n oos-wesrigting maksimaal 400 kilometer van die weskus tot by die grens met [[Argentinië]] strek. Dié land behels verskillende [[klimaat]]sones wat van tropiese [[woestyn]]e in die noorde tot by die koel gematigde en subpolêre [[woud]]sones van Suid-Chili strek. Dit het lae berge langs die kus, ’n vrugbare vallei, en die [[Andes]]gebergte in die ooste.&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Santiago en invierno.jpg|duimnael|links|[[Santiago de Chile]] is die [[hoofstad]] en grootste stedelike sentrum van Chili]]
Chili word in die weste deur die [[Stille Oseaan]], in die noorde deur [[Peru]], in die noordooste deur [[Bolivië]], in die ooste deur Argentinië en in die suide deur die [[Suidelike Oseaan]] begrens. Die [[Straat van Magellaan]], wat volledig onder Chili se beheer val, bied dié land ook toegang tot die [[Atlantiese Oseaan]] in die ooste. Naas sy vastelandgebiede maak ook die [[Paaseiland]] (of Rapa Nui) in die Stille Oseaan, die eiland Salas y Goméz, die Juan-Fernández-eilandgroep met Robinson-Crusoe-eiland, die Desventuradas-eilande en die eilandgroepe van Ildefonso en Diego-Ramirez in die suide deel uit van Chileense grondgebied. Dié land maak daarnaas ook aanspraak op ’n gebied in [[Antarktika]] (''[[Antártica Chilena]]'') met ’n oppervlakte van sowat 1,266 miljoen vierkante kilometer rondom die [[Antarktiese Skiereiland]].

Danksy die [[ekonomie]]se beleid en vryemarkhervormings van [[Augusto Pinochet]] se demokratiese opvolgers het Chili tot een van die welvarendste lande in [[Latyns-Amerika]] en mees stabiele nasies in Suid-Amerika ontwikkel.&lt;ref name=&quot;BBC-Chile&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1222764.stm |title=Country profile: Chile |publisher=[[BBC]] |date=16 Desember 2009 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Volgens die [[Verenigde Nasies]] se [[Menslike ontwikkelingsindeks]] (MOI) is Chili tans dié land met die hoogste lewensgehalte in Latyns-Amerika. Chili is een van die belangrikste [[koper]]produsente ter wêreld, ’n beduidende uitvoerder van [[wyn]] en ook een van [[Suid-Afrika]] se grootste mededingers op die internasionale vrugtemark.

== Etimologie ==
[[Lêer:Expedición de Almagro Pedro Subercaseaux.jpg|duimnael|links|Almagro se ekspedisie suid van Peru na Chili in 1535 en 1536]]
[[Lêer:Chili. Provincia Aplissima.jpg|duimnael|Kaart van Chili deur Cornelius van Wytfliet in 1597]]
Die herkoms van die woord ''Chili'' is nog steeds onduidelik. Volgens die 17de eeuse Spaanse kroniekskrywer Diego de Rosales,&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.chile.com/tpl/articulo/detalle/ver.tpl?cod_articulo=7225 |title=Chile.com.La Incógnita Sobre el Origen de la Palabra Chile |publisher=Chile.com |date=15 Junie 2000 |accessdate=15 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415204553/http://www.chile.com/tpl/articulo/detalle/ver.tpl?cod_articulo=7225 |archive-date=15 April 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; het die [[Inka]]s die vallei van [[Aconcagua]] “Chili” deur die afleiding van ’n Picunche-stamhoof (“cacique”) se naam ''Tili'' genoem, wie die gebied tydens die verowering deur die Inkas beheers het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Picunche |title=Picunche (people) |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;encina&quot;&gt;{{es}} {{cite book |author1=Francisco A. Encina |author2=Leopoldo Castedo |title=Resumen de la Historia de Chile |edition=4 |location=Santiago de Chile |page=44 |volume=I |publisher=Zig-Zag |year=1961 |url=http://img242.imageshack.us/img242/6293/chilenameuo6.jpg |accessdate=5 Februarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205171400/http://img242.imageshack.us/img242/6293/chilenameuo6.jpg |archive-date=5 Februarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ’n Ander teorie verwys na die ooreenkoms van Aconcagua se vallei met dié van die Casmarivier in Peru, waar ’n dorp en ’n vallei met die naam ''chili'' geleë was.&lt;ref name=&quot;encina&quot; /&gt;

Ander teorieë beweer dat Chili se naam afgelei is van ’n inheemse Amerikaanse woord wat óf “einde van die aarde” óf “seemeeue” kon beteken;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite encyclopedia |url=http://ea.grolier.com |title=Chile |encyclopedia=Encyclopedia Americana |publisher=Grolier Online |year=2005 |accessdate=4 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020721154758/http://ea.grolier.com/ |archive-date=21 Julie 2002 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020721154758/http://ea.grolier.com/ |date=21 Julie 2002 }}&lt;/ref&gt; van die [[Mapuche]]-woord ''chilli'' wat kon beteken “waar die land eindig”&lt;ref name=&quot;hudson&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/cltoc.html |title=Chile: A Country Study |publisher=GPO for the Library of Congress |author=Rex A. Hudson |year=1995 |accessdate=4 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150625213643/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/cltoc.html |archive-date=25 Junie 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; of van die [[Quechua]]-woord ''chiri'', “koud”&lt;ref name=&quot;1911britannica&quot;&gt;{{en}} &quot;CHILE&quot;. Encyclopædia Britannica. 11de uitgawe. 1911.&lt;/ref&gt; of ''tchili'', wat óf “sneeu”&lt;ref name=&quot;1911britannica&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{es}} {{cite encyclopedia |url=//web.archive.org/web/20080510215421/http://es.encarta.msn.com/encyclopedia_761572974_4/Chile.html |title=Chile (república) |encyclopedia=Enciclopedia Microsoft Encarta Online |year=2005 |accessdate=4 Julie 2016}}&lt;/ref&gt; óf “die diepste punt van die aarde” beteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite encyclopedia |author=Neale J. Pearson |url=http://gme.grolier.com |title=Chile |encyclopedia=Grolier Multimedia Encyclopedia |publisher=Scholastic Library Publishing |year=2004 |accessdate=4 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/19990210101840/http://www.gme.grolier.com/ |archive-date=10 Februarie 1999 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19990210101840/http://www.gme.grolier.com/ |date=10 Februarie 1999 }}&lt;/ref&gt; Nog ’n oorsprong word toegeskryf aan ''chilli'', die onomatopoeise ''cheele-cheele'' — die Mapuche se nabootsing van die gekweel van ’n voël wat plaaslik bekend staan as trile.&lt;ref name=&quot;hudson&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{es}} {{cite book |author=Miguel de Olivares y González SJ |title=Historia de la Compañía de Jesús en Chile |editor=Colección de historiadores de Chile y documentos relativos a la historia nacional |year=1864 |origyear=1736 |publisher=Imprenta del Ferrocarril |location=Santiago de Chile |volume=4}}&lt;/ref&gt;

Die Spaanse [[conquistador]]es het die naam van die Inkas gehoor en die min oorlewendes van Diego de Almagro se eerste Spaanse ekspedisie suid van Peru in 1535 en 1536 het hulself die “manne van Chili” genoem.&lt;ref name=&quot;hudson&quot; /&gt; Uiteindelik is Almagro gekrediteer met die universalisasie van die naam ''Chili'', na die sodanige benaming van die Mapocho-vallei.&lt;ref name=&quot;encina&quot; /&gt; Die ouer spelling “Chili” is in [[Engels]] gebruik tot ten minste 1900 voordat dit deur “Chile” vervang is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |title=Appletons' annual cyclopaedia and register of important events of the year: 1900 |publisher=Appletons |location=New York |page=87 |url=http://archive.org/stream/s3appletonsann05newyuoft#page/87/mode/1up}}&lt;/ref&gt; In [[Afrikaans]] en [[Nederlands]] het die naam Chili gebruiklik gebly.

== Geskiedenis ==
&lt;!-- {{Hoofartikel|Geskiedenis van Chili}} --&gt;
=== Vroeë geskiedenis ===
[[Lêer:Tulor Settlement Chile.jpg|duimnael|links|Tulor-nedersetting (800 v.C. tot 1100 n.C.) van die Atacameños in die noorde van Chili]]
[[Lêer:Cerro Grande de la Compañia 193.jpg|duimnael|Cerro Grande de La Compañía het een van die mees suidelike vestings van die Inka-ryk gehuisves]]
Die oudste spore van menslike vestigings is meer as 18&amp;nbsp;500 jaar oud en is in Monte Verde gevind.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sciencenews.org/article/people-roamed-tip-south-america-18500-years-ago |title=People roamed tip of South America 18,500 years ago |publisher=Science News |author=Bruce Bower |pages=10 |date=26 Desember 2015 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Dit is in die suidelike Sentraal-Chili suidwes van [[Puerto Montt]] geleë en hoort tot die oudste menslike nedersettings op die Amerikaanse vasteland wat ooit gevind is.

In oases binne die [[Atacamawoestyn]] van Suid-Peru en Noord-Chili het tussen 8000 en 2000 v.C. die Chinchorro-kultuur bestaan, ’n jagter-versamelaar-volk wat veral vir hul [[mummie]]s bekend staan. Omtrent 2000 v.C. het in die noorde landbou en [[mak maak]] van [[vee]] opgekom. Omtrent 600 n.C. is die Paaseiland deur [[Polinesië|Polinesiese]] volke bevolk wat ná sowat 400 jaar hul bloeitydperk beleef en die bekende [[moai]] opgerig het.

Van 1493 tot 1527 het die noorde van die huidige Chili aan die Inka-ryk behoort. Die Mapuche het baie pogings wat die Inkas onderneem het om die gebied te verower, ten spyte van hul gebrek aan staatsorganisasie, suksesvol weerstaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |title=Insight Guides: Chile |url=https://books.google.com/books?id=Nf8SnJ_ZJbkC&amp;pg=PA27 |accessdate=14 Julie 2013 |year=2002 |publisher=Langenscheidt Publishing Group |isbn=978-981-234-890-6 |page=27}}&lt;/ref&gt; Hulle het teen Sapa Inka Tupac Yupanqui en sy weermag geveg. Die gevolg van die bloedige drie-dae-konfrontasie wat as die “Slag van die Maule” bekend staan, was dat die Inka se verowering van Chileense gebiede aan die Maule-rivier geëindig het.&lt;ref name=&quot;countrystudies&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://countrystudies.us/chile/85.htm |title=Development and Breakdown of Democracy, 1830–1973 |work=Country Studies |publisher=Library of Congress |date=31 Maart 1994 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Die Spaanse koloniale bewind ===
[[Lêer:Pedro de Valdivia.jpg|duimnael|links|upright|Pedro de Valdivia, die eerste koninklike goewerneur van Chili (1540–1547)]]
[[Lêer:Fundacion de Santiago.jpg|duimnael|''Pedro de Valdivia stig Santiago de Chile'' – skildery deur Pedro Lira in 1889]]
[[Lêer:Mauricio rugendas - el malon.jpg|duimnael|Die Arauco-oorlog. Die skildery toon ’n vrou wat tydens ’n malón deur Mapuche ontvoer word]]
[[Lêer:Lautaro (de Pedro Subercaseaux).jpg|duimnael|links|upright|Lautaro, leier van die Mapuche (1553–1557)]]
[[Lêer:Escena Patriótica-Rugendas.jpg|duimnael|Chileense patriotte – skildery deur Johann Moritz Rugendas]]
Nadat [[Christophorus Columbus]] die [[Amerikas]] in 1492 vir [[Spanje]] ontdek het, het die [[Europa|Europese]] verkenning en verowering van die twee kontinente begin. In 1520 het die [[Portugal|Portugese]] ontdekkingsreisiger [[Ferdinand Magellaan]] in diens van Spanje die Straat van Magellaan tydens sy omseiling van die wêreld ontdek. Die naaste Europeërs, wat die gebied van Chili bereik het, was Diego de Almagro el Mozo, ’n Spaanse conquistador en mededinger van [[Francisco Pizarro]], en sy gevolgskap. Hulle het in 1535 vanaf Peru vertrek op soek na [[goud]] in die suide, maar is deur die inheemse bevolking teruggedryf. Die eerste blywende Europese nedersetting, Santiago de Chile, is op 12 Februarie 1541 deur Pedro de Valdivia gestig. Sedert 1542 het Chili deel uitgemaak van die Vise-Koninkryk Peru.&lt;ref name=&quot;countrystudies&quot; /&gt;

Hoewel die [[Spanjaarde]] nie die omvattende goud- en [[silwer]]-rykdom waarna hulle gesoek het gevind het nie, het hulle die landbou-potensiaal van Chili se sentrale vallei ontdek. Dus het Chili ’n belangrike verskaffingsvennoot van landbougoedere vir ander [[Spaanse Ryk|Spaanse kolonies]] geword.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://archive.org/stream/storiadellaguer00caivgoog/storiadellaguer00caivgoog_djvu.txt |title=Bárbaros, page 66. David J. Weber |publisher=Archive.org |accessdate=11 Mei 2018}}&lt;/ref&gt;

Die Spanjaarde kon danksy die weerstand van die Mapuche-bevolking nie die suidelike gebiede verower nie. Die konflik, wat as die Arauco-oorlog bekend staan, was ’n lang stryd, waarin vreedsame fases met skermutselinge gewissel het. Dit het ’n aanlopende Spaanse kolonisasie van die suide verhoed, aangesien nedersettings en vestings kort ná hul stigting weer deur die inheemse bevolking verwoes is. Een van die bekendste Mapuche-leiers tydens die Arauco-oorlog was [[Galvarino]]. Van 1602 af het die Bío Bío-rivier ''[[de facto]]'' die suidelike grens van die Spaanse kolonie gevorm. Die suksesvolle weerstand deur die Mapuche het die Spanjaarde in 1641 gedwing om hulle onafhanklikheid in die verdrag van Quillín te erken. Daarmee het die Bio Bío-rivier die noordelike grens van die Mapuche-staat geword en die Mapuche die enigste inheemse bevolking van Latyns-Amerika wat in hul eie landgebied geregeer het. Hoewel daar dan ook herhaaldelik onsuksesvolle pogings onderneem is om die gebied te verower, het die grensverloop tot die einde van die koloniale heerskappy bestaan. Eers onder president José Joaquín Pérez, wat in 1861 die “vreedsame sluiting van Araukanië” begin het, het die onafhanklike Republiek Chili die suidelike gebied in 1883 verower.

Benewens die stryd teen die inheemse bevolking het ernstige [[aardbewing]]s, [[tsoenami]]s en [[Vulkaan|vulkaniese]] uitbarstings ook die ontwikkeling van dié land belemmer. Baie stede is heeltemal vernietig, soos [[Concepción]] in 1570 en [[Valdivia]] in 1575. Die Chileense kusstede is tydens die 16de en 17de eeue blootgestel aan gereelde aanvalle deur [[Engelse]] seerowers; onder andere het [[Francis Drake]] in 1578 [[Valparaíso]] verower en ’n skip vol Chileense wyn gekaap.

In 1609 is die Kapiteinsgeneraliteit Chili gestig wat in afhanklikheid van die Vise-Koninkryk Peru gestaan het. In 1778 het Chili ’n soewereine Kapiteinsgeneraliteit met handelsvryheid binne die Spaanse Koninkryk geword.

=== Die 19de eeu ===
[[Lêer:Los Fundadores de Chile.jpg|duimnael|links|Die vier stigters van die Chileense Republiek (v.l.n.r.): José Miguel Carrera, Bernardo O’Higgins, José de San Martín en Diego Portales]]
[[Lêer:Battle of Chacabuco.jpg|duimnael|Argentynse en Chileense troepe onder José de San Martín tydens die slag van Chacabuco op 12 Februarie 1817]]
[[Lêer:JuraIndependencia.jpg|duimnael|links|''Proklamasie en sweer van die onafhanklikheid van Chili'' – skildery deur Pedro Subercaseaux Errázuriz in 1945]]
[[Lêer:Una chingana - Chile.jpg|duimnael|Fiestas Patrias van Chile, 1854]]
[[Lêer:Sinking of the Esmeralda during the battle of Iquique.jpg|duimnael|Die ''Esmeralda'' sink tydens die seeslag voor Iquique gedurende die [[Salpeteroorlog]] op 21 Mei 1879]]
[[Lêer:Pacifico1879.svg|duimnael|links|upright|Die grensverloop tussen Peru, Bolivië en Chili voor en na die Salpeteroorlog van 1879. Die geskakeerde streke behoort nou aan Chili en Argentinië]]
[[Lêer:La révolution au Chili L attaque de Valparaiso 1891.jpg|duimnael|Die Chileense vloot se aanval op Valparaíso tydens die Chileense burgeroorlog van 1891]]
Nadat die Spaanse vaderland tydens die [[Napoleontiese Oorloë]] deur [[Frankryk]] beset is en [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] sy broer Josef Bonaparte in 1808 as koning van Spanje aangestel het, het Chili na onafhanklikheid begin streef. Op 18 September 1810 is ’n junta gevorm, wat sy lojaliteit met Ferdinand VII, die afgesette monarg van Spanje, verklaar en ’n outonome republiek binne die Spaanse Ryk geproklameer het. Hierdie datum word as die begin van onafhanklikheidswording in Chili gevier.

As gevolg van hierdie ontwikkeling het die beweging vir volle onafhanklikheid onder leierskap van José Miguel Carrera (een van die mees bekende patriotte) en sy twee broers Juan José en Luis Carrera wyer steun ervaar. Spaanse pogings om sy beheer oor sy koloniale ryk in die Amerikas tydens die Reconquista weer in te stel het tot ’n uitgerekte stryd gelei, insluitend binnegevegte onder Bernardo O’Higgins, wat Carrera se leierskap bevraagteken het.

Die afwisselende oorlogvoering het voortgeduur tot 1817. Terwyl Carrera in Argentynse ballingskap was, het O’Higgins en die anti-Carrera kohort José de San Martín, held van die Argentynse Onafhanklikheidsoorlog, ’n weermag gelei wat die Andes oorsteek en die rojaliste in Chili verslaan het. Op 12 Februarie 1818 is Chili as ’n onafhanklike republiek geproklameer.

Met die patriotte se neerlaag in die slag van Rancagua op 1/2 Oktober 1814 het Spanje weer die mag in Chili oorgeneem, maar in die slag van Chacabuco tussen 12 en 14 Februarie 1817 het ’n Argentyns-Chileense weermag onder generaal José de San Martín die Spanjaarde verslaan. Met die slag van Maipú op 5 April 1818 is die Spaanse heerskappy eindelik beëindig. San Martín het ten gunste van Bernardo O'Higgins afstand van sy presidentskap gedoen. Spanje het die onafhanklikheid van Chili eers op 24 April 1844 amptelik erken.

Die politieke opstand het min sosiale veranderinge gebring en die 19de eeuse Chileense gemeenskap het die essensie van die gestratifiseerde koloniale sosiale struktuur bewaar wat grootliks beïnvloed is deur die regerende klas en die [[Rooms-Katolieke Kerk]]. Die bedanking en selfballingskap van generaal O’Higgins in 1823 het nie ’n einde aan die politieke binnegevegte gebring nie. Die burgerlike konflik met fokus hoofsaaklik op die kwessies van [[antiklerikalisme]] en regionalisme het voortbestaan. Hierdie gebeure het tot die Chileense burgeroorlog van 1829–1830 tussen [[Konserwatisme|konserwatiewe]] Pelucones en die [[Liberalisme|liberaalgesinde]] Pipiolos gelei. Dié konflik is beëindig met die nederlaag van die liberale kragte en die goedkeuring van ’n nuwe grondwet in 1833 wat van krag sou bly tot in 1925.

Van 1836 tot 1839 het die Peru-Boliviaanse Konfederasieoorlog teen Bolivië en Peru plaasgevind wat deur die Argentyns-Chileense alliansie gewen is. Ná die oorlog is die Peru-Boliviaanse Konfederasie ontbind en Peru moes sy skuldlas vir die Chileense ondersteuning tydens die onafhanklikheidsoorlog teen Spanje betaal.

Ná die opkoms van liberale burgerregtebewegings en geïnspireer deur die [[Revolusiejaar 1848|Europese Rewolusies van 1848]] het die Chileense Rewolusie in April 1851 uitgebreek, toe die liberale gepoog het om die konserwatiewe regering onder president Manuel Montt omver te werp en die Chileense Grondwet van 1833 af te skaf. Ná verskeie gevegte en beleërings teen die einde van Desember 1851 het regeringsmagte die opstand eindelik onderdruk.

Op 17 September 1865 het Chili oorlog teen Spanje verklaar, nadat Spanje gepoog het om met militêre ingryping groter invloed in Peru te verkry. Tydens die Spaans-Suid-Amerikaanse oorlog het die seeslae van Papudo en van Abtao by die [[Chiloé-eiland]] plaasgevind. Op 5 Desember 1865 het Peru ’n alliansie met Chili gesluit om teen die gemeenskaplike vyand te veg. Die Spanjaarde het op 31 Maart 1866 die hawestad Valparaíso massief gebombardeer, maar die konflik met Spanje kon eers tydens die verdrae van 1871 en 1883 finaal opgelos word.

Tydens die 19de eeu is daar ’n toenemende emigrasie van nie-Spaanse Europeërs ná Chili, waaronder [[Duitsers]], wie se spore veral in die suidelike en sentrale deel van dié land nog gesien kan word (Valdivia, Osorno, Puerto Montt, Puerto Varas, Frutillar, Puerto Natales).

Tydens die [[Salpeteroorlog]] van 1879 tot 1884 het Chili die Atacamawoestyn, destyds deel van Bolivië en Peru, [[Lima]] en Peru se kuslyn beset. In die vredesverdrag van 1904 het Bolivië sy vrye toegang tot die Stille Oseaan aan Chili oorhandig. In die verowerde gebiede is later groot koperneerslae gevind: Chuquicamata, die grootste kopermyn ter wêreld, is in dié gebied geleë. Peru het in die verdrag van Ancón die huidige gebiede van Arica, Parinacota en Tarapacá as ’n vergoeding aan Chili oorhandig.

Politieke verskille tussen die destydse president van Chili, José Manuel Balmaceda, en die Chileense kongres in Januarie het tot die uitbreek van die Chileense burgeroorlog van 1891 gelei. Dié oorlog het twee kampe gehad: aan die een kant die Chileense weermag, wat die president ondersteun het, en aan die ander kant die Chileense vloot, wat die kongres ondersteun het. Nadat die Chileense vloot die weermag verslaan het, het president Balmaceda selfmoord gepleeg.

Ondanks die grensverdrag van 1881 met Argentinië het die grensgeskil in 1893 vererger, omdat die kontrak die Andes as grens vermeld het: Die grenslyn verloop “oor die hoogste berge wat die waterskeiding vorm”. Op sommige gebiede het hierdie definisie tot omstrede resultate gelei. In die noorde het Bolivië met Argentinië ’n deel van die Puna teen [[Tarija]] geruil, nadat Chili die Puna-streek in die Salpeteroorlog beset het. ’n [[Wapenwedloop]] het tussen Chili en Argentinië begin. Slegs deur ’n arbitrasieproses kon die grenskonflik in 1902 beëindig word. [[Patagonië]] en [[Vuurland]] is opnuut verdeel, waarby Chili 54&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km² en Argentinië 40&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km² ontvang het. Die grensgeskil met Bolivië is in 1904 in ’n vredesverdrag finaal beëindig. Hierdie ooreenkoms is volgens [[internasionale reg]] bindend, maar word gedeeltelik deur Bolivië, wat toegang tot die Stille Oseaan eis, bevraagteken.&lt;ref name=&quot;Infobae_2012&quot;&gt;{{es}} {{cite web |work=Infobaeinternacional.com |url=http://america.infobae.com/notas/58902-Piera-vuelve-a-negar-una-salida-al-mar-de-Bolivia |title=Piñera vuelve a negar una salida al mar de Bolivia – El mandatario chileno rechazó enérgicamente la demanda del presidente boliviano Evo Morales. Quiere revisar el tratado de límites de 1904 que dejó a su país sin acceso al Pacífico |publisher=america.infobae.com Edición Argentina |date=29 September 2012 |accessdate=4 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124050101/http://america.infobae.com/notas/58902-Piera-vuelve-a-negar-una-salida-al-mar-de-Bolivia |archive-date=24 November 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KAS_2004&quot;&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.kas.de/c/document_library/get_file?uuid=dd064e07-2cdf-d595-a739-3197b08a75e7&amp;groupId=252038 |title=Chile, Bolivien, Peru und der Pazifik – ein ewiger Streit |publisher=Konrad Adenauer Stiftung |author=Sonja Ernst, Eva Melis |format=PDF |date=2 April 2004 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Die 20ste eeu ===
[[Lêer:Augusto Pinochet foto oficial.jpg|duimnael|upright|links|[[Augusto Pinochet]], diktator tussen 1973 en 1990]]
[[Lêer:FamigliaCastagnaColoniCapitanPastene1910.jpg|duimnael|Italiaanse immigrante in Capitan Pastene in Suid-Chili in 1910]]
[[Lêer:Beagle Channel - La Isla de Los Lobos.jpg|duimnael|Die Beagle-kanaal tussen Argentinië en Chili]]
[[Lêer:Salvador Allende Gossens-.jpg|duimnael|upright|links|[[Salvador Allende]], president van 1970 tot 1973]]
[[Lêer:Canalbeagle.png|duimnael|Kaart van die Beagle-kanaal met die huidige grensverloop]]
Chili het tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]] neutraal gebly, maar die binnelandse situasie was nog steeds onstabiel. Net twee seeslagte het tydens die Groot Oorlog voor die Chileense kus plaasgevind, waaraan Chili nie deelgeneem het nie: Die [[Slag van Coronel]] op 1 November 1914 en die [[Slag van Más a Tierra]] op 14 Maart 1915; albei tussen die vlotte van die [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]] en die [[Duitse Keiserryk]]. President Arturo Alessandri is in 1924 deur ’n militêre staatsgreep afgesit. Toe in 1925 ’n nuwe grondwet bekend gestel is, het hy in Maart 1926 egter die mag weer oorgeneem. Tot 1932 kon Carlos Ibáñez del Campo dié land met diktatoriese middels die langste tydperk beheers. In 1932 is die grondwetlike orde herstel en die Radikale Party het in die volgende 20 jaar die sterkste politiese krag geword.

Chili is deur die [[Groot Depressie]] van 1929/30 swaar geskud. Die pryse vir die belangrikste uitvoerprodukte koper en salpeter het dramaties getuimel. Van die 1930’s af het ’n stadige herstel in dié land plaasgevind wat in 1938 deur ’n staatsgreeppoging deur die Nasionaal-Sosialistiese Beweging van Chili en die daaropvolgende slagting onderbreek is.

Die langste tyd van die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Chili uit oorweging vir die talle Duits-Chilene neutraal gebly, maar in 1944 het president Juan Antonio Ríos Morales besluit om aan die kant van die [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]] die oorlog toe te tree. Die invloed op die oorlog was nie juis veel nie.

Op 24 Oktober 1945 het Chili ’n stigterslid van die Verenigde Nasies geword,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |title=Member States |publisher=[[Verenigde Nasies]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; op 31 Desember 1945 ’n lidland van die [[Internasionale Monetêre Fonds]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/external/np/sec/memdir/memdate.htm |title=List of Members |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=13 Junie 2012 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; en die [[Wêreldbank]],&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.worldbank.org/en/about/leadership/members |title=Member Countries |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; en op 30 April 1948 ’n stigterslid van die [[Organisasie van Amerikaanse Lande]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.oas.org/DIL/treaties_signatories_ratifications_member_states_chile.htm |title=Multilateral Treaties – Chile |publisher=[[Organisasie van Amerikaanse Lande]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Op 22 Mei 1960 is Chili deur die sterkste aardbewing, wat nog ooit waargeneem is, geskud. Dit het tot ’n reusetsoenami gelei wat groot dele van die kus verwoes het en die lewens van meer as 1&amp;nbsp;655 mense geëis het. Van 30 Mei tot 17 Junie 1962 het Chili as gasheer van die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|7de FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi]] opgetree wat deur [[Brasilië]] gewen is. In 1969 het Chili ’n stigtingslid van die [[Andesgemeenskap]] geword, maar het dit in 1976 weer verlaat en is tans ’n geassosieerde lid.

Danksy die tydelike ondersteuning van die Christelik-Demokratiese Party het Chili in 1970 die eerste land in Latyns-Amerika geword, waar ’n marxistiese politikus, [[Salvador Allende]], demokraties as staatshoof verkies is. Ná [[Kuba]] was Chili wel die tweede land in die Amerikas onder ’n sosialistiese regering. Dit het gelyk asof die sogenaamde domino-effek, wat in 1954 deur die Amerikaanse president [[Dwight D. Eisenhower]] opgestel is, bevestig word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nps.gov/features/eise/jrranger/quotes2.htm |title=The Quotable Quotes of Dwight D. Eisenhower |publisher=National Park Service |date=5 Desember 2013 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Allende het voortgegaan met die politieke, ekonomiese en sosiale hervormings van sy Christelik-Demokratiese voorganger Eduardo Frei, wat die kopermynbou genasionaliseer en landhervormings begin het, maar uiteindelik het sy pogings om sosialistiese hervormings op ’n vreedsame manier deur te voer tot ekonomiese en politieke chaos gelei. Ná drie jaar is Allende se bewind op 11 September 1973 in ’n bloedige staatsgreep omvergewerp en hy het aansluitend selfmoord gepleeg. Hierdie staatsgreep is tydens [[Richard Nixon]] se presidentskap deur die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] se buitelandse intelligensiediens [[Central Intelligence Agency]] in ’n groot mate ondersteun.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Lubna Z. Qureshi |title=Nixon, Kissinger, and Allende: U.S. Involvement in the 1973 Coup in Chile |url=https://books.google.de/books?id=alISgQdNY4kC&amp;pg=PA86&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false |accessdate=11 Maart 2026 |year=2009 |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-2655-4 |pages=86–97}}&lt;/ref&gt;

Tydens Pinochet se bewind het duisende [[menseregte]]skendings soos [[marteling]], [[sluipmoord]]e en ’n onbekende aantal mense wat verdwyn het (''Desaparecidos''), plaasgevind. Veral opposisiepolitici en aanhangers van Allende is in [[konsentrasiekamp]]e aangehou en in die Estadio Nacional de Chile in Santiago de Chile vermoor. In teenstelling hiermee is die liberale ekonomiese strukturele hervormings onder Pinochet hoofsaaklik deur ekonomiese kenners van die Verenigde State ondersteun.

In Desember 1978 het die Beagle-konflik tot groot spanning met Argentinië gelei. Op 22 Desember het Argentinië tydens Operasie Soberanía met ’n inval op die vastelandse Chili en die drie onbewoonde eilande Lennox, Picton en Nueva begin. Nadat die Argentynse junta tot ’n bemiddeling deur [[pous Johannes Paulus II]] ingestem het, is die inval ná ’n paar ure gestop.

Op 11 September 1980 is ’n nuwe grondwet in ’n omstrede volkstemming aangeneem en generaal Pinochet het vir ’n termyn van agt jaar die president van die republiek geword. Nadat Pinochet die oppergesag oor dié land verkry het, het ’n paar honderd Chileense rewolusionêre by die Sandinistiese weermag in [[Nicaragua]], guerrilla-magte in Argentinië of oefenkampe in Kuba, [[Oos-Europa]] en [[Noord-Afrika]] aangesluit.

Tydens die [[Falklandoorlog]] van 1982 het Chili die [[Verenigde Koninkryk]] teen Argentinië ondersteun&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Lawrence Freedman |title=The Official History of the Falklands Campaign |publisher=Routledge |location=New York |year=2005 |isbn=978-0-415-36431-7 |url=http://books.google.co.uk/books?id=PSsxmXWChqIC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA397 |pages=397}}&lt;/ref&gt; en ná die Argentynse neerlaag is die vriendskap- en vredesverdrag in 1984 tussen Chili en Argentinië onderteken. In 1988 het 55% van die Chilene in ’n referendum teen ’n verdere ampstermyn van Pinochet gestem. Chili was tot in 1990, toe die eerste vrye verkiesings gehou is, onder die militêre bewind van generaal Augusto Pinochet.

In November 1994 het dié land by die [[APEC]] aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.apec.org/About-Us/About-APEC/Member-Economies |title=Member Economies |publisher=[[APEC]] |accessdate=11 Maart 2026 |archive-date=28 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928160451/http://apec.org/About-Us/About-APEC/Member-Economies |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Op 1 Januarie 1995 het Chili ’n stigterslid van die [[Wêreldhandelsorganisasie]] geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.wto.org/english/thewto_e/whatis_e/tif_e/org6_e.htm |title=Members and Observers |publisher=[[Wêreldhandelsorganisasie]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Die 21ste eeu ===
[[Lêer:Mina San José - Los 33 in the Blue Room at Presidential Palace with President and First Lady - Gobierno de Chile.jpg|duimnael|links|''Los 33'' poseer saam met die destydse Chileense president Sebastián Piñera en die eerste dame Cecilia Morel in die presidensiële paleis op 24 Oktober 2010]]
[[Lêer:Five Chilean presidents between 1990 and 2022.jpg|duimnael|Die destyds vyf demokraties verkose Chileense presidente sedert 1990 (v.l.n.r.): Ricardo Lagos (2000–2006), [[Michelle Bachelet]] (2006–2010 en 2014–2018), Sebastián Piñera (2010–2014 en 2018–2022), Patricio Aylwin (1990–1994) en Eduardo Frei Ruiz-Tagle (1994–2000) tydens die 200-jaar-viering van Chili se onafhanklikheid in 2010]]
Op 23 Mei 2008 was Chili ’n stigterslid van die [[Unie van Suid-Amerikaanse Nasies]] en op 23 Februarie 2010 van die [[Gemeenskap van Latyns-Amerikaanse en Karibiese Lande]]. Op 27 Februarie 2010 het ’n sterk aardbewing groot dele van die infrastruktuur in die suide van dié land vernietig en tot ’n tsoenami gelei wat die lewe van meer as 500 mense geëis het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8540289.stm |title=Massive earthquake strikes Chile |publisher=[[BBC]] |date=28 Februarie 2010 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 7 Mei 2010 het Chili by die [[OESO]] aangesluit en sodoende ná [[Meksiko]] die tweede Latyns-Amerikaanse lidland van dié organisasie geword.&lt;ref name=&quot;Chili_OESO&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.oecd.org/chile/chilesaccessiontotheoecd.htm |title=Chile's accession to the OECD |publisher=[[OESO]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Chili het wêreldwye simpatie ontvang vir die suksesvolle redding van 33 vasgekeerde mynwerkers (''Los 33'', letterlik “Die 33”) in 2010. Op 5 Augustus 2010 het die toegangstonnel van die San Jose koper- en goudmyn in die Atacamawoestyn, naby Copiapó in die noorde van Chili, ingestort en 33 mans 700 meter onder die grond vasgekeer. ’n Reddingspoging is deur die Chileense regering van stapel gestuur; die mynwerkers is 17 dae later opgespoor. Al 33 mans is op 13 Oktober 2010 binne 24 uur na die oppervlak gebring, ’n moeisame taak wat op televisie oor die hele wêreld uitgesaai is.&lt;ref name=&quot;usstatedep&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/1981.htm |title=Background Note: Chile |publisher=Bureau of Western Hemisphere Affairs, United States Department of State |date=16 Desember 2011 |accessdate=11 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503134938/https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/1981.htm |archive-date=3 Mei 2019 |url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Op 16 September 2015 het ’n sterk aardbewing by Illapel wat 8,3 op die [[moment-magnitude-skaal]] gemeet het ’n tsoenami veroorsaak en die lewe van 12 mense geëis. Daar was binne ’n kort tydjie ’n tweede aardbewing wat meer as 8,0 op die moment-magnitude-skaal gemeet het ná die een op 1 April 2014 met 8,2 naby Iquique.

In 2019/20 is landswye protes in reaksie op die Santiago-moltrein se verhoogde vervoerkoste, die toenemende lewenskoste, privatisering en die toenemende ongelykheid in dié land aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.aljazeera.com/economy/2019/10/26/chile-protests-more-than-one-million-bring-santiago-to-a-halt/ |title=Chile protests: More than one million bring Santiago to a halt |publisher=[[Al Jazeera]] |author=Naomi Larsson |date=26 Oktober 2019 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 15 November het die meeste politieke partye in die nasionale vergadering ’n ooreenkoms onderteken vir ’n nasionale referendum in April 2020 vir die opstel van ’n nuwe grondwet, wat later weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] na Oktober uitgestel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2019/11/19/one-month-on-protests-in-chile-persist-despite-govt-concessions/ |title=One month on: Protests in Chile persist despite gov't concessions |publisher=[[Al Jazeera]] |author=Sandra Cuffe |date=19 November 2019 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 25 Oktober 2020 het 78,28% van die Chilene ten gunste van ’n nuwe grondwet gestem, terwyl 21,7% dié voorstel verwerp het. Die kiesersopkoms was 51%. Tussen 15 en 16 Mei 2021 is ’n verkiesing vir die Grondwetlike Konvensie gehou.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.elmostrador.cl/noticias/pais/2021/04/06/presidente-pinera-promulga-reforma-que-posterga-elecciones-al-15-y-16-de-mayo/ |title=Presidente Piñera promulga reforma que posterga elecciones al 15 y 16 de mayo |publisher=El Mostrador |date=6 April 2021 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Op 19 Desember 2021 is die kandidaat van die linkse koalisie, die 35-jaarige [[Gabriel Boric]], tot Chili se nuwe president verkies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-59715941 |title=Leftist Gabriel Boric to become Chile's youngest ever president |publisher=[[BBC]] |date=20 Desember 2021 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Hy is op 11 Maart 2022 as opvolger van [[Sebastián Piñera]] ingesweer en het sodoende dié land se jongste president geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/mar/11/gabriel-boric-chile-president-new-era |title=Gabriel Boric, 36, sworn in as president to herald new era for Chile |publisher=[[The Guardian]] |date=11 Maart 2022 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Van Gabriel Boric se 24-kabinetslede was 14 vroue.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jan/21/chile-gabriel-boric-cabinet-majority-women |title=Chile’s president-elect names progressive, majority-women cabinet |publisher=[[The Guardian]] |date=21 Januarie 2022 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die presidentsverkiesing op 14 Desember 2025 is die konserwatiewe [[José Antonio Kast]] tot president verkies en het die hoogste absolute aantal stemme in die geskiedenis van Chili op hom verenig, wat as ’n aansienlike skuif na regs beskou word.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.dw.com/es/kast-gana-en-chile-sigue-el-giro-a-la-derecha-en-américa-latina/a-75181161 |title=Kast gana en Chile: el giro a la derecha de América Latina |publisher=Deutsche Welle |author=Oliver Pieper |date=16 Desember 2025 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 11 Maart 2026 het hy by Boric as president oorgeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/world/americas/chiles-kast-take-office-biggest-right-wing-shift-decades-2026-03-11/ |title=Chile's Kast sworn in as president in biggest right-wing shift in decades |publisher=[[Reuters]] |authors=Alexander Villegas, Fabian Cambero |date=11 Maart 2026 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

== Geografie ==
&lt;!-- {{Hoofartikel|Geografie van Chili}} --&gt;
[[Lêer:The three areas of Chile.svg|duimnael|links|Kaart van die drie gebiede waarin die Chileense grondgebied verdeel word:
{{sleutel|blue|Vastelandse Chili}}
{{sleutel|red|Eilandse Chili}}
{{sleutel|green|Antarktiese Chili}}]]
[[Lêer:ValleLuna-002.jpg|duimnael|Die [[Atacamawoestyn]] in die noorde van Chili word as die droogste woestyn op aarde beskou]]
[[Lêer:Ojos del Salado summit.jpg|duimnael|Die Chileense bergpiek van [[Ojos del Salado]] soos vanaf die Argentynse s’n gesien. Ojos del Salado is die hoogste vulkaan ter wêreld asook die hoogste berg in Chili]]
Chili strek op die Suid-Amerikaanse kontinent oor ’n lengte van 4&amp;nbsp;275&amp;nbsp;km in ’n noord-na-suidrigting langs die Andes en die kus van die Stille Oseaan (saam met die Antarktiese deel meer as 8&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km), terwyl dié land gemiddeld net 180&amp;nbsp;km wyd is. Die nouste stuk op die vasteland is 90&amp;nbsp;km en die wydste stuk 440&amp;nbsp;km breed. Die kus word in die suide deur fjorde, inlate, kanale, draai skiereilande en eilande, waarvan Chiloé-eiland die grootste is, oorheers, en strek tot die Straat van Magellaan wat Vuurland (''Tierra del Fuego'') van die Patagoniese vasteland skei. Die ylbevolkte noorde van dié land word gekenmerk deur die Atacamawoestyn, met die toerisme-aantreklikheid [[Valle de la Luna (Chili)|Valle de la Luna]]. Dié ylbevolkte woestyn se droë klimaat is geskik vir [[Sterrekunde|sterrekundige]] instellings soos die [[Paranal-sterrewag]], wat aan die [[Europese Suidelike Sterrewag]] behoort.

As gevolg van sy lengte is Chili een van die langste lande ter wêreld wat in ’n noord-suidrigting strek en die mees suidelike land op ’n vasteland geleë.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Robert Collin |title=Trash Talk: An Encyclopedia of Garbage and Recycling around the World |date=2015 |page=121}}&lt;/ref&gt; Aan die Straat van Magellaan teenoor Vuurland is [[Punta Arenas]] geleë wat soms as die suidelikste stad ter wêreld beskou word en net suid van Vuurland is [[Kaap Hoorn]] geleë, die suidelikste punt van Suid-Amerika, waar die Atlantiese Oseaan en die Stille Oseaan ontmoet.

Die totale lengte van die grenslyn is 6&amp;nbsp;329&amp;nbsp;km, waarvan 3&amp;nbsp;141&amp;nbsp;km die gemeenskaplike grens met Argentinië in die ooste vorm. Die Argentyns-Chileense grens is die langste een in Suid-Amerika en die derde langste ter wêreld ná dié tussen Kanada en die Verenigde State asook dié tussen [[Kasakstan]] en [[Rusland]]. In die noorde word Chili deur Peru (160&amp;nbsp;km) en in die noordooste deur Bolivië (861&amp;nbsp;km) begrens.

Die eilande wat onder die beheer van Chili val sluit in die afgeleë Paaseiland in die Stille Oseaan, sowat 3&amp;nbsp;526&amp;nbsp;km wes van die Chileense vasteland, asook die Sala y Gómez-, Robinson Crusoe- en die [[Juan Fernández-eilande]]. Die Paaseiland het saam met die Sala y Gómez-eiland in 1888 onder Chileense beheer gekom.

Die grootste metropolitaanse gebied vorm deel van die hoofstad Santiago de Chile, waar 40% van Chili se bevolking saamgetrek is. Ander groot stede sluit in [[Valparaíso]], [[Concepción]], [[La Serena]], [[Antofagasta]] en [[Temuco]].

=== Streke ===
Chili bestaan uit 15 streke, 54 provinsies en 346 distrikte. Chili maak daarnaas ook aanspraak op ’n gedeelte van Antarktika (''Antártica Chilena''), alhoewel hierdie vasteland algemeen as supranasionaal en besit van die wêreldgemeenskap beskou word.

&lt;center&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable col1izq col2izq col3izq col4der col5der&quot;
!colspan=6|Streke van Chili
|-
!Nommer !!Streek !!Hoofstad !!Oppervlakte (km²) !!Bevolking !!Administratiewe kaart
|-
|XV ||[[Lêer:Flag of Arica y Parinacota, Chile.svg|22x20px|border|Arica y Parinacota, Chili]] [[Gewes van Arica en Parinacota|Arica en Parinacota]] ||[[Arica]] ||16&amp;nbsp;873,3 ||213&amp;nbsp;816 ||rowspan=16|[[Lêer:Mapa administrativo de Chile.png|senter|260px|Administratiewe kaart van Chili]]
|-
|I ||[[Lêer:Flag of Tarapaca, Chile.svg|22x20px|border|Tarapacá, Chili]] [[Gewes van Tarapacá|Tarapacá]] ||[[Iquique]] ||42&amp;nbsp;225,8 ||300&amp;nbsp;021
|-
|II ||[[Lêer:Flag of Antofagasta Region, Chile.svg|22x20px|border|Antofagasta, Chili]] [[Gewes van Antofagasta|Antofagasta]] ||[[Antofagasta]] ||126&amp;nbsp;049,1 ||547&amp;nbsp;463
|-
|III ||[[Lêer:Flag of Atacama, Chile.svg|22x20px|border|Atacama, Chili]] [[Gewes van Atacama|Atacama]] ||[[Copiapó]] ||75&amp;nbsp;176,2 ||292&amp;nbsp;054
|-
|IV ||[[Lêer:Flag of Coquimbo Region, Chile.svg|22x20px|border|Coquimbo, Chili]] [[Gewes van Coquimbo|Coquimbo]] ||[[La Serena]] ||40&amp;nbsp;579,9 ||707&amp;nbsp;654
|-
|V ||[[Lêer:Flag of Valparaiso Region, Chile.svg|22x20px|border|Valparaíso, Chili]] [[Gewes van Valparaíso|Valparaíso]] ||[[Valparaíso]] ||16&amp;nbsp;396,1 ||1&amp;nbsp;734&amp;nbsp;917
|-
|RM ||[[Lêer:Flag of the Metropolitan Region, Chile.svg|22x20px|border|Metropolitana de Santiago, Chili]] [[Gewes Metropolitana de Santiago|Metropolitana de Santiago]] ||[[Santiago de Chile|Santiago]] ||15&amp;nbsp;403,2 ||6&amp;nbsp;685&amp;nbsp;685
|-
|VI ||[[Lêer:Flag of O'Higgins Region, Chile.svg|22x20px|border|Libertador General Bernardo O'Higgins, Chili]] [[Gewes del Libertador General Bernardo O'Higgins|Libertador General Bernardo O'Higgins]] ||[[Rancagua]] ||16&amp;nbsp;387,0 ||877&amp;nbsp;784
|-
|VII ||[[Lêer:Flag of Maule, Chile.svg|22x20px|border|Maule, Chili]] [[Gewes van Maule|Maule]] ||[[Talca]] ||30&amp;nbsp;296,1 ||968&amp;nbsp;336
|-
|VIII ||[[Lêer:Flag of Biobío Region, Chile.svg|22x20px|border|Bíobío, Chili]] [[Gewes van Biobío|Biobío]] ||[[Concepción]] ||37&amp;nbsp;068,7 ||1&amp;nbsp;971&amp;nbsp;998
|-
|IX ||[[Lêer:Flag of La Araucania, Chile.svg|22x20px|border|La Araucanía, Chili]] [[Gewes de la Araucanía|La Araucanía]] ||[[Temuco]] ||31&amp;nbsp;842,3 ||913&amp;nbsp;065
|-
|XIV ||[[Lêer:Flag of Los Ríos, Chile.svg|22x20px|border|Los Ríos, Chili]] [[Gewes de Los Ríos|Los Ríos]] ||[[Valdivia]] ||18&amp;nbsp;429,5 ||364&amp;nbsp;592
|-
|X ||[[Lêer:Flag of Los Lagos Region, Chile.svg|22x20px|border|Los Lagos, Chili]] [[Gewes de Los Lagos|Los Lagos]] ||[[Puerto Montt]] ||48&amp;nbsp;583,6 ||798&amp;nbsp;141
|-
|XI ||[[Lêer:Flag of Aysen, Chile.svg|22x20px|border|Aisén del General Carlos Ibáñez del Campo, Chili]] [[Gewes de Aysén del General Carlos Ibáñez del Campo|Aysén del General Carlos Ibáñez del Campo]] ||[[Coyhaique]] ||108&amp;nbsp;494,4 ||99&amp;nbsp;609
|-
|XII ||[[Lêer:Flag of Magallanes y la Antártica Chilena, Chile.svg|22x20px|border|Magallanes y la Antártica Chilena, Chili]] [[Gewes de Magallanes y de la Antártica Chilena|Magallanes y Antártica Chilena]]&lt;sup&gt;''(1)''&lt;/sup&gt; ||[[Punta Arenas]] ||132&amp;nbsp;297,2 ||159&amp;nbsp;468
|-
!colspan=2|Chili !!Santiago !!756&amp;nbsp;102,4 !!16&amp;nbsp;634&amp;nbsp;603
|}
: ''&lt;sup&gt;(1)&lt;/sup&gt;&lt;span style=&quot;font-size:95%;&quot;&gt; insluitend Antártica Chilena, met ’n totale oppervlakte van 1&amp;nbsp;382&amp;nbsp;554,8&amp;nbsp;km²&lt;/span&gt;''
&lt;/center&gt;

=== Metropolitaanse gebiede ===
&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;  cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;width:55%;&quot;
!style=&quot;text-align:center;&quot; colspan=&quot;11&quot;|Die grootste Metropolitaanse gebiede van Chili (Sensus van 2012)
|-
!rowspan=11 width:150|&lt;br /&gt;
[[Lêer:Vista Panorámica de Santiago (Sanhattan).jpg|135px|Gran Santiago]]&lt;br /&gt;[[Santiago de Chile|Gran Santiago]]
[[Lêer:Porto de Valparaiso - Chile - by Sérgio Schmiegelow.jpg|border|135px|Gran Valparaíso]]&lt;br /&gt;[[Valparaíso|Gran Valparaíso]]
!  style=&quot;text-align:center; background:#f5f5f5;&quot;|Nommer
!  style=&quot;text-align:center; background:#f5f5f5;&quot;|Naam
!  style=&quot;text-align:center; background:#f5f5f5;&quot;|Streek
!  style=&quot;text-align:center; background:#f5f5f5;&quot;|Bevolking
!  style=&quot;text-align:center; background:#f5f5f5;&quot;|Nommer
!  style=&quot;text-align:center; background:#f5f5f5;&quot;|Naam
!  style=&quot;text-align:center; background:#f5f5f5;&quot;|Streek
!  style=&quot;text-align:center; background:#f5f5f5;&quot;|Bevolking
!rowspan=11 width:150|&lt;br /&gt;
[[Lêer:Vuelo sobre Concepción.jpg|135px|Concepción]]&lt;br /&gt;[[Concepción|Gran Concepción]]
[[Lêer:La Serena constraste.jpg|135px|La Serena]]&lt;br /&gt;[[La Serena|Gran La Serena]]
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|1||align=left|[[Santiago de Chile|Gran Santiago]] || RM ||align=center|6&amp;nbsp;683&amp;nbsp;852
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|6||align=left|[[Temuco|Gran Temuco]] || IX ||align=center|339&amp;nbsp;664
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|2||align=left|[[Valparaíso|Gran Valparaíso]] || V ||align=center|930&amp;nbsp;220
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|7||align=left|[[Iquique|Gran Iquique]] || I ||align=center|278&amp;nbsp;251
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|3||align=left|[[Concepción|Gran Concepción]] || VIII ||align=center|922&amp;nbsp;491
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|8||align=left|[[Rancagua|Gran Rancagua]] || VI ||align=center|276&amp;nbsp;527
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|4||align=left|[[La Serena|Gran La Serena]] || IV ||align=center|412&amp;nbsp;586
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|9||align=left|[[Puerto Montt]] || X ||align=center|266&amp;nbsp;060
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|5||align=left|[[Antofagasta]] || II ||align=center|346&amp;nbsp;126
|  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;|10||align=left|[[Chillán]] || XV ||align=center|204&amp;nbsp;180
|}
&lt;/center&gt;

=== Klimaat ===
Chili se klimaatsones strek vanaf die wêreld se droogste woestyn in die noorde oor Mediterreense klimaat in die sentrum, vogtige subtropiese klimaat op Paaseiland tot Oseaniese klimaat, insluitende bergtoendra en [[gletser]]s in die ooste en suide.&lt;ref name=&quot;BBC-Chile&quot; /&gt; Volgens die Köppen-stelsel huisves Chili binne sy grense minstens sewe groot klimatiese subtipes. In die meeste van dié land kom vier seisoene voor: [[somer]] (Desember tot Februarie), [[herfs]] (Maart tot Mei), [[winter]] (Junie tot Augustus) en [[lente]] (September tot November).

=== Flora en fauna ===
[[Lêer:Vultur gryphus (8389980431).jpg|duimnael|links|upright|’n [[Andiese kondor]] in die Chileense Andes]]
[[Lêer:Lapageria rosea.jpg|duimnael|upright|Die Chileense wasklok is die nasionale bloom van Chili]]
[[Lêer:Magellanic Penguin.jpg|duimnael|links|upright|[[Magellaanpikkewyn]]ne naby [[Punta Arenas]]]]
[[Lêer:Jubaea chilensis Hyères gross.jpg|duimnael|upright|’n Chileense heuningpalm]]
Weens sy enorme uitbreiding van meer as 4000&amp;nbsp;km beskik Chili oor ’n groot aantal [[Bioom|biome]]. In die noorde is die Atacamawoestyn geleë: die droogste gebied op aarde. Hier groei veral plante soos kaktusse (''[[Cactaceae]]'') en [[sukkulent]]e. Ander plante kan net in die Andes of langs die kus groei. Elke paar jaar word die Atacamawoestyn ná sterk [[reën]]val vir ’n paar dae deur miljoene blomme oortrek en staan dan as Bloeiende Atacamawoestyn (''Desierto Florido'') bekend. Langs die koue kuslyn van Noord-Chili hou [[Humboldt-pikkewyn]]e (''Spheniscus humboldti''), [[Pelikaan|pelikane]] (''Pelecanus'') en Patagoniese seeleeue (''Otaria flavescens'').

Verder suid sluit die [[steppe]] met droë grasland aan wat veral plante soos Yareta (''Azorella compacta'') en Boldo-struike (''Peumus boldus''), asook diere soos guanacos (''Lama guanicoe'') huisves. Binne die kusgebergtes en die Andes groei miswoude, waar boomvarings (''Cyatheales'') voorkom. Hier leef veral vicuñas (''Vicugna vicugna'') en Andiese herte (''Hippocamelus''). Die Andiese hert word saam met die [[Andiese kondor]] (''Vultur gryphus'') op die Chileense wapen vertoon. Daarbenewens kom hier ook chinchillas en [[poema]]s (''Puma concolor'') voor. In die woude leef veral [[Hertagtiges]] (''Cervidae''), Chileense woudkatte (''Leopardus guigna''), vosse en kolibries (''Trochilidae'').

Die Andiese kondor is een van die grootste [[voëls]] ter wêreld en Chili se nasionale voël. Hy is byna oor die hele gebied van Chili versprei. In Sentraal-Chili groei bome soos die heuningpalm (''Jubaea chilensis'') en Araucariaceae. [[Flamink]]e (''Phoenicopteridae'') kom veral aan die sentrale soutmere voor.

In Suid-Chili kom gematigde [[reënwoud]]e voor, waar bome soos sipresse (''Cupressus''), dennebome (''Pinus''), lorke (''Larix''), populierbome (''Populus'') en Antarktiese skynbeuke (''Nothofagus antarctica'') groei. Hier leef veral diere soos die Patagoniese seeleeue en Magellaanpikkewynne (''Spheniscus magellanicus'').

Patagonië bestaan uit uitgestrekte steppes en halfwoestyne, aan die suidwestelike kus kom die sogenaamde Magellaanse Tundra voor. Groot dele van die streke Aisén en Magallanes is met ys bedek, sodat daar geen plantegroei meer gevind kan word nie.

Vuurland word deur groot moerasse gekenmerk. Hier groei net ’n paar bome soos die Lenga-Suidbeuke (''Nothofagus pumilio''), Magellan-Suidbeuke (''Nothofagus betuloides'') en Coihue-Suidbeuke (''Nothofagus dombeyi''). In die droë suide van Vuurland leef [[uile]]s (''Strigiformes''), Magellaanvosse (''Lycalopex culpaeus'') en Darwin se nandoes (''Rhea darwinii'').

== Politiek ==
&lt;!-- {{Hoofartikel|Politiek van Chili}} --&gt;
=== Uitvoerende gesag ===
[[Lêer:José Antonio Kast en 2025 (cropped2).jpg|duimnael|links|upright|José Antonio Kast, die huidige president van Chili]]
[[Lêer:Constitución Política de la República de Chile 1980.jpg|duimnael|upright|Vlag en grondwet van Chili]]
Volgens die grondwet van 1980 is Chili ’n unitêre presidensiële grondwetlike republiek met die [[president]] as regeringshoof en hoogste verteenwoordiger van dié staat. Dié huidige grondwet is in 1980 onder Augusto Pinochet se [[diktatorskap]] uitgewerk en in ’n omstrede referendum op 11 September 1980, wat nie demokratiese vereistes voldoen het nie, goedgekeur. Sedertdien is dié grondwet verskeie kere verander, die laaste keer in 2005, waar Pinochet se laaste ondemokratiese verskynsels verwyder is. Onder andere is die posisies van aangestelde senatore en senatore vir die lewe asook die president se reg om die hoofbevelvoerders van die gewapende magte te onttrek verwyder en die president se ampstermyn van ses tot vier jaar verkort.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4157908.stm |title=Chile scraps Pinochet-era system |publisher=[[BBC]] |date=16 Augustus 2005 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Palacio de La Moneda huisves die setel van die Chileense president.

Die Chileense president word vir ’n ampstermyn van vier jaar verkies, waarby ’n tweede ampstermyn moontlik is, maar nie onmiddellik daaropvolgend nie. Dié president is verantwoordelik vir beide die regering en die staatsadministrasie. Dié president, volgens die Amerikaanse model gelyktydig [[eerste minister]], benoem sy regering wat uit ministers, ondersekretarisse, streeksintendante (een vir elke streek) en provinsiale goewerneurs (een vir elke provinsie) bestaan. Dié president kan dekrete uitvaardig wat deur die wet bekragtig word. Daarbenewens kan hy die opperbevelhebber van die gewapende magte benoem.

{{Sienook|Chileense Lugmag}}

=== Wetgewende gesag ===
[[Lêer:Congresschile.jpg|duimnael|links|Die nasionale kongres se setel in Valparaíso]]
[[Lêer:BCNChile CuentaPublica 20120521 F056-O.jpg|duimnael|President Sebastián Piñera (2010–2014 en 2018–2022) spreek die Chileense parlement toe]]
Die nasionale kongres (''Congreso Nacional'') bestaan uit twee kamers: die huis van afgevaardigdes (''Cámara de Diputados'') met 120 lede en die senaat (''Senado'') met 38 senatore. Senatore dien vir agt jaar met gesteierde terme, terwyl afgevaardigdes elke vier jaar verkies word. Beide die afgevaardigdes en die senatore word direk deur die bevolking verkies.

Vir die afgevaardigdes se verkiesings bestaan Chili uit 60 kiesafdelings, waar elke vier jaar twee afgevaardigdes gekies word. Die eerste geplaaste partyalliansie stuur beide afgevaardigdes, wanneer dit twee keer soveel stemme as die opposisie se koalisie bereik. Hierdie binomiale kiesstelsel verhoed dat kleiner partye tot die parlement verkies word.

Die verkose senatore is van 19 kiesafdelings afkomstig. Elk van die twaalf streke en die hoofstad vorm ten minste een kiesafdeling. Die streke V, VII, VIII, IX, X en die hoofstad word verdeel in twee kiesafdelings. Elke vier jaar word die helfte van die senatore vir ’n termyn van agt jaar verkies.

=== Regsprekende gesag ===
[[Lêer:Tribunal Constitucional de Chile, 2012.jpg|duimnael|links|Die Grondwetlike Hof van Chili]]
[[Lêer:Tribjusticiacl.jpg|duimnael|Die Hooggeregshof se setel in Santiago de Chile]]
Die Hooggeregshof van Chili is die ''Corte Suprema de Chile'', ’n kollegiale hof bestaande uit 21 regters. Die regters word deur die regters van die Hooggeregshof genomineer en deur die president vir die lewe aangestel. Onder die Hooggeregshof is die Appèlhof gevestig. Daarbenewens beskik Chili oor 17 plaaslike appèlhowe.

As gevolg van juridiese hervormings volgens die Amerikaanse model in Junie 2005 is die take van die aanklaer (staatsaanklaer) en die regter geskei. As deel van hierdie hervorming word verhore nou in die openbaar en mondeling uitgevoer, in plaas van die vorige skriftelike uitvoering. Verweerders met ’n lae inkomste kan ’n openbare verdediger in diens neem. Vir hierdie nuwe juridiese hervormings is 300 nuwe hofgeboue in talle Chileense stede landwyd opgerig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.chileangovernment.cl/index.php?id=448&amp;option=com_content&amp;task=view |publisher=Chileense regering |title=President Lagos: We can make a greater effort to make yesterday's and today's trials equally just |accessdate=23 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080423171251/http://www.chileangovernment.cl/index.php?id=448&amp;option=com_content&amp;task=view |archive-date=23 April 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die Grondwetlike Hof (''Tribunal Constitucional'') is verantwoordelik vir die monitering van die parlement se wette op grondwetlikheid.

=== Buitelandse beleid ===
[[Lêer:Foreign relations of Chile.svg|duimnael|links|Buitelandse betrekkinge van Chili:
{{sleutel|#006680|Chili}}
{{sleutel|#008000|Lande met diplomatieke betrekkinge en Chileense ambassade in die land}}
{{sleutel|#00AA88|Lande met diplomatieke betrekkinge en ’n ambassade in Chili, maar geen Chileense ambassade}}
{{sleutel|#8DD35F|Lande met diplomatieke betrekkinge maar sonder ambassadeurs}}
{{sleutel|#cccccc|Lande wat tans geen diplomatieke betrekkinge onderhou nie}}]]
[[Lêer:Llegada a Residencia Oficial de Los Pinos (20558749092).jpg|duimnael|Die destydse Chileense president Michelle Bachelet tydens ’n staatsbesoek saam met die Meksikaanse president Enrique Peña Nieto in 2015]]
[[Lêer:Dilma Bachelet 2011.jpg|duimnael|Michelle Bachelet en [[Dilma Rousseff]] op 15 Desember 2011]]
Chili se buitelandse beleid word deur die president se politiek gekenmerk en deur die ministerie van buitelandse sake bestuur. Sedert die vroeë dekades ná sy onafhanklikheid het Chili altyd ’n aktiewe betrokkenheid by buitelandse sake gespeel. Die buitelandse beleid word veral deur die lidmaatskap in internasionale organisasies gekenmerk. Chili is ’n stigtingslid van die Verenigde Nasies, Gemeenskap van Latyns-Amerikaanse en Karibiese Lande, Organisasie van Amerikaanse Lande, Organisasie van Ibero-Amerikaanse Lande, Unie van Suid-Amerikaanse Nasies, OPANAL en die Rio-groep. Daarbenewens het Chili in 1973 by die [[Beweging van Onverbonde Lande]] en in 2010 by die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO)&lt;ref name=&quot;Chili_OESO&quot; /&gt; aangesluit en is ’n geassosieerde lid van beide die [[Andesgemeenskap]] en [[Mercosur]].

Danksy Chili se geassosieerde lidmaatskap by Mercosur kan dié land eie handelsooreenkomste met ander lande sluit. Sulke ooreenkomste is onder andere met die [[Europese Unie]], [[Japan]], [[Kanada]], Meksiko, [[Nieu-Seeland]], [[Suid-Korea]], die Verenigde State en die [[Volksrepubliek China]] onderteken.

Sedert Chili se demokratisering sedert 1990 het dié land ’n aantal konflikte met Argentinië en Peru opgelos wat die grenslyne by die Beagle-kanaal en die Fitz Roy-massief betref. In teenstelling daarmee is die konflik met Bolivië oor verlore grondgebied uit die Salpeteroorlog nog steeds onopgelos. As gevolg daarvan is Bolivië die enigste land van die Amerikas waarmee Chili geen diplomatiese betrekkinge onderhou nie. Eers ná die redding van 33 mynwerkers in 2010, waaronder daar een Boliviër was, het die presidente van albei lande vir die eerste keer in dekades ontmoet.&lt;ref name=&quot;countrystudies&quot; /&gt;

== Ekonomie ==
&lt;!-- {{Hoofartikel|Ekonomie van Chili}} --&gt;
=== Algemene oorsig ===
[[Lêer:Chile and Latin America GDP Average.png|duimnael|links|Chileense (blou) en die gemiddelde Latyns-Amerikaanse (oranje) [[Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita|BBP per kapita]] (1950–2017)]]
[[Lêer:Vista Parcial de Santiago de Chile 2013.jpg|duimnael|Stadshorison van Santiago de Chile, die ekonomiese sentrum van Chili]]
Chili is een van Suid-Amerika se mees stabiele en welvarende nasies&lt;ref name=&quot;BBC-Chile&quot; /&gt; en voorste Latyns-Amerikaanse land in menslike ontwikkeling, mededingendheid, inkomste per kapita, globalisering, ekonomiese vryheid, en ’n lae persepsie van korrupsie.&lt;ref name=&quot;hdrstats.undp.org&quot; /&gt; Hoewel Chili volgens die [[Gini-koëffisiënt]] ’n hoë ekonomiese ongelykheid het,&lt;ref name=&quot;casen&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.mideplan.cl/final/bajar.php?path=casen2006regional&amp;id=Imp_Distrib.pdf |title=Encuesta Casen |publisher=Mideplan |year=2007 |accessdate=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402113312/http://www.mideplan.cl/final/bajar.php?path=casen2006regional&amp;id=Imp_Distrib.pdf |archive-date=2 April 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; is dit naby aan die plaaslike gemiddelde.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.lyd.com/wp-content/files_mf/pi110690.pdf |title=Inequality: Chile’s Real Position |access-date= 9 Januarie 2016 |archive-date= 3 Desember 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000547/http://www.lyd.com/wp-content/files_mf/pi110690.pdf |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sedert Julie 2013 word Chili deur die [[Wêreldbank]] as ’n “hoë-inkomste ekonomie” beskou.&lt;ref name=&quot;wb&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://data.worldbank.org/about/country-classifications |title=How We Classify Countries |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=1 Julie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140530040237/http://data.worldbank.org/about/country-classifications |archive-date=30 Mei 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:75&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519 |title=Country and Lending Groups – High-income economies ($12,616 or more) |publisher=[[Wêreldbank]] |date=1 Julie 2013 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:76&quot;&gt;{{en}} {{cite web |title=GNI per capita, Atlas method (current US$) |url=http://api.worldbank.org/datafiles/NY.GNP.PCAP.CD_Indicator_MetaData_en_EXCEL.xls |publisher=[[Wêreldbank]] |location=Washington, D.C. |date=1 Augustus 2013 |accessdate=8 Mei 2020 |format=xls |archive-url=https://web.archive.org/web/20200508214517/http://api.worldbank.org/datafiles/NY.GNP.PCAP.CD_Indicator_MetaData_en_EXCEL.xls |archive-date=8 Mei 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In 2006 het Chili dié land met die hoogste [[Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita|nominale BBP per kapita]] in Latyns-Amerika geword.&lt;ref name=&quot;weforum.org&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.weforum.org/pdf/GCR09/GCR20092010fullrankings.pdf |title=Table 4: The Global Competitiveness Index 2009–2010 rankings and 2008–2009 comparisons |work=The Global Competitiveness Index 2009–2010 |publisher=[[Wêreldekonomiese Forum]]}}&lt;/ref&gt; Chili het die hoogste graad ekonomiese vryheid in Suid-Amerika (posisie sewe wêreldwyd), vanweë sy onafhanklike en doeltreffende regstelsel en omsigtige openbare finansiële bestuur.&lt;ref name=iefhf&gt;{{en}} {{cite web |title=Chile |url=https://www.heritage.org/index/country/chile |work=Index of Economic Freedom |publisher=Heritage Foundation |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In Mei 2010 het Chili die eerste Suid-Amerikaanse land geword wat by die OESO aangesluit het.&lt;ref name=&quot;Chili_OESO&quot; /&gt; Belastinginkomste, gesamentlik 20,2% van die BBP in 2013, was die tweede laagste onder die 34 OESO-lande en die laagste in 2010.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.compareyourcountry.org/tax-revenues?cr=oecd&amp;cr1=oecd&amp;lg=en&amp;page=0# |title=Compare your country by tax rate |publisher=[[OESO]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Chili het ’n ongelykheid-aangepasde [[menslike ontwikkelingsindeks]] van 0,661, in vergelyking met 0,662, 0,680 en 0,542 onderskeidelik vir die naburige lande Uruguay, Argentinië en Brasilië. In 2008 het net 2,7% van die bevolking van minder as $ 2 per dag geleef.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf%7ctitle=HDI%7cpublisher=UNDP |title=Human Development Reports |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die wêreldwye mededingendheidsverslag vir 2009–2010 beskou Chili as die 30ste mees mededingende land in die wêreld en die eerste in Latyns-Amerika, heelwat hoër as Brasilië (56ste), Meksiko (60ste) en Argentinië (85ste); dit het sedertdien gedaal uit die top 30.&lt;ref name=&quot;weforum.org&quot; /&gt; Die Wêreldbank se “gemak om sake te doen”-indeks lys Chili as 34ste in die wêreld soos op 2014.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.worldbank.org/en/programs/business-enabling-environment |title=Doing Business in Chile 2013 |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die geprivatiseerde nasionale pensioen-stelsel (AFP) het binnelandse beleggings aangemoedig en het bygedra tot ’n geskatte totale binnelandse spaarkoers van ongeveer 21% van die BBP.

=== Hulpbronne en produserende bedryf ===
[[Lêer:Viñedo Puente Alto.jpg|duimnael|links|Chileense wingerde teen die voetheuwels van die Andes]]
[[Lêer:Chuqui001.jpg|duimnael|Chuquicamata, die grootste oopgroef kopermyn in die wêreld]]
Die mynbousektor is een van die hoekstene van Chili se ekonomie. As gevolg van langdurige modernisering en beleggings het dié land die grootste kopervervaardiger ter wêreld geword. Chili produseer tans sowat een derde van die wêreldwye koperontginning, wat veral rondom die Atacamawoestyn in Noord-Chili ontgin word. Verdere belangrike mynbouprodukte sluit in goud, silwer, [[molibdeen]], [[yster]] en [[steenkool]].

Die wynboubedryf in Chili het ’n lang tradisie en die eerste wingerde in Chili is reeds teen die middel van die 16de eeu deur die Spaanse veroweraars aangelê. Volgens die Voedsel- en Landbouorganisasie is Chili in 2013 met 1&amp;nbsp;832&amp;nbsp;000&amp;nbsp;ton die vyfde grootste wynvervaardiger ná lande soos Frankryk, [[Italië]], die Verenigde State en Spanje. Daarbenewens word in Chili ’n verskeidenheid van [[landbou]]produkte soos [[druiwe]], [[appel]]s, [[Peer|pere]], [[ui]]e, [[koring]], [[mielie]]s, [[hawer]], [[perske]], [[knoffel]], [[aspersie]]s, [[boontjie]]s, [[beesvleis]], [[pluimvee]], [[wol]], [[vis]] en [[hout]] verbou.

{{Sienook|Wynbou in Chili}}

=== Toerismebedryf ===
[[Lêer:Puerto Varas, Chile (10986508514).jpg|duimnael|links|Osorno-vulkaan en die Llanquihue-meer naby Puerto Varas]]
[[Lêer:Moai Rano raraku.jpg|duimnael|upright|[[Moai]] in die Rapa Nui Nasionale Park op Paaseiland]]
Volgens die Wêreldtoerismeorganisasie (WTO) is Chili een van die mees besoekte lande ter wêreld en die agtste mees besoekte land in die Amerikas ná die Verenigde State, Meksiko, Kanada, Argentinië, Brasilië, die [[Dominikaanse Republiek]] en [[Puerto Rico]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |url=http://mkt.unwto.org/sites/all/files/docpdf/unwtohighlights11enlr_1.pdf |title=UNWTO Tourism Highlights 2011 Edition |chapter=Regional Results: Americas |publisher=[[Wêreldtoerismeorganisasie]] |format=PDF |year=2010 |accessdate=25 Mei 2012 |pages=8 |archive-url=https://www.webcitation.org/67ukiubXk?url=http://mkt.unwto.org/sites/all/files/docpdf/unwtohighlights11enlr_1.pdf |archive-date=25 Mei 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Volgens die Nasionale Diens van Toerisme (Sernatur) besoek twee miljoen mense jaarliks dié land. Die meeste van hierdie besoekers kom van ander lande op die Amerikaanse vasteland, veral Argentinië; gevolg deur ’n groeiende aantal van die Verenigde State, Europa, Brasilië asook Asiate uit Suid-Korea en die Volksrepubliek China.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rides.cl/pdf/trade_tourism_chile.pdf |title=International Trade and Sustainable Tourism in Chile |publisher=International Institute for Sustainable Development |author=Hernán Blanco |date=Augustus 2007 |accessdate=8 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408235147/http://www.rides.cl/pdf/trade_tourism_chile.pdf |archive-date=8 April 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Chili beskik oor ’n groot verskeidenheid natuurlike landskappe soos die [[Mars]]-agtige landskappe van die hiperariede Atacamawoestyn, die gletsergevoede fjorde van Patagonië, die wynlande by die Andes van die sentrale vallei en die oerwoude van die Mere-distrik. Vuurland, Paaseiland en die Juan-Fernández-eilandgroep, insluitende Robinson-Crusoe-eiland, behoort ook tot die groot toeristetrekpleisters.

Dié land beskik oor sewe [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]]e: die kerke van Chiloé (2000), die Rapa Nui Nasionale Park (1995), Qhapaq Ñan – die Inka se padstelsel (2014), die Historiese kwart van die hawestad Valparaíso (2003), Humberstone en Santa Laura se salpeterwerke (2005), Sewell se myndorp (2006) en Nedersetting en Kunsmatige Mummifikasie van die Chinchorro-kultuur in die Arica- en Parinacota-streke (2021).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/cl |title=Chile |publisher=[[Unesco]] |accessdate=1 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Handelsvennote ===
[[Lêer:Territorial waters - Chile.svg|duimnael|Die eksklusiewe ekonomiese sone van Chili]]
Chili se hoofuitvoervennote is die [[Volksrepubliek China]] 39%, die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] 16%, [[Japan]] 7%, [[Suid-Korea]] 6% en [[Brasilië]] 4% (in 2023). Chili se hoofuitvoere is [[koper]]erts, vervaardigde koper, [[vis]], [[Karbonaat|karbonate]] en ontpitte [[vrug]]te. Die land se hoofinvoervennote is die Volksrepubliek China 23%, die Verenigde State 20%, Brasilië 10%, Argentinië 7% en [[Duitsland]] 5% (ook in 2023). Chili se hoofinvoere is geraffineerde petroleum, [[ruolie]], [[motor]]s, [[klere]] en [[vragmotor]]s.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

== Demografie ==
&lt;!-- {{Hoofartikel|Demografie van Chili}} --&gt;
=== Oorsig ===
[[Lêer:Chile-demography.png|duimnael|Chili se bevolkingsgroei (1820–2050)]]
Volgens Chili se sensus van 2017 het dié land ’n bevolking van sowat 17&amp;nbsp;574&amp;nbsp;003 gehad. Die bevolkingsgroei neem as gevolg van ’n dalende geboortesyfer sedert 1990 af.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/estadisticas_vitales/pdf/anuarios/vitales2003.zip |title=Anuario Estadísticas Vitales 2003 |publisher=Chileense nasionale statistiekinstituut |accessdate=4 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200501215449/https://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/estadisticas_vitales/pdf/anuarios/vitales2003.zip |archive-date=1 Mei 2020 |url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daar word verwag dat Chili se bevolking tot 2050 tot sowat 20,2 miljoen sal styg.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/proyecciones/Informes/Microsoft%20Word%20-%20InforP_T.pdf |title=Chile: Proyecciones y Estimaciones de Población. Total País 1950–2050 |publisher=Chileense nasionale statistiekinstituut |archive-url=https://web.archive.org/web/20200508053904/https://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/proyecciones/Informes/Microsoft%20Word%20-%20InforP_T.pdf |archive-date=8 Mei 2020 |url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Volgens die amptelike skatting van 2024 het Chili ’n bevolking van sowat 18&amp;nbsp;664&amp;nbsp;652 gehad.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt; Omstreeks 85% is in stedelike gebiede saamgetrek, waarvan 40% in die metropolitaanse gebied van Santiago de Chile. Die grootste bevolkingspunte volgens die 2012-sensus is Gran Santiago met ’n bevolking van 6&amp;nbsp;683&amp;nbsp;852, Gran Valparaíso met 930&amp;nbsp;220 en Gran Concepción met 922&amp;nbsp;491.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.observatoriourbano.cl/indurb/pre_ciudades.asp?id_user=0&amp;idComCiu=0 |title=List of Chilean cities |publisher=Observatorio Urbano, Ministerio de Vivienda y Urbanismo de Chile |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031912/http://www.observatoriourbano.cl/indurb/pre_ciudades.asp?id_user=0&amp;idComCiu=0 |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Chili se bevolkingsgroei word veral deur die lewensverwagting se skerp styging geraak. In 2013 het die Chilene die hoogste lewensverwagting van alle Suid-Amerikaners gehad.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/life-expectancy-at-birth/country-comparison |title=Life expectancy at birth |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |date=2012 |accessdate=11 Junie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611180110/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/life-expectancy-at-birth/country-comparison/ |archive-date=11 Junie 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hdrstats.undp.org&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://hdrstats.undp.org/indicators/25.html |title=Human and income poverty: developing countries |work=UNDP |accessdate=29 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140129123417/http://hdrstats.undp.org/indicators/25.html |archive-date=29 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 2009 was die gemiddelde lewensverwagting 78,4 jaar: 75,74 vir mans en 81,19 vir vroue.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.ine.cl/canales/elemento_persistente/preguntas_frecuentes/preguntas_frecuentes.php |title=Preguntas frecuentes – Demografía – 80.-¿Cuál es la esperanza de vida al nacer? |accessdate=31 Oktober 2011 |publisher=Chileense nasionale statistiekinstituut |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626234652/https://www.ine.cl/canales/elemento_persistente/preguntas_frecuentes/preguntas_frecuentes.php |archive-date=26 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Bevolking ===
[[Lêer:Urville-Araucanians.jpg|duimnael|Die Mapuche vorm die oorspronklike bevolking van die sentrum en suide van Chili]]
[[Lêer:1930s Clearning stumps.jpg|duimnael|links|Duitse setlaars ontbos in die streek Aysen (ongeveer 1930)]]
Chili se bevolking is ’n mengsel van verskillende etniese groepe, hoofsaaklik die afstammelinge van Europese setlaars&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.umng.edu.co/www/resources/idsocial.doc |title=SOCIAL IDENTITY Marta Fierro Social Psychologist |accessdate=25 Februarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090225203250/http://www.umng.edu.co/www/resources/idsocial.doc |archive-date=25 Februarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.iidh.ed.cr/comunidades/diversidades/docs/div_docpublicaciones/Derecho%20Indigena/Cap.%202.%20Pensar%20a%20los%20indios,%20tarea%20de%20criollos.pdf |title=massive immigration of European Argentina Uruguay Chile Brazil |format=PDF |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303172534/http://www.iidh.ed.cr/comunidades/diversidades/docs/div_docpublicaciones/Derecho%20Indigena/Cap.%202.%20Pensar%20a%20los%20indios,%20tarea%20de%20criollos.pdf |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://revistas.ucm.es/fll/02104547/articulos/ALHI8383110228A.PDF |title=Latinoamerica |format=PDF |accessdate=12 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181212151517/http://revistas.ucm.es/fll/02104547/articulos/ALHI8383110228A.PDF |archive-date=12 Desember 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; wat ongeveer 52,7% van die bevolking uitmaak.&lt;ref name=&quot;Lizcano&quot;&gt;{{es}} {{cite web |url=https://books.google.cl/books?id=LcabJ98-t1wC&amp;pg=PA93&amp;lpg=PA93&amp;dq=chile+60%25+blancos+Esteva-Fabregat&amp;source=bl&amp;ots=AMUjY09aVi&amp;sig=3PCwfKDokrZYem3dcZ2gkToFIoE&amp;hl=es&amp;ei=k8WjSYT3HJaitgfGncnOBA&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result#PPA110,M1 |title=Composición Étnica de las Tres Áreas Culturales del Continente Americano al Comienzo del Siglo XXI |format=PDF |accessdate=4 Julie 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Garcia&quot;&gt;{{es}} {{cite web |url=http://revistas.ucm.es/ghi/02119803/articulos/AGUC0202110079A.PDF |title=Argentina, como Chile y Uruguay, su población está formada casi exclusivamente por una población blanca e blanca mestiza procedente del sur de Europa, más del 90% E. García Zarza, 1992, 19. |format=PDF |accessdate=1 Augustus 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801034840/http://revistas.ucm.es/ghi/02119803/articulos/AGUC0202110079A.PDF |archive-date=1 Augustus 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Golwe van Europese immigrante het in die laat 19de eeu en vroeë 20ste eeu in Chili aangekom. Onder andere: Britte, Duitsers, [[Franse]], [[Iere]], [[Italianers]], [[Kroate]], [[Nederlanders]], [[Pole (volk)|Pole]], [[Russe]], [[Serwiërs]] en Spanjaarde, asook ’n kleiner aantal immigrante uit die [[Midde-Ooste]], waarvan veral [[Palestyne]]. Danksy Chili se ekonomiese opswaai sedert 1990 het tale immigrante vanuit die buurlande Argentinië (57&amp;nbsp;019), Bolivië (25&amp;nbsp;151), [[Colombia]] (27&amp;nbsp;411), [[Ecuador]] (16&amp;nbsp;357) en Peru (103&amp;nbsp;624) na Chili gestroom.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.censo.cl/ |title=Resultados finales – Censo de 2012 |publisher=Chileense nasionale statistiekinstituut |date=April 2013 |accessdate=4 Julie 2016}}&lt;/ref&gt;

Die oorspronklike bevolking van [[Indiane]] maak ongeveer 3,2% van die totale bevolking uit, hoofsaaklik Mapuche.&lt;ref name=&quot;Lizcano&quot; /&gt;

[[Lêer:Pueblos indigenas de Chile hacia 1535.svg|duimnael|senter|800px|Verspreiding van inheemse groepe in Chili]]

=== Tale ===
[[Lêer:Puerto Octay.jpg|duimnael|Duitse argitektuur in Puerto Octay]]
Die [[amptelike taal|amptelike]] en mees gebruikte taal in Chili is Spaans, wat ''castellano'' genoem word. Met die Spaanse verowering van Chili het Spaans die ''[[lingua franca]]'' van Chili geword, terwyl die inheemse tale minderheidstale geword het, met ’n paar wat nou uitgesterf het of ernstig bedreig word. Sowat 15 miljoen Chilene gebruik Spaans as hul moedertaal, gevolg deur omtrent 1,55 miljoen met Spaans as tweede taal. Die Chileense Spaans verskil van die buurlandse Spaans in Suid-Amerika, want finale lettergrepe en “s”-klanke word dikwels verlaag en sommige konsonante het ’n sagte uitspraak.

Die belangrikste inheemse tale is [[Aymara]] (20&amp;nbsp;000), [[Mapudungun]] (250&amp;nbsp;000), Quechua (8&amp;nbsp;200) en [[Rapa Nui (taal)|Rapa Nui]] (2&amp;nbsp;600), waarvan Aymara en Quechua oorwegend in die noorde en Mapuche in die suide van Chili gepraat word, terwyl Rapa Nui op Paaseiland gepraat word. [[Duits]] word veral in die suide van Chili deur sowat 20&amp;nbsp;000 afstammelinge van Duitse immigrante gepraat.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.ethnologue.com/country/CL/languages |title=Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Chile |publisher=[[Ethnologue]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Godsdiens ===
[[Lêer:Iglesia de Castro.jpg|duimnael|links|Die [[Rooms-Katolieke Kerk]] het landmerke soos die kerke van Chiloé agtergelaat]]
[[Lêer:Virgen del Carmen.JPG|duimnael|upright|Onse Maagd van Karmelberg, die beskermheilige van Chili]]
Sedert die grondwet van 1925 is Chili ’n sekulêre staat wat godsdiensvryheid waarborg. In 2015 vorm die [[Christendom]] (75%) die belangrikste godsdiens met Rooms-Katolieke (57%) en [[Protestantisme|Protestante]] (16%), gevolg deur 26% [[Agnostisisme|Agnostici]] en [[Ateïsme|Ateïste]], asook 1% wat ander godsdienste aanhang.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

Minderheidsgodsdiensgroepe sluit in die [[Oosters-Ortodokse Kerk]], [[Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae]], [[Jehovah se Getuies]], [[Anglikaanse Gemeenskap|die Anglikaanse kerk]], [[Baptisme]] en [[Sewendedag-Adventiste]]. Die inheemse bevolkingsgroepe is veral aanhangers van [[Sjamanisme]].

Die openbare godsdienstige vakansiedae in Chili sluit in [[Kersfees]], [[Goeie Vrydag]], die fees van die Maagd van Karmelberg, die Fees van die Heiliges [[Simon Petrus|Petrus]] en [[Paulus van Tarsus|Paulus]], [[Hemelvaartsdag]], [[Allerheilige]]dag en die [[Onbevlekte Ontvangenis van Maria|Fees van die Onbevlekte Ontvangenis]]. Die regering het onlangs 31 Oktober, [[Hervormingsdag]], tot ’n openbare vakansiedag verklaar, ter ere van die Protestantse kerke in dié land.

Die beskermheiliges van Chili is Jakobus die Meerdere en Onse Maagd van Karmelberg (''Santiago''). In 2005 is Alberto Hurtado deur [[Pous Benediktus XVI]] heilig verklaar en het sodoende Chili se tweede heilige ná Teresa van die Andes geword.

{{Sienook|Katedraal van Concepción}}

== Kultuur ==
&lt;!-- {{Hoofartikel|Kultuur van Chili}} --&gt;
Van die tydperk tussen die vroeë landbou-nedersettings tot die einde van die Voor-Spaanse tydperk was die noorde van Chili ’n landstreek wat gekenmerk is deur die Andes-kultuur wat beïnvloed is deur die Altiplano se tradisies wat versprei het na die valleie aan die kus van die noorde, terwyl die suidelike streke gebiede van die Mapuche se kulturele aktiwiteite was. Dwarsdeur die koloniale tydperk ná die verowering en gedurende die vroeë Republikeinse tydperk is dié land se kultuur oorheers deur alles wat Spaans is. Ander Europese invloede, veral Engels, Frans en Duits, het in die 19de eeu begin en duur tot vandag voort. Die Duitse immigrante het die Beierse styl in landelike [[argitektuur]] en [[kookkuns]] in Chili se suide in stede soos Valdivia, Frutillar, Puerto Varas, Osorno, Temuco, Puerto Octay, Llanquihue, Faja Maisan, Pitrufquén, Victoria, Pucón en Puerto Montt ingevoer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.allsouthernchile.com/southamerica/valdivia-southern-chile-city-guide/index.html |title=Valdivia Chile |publisher=Allsouthernchile.com |accessdate=19 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919231219/http://www.allsouthernchile.com/southamerica/valdivia-southern-chile-city-guide/index.html |archive-date=19 September 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.globaladrenaline.com/latinamerica/chile/ |title=Latin America :: Chile |publisher=Global Adrenaline |accessdate=16 Januarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116212425/http://www.globaladrenaline.com/latinamerica/chile/ |archive-date=16 Januarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.learnapec.org/index.cfm?action=exploration&amp;cou_id=4 |title=Learning About Each Other |publisher=Learnapec.org |accessdate=1 Augustus 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120416212601/http://www.learnapec.org/index.cfm?action=exploration |archive-date=16 April 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://country-studies.com/chile/foreign-relations.html |title=Chile Foreign Relations |publisher=Country-studies.com |accessdate=11 Maart 2026 |archive-date=10 Februarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210020934/https://country-studies.com/chile/foreign-relations.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.foodbycountry.com/Algeria-to-France/Chile.html |title=Food in Chile – Chilean Food, Chilean Cuisine – traditional, popular, dishes, recipe, diet, history, common, meals, rice, main, people, favorite, customs, fruits, country, bread, vegetables, bread, drink, typical |publisher=Foodbycountry.com |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

{{Sienook|Universiteit van Concepcion|Universiteit van die Bio-Bio}}

=== Literatuur ===
[[Lêer:Gabriela Mistral-01.jpg|duimnael|links|upright|Die Chileense digter [[Gabriela Mistral]], [[Nobelprys vir Letterkunde]]-wenner in 1945]]
[[Lêer:Pablo Neruda.jpg|duimnael|upright|Die Chileense digter [[Pablo Neruda]], Nobelprys vir Letterkunde-wenner in 1971]]
Chilene noem hul land ''país de poetas'' — “land van digters”.&lt;ref&gt;{{es}} [http://www.protocolo.com.mx/articulos.php?id_sec=2&amp;id_art=600] {{Dooie skakel|date=Desember 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.uchile.cl/cultura/poetasjovenes/bianchi26.htm |title=Un mapa por completar: la joven poesia chilena – ¿Por qué tanta y tan variada poesía? |publisher=Uchile.cl |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; [[Gabriela Mistral]] is die eerste Latyns-Amerikaanse [[Nobelprys vir Letterkunde|Nobelpryswenner vir die Letterkunde]] (1945). Chili se mees bekende digter is [[Pablo Neruda]], wat die Nobelprys vir Letterkunde (1971) ontvang het en wêreldbekend is vir sy uitgebreide versameling werke oor romanse, natuur en politiek. Sy drie hoogs gepersonaliseerde huise in Isla Negra, Santiago en Valparaíso is gewilde toeristebestemmings.

Onder die lys van ander Chileense digters is Carlos Pezoa Véliz, Vicente Huidobro, Gonzalo Rojas, Pablo de Rokha, Nicanor Parra en Raúl Zurita. [[Isabel Allende]] is die bes verkopende Chileense skrywer, met 51 miljoen romaneksemplare wat wêreldwyd verkoop is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.laht.com/article.asp?ArticleId=346023&amp;CategoryId=13003 |title=Latin American Herald Tribune – Isabel Allende Named to Council of Cervantes Institute |publisher=Laht.com |accessdate=30 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430032920/http://www.laht.com/article.asp?ArticleId=346023&amp;CategoryId=13003 |archive-date=30 April 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die romanskrywer José Donoso se roman ''The Obscene Bird of Night'' word deur die kritikus Harold Bloom as een van die kanonieke werke van die 20ste-eeuse [[Geskiedenis van Westerse literatuur|Westerse literatuur]] beskou. Nog een internasionaal erkende Chileense skrywer en digter is Roberto Bolaño wie se vertalings in Engels uitstekende ontvangs deur kritici geniet.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,1857951,00.html |title=Bolaño's 2666: The Best Book of 2008 |publisher=Time |author=Lev Grossman |date=10 November 2008 |accessdate=22 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022180710/http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,1857951,00.html |archive-date=22 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nybooks.com/articles/2008/12/18/the-triumph-of-roberto-bolano/ |title=The Triumph of Roberto Bolaño |publisher=The New York Review of Books |author=Sarah Kerr |date=18 Desember 2008 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2007/04/15/books/review/Wood.t.html |title=The Visceral Realist |publisher=[[The New York Times]] |author=James Wood |date=15 April 2007 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Daarbenewens het tot vandag drie Chileense skrywers die Miguel de Cervantes-prys gewen (een van die belangrikste Spaanse literatuurpryse wat sedert 1976 deur die Spaanse ministerie van kultuur toegeken word): Jorge Edwards (1998), Gonzalo Rojas (2003) en Nicanor Parra (2011).

=== Rolprente ===
Die geskiedenis van [[rolprent]]e in Chili het aan die begin van die 20ste eeu met die eerste Chileense film se vertoning in 1902 en die eerste Chileense speelfilm wat in 1910 verskyn het, begin. Die oudste oorlewende speelfilm is ''El Húsar de la Muerte'' (1925) en die laaste stille film was ''Patrullas de Avanzada'' (1931). Die Chileense rolprentbedryf het in die laat 1940’s en in die 1950’s gesukkel, ten spyte van sommige suksesse soos ''El Diamante de Maharajá''. Die 1960’s het die ontwikkeling van die “Nuwe Chileense Film” met rolprente soos ''Three Sad Tigers'' (1968), ''Jackal of Nahueltoro'' (1969) en ''Valparaíso, Mi Amor'' (1970) beleef. Ná die militêre staatsgreep van 1973 is die rolprentbedryf ’n knou toegedien, omdat baie rolprentvervaardigers in ballingskap gewerk het. Dit het wel sy kop opgelig na die einde van die diktatuur in 1989 se kant toe, met groot kritiese sukses soos ''Johnny Cien Pesos'' (1993), ''Historias de Fútbol'' (1997) en ''Gringuito'' (1998).

Suksesvolle rolprente het in die laat 1990’s en vroeë 2000’s verskyn soos ''El Chacotero Sentimental: la película'' (1999), ''Sexo con Amor'' (2003), ''Subterra'' (2003) en ''Machuca'' (2004), wat later wyd oortref is deur ''Stefan v/s Kramer'' (2012).

In die onlangse jare het Chileense rolprente gereelde verskynings op internasionale filmfeeste en toekennings gemaak, soos ''No'' (2012) wat die eerste Chileense rolprent geword het wat vir die [[Oscar]] as beste buitelandse rolprent benoem is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-20959604 |title=Oscars: Hollywood announces 85th Academy Award nominations |publisher=[[BBC]] |date=10 Januarie 2013 |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Musiek ===
[[Lêer:Zamacueca-Chile.jpg|duimnael|links|''La Zamacueca'' – skildery deur Manuel Antonio Caro]]
[[Lêer:Músico chileno tocando cueca.jpg|duimnael|’n Chileense huaso speel trekklavier]]
[[Musiek]] in Chili wissel van folklore oor gewilde tot [[klassieke musiek]]. Sy groot geografie laat verskillende musiekstyle in die noorde, sentrum en suide van dié land ontstaan, insluitende Paaseiland- en Mapuchemusiek.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.memoriachilena.gob.cl/602/w3-article-600.html |title=Memoria Chilena |publisher=Memoriachilena.cl |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die nasionale dans is die ''cueca''. ’n Ander vorm van ’n tradisionele Chileense lied, maar nie ’n dans nie, is die ''tonada''. Dit spruit uit die Spaanse koloniste se ingevoerde musiek voort, en dit onderskei hom van die ''cueca'' deur ’n intermediêre melodiese artikel en ’n meer prominente melodie.

Die jare tussen 1950 en 1970 het ’n wedergeboorte van die volksmusiek beleef wat gelei is deur groepe soos Los de Ramón, Los Cuatro Huasos en Los Huasos Quincheros, onder andere met komponiste soos Raúl de Ramón en Violeta Parra.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://musicapopular.cl/2.0/index2.php?op=Artista&amp;id=444 |title=Conjuntos Folkloricos de Chile |publisher=Musicapopular.cl |accessdate=13 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013104352/http://musicapopular.cl/2.0/index2.php?op=Artista&amp;id=444 |archive-date=13 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In die middel-1960’s is inheemse musikale vorme vernuwe deur die Parra-gesin met die ''Nueva canción Chilena'', wat verband hou met politieke aktiviste en hervormers soos Victor Jara, Inti-Illimani en Quilapayún. ’n Ander belangrike folk-sanger en navorser oor folklore en Chileense etnografie is Margot Loyola. Daarbenewens het verskeie rockgroepe soos Los Jaivas, Los Prisioneros, La Ley en Los Tres internasionale sukses behaal. In Februarie word die jaarlikse musiekfeeste in Viña del Mar aangebied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://traveltips.usatoday.com/top-cultural-celebrations-festivals-chile-61003.html |title=Top Cultural Celebrations and Festivals in Chile |publisher=USA Today |author=Jessica Martinez |accessdate=15 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220315190046/https://traveltips.usatoday.com/top-cultural-celebrations-festivals-chile-61003.html |archive-date=15 Maart 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Kookkuns ===
{{Hoofartikel|Chileense kookkuns}}
[[Lêer:Mote con huesillo.jpg|duimnael|links|''Mote con huesillo'', ’n tradisionele Chileense nie-alkoholiese somer-drankie gemaak uit koring en perskes]]
[[Lêer:Chilean Cazuela.JPG|duimnael|Chileense ''Cazuela'': vars geslagte [[hoender]], gekook met [[aartappel]]s, [[mielie]]s, [[pampoen]] en ander [[groente]]; met [[beet]], [[blaarslaai]], jong [[boontjie]]s, [[pietersielie]], [[koljander]] en pebre asook tuisgebakte [[brood]] en Chileense [[rooiwyn]]]]
Die Chileense kookkuns spruit hoofsaaklik uit die kombinasie van tradisionele Spaanse kookkuns, Chile se inheemse kultuur en plaaslike bestanddele met latere belangrike invloede deur ander Europese kookkunste soos dié uit Duitsland, Italië en Frankryk. Die voedseltradisie en resepte in Chili is bekend aan sy verskeidenheid geure en bestanddele met dié land se diverse geografie en klimaat wat ’n wye verskeidenheid landbouprodukte, vrugte en groente lewer. Die lang kuslyn en die mense se verhouding met die Stille Oseaan voeg ’n groot verskeidenheid seekosprodukte tot die Chileense kookkuns by met dié land se waters as tuiste van unieke spesies vis, weekdiere, skaaldiere en alge, danksy die suurstofryke water van die Humboldtstroom. Chili is ook een van die wêreld se grootste wynprodusente en baie Chileense resepte is dan ook versterk en vergesel deur plaaslike wyne.

Die Chileense kookkuns vorm ’n weerspieëling van dié land se topografiese verskeidenheid met ’n verskeidenheid seekos, beesvleis, groente en vrugte. Tradisionele resepte sluit in asado, cazuela, empanadas, humitas, pastel de choclo, pastel de papas, curanto en sopaipillas.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Maria Baez Kijac |title=The South American Table: The Flavor and Soul of Authentic... |url=https://books.google.de/books?id=LlePAePLlqkC&amp;redir_esc=y |accessdate=11 Maart 2026 |year=2003 |publisher=Harvard Common Press |isbn=978-1-55832-249-3}}&lt;/ref&gt;

Crudos is ’n voorbeeld van die mengsel kulinêre bydraes deur die verskillende etniese invloede in Chili. Die rou gemaalde llama, mildelike gebruik van skulpvis en rysbrood is weer afkomstig uit die inheemse Quechua se Andes-kookkuns (alhoewel beesvleis deur Europeërs na Chili gebring is en ook nou gebruik word in plaas van llama-vleis), [[suurlemoen]] en uie is ingebring deur die Spaanse koloniste en die gebruik van [[mayonnaise]] en [[jogurt]] is deur Duitse immigrante saam met [[bier]] ingebring.

{{Sienook|Wynbou in Chili}}

== Sport ==
&lt;!-- {{Hoofartikel|Sport van Chili}} --&gt;
[[Lêer:Bachelet sub 20(2).jpg|duimnael|links|Die destydse president Michelle Bachelet ontvang die Chileense o/20-sokkerspan nadat hul by die FIFA o/20-Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2007 derde geëindig het]]
[[Lêer:Estadio Nacional de Chile 2.jpg|duimnael|Estadio Nacional de Chile in Santiago de Chile, tuisveld van die nasionale sokkerspan]]
[[Lêer:Rodeo Chiloe.jpg|duimnael|Rodeo, Chili se nasionale sport, het sy oorsprong in die landelike gebiede van dié land tydens die Spaanse koloniale tydperk]]
[[Lêer:Bachelet y campeones de polo.jpg|duimnael|links|Die destydse president Michelle Bachelet ontvang die Chileense [[Polo]]span ná hul oorwinning by die Polo-wêreldkampioenskap in 2008]]
[[Sokker]] is Chili se gewildste [[sport]]soort. Die [[Chileense nasionale sokkerspan]] het aan nege van die moontlike 22 [[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooie deelgeneem, waaronder [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|dié in 1962]], wat in Chili aangebied is, waartydens die nasionale span derde geëindig het. Verdere goeie resultate wat deur die nasionale sokkerspan behaal is, sluit in sewe eindstryde en twee titels by die [[Copa América]] (in 2015 en 2016), een silwer- en twee bronsmedaljes tydens die Pan-Amerikaanse Spele, een bronsmedalje tydens die [[Olimpiese Somerspele 2000]] in [[Sydney]] en twee derdeplekke tydens die FIFA o/17 en o/20-toernooie. Chili is saam met Argentinië, Brasilië, Colombia en Uruguay een van die beste nasionale spanne in Suid-Amerika. Die hoogste liga binne Chili se sokkerligastelsel is die Campeonato Nacional wat deur die IFFHS as die negende sterkste nasionale sokkerliga in die wêreld beskou word. Die belangrikste sokkerklubs is Colo-Colo, Universidad de Chile en Universidad Católica. Colo-Colo is dié land se suksesvolste sokkerklub, met beide die meeste nasionale en internasionale kampioenskappe, insluitende die gesogte Copa Libertadores Suid-Amerikaanse klubtoernooi. Universidad de Chile het die Copa Sudamericana 2011 ingepalm. Internasionaalbekende sokkerspelers sluit in [[Iván Zamorano]], [[Marcelo Salas]], [[Elías Figueroa]] en [[Matías Fernández]].

[[Tennis]] is Chili se suksesvolste sportsoort. Die nasionale span het die wêreldtoernooi twee keer (in 2003 en 2004) gewen en in 1976 in die Davisbeker-eindstryd teen Italië gespeel. Tydens die [[Olimpiese Somerspele 2004]] het dié land goue en bronsmedaljes in die mansenkelspel en goud in die mansdubbelspel gewen. Marcelo Ríos het in 1998 die eerste Latyns-Amerikaanse man geword wat die nommer-een-plek in die ATP-ranglys bereik het. Anita Lizana het die [[VSA-Ope (tennis)|VSA-Ope]] in 1937 gewen en daarmee die eerste vrou van Latyns-Amerikaanse herkoms geword om ’n [[Grand Slam (tennis)|Grand Slam]]-toernooi te wen. Luis Ayala was twee keer naaswenner by die [[Franse Ope]] en beide Ríos en Fernando Gonzalez het die [[Australiese Ope (tennis)|Australiese Ope]] se mans-enkelspel-eindstryd gehaal. González het ook ’n silwermedalje in die enkelspel tydens die [[Olimpiese Somerspele 2008]] in [[Beijing]] gewen.

Op die [[Olimpiese Somerspele]] spog Chili met ’n totaal van drie goue medaljes (tennis en [[skyfskiet]]), agt silwermedaljes ([[atletiek]], [[ruitersport]], [[boks]], [[skyfskiet]], [[stoei]] en tennis) en vier bronsmedaljes (tennis, boks en sokker). In 2012 het Chili het sy eerste [[Paralimpiese Spele]]-medalje gewen (goud in atletiek).

Rodeo is Chili se nasionale sportsoort&lt;ref&gt;{{es}} {{cite journal |url=http://revistaurbanismo.uchile.cl/CDA/urb_completa/0,1313,ISID%253D728%2526IDG%253D1%2526ACT%253D1%2526PRT%253D20871,00.html |title=La Medialuna: un edificio para Chile |author=Alberto Moreira Recchione |accessdate=13 Februarie 2009 |quote=A reconocerse, en 1962, el rodeo como deporte nacional y oficial [10 de enero de 1962, oficio N°269 del Consejo Nacional de Deportes y Comité Olímpico de Chile] |journal=Revista de urbanismo |issue=17 |date=Desember 2007 |issn=0717-5051 |publisher=Universiteit van Chili |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090213034956/http://revistaurbanismo.uchile.cl/CDA/urb_completa/0,1313,ISID%253D728%2526IDG%253D1%2526ACT%253D1%2526PRT%253D20871,00.html |archivedate=13 Februarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en word in die landelike gebiede van dié land beoefen. ’n Sport soortgelyk aan [[hokkie]], ''chueca'' genoem, is deur die Mapuche tydens die Spaanse verowering gespeel. Ski en [[sneeuplankry]] word in ski-sentrums geleë in die Sentrale Andes en in suidelike ski-sentrums naby stede soos Osorno, Puerto Varas, Temuco en Punta Arenas beoefen. [[Branderplankry]] is veral gewild by sommige kusdorpe. Polo word in Chili professioneel beoefen en dié land het beide die Polo-wêreldkampioenskap van 2008 en 2015 gewen.

[[Basketbal]] is ’n gewilde sportsoort, waarin Chili ’n bronsmedalje in die eerste FIBA-wêreldkampioenskap vir mans 1950 gewen het en ’n tweede bronsmedalje toe Chili as gasheer van die FIBA-wêreldkampioenskap 1959 opgetree het. Chili het in 1953 as gasheer van die eerste FIBA-wêreldkampioenskap vir vroue opgetree en by dié toernooi met die silwermedalje weggestap. San Pedro de Atacama is gasheer vir die jaarlikse “Atacama Crossing”, ’n ses-fase, 250&amp;nbsp;km (160&amp;nbsp;myl) lang wedloop wat jaarliks sowat 150 deelnemers uit 35 lande lok. Die [[Dakar-tydren]] is van 2009 tot 2019 in beide Chili en Argentinië en later ook Peru aangebied.

[[Rugby]] word sedert die 1880’s in Chili gespeel en is deur die Britte ná dié land gebring. In onlangse jare is rugby een van die snelgroeiende sportsoorte in Chili en word veral aan universiteite beoefen. Die [[Chileense nasionale rugbyspan]], bekend as ''Los Cóndores'' – “die [[Andiese kondor|kondors]]”, het in [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] vir hul eerste [[rugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer, maar hulle is in die groepfase uit die toernooi geskakel. Hulle word as Suid-Amerika se derde sterkste span ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] en [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] beskou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=11 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

== Bekende Chilene ==
{{columns-list|2|
* [[Isabel Allende]] (* 1942), skrywer
* [[Salvador Allende]] (1908–1973), president
* [[Sergio Badilla Castillo]] (* 1947), digter en essayis
* [[Alberto Blest Gana]] (1830–1920), digter en diplomaat
* [[Roberto Bolaño]] (1953–2003), skrywer
* [[José Miguel Carrera]] (1785–1821), generaal en vryheidsvegter
* [[Fernando González]] (* 1980), tennisspeler
* [[Hugo Gunckel Lüer]] (1901–1997), apteker en tuinkundige
* [[Víctor Jara]] (1932–1973), digter en sanger
* [[Nicolás Massú]] (* 1979), tennisspeler
* [[Roberto Matta]] (1911–2002), beeldhouer en skilder
* [[Gabriela Mistral]] (1889–1957), skrywer, joernalis en [[Nobelprys vir Letterkunde|nobelpryswenner]]
* [[Pablo Neruda]] (1904–1973), digter, diplomaat en [[Nobelprys vir Letterkunde|nobelpryswenner]]
* [[Bernardo O'Higgins]] (1778–1842), vryheidsvegter
* [[Sergio Ortega]] (1938–2003), komponis en pianis
* [[Augusto Pinochet]] (1915–2006), diktator en generaal
* [[Diego Portales]] (1793–1837), staatsman en entrepreneur
* [[Arturo Prat]] (1848–1879), prokureur en vlootoffisier
* [[Marcelo Ríos]] (* 1975), tennisspeler
* [[Arturo Vidal]] (* 1987), sokkerspeler
}}

&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
&lt;gallery caption=&quot;Bekende Chileense akteurs&quot;&gt;
Lêer:Cote de Pablo retouch.jpg|[[Cote de Pablo]]
Lêer:Cristian for Wiki.jpg|[[Cristián de la Fuente]]
Lêer:Marko Zaror 2013 (cropped).jpg|[[Marko Zaror]]
Lêer:Leonor Varela(2).jpg|[[Leonor Varela]]
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
&lt;gallery caption=&quot;Bekende Chileense musikante&quot;&gt;
Lêer:Américo.jpg|[[Américo]]
Lêer:Claudio Arrau 1 Allan Warren.jpg|[[Claudio Arrau]]
Lêer:Nicole cantante 2.jpg|[[Nicole (Chileense sangeres)|Nicole]]
Lêer:Parra01f.PNG|[[Violeta Parra]]
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
&lt;gallery caption=&quot;Bekende Chileense regisseurs&quot;&gt;
Lêer:Utopiales 2011 Alejandro Jodorowsky 16.jpg|[[Alejandro Jodorowsky]]
Lêer:Pablo Larraín.jpg|[[Pablo Larraín]]
Lêer:Pedro Sienna.JPG|[[Pedro Sienna]]
Lêer:Andrés Wood.jpg|[[Andrés Wood]]
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

== Sien ook ==
* [[Lys van nedersettings in Chili]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronne ==
; Algemeen
----
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Chile|title=Chile|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=11 Maart 2026}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chile/|title=Chile|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=11 Maart 2026}}

; Geskiedenis
----
* {{en}} {{cite book |author=Robert N. Burr |title=By Reason or Force. Chile and the Balancing of Power in South America 1830–1905 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |year=1974 |isbn=0-520-02629-2}}
* {{en}} {{cite book |author1=Simon Collier |author2=William F. Sater |title=A History of Chile, 1808–2002 |publisher=Cambridge University Press |year=1996 |isbn=0-521-82749-3}}
* {{en}} {{cite book |author=Paul W. Drake |title=Chile: A Country Study |publisher=Library of Congress |year=1994 |isbn=0-8444-0828-X}}
* {{en}} {{cite book |author=Luis Galdames |title=A History of Chile |publisher=University of North Carolina Press |year=1941 |isbn=0-8078-6845-0}}
* {{en}} {{cite book |author=Brian Lovemen |title=Chile: The Legacy of Hispanic Capitalism |publisher=Oxford University Press |year=2001 |edition=3 |isbn=978-0-19-512020-2}}
* {{en}} {{cite book |author=John L. Recor |title=The History of Chile |publisher=Greenwood Press |year=2003 |isbn=1-4039-6257-X}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Chile|Chili}}

; Algemene inligting
----
* {{en}} {{Wikivoyage|Chile|Chili}}
* {{es}} [http://www.chile.com/ Chile.com]
* {{en}} [http://www.chile-explorer.com/ Chile Explorer]
* {{es}} [http://www.chilephoto.cl/cgi-bin/chilephoto/chilephoto.cgi Beelde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050728115325/http://www.chilephoto.cl/cgi-bin/chilephoto/chilephoto.cgi |date=28 Julie 2005 }}
* {{en}} [http://www1.lanic.utexas.edu/la/chile/ Verskeie skakels deur LANIC versamel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050711232218/http://www1.lanic.utexas.edu/la/chile/ |date=11 Julie 2005 }}

; Regeringsbronne
----
* {{en}} {{es}} {{pt}} {{zh}} [http://www.thisischile.cl/ Amptelike webwerf van Chili] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725011020/http://www.thisischile.cl/Articles.aspx?id=1213&amp;sec=416&amp;itz=interface-acerca-gente-historia&amp;eje=acerca&amp;idioma=2&amp;t=pre-hispanic-chile |date=25 Julie 2011 }}
* {{es}} [http://www.gobiernodechile.cl/ Regering van Chili]
* {{es}} [http://www.presidencia.cl/ Presidentskap van Chili]
* {{es}} [http://www.interior.cl/ Ministerie van Binnelandse Sake] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19980112180112/http://interior.cl/ |date=12 Januarie 1998 }}
* {{es}} [http://www.minrel.cl/ Ministerie van Buitelandse Sake]
* {{es}} [http://www.congreso.cl/ Kongres van Chili]
* {{es}} [http://www.senado.cl/ Senaat van Chili]
* {{es}} [http://www.camara.cl/ Huis van Verteenwoordigers]
* {{es}} [http://www.bcn.cl/ Nasionale Biblioteek van die Kongres]
* {{es}} [http://www.poderjudicial.cl/ Regsprekende Gesag van Chili]

{{Geografiese ligging
| Senter = {{vlagland|Chili}}
| Noord = {{vlagland|Peru}} • {{vlagland|Bolivië}}
| Noordoos = {{vlagland|Bolivië}}
| Oos = {{vlagland|Argentinië}}
| Suidoos = {{vlagland|Argentinië}} • [[Atlantiese Oseaan]] • {{vlagland|Falklandeilande}}
| Suid = [[Suidelike Oseaan]] • [[Antarktika]]
| Suidwes = [[Stille Oseaan]]
| Wes = {{vlagland|Paaseiland}} • [[Stille Oseaan]]
| Noordwes = {{vlagland|Peru}}
}}

{{Lande van Suid-Amerika}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Chili| ]]
[[Kategorie:Voormalige Spaanse kolonies]]</text>
      <sha1>j3hh6rbgl1b3lnsq9by4pytsgbfef8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Christene</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46</id>
    <revision>
      <id>2921383</id>
      <parentid>2911028</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:25:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11427" sha1="ra94xrmdpn6eeq5m34d2v0z3b1u6l6k" xml:space="preserve">{{Etniese groep
| beeld = [[Lêer:Famous Christians.jpg|300px]]
| onderskrif = 
| groep = Christene
| bevolking = ca. 2,4 miljard &lt;small&gt;(2015)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web|url=http://www.gordonconwell.edu/resources/documents/1IBMR2015.pdf|title=Christianity 2015: Religious Diversity and Personal Contact|publisher=gordonconwell.edu|date=Januarie 2015|accessdate=12 Desember 2018|archive-date=25 Mei 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141543/http://www.gordonconwell.edu/resources/documents/1IBMR2015.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot;&gt;{{cite web |author=ANALYSIS |url=http://www.pewforum.org/2011/12/19/global-christianity-exec/ |title=Global Christianity |publisher=Pewforum.org |date=19 Desember 2011 |access-date=12 Desember 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200510181111/https://www.pewforum.org/2011/12/19/global-christianity-exec/ |archive-date=10 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| plek = {{vlagland|Europese Unie}} 373&amp;nbsp;656&amp;nbsp;000&lt;ref&gt;{{en}} {{citation |title=Discrimination in the EU in 2012 |work=Eurobarometer |3=Special Eurobarometer |year=2012 |series=383 |page=233 |url=http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/archives/ebs/ebs_393_en.pdf |accessdate=14 August 2013 |publisher=[[Europese Kommissie]] |location=[[Europese Unie]] |archivedate= 4 Junie 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190604004311/http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/archives/ebs/ebs_393_en.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{vlagland|Verenigde State}} 246&amp;nbsp;790&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;&lt;br /&gt;
{{vlagland|Brasilië}} 175&amp;nbsp;770&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;&lt;br /&gt;
{{vlagland|Meksiko}} 107&amp;nbsp;780&amp;nbsp;000&amp;nbsp;&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;&lt;br /&gt;
{{vlagland|Rusland}} 105&amp;nbsp;220&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;&lt;br /&gt;
{{vlagland|Filippyne}} 86&amp;nbsp;790&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;&lt;br /&gt;
{{vlagland|Nigerië}} 80&amp;nbsp;510&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;&lt;br /&gt;
{{vlagland|Volksrepubliek China}} 67&amp;nbsp;070&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;&lt;br /&gt;
{{vlagland|Demokratiese Republiek van die Kongo}} 63&amp;nbsp;150&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;&lt;br /&gt;
{{vlagland|Ethiopië}} 52&amp;nbsp;580&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;
| taal = '''Oorwegend gesproke tale:'''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|last1 = Johnson|first1 = Todd M.|last2 = Grim|first2 = Brian J.|title = The World's Religions in Figures: An Introduction to International Religious Demography|url = http://media.johnwiley.com.au/product_data/excerpt/47/04706745/0470674547-196.pdf|accessdate = 12 Desember 2018|year = 2013|publisher = Wiley-Blackwell|location = Hoboken, NJ|pages = 10}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Spaans]] • [[Engels]] • [[Portugees]] • [[Russies]] • [[Mandaryns]]-[[Chinees]] • [[Frans]] • [[Duits]] • [[Pools]] • [[Oekraïens]] • [[Tagalog]] • [[Italiaans]] • ander inheemse tale van die wêreld&lt;br /&gt;
'''Heilige tale:'''&lt;br /&gt;[[Latyn]] • [[Koine]]&lt;ref&gt;{{en}} A history of ancient Greek by Maria Chritē, Maria Arapopoulou, Centre for the Greek Language (Thessalonikē, Greece) bl. 436 {{ISBN|0-521-83307-8}}&lt;/ref&gt; • [[Siries]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |last =Wilken|first =Robert Louis |title= The First Thousand Years: A Global History of Christianity |publisher= Yale University Press |location= New Haven and London|isbn= 978-0-300-11884-1 |page = 26}}&lt;/ref&gt;
| geloof = '''[[Christendom]]:'''
* 50% [[Rooms-Katolieke Kerk]] en [[Oosters-Katolieke kerke]]&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;
* 37% [[Protestantisme]]: [[Adventisme]], [[Anglikaanse Gemeenskap|Anglikanisme]], [[Baptisme]], [[Calvinisme]], [[Lutheranisme]], [[Methodisme]],  [[Pinksterbeweging]] en ander denominasies&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;
* 12% [[Ortodoksie]]: [[Oosters-Ortodokse Kerk]] en [[Oriëntale Ortodoksie]]&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;
* 1% Ander Christelike tradisies: insluitende [[Assiriese Kerk van die Ooste]], [[Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae]], [[Jehovah se Getuies]], [[Unitarisme]] en nie-denominasionele Christenskap&lt;ref name=&quot;Global Christianity&quot; /&gt;
| verwante = 
}}

'''Christene''' glo in die drie-enige [[God]] – [[Vader]], [[Seun]] en [[Heilige Gees]] – Skepper van die hemel en die [[aarde]] en die Onderhouer van alle dinge. Hulle glo dat [[Jesus Christus]], die Seun, sowat 2000 jaar gelede aan die kruis gesterf het om die sondige mens van sy sondes te verlos, opgestaan het uit die dood, opgevaar het na die hemel en op 'n dag sal terugkeer om die mensheid te oordeel.

[[Lêer:ChristianityPUA.svg|duimnael|links|Die kruis en die Ichthus (vis), twee simbole, wat Christene gebruik om hul geloof te verteenwoordig.]]
Christene beskou die [[Bybel]] as die onfeilbare Woord van God. Hulle glo voorts in verlossing deur genade, met antwoorde dat 'n mens nooit die ewige lewe op grond van goeie werke deelagtig kan word nie, maar suiwer deur God se genadige redding (jou &quot;wedergeboorte&quot;).

Wedergebore Christene verklaar met 'n absolute sekerheid dat hulle geredde kinders van God is wat tot in alle ewigheid deel sal hê in Sy koninkryk – en in dié opsig verskil die [[Christendom]] radikaal van ander [[godsdiens]]te.

In [[Suid-Afrika]], soos wêreldwyd, is die Christendom egter in talle kerkgenootskappe en [[sekte]]s versplinter. Dikwels is die skismas (kerkskeuringe) die gevolg van verskillende interpretasies van minder kardinale sienings wat tog nie die hoofboodskap van die Christendom aantas nie.

Die woord &quot;Christen&quot; kan manlik of onsydig wees en &quot;Christin&quot; verwys na 'n vroulike persoon.

== Bevolkingstatistiek ==
[[Lêer:Percent of Christians by Country–Pew Research 2011.svg|duimnael|links|400px|Christene oor die wêreld.]]
Vanaf die vroeë 21ste eeu het die Christendom ongeveer 2,2 miljard medegelowiges.&lt;ref name=&quot;World&quot;&gt;33.2% of 6.7 billion world population (under &quot;People&quot;) {{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html |title=World |publisher=CIA world facts |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509041621/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html |archive-date=9 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ForeignPolicy&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=3835 |title=The List: The World's Fastest-Growing Religions |publisher=foreignpolicy.com |date=1 Maart 2007 |access-date=4 Januarie 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100125105653/http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=3835 |archive-date=25 Januarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Major Religions Ranked by Size&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html |title=Major Religions Ranked by Size |publisher=Adherents.com |access-date=5 Mei 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200303210251/https://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html |archive-date=3 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit sluit sowat ’n kwart of ’n derde van die wêreldbevolking in en is die grootste godsdiens ter wêreld, met sowat 38 000 Christelike denominasies.&lt;ref&gt;Hinnells, ''The Routledge Companion to the Study of Religion'', p. 441.&lt;/ref&gt; Christene het vir die afgelope 100 jaar omtrent 33% van die wêreldbevolking uitgemaak. Die grootste Christelike denominasie is die Rooms-Katolieke kerk, met 1,166 miljard medegelowiges, wat die helfte van die Christendom beslaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.catholicnewsagency.com/news/universal_church_sees_increase_in_seminarians_reports_pontifical_yearbook/ |title=argiefkopie |access-date= 5 Junie 2011 |archive-date=24 Februarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224122657/https://www.catholicnewsagency.com/news/universal_church_sees_increase_in_seminarians_reports_pontifical_yearbook |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ '''Twintig lande met die meeste Christene'''
|- bgcolor=#CCCCFF
! Land
! Christene
! % Christene
|-
| {{vlag|Verenigde State}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 176&amp;nbsp;400&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#5A4FCF; text-align:center;&quot;| 78,4%
|-
| {{vlag|Brasilië}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 174&amp;nbsp;700&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#6F00FF; text-align:center;&quot;| 90,4%
|-
| {{vlag|Meksiko}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 105&amp;nbsp;095&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#6F00FF; text-align:center;&quot;| 94,5%
|-
| {{vlag|Rusland}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 99&amp;nbsp;775&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#5A4FCF; text-align:center;&quot;| 70,3%
|-
| {{vlag|Filippyne}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 90&amp;nbsp;530&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#6F00FF; text-align:center;&quot;| 92,4%
|-
| {{vlag|Nigerië}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 76&amp;nbsp;281&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#0047AB; text-align:center;&quot;| 48,2%
|-
| {{vlag|Demokratiese Republiek van die Kongo}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 68&amp;nbsp;558&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#6F00FF; text-align:center;&quot;| 95,6%
|-
| {{vlag|China}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 66&amp;nbsp;959&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#ADD8E6; text-align:center;&quot;| 5,0%
|-
| {{vlag|Italië}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 55&amp;nbsp;070&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#6F00FF; text-align:center;&quot;| 91,1%
|-
| {{vlag|Ethiopië}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 54&amp;nbsp;978&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#0047AB; text-align:center;&quot;| 64,5%
|-
| {{vlag|Duitsland}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 49&amp;nbsp;400&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#0047AB; text-align:center;&quot;| 59,9%
|-
| {{vlag|Colombia}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 44&amp;nbsp;502&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#6F00FF; text-align:center;&quot;| 97,6%
|-
| {{vlag|Oekraïne}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 41&amp;nbsp;973&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#6F00FF; text-align:center;&quot;| 91,5%
|-
| {{vlag|Suid-Afrika}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 39&amp;nbsp;843&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#5A4FCF; text-align:center;&quot;| 79,7%
|-
| {{vlag|Argentinië}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 37&amp;nbsp;561&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#6F00FF; text-align:center;&quot;| 92,7%
|-
| {{vlag|Pole}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 36&amp;nbsp;526&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#6F00FF; text-align:center;&quot;| 95,7%
|-
| {{vlag|Spanje}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 35&amp;nbsp;568&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#5A4FCF; text-align:center;&quot;| 77,2%
|-
| {{vlag|Frankryk}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 35&amp;nbsp;014&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#0047AB; text-align:center;&quot;| 53,5%
|-
| {{vlag|Kenia}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 34&amp;nbsp;774&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#5A4FCF; text-align:center;&quot;| 85,1%
|-
| {{vlag|Uganda}}
|style=&quot;text-align:right;&quot;| 29&amp;nbsp;943&amp;nbsp;000
|style=&quot;background:#5A4FCF; text-align:center;&quot;| 88,6%
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Verdere leesstof ==
* {{en}} {{cite journal|last=Bickerman |first=Elias J. |date=April 1949|title=The Name of Christians|journal=The Harvard Theological Review|volume=42|issue=2|pages=109–124 |jstor=1507955|ref=Bickerman-1949 |doi=10.1017/s0017816000019635}}
* {{en}} {{cite book|last=Bickerman |first=Elias J. |year=1986 |isbn=90-04-04395-0 |title=Studies in Jewish and Christian history|url=https://books.google.com/?id=gqQfAAAAIAAJ}}
* {{en}} {{cite book|author=Wuest, Kenneth Samuel|title=Wuest's word studies from the Greek New Testament|year=1973|volume=1|isbn=978-0-8028-2280-2|url=https://books.google.com/books?id=ZHhK3AKkc9EC|ref=Wuest-1973}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Christians}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Christene| ]]</text>
      <sha1>ra94xrmdpn6eeq5m34d2v0z3b1u6l6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1971</title>
    <ns>0</ns>
    <id>423</id>
    <revision>
      <id>2921400</id>
      <parentid>2919177</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:35:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geboortes */ Verbeter</comment>
      <origin>2921400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8567" sha1="9wx0xoch2r7820ywlxc73oereog4t6d" xml:space="preserve">{{jare|beeld=VanStadensRiverBridges.JPG|teks=Die Van Stadensrivierbrug}}

Die '''jaar 1971''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Vrydag]] begin het. Dit was die 71ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

== Gebeure ==
* [[5 Januarie]] – Op die [[Melbourne-krieketveld]] speel [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] en [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] in die eerste [[internasionale eendagwedstryd]]; Australië wen met 5 paaltjies.
* [[16 Januarie]] – Die eerste [[Suid-Atlantiese Wedvaart|Kaap na Rio]]-seiljagwedvaart begin in [[Tafelbaai]].
* [[27 Februarie]] – Die [[olietenkskip]] SS ''[[Wafra]]'' loop op die rotse van die Northumberlandrif naby [[Agulhas]] en veroorsaak massiewe oliebesoedeling.
* [[8 Mei]] – Mislukte lansering van [[Mariner 8]]. Die ruimtetuig was veronderstel om navorsing te gaan doen op die planeet [[Mars (planeet)|Mars]].
* [[17 Mei]] – [[Swartrenoster]]s word in die [[Krugerwildtuin]] hervestig.
* [[26 Mei]] – Drie [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] [[Hawker Siddeley HS 748|Hawker Siddeley]]-vliegtuie bots teen [[Duiwelspiek]] in Kaapstad; 11 sterf.
* [[30 Mei]] – [[Mariner-program]]: [[Mariner 9]] gelanseer na [[Mars]].
* [[13 Junie]] – Die [[New York Times]] publiseer die “Pentagon Papers”.
* [[30 Junie]] – Die bemanning van die ruimtetuig [[Sojoes-program|Sojoes 11]] sterf toe hulle lugvoorraad deur ’n foutiewe klep ontsnap.
* [[5 Julie]] – Die 26ste wysiging van die Amerikaanse grondwet gee stemreg aan alle burgers 18 jaar en ouer.
* [[15 Augustus]] – [[Bahrein]] word onafhanklik van die [[Verenigde Koninkryk]].
* [[3 September]] – [[Katar]] word onafhanklik van die Verenigde Koninkryk.
* [[25 Oktober]] – Die [[Volksrepubliek China]] vervang die [[Republiek China]] ([[Taiwan]]) as China se verteenwoordiger en permanente lid in die [[Verenigde Nasies]].
* [[14 November]] – ''Mariner 9'' bereik [[Mars (planeet)|Mars]] en word die eerste ruimtetuig wat rondom 'n ander [[planeet]] wentel.
* [[15 November]] – [[Intel]] stel die wêreld se eerste [[mikroverwerker]], die 4004, vry.
* [[2 Desember]] – Die [[Verenigde Arabiese Emirate]] word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik.
* [[3 Desember]] – [[Indië]] kondig ’n noodtoestand aan nadat [[Pakistan]]se vegvliegtuie noordwes-Indië aanval in ’n dispuut oor [[Kasjmir]].
* [[9 Desember]] – Die Pakistanse [[duikboot]] ''Hangor'' torpedeer die Indiese [[fregat]] INS ''Khukri'', 194 matrose en offisiere sterf.
* [[16 Desember]] – [[Bangladesj]] word onafhanklik van Pakistan.
* 16 Desember – Onthullling van die monument van replika bronswaens op die [[Slag van Bloedrivier]]-terrein.
* Die [[Van Stadensrivierbrug]] op die [[Tuinroete]] se [[N2 (Suid-Afrika)|N2]] word geopen.
* Die [[Hochschule für Wirtschaft und Recht Berlin]] in [[Berlyn]] word gestig.
* David Ruelle en Floris Takens ontwikkel die konsep van ’n vreemde aantrekker as voorloper tot chaosteorie.

== Geboortes ==
* [[10 Januarie]] – [[Theuns Jordaan]], Suid-Afrikaanse sanger († [[2021]]).
* [[12 Januarie]] – [[Venessa Schoeman]], Suid-Afrikaanse dieetkundige en lewenstylredakteur.
* [[15 Januarie]] – [[Bettina Wyngaard]], Suid-Afrikaanse skryfster († [[2026]]).
* [[26 Januarie]] – [[Aygün Kazımova]], [[Azerbeidjan]]se sangeres en aktrise.
* [[31 Januarie]] – [[Gábor Kósa]], Hongaarse historikus van godsdienste.
* [[4 Februarie]] – [[Eric Garcetti]], Amerikaanse politikus en [[burgemeester]] van [[Los Angeles]].
* [[9 Februarie]] – [[Sharon Case]], Amerikaanse aktrise van [[Beverly Hills]].
* [[20 Februarie]] – [[Joost van der Westhuizen]], Suid-Afrika se agt-en-veertigste [[Springbokkaptein]] († [[2017]]).
* [[24 Februarie]] – [[Pedro de la Rosa]], Spaanse [[Formule Een]]-renjaer.
* [[1 Maart]] – [[Thomas Adès]], Britse komponis, [[pianis]] en [[dirigent]].
* [[27 Maart]] – [[David Coulthard]], Britse Formule Een-renjaer.
* [[31 Maart]] – [[Ewan McGregor]], Skotse akteur.
* [[3 April]] – [[Shireen Abu Akleh]], Palestyns-Amerikaanse joernalis († [[2022]]).
* [[12 April]] – [[Shannen Doherty]], Amerikaanse aktrise († [[2024]]).
* [[23 April]] – [[Kevin Mileham]], Suid-Afrikaanse politikus, skaduminister van die Demokratiese Alliansie. 
* [[16 April]] – [[Selena]], Amerikaanse sangeres Tejano († [[1995]]).
* [[16 April]] – [[Sharon Dijksma]], Nederlandse politikus.
* [[17 Mei]] – [[Máxima Zorreguieta]], koningin van die Nederlande sedert April 2013, as die eggenote van [[Willem-Alexander van die Nederlande|koning Willem-Alexander]].
* [[4 Junie]] – [[Joseph Kabila]], Kongolese politikus en president van 2001 tot 2019.
* [[5 Junie]] – [[Mark Wahlberg]], Amerikaanse akteur en rolprentvervaardiger.
* [[7 Junie]] – [[Brandon Topham]], Suid-Afrikaanse politikus, geoktrooieerde rekenmeester en besigheidsman.
* [[16 Junie]] – [[Tupac Shakur]], [[VSA|Amerikaanse]] [[rap]]per, in [[Las Vegas]] doodgeskiet († [[1996]]).
* [[28 Junie]] – [[Elon Musk]], Suid-Afrikaans-gebore internet- en ruimtelanseringsentrepreneur, woon en werk in die [[VSA]].
* [[21 Julie]] – [[Charlotte Gainsbourg]], Frans-Britse aktrise en skryfster.
* [[2 Augustus]] – [[Anna Davel]], Suid-Afrikaanse sangeres.
* [[4 Augustus]] – [[Jeff Gordon]], Amerikaanse NASCAR-motorrenjaer.
* [[12 Augustus]] – [[Pete Sampras]], voormalige Amerikaanse [[tennis]]wêreldkampioen.
* [[18 Augustus]] – [[Kevin Leo]], Suid-Afrikaanse opera- en ligte liedjiesanger.
* [[25 Augustus]] – [[Nico Panagio]], Suid-Afrikaanse akteur en TV-aanbieder.
* [[30 Augustus]] – [[Malusi Gigaba]], voormalige Suid-Afrikaanse kabinetsminister.
* [[31 Augustus]] – [[Wadim Repin]], Russiese violis.
* [[15 September]] – [[Wayne Ferreira]], Suid-Afrikaanse tennisspeler.
* [[18 September]] – [[Lance Armstrong]], Amerikaanse professionele fietsryer.
* [[18 September]] – [[Jada Pinkett Smith]], Amerikaanse aktrise en vervaardiger.
* [[29 September]] – [[Anthony Bishop]], Suid-Afrikaanse akteur († [[2019]]).
* [[25 Desember]] – [[Justin Trudeau]], [[Kanada|Kanadese]] politikus en eerste minister.
* [[20 Oktober]] – [[Snoop Dogg]], Amerikaanse akteur en kletsrymer.
* 20 Oktober – [[Dannii Minogue]], Australiese aktrise en sangeres.
* 20 Oktober – [[Nico Smit]], Afrikaanse wetenskapfiksieskrywer en staatsouditeur.
* [[25 Oktober]] – [[Craig Robinson (akteur)|Craig Robinson]], Amerikaanse akteur en rolprentvervaardiger.
* [[29 Oktober]] – [[Ma Huateng]], Chinese entrepreneur en stigter van Tencent.
* [[17 November]] – [[David Ramsey]], Amerikaanse rolprentakteur. 
* [[30 Desember]] – [[Peter Buwalda]], Nederlandse skrywer en rubriekskrywer.

== Sterftes ==
* [[10 Januarie]] – [[Coco Chanel]], Franse mode-ontwerper (* [[1883]]).
* [[12 Februarie]] – [[Karl J. Jooste]], Suid-Afrikaanse argitek (* [[1925]]).
* [[5 Maart]] – [[Winnie Lightner]], Amerikaanse aktrise (* [[1899]]).
* [[8 Maart]] – [[Harold Lloyd]], Amerikaanse [[akteur]] (* [[1893]]).
* [[11 Maart]] – [[Philo Farnsworth]], Amerikaanse uitvinder en televisiepionier (* [[1906]]).
* [[20 Maart]] – [[Jan Greshoff]], [[Nederlands]]e [[digter]] (* [[1888]]). 
* [[6 April]] – [[Igor Strawinski]], Russies-Frans-Amerikaanse komponis, pianis en dirigent (* [[1882]]).
* [[19 Mei]] – [[Earl Thomson]], Kanadese atleet (* [[1895]]).
* [[21 Mei]] – [[Dennis King]], [[Engeland|Engelse]] [[rolprent]][[akteur]] (* [[1897]]).
* [[13 Junie]] – [[Charles Stallard]], leier van die [[Dominiumparty]] (* [[1871]]).
* [[3 Julie]] – [[Jim Morrison]], Amerikaanse sanger, liedjieskrywer, digter en akteur ([[The Doors]] en Rick &amp; The Ravens) (* [[1943]]).
* [[6 Julie]] – [[Louis Armstrong]], Amerikaanse [[jazz]]trompetspeler en sanger (* [[1901]]).
* [[30 Augustus]] – [[T.J. Haarhoff]], [[Afrikaanse skrywer]] (* [[1892]]). 
* [[11 September]] – [[Nikita Chroesjtsjof]], Russiese politikus en Partyleier (* [[1894]]).
* [[13 September]] – [[Lin Biao]], [[Volksrepubliek China|Chinese]] maarskalk en politikus (* [[1907]]).
* [[12 Oktober]] – [[Fritz Achterberg]], Duitse toneelspeler (* [[1880]]).
* [[10 November]] – [[Martiens Bekker]], [[Springbokke|Springbok]][[rugbyspeler]] (* [[1930]]).
* [[16 November]] – [[Edie Sedgwick]], Amerikaanse aktrise (* [[1943]]).
* [[30 Desember]] – [[Albertus van Rhyn]], Suid-Afrikaanse onderwysman, koerantredakteur, politikus en ambassadeur (* [[1890]]).

[[Kategorie:1971| ]]
[[Kategorie:20ste eeu]]</text>
      <sha1>9wx0xoch2r7820ywlxc73oereog4t6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2 Augustus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2360</id>
    <revision>
      <id>2921394</id>
      <parentid>2750316</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Morne</username>
        <id>672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geboortes */</comment>
      <origin>2921394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4434" sha1="05fxlcdy59z70szo1niyqqfzzydpzws" xml:space="preserve">{{AugustusKalender}}

'''2 Augustus''' is die 214de dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (215de in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 151 dae in die res van die jaar.

== Gebeure ==
* [[216 v.C.]] – [[Hannibal]] vernietig 'n leër van die [[Romeinse Ryk|Romeine]] by die [[Slag van Cannae]].
* [[257]] – [[Pous Sixtus II]] volg [[Pous Stefanus I]] op.
* [[1057]] – [[Pous Stefanus IX]] (X) volg [[Pous Victor II]] op.
* [[1757]] – [[Pous Benedictus XIV]] publiseer ''Quam grave'' teen die opdra van die mis deur nie-priesters.
* [[1762]] – Die Franse parlement verbied die Jesuïte.
* [[1870]] – Tower Subway, die wêreld se eerste [[moltrein]], open in [[Londen]].
* [[1917]] – 'n [[Sopwith Pup]] word die eerste [[vliegtuig]] om op 'n skip te land en op te styg.
* [[1934]] – [[Adolf Hitler]] word Führer van [[Nazi Duitsland]].
* [[1945]] – Die [[Geallieerdes]] se Potsdam Kongres bepaal die toekoms van die verslane [[Duitsland]], en voorwaardes vir [[Japan]].
* [[1964]] – Die vandag omstrede Tonkin-voorval lei tot die toetrede van die [[VSA]] tot die [[Viëtnamoorlog]].
* [[1980]] – 'n Reuse bomontploffing lê die treinstasie in [[Bologna]], [[Italië]] in puin met 75 sterftes tot gevolg.
* [[1990]] – [[Irak]] val [[Koeweit]] in wat aanleiding gee tot die [[Golfoorlog]].

== Geboortes ==
* [[1696]] – [[Mahmoed I]], 'n sultan van die [[Ottomaanse Ryk]] († [[1754]]).
* [[1778]] – [[Erasmus Smit]], eerste predikant van die [[Voortrekkers]] († [[1863]]).
* [[1799]] – [[Karl Ludwig Philipp Zeyher]], [[Suid-Afrika]]anse [[Plantkunde|plantkundige]] († [[1858]]).
* [[1814]] – Sir [[Charles Adderley]], Britse staatsman na wie Adderleystraat in [[Kaapstad]] vernoem is († [[1905]]).
* [[1835]] – [[Elisha Gray]], Amerikaanse elektriese ingenieur († [[1901]]).
* [[1876]] – [[Frank Brownlee]], magistraat in die [[Transkei]] en volksverhaal skrywer († [[1952]]).
* [[1881]] – [[Gustave van de Woestijne]], Belgiese ekspressionistiese skilder († [[1947]]).
* [[1925]] – [[Piet Koornhof]], Suid-Afrikaanse politikus en kabinetsminister († [[2007]]).
* [[1931]] – [[Ruth Maria Kubitschek]], Duitse aktrise († [[2024]]).
* [[1932]] – [[Peter O'Toole]], Ierse akteur en bekend geraak as ''Lawrence of Arabia'' († [[2013]]).
* [[1947]] – [[Sjoerd Soeters]], Nederlandse argitek.
* [[1961]] – [[Tom Gouws]], Afrikaanse skrywer en akademikus († [[2018]]).
* [[1964]] – [[Mary-Louise Parker]], Amerikaanse aktrise.
* [[1968]] – [[Chanté Hinds]], Suid-Afrikaanse aktrise.
* [[1976]] – [[Lianie May]], Afrikaanse ligte sangeres.
* [[1970]] – [[Kevin Smith]], Amerikaanse akteur.
* 1970 – [[Yu Sun-bok]], Noord-Koreaanse vroue[[tafeltennis]]speler.
* [[1971]] – [[Anna Davel]], Suid-Afrikaanse sangeres.
* [[1977]] – [[Edward Furlong]], Amerikaanse akteur.
* [[1989]] – [[Vanes-Mari du Toit]], Suid-Afrikaanse professionele netbalspeler.

== Sterftes ==
* [[640]] – [[Pous Severinus]], die 71ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] (* onbekend).
* [[686]] – [[Pous Johannes V]], die 82ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* onbekend).
* [[1100]] – [[Willem II van Engeland|Willem II]], koning van Engeland.
* [[1785]] – [[Georg Schmidt]], sendeling van die [[Morawiese kerk]] (* [[1709]]).
* [[1906]] – [[Marie Koopmans-de Wet]], kampvegter vir Afrikanerregte, kultuurleidster (* [[1834]]).
* [[1920]] – [[Enrico Caruso]], Italiaanse operasanger (* [[1873]]).
* [[1922]] – [[Alexander Graham Bell]], Skotse wetenskaplike en uitvinder (* [[1847]]).
* [[1923]] – [[Warren G. Harding]], 29ste [[President van die Verenigde State]] (* [[1865]]).
* [[1936]] – [[Louis Blériot]], Franse ontdekker, lugvaartpionier en ingenieur (* [[1872]]).
* [[1945]] – [[Pietro Mascagni]], Italiaanse komponis (* [[1863]]).
* [[1997]] – [[William S. Burroughs]], Amerikaanse skrywer (* [[1914]]).
* [[2013]] – [[Barbara Trentham]], Amerikaanse aktrise en model (* [[1944]]).
* [[2019]] – [[Leonard Reitstein]], Suid-Afrikaanse skaakkaptein en skaakskrywer (* [[1928]]).
* [[2020]] – [[Marinus Wijnbeek]], Suid-Afrikaans-Nederlandse wetenskaplike en TV-programaanbieder (* [[1940]]).
* 2020 – [[Leon Fleisher]], Amerikaanse pianis en dirigent (* 1928).

== Vakansies, vierings, en waarnemingsdae ==
*Feesdag van [[Pous Stefanus I]] in die Rooms-Katolieke Kerk.

{{commonskat|2 August}}

[[Kategorie:Augustus]]</text>
      <sha1>05fxlcdy59z70szo1niyqqfzzydpzws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>964</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2744</id>
    <revision>
      <id>2921321</id>
      <parentid>2845875</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T20:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gebeure */ + skakels</comment>
      <origin>2921321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1345" sha1="6ceji5vk2zi0p1ytlg2sn3ymia6j8s3" xml:space="preserve">{{jare|beeld=Lumbini 4.jpg|teks=Lumbini; Gautama se geboorteplek in Nepal}}

Die '''jaar 964''' was 'n [[skrikkeljaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Sondag]] begin het. Dit was die 64ste jaar van die [[10de eeu]] n.C. In teenstelling met [[gewone jaar|gewone jare]] het die jaar 366 dae en 'n [[29 Februarie]] gehad.

== Gebeure ==
* [[26 Februarie]] of [[22 Mei]] – Die afgesette [[Pous Johannes XII]] laat sy opvolger [[Pous Leo VIII]] afset en vervang met [[Pous Benedictus V]].
* [[23 Junie]] – Pous Benedictus V word afgeset en na Duitsland verban en Pous Leo VIII kom weer op die troon.
* [[Al Soefi]], Persiese sterrekundige, beskryf die [[Magellaanse Wolke]].
* Keiser Taizu van die [[Song-dinastie]] stuur 300 [[monnik]]e na [[Indië]] om Boeddhistiese geskrifte en relieke te haal. Hulle besoek [[Lumbini]] en Swayanbhu in [[Katmandoe]], [[Nepal]]. Die betrekkings met Nepal wat sedert omtrent [[665]] verbreek was word herstel.&lt;ref&gt;Nepal and the Geo-Strategic Rivalry between China and India {{Outeur|Sanjay Upadhya}} Routledge, 2012, {{ISBN|1-136-33549-8}}, {{ISBN|978-1-136-33549-5}}&lt;/ref&gt;

== Geboortes ==
*

== Sterftes ==
* [[14 Mei]] – Pous Johannes XII, Pous sedert [[955]] en die 130ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] (* ±[[937]]).

== Verwysings ==
{{Verwysings}}
[[Kategorie:10de eeu]]</text>
      <sha1>6ceji5vk2zi0p1ytlg2sn3ymia6j8s3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2 September</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4187</id>
    <revision>
      <id>2921408</id>
      <parentid>2739486</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:48:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sterftes */</comment>
      <origin>2921408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5289" sha1="55gj8to2h832dn27vvh88deq9bytcp6" xml:space="preserve">{{SeptemberKalender}}

'''2 September''' is die 245ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (246ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 120 dae.

== Gebeure ==
&lt;!-- Die konvensie is om teenwoordige tyd te gebruik --&gt;
* [[31 v.C.]] – Magte onder [[keiser Augustus]] (Octavianus) verslaan troepe onder [[Marcus Antonius]] en [[Cleopatra VII]] in die [[Slag van Actium]].
* [[1067]] – Stigting van [[Minsk]], tans die [[hoofstad]] van [[Belarus]] (voorheen bekend as Wit-Rusland).
* [[1649]] – [[Pous Innocentius X]] se troepe vernietig die stad Castro.
* [[1666]] – Die [[Londen#Die_Groot_Brand_van_1666|Groot Brand van Londen]] vind plaas.
* [[1686]] – [[Pous Innocentius XI]] stel 28 nuwe kardinale aan, waaronder Giacomo de Angelis, aartsbiskop van Urbino.
* [[1752]] – Die [[Verenigde koninkryk]] begin om die [[Gregoriaanse kalender]] te gebruik, amper twee eeue later as die meeste lande van [[Wes-Europa]].
* [[1870]] – Ná oorgawe in die Slag van Sedan word [[Frankryk]] se [[Napoléon III van Frankryk|keiser Napoleon III]] saam met sy leër [[Duitsland|Duitse]] krygsgevangenes.
* [[1898]] – Troepe onder sir [[Horatio Kitchener]] verslaan [[Sudan]]ese magte in die &quot;Slag van Omdurman&quot; en vestig daarmee [[Verenigde Koninkryk|Britse]] oorheersing in Noordoos-[[Afrika]].
* [[1917]] – [[Eerste Wêreldoorlog]]: [[Manfred von Richthofen]], alias die ''Rooi Baron'', die suksesvolste vegvlieënier van dié oorlog, behaal sy sestigste sukses.
* [[1940]] – [[Tweede Wêreldoorlog]]: Britse [[bomwerper]]s vlieg onwettiglik oor Switserse grondgebied. Die klein dorpie Au ([[Kanton St. Gallen]]) word gebombardeer. [[Switserland]] was neutraal tydens die Tweede Wêreldoorlog.
* [[1944]] – Tweede Wêreldoorlog: [[Geallieerdes|Geallieerde troepe]] val [[België]] binne.
* 1944 – Tweede Wêreldoorlog: [[Anne Frank]] en haar familie word op die laaste trein van Kamp Westerbork na [[Auschwitz]] geplaas. Drie dae later kom hulle daar aan.
* [[1945]] – Die [[Tweede Wêreldoorlog]] kom amptelik tot 'n einde met die ondertekening van die [[Japan]]nese oorgawedokumente op die dek van die [[USS Missouri (BB-63)|USS ''Missouri'']].
* 1945 – [[Hồ Chí Minh]] verklaar [[Viëtnam|Noord-Viëtnam]] se onafhanklikheid van [[Frankryk]] en word dié land se eerste president.
* [[1986]] – Die [[VSA]] kondig aan dat dit finansiële bystand aan [[Zimbabwe]] opskort na aanleiding van 'n woordvloed teen die VSA tydens 'n besoek van die voormalige president van die VSA, [[Jimmy Carter]] deur eerste minister [[Robert Mugabe]].
* [[1990]] – [[Transnistrië]] verklaar eensydig sy onafhanklikheid van die [[Sowjetunie]].
* [[1991]] – Die [[Republiek van Nagorno-Karabach]] verklaar sy onafhanklikheid van die Sowjetunie.

== Geboortes ==
* [[905]] – [[Konstantyn VII van Bisantium|Konstantyn VII]] van [[Bisantium]] († [[959]]).
* [[1814]] – Ds. [[Dirk van der Hoff]], onder meer ontwerper van die Transvaalse [[Vierkleur]] († [[1881]]).
* [[1853]] – [[Wilhelm Ostwald]], Duitse [[chemikus]] en [[filosoof]] († [[1932]]).
* [[1887]] – [[Willem de Mérode]], Nederlandse digter († [[1939]]).
* [[1907]] – [[Harro Schulze-Boysen]], Duitse anti-Nazi weerstandaktivis († [[1942]]).
* [[1933]] – [[Ahmed Kérékou]], Beninse politikus en twee keer president van dié land († [[2015]]).
* [[1942]] – [[Eric de Kuyper]], [[Vlaminge|Vlaams]]-[[België|Belgiese]] [[skrywer]], kunskritikus, en eksperimentele filmregisseur.
* [[1948]] – [[Christa McAuliffe]], Amerikaanse onderwyseres en [[ruimtevaarder]], sterf in [[Challenger-ramp]] († [[1986]]).
* [[1952]] – [[Regardt van den Bergh]], Suid-Afrikaanse akteur en regisseur.
* 1952 – [[Jimmy Connors]], Amerikaanse tennisspeler.
* [[1966]] – [[Salma Hayek]], [[Meksiko|Meksikaans]]-Amerikaanse [[aktrise]], [[rolprent]]vervaardiger en [[Model|fotomodel]].
* 1966 – [[Olivier Panis]], Franse professionele renjaer.
* [[1984]] – [[Jacques-Louis Potgieter]], Suid-Afrikaanse rugbyspeler.
* [[1990]] – [[Marcus Ericsson]], [[Swede|Sweedse]] renjaer.

== Sterftes ==
* [[1651]] – [[Kösem Sultan]], vrou van [[Ahmet I|Sultan Ahmet I]] (* [[1589]]).
* [[1690]] – [[Johannes van Andel]], die negende predikant in diens van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] (* [[1662]]).
* [[1857]] – [[Hinrich Lichtenstein]], Duitse [[geneesheer]], skrywer en [[botanikus]] (* [[1780]]).
* [[1914]] – Sir [[John de Villiers, 1ste Baron de Villiers|John de Villiers]], Hoofregter van die [[Kaapkolonie]] en die eerste Hoofregter van die [[Unie van Suid-Afrika]] (* [[1842]]).
* [[1937]] – [[Pierre de Coubertin]], Franse grondlegger van die moderne [[Olimpiese Spele]] (* [[1863]]).
* [[1969]] – [[Hồ Chí Minh]] op 79-jarige ouderdom in [[Hanoi]], [[Viëtnam]] (* [[1890]]).
* [[1973]] – [[J.R.R. Tolkien]], Engelse skrywer (* [[1892]]).
* [[2001]] – [[Christiaan Barnard|Chris Barnard]], [[Suid-Afrika]]anse hartspesialis (* [[1922]]).
* [[2016]] – [[Islam Karimof]], eerste president van [[Oesbekistan]] (* [[1938]]).
* [[2020]] – [[Ettie Bierman]], Suid-Afrikaanse skrywer (* [[1941]]).

== Vakansies, vierings en waarnemingsdae ==
{{commonskat|2 September}}
* [[1945]] – [[Onafhanklikheidsdag]] in '''[[Viëtnam]]'''

[[Kategorie:September]]</text>
      <sha1>55gj8to2h832dn27vvh88deq9bytcp6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Geselshoekie</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5209</id>
    <revision>
      <id>2921227</id>
      <parentid>2921020</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:47:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42919-45</username>
        <id>212054</id>
      </contributor>
      <comment>/* Die kontakbladsy */ Antwoord</comment>
      <origin>2921227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34953" sha1="73xlzgyboeez389k7i38yv828g5hjz2" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Afrikaanse Wikipedia op die Radio ==

'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het.
Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend.

Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC)
:Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC)

::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC)

== Besoeke vir Junie ==

Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC)

:Ons moenie ons te veel blindstaar teen die &quot;User&quot;-syfers nie. As ons kyk na &quot;Automatic&quot; is dit duidelik meer mense gebruik ChatGPT en Google Gemini. En glo my, dikwels is Automatic tien keer meer as 'n enkele User-getal. Elke keer wanneer iemand 'n onderwerp opper of aanroer skraap 'n paar GPU's oor 'n paar Wikipedia-artikels. En wat ek ook ervaar het (vandaar dat mens byna mikroskopies spesifiek moet skryf of selfs die arme lesers met konteks moet oorlaai) - ons liewe rekenaars som op. Maar mens wil weet: maar &quot;wat as dit?&quot; of &quot;wat as dat?&quot; Dit raak soos 'n mikroskoop waar jy net al hoe meer inzoem. Nou in die regte wêreld het jy dieselfde sprinkaan onder 'n dekglas, maar dit lyk bietjie baie anders onder my speelgoed-mikroskoop as die elektronmikroskoop.  En ons weet wat gebeur as KI inzoem: hy raai. Hy gorrel. Hy weet nie van sy gat af nie, maar sy programmering is so geskryf om 'n antwoord gedwonge te moet gee, of rekonstrueer met broodkrummels. Hy sal nooit erken: &quot;ons weet nog nie&quot;.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 07:22, 6 Julie 2026 (UTC)

:: Dit verklaar hoekom die meeste besoekers volgens hierdie statistieke uit die VSA kom. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:19, 6 Julie 2026 (UTC)
:::Ek sien dit anders om. Ons moet ons glad nie bekommer oor die outomatiese verkeer nie. (Botte, KI en soekenjinspinnekoppe). Dit sal mettertyd massief toeneem, veral omdat een draaiboek wat een persoon in 'n dag kan skryf, meer verkeer kan genereer as wat 'n mens ooit natuurlik op sy eie sou kon doen. Sien: [[:en:Dead Internet theory]].
:::Die feit dat baie gebruikers hul Wikipedia-inhoud deur KI-opsommings kry, is meestal nie hul eie keuse nie, aangesien baie soekenjins dit in elk geval by verstek doen.
:::En boonop, daardie mense wat tevrede is met 'n KI-opsomming sonder om die bladsy eintlik te lees, is in elk geval nie ons teikengehoor nie. Hulle sou nooit 'n hele Wikipedia-artikel lees nie.
:::Ons is hier om diegene te bedien wat werklik wil lees en leer. Laat ons dus die verstandelose robotte en mense ignoreer en aangaan soos ons nog altyd gedoen het. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:10, 6 Julie 2026 (UTC)

== Maandelikse sintaksfoute ==

Hier is die nuutste: https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:58, 2 Julie 2026 (UTC)

:Ek het probeer werk maak van die foute, maar kon nie hond haaraf maak nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 6 Julie 2026 (UTC)

== Kategorie:Flora van Suid-Afrika ==

Gemeenskap, juig saam met my! Hierdie kategorie het die 10,000 artikel mylpaal bereik! Dankie prof. [[Braam van Wyk]] vir die foto's! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 8 Julie 2026 (UTC)
:Uitstekend behalwe vir 'n sekere outoriteit se swak oordeel en bemoeisiekheid wat ek sou ignoreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:35, 8 Julie 2026 (UTC)

== Seedier-voortplanting ==

In Engels vind ek die term &quot;broadcast spawning&quot;, wat beteken dat seediere, bv. visse, uitwendig voortplant/bevrug word deur die sperm- of eierselle in water te laat drywe, waar dié gameetselle mekaar lukraak danksy hul getalsterkte ontmoet. Mens kry ook &quot;benthic spawning&quot; en ander. In my beperkte dierkunde-bronne (nie bewus van 'n Afrikaanse dierkundewoordeboek) vind ek nie 'n Afrikaanse ekwivalent nie, en vertaal dit voorlopig as &quot;uitsaai-kuitskieting&quot;. As daar 'n beter Afrikaanse woord hiervoor bestaan, hoor ek graag. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:31, 8 Julie 2026 (UTC)
:Ook gewonder: as mens die woord [[akwakultuur]] beskou, wat is dit presies? 'n &quot;Boerdery&quot; kan 'n praktyk of proses wees, of selfs die fisiese plek plus gewas waar bv. graan verbou word. 'n Akwakultuur (as die lidwoord toepaslik is) kan dan benewens die proses, praktyk of metode, ook miskien die &quot;plaas&quot;, &quot;boerdery&quot;, óf die versameling van tenks of damme wees waar waterdiere verbou word. En ek gebruik eerder die woord &quot;verbou&quot; as &quot;kweek&quot;, want ek dink jy kweek sampioene of plante, en nie seediere nie. As jy kweek het jy 'n kwekery. In 'n petriebakkie kan jy 'n kultuur propageer. Enige kommentaar welkom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:17, 9 Julie 2026 (UTC)
:: EK het dit na een van my taalkundige vrinne verwys... Nou wag ons! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:04, 9 Julie 2026 (UTC)
::: Van dr. [[Mariëtta Alberts]] ''Uitsaaikuit..  by seediere die nieseksuele gelyktydige vrystelling van eierselle deur wyfie en spermselle deur mannetjie''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:10, 9 Julie 2026 (UTC)
:::: Die WAT kan ook nie help nie. EK het 'n boodskap na die [[SAIAB]] gestuur. Kom ons kyk... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 9 Julie 2026 (UTC)
::::: Om met die SAIAB te probeer gesels is 'n ander storie.... Ek het uiteindelik met 'n Dr. Suzanne Redelinghuys gesels. Sy sal kyk wat sy kan doen. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
: Dr. Mariëtta Alberts stel voor julle gebruik ''kuituitsaaiing''. Ek ken die woorde: ''...die harders skiet kuit...''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
::Al die bg. help, dankie! [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:08, 9 Julie 2026 (UTC)

== Swem in Suid-Afrika ==

Gemeenskap, ek sien 'n gebruiker het nou 'n duisternis eksterne skakels in [[Swem in Suid-Afrika|bogenoemde artikels]] geplaas. Myns insiens laat ons dit nie toe nie, is ek reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:18, 9 Julie 2026 (UTC)
: Die gebruik is om slegs skakels na bestaande artikels in die Afrikaanse Wikipedia te plaas en nie na ander tale Wiki artikels of eksterne webblaaie nie. Dink van die nuwe skakels in hierdie artikel  sou miskien werk as bronne maar moet dan volgens die Wikipedia konvensies geformateer word. Daar is ook 'n eksterne skakel afdeling onder aan die artikel wat gebruik kan word om meer skakels na omvattende bronne op ander webwerwe te plaas. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:41, 9 Julie 2026 (UTC)
::Daar is altyd 'n uitsondering op die reël - sien die plasing wat ek 'n paar minute gelede op hierdie bladsy gemaak het. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:27, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Wat ek gesien het, was 'n reeks swak uitgevoerde verwysings (kaal URL-skakels) en 'n paar skakels na ander Wikipedia's. Ek stem nie saam dat hulle verwyder moet word nie. Die kaal URL's moet behoorlik as verwysings geformateer word, terwyl die skakels na ander Wikipedia's geformateer moet word met behulp van Sjabloon:Intertaalskakels.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:38, 13 Julie 2026 (UTC)
::::Stem saam met Martin - die URL'e lyk soos verwysings. Skakels na anderstalige wikis mag spaarsamig gebruik word m.b.v. die sjabloon {{ss|ill}}. Sien bv. die Engelse artikel [[:en:Pepin the Short]]. Hulle gebruik {{ss|ill}} om na {{Ill|Frankiese Interregnum|fr|Interrègne franc}} te skakel, waarskynlik omdat die gebruiker voel dit gaan jare vat voor die Engelse Wikipedia 'n artikel daaroor kry, en 'n leser wat Frans verstaan of weet hoe om 'n vertaler te gebruik, kan daarby baat deur na die Franse artikel verwys te word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 13 Julie 2026 (UTC)
:::::Die alternatief vir die gebruik van die {{ss|ill}}-sjabloon is om 'n saadjie te skep wat 'n behoorlike inligtingsboks bevat en behoorlik in Wikidata geïndekseer is. Dit sal die leser basiese inligting gee en hulle in staat stel om dieper in die onderwerp te delf in die taal van hul keuse. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 18:03, 14 Julie 2026 (UTC)

== Onderwatervaartuig ==

Is dit nodig om so 'n lang naam te gebruik? Watse opsies het ons volgens die kenners? Ek voel &quot;dompeltuig&quot; sal werk, want dompel kan in hierdie konteks net onderwater beteken, en tuig beteken jy ry in hom, of dit bevat instrumente vir 'n missie. Dus &quot;Titan-dompeltuig&quot;? Nietemin, net 'n voorstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:34, 13 Julie 2026 (UTC)
:Toe ek op die skool was ('n half-eeu gelede), was dit altyd 'n &quot;duikboot&quot;. In die [[:nl:Onderzeeboot|Nederlanse Wikipedia]], skryf hulle &quot;Een '''onderzeeboot''', '''onderzeeër''' of vroeger '''duikboot''', is een vaartuig dat zich onder water kan voortbewegen.&quot; [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:23, 13 Julie 2026 (UTC)
::In verband met die ''Titan''-tuig gebruik Netwerk24 onderwatervaartuig,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/tydlyn-van-gebeure-toe-titan-verdwyn-20230621][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/nog-wrakstukke-oorskot-gevind-na-dodelike-titan-ekspedisie-20231011][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621] dompelduikboot,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706] dompeltuig[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706][https://www.netwerk24.com/huisgenoot/nuus/titan-diepseeramp-waar-het-alles-so-verskriklik-verkeerd-geloop-20230630] en onderwatertuig [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-soos-titanic-gesink-deur-arrogansie-20230625][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/waarskuwings-oor-veiligheid-van-titan-glo-geignoreer-20230623]. In [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621 hierdie artikel] van 21 Junie 2023 verwys hulle daarna as 'n duikboot, maar ek vermoed dit is verkeerd en dit was voor hulle die terminologie uitgeklaar het. ChatGPT sê 'n duikboot is 'n selfstandige vaartuig wat vir lang tydperke onafhanklik onderwater kan bly terwyl tuie soos die ''Titan'' afhanklik is van 'n &quot;moederskip&quot; en slegs beperkte lewensondersteunende voorraad het en gewoonlik vir korter tydperke as duikbote onderwater kan bly. ''Maroela Media'' verwys ook na die ''Titan'' as 'n dompeltuig.[https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/oceangate-staak-alle-ekspedisies/]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:36, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Dankie vir al die bostaande. Het gedink dat &quot;Titan-onderwatervaartuig-inploffing&quot; nogal lank is. Tensy iemand beswaar maak sal ek dit miskien later skuif na &quot;Titan-dompeltuig-inploffing&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Ons vriend BurgertB ==

Gemeenskap, neem kennis dat ons vriend [[Gebruiker:BurgertB]] tans in die hospitaal is. Ons sê sterkte vir hom en wens die beste toe. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:02, 13 Julie 2026 (UTC)

:Sterkte Burgert, ek hoop nie dis te ernstig nie! Beterskap! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:00, 15 Julie 2026 (UTC)
::Hi Burgert, hoop dit gaan al beter, ons dink aan jou. Sterkte. Laat weet hoe dit gaan. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:25, 21 Julie 2026 (UTC)

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmane asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit defintief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutebord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/Data skakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse Organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie. ==

Gemeenskap, besoeke vir Julie is 3.2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer / tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130,000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130,000 artikel mylpaa! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>73xlzgyboeez389k7i38yv828g5hjz2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921229</id>
      <parentid>2921227</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42919-45</username>
        <id>212054</id>
      </contributor>
      <comment>/* Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 */ Antwoord</comment>
      <origin>2921229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35109" sha1="65v2rpm0vut3gwm0fee0u0mmd7u3uwx" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Afrikaanse Wikipedia op die Radio ==

'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het.
Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend.

Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC)
:Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC)

::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC)

== Besoeke vir Junie ==

Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC)

:Ons moenie ons te veel blindstaar teen die &quot;User&quot;-syfers nie. As ons kyk na &quot;Automatic&quot; is dit duidelik meer mense gebruik ChatGPT en Google Gemini. En glo my, dikwels is Automatic tien keer meer as 'n enkele User-getal. Elke keer wanneer iemand 'n onderwerp opper of aanroer skraap 'n paar GPU's oor 'n paar Wikipedia-artikels. En wat ek ook ervaar het (vandaar dat mens byna mikroskopies spesifiek moet skryf of selfs die arme lesers met konteks moet oorlaai) - ons liewe rekenaars som op. Maar mens wil weet: maar &quot;wat as dit?&quot; of &quot;wat as dat?&quot; Dit raak soos 'n mikroskoop waar jy net al hoe meer inzoem. Nou in die regte wêreld het jy dieselfde sprinkaan onder 'n dekglas, maar dit lyk bietjie baie anders onder my speelgoed-mikroskoop as die elektronmikroskoop.  En ons weet wat gebeur as KI inzoem: hy raai. Hy gorrel. Hy weet nie van sy gat af nie, maar sy programmering is so geskryf om 'n antwoord gedwonge te moet gee, of rekonstrueer met broodkrummels. Hy sal nooit erken: &quot;ons weet nog nie&quot;.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 07:22, 6 Julie 2026 (UTC)

:: Dit verklaar hoekom die meeste besoekers volgens hierdie statistieke uit die VSA kom. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:19, 6 Julie 2026 (UTC)
:::Ek sien dit anders om. Ons moet ons glad nie bekommer oor die outomatiese verkeer nie. (Botte, KI en soekenjinspinnekoppe). Dit sal mettertyd massief toeneem, veral omdat een draaiboek wat een persoon in 'n dag kan skryf, meer verkeer kan genereer as wat 'n mens ooit natuurlik op sy eie sou kon doen. Sien: [[:en:Dead Internet theory]].
:::Die feit dat baie gebruikers hul Wikipedia-inhoud deur KI-opsommings kry, is meestal nie hul eie keuse nie, aangesien baie soekenjins dit in elk geval by verstek doen.
:::En boonop, daardie mense wat tevrede is met 'n KI-opsomming sonder om die bladsy eintlik te lees, is in elk geval nie ons teikengehoor nie. Hulle sou nooit 'n hele Wikipedia-artikel lees nie.
:::Ons is hier om diegene te bedien wat werklik wil lees en leer. Laat ons dus die verstandelose robotte en mense ignoreer en aangaan soos ons nog altyd gedoen het. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:10, 6 Julie 2026 (UTC)

== Maandelikse sintaksfoute ==

Hier is die nuutste: https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:58, 2 Julie 2026 (UTC)

:Ek het probeer werk maak van die foute, maar kon nie hond haaraf maak nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 6 Julie 2026 (UTC)

== Kategorie:Flora van Suid-Afrika ==

Gemeenskap, juig saam met my! Hierdie kategorie het die 10,000 artikel mylpaal bereik! Dankie prof. [[Braam van Wyk]] vir die foto's! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 8 Julie 2026 (UTC)
:Uitstekend behalwe vir 'n sekere outoriteit se swak oordeel en bemoeisiekheid wat ek sou ignoreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:35, 8 Julie 2026 (UTC)

== Seedier-voortplanting ==

In Engels vind ek die term &quot;broadcast spawning&quot;, wat beteken dat seediere, bv. visse, uitwendig voortplant/bevrug word deur die sperm- of eierselle in water te laat drywe, waar dié gameetselle mekaar lukraak danksy hul getalsterkte ontmoet. Mens kry ook &quot;benthic spawning&quot; en ander. In my beperkte dierkunde-bronne (nie bewus van 'n Afrikaanse dierkundewoordeboek) vind ek nie 'n Afrikaanse ekwivalent nie, en vertaal dit voorlopig as &quot;uitsaai-kuitskieting&quot;. As daar 'n beter Afrikaanse woord hiervoor bestaan, hoor ek graag. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:31, 8 Julie 2026 (UTC)
:Ook gewonder: as mens die woord [[akwakultuur]] beskou, wat is dit presies? 'n &quot;Boerdery&quot; kan 'n praktyk of proses wees, of selfs die fisiese plek plus gewas waar bv. graan verbou word. 'n Akwakultuur (as die lidwoord toepaslik is) kan dan benewens die proses, praktyk of metode, ook miskien die &quot;plaas&quot;, &quot;boerdery&quot;, óf die versameling van tenks of damme wees waar waterdiere verbou word. En ek gebruik eerder die woord &quot;verbou&quot; as &quot;kweek&quot;, want ek dink jy kweek sampioene of plante, en nie seediere nie. As jy kweek het jy 'n kwekery. In 'n petriebakkie kan jy 'n kultuur propageer. Enige kommentaar welkom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:17, 9 Julie 2026 (UTC)
:: EK het dit na een van my taalkundige vrinne verwys... Nou wag ons! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:04, 9 Julie 2026 (UTC)
::: Van dr. [[Mariëtta Alberts]] ''Uitsaaikuit..  by seediere die nieseksuele gelyktydige vrystelling van eierselle deur wyfie en spermselle deur mannetjie''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:10, 9 Julie 2026 (UTC)
:::: Die WAT kan ook nie help nie. EK het 'n boodskap na die [[SAIAB]] gestuur. Kom ons kyk... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 9 Julie 2026 (UTC)
::::: Om met die SAIAB te probeer gesels is 'n ander storie.... Ek het uiteindelik met 'n Dr. Suzanne Redelinghuys gesels. Sy sal kyk wat sy kan doen. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
: Dr. Mariëtta Alberts stel voor julle gebruik ''kuituitsaaiing''. Ek ken die woorde: ''...die harders skiet kuit...''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
::Al die bg. help, dankie! [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:08, 9 Julie 2026 (UTC)

== Swem in Suid-Afrika ==

Gemeenskap, ek sien 'n gebruiker het nou 'n duisternis eksterne skakels in [[Swem in Suid-Afrika|bogenoemde artikels]] geplaas. Myns insiens laat ons dit nie toe nie, is ek reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:18, 9 Julie 2026 (UTC)
: Die gebruik is om slegs skakels na bestaande artikels in die Afrikaanse Wikipedia te plaas en nie na ander tale Wiki artikels of eksterne webblaaie nie. Dink van die nuwe skakels in hierdie artikel  sou miskien werk as bronne maar moet dan volgens die Wikipedia konvensies geformateer word. Daar is ook 'n eksterne skakel afdeling onder aan die artikel wat gebruik kan word om meer skakels na omvattende bronne op ander webwerwe te plaas. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:41, 9 Julie 2026 (UTC)
::Daar is altyd 'n uitsondering op die reël - sien die plasing wat ek 'n paar minute gelede op hierdie bladsy gemaak het. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:27, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Wat ek gesien het, was 'n reeks swak uitgevoerde verwysings (kaal URL-skakels) en 'n paar skakels na ander Wikipedia's. Ek stem nie saam dat hulle verwyder moet word nie. Die kaal URL's moet behoorlik as verwysings geformateer word, terwyl die skakels na ander Wikipedia's geformateer moet word met behulp van Sjabloon:Intertaalskakels.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:38, 13 Julie 2026 (UTC)
::::Stem saam met Martin - die URL'e lyk soos verwysings. Skakels na anderstalige wikis mag spaarsamig gebruik word m.b.v. die sjabloon {{ss|ill}}. Sien bv. die Engelse artikel [[:en:Pepin the Short]]. Hulle gebruik {{ss|ill}} om na {{Ill|Frankiese Interregnum|fr|Interrègne franc}} te skakel, waarskynlik omdat die gebruiker voel dit gaan jare vat voor die Engelse Wikipedia 'n artikel daaroor kry, en 'n leser wat Frans verstaan of weet hoe om 'n vertaler te gebruik, kan daarby baat deur na die Franse artikel verwys te word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 13 Julie 2026 (UTC)
:::::Die alternatief vir die gebruik van die {{ss|ill}}-sjabloon is om 'n saadjie te skep wat 'n behoorlike inligtingsboks bevat en behoorlik in Wikidata geïndekseer is. Dit sal die leser basiese inligting gee en hulle in staat stel om dieper in die onderwerp te delf in die taal van hul keuse. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 18:03, 14 Julie 2026 (UTC)

== Onderwatervaartuig ==

Is dit nodig om so 'n lang naam te gebruik? Watse opsies het ons volgens die kenners? Ek voel &quot;dompeltuig&quot; sal werk, want dompel kan in hierdie konteks net onderwater beteken, en tuig beteken jy ry in hom, of dit bevat instrumente vir 'n missie. Dus &quot;Titan-dompeltuig&quot;? Nietemin, net 'n voorstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:34, 13 Julie 2026 (UTC)
:Toe ek op die skool was ('n half-eeu gelede), was dit altyd 'n &quot;duikboot&quot;. In die [[:nl:Onderzeeboot|Nederlanse Wikipedia]], skryf hulle &quot;Een '''onderzeeboot''', '''onderzeeër''' of vroeger '''duikboot''', is een vaartuig dat zich onder water kan voortbewegen.&quot; [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:23, 13 Julie 2026 (UTC)
::In verband met die ''Titan''-tuig gebruik Netwerk24 onderwatervaartuig,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/tydlyn-van-gebeure-toe-titan-verdwyn-20230621][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/nog-wrakstukke-oorskot-gevind-na-dodelike-titan-ekspedisie-20231011][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621] dompelduikboot,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706] dompeltuig[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706][https://www.netwerk24.com/huisgenoot/nuus/titan-diepseeramp-waar-het-alles-so-verskriklik-verkeerd-geloop-20230630] en onderwatertuig [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-soos-titanic-gesink-deur-arrogansie-20230625][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/waarskuwings-oor-veiligheid-van-titan-glo-geignoreer-20230623]. In [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621 hierdie artikel] van 21 Junie 2023 verwys hulle daarna as 'n duikboot, maar ek vermoed dit is verkeerd en dit was voor hulle die terminologie uitgeklaar het. ChatGPT sê 'n duikboot is 'n selfstandige vaartuig wat vir lang tydperke onafhanklik onderwater kan bly terwyl tuie soos die ''Titan'' afhanklik is van 'n &quot;moederskip&quot; en slegs beperkte lewensondersteunende voorraad het en gewoonlik vir korter tydperke as duikbote onderwater kan bly. ''Maroela Media'' verwys ook na die ''Titan'' as 'n dompeltuig.[https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/oceangate-staak-alle-ekspedisies/]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:36, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Dankie vir al die bostaande. Het gedink dat &quot;Titan-onderwatervaartuig-inploffing&quot; nogal lank is. Tensy iemand beswaar maak sal ek dit miskien later skuif na &quot;Titan-dompeltuig-inploffing&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Ons vriend BurgertB ==

Gemeenskap, neem kennis dat ons vriend [[Gebruiker:BurgertB]] tans in die hospitaal is. Ons sê sterkte vir hom en wens die beste toe. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:02, 13 Julie 2026 (UTC)

:Sterkte Burgert, ek hoop nie dis te ernstig nie! Beterskap! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:00, 15 Julie 2026 (UTC)
::Hi Burgert, hoop dit gaan al beter, ons dink aan jou. Sterkte. Laat weet hoe dit gaan. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:25, 21 Julie 2026 (UTC)

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmane asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit defintief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutebord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/Data skakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse Organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed!  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:49, 2 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie. ==

Gemeenskap, besoeke vir Julie is 3.2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer / tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130,000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130,000 artikel mylpaa! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>65v2rpm0vut3gwm0fee0u0mmd7u3uwx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921367</id>
      <parentid>2921229</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T05:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35227" sha1="8ib5ymqovnd0o3yvuwh24oxk8s1u45l" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Afrikaanse Wikipedia op die Radio ==

'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het.
Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend.

Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC)
:Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC)

::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC)

== Besoeke vir Junie ==

Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC)

:Ons moenie ons te veel blindstaar teen die &quot;User&quot;-syfers nie. As ons kyk na &quot;Automatic&quot; is dit duidelik meer mense gebruik ChatGPT en Google Gemini. En glo my, dikwels is Automatic tien keer meer as 'n enkele User-getal. Elke keer wanneer iemand 'n onderwerp opper of aanroer skraap 'n paar GPU's oor 'n paar Wikipedia-artikels. En wat ek ook ervaar het (vandaar dat mens byna mikroskopies spesifiek moet skryf of selfs die arme lesers met konteks moet oorlaai) - ons liewe rekenaars som op. Maar mens wil weet: maar &quot;wat as dit?&quot; of &quot;wat as dat?&quot; Dit raak soos 'n mikroskoop waar jy net al hoe meer inzoem. Nou in die regte wêreld het jy dieselfde sprinkaan onder 'n dekglas, maar dit lyk bietjie baie anders onder my speelgoed-mikroskoop as die elektronmikroskoop.  En ons weet wat gebeur as KI inzoem: hy raai. Hy gorrel. Hy weet nie van sy gat af nie, maar sy programmering is so geskryf om 'n antwoord gedwonge te moet gee, of rekonstrueer met broodkrummels. Hy sal nooit erken: &quot;ons weet nog nie&quot;.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 07:22, 6 Julie 2026 (UTC)

:: Dit verklaar hoekom die meeste besoekers volgens hierdie statistieke uit die VSA kom. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:19, 6 Julie 2026 (UTC)
:::Ek sien dit anders om. Ons moet ons glad nie bekommer oor die outomatiese verkeer nie. (Botte, KI en soekenjinspinnekoppe). Dit sal mettertyd massief toeneem, veral omdat een draaiboek wat een persoon in 'n dag kan skryf, meer verkeer kan genereer as wat 'n mens ooit natuurlik op sy eie sou kon doen. Sien: [[:en:Dead Internet theory]].
:::Die feit dat baie gebruikers hul Wikipedia-inhoud deur KI-opsommings kry, is meestal nie hul eie keuse nie, aangesien baie soekenjins dit in elk geval by verstek doen.
:::En boonop, daardie mense wat tevrede is met 'n KI-opsomming sonder om die bladsy eintlik te lees, is in elk geval nie ons teikengehoor nie. Hulle sou nooit 'n hele Wikipedia-artikel lees nie.
:::Ons is hier om diegene te bedien wat werklik wil lees en leer. Laat ons dus die verstandelose robotte en mense ignoreer en aangaan soos ons nog altyd gedoen het. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:10, 6 Julie 2026 (UTC)

== Maandelikse sintaksfoute ==

Hier is die nuutste: https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:58, 2 Julie 2026 (UTC)

:Ek het probeer werk maak van die foute, maar kon nie hond haaraf maak nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 6 Julie 2026 (UTC)

== Kategorie:Flora van Suid-Afrika ==

Gemeenskap, juig saam met my! Hierdie kategorie het die 10,000 artikel mylpaal bereik! Dankie prof. [[Braam van Wyk]] vir die foto's! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 8 Julie 2026 (UTC)
:Uitstekend behalwe vir 'n sekere outoriteit se swak oordeel en bemoeisiekheid wat ek sou ignoreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:35, 8 Julie 2026 (UTC)

== Seedier-voortplanting ==

In Engels vind ek die term &quot;broadcast spawning&quot;, wat beteken dat seediere, bv. visse, uitwendig voortplant/bevrug word deur die sperm- of eierselle in water te laat drywe, waar dié gameetselle mekaar lukraak danksy hul getalsterkte ontmoet. Mens kry ook &quot;benthic spawning&quot; en ander. In my beperkte dierkunde-bronne (nie bewus van 'n Afrikaanse dierkundewoordeboek) vind ek nie 'n Afrikaanse ekwivalent nie, en vertaal dit voorlopig as &quot;uitsaai-kuitskieting&quot;. As daar 'n beter Afrikaanse woord hiervoor bestaan, hoor ek graag. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:31, 8 Julie 2026 (UTC)
:Ook gewonder: as mens die woord [[akwakultuur]] beskou, wat is dit presies? 'n &quot;Boerdery&quot; kan 'n praktyk of proses wees, of selfs die fisiese plek plus gewas waar bv. graan verbou word. 'n Akwakultuur (as die lidwoord toepaslik is) kan dan benewens die proses, praktyk of metode, ook miskien die &quot;plaas&quot;, &quot;boerdery&quot;, óf die versameling van tenks of damme wees waar waterdiere verbou word. En ek gebruik eerder die woord &quot;verbou&quot; as &quot;kweek&quot;, want ek dink jy kweek sampioene of plante, en nie seediere nie. As jy kweek het jy 'n kwekery. In 'n petriebakkie kan jy 'n kultuur propageer. Enige kommentaar welkom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:17, 9 Julie 2026 (UTC)
:: EK het dit na een van my taalkundige vrinne verwys... Nou wag ons! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:04, 9 Julie 2026 (UTC)
::: Van dr. [[Mariëtta Alberts]] ''Uitsaaikuit..  by seediere die nieseksuele gelyktydige vrystelling van eierselle deur wyfie en spermselle deur mannetjie''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:10, 9 Julie 2026 (UTC)
:::: Die WAT kan ook nie help nie. EK het 'n boodskap na die [[SAIAB]] gestuur. Kom ons kyk... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 9 Julie 2026 (UTC)
::::: Om met die SAIAB te probeer gesels is 'n ander storie.... Ek het uiteindelik met 'n Dr. Suzanne Redelinghuys gesels. Sy sal kyk wat sy kan doen. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
: Dr. Mariëtta Alberts stel voor julle gebruik ''kuituitsaaiing''. Ek ken die woorde: ''...die harders skiet kuit...''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
::Al die bg. help, dankie! [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:08, 9 Julie 2026 (UTC)

== Swem in Suid-Afrika ==

Gemeenskap, ek sien 'n gebruiker het nou 'n duisternis eksterne skakels in [[Swem in Suid-Afrika|bogenoemde artikels]] geplaas. Myns insiens laat ons dit nie toe nie, is ek reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:18, 9 Julie 2026 (UTC)
: Die gebruik is om slegs skakels na bestaande artikels in die Afrikaanse Wikipedia te plaas en nie na ander tale Wiki artikels of eksterne webblaaie nie. Dink van die nuwe skakels in hierdie artikel  sou miskien werk as bronne maar moet dan volgens die Wikipedia konvensies geformateer word. Daar is ook 'n eksterne skakel afdeling onder aan die artikel wat gebruik kan word om meer skakels na omvattende bronne op ander webwerwe te plaas. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:41, 9 Julie 2026 (UTC)
::Daar is altyd 'n uitsondering op die reël - sien die plasing wat ek 'n paar minute gelede op hierdie bladsy gemaak het. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:27, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Wat ek gesien het, was 'n reeks swak uitgevoerde verwysings (kaal URL-skakels) en 'n paar skakels na ander Wikipedia's. Ek stem nie saam dat hulle verwyder moet word nie. Die kaal URL's moet behoorlik as verwysings geformateer word, terwyl die skakels na ander Wikipedia's geformateer moet word met behulp van Sjabloon:Intertaalskakels.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:38, 13 Julie 2026 (UTC)
::::Stem saam met Martin - die URL'e lyk soos verwysings. Skakels na anderstalige wikis mag spaarsamig gebruik word m.b.v. die sjabloon {{ss|ill}}. Sien bv. die Engelse artikel [[:en:Pepin the Short]]. Hulle gebruik {{ss|ill}} om na {{Ill|Frankiese Interregnum|fr|Interrègne franc}} te skakel, waarskynlik omdat die gebruiker voel dit gaan jare vat voor die Engelse Wikipedia 'n artikel daaroor kry, en 'n leser wat Frans verstaan of weet hoe om 'n vertaler te gebruik, kan daarby baat deur na die Franse artikel verwys te word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 13 Julie 2026 (UTC)
:::::Die alternatief vir die gebruik van die {{ss|ill}}-sjabloon is om 'n saadjie te skep wat 'n behoorlike inligtingsboks bevat en behoorlik in Wikidata geïndekseer is. Dit sal die leser basiese inligting gee en hulle in staat stel om dieper in die onderwerp te delf in die taal van hul keuse. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 18:03, 14 Julie 2026 (UTC)

== Onderwatervaartuig ==

Is dit nodig om so 'n lang naam te gebruik? Watse opsies het ons volgens die kenners? Ek voel &quot;dompeltuig&quot; sal werk, want dompel kan in hierdie konteks net onderwater beteken, en tuig beteken jy ry in hom, of dit bevat instrumente vir 'n missie. Dus &quot;Titan-dompeltuig&quot;? Nietemin, net 'n voorstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:34, 13 Julie 2026 (UTC)
:Toe ek op die skool was ('n half-eeu gelede), was dit altyd 'n &quot;duikboot&quot;. In die [[:nl:Onderzeeboot|Nederlanse Wikipedia]], skryf hulle &quot;Een '''onderzeeboot''', '''onderzeeër''' of vroeger '''duikboot''', is een vaartuig dat zich onder water kan voortbewegen.&quot; [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:23, 13 Julie 2026 (UTC)
::In verband met die ''Titan''-tuig gebruik Netwerk24 onderwatervaartuig,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/tydlyn-van-gebeure-toe-titan-verdwyn-20230621][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/nog-wrakstukke-oorskot-gevind-na-dodelike-titan-ekspedisie-20231011][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621] dompelduikboot,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706] dompeltuig[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706][https://www.netwerk24.com/huisgenoot/nuus/titan-diepseeramp-waar-het-alles-so-verskriklik-verkeerd-geloop-20230630] en onderwatertuig [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-soos-titanic-gesink-deur-arrogansie-20230625][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/waarskuwings-oor-veiligheid-van-titan-glo-geignoreer-20230623]. In [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621 hierdie artikel] van 21 Junie 2023 verwys hulle daarna as 'n duikboot, maar ek vermoed dit is verkeerd en dit was voor hulle die terminologie uitgeklaar het. ChatGPT sê 'n duikboot is 'n selfstandige vaartuig wat vir lang tydperke onafhanklik onderwater kan bly terwyl tuie soos die ''Titan'' afhanklik is van 'n &quot;moederskip&quot; en slegs beperkte lewensondersteunende voorraad het en gewoonlik vir korter tydperke as duikbote onderwater kan bly. ''Maroela Media'' verwys ook na die ''Titan'' as 'n dompeltuig.[https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/oceangate-staak-alle-ekspedisies/]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:36, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Dankie vir al die bostaande. Het gedink dat &quot;Titan-onderwatervaartuig-inploffing&quot; nogal lank is. Tensy iemand beswaar maak sal ek dit miskien later skuif na &quot;Titan-dompeltuig-inploffing&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Ons vriend BurgertB ==

Gemeenskap, neem kennis dat ons vriend [[Gebruiker:BurgertB]] tans in die hospitaal is. Ons sê sterkte vir hom en wens die beste toe. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:02, 13 Julie 2026 (UTC)

:Sterkte Burgert, ek hoop nie dis te ernstig nie! Beterskap! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:00, 15 Julie 2026 (UTC)
::Hi Burgert, hoop dit gaan al beter, ons dink aan jou. Sterkte. Laat weet hoe dit gaan. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:25, 21 Julie 2026 (UTC)

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmane asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>8ib5ymqovnd0o3yvuwh24oxk8s1u45l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921368</id>
      <parentid>2921367</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T05:48:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Inligtingskas Vliegtuigenjins */</comment>
      <origin>2921368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35228" sha1="b5au31vfy564phzwbh5g99q4fhcfhip" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Afrikaanse Wikipedia op die Radio ==

'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het.
Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend.

Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC)
:Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC)

::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC)

== Besoeke vir Junie ==

Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC)

:Ons moenie ons te veel blindstaar teen die &quot;User&quot;-syfers nie. As ons kyk na &quot;Automatic&quot; is dit duidelik meer mense gebruik ChatGPT en Google Gemini. En glo my, dikwels is Automatic tien keer meer as 'n enkele User-getal. Elke keer wanneer iemand 'n onderwerp opper of aanroer skraap 'n paar GPU's oor 'n paar Wikipedia-artikels. En wat ek ook ervaar het (vandaar dat mens byna mikroskopies spesifiek moet skryf of selfs die arme lesers met konteks moet oorlaai) - ons liewe rekenaars som op. Maar mens wil weet: maar &quot;wat as dit?&quot; of &quot;wat as dat?&quot; Dit raak soos 'n mikroskoop waar jy net al hoe meer inzoem. Nou in die regte wêreld het jy dieselfde sprinkaan onder 'n dekglas, maar dit lyk bietjie baie anders onder my speelgoed-mikroskoop as die elektronmikroskoop.  En ons weet wat gebeur as KI inzoem: hy raai. Hy gorrel. Hy weet nie van sy gat af nie, maar sy programmering is so geskryf om 'n antwoord gedwonge te moet gee, of rekonstrueer met broodkrummels. Hy sal nooit erken: &quot;ons weet nog nie&quot;.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 07:22, 6 Julie 2026 (UTC)

:: Dit verklaar hoekom die meeste besoekers volgens hierdie statistieke uit die VSA kom. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:19, 6 Julie 2026 (UTC)
:::Ek sien dit anders om. Ons moet ons glad nie bekommer oor die outomatiese verkeer nie. (Botte, KI en soekenjinspinnekoppe). Dit sal mettertyd massief toeneem, veral omdat een draaiboek wat een persoon in 'n dag kan skryf, meer verkeer kan genereer as wat 'n mens ooit natuurlik op sy eie sou kon doen. Sien: [[:en:Dead Internet theory]].
:::Die feit dat baie gebruikers hul Wikipedia-inhoud deur KI-opsommings kry, is meestal nie hul eie keuse nie, aangesien baie soekenjins dit in elk geval by verstek doen.
:::En boonop, daardie mense wat tevrede is met 'n KI-opsomming sonder om die bladsy eintlik te lees, is in elk geval nie ons teikengehoor nie. Hulle sou nooit 'n hele Wikipedia-artikel lees nie.
:::Ons is hier om diegene te bedien wat werklik wil lees en leer. Laat ons dus die verstandelose robotte en mense ignoreer en aangaan soos ons nog altyd gedoen het. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:10, 6 Julie 2026 (UTC)

== Maandelikse sintaksfoute ==

Hier is die nuutste: https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:58, 2 Julie 2026 (UTC)

:Ek het probeer werk maak van die foute, maar kon nie hond haaraf maak nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 6 Julie 2026 (UTC)

== Kategorie:Flora van Suid-Afrika ==

Gemeenskap, juig saam met my! Hierdie kategorie het die 10,000 artikel mylpaal bereik! Dankie prof. [[Braam van Wyk]] vir die foto's! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 8 Julie 2026 (UTC)
:Uitstekend behalwe vir 'n sekere outoriteit se swak oordeel en bemoeisiekheid wat ek sou ignoreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:35, 8 Julie 2026 (UTC)

== Seedier-voortplanting ==

In Engels vind ek die term &quot;broadcast spawning&quot;, wat beteken dat seediere, bv. visse, uitwendig voortplant/bevrug word deur die sperm- of eierselle in water te laat drywe, waar dié gameetselle mekaar lukraak danksy hul getalsterkte ontmoet. Mens kry ook &quot;benthic spawning&quot; en ander. In my beperkte dierkunde-bronne (nie bewus van 'n Afrikaanse dierkundewoordeboek) vind ek nie 'n Afrikaanse ekwivalent nie, en vertaal dit voorlopig as &quot;uitsaai-kuitskieting&quot;. As daar 'n beter Afrikaanse woord hiervoor bestaan, hoor ek graag. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:31, 8 Julie 2026 (UTC)
:Ook gewonder: as mens die woord [[akwakultuur]] beskou, wat is dit presies? 'n &quot;Boerdery&quot; kan 'n praktyk of proses wees, of selfs die fisiese plek plus gewas waar bv. graan verbou word. 'n Akwakultuur (as die lidwoord toepaslik is) kan dan benewens die proses, praktyk of metode, ook miskien die &quot;plaas&quot;, &quot;boerdery&quot;, óf die versameling van tenks of damme wees waar waterdiere verbou word. En ek gebruik eerder die woord &quot;verbou&quot; as &quot;kweek&quot;, want ek dink jy kweek sampioene of plante, en nie seediere nie. As jy kweek het jy 'n kwekery. In 'n petriebakkie kan jy 'n kultuur propageer. Enige kommentaar welkom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:17, 9 Julie 2026 (UTC)
:: EK het dit na een van my taalkundige vrinne verwys... Nou wag ons! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:04, 9 Julie 2026 (UTC)
::: Van dr. [[Mariëtta Alberts]] ''Uitsaaikuit..  by seediere die nieseksuele gelyktydige vrystelling van eierselle deur wyfie en spermselle deur mannetjie''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:10, 9 Julie 2026 (UTC)
:::: Die WAT kan ook nie help nie. EK het 'n boodskap na die [[SAIAB]] gestuur. Kom ons kyk... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 9 Julie 2026 (UTC)
::::: Om met die SAIAB te probeer gesels is 'n ander storie.... Ek het uiteindelik met 'n Dr. Suzanne Redelinghuys gesels. Sy sal kyk wat sy kan doen. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
: Dr. Mariëtta Alberts stel voor julle gebruik ''kuituitsaaiing''. Ek ken die woorde: ''...die harders skiet kuit...''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
::Al die bg. help, dankie! [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:08, 9 Julie 2026 (UTC)

== Swem in Suid-Afrika ==

Gemeenskap, ek sien 'n gebruiker het nou 'n duisternis eksterne skakels in [[Swem in Suid-Afrika|bogenoemde artikels]] geplaas. Myns insiens laat ons dit nie toe nie, is ek reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:18, 9 Julie 2026 (UTC)
: Die gebruik is om slegs skakels na bestaande artikels in die Afrikaanse Wikipedia te plaas en nie na ander tale Wiki artikels of eksterne webblaaie nie. Dink van die nuwe skakels in hierdie artikel  sou miskien werk as bronne maar moet dan volgens die Wikipedia konvensies geformateer word. Daar is ook 'n eksterne skakel afdeling onder aan die artikel wat gebruik kan word om meer skakels na omvattende bronne op ander webwerwe te plaas. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:41, 9 Julie 2026 (UTC)
::Daar is altyd 'n uitsondering op die reël - sien die plasing wat ek 'n paar minute gelede op hierdie bladsy gemaak het. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:27, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Wat ek gesien het, was 'n reeks swak uitgevoerde verwysings (kaal URL-skakels) en 'n paar skakels na ander Wikipedia's. Ek stem nie saam dat hulle verwyder moet word nie. Die kaal URL's moet behoorlik as verwysings geformateer word, terwyl die skakels na ander Wikipedia's geformateer moet word met behulp van Sjabloon:Intertaalskakels.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:38, 13 Julie 2026 (UTC)
::::Stem saam met Martin - die URL'e lyk soos verwysings. Skakels na anderstalige wikis mag spaarsamig gebruik word m.b.v. die sjabloon {{ss|ill}}. Sien bv. die Engelse artikel [[:en:Pepin the Short]]. Hulle gebruik {{ss|ill}} om na {{Ill|Frankiese Interregnum|fr|Interrègne franc}} te skakel, waarskynlik omdat die gebruiker voel dit gaan jare vat voor die Engelse Wikipedia 'n artikel daaroor kry, en 'n leser wat Frans verstaan of weet hoe om 'n vertaler te gebruik, kan daarby baat deur na die Franse artikel verwys te word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 13 Julie 2026 (UTC)
:::::Die alternatief vir die gebruik van die {{ss|ill}}-sjabloon is om 'n saadjie te skep wat 'n behoorlike inligtingsboks bevat en behoorlik in Wikidata geïndekseer is. Dit sal die leser basiese inligting gee en hulle in staat stel om dieper in die onderwerp te delf in die taal van hul keuse. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 18:03, 14 Julie 2026 (UTC)

== Onderwatervaartuig ==

Is dit nodig om so 'n lang naam te gebruik? Watse opsies het ons volgens die kenners? Ek voel &quot;dompeltuig&quot; sal werk, want dompel kan in hierdie konteks net onderwater beteken, en tuig beteken jy ry in hom, of dit bevat instrumente vir 'n missie. Dus &quot;Titan-dompeltuig&quot;? Nietemin, net 'n voorstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:34, 13 Julie 2026 (UTC)
:Toe ek op die skool was ('n half-eeu gelede), was dit altyd 'n &quot;duikboot&quot;. In die [[:nl:Onderzeeboot|Nederlanse Wikipedia]], skryf hulle &quot;Een '''onderzeeboot''', '''onderzeeër''' of vroeger '''duikboot''', is een vaartuig dat zich onder water kan voortbewegen.&quot; [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:23, 13 Julie 2026 (UTC)
::In verband met die ''Titan''-tuig gebruik Netwerk24 onderwatervaartuig,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/tydlyn-van-gebeure-toe-titan-verdwyn-20230621][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/nog-wrakstukke-oorskot-gevind-na-dodelike-titan-ekspedisie-20231011][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621] dompelduikboot,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706] dompeltuig[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706][https://www.netwerk24.com/huisgenoot/nuus/titan-diepseeramp-waar-het-alles-so-verskriklik-verkeerd-geloop-20230630] en onderwatertuig [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-soos-titanic-gesink-deur-arrogansie-20230625][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/waarskuwings-oor-veiligheid-van-titan-glo-geignoreer-20230623]. In [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621 hierdie artikel] van 21 Junie 2023 verwys hulle daarna as 'n duikboot, maar ek vermoed dit is verkeerd en dit was voor hulle die terminologie uitgeklaar het. ChatGPT sê 'n duikboot is 'n selfstandige vaartuig wat vir lang tydperke onafhanklik onderwater kan bly terwyl tuie soos die ''Titan'' afhanklik is van 'n &quot;moederskip&quot; en slegs beperkte lewensondersteunende voorraad het en gewoonlik vir korter tydperke as duikbote onderwater kan bly. ''Maroela Media'' verwys ook na die ''Titan'' as 'n dompeltuig.[https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/oceangate-staak-alle-ekspedisies/]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:36, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Dankie vir al die bostaande. Het gedink dat &quot;Titan-onderwatervaartuig-inploffing&quot; nogal lank is. Tensy iemand beswaar maak sal ek dit miskien later skuif na &quot;Titan-dompeltuig-inploffing&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Ons vriend BurgertB ==

Gemeenskap, neem kennis dat ons vriend [[Gebruiker:BurgertB]] tans in die hospitaal is. Ons sê sterkte vir hom en wens die beste toe. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:02, 13 Julie 2026 (UTC)

:Sterkte Burgert, ek hoop nie dis te ernstig nie! Beterskap! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:00, 15 Julie 2026 (UTC)
::Hi Burgert, hoop dit gaan al beter, ons dink aan jou. Sterkte. Laat weet hoe dit gaan. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:25, 21 Julie 2026 (UTC)

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>b5au31vfy564phzwbh5g99q4fhcfhip</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921391</id>
      <parentid>2921368</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:53:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Skepping van nuwe Gebruikers */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2921391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35565" sha1="dzvkbfjoyt34onefvleilc36r0jufvd" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Afrikaanse Wikipedia op die Radio ==

'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het.
Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend.

Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC)
:Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC)

::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC)

== Besoeke vir Junie ==

Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC)

:Ons moenie ons te veel blindstaar teen die &quot;User&quot;-syfers nie. As ons kyk na &quot;Automatic&quot; is dit duidelik meer mense gebruik ChatGPT en Google Gemini. En glo my, dikwels is Automatic tien keer meer as 'n enkele User-getal. Elke keer wanneer iemand 'n onderwerp opper of aanroer skraap 'n paar GPU's oor 'n paar Wikipedia-artikels. En wat ek ook ervaar het (vandaar dat mens byna mikroskopies spesifiek moet skryf of selfs die arme lesers met konteks moet oorlaai) - ons liewe rekenaars som op. Maar mens wil weet: maar &quot;wat as dit?&quot; of &quot;wat as dat?&quot; Dit raak soos 'n mikroskoop waar jy net al hoe meer inzoem. Nou in die regte wêreld het jy dieselfde sprinkaan onder 'n dekglas, maar dit lyk bietjie baie anders onder my speelgoed-mikroskoop as die elektronmikroskoop.  En ons weet wat gebeur as KI inzoem: hy raai. Hy gorrel. Hy weet nie van sy gat af nie, maar sy programmering is so geskryf om 'n antwoord gedwonge te moet gee, of rekonstrueer met broodkrummels. Hy sal nooit erken: &quot;ons weet nog nie&quot;.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 07:22, 6 Julie 2026 (UTC)

:: Dit verklaar hoekom die meeste besoekers volgens hierdie statistieke uit die VSA kom. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:19, 6 Julie 2026 (UTC)
:::Ek sien dit anders om. Ons moet ons glad nie bekommer oor die outomatiese verkeer nie. (Botte, KI en soekenjinspinnekoppe). Dit sal mettertyd massief toeneem, veral omdat een draaiboek wat een persoon in 'n dag kan skryf, meer verkeer kan genereer as wat 'n mens ooit natuurlik op sy eie sou kon doen. Sien: [[:en:Dead Internet theory]].
:::Die feit dat baie gebruikers hul Wikipedia-inhoud deur KI-opsommings kry, is meestal nie hul eie keuse nie, aangesien baie soekenjins dit in elk geval by verstek doen.
:::En boonop, daardie mense wat tevrede is met 'n KI-opsomming sonder om die bladsy eintlik te lees, is in elk geval nie ons teikengehoor nie. Hulle sou nooit 'n hele Wikipedia-artikel lees nie.
:::Ons is hier om diegene te bedien wat werklik wil lees en leer. Laat ons dus die verstandelose robotte en mense ignoreer en aangaan soos ons nog altyd gedoen het. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:10, 6 Julie 2026 (UTC)

== Maandelikse sintaksfoute ==

Hier is die nuutste: https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:58, 2 Julie 2026 (UTC)

:Ek het probeer werk maak van die foute, maar kon nie hond haaraf maak nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 6 Julie 2026 (UTC)

== Kategorie:Flora van Suid-Afrika ==

Gemeenskap, juig saam met my! Hierdie kategorie het die 10,000 artikel mylpaal bereik! Dankie prof. [[Braam van Wyk]] vir die foto's! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 8 Julie 2026 (UTC)
:Uitstekend behalwe vir 'n sekere outoriteit se swak oordeel en bemoeisiekheid wat ek sou ignoreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:35, 8 Julie 2026 (UTC)

== Seedier-voortplanting ==

In Engels vind ek die term &quot;broadcast spawning&quot;, wat beteken dat seediere, bv. visse, uitwendig voortplant/bevrug word deur die sperm- of eierselle in water te laat drywe, waar dié gameetselle mekaar lukraak danksy hul getalsterkte ontmoet. Mens kry ook &quot;benthic spawning&quot; en ander. In my beperkte dierkunde-bronne (nie bewus van 'n Afrikaanse dierkundewoordeboek) vind ek nie 'n Afrikaanse ekwivalent nie, en vertaal dit voorlopig as &quot;uitsaai-kuitskieting&quot;. As daar 'n beter Afrikaanse woord hiervoor bestaan, hoor ek graag. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:31, 8 Julie 2026 (UTC)
:Ook gewonder: as mens die woord [[akwakultuur]] beskou, wat is dit presies? 'n &quot;Boerdery&quot; kan 'n praktyk of proses wees, of selfs die fisiese plek plus gewas waar bv. graan verbou word. 'n Akwakultuur (as die lidwoord toepaslik is) kan dan benewens die proses, praktyk of metode, ook miskien die &quot;plaas&quot;, &quot;boerdery&quot;, óf die versameling van tenks of damme wees waar waterdiere verbou word. En ek gebruik eerder die woord &quot;verbou&quot; as &quot;kweek&quot;, want ek dink jy kweek sampioene of plante, en nie seediere nie. As jy kweek het jy 'n kwekery. In 'n petriebakkie kan jy 'n kultuur propageer. Enige kommentaar welkom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:17, 9 Julie 2026 (UTC)
:: EK het dit na een van my taalkundige vrinne verwys... Nou wag ons! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:04, 9 Julie 2026 (UTC)
::: Van dr. [[Mariëtta Alberts]] ''Uitsaaikuit..  by seediere die nieseksuele gelyktydige vrystelling van eierselle deur wyfie en spermselle deur mannetjie''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:10, 9 Julie 2026 (UTC)
:::: Die WAT kan ook nie help nie. EK het 'n boodskap na die [[SAIAB]] gestuur. Kom ons kyk... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 9 Julie 2026 (UTC)
::::: Om met die SAIAB te probeer gesels is 'n ander storie.... Ek het uiteindelik met 'n Dr. Suzanne Redelinghuys gesels. Sy sal kyk wat sy kan doen. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
: Dr. Mariëtta Alberts stel voor julle gebruik ''kuituitsaaiing''. Ek ken die woorde: ''...die harders skiet kuit...''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
::Al die bg. help, dankie! [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:08, 9 Julie 2026 (UTC)

== Swem in Suid-Afrika ==

Gemeenskap, ek sien 'n gebruiker het nou 'n duisternis eksterne skakels in [[Swem in Suid-Afrika|bogenoemde artikels]] geplaas. Myns insiens laat ons dit nie toe nie, is ek reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:18, 9 Julie 2026 (UTC)
: Die gebruik is om slegs skakels na bestaande artikels in die Afrikaanse Wikipedia te plaas en nie na ander tale Wiki artikels of eksterne webblaaie nie. Dink van die nuwe skakels in hierdie artikel  sou miskien werk as bronne maar moet dan volgens die Wikipedia konvensies geformateer word. Daar is ook 'n eksterne skakel afdeling onder aan die artikel wat gebruik kan word om meer skakels na omvattende bronne op ander webwerwe te plaas. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:41, 9 Julie 2026 (UTC)
::Daar is altyd 'n uitsondering op die reël - sien die plasing wat ek 'n paar minute gelede op hierdie bladsy gemaak het. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:27, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Wat ek gesien het, was 'n reeks swak uitgevoerde verwysings (kaal URL-skakels) en 'n paar skakels na ander Wikipedia's. Ek stem nie saam dat hulle verwyder moet word nie. Die kaal URL's moet behoorlik as verwysings geformateer word, terwyl die skakels na ander Wikipedia's geformateer moet word met behulp van Sjabloon:Intertaalskakels.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:38, 13 Julie 2026 (UTC)
::::Stem saam met Martin - die URL'e lyk soos verwysings. Skakels na anderstalige wikis mag spaarsamig gebruik word m.b.v. die sjabloon {{ss|ill}}. Sien bv. die Engelse artikel [[:en:Pepin the Short]]. Hulle gebruik {{ss|ill}} om na {{Ill|Frankiese Interregnum|fr|Interrègne franc}} te skakel, waarskynlik omdat die gebruiker voel dit gaan jare vat voor die Engelse Wikipedia 'n artikel daaroor kry, en 'n leser wat Frans verstaan of weet hoe om 'n vertaler te gebruik, kan daarby baat deur na die Franse artikel verwys te word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 13 Julie 2026 (UTC)
:::::Die alternatief vir die gebruik van die {{ss|ill}}-sjabloon is om 'n saadjie te skep wat 'n behoorlike inligtingsboks bevat en behoorlik in Wikidata geïndekseer is. Dit sal die leser basiese inligting gee en hulle in staat stel om dieper in die onderwerp te delf in die taal van hul keuse. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 18:03, 14 Julie 2026 (UTC)

== Onderwatervaartuig ==

Is dit nodig om so 'n lang naam te gebruik? Watse opsies het ons volgens die kenners? Ek voel &quot;dompeltuig&quot; sal werk, want dompel kan in hierdie konteks net onderwater beteken, en tuig beteken jy ry in hom, of dit bevat instrumente vir 'n missie. Dus &quot;Titan-dompeltuig&quot;? Nietemin, net 'n voorstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:34, 13 Julie 2026 (UTC)
:Toe ek op die skool was ('n half-eeu gelede), was dit altyd 'n &quot;duikboot&quot;. In die [[:nl:Onderzeeboot|Nederlanse Wikipedia]], skryf hulle &quot;Een '''onderzeeboot''', '''onderzeeër''' of vroeger '''duikboot''', is een vaartuig dat zich onder water kan voortbewegen.&quot; [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:23, 13 Julie 2026 (UTC)
::In verband met die ''Titan''-tuig gebruik Netwerk24 onderwatervaartuig,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/tydlyn-van-gebeure-toe-titan-verdwyn-20230621][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/nog-wrakstukke-oorskot-gevind-na-dodelike-titan-ekspedisie-20231011][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621] dompelduikboot,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706] dompeltuig[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706][https://www.netwerk24.com/huisgenoot/nuus/titan-diepseeramp-waar-het-alles-so-verskriklik-verkeerd-geloop-20230630] en onderwatertuig [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-soos-titanic-gesink-deur-arrogansie-20230625][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/waarskuwings-oor-veiligheid-van-titan-glo-geignoreer-20230623]. In [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621 hierdie artikel] van 21 Junie 2023 verwys hulle daarna as 'n duikboot, maar ek vermoed dit is verkeerd en dit was voor hulle die terminologie uitgeklaar het. ChatGPT sê 'n duikboot is 'n selfstandige vaartuig wat vir lang tydperke onafhanklik onderwater kan bly terwyl tuie soos die ''Titan'' afhanklik is van 'n &quot;moederskip&quot; en slegs beperkte lewensondersteunende voorraad het en gewoonlik vir korter tydperke as duikbote onderwater kan bly. ''Maroela Media'' verwys ook na die ''Titan'' as 'n dompeltuig.[https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/oceangate-staak-alle-ekspedisies/]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:36, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Dankie vir al die bostaande. Het gedink dat &quot;Titan-onderwatervaartuig-inploffing&quot; nogal lank is. Tensy iemand beswaar maak sal ek dit miskien later skuif na &quot;Titan-dompeltuig-inploffing&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Ons vriend BurgertB ==

Gemeenskap, neem kennis dat ons vriend [[Gebruiker:BurgertB]] tans in die hospitaal is. Ons sê sterkte vir hom en wens die beste toe. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:02, 13 Julie 2026 (UTC)

:Sterkte Burgert, ek hoop nie dis te ernstig nie! Beterskap! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:00, 15 Julie 2026 (UTC)
::Hi Burgert, hoop dit gaan al beter, ons dink aan jou. Sterkte. Laat weet hoe dit gaan. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:25, 21 Julie 2026 (UTC)

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Skepping van nuwe Gebruikers ==

Gemeenskap, help asb die ou man... As ek 'n skakel (dokument) na 'n persoon wil stuur, om die persoon te lei, wat graag as 'n nuwe gebruiker wil registreer, wat sal dit wees? Het ons so iets? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:53, 3 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>dzvkbfjoyt34onefvleilc36r0jufvd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921393</id>
      <parentid>2921391</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:12:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Dankie Sobaka!</comment>
      <origin>2921393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35228" sha1="b5au31vfy564phzwbh5g99q4fhcfhip" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Afrikaanse Wikipedia op die Radio ==

'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het.
Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend.

Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC)
:Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC)

::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC)

== Besoeke vir Junie ==

Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC)

:Ons moenie ons te veel blindstaar teen die &quot;User&quot;-syfers nie. As ons kyk na &quot;Automatic&quot; is dit duidelik meer mense gebruik ChatGPT en Google Gemini. En glo my, dikwels is Automatic tien keer meer as 'n enkele User-getal. Elke keer wanneer iemand 'n onderwerp opper of aanroer skraap 'n paar GPU's oor 'n paar Wikipedia-artikels. En wat ek ook ervaar het (vandaar dat mens byna mikroskopies spesifiek moet skryf of selfs die arme lesers met konteks moet oorlaai) - ons liewe rekenaars som op. Maar mens wil weet: maar &quot;wat as dit?&quot; of &quot;wat as dat?&quot; Dit raak soos 'n mikroskoop waar jy net al hoe meer inzoem. Nou in die regte wêreld het jy dieselfde sprinkaan onder 'n dekglas, maar dit lyk bietjie baie anders onder my speelgoed-mikroskoop as die elektronmikroskoop.  En ons weet wat gebeur as KI inzoem: hy raai. Hy gorrel. Hy weet nie van sy gat af nie, maar sy programmering is so geskryf om 'n antwoord gedwonge te moet gee, of rekonstrueer met broodkrummels. Hy sal nooit erken: &quot;ons weet nog nie&quot;.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 07:22, 6 Julie 2026 (UTC)

:: Dit verklaar hoekom die meeste besoekers volgens hierdie statistieke uit die VSA kom. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:19, 6 Julie 2026 (UTC)
:::Ek sien dit anders om. Ons moet ons glad nie bekommer oor die outomatiese verkeer nie. (Botte, KI en soekenjinspinnekoppe). Dit sal mettertyd massief toeneem, veral omdat een draaiboek wat een persoon in 'n dag kan skryf, meer verkeer kan genereer as wat 'n mens ooit natuurlik op sy eie sou kon doen. Sien: [[:en:Dead Internet theory]].
:::Die feit dat baie gebruikers hul Wikipedia-inhoud deur KI-opsommings kry, is meestal nie hul eie keuse nie, aangesien baie soekenjins dit in elk geval by verstek doen.
:::En boonop, daardie mense wat tevrede is met 'n KI-opsomming sonder om die bladsy eintlik te lees, is in elk geval nie ons teikengehoor nie. Hulle sou nooit 'n hele Wikipedia-artikel lees nie.
:::Ons is hier om diegene te bedien wat werklik wil lees en leer. Laat ons dus die verstandelose robotte en mense ignoreer en aangaan soos ons nog altyd gedoen het. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:10, 6 Julie 2026 (UTC)

== Maandelikse sintaksfoute ==

Hier is die nuutste: https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:58, 2 Julie 2026 (UTC)

:Ek het probeer werk maak van die foute, maar kon nie hond haaraf maak nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 6 Julie 2026 (UTC)

== Kategorie:Flora van Suid-Afrika ==

Gemeenskap, juig saam met my! Hierdie kategorie het die 10,000 artikel mylpaal bereik! Dankie prof. [[Braam van Wyk]] vir die foto's! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 8 Julie 2026 (UTC)
:Uitstekend behalwe vir 'n sekere outoriteit se swak oordeel en bemoeisiekheid wat ek sou ignoreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:35, 8 Julie 2026 (UTC)

== Seedier-voortplanting ==

In Engels vind ek die term &quot;broadcast spawning&quot;, wat beteken dat seediere, bv. visse, uitwendig voortplant/bevrug word deur die sperm- of eierselle in water te laat drywe, waar dié gameetselle mekaar lukraak danksy hul getalsterkte ontmoet. Mens kry ook &quot;benthic spawning&quot; en ander. In my beperkte dierkunde-bronne (nie bewus van 'n Afrikaanse dierkundewoordeboek) vind ek nie 'n Afrikaanse ekwivalent nie, en vertaal dit voorlopig as &quot;uitsaai-kuitskieting&quot;. As daar 'n beter Afrikaanse woord hiervoor bestaan, hoor ek graag. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:31, 8 Julie 2026 (UTC)
:Ook gewonder: as mens die woord [[akwakultuur]] beskou, wat is dit presies? 'n &quot;Boerdery&quot; kan 'n praktyk of proses wees, of selfs die fisiese plek plus gewas waar bv. graan verbou word. 'n Akwakultuur (as die lidwoord toepaslik is) kan dan benewens die proses, praktyk of metode, ook miskien die &quot;plaas&quot;, &quot;boerdery&quot;, óf die versameling van tenks of damme wees waar waterdiere verbou word. En ek gebruik eerder die woord &quot;verbou&quot; as &quot;kweek&quot;, want ek dink jy kweek sampioene of plante, en nie seediere nie. As jy kweek het jy 'n kwekery. In 'n petriebakkie kan jy 'n kultuur propageer. Enige kommentaar welkom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:17, 9 Julie 2026 (UTC)
:: EK het dit na een van my taalkundige vrinne verwys... Nou wag ons! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:04, 9 Julie 2026 (UTC)
::: Van dr. [[Mariëtta Alberts]] ''Uitsaaikuit..  by seediere die nieseksuele gelyktydige vrystelling van eierselle deur wyfie en spermselle deur mannetjie''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:10, 9 Julie 2026 (UTC)
:::: Die WAT kan ook nie help nie. EK het 'n boodskap na die [[SAIAB]] gestuur. Kom ons kyk... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 9 Julie 2026 (UTC)
::::: Om met die SAIAB te probeer gesels is 'n ander storie.... Ek het uiteindelik met 'n Dr. Suzanne Redelinghuys gesels. Sy sal kyk wat sy kan doen. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
: Dr. Mariëtta Alberts stel voor julle gebruik ''kuituitsaaiing''. Ek ken die woorde: ''...die harders skiet kuit...''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
::Al die bg. help, dankie! [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:08, 9 Julie 2026 (UTC)

== Swem in Suid-Afrika ==

Gemeenskap, ek sien 'n gebruiker het nou 'n duisternis eksterne skakels in [[Swem in Suid-Afrika|bogenoemde artikels]] geplaas. Myns insiens laat ons dit nie toe nie, is ek reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:18, 9 Julie 2026 (UTC)
: Die gebruik is om slegs skakels na bestaande artikels in die Afrikaanse Wikipedia te plaas en nie na ander tale Wiki artikels of eksterne webblaaie nie. Dink van die nuwe skakels in hierdie artikel  sou miskien werk as bronne maar moet dan volgens die Wikipedia konvensies geformateer word. Daar is ook 'n eksterne skakel afdeling onder aan die artikel wat gebruik kan word om meer skakels na omvattende bronne op ander webwerwe te plaas. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:41, 9 Julie 2026 (UTC)
::Daar is altyd 'n uitsondering op die reël - sien die plasing wat ek 'n paar minute gelede op hierdie bladsy gemaak het. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:27, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Wat ek gesien het, was 'n reeks swak uitgevoerde verwysings (kaal URL-skakels) en 'n paar skakels na ander Wikipedia's. Ek stem nie saam dat hulle verwyder moet word nie. Die kaal URL's moet behoorlik as verwysings geformateer word, terwyl die skakels na ander Wikipedia's geformateer moet word met behulp van Sjabloon:Intertaalskakels.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:38, 13 Julie 2026 (UTC)
::::Stem saam met Martin - die URL'e lyk soos verwysings. Skakels na anderstalige wikis mag spaarsamig gebruik word m.b.v. die sjabloon {{ss|ill}}. Sien bv. die Engelse artikel [[:en:Pepin the Short]]. Hulle gebruik {{ss|ill}} om na {{Ill|Frankiese Interregnum|fr|Interrègne franc}} te skakel, waarskynlik omdat die gebruiker voel dit gaan jare vat voor die Engelse Wikipedia 'n artikel daaroor kry, en 'n leser wat Frans verstaan of weet hoe om 'n vertaler te gebruik, kan daarby baat deur na die Franse artikel verwys te word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 13 Julie 2026 (UTC)
:::::Die alternatief vir die gebruik van die {{ss|ill}}-sjabloon is om 'n saadjie te skep wat 'n behoorlike inligtingsboks bevat en behoorlik in Wikidata geïndekseer is. Dit sal die leser basiese inligting gee en hulle in staat stel om dieper in die onderwerp te delf in die taal van hul keuse. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 18:03, 14 Julie 2026 (UTC)

== Onderwatervaartuig ==

Is dit nodig om so 'n lang naam te gebruik? Watse opsies het ons volgens die kenners? Ek voel &quot;dompeltuig&quot; sal werk, want dompel kan in hierdie konteks net onderwater beteken, en tuig beteken jy ry in hom, of dit bevat instrumente vir 'n missie. Dus &quot;Titan-dompeltuig&quot;? Nietemin, net 'n voorstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:34, 13 Julie 2026 (UTC)
:Toe ek op die skool was ('n half-eeu gelede), was dit altyd 'n &quot;duikboot&quot;. In die [[:nl:Onderzeeboot|Nederlanse Wikipedia]], skryf hulle &quot;Een '''onderzeeboot''', '''onderzeeër''' of vroeger '''duikboot''', is een vaartuig dat zich onder water kan voortbewegen.&quot; [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:23, 13 Julie 2026 (UTC)
::In verband met die ''Titan''-tuig gebruik Netwerk24 onderwatervaartuig,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/tydlyn-van-gebeure-toe-titan-verdwyn-20230621][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/nog-wrakstukke-oorskot-gevind-na-dodelike-titan-ekspedisie-20231011][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621] dompelduikboot,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706] dompeltuig[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706][https://www.netwerk24.com/huisgenoot/nuus/titan-diepseeramp-waar-het-alles-so-verskriklik-verkeerd-geloop-20230630] en onderwatertuig [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-soos-titanic-gesink-deur-arrogansie-20230625][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/waarskuwings-oor-veiligheid-van-titan-glo-geignoreer-20230623]. In [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621 hierdie artikel] van 21 Junie 2023 verwys hulle daarna as 'n duikboot, maar ek vermoed dit is verkeerd en dit was voor hulle die terminologie uitgeklaar het. ChatGPT sê 'n duikboot is 'n selfstandige vaartuig wat vir lang tydperke onafhanklik onderwater kan bly terwyl tuie soos die ''Titan'' afhanklik is van 'n &quot;moederskip&quot; en slegs beperkte lewensondersteunende voorraad het en gewoonlik vir korter tydperke as duikbote onderwater kan bly. ''Maroela Media'' verwys ook na die ''Titan'' as 'n dompeltuig.[https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/oceangate-staak-alle-ekspedisies/]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:36, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Dankie vir al die bostaande. Het gedink dat &quot;Titan-onderwatervaartuig-inploffing&quot; nogal lank is. Tensy iemand beswaar maak sal ek dit miskien later skuif na &quot;Titan-dompeltuig-inploffing&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Ons vriend BurgertB ==

Gemeenskap, neem kennis dat ons vriend [[Gebruiker:BurgertB]] tans in die hospitaal is. Ons sê sterkte vir hom en wens die beste toe. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:02, 13 Julie 2026 (UTC)

:Sterkte Burgert, ek hoop nie dis te ernstig nie! Beterskap! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:00, 15 Julie 2026 (UTC)
::Hi Burgert, hoop dit gaan al beter, ons dink aan jou. Sterkte. Laat weet hoe dit gaan. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:25, 21 Julie 2026 (UTC)

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>b5au31vfy564phzwbh5g99q4fhcfhip</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921450</id>
      <parentid>2921393</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T10:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kopiereg op foto's */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2921450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36475" sha1="d0pt3k1ymrakb9trr58g05k1l7wb79a" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Afrikaanse Wikipedia op die Radio ==

'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het.
Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend.

Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC)
:Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC)

::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC)

== Besoeke vir Junie ==

Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC)

:Ons moenie ons te veel blindstaar teen die &quot;User&quot;-syfers nie. As ons kyk na &quot;Automatic&quot; is dit duidelik meer mense gebruik ChatGPT en Google Gemini. En glo my, dikwels is Automatic tien keer meer as 'n enkele User-getal. Elke keer wanneer iemand 'n onderwerp opper of aanroer skraap 'n paar GPU's oor 'n paar Wikipedia-artikels. En wat ek ook ervaar het (vandaar dat mens byna mikroskopies spesifiek moet skryf of selfs die arme lesers met konteks moet oorlaai) - ons liewe rekenaars som op. Maar mens wil weet: maar &quot;wat as dit?&quot; of &quot;wat as dat?&quot; Dit raak soos 'n mikroskoop waar jy net al hoe meer inzoem. Nou in die regte wêreld het jy dieselfde sprinkaan onder 'n dekglas, maar dit lyk bietjie baie anders onder my speelgoed-mikroskoop as die elektronmikroskoop.  En ons weet wat gebeur as KI inzoem: hy raai. Hy gorrel. Hy weet nie van sy gat af nie, maar sy programmering is so geskryf om 'n antwoord gedwonge te moet gee, of rekonstrueer met broodkrummels. Hy sal nooit erken: &quot;ons weet nog nie&quot;.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 07:22, 6 Julie 2026 (UTC)

:: Dit verklaar hoekom die meeste besoekers volgens hierdie statistieke uit die VSA kom. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:19, 6 Julie 2026 (UTC)
:::Ek sien dit anders om. Ons moet ons glad nie bekommer oor die outomatiese verkeer nie. (Botte, KI en soekenjinspinnekoppe). Dit sal mettertyd massief toeneem, veral omdat een draaiboek wat een persoon in 'n dag kan skryf, meer verkeer kan genereer as wat 'n mens ooit natuurlik op sy eie sou kon doen. Sien: [[:en:Dead Internet theory]].
:::Die feit dat baie gebruikers hul Wikipedia-inhoud deur KI-opsommings kry, is meestal nie hul eie keuse nie, aangesien baie soekenjins dit in elk geval by verstek doen.
:::En boonop, daardie mense wat tevrede is met 'n KI-opsomming sonder om die bladsy eintlik te lees, is in elk geval nie ons teikengehoor nie. Hulle sou nooit 'n hele Wikipedia-artikel lees nie.
:::Ons is hier om diegene te bedien wat werklik wil lees en leer. Laat ons dus die verstandelose robotte en mense ignoreer en aangaan soos ons nog altyd gedoen het. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:10, 6 Julie 2026 (UTC)

== Maandelikse sintaksfoute ==

Hier is die nuutste: https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:58, 2 Julie 2026 (UTC)

:Ek het probeer werk maak van die foute, maar kon nie hond haaraf maak nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 6 Julie 2026 (UTC)

== Kategorie:Flora van Suid-Afrika ==

Gemeenskap, juig saam met my! Hierdie kategorie het die 10,000 artikel mylpaal bereik! Dankie prof. [[Braam van Wyk]] vir die foto's! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 8 Julie 2026 (UTC)
:Uitstekend behalwe vir 'n sekere outoriteit se swak oordeel en bemoeisiekheid wat ek sou ignoreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:35, 8 Julie 2026 (UTC)

== Seedier-voortplanting ==

In Engels vind ek die term &quot;broadcast spawning&quot;, wat beteken dat seediere, bv. visse, uitwendig voortplant/bevrug word deur die sperm- of eierselle in water te laat drywe, waar dié gameetselle mekaar lukraak danksy hul getalsterkte ontmoet. Mens kry ook &quot;benthic spawning&quot; en ander. In my beperkte dierkunde-bronne (nie bewus van 'n Afrikaanse dierkundewoordeboek) vind ek nie 'n Afrikaanse ekwivalent nie, en vertaal dit voorlopig as &quot;uitsaai-kuitskieting&quot;. As daar 'n beter Afrikaanse woord hiervoor bestaan, hoor ek graag. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:31, 8 Julie 2026 (UTC)
:Ook gewonder: as mens die woord [[akwakultuur]] beskou, wat is dit presies? 'n &quot;Boerdery&quot; kan 'n praktyk of proses wees, of selfs die fisiese plek plus gewas waar bv. graan verbou word. 'n Akwakultuur (as die lidwoord toepaslik is) kan dan benewens die proses, praktyk of metode, ook miskien die &quot;plaas&quot;, &quot;boerdery&quot;, óf die versameling van tenks of damme wees waar waterdiere verbou word. En ek gebruik eerder die woord &quot;verbou&quot; as &quot;kweek&quot;, want ek dink jy kweek sampioene of plante, en nie seediere nie. As jy kweek het jy 'n kwekery. In 'n petriebakkie kan jy 'n kultuur propageer. Enige kommentaar welkom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:17, 9 Julie 2026 (UTC)
:: EK het dit na een van my taalkundige vrinne verwys... Nou wag ons! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:04, 9 Julie 2026 (UTC)
::: Van dr. [[Mariëtta Alberts]] ''Uitsaaikuit..  by seediere die nieseksuele gelyktydige vrystelling van eierselle deur wyfie en spermselle deur mannetjie''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:10, 9 Julie 2026 (UTC)
:::: Die WAT kan ook nie help nie. EK het 'n boodskap na die [[SAIAB]] gestuur. Kom ons kyk... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 9 Julie 2026 (UTC)
::::: Om met die SAIAB te probeer gesels is 'n ander storie.... Ek het uiteindelik met 'n Dr. Suzanne Redelinghuys gesels. Sy sal kyk wat sy kan doen. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
: Dr. Mariëtta Alberts stel voor julle gebruik ''kuituitsaaiing''. Ek ken die woorde: ''...die harders skiet kuit...''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 9 Julie 2026 (UTC)
::Al die bg. help, dankie! [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:08, 9 Julie 2026 (UTC)

== Swem in Suid-Afrika ==

Gemeenskap, ek sien 'n gebruiker het nou 'n duisternis eksterne skakels in [[Swem in Suid-Afrika|bogenoemde artikels]] geplaas. Myns insiens laat ons dit nie toe nie, is ek reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:18, 9 Julie 2026 (UTC)
: Die gebruik is om slegs skakels na bestaande artikels in die Afrikaanse Wikipedia te plaas en nie na ander tale Wiki artikels of eksterne webblaaie nie. Dink van die nuwe skakels in hierdie artikel  sou miskien werk as bronne maar moet dan volgens die Wikipedia konvensies geformateer word. Daar is ook 'n eksterne skakel afdeling onder aan die artikel wat gebruik kan word om meer skakels na omvattende bronne op ander webwerwe te plaas. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:41, 9 Julie 2026 (UTC)
::Daar is altyd 'n uitsondering op die reël - sien die plasing wat ek 'n paar minute gelede op hierdie bladsy gemaak het. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:27, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Wat ek gesien het, was 'n reeks swak uitgevoerde verwysings (kaal URL-skakels) en 'n paar skakels na ander Wikipedia's. Ek stem nie saam dat hulle verwyder moet word nie. Die kaal URL's moet behoorlik as verwysings geformateer word, terwyl die skakels na ander Wikipedia's geformateer moet word met behulp van Sjabloon:Intertaalskakels.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:38, 13 Julie 2026 (UTC)
::::Stem saam met Martin - die URL'e lyk soos verwysings. Skakels na anderstalige wikis mag spaarsamig gebruik word m.b.v. die sjabloon {{ss|ill}}. Sien bv. die Engelse artikel [[:en:Pepin the Short]]. Hulle gebruik {{ss|ill}} om na {{Ill|Frankiese Interregnum|fr|Interrègne franc}} te skakel, waarskynlik omdat die gebruiker voel dit gaan jare vat voor die Engelse Wikipedia 'n artikel daaroor kry, en 'n leser wat Frans verstaan of weet hoe om 'n vertaler te gebruik, kan daarby baat deur na die Franse artikel verwys te word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 13 Julie 2026 (UTC)
:::::Die alternatief vir die gebruik van die {{ss|ill}}-sjabloon is om 'n saadjie te skep wat 'n behoorlike inligtingsboks bevat en behoorlik in Wikidata geïndekseer is. Dit sal die leser basiese inligting gee en hulle in staat stel om dieper in die onderwerp te delf in die taal van hul keuse. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 18:03, 14 Julie 2026 (UTC)

== Onderwatervaartuig ==

Is dit nodig om so 'n lang naam te gebruik? Watse opsies het ons volgens die kenners? Ek voel &quot;dompeltuig&quot; sal werk, want dompel kan in hierdie konteks net onderwater beteken, en tuig beteken jy ry in hom, of dit bevat instrumente vir 'n missie. Dus &quot;Titan-dompeltuig&quot;? Nietemin, net 'n voorstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:34, 13 Julie 2026 (UTC)
:Toe ek op die skool was ('n half-eeu gelede), was dit altyd 'n &quot;duikboot&quot;. In die [[:nl:Onderzeeboot|Nederlanse Wikipedia]], skryf hulle &quot;Een '''onderzeeboot''', '''onderzeeër''' of vroeger '''duikboot''', is een vaartuig dat zich onder water kan voortbewegen.&quot; [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 17:23, 13 Julie 2026 (UTC)
::In verband met die ''Titan''-tuig gebruik Netwerk24 onderwatervaartuig,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/tydlyn-van-gebeure-toe-titan-verdwyn-20230621][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/nog-wrakstukke-oorskot-gevind-na-dodelike-titan-ekspedisie-20231011][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621] dompelduikboot,[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706] dompeltuig[https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-vervaardiger-staak-alle-ekspedisies-20230706][https://www.netwerk24.com/huisgenoot/nuus/titan-diepseeramp-waar-het-alles-so-verskriklik-verkeerd-geloop-20230630] en onderwatertuig [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-soos-titanic-gesink-deur-arrogansie-20230625][https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/waarskuwings-oor-veiligheid-van-titan-glo-geignoreer-20230623]. In [https://www.netwerk24.com/nuus/internasionaal/titan-wonderwerk-as-hulle-lewend-gevind-word-20230621 hierdie artikel] van 21 Junie 2023 verwys hulle daarna as 'n duikboot, maar ek vermoed dit is verkeerd en dit was voor hulle die terminologie uitgeklaar het. ChatGPT sê 'n duikboot is 'n selfstandige vaartuig wat vir lang tydperke onafhanklik onderwater kan bly terwyl tuie soos die ''Titan'' afhanklik is van 'n &quot;moederskip&quot; en slegs beperkte lewensondersteunende voorraad het en gewoonlik vir korter tydperke as duikbote onderwater kan bly. ''Maroela Media'' verwys ook na die ''Titan'' as 'n dompeltuig.[https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/oceangate-staak-alle-ekspedisies/]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:36, 13 Julie 2026 (UTC)
:::Dankie vir al die bostaande. Het gedink dat &quot;Titan-onderwatervaartuig-inploffing&quot; nogal lank is. Tensy iemand beswaar maak sal ek dit miskien later skuif na &quot;Titan-dompeltuig-inploffing&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Ons vriend BurgertB ==

Gemeenskap, neem kennis dat ons vriend [[Gebruiker:BurgertB]] tans in die hospitaal is. Ons sê sterkte vir hom en wens die beste toe. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:02, 13 Julie 2026 (UTC)

:Sterkte Burgert, ek hoop nie dis te ernstig nie! Beterskap! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:00, 15 Julie 2026 (UTC)
::Hi Burgert, hoop dit gaan al beter, ons dink aan jou. Sterkte. Laat weet hoe dit gaan. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:25, 21 Julie 2026 (UTC)

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Kopiereg op foto's ==

Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so:
:In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is.
:Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale:
*Gepubliseer of Openbaargemaak: &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is&quot;, soos deur Lexology opgemerk.
*Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is&quot;, volgens Lexology.
Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>d0pt3k1ymrakb9trr58g05k1l7wb79a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nasionale lied van Suid-Afrika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5472</id>
    <revision>
      <id>2921387</id>
      <parentid>2919125</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>Augusta de Mist by Swellendam Guesthouse B&amp;B</comment>
      <origin>2921387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19421" sha1="8hu9ejwp1s1hluans61aeqxusdh7ivx" xml:space="preserve">[[Lêer:South African national anthem (1997), Government Gazette of South Africa.pdf|duimnael|Die Nasionale lied van Suid-Afrika in die Suid-Afrikaanse staatskoerant, 1997]]
[[Lêer:South African national anthem.oga|duimnael|Nasionale lied van Suid-Afrika]]
[[Lêer:State Arrival and Dinner for President Nelson Mandela in 1994.webm|duimnael|“[[Die Stem van Suid-Afrika]]” en “[[Nkosi Sikelel' iAfrika]]” word deur ’n Amerikaanse militêre orkes in 1994 as deel van ’n amptelike staatsbesoek van die Suid-Afrikaanse president [[Nelson Mandela]] aan die Amerikaanse hoofstad [[Washington, D.C.]] saam opgevoer]]

Die '''Nasionale lied van Suid-Afrika''' is sedert 1996 ’n samevoeging van “[[Die Stem van Suid-Afrika]]” en “[[Nkosi Sikelel' iAfrika]]” (God seën Afrika) en is in 1997 as [[Suid-Afrika]] se [[Volkslied|nasionale volkslied]] goedgekeur. Die onderskeie verse is in die vyf mees gebruikte [[Tale in Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse tale]] ([[Afrikaans]], [[Engels]], [[Suid-Sotho]], [[Xhosa]] en [[Zoeloe]])&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/article/national-anthem |title=National anthem |publisher=sahistory.org.za |accessdate=23 Mei 2017}}&lt;/ref&gt; en die lied bestaan uit twee dele in verskillende toonhoogtes. Die eerste twee verse is ontleen aan “Nkosi Sikelel' iAfrika”, terwyl die laaste twee aan “Die Stem van Suid-Afrika” ontleen is, met die laaste vers wat heeltemal verander is. Die eerste twee lyne van die eerste vers is in Xhosa, die volgende twee in Zoeloe, gevolg deur Suid-Sotho in die tweede vers, Afrikaans in die derde vers en Engels in die vierde. Die komitee wat vir die nuwe komposisie verantwoordelik was het bestaan uit Anna Bender, Elize Botha, [[Richard Cock]], Dolf Havemann (sekretaris), Mzilikazi Khumalo (voorsitter), Mazisi Kunene, John Lenake, [[Fatima Meer]], Khabi Mngoma, Wally Serote, Johan de Villiers en Jeanne Zaidel-Rudolph.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.augustademist.com/2015/04/south-african-national-anthem-history-record/ |title=The South African National Anthem: a history on record |author=Swellendam Guesthouse B&amp;B {{!}} Augusta de Mist |date=13 April 2015 |accessdate=31 Desember 2018 |archive-date= 1 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101002950/http://www.augustademist.com/2015/04/south-african-national-anthem-history-record/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die nasionale lied van Suid-Afrika is ’n saamvoeging van nuwe Engelse lirieke met uittreksels van die 19de-eeuse lied “Nkosi Sikelel' iAfrika”, wat deur [[Enoch Sontonga]] gekomponeer is, en die Afrikaanse lied “Die Stem van Suid-Afrika” wat vanaf die laat 1930’s tot die middel 1990’s as die nasionale volkslied van Suid-Afrika gedien het.&lt;ref name=NYT1938&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/1938/06/03/archives/south-africa-will-play-two-anthems-hereafter.html |title=South Africa Will Play Two Anthems Hereafter |date=3 Junie 1938 |work=[[The New York Times]] |location=[[New York]] |accessdate=31 Oktober 2018 |page=10}}&lt;/ref&gt; Vanaf 1994 tot 1997 het albei liedere in hul volledige weergawe langs mekaar as nasionale volksliedere van Suid-Afrika gedien.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.dac.gov.za/national-anthem |title=National Anthem |publisher=[[Departement van Kuns en Kultuur]], Regering van Suid-Afrika |accessdate=13 Oktober 2018 |archive-date=13 Oktober 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181013213113/http://www.dac.gov.za/national-anthem |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Na die Nasionale lied van Suid-Afrika word gereeld verwys as “Nkosi Sikelel' iAfrika” (weens sy eerste woorde), maar dit was nog nooit sy amptelike naam nie; dit staan as “Nasionale lied van Suid-Afrika” bekend. Dit is in 2017 deur ''The Economist'' as die beste nasionale volkslied wêreldwyd benoem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2017-12-27-nkosi-sikelel-iafrika-is-worlds-favourite-national-anthem/ |title=Nkosi Sikelel' iAfrika is world's favourite national anthem |publisher=Times Live |date=27 Desember 2017}}&lt;/ref&gt;

== Struktuur ==
Die feit dat dit van toonhoogte verander en met ’n ander sleutel eindig (van G-major na D-major), ’n kenmerk wat dit met die Italiaanse en die Filippynse volksliedere deel,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://nationalanthems.me/south-africa-die-stem-van-suid-afrika-nkosi-sikelel-iafrika/ |title=South Africa – National Anthem of South Africa (Die Stem van Suid-Afrika/Nkosi Sikelel' iAfrika) |publisher=NationalAnthems.me |accessdate=27 November 2011 |archive-date=15 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180515084311/http://nationalanthems.me/south-africa-die-stem-van-suid-afrika-nkosi-sikelel-iafrika/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; maak dit in komposisionele opsig ongewoon. Die lirieke maak gebruik van die vyf mees verspreide tale in Suid-Afrika – Xhosa (eerste vers, eerste twee lyne), Zoeloe (eerste vers, laaste twee lyne), Suid-Sotho (tweede vers), Afrikaans (derde vers) en Engels (laaste vers). Die lirieke word in hierdie tale gesing, onafhanklik van die sanger se [[moedertaal]]. Die eerste helfte is saamgestel deur [[Mzilikazi Khumalo]]&lt;ref name=&quot;page4&quot; /&gt; en die laaste helfte deur [[Jeanne Zaidel-Rudolph]], wat ook die laaste vers geskryf het.&lt;ref name=page4&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.nationalanthems.info/za~4.gif |title=National anthem of South Africa |date=1997 |page=4 |accessdate=20 Februarie 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Samro&quot; /&gt;

== Geskiedenis ==
=== Agtergrond ===
Vanaf die laat 1940’s tot die vroeë 1990’s was Suid-Afrika onder die [[Apartheid]]sbeleid, ’n algemeen veroordeelde stelsel van geïnstitusionaliseerde rasseskeiding en diskriminasie gebaseer op wit oorheersing en die onderdrukking van die swart meerderheid ten voordeel van die politieke en ekonomies dominante Afrikanerminderheid en ander blankes. Gedurende Apartheid het “Die Stem van Suid-Afrika” as nasionale volkslied van Suid-Afrika gedien, wat kort ook net “Die Stem” genoem is, ’n [[Afrikaans]]e lied wat die [[Voortrekkers]] en hul [[Groot Trek]] beskryf. “Die Stem” is ’n gedig wat deur [[C.J. Langenhoven]] in 1918 geskryf en in 1921 deur die dominee [[M.L. de Villiers]] getoonset is.&lt;ref name=&quot;History&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.info.gov.za/aboutgovt/symbols/anthem.htm |title=SA National Anthem History |accessdate=21 Oktober 2007 |archive-date=31 Mei 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130531001625/http://www.info.gov.za/aboutgovt/symbols/anthem.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; “Die Stem van Suid-Afrika” was in der waarheid Langenhoven se bekendste enkele werk. Dit was ook De Villiers se gedenkwaardigste toonsetting. Later het die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] sowel “[[God Save the Queen|God save the King]]” as “Die Stem” aan die einde van hul daaglikse uitsendings gespeel. Dit is die eerste keer in die openbaar gesing met die amptelike hysing van die [[Vlag van Suid-Afrika|landsvlag]] op 31 Mei 1928, maar dit was eers op 2 Mei 1957 dat die regering “Die Stem” as die amptelike volkslied aanvaar het. As “The Call of South Africa” is dit mettertyd ook in [[Engels]] gesing. “Die Stem” het tussen 1938 en 1957 saam met “[[God Save the Queen|God Save the King/Queen]]” as nasionale volkslied gedien,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.thepresidency.gov.za/pebble.asp?relid=265 |title=The Presidency: National Anthem |accessdate=6 Junie 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120525005311/http://www.thepresidency.gov.za/pebble.asp?relid=265 |archive-date=25 Mei 2012 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en daarna tot in 1994 alleenlik as nasionale volkslied van Suid-Afrika. “Die Stem van Suid-Afrika” is saamgestel uit agt verse (die oorspronklike vier in Afrikaans en vier in Engels – ’n vertaling van die Afrikaanse s’n met enkele veranderinge). Dit is selde volledig gesing; die eerste vers was die bekendste en is soms met die laaste vers gesing.

Met die einde van apartheid in die jare negentig het die argitekte van die oorgang na ’n nuwe bedeling egter besef dat daar ’n nuwe nasionale lied sou moes kom wat vir almal aanvaarbaar is, waardeur die toekomstige status van “Die Stem van Suid-Afrika” bevraagteken is, aangesien die voorheen benadeeldes nie sou aanklank vind nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/books/99/09/19/reviews/990919.19carlint.html |title=Master of His Fate |website=archive.nytimes.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/1994/05/08/weekinreview/symbols-new-south-africa-first-emblems-unity-little-something-for-everyone.html |title=Symbols/The New South Africa; The First Emblems of Unity: A Little Something for Everyone |first=Bill |last=Keller |publisher=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; Dit is uiteindelik as die nasionale volkslied behou, alhoewel “Nkosi Sikelel' iAfrika”, ’n Xhosa-lied wat deur die Anti-Apartheidsbeweging gebruik is, die tweede nasionale volkslied met gelyke regte geword het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/1994/04/28/world/the-south-african-vote-the-voting-blacks-seizing-their-moment-liberation-day.html |title=THE SOUTH AFRICAN VOTE: THE VOTING; Blacks Seizing Their Moment: Liberation Day |author=Bill Keller |publisher=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; “Nkosi Sikelel' iAfrika” is in 1897 deur die Metodistiese onderwyser [[Enoch Sontonga]] gekomponeer. Dit was oorspronklik ’n kerklied maar het later ’n simbool van politieke weerstand teen Apartheid geword.

Die Suid-Afrikaanse regering het in 1994 albei liedjies as gelykwaardige nasionale volksliedere goedgekeur, toe hulle tydens [[Nelson Mandela]] se inhuldiging gespeel is.&lt;ref name=Carlin153&gt;{{en}} {{cite book |last=Carlin |first=John |title=Playing the Enemy |year=2008 |publisher=Penguin |location=New York |isbn=978-1-59420-174-5 |pages=147, 153}}&lt;/ref&gt;

Vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]] het [[Morné du Plessis]] voorgestel dat die [[Springbokke]] al die woorde van “Nkosi Sikelel' iAfrika” aanleer, en, volgens hul instrukteur Anne Munnik, het “hulle dit met baie trots gedoen”.&lt;ref name=Carlin173&gt;{{en}} {{cite book |last=Carlin |first=John |title=Playing the Enemy |year=2008 |publisher=Penguin |location=New York |isbn=978-1-59420-174-5 |pages=173–178}}&lt;/ref&gt;

=== Ontstaan ===
Die gebruik van twee nasionale volksliedere was ’n omslagtige reëling, aangesien die volledige opvoering van albei sowat vyf minute geneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/1996/03/28/world/johannesburg-journal-will-rugby-embrace-or-crush-a-dainty-flower.html |title=Johannesburg Journal;Will Rugby Embrace, or Crush, a Dainty Flower? |author=Donald G. McNeil |date=28 Maart 1996 |publisher=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; Dit is reggestel toe Suid-Afrika se dubbele volksliedere vroeg in 1997 in verkorte vorme saamgevoeg is&lt;ref name=Siemon&gt;{{en}} {{cite web |url=http://flatint.blogspot.com/2013/10/the-south-african-national-anthem.html |title=flatint: The South African National Anthem: a history on record |first=Siemon |last=Allen |date=15 Oktober 2013 |publisher=BlogSpot |accessdate=17 April 2018}}&lt;/ref&gt; om die huidige nasionale volkslied te skep. Deur die twee volksliedere saam te voeg – en alle Suid-Afrikaners te laat begryp dat dit ’n lied van seënbede en glorie onder die helderblou hemel van Suid-Afrika is – is ’n kompromis bereik in die edelste tradisie van versoening. Die nuwe nasionale volkslied is tydens ’n opening van die [[Parlement van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse Parlement]] in Februarie 1997 gespeel,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.c-span.org/video/?78694-1/south-african-parliament-opening |title=South African Parliament Opening |website=C-SPAN.org}}&lt;/ref&gt; en is op 10 Oktober 1997 in die Suid-Afrikaanse Staatskoerant gepubliseer.&lt;ref name=&quot;Siemon&quot; /&gt; Gedurende die saamstelling van die nuwe nasionale volkslied is deur die Suid-Afrikaanse president Nelson Mandela voorgestel dat dit nie langer as 1 minuut en 48 sekondes lank mag wees.&lt;ref name=&quot;Siemon&quot; /&gt; Die nuwe Engelse lirieke is van die laaste vier lyne van die eerste vers van “Die Stem van Suid-Afrika” oorgeneem en sal hoop in die Suid-Afrikaanse samelewing ná die einde van apartheid weerspieël.

Lyne wat aan die twee vorige volksliedere ontleen is, is verander om meer inklusief te wees, en dit het nie eksplisiet verwys na spesifieke bevolkingsgroepe van die land nie. Dus is lyne van die apartheidsvolkslied se eerste vers wat na die Voortrekkers se Groot Trek verwys, weggelaat, aangesien “dit die ervaring van slegs een deel” van die Suid-Afrikaanse samelewing was.&lt;ref name=&quot;Samro&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.samro.org.za/node/298 |title=The national anthem is owned by everyone |publisher=South African Music Rights Organisation |date=17 Junie 2012 |accessdate=13 Maart 2013 |archive-date=13 Maart 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313093626/http://www.samro.org.za/node/298 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Siemon&quot; /&gt; Net so is die woorde “Woza Moya” uit “Nkosi Sikelel' iAfrika” weggelaat, aangesien dit ’n eksplisiete Christelike verwysing pleks van ’n algemene godsdienstige verwysing is,&lt;ref name=&quot;Samro&quot; /&gt; en derhalwe vir Suid-Afrikaners met ’n ander geloof, veral Suid-Afrikaanse [[Moslem]]s en [[Jode in Suid-Afrika]], nie aanvaarbaar sou wees nie.&lt;ref name=&quot;Siemon&quot; /&gt; ’n Nuwe vers wat in geeneen van die twee liedjies bestaan nie is ook bygevoeg. Die Engelse weergawe van “Die Stem van Suid-Afrika” was minder bekend as die Afrikaanse weergawe en kon dus met min beswaar of omstredenheid verander word.&lt;ref name=&quot;Siemon&quot; /&gt; Vervolgens was die Engelse deel van die nuwe Suid-Afrikaanse volkslied die een waarvan die grootste deel van die lirieke van die vorige weergawe verander is.&lt;ref name=&quot;Siemon&quot; /&gt;

=== Kritiek ===
In onlangse jare het veral die Afrikaanse deel van die Suid-Afrikaanse volkslied kritiek deurgeloop, aangesien dit oorspronklik deel was van die volkslied van Suid-Afrika wat tydens die apartheidsera gebruik is;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.pressreader.com/south-africa/post/20140723/282067685059813 |title=PressReader.com – Connecting People Through News |website=www.pressreader.com}}&lt;/ref&gt; veral die [[Economic Freedom Fighters]] het weens dié gedeelte se konneksie vir sy verwydering gepleit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://city-press.news24.com/Voices/the-surreal-moment-when-a-harlem-choir-sings-die-stem-for-winnie-20180413 |title=The surreal moment when a Harlem choir sings Die Stem for Winnie |publisher=News24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/south-african-anthem-best-in-the-world/ |title=Nkosi Sikelel' iAfrika named best national anthem in the world |work=The South African |first=Alexis |last=Haden |date=27 Desember 2017 |access-date= 3 September 2020 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920211145/https://www.thesouthafrican.com/south-african-anthem-best-in-the-world/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/eff-calls-for-removal-of-die-stem-on-120th-anniversary-of-enoch-sontongas-death/ |title=EFF calls for removal of Die Stem on 120th anniversary of Enoch Sontonga's death |work=The South African |first=Alexis |last=Haden |date=18 April 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/die-stem-adulterates-nkosi-sikelel-iafrika-eff-20170418 |title=Die Stem adulterates Nkosi Sikelel iAfrika – EFF |publisher=News24 |access-date= 3 September 2020 |archive-date=12 Junie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612184718/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/die-stem-adulterates-nkosi-sikelel-iafrika-eff-20170418 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Ander verdedig die insluiting van die Afrikaanse vers en wys daarop dat dit hoofsaaklik opgeneem is as gevolg van die wense van die eerste Suid-Afrikaanse president ná apartheid, Nelson Mandela, wat die opname daarvan as ’n versoeningsmaatreël vir die toekoms van Suid-Afrika bedoel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |url=https://www.sowetanlive.co.za/news/2015-09-27-eff-missing-the-plot-on-die-stem/ |title=EFF ‘missing the plot’ on Die Stem |newspaper=[[The Sowetan]] |date=27 September 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Carlin153&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Carlin173&quot; /&gt;

== Inhoud ==
Die [[Zoeloe]]- of [[Xhosa]]-weergawe van “Nkosi Sikelel' iAfrika” (God seën Afrika) word gebruik vir die eerste vers, terwyl die Suid-Sotho-weergawe die tweede vers van die nasionale lied vorm. Die derde en vierde verse bestaan uit ’n [[Afrikaans]]e en Engelse deel van “Die Stem”.

{|border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; | Lirieke van die volkslied
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; | Vertaal in Afrikaans
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; | Xhosa
|''Nkosi sikelel' iAfrika'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''Maluphakanyisw' uphondo lwayo,''
|Here, seën Afrika &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;Mag haar gees opstyg,
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; | Zoeloe
|''Yizwa imithandazo yethu,'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.''
|Hoor ons gebede aan, &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;Here, seën ons, haar kinders.
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; | Suid-Sotho
|''Morena boloka setjhaba sa heso,'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''O fedise dintwa le matshwenyeho,'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''O se boloke, O se boloke setjhaba sa heso,'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''Setjhaba sa, South Afrika — South Afrika.''
|God, ons vra U om ons nasie te beskerm, &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;Gryp in en beëindig alle konflikte. &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;Beskerm ons, beskerm ons nasie, &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;ons nasie, Suid-Afrika – Suid-Afrika.
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; | Afrikaans
|colspan=&quot;2&quot; |&lt;div style=&quot;margin:0 auto;text-align:left;width:fit-content;width:-moz-fit-content;width:-webkit-fit-content;&quot;&gt; ''Uit die blou van onse hemel,'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''Uit die diepte van ons see,'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''Oor ons ewige gebergtes'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''Waar die kranse antwoord gee,''&lt;/div&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; | Engels
|''Sounds the call to come together,'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''And united we shall stand,'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''Let us live and strive for freedom'' &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;''In South Africa our land.''
|Klink die oproep om saam te kom, &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;en verenig sal ons staan. &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;Kom ons leef en streef na vryheid &lt;br /&gt;&lt;!--
--&gt;in Suid-Afrika ons land!
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|National anthems of South Africa|Nasionale lied van Suid-Afrika}}
* {{en}} [http://www.info.gov.za/aboutgovt/symbols/anthem.htm Anthem of South Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531001625/http://www.info.gov.za/aboutgovt/symbols/anthem.htm |date=31 Mei 2013 }} – Suid-Afrikaanse regeringswebwerf.
* {{en}} [http://www.anc.org.za/misc/nkosi.html Nkosi Sikelel' iAfrika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19971017161018/http://www.anc.org.za/misc/nkosi.html |date=17 Oktober 1997 }} – ANC se werf.
* {{en}} [http://www.national-anthems.org/history.htm History of national anthems]
* [http://www.mieliestronk.com/ Mieliestronk] – Mieliestronk-webwerf vir inligting en opvoeding.

{{Normdata}}

[[Kategorie:Musiek van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Nasionale simbole van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Volksliedere]]</text>
      <sha1>8hu9ejwp1s1hluans61aeqxusdh7ivx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/3 Augustus</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9565</id>
    <revision>
      <id>2921449</id>
      <parentid>2703347</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T10:30:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ Vlagdag in Venezuela (1806)</comment>
      <origin>2921449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="952" sha1="381e547i57n7wt0x9ev4o7uvba8srm4" xml:space="preserve">&lt;!-- Only uncomment ONE image at a time
[[Lêer:Christoph Kolumbus Abfahrt in Spanien.jpg|regs|125px|Christopher Kolumbus word by sy vertrek deur die Spaanse Koningin afgesien]]
--&gt;
'''[[3 Augustus]]''': [[Onafhanklikheid]]sdag in [[Niger]] ([[1960]]); [[Vlag van Venezuela|Vlagdag]] in [[Venezuela]] ([[1806]]).
[[Lêer:Roger Casement.jpg|regs|125px|Sir Roger Casement]]
* [[1910]] – Die eerste hoeksteen van die [[Ou Letteregebou]] in [[Pretoria]] word gelê.
* [[1916]] – Sir '''[[Roger Casement]]''' word gehang vir sy aandeel in die [[Paasopstand]] in [[Ierland]].
* [[1941]] – Gebore: [[Hage Geingob]], [[Namibië|Namibiese]] politikus en derde [[president van Namibië]].
* [[1958]] – Die [[duikboot]] ''[[USS Nautilus]]'' word die eerste vaartuig om die [[Noordpool]] onder water oor te steek.
* [[1960]] – [[Niger]] word onafhanklik van [[Frankryk]].
* [[2005]] – [[Mahmoed Ahmadinedjad]] begin sy termyn as president van [[Iran]].</text>
      <sha1>381e547i57n7wt0x9ev4o7uvba8srm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andorra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9590</id>
    <revision>
      <id>2921234</id>
      <parentid>2882175</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:21:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63161" sha1="jn47ntx41j429n1k5eghxmqpen8oss0" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = Prinsdom Andorra
|volle_naam              = &lt;small&gt;''Principat d'Andorra'' ([[Katalaans]])&lt;/small&gt;
|algemene_naam           = Andorra
|beeld_vlag              = Flag of Andorra.svg
|beeld_wapen             = Coat of arms of Andorra.svg
|simbool_tipe            = Wapen
|beeld_kaart             = Location Andorra Europe.png
|leuse                   = ''Virtus Unita Fortior''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''([[Latyn]] vir: &quot;Verenigde deug is sterker&quot;)''&lt;/small&gt;
|volkslied               = ''El Gran Carlemany, Mon Pare''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''([[Katalaans]] vir: &quot;[[Karel die Grote]], my Vader&quot;)''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:El Gran Carlemany.ogg]]&lt;/center&gt;
|amptelike_tale          = [[Katalaans]]{{smallsup|a}}
|hoofstad                = [[Andorra la Vella]]
{{Koördinate|42|30|N|1|31|O}}
|latd                    = 42
|latm                    = 30
|latNS                   = N
|longd                   = 1
|longm                   = 31
|longEW                  = O
|grootste_stad           = [[Andorra la Vella]]
|regeringsvorm           = Unitêre parlementêre&lt;br /&gt;semi-elektiewe diargie
|leiertitels             = &lt;br /&gt;• Medeprinse&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;• Verteenwoordigers&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;• [[Eerste minister]]
|leiername               = [[Josep-Lluís Serrano Pentinat]]&lt;br /&gt;[[Emmanuel Macron]]&lt;br /&gt;[[Eduard Ibáñez]]&lt;br /&gt;[[Patrice Faure]]&lt;br /&gt;[[Xavier Espot Zamora]]
|oppervlak_rang          = 195&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 468&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/|title=Andorra|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=1 Junie 2025|archive-date= 6 Julie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706110207/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|oppervlakmi²            = 180,696
|persent_water           = 0,26{{smallsup|b}}&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |url=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF |title=Andorra en xifres 2007: Situació geogràfica |publisher=Departement van Statistiek |accessdate=13 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091113203301/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF |archive-date=13 November 2009 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_skatting      = 85&amp;nbsp;370&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;
|bevolking_skatting_jaar = 2024
|bevolking_rang          = 203&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|bevolking_sensus        = 76&amp;nbsp;949&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |last1=Departament d'Estadística |title=Població total |url=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic=&amp;bGrafic=&amp;formules=inici&amp;any1=01/01/2014&amp;any2=01/01/2014&amp;codi_divisio=8&amp;lang=1&amp;codi_subtemes=8&amp;codi_tema=2&amp;chkseries |publisher=Departement van Statistiek |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113143444/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic= |archive-date=13 November 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_sensus_jaar   = 2014
|bevolkingsdigtheid      = 182,4
|bevolkingsdigtheidmi²   = 472,5
|bevolkingsdigtheidrang  = 71&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP                 = $6,423&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=imf2&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/April/weo-report?c=171,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2023&amp;ey=2030&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |title=Andorra |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2023 |accessdate=22 Julie 2023}}&lt;/ref&gt;
|BBP_PPP_rang            = 
|BBP_PPP_jaar            = 2025
|BBP_PPP_per_kapita      = $72&amp;nbsp;059&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 
|BBP                     = $4,035&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_rang                = 
|BBP_jaar                = 2025
|BBP_per_kapita          = $45&amp;nbsp;263&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_per_kapita_rang     = 
|onafhanklikheidstipe    = • van die Kroon Aragon&lt;br /&gt;• van die Franse Ryk&lt;br /&gt;• Huidige grondwet
|onafhanklikheidsgebeure = 
|onafhanklikheidsdatums  = &lt;br /&gt;[[8 September]] [[1278]]&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |url=https://www.cultura.ad/historia-d-andorra |title=Història d'Andorra |publisher=Cultura.ad |accessdate=26 Maart 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |url=https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0003858.xml |title=Andorra |publisher=Gran Enciclopèdia Catalana |accessdate=26 Maart 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[1814]]&lt;br /&gt;[[2 Februarie]] [[1993]]
|MOI                     = {{wins}} 0,913&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=1 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;
|MOI_rang                = 32&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|MOI_jaar                = 2023
|MOI_kategorie           = {{kleur|#090|baie hoog}}
|Gini                    = 40,0{{smallsup|c}}&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |url=https://www.estadistica.ad/portal/apps/sites/#/estadistica-en/pages/estadistiques-i-dades-detall?Idioma=en&amp;N2=131&amp;N3=132&amp;DV=1496 |title=GINI Coefficient of Population Income Total |publisher=Departement van Statistiek |accessdate=1 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;
|Gini_rang               = 
|Gini_jaar               = 2023
|Gini_kategorie          = {{kleur|#090|laag}}
|geldeenheid             = [[Euro]]{{smallsup|d}}
|geldeenheid_kode        = €
|land_kode               = AD
|tydsone                 = MET
|utc_afwyking            = [[UTC+01:00|+1]]
|tydsone_somer           = MEST
|utc_afwyking_DST        = [[UTC+02:00|+2]]
|internet_domein         = [[.ad]]{{smallsup|e}}
|skakelkode              = 376
|voetskrif               = a. [http://www.andorramania.com/constit_gb.htm Grondwet van Andorra], Artikel 2.1. [[Spaans]], [[Frans]] en [[Portugees]] word ook regoor die land gepraat en verstaan (sien [[Tale van Andorra]].)&lt;br /&gt;b. Girard P &amp; Gomez P (2009), [http://www.lacsdespyrenees.com/vallee-Andorre.html Lacs des Pyrénées: Andorre]. {{cite web|url=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF|title=Andorra en xifres 2007: Situació geogràfica |publisher=Departement van Statistiek|accessdate=1 April 2015|archive-date=13 November 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091113203301/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF|url-status=dead}}&lt;br /&gt;c. {{cite web |url=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/Publicacions/Pobresa.pdf |title=Informe sobre l'estat de la pobresa i la desigualtat al Principal d'Andorra (2003) |publisher=Departement van Statistiek |accessdate=1 April 2015 |archive-date=10 Augustus 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810122415/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/Publicacions/Pobresa.pdf |url-status=dead }}&lt;br /&gt;d. Voor 1999 is die [[Franse frank]] en [[Spaanse peseta]] gebruik; die note en munte van beide eenhede is egter as wettige betaalmiddel aanvaar tot 2002. Klein hoeveelhede van die [[Andorrese diner]] (gedeel in 100 centim) is gemunt na 1982.&lt;br /&gt;e. Daarbenewens word ook [[.cat]] gebruik, gedeel met die ander [[Katalaanssprekende gebiede]].
}}

'''Andorra''' ([[Katalaans]]: [ənˈdorə], {{Audio|LL-Q7026 (cat)-Millars-Andorra.wav|luister}}), amptelik die '''Prinsdom Andorra''' (Katalaans: ''Principat d'Andorra'', [pɾinsiˈpad dənˈdorə]), ook genoem die '''Prinsdom van die Valleie van Andorra'''&lt;ref&gt;{{en}} Funk and Wagnalls Encyclopedia, 1991&lt;/ref&gt; (Katalaans: ''Principat de les Valls d'Andorra''), is 'n [[Landingeslote land|landingeslote dwergstaat]] in [[Iberiese Skiereiland|Suidwestelike Europa]], geleë in die oostelike [[Pireneë]] en omgrens deur [[Spanje]] en [[Frankryk]]. Dit is die sesde kleinste land in Europa, met 'n oppervlakte van 468&amp;nbsp;km² (181&amp;nbsp;myl²) en 'n beraamde bevolking van 85&amp;nbsp;470 (2014). Die [[hoofstad]], [[Andorra la Vella]], is die hoogsliggende hoofstad in Europa teen {{Omreken|1023|m|vt|0}} bo seevlak.&lt;ref&gt;{{en}} {{citation |url=http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html |title=Maps, Weather, and Airports for Andorra la Vella, Andorra |publisher=Fallingrain.com |accessdate=1 April 2015 |archivedate=20 Februarie 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140220124035/http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html }}&lt;/ref&gt; Die [[amptelike taal]] is [[Katalaans]], hoewel [[Spaans]], [[Portugees]] en [[Frans]] ook algemeen gepraat word.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{citation|title=Background Note: Andorra|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3164.htm}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Andorra nasa world wind.png|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Andorra]]
Die huidige prinsdom gevorm in 1278, het onder 'n handves van 988 tot stand gekom. Andorra staan bekend as 'n ''prinsdom'' aangesien dit 'n [[monargie]] is gelei deur twee mederegerende prinse – die Biskop van Urgell en die [[President van Frankryk]].

Andorra is 'n welvarende land, grootliks te danke aan sy [[toerisme]]bedryf, wat 'n geskatte 10,2&amp;nbsp;miljoen besoekers jaarliks bedien,&lt;ref name=&quot;es2&quot;&gt;{{ca}} {{citation|url=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/exportar_banc_dades_csv.asp?formules=anual%7Cinici&amp;amp;any1=01/01/2008&amp;amp;any2=01/01/2008&amp;amp;codi_divisio=380&amp;amp;lang=1&amp;amp;codi_subtemes=59&amp;amp;codi_tema=10|title=Estadistica.ad|publisher=Departament d'Estadística, Govern d'Andorra.|accessdate=14 Augustus 2021|archivedate= 2 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180402163256/https://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/exportar_banc_dades_csv.asp?formules=anual%7Cinici&amp;any1=01%2F01%2F2008&amp;any2=01%2F01%2F2008&amp;codi_divisio=380&amp;lang=1&amp;codi_subtemes=59&amp;codi_tema=10}}&lt;/ref&gt; en ook danksy sy status as belastingtoevlugsoord. Dit is nie 'n lid van die [[Europese Unie]] nie, maar die [[euro]] is die ''[[de jure]]'' geldeenheid. Die inwoners van Andorra het die vierde hoogste lewensverwagting in die wêreld – 82&amp;nbsp;jaar by geboorte.&lt;ref name=&quot;cnn1&quot;&gt;{{en}} {{citation|url=http://www.cnn.com/2009/HEALTH/04/23/andorra.life.expectancy/index.html|title=Why Andorrans live longer than everyone else|date=23 April 2009|author=Pat Thompson|publisher=CNN|accessdate=7 Junie 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090609044803/http://www.cnn.com/2009/HEALTH/04/23/andorra.life.expectancy/index.html|archivedate= 9 Junie 2009|deadurl=no}}&lt;/ref&gt;

== Etimologie ==
Die oorsprong van die woord &quot;Andorra&quot; is onbekend, hoewel daar al verskeie teorieë voorgestel is. Die oudste een is voorgestel deur die [[Antieke Griekeland|antieke Griekse]] historikus Polybios (''Die Geskiedenisse'' III, 35, 1) wat die Andosins beskryf, 'n Iberiese voor-Romeinse stam, wat histories in die valleie van Andorra geleef en tydens die [[Puniese Oorloë]] die Kartagiese weermag op hul deurmars deur die Pireneë in die gesig gestaar het. Die woord Andosini of Andosins ([[Grieks]]: Ἀνδοσίνοι) is dalk ontleen aan die [[Baskies]]e woord ''handia'' wat &quot;groot&quot; of &quot;giganties&quot; beteken.&lt;ref name=&quot;Diccionari&quot;&gt;{{ca}} {{cite book |title=Diccionari d'Història de Catalunya |edition=62 |location=Barcelona |year=1998 |isbn=84-297-3521-6 |pages=42}}&lt;/ref&gt; Die Andorrese [[toponimie]] dui op oorblyfsels van die Baskiese taal in die gebied. Volgens 'n ander teorie is die woord Andorra dalk ontleen aan die ou woord ''Anorra'' wat die Baskiese woord ''ur'' (&quot;water&quot;) bevat.&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite book |author=José María Font Rius |title=Estudis sobre els drets i institucions locals en la Catalunya medieval |url=https://books.google.com/books?id=JQL6rtB8VtQC&amp;q=Anorra+andorra&amp;pg=PA743 |publisher=Edicions Universitat Barcelona |year=1985 |page=743 |isbn=978-8475281742}}&lt;/ref&gt;

Volgens 'n ander teorie is die woord Andorra dalk ontleen aan die [[Arabies]]e woord ''ad-dārra'' (الدَّارَة) wat op 'n stuk grond dui geleë tussen berge of 'n sterk beboste gebied&lt;ref&gt;{{ar}} {{cite web |url=https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A9/ |title=تعريف و معنى دارة في معجم المعاني الجامع - معجم عربي عربي |publisher=almaany.com}}&lt;/ref&gt; (met ''ad-'' as die bepaalde [[lidwoord]]). Toe die [[Arabiere]] en [[More]] die Iberiese Skiereiland verower het, was die valleie van die Hoë Pireneë met groot woudgebiede bedek. Dié streke is nooit deur [[Moslem]]s regeer nie, omdat die geografie direkte heerskap belemmer het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=L. L. Gaston |title=Andorra, the Hidden Republic: Its Origin and Institutions, and the Record of a Journey Thither |publisher=McBridge, Nast &amp; Co |year=1912 |location=New York |page=9 |url=https://books.google.com/books?id=_XpEAQAAMAAJ&amp;q=darra&amp;pg=PA9}}&lt;/ref&gt;

Ander teorieë stel voor dat die term afgelei is van die Navarro-Aragonese &quot;andurrial&quot; wat &quot;land bedek met bosse&quot; of &quot;struikland&quot; beteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |title=Online Etymology Dictionary |publisher=Etymonline.com |accessdate=10 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510112647/http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |archive-date=10 Mei 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Volgens die [[volksetimologie]] het [[Karel die Grote]] die streek genoem na die [[Bybel]]se vallei Endor of Andor (waar die Midianiete verslaan is), 'n naam wat later deur sy seun en opvolger [[Lodewyk die Vrome]] na sy oorwinning teen die More aan die &quot;wilde valleie van die Hel&quot; gegee is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Paul Freedman |url=https://archive.org/details/imagesofmedieval0000free |title=Images of the Medieval Peasant |publisher=Stanford University Press |year=1999 |isbn=978-0804733731 |location=Kalifornië |page=189}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
{{Hoofartikel|Geskiedenis van Andorra}}
[[Lêer:Andorra-coa-old.jpg|duimnael|links|upright|Die Andorrese wapenskild by die Andorrese parlement.]]
Volgens oorlewering het [[Karel die Grote]] (Charlemagne) 'n handves uitgereik aan die mense van Andorra as vergoeding vir hulle stryd teen die More.

[[Feodalisme|Opperheerskappy]] oor die gebied is uitgeoefen deur die Graaf van Urgell en naderhand deur die biskop van die Bisdom van Urgell. In 988 het Borrell II, Graaf van Urgell, die Andorra-valleie aan die Bisdom van Urgell oorhandig in ruil vir grond in Cerdanya.&lt;ref name=&quot;histo1&quot;&gt;{{ca}} {{cite GREC|title=La formació d'Andorra|NDCHEC=0003864|en=1}}&lt;/ref&gt; Sedertdien is die Bisdom van Urgell, geleë in Seu d'Urgell, die eienaar van Andorra.&lt;ref name=&quot;elements&quot;&gt;{{ca}} {{cite web |url=http://www.coprince-fr.ad/catala/elements.htm |title=Elements de la història del Principat d'Andorra |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209181327/http://www.coprince-fr.ad/catala/elements.htm |archive-date=9 Februarie 2010 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Voor 1095 het Andorra geen vorm van militêre beskerming geniet nie en het die Biskop van Urgell, wat geweet het die Graaf van Urgell wil die valleie terugneem,&lt;ref name=&quot;elements&quot; /&gt; die Heer van Caboet gevra vir ondersteuning en beskerming. In 1095 het die Heer van Caboet en die Biskop van Urgell, onder eed, 'n deklarasie onderteken wat beide mede-soewereiniteit oor Andorra gee. Arnalda, dogter van Arnau van Caboet, het met die Burggraaf van Castellbò in die huwelik getree en albei word daarna Burggrawe van Castellbò en Cerdanya. Jare daarna het hul dogter, Ermessenda,&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite GREC|title=Ermessenda de Castellbò|NDCHEC=0024413|en=1}}&lt;/ref&gt; in die huwelik getree met Roger Bernat II, die [[Frankryk|Franse]] Graaf van Foix. Hulle word toe Roger Bernat II en Ermessenda I, Grawe van Foix, Burggrawe van Castellbò en Cerdanya, en mede-heersers van Andorra (gedeel met die Biskop van Urgell).

In die 11de eeu het daar 'n dispuut ontstaan tussen die Biskop van Urgell en die Graaf van Foix. Die konflik is ontlont in 1278 deur bemiddeling van Aragon met die ondertekening van die eerste oktrooi in [[Katalonië]], wat voorsiening daarvoor maak dat Andorra se soewereiniteit gedeel word deur die Graaf van Foix&lt;ref name=&quot;elements&quot; /&gt; (wie se titel uiteindelik oorgedra sou word aan die Franse staatshoof) en die Biskop van Urgell. Dit gee aan die prinsdom sy grondgebied en politieke struktuur.

Oor die jare heen is die mede-titel vir Andorra oorgedra aan die konings van Navarre. Nadat Hendrik van Navarre, Koning [[Hendrik IV van Frankryk]] geword het, reik hy in 1607 'n edik uit wat die Franse staatshoof en die Biskop van Urgell bevestig as die gesamentlike prinse van Andorra. In 1812–1813 het die Eerste Franse ryk Katalonië geannekseer en in vier départements verdeel. Andorra word deel van die Puigcerdà-distrik (département van Sègre).

=== 20ste eeu ===
[[Lêer:Boris Skossyreff Wearing a Monacle.png|duimnael|links|upright|Boris Skossyreff, kortliks self-geproklameerde &quot;Koning van Andorra&quot; in 1934.]]
Andorra verklaar oorlog teen die [[Duitse Keiserryk]] tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]], maar neem egter nie deel aan die gevegte nie. Die prinsdom bly in 'n toestand van oorlog tot 1939 aangesien hy nooit ingesluit was by die [[Verdrag van Versailles]] nie.

In 1933 beset Frankryk Andorra as gevolg van sosiale onrus voor verkiesings. Op 12 Julie 1934 reik die avonturier Boris Skossyreff 'n proklamasie uit in Urgell en verklaar homself as &quot;Boris I, Koning van Andorra&quot;, en verklaar verder ook oorlog teen die Biskop van Urgell. Hy is op 20 Julie gearresteer deur Spaanse owerhede en op die ou einde ook uitgesit uit Spanje. Van 1936 tot 1940 is 'n Franse afdeling in Andorra gestasioneer om die invloed van die [[Spaanse Burgeroorlog]] en [[Francisco Franco]] se Spanje te keer. Franco se troepe bereik die Andorrese grens in 'n latere stadium van die oorlog. Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] bly Andorra neutraal en word 'n belangrike smokkelroete tussen Vichy-Frankryk en Spanje.

Gegewe sy relatiewe isolasie bly Andorra buite die hoofstroom van Europese geskiedenis met enkele bande met lande buiten Frankryk en Spanje. In die afgelope tyd het die land se florerende toerismebedryf tesame met vooruitgang in vervoer en kommunikasie hom egter uit sy isolasie laat kom. Die politieke stelsel is gemoderniseer in 1993 na dit 'n lid geword het van die [[Verenigde Nasies]] en die [[Raad van Europa]].

== Politiek ==
{{Hoofartikel|Politiek van Andorra}}
Andorra is 'n parlementêre gesamentlike prinsdom met die President van Frankryk en die Biskop van Urgell ([[Katalonië]], Spanje), as onderskeie prinse. Hierdie eienaardigheid maak van die President van Frankryk in sy hoedanigheid as die Prins van Andorra, 'n verkose regerende vors, selfs al is hy nie deur 'n populêre stem van die Andorrese verkies nie. Andorra se politiek vind plaas binne 'n raamwerk van 'n parlementêre verteenwoordigende demokrasie, met die eerste minister van Andorra as staatshoof, en 'n [[wiktionary:pluriform|veelvormige]] veelpartystelsel.

Die huidige eerste minister is Xavier Espot Zamora van die Demokrate vir Andorra (DA). Uitvoerende gesag word deur die regering uitgeoefen. Wetgewende gesag is in beide die regering en parlement gevestig.

&lt;gallery&gt;
Lêer:JLSerranoP.jpg|Josep-Lluís Serrano Pentinat, biskoplike mede-prins van Andorra sedert 31 Mei 2025.
Lêer:Emmanuel Macron in Tallinn Digital Summit. Welcome dinner hosted by HE Donald Tusk. Handshake (36669381364) (cropped 2).jpg|Emmanuel Macron, huidige Franse mede-prins van Andorra sedert 14 Mei 2017.
Lêer:Xavier Espot Zamora Andorra Estònia (cropped).jpg|Xavier Espot Zamora, huidige eerste minister van Andorra sedert 16 Mei 2019.
&lt;/gallery&gt;

[[Lêer:Casa de la Vall - 18.jpg|duimnael|Casa de la Vall, die historiese en seremoniële parlement van Andorra]]
[[Lêer:Casa de la Vall, Andorra la Vieja, Andorra, 2013-12-30, DD 03.JPG|duimnael|Die nuwe parlement van Andorra, hoofkantoor van die Algemene Raad sedert 2011, langs Casa de la Vall]]
Die parlement van Andorra staan bekend as die Algemene Raadsvergadering. Die Algemene Raadsvergadering bestaan uit tussen 28 en 42 raadslede, soos die lede van die wetgewende gesag genoem word. Die raadslede dien vir 'n tydperk van vier jaar en verkiesings word gehou tussen die dertigste en veertigste dag na die ontbinding van die vorige raadsvergadering. Die raadslede kan verkies word vanuit twee gelyke kiesafdelings.

Helfte word verkies in gelyke getalle vanuit elk van die sewe administratiewe gemeentes en die ander helfte van die raadslede word verkies vanuit 'n enkele nasionale kiesafdeling. Vyftien dae na die verkiesing vind die raadslede se inhuldiging plaas. Gedurende die geleentheid word die Algemene adviseur wat aan hoof van die Algemene raadsvergadering staan en die Algemene sub-adviseur, sy assistent, verkies. Agt dae later kom die raadsvergadering weer byeen. Tydens die geleentheid word die Staatshoof, die eerste minister, verkies vanuit die raadslede.

Kandidate vir nominasie vir eerste minister kan benoem word deur 'n minimum van een vyfde van die raadslede. Die raadsvergadering verkies dan die kandidaat met die absolute meerderheid van stemme as die nuwe staatshoof. Die Algemene adviseur verwittig dan die twee mede-prinse, wat weer op hulle beurt die verkose kandidaat aanstel as die eerste minister van Andorra. Die Algemene raadsvergadering is ook verantwoordelik vir die voorstel en goedkeuring van nuwe wette. Wetsontwerpe mag aan die Raadsvergadering voorgestel word as 'n private wetsontwerp, deur drie van die plaaslike gemeentes gesamentlik, of deur ten minste 'n tiende van die burgers van Andorra.

Die Algemene vergadering keur ook die jaarlikse begroting van die prinsdom goed. Die regering moet die voorgestelde begroting vir parlementêre goedkeuring ten minste twee maande voor die vorige begroting se tydperk verstryk, inhandig. Indien die begroting nie goedgekeur word teen die eerste dag van die daaropvolgende jaar nie word die vorige begroting verleng tot 'n nuwe een goedgekeur is. Sodra enige wetsontwerp goedgekeur is, is die Algemene adviseur verantwoordelik daarvoor om dit aan die twee prinse voor te lê vir ondertekening en uitvoering.

Indien die Staatshoof nie tevrede is met die Raadsvergadering nie, mag hy versoek dat die prinse dit ontbind en 'n nuwe verkiesing afkondig. Die raadslede het ook die mag om die Staatshoof uit sy amp te onthef. Na 'n [[mosie van wantroue]] deur ten minste een vyfde van die raadslede aanvaar is, sal die Raadsvergadering daaroor stem, en indien dit 'n absolute meerderheid van stemme ontvang sal die eerste minister uit sy stoel gelig word.

== Justisie en strafreg ==
Die regbank word saamgestel uit die Landdroshof, die Strafregtelike hof, die Hooggeregshof van Andorra en die Konstitusionele hof. Die Hooggeregshof word saamgestel uit vyf regters: een aangestel deur die staatshoof, een elk deur die twee prinse, een deur die Algemene adviseur en een deur die regters en magistrate. Die regbank word gelei deur die lid aangestel deur die Algemene adviseur, en die regters beklee die amp vir 'n dienstermyn van ses jaar.

Die magistrate en regters word deur die Hooggeregshof aangestel, en so ook die president van die Strafregtelike hof. Die Hooggeregshof stel ook die lede van die Kantoor van die Prokureur-Generaal aan. Die Konstitusionele hof is daarvoor verantwoordelik om die grondwet te vertolk en alle versoeke om appèl wat indruis teen die grondwet en ander verdrae, te hersien. Dit bestaan uit vier regters, een elk gekies deur die prinse en twee deur die Algemene raadsvergadering. Hulle beklee 'n agt-jaar termyn. Die hof is onder leierskap van die een van die regters en word elke twee jaar afgelos, sodat elke regter op een stadium die leisels dra.

== Buitelandse betrekkinge, verdediging en sekuriteit ==
{{Hoofartikel|Buitelandse betrekkinge van Andorra}}
[[Lêer:Bruxelles rue de la Montagne 10.jpg|duimnael|Ambassade van Andorra in [[Brussel]], [[België]]]]
Sedert die totstandkoming van soewereiniteit met die bekragtiging van die grondwet in 1993, het Andorra voort beweeg om 'n aktiewe deelnemer van die internasionale gemeenskap te word. In Julie 1993 vestig Andorra sy eerste diplomatieke missie in die wêreld na die [[Verenigde Nasies]]. Vroeg in 1995 stel die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en Andorra formele diplomatieke bande in. Andorra brei ook verhoudings uit met ander lande. Andorra onderhou ses ambassades buite sy grense: in [[Oostenryk]], [[België]], [[Frankryk]], [[Spanje]], [[Portugal]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] (in [[New York Stad|New York]]).&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |url=http://www.mae.ad/angles/htmls/menu/adreces.html |title=Adresses of the Andorran diplomatic missions |publisher=Andorrese Regering – Ministerie van Buitelandse Sake |accessdate=19 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310180020/http://mae.ad/angles/htmls/menu/adreces.html |archive-date=10 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die prinsdom se permanente missie na die Verenigde Nasies in [[New York]] dien ook as hulle ambassade na die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], [[Kanada]] en [[Meksiko]]. Frankryk, Spanje en Portugal het ambassades in Andorra. [[Switserland]] het 'n konsulaat-generaal in Andorra.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.embassiesabroad.com/embassies-of/Switzerland Oorsese ambassades en konsulate van Switserland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100507030926/http://www.embassiesabroad.com/embassies-of/Switzerland |date= 7 Mei 2010 }}, Buitelandse ambassades.&lt;/ref&gt; Buitelandse Sake word na omgesien deur die Ministerie van Buitelandse Sake (Katalaans: ''Ministeri d'Afers Exteriors'').

Andorra het geen gewapende magte nie.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt; Daar is wel 'n klein seremoniële weermag. Die verantwoordelikheid vir die verdediging van die land berus hoofsaaklik op Frankryk en Spanje.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?coleccion=iberlex&amp;id=1993/16868 |title=Documento BOE-A-1993-16868 |publisher=BOE.es |date=30 Junie 1993 |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319220649/http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?coleccion=iberlex |archive-date=19 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Nietemin, met noodgevalle en natuurrampe word die ''Sometent'' ('n alarm) geroep en alle weerbare mans tussen die ouderdomme van 21 en 60, van Andorrese nasionaliteit, moet vir diens aanmeld.&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |url=http://turisme.andorralavella.ad/?q=en/node/281 |title=El Sometent &amp;#124; Tourism |publisher=Turisme.andorralavella.ad |date=17 Mei 2011 |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009194716/https://turisme.andorralavella.ad/?q=en%2Fnode%2F281 |archive-date= 9 Oktober 2017 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;recarrega.net&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://recarrega.net/arxius/Decret%20veguers%20Sometent,%20del%2023%20d%27octubre%20de%201984.pdf |title=Decret veguers Sometent, del 23 d'octubre de 1984 |format=PDF |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180911081653/http://recarrega.net/arxius/Decret%20veguers%20Sometent,%20del%2023%20d%27octubre%20de%201984.pdf |archive-date=11 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit is waarom alle Andorrese, en veral die hoof van die huishouding (gewoonlik die oudste weerbare man in die huis), volgens wet, 'n wapen aanhou, alhoewel wetgewing ook voorsiening daarvoor maak dat die polisie 'n vuurwapen sal voorsien indien nodig.&lt;ref name=&quot;recarrega.net&quot; /&gt; Andorra is 'n volle lid van die Verenigde Nasies (VN), die [[OVSE|Organisasie vir Veiligheid en Samewerking in Europa]] (OVSE) en het 'n spesiale ooreenkoms met die [[Europese Unie]] (EU), waarvolgens die land onder andere die [[Euro]] as sy [[geldeenheid]] mag gebruik. Aangesien daar geen grenskontroles is met die twee buurlande Frankryk en Spanje is Andorra ''[[de facto]]'' deel van die [[Schengen-ooreenkoms]].

=== Weermag ===
Andorra het 'n beskeie weermag wat histories opgerig en hersaamgestel is op verskeie datums, maar het nooit 'n staande mag gehad nie. Die basiese beginsel rondom die verdediging van Andorra is dat alle weerbare mans beskikbaar is om te veg, indien hulle geroep word deur die lui van die ''Sometent''. Die pligte van die Andorrese weermag is geheel en al seremonieel.

Hedendaags bestaan die weermag uit 'n klein groepie vrywilligers wat bereid is om seremoniële pligte uit te voer. Uniforms is van generasie tot generasie oorgedra binne families en gemeenskappe. Ondanks die feit dat Andorra nie in enige gevegte betrokke was nie, was die land tegnies die langdurendste vegters in die [[Eerste Wêreldoorlog]], aangesien die land uitgesluit was by die Versailles Vredeskonferensie, en was tegnies in 'n oorlog betrokke met Duitsland vanaf 1914 tot 1939.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://idiotsguides.com/static/didyouknow/worldhistory/07_29_11_andorra_wwi.html |title=Did you know…? The country of Andorra fought World War 1 for 25 years |publisher=Idiotsguides.com |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115223843/http://idiotsguides.com/static/didyouknow/worldhistory/07_29_11_andorra_wwi.html |archive-date=15 Januarie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die weermag se rol in binnelandse veiligheid is grootliks oorgeneem deur die [[Polisie]]mag van Andorra in 1931. Kortstondige burgerlike oproer, gekoppel aan die verkiesing van 1933, het gelei tot 'n vraag na ondersteuning vanaf die Franse polisie, tesame met 'n afdeling inwoners van Andorra onder die bevel van René-Jules Baulard, vir ongeveer twee maande.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |author=Ben Cahoon |url=http://www.worldstatesmen.org/Andorra.html |title=Andorra |publisher=Worldstatesmen.org |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191230220834/https://www.worldstatesmen.org/Andorra.html |archive-date=30 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Weermag van Andorra is die daaropvolgende jaar hervorm, met elf soldate wat aangestel is in 'n raadgewende hoedanigheid.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/1157484 |title=The Times newspaper (London), 05-Jan-1934 |publisher=Trove.nla.gov.au |date=5 Januarie 1934 |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506123331/https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/1157484 |archive-date=6 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die mag het bestaan uit ses Korporaals, een vir elke gemeente (hoewel daar tans sewe gemeentes is, daar was tot 1978 slegs ses), plus vier junior stafoffisiere om aksies te koördineer, en 'n bevelvoerder met die rang van Majoor. Dit was die verantwoordelikheid van die ses korporaals, elk in sy eie gemeente, om 'n gevegsmag van bekwame mans op die been te bring.

Hedendaags is 'n twaalf-tal seremoniële eenhede die enigste oorblywende staande afdeling van die Andorrese weermag. Alle weerbare mans is tegnies beskikbaar vir militêre diens,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3164.htm |title=Andorra |publisher=State.gov |date=20 April 2012 |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512183754/https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3164.htm |archive-date=12 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; met die vereiste dat elke gesin toegang het tot 'n vuurwapen. Die weermag het vir meer as 700 jaar nooit geveg nie en sy vernaamste verantwoordelikheid is om die Andorrese vlag te presenteer tydens seremoniële geleenthede.&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |url=http://www.aire.ad/assets/documents/10200707_BOP14073Reglament_atm.pdf |title=Bop14073 |format=PDF |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190808024640/http://www.aire.ad/assets/documents/10200707_BOP14073Reglament_atm.pdf |archive-date=8 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.andorramania.com/histoire_gb.htm |title=History of the Principality of Andorra |publisher=Andorramania.com |date=11 Desember 1997 |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928160315/http://www.andorramania.com/histoire_gb.htm |archive-date=28 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Volgens Marc Forné Molné bestaan Andorra se militêre begroting slegs uit vrywillige skenkings en die beskikbaarheid van voltydse vrywilligers.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.un.org/webcast/ga/58/statements/andoeng030925.htm |title=Andorra |publisher=Un.org |date=25 September 2003 |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190205040452/http://www.un.org/webcast/ga/58/statements/andoeng030925.htm |archive-date= 5 Februarie 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

Die mite dat alle lede van die Andorrese weermag die rang van offisier dra word graag in stand gehou in heelwat naslaanwerk.&lt;ref&gt;{{en}} An example from the United States [http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3164.htm State Department] website.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} An alternative [http://www.nationsencyclopedia.com/economies/Europe/Andorra-POLITICS-GOVERNMENT-AND-TAXATION.html example] of the report.&lt;/ref&gt; In die werklikheid dra almal wat diens doen in die permanente seremoniële reserwemag die rang van offisier of onderoffisier. Die ander range word gesien as die van die res van die beskikbare manlike bevolking, wat nog steeds opgeroep kan word met die ''Sometent'' om diens te verrig, hoewel so 'n oproep nog nie in hedendaagse tye nodig was nie.

=== GIPA ===
Die ''Grup d'Intervenció Policia d'Andorra'' (GIPA) is 'n klein spesiale-mag eenheid opgelei in teen-terrorisme en gyselaarbeveiliging. Hoewel dit die naaste kom aan 'n aktiewe militêre mag, is dit deel van die Polisiemag, en nie die Weermag nie. Aangesien terrorisme en gyselaarsdramas 'n skaars bedreiging is vir die land, word die GIPA dikwels aangewend vir die begeleiding van gevangenes en soms vir roetine polisiewerk.&lt;ref&gt;{{ca}} Police structures [http://www.policia.ad/estructura.html detailed here].&lt;/ref&gt;

=== Polisiemag ===
{{Hoofartikel|Polisiemag van Andorra}}
[[Lêer:Andorra la Vella - Andorra (3137259845).jpg|duimnael|Nasionale Polisie patrolleer in die middestad van Andorra la Vella]]
Andorra onderhou 'n klein, maar moderne en goed toegeruste polisiemag van ongeveer 240 polisiebeamptes, ondersteun deur burgerlike hulp. Die vernaamste dienste wat deur die korps gelewer word, is gemeenskapspolisiëring in uniform, opsporing van kriminele, grensbeheer en verkeerswettoepassing. Daar is ook klein spesialis eenhede insluitend honde-eenhede, bergredding en bomruimafdelings.&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |author=Carles Iglesias Carril |url=http://www.policia.ad/ |title=Andorran Police Service website |publisher=Policia.ad |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019074435/http://www.policia.ad/ |archive-date=19 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

=== Brandweer ===
Die ''Andorrese Brandweer'', met hul hoofkwartier in Santa Coloma, is bedrywig vanuit vier moderne brandweerstasies en bestaan uit 120 brandbestryders. Die diens is uitgerus met 16 swaar toestelle (brandweerwaens, draaitafellere en spesialis viertrekvoertuie), 4 ligte ondersteuningsvoertuie (motors en bagasiewaens) en 4 ambulanse.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bombers.ad/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=80&amp;Itemid=64 |title=Vehicle details with extensive photo gallery here |publisher=Bombers.ad |date= |accessdate=1 April 2015 |archive-date=22 Julie 2012 |archive-url=https://archive.today/20120722172143/http://www.bombers.ad/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=80&amp;Itemid=64 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Volgens oorlewering het die families van die aanvanklike ses gemeentes van Andorra 'n plaaslike ooreenkoms onderhou dat hulle mekaar sou ondersteun met brandbestryding. Die eerste spuitpomp aangekoop deur die regering is in 1943 bekom. Ernstige brande (wat vir twee dae gewoed het) in dele van die prinsdom in Desember 1959 het gelei tot uitroepe vir 'n permanente brandweerdiens. Die ''Andorrese Brandweer'' is gestig op 21 April 1961.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bombers.ad/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=83&amp;Itemid=44 |title=Fire Brigade history here (in Catalan) |publisher=Bombers.ad |date= |accessdate=1 April 2015 |archive-date= 1 Augustus 2012 |archive-url=https://archive.is/20120801135702/http://www.bombers.ad/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=83&amp;Itemid=44 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die brandweerdienste handhaaf voltydse dekking met 5 brandspanne op diens ter enige tyd – twee by die hoofkwartiere in Santa Coloma en een span by elk van die ander drie brandweerstasies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bombers.ad |title=Andorran Fire Service site |publisher=Bombers.ad |date=17 Augustus 2012 |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113225701/https://www.bombers.ad/ |archive-date=13 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Geografie ==
{{Hoofartikel|Geografie van Andorra}}
{{Sienook|Geologie van Andorra}}

=== Gemeentes ===
{{Hoofartikel|Gemeentes in Andorra}}
[[Lêer:Andorramap.png|duimnael|Kaart van Andorra met sy sewe gemeentes gemerk.]]
Andorra bestaan uit sewe gemeentes&lt;!-- munisipaliteite? --&gt;:
* [[Andorra la Vella]]
* Canillo
* Encamp
* Escaldes-Engordany
* La Massana
* Ordino
* Sant Julià de Lòria

=== Fisiese geografie ===
[[Lêer:Grandvalira ski resort, Andorra5.jpg|duimnael|Uitsig van die Andorrese berge.]]
[[Lêer:Andorra topographic map-en.svg|duimnael|Topografiese kaart van Andorra]]
Vanweë sy ligging in die oostelike [[Pireneë]], bestaan Andorra hoofsaaklik uit robuuste berge, waarvan die hoogste Coma Pedrosa is teen {{Omreken|2942|m|vt|0}}, en die gemiddelde hoogte van Andorra is {{Omreken|1996|m|vt|0}}.&lt;ref&gt;{{en}} {{ca}} Atlas of Andorra (1991), Andorrese Regering. {{OCLC|801960401}}.&lt;/ref&gt; Hy word verkloof deur drie nou valleie in 'n Y-vorm wat saamloop in een, soos die hoofstroom, die Gran Valirarivier, die land verlaat na Spanje (by Andorra se laagste punt van {{Omreken|840|m|vt|0|afk=aan|vert=s}}). Andorra se landsoppervlak is {{Omreken|468|km2|vkm|afk=aan|0}}.

Fitogeografies behoort Andorra aan die Atlanties-Europese provinsie van die Sirkum-boreaalstreek binne die Borealiese Koninkryk. Volgens die [[WWF]] behoort die streek van Andorra aan die Pirenese gemengde en [[naaldwoude]] ekologiese streek.

=== Klimaat ===
Andorra het 'n Alpynse en kontinentale klimaat. Sy hoër ligging beteken dat daar gemiddeld meer [[sneeu]] val in die [[winter]], [[humiditeit]] laer is en dat dit effens koeler is in die [[somer]]. Daar is gemiddeld 300 dae per jaar sonskyn.

== Ekonomie ==
{{Hoofartikel|Ekonomie van Andorra}}
[[Lêer:Tree map export 2009 Andorra.jpeg|duimnael|Uitvoere in 2009]]
Toerisme, die steunpilaar van Andorra se klein maar vooruitstrewende ekonomie is verantwoordelik vir rofweg 80% van die BBP. 'n Geskatte 10,2&amp;nbsp;miljoen toeriste besoek die land jaarliks,&lt;ref name=&quot;es2&quot; /&gt; gelok deur Andorra se belastingvrye status en die somer- en winteroorde. Andorra se relatiewe voordeel het onlangs begin verweer na die aangrensende Frankryk en Spanje hul ekonomieë oop gemaak het, en nou 'n wyer beskikbaarheid van goedere lewer, asook laer tariewe.

Die bankbedryf met sy belastingparadysstatus, dra ook heelwat by tot die ekonomie. Landbouproduksie is beperk – slegs 2% van die land is bewerkbaar – en meeste kos word ingevoer. 'n Bietjie [[tabak]] word plaaslik verbou. Veeboerdery behels hoofsaaklik [[skaap]]boerdery. Produksie bestaan hoofsaaklik uit [[sigaret]]te, [[sigar]]e en [[meubel]]s. Andorra se natuurlike hulpbronne sluit hidro-elektriese krag, [[mineraalwater]], [[hout]], [[ystererts]] en [[lood]] in.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

Andorra is nie 'n lid van die Europese Unie nie, maar geniet 'n spesiale verhouding met die Unie, soos om as 'n lid behandel te word met handel in vervaardigde goedere (geen tariewe nie), en as 'n nie-EU lid vir landbouprodukte. Andorra het nie 'n eie geldeenheid gehad nie en het beide die Franse frank en die Spaanse peseta gebruik vir banktransaksies tot en met 31 Desember 1999, waarna beide geldeenhede vervang is met die EU se enkele geldeenheid, die [[euro]]. Muntstukke en note van beide die frank en peseta is as wettige betaalmiddel aanvaar in Andorra tot 31 Desember 2002.

Andorra het met 2,9%, soos berig in 2009, een van die wêreld se laagste werkloosheidsyfers.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

== Demografie ==
{{Hoofartikel|Demografie van Andorra}}

=== Bevolking ===
[[Lêer:Andorra Vall dels Cortals 05 JMM.JPG|duimnael|Die dorp Encamp, Andorra, soos gesien van die Vall dels Cortals]]
Die bevolking van Andorra word geskat op 85&amp;nbsp;082 (Julie 2011).&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt; Dit het gegroei vanaf 5&amp;nbsp;000 in 1900.

Andorrese burgers is 'n meerderheid in die land (31&amp;nbsp;363 / 33%);&lt;ref name=&quot;de1&quot;&gt;{{ca}} Departament d'Estadistica, 2008&lt;/ref&gt; ander nasionaliteite sluit [[Spanjaarde]] (27&amp;nbsp;300 / 23%),&lt;ref name=&quot;de1&quot; /&gt; [[Portugese]] (13&amp;nbsp;794 / 21%),&lt;ref name=&quot;de1&quot; /&gt; [[Franse]] (5&amp;nbsp;213 / 17%),&lt;ref name=&quot;de1&quot; /&gt; Britte (1,085)&lt;ref name=&quot;de1&quot; /&gt; en [[Italianers]] in.

Die grootste deel van die bevolking in Andorra bestaan uit burgers sonder Andorrese nasionaliteit, wat nie stemreg het in gemeenteverkiesings nie. Bo en behalwe dit word hulle ook nie toegelaat om verkies te word as president nie, of om meer as 'n 33% aandeel te besit in die kapitaalvoorraad van 'n maatskappy in private besit nie.&lt;ref&gt;{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/internacional/ANDORRA/Parlamento/andorrano/facilita/hijos/residentes/adquisicion/nacionalidad/elpepiint/19850801elpepiint_23/Tes/ El País 01/08/1985], [http://www.elpais.com/articulo/internacional/ANDORRA/examen/ser/andorrano/elpepiint/19851027elpepiint_18/Tes/ El País 27/10/1985], [http://www.elpais.com/articulo/internacional/RIBAS/_oSCAR/MARTi_ALANiS/_JOAN_/ARZOBISPO_DE_URGELL/ANDORRA/Constitucion/Andorra/seguira/limitando/derechos/poblacion/elpepiint/19920509elpepiint_5/Tes/ El País 09/05/1992], [http://www.elpais.com/articulo/sociedad/Andorra/solo/inmigrantes/sanos/elpporint/20060714elpepisoc_8/Tes/ El País 14/07/2007]&lt;/ref&gt;

=== Tale ===
Die geskiedkundige en [[amptelike taal]] is [[Katalaans]], 'n [[Romaanse tale|Romaanse taal]]. Die Andorrese regering moedig graag die gebruik van Katalaans aan. Hulle befonds 'n Kommissie vir Katalaanse Pleknaamkunde in Andorra (Katalaans: ''la Comissió de Toponímia d'Andorra''), en verskaf gratis Katalaanse klasse om immigrante by te staan. Andorrese radio- en televisiestasies gebruik Katalaans.

As gevolg van immigrasie, historiese bande en geografiese nabyheid, word [[Spaans]], [[Portugees]] en [[Frans]] ook algemeen gepraat. Meeste Andorrese kan een of meer hiervan praat bo en behalwe Katalaans. [[Engels]] word minder algemeen gepraat onder die bevolking, hoewel dit tot 'n mindere of meerdere mate verstaan word in die belangrike toeriste-oorde. Andorra is een van slegs drie Europese lande (saam met Frankryk en Monaco)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.coe.int/en/web/minorities/home |title=Framework Convention for the Protection of National Minorities (FCNM) : National Minorities, '&amp;#39;Council of Europe'&amp;#39;, 14 September 2010 |publisher=Coe.int |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200414042519/https://www.coe.int/en/web/minorities/home |archive-date=14 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; wat nooit die Kaderverdrag rakende die beskerming van minderhede onderteken het nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/157/signatures |title=Framework Convention for the Protection of National Minorities CETS No. 157 |publisher=Conventions.coe.int |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419074803/https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/157/signatures |archive-date=19 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Volgens die ''Observatori Social d'Andorra'', is die taalgebruik in Andorra as volg:&lt;ref&gt;{{ca}} {{cite web |url=http://www.iea.ad/cres/observatori/temes/llengua3trimestre2005.htm |accessdate=1 April 2015 |title=Observatori de l'Institut d'Estudis Andorrans |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529044524/http://www.iea.ad/cres/observatori/temes/llengua3trimestre2005.htm |archive-date=29 Mei 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

{| border=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #999;background:#fff&quot;
|- style=&quot;text-align:center&quot;
! &amp;nbsp;
! style=&quot;background:#ccc&quot;|Moedertaal
|- style=&quot;text-align:center&quot;
|  style=&quot;background:#ccc&quot;|[[Katalaans]]
|  38,8%
|- style=&quot;text-align:center&quot;
|  style=&quot;background:#ccc&quot;|[[Spaans]]
|  35,4%
|- style=&quot;text-align:center&quot;
|  style=&quot;background:#ccc&quot;|[[Portugees]]
|  15%
|- style=&quot;text-align:center&quot;
|  style=&quot;background:#ccc&quot;|[[Frans]]
|  5,4%
|- style=&quot;text-align:center&quot;
|  style=&quot;background:#ccc&quot;|Ander
|  5,5%
|- style=&quot;text-align:center&quot;
|  colspan=&quot;3&quot;| &lt;small&gt;Bron: [http://www.iea.ad/images/stories/Documents/CRES/Observatoris/2005/2005_3_PoliticaLinguistica.pdf Observatori de l'Institut d'Estudis Andorrans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130822055051/http://www.iea.ad/images/stories/Documents/CRES/Observatoris/2005/2005_3_PoliticaLinguistica.pdf |date=22 Augustus 2013 }}&lt;/small&gt;
|}

=== Godsdiens ===
{{Staafgrafiek kas
| titel=Geloof in Andorra (Sensus van 2011)
| titelbalk=#ddd
| sweef=regs
| stawe=
{{Staafgrafiek persent|Rooms-Katoliek|rooi|90.1}}
{{Staafgrafiek persent|Protestants|blou|2.1}}
{{Staafgrafiek persent|Ander Christelik|oranje|1.8}}
{{Staafgrafiek persent|Ander gelowe|geel|0.7}}
{{Staafgrafiek persent|Geen terugvoer|grys|2.8}}
{{Staafgrafiek persent|Geen geloof|swart|2.5}}
}}
Die Andorrese bevolking is oorwegend (90%) [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katoliek]].&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt; Hulle beskermheilige is Onse dame van Meritxell. Hoewel dit nie 'n amptelike staatsgodsdiens is nie, erken die grondwet 'n spesiale verhouding met die Katolieke kerk en bied sekere spesiale voorregte aan daardie groep. Die [[Moslem]]gemeenskap bestaan hoofsaaklik uit immigrante vanaf [[Noord-Afrika]]. Ander Christelike denominasies sluit die [[Anglikaanse Gemeenskap|Anglikaanse kerk]], die Herverenigingskerk, die [[Nuwe Apostoliese Kerk]], die [[Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae]] en die [[Jehovasgetuies]] in. Daar is 'n klein gemeenskap van [[Hindoeïsme|Hindoes]] en [[Baha’i]]s.&lt;ref name=&quot;ARDA05&quot;&gt;{{en}} {{cite web |title=Andorra |work=International &gt; Regions &gt; Southern Europe |publisher=The Association of Religion Data Archives |year=2005 |url=http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_6_2.asp |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200412111853/http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_6_2.asp |archive-date=12 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wolfram&quot;&gt;{{en}} {{cite encyclopedia | title = Andorra: population, capital, cities, GDP, map, flag, currency, languages, … | encyclopedia = Wolfram Alpha | volume = Online | publisher = Wolfram – Alpha (curated data) | date = 13 Maart 2010 | url =https://www.wolframalpha.com/input/?i=andorra | accessdate = 20 Mei 2019}}&lt;/ref&gt; Rofweg 100 [[Jode]] bly in Andorra.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2005/51537.htm US Dept of State information]&lt;/ref&gt;

== Statistieke ==
=== Grootste stede ===
{{Grootste stede van Andorra}}

== Onderwys ==
=== Skole ===
Kinders tussen die ouderdomme van 6 en 16 is wettiglik verplig om voltydse onderrig te ontvang. Onderwys tot op sekondêre vlak word gratis verskaf deur die regering.

Daar bestaan drie skoolstelsels – Andorrees, Frans en Spaans – wat Katalaans, Frans en Spaans onderskeidelik gebruik as die algemene onderrigtaal. Ouers kan kies watter stelsel hulle kinders bywoon. Alle skole word gebou en onderhou deur die Andorrese owerhede, maar onderwysers in die Franse en Spaanse skole word grotendeels deur Frankryk en Spanje vergoed. Ongeveer 50% van Andorrese kinders woon die Franse primêre skole by, en die res die Spaanse of Andorrese skole.

=== Universiteit van Andorra ===
[[Lêer:Universitat d'Andorra (3).JPG|duimnael|Die Universiteit van Andorra]]
Die Universitat d'Andorra (UdA) is die openbare staatsuniversiteit en die enigste in Andorra. Dit is gestig in 1997. Die Universiteit verskaf eerste-vlak grade in verpleging, rekenaarwetenskap, besigheidsadministrasie en opvoedkunde, addisioneel tot meer gevorderde professionele-onderrig kursusse. Die enigste twee graad-skole in Andorra is die Verpleegskool en die Skool van Rekenaarwetenskap, laasgenoemde het 'n PhD-program.

==== Virtuele Studiessentrum ====
Die geografiese kompleksiteit van die land, asook die klein getalle studente, belemmer die Universiteit van Andorra om 'n volledige akademiese program te ontwikkel, en dit dien hoofsaaklik as 'n sentrum vir virtuele studies, gekoppel aan Spaanse en Franse universiteite. Die Virtuele Studiessentrum (''Centre d’Estudis Virtuals'') by die Universiteit bied ongeveer 20 graadkursusse op voor- en nagraadse vlak aan in onder andere toerisme, regte, Katalaanse filologie, geesteswetenskappe, sielkunde, politieke wetenskappe, oudiovisuele kommunikasie, telekommunikasie ingenieurswese en Oos-Asiatiese studies. Die sentrum bied ook verskeie nagraadse programme aan en volgehoue-onderrig kursusse vir beroepslui.

== Gesondheidsorg ==
Gesondheidsorg in Andorra word aan alle werkende persone en hulle families verskaf deur middel van die staatsbestuurde bestaansversekeringstelsel, CASS (Caixa Andorrana de Seguretat Social), wat befonds word deur werknemer- en werkgewerbydraes ten opsigte van salarisse.&lt;ref name=&quot;travenand&quot;&gt;{{fr}} ''Travailler en Andorre'' (Mei 2006), Govern d'Andorra, Servei d'Ocupació, bl. 30.&lt;/ref&gt; Die koste van gesondheidsorg word deur CASS gedek teen 75% van buitepasiënte se uitgawes soos medisyne en hospitaalbesoeke, 90% vir hospitalisasie en 100% vir werksverwante ongelukke. Die oorblywende kostes mag gedek word deur private mediese bystandsversekering. Ander inwoners en toeriste benodig volledige private mediese bystandsversekering.&lt;ref name=&quot;travenand&quot; /&gt;

Die hoofhospitaal, Meritxell, is in Escaldes-Engordany geleë.&lt;ref name=&quot;cassps&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://online.cass.ad/web/lacass/professionalSalut/hospitals/Andorra |title=List of specialties with coverage by CASS at Hospital Nostra Senyora de Meritxell (2009) |publisher=Online.cass.ad |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908111754/https://online.cass.ad/web/lacass/professionalSalut/hospitals/Andorra |archive-date=8 September 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daar is ook 12 primêre gesondheidsorgsentrums regoor die prinsdom versprei.&lt;ref name=&quot;cassps&quot; /&gt;

== Vervoer ==
[[Lêer:Pirineus - la Seu d'Urgell airport.jpg|duimnael|links|Die Lughawe Andorra-La Seu d'Urgell, 12&amp;nbsp;km van Andorra, in Montferrer i Castellbò (Katalonië, Oos-Spanje)]]
[[Lêer:Latour-de-Carol station - 2004-02-02.jpg|duimnael|'n Trein in Latour-de-Carol (La Tor de Querol), een van twee stasies wat Andorra bedien. Andorra het geen treinspore nie, die spoor wat Latour-de-Carol verbind met [[Toulouse]], en om die beurt verbind is met Frankryk se [[TGV]] by Toulouse, loop egter binne twee kilometer van die Andorrese grens.]]
Tot met die 20ste eeu was daar baie min vervoerverbindings vanaf Andorra na die buitewêreld en die land se ontwikkeling is deur die isolasie beïnvloed. Selfs tans is die naaste lughawens te [[Toulouse]] en [[Barcelona]], drie ure se ry weg van Andorra.

Andorra het 'n paaienetwerk van {{Omreken|279|km|0|afk=aan}}, waarvan {{Omreken|76|km|0|afk=aan}} ongestraat is. Die twee vernaamste paaie uit Andorra la Vella is die CG-1 na die Spaanse grens en die CG-2 na die Franse grens via die Envalira-tonnel naby El Pas de la Casa.&lt;ref name=&quot;mobi&quot;&gt;{{ca}} {{cite web |url=http://www.mobilitat.ad/CA/default.asp |title=Agència de Mobilitat, Govern d'Andorra |publisher=Mobilitat.ad |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922061748/http://www.mobilitat.ad/CA/default.asp |archive-date=22 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Busdienste bedien al die stedelike gebiede en heelwat van die plattelandse gemeenskappe, met dienste op die meeste hoofroetes elke halfuur of meer gereeld tydens spitsverkeer. Daar is gereelde langafstand busdienste vanaf Andorra na Barcelona en Toulouse. Busdienste word meestal gelewer deur privaatmaatskappye, maar sommige plaaslike dienste word deur die staat bestuur.

Daar is nie enige spoorvervoer, hawens of lughawens vir vastevlerk-vliegtuie in Andorra nie. Daar is egter helikopterhawens in La Massana, Arinsal en Escaldes-Engordany met kommersiële helikopterdienste.&lt;ref name=&quot;heliand&quot;&gt;{{ca}} Heliand – Serveis (2009). [http://www.heliand.com/ Heliand.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;helitrans&quot;&gt;{{ca}} Helitrans – Services (2009). [http://www.helitrans.ad/ Helitrans.ad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090715233032/http://www.helitrans.ad/ |date=15 Julie 2009 }}&lt;/ref&gt; Nabygeleë lughawens sluit Barcelona, Toulouse, [[Perpignan]], [[Reus]] en [[Girona]] in. Die naaste openbare lughawe is Perpignan se Rivesaltes-lughawe, wat {{Omreken|160|km|0|afk=aan}} ver is en verskaf kort afstand dienste na verskeie bestemmings in die [[Verenigde Koninkryk]] en Frankryk. La Seu d'Urgell-lughawe, 'n klein vliegveld {{Omreken|12|km|0|afk=aan}} suid van Andorra wat tans slegs deur privaatvliegtuie gebruik word, word deur die regering ondersoek as 'n moontlike toekomstige lughawe vir openbare lugdienste.&lt;ref name=&quot;gdc2008&quot;&gt;{{ca}} La Generalitat es reuneix amb els pobles afectats per l'aeroport (31 Oktober 2008). [http://www.viurealspirineus.cat/not%C3%ADcies/pol%C3%ADtica/La+Generalitat+es+reuneix+amb+els+pobles+afectats+per+l%27aeroport Viurealspirineus.cat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090717221753/http://www.viurealspirineus.cat/not%C3%ADcies/pol%C3%ADtica/La+Generalitat+es+reuneix+amb+els+pobles+afectats+per+l%27aeroport |date=17 Julie 2009 }}&lt;/ref&gt;

Die naaste stasie is L'Hospitalet-près-l'Andorre, {{Omreken|10|km|0|afk=aan}} oos van Andorra geleë op die {{Spoorwydte|1435mm}}spoor spoorlyn vanaf Latour-de-Carol, ({{Omreken|25|km|0|afk=aan|vert=of}}) suidoos van Andorra, na Toulouse en verderaan na [[Parys]], gebruik deur die Franse [[TGV|sneltreine]]. Die lyn word bedien deur die [[SNCF]]. Latour-de-Carol het 'n skilderagtige meterspoortrein na Villefranche-de-Conflent, asook die SNCF se {{Spoorwydte|1435mm}}spoor na [[Perpignan]] en die RENFE se {{Spoorwydte|1668mm}} spoor na Barcelona.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.bueker.net/trainspotting/map.php?file=maps/french-network/french-network.gif |title=Sncf Map |publisher=Bueker.net |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200420202301/http://www.bueker.net/trainspotting/map.php?file=maps%2Ffrench-network%2Ffrench-network.gif |archive-date=20 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.maplandia.com/france/languedoc-roussillon/pyrenees-orientales/prades/latour-de-carol/ |title=Google map |publisher=Maplandia.com |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506122052/http://www.maplandia.com/france/languedoc-roussillon/pyrenees-orientales/prades/latour-de-carol/ |archive-date=6 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Media en telekommunikasie ==
[[Lêer:RTVA logotip.png|duimnael|RTVA, die openbare televisiediens en radio-uitsaaier in die Prinsdom Andorra]]
[[Lêer:Andorra Telecom 2019 logo.svg|duimnael|Andorra Telecom, die nasionale telekommunikasiemaatskappy in die Prinsdom Andorra]]
In Andorra word selfoon-, landlyn- en internetdienste eksklusief deur die Andorrese nasionale telekommunikasiemaatskappy, SOM, ook bekend as ''Servei de Telecomunicacions d'Andorra'' (STA) verskaf. Dieselfde maatskappy bestuur ook die tegniese infrastruktuur vir die nasionale uitsaaier van digitale televisie en radio.

Teen die einde van 2010 is dit beplan, dat elke huishouding in die land FTTH-aansluitings vir internettoegang sal hê teen 100&amp;nbsp;Mg/s.&lt;ref name=&quot;somfo&quot;&gt;{{en}} SOM Newsletter, Maart 2009.&lt;/ref&gt;

Daar is net een Andorrese televisiestasie, ''Ràdio i Televisió d'Andorra'' (RTVA). ''Radio Nacional d’Andorra'' bestuur twee radiostasies, ''Radio Andorra'' en ''Andorra Música''. Daar is drie nasionale nuusblaaie, ''Diari d'Andorra'', ''El Periòdic d'Andorra'' en ''Bondia'' asook verskeie plaaslike koerante.

== Kultuur ==
[[Lêer:HPIM0309.JPG|duimnael|links|Andorrese vlag op balkon, Ordino]]
Die amptelike geskiedkundige taal is Katalaans. Dus is die kultuur Katalaans, met sy eie uniekheid.

Andorra is die tuiste van volksdanse soos die contrapàs en marratxa, wat nog veral voortlewe in Sant Julià de Lòria. Andorrese volksmusiek toon ooreenkomste met sy bure, maar is veral Katalaans in karakter, veral in danse soos die sardana. Ander Andorrese volksdanse sluit in die contrapàs in Andorra la Vella en Sint Anne se dans in Escaldes-Engordany. Andorra se nasionale vakansiedag is Onse Dame van Meritxell-dag op 8 September.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt; Die Amerikaanse folk-kunstenaar Malvina Reynolds wat bekoor is deur die verdedigingsbegroting van $4,90, het 'n liedjie genaamd &quot;Andorra&quot; geskryf. Pete Seeger het verse bygevoeg en &quot;Andorra&quot; gesing op sy 1962-album &quot;The Bitter and the Sweet.&quot;

== Sport ==
[[Lêer:Estadi Comunal Vella.jpg|duimnael|Estadi Comunal d'Andorra la Vella]]
Andorra is bekend vir die beoefening van wintersport en ook rolhokkie. Andorra neem gewoonlik deel aan die CERH Euro-kampioenskappe en die FIRS Rolhokkiewêreldbeker. Beide rolhokkie en [[rugby]] word in Andorra as nasionale sportsoorte beskou.

In 2011 was Andorra die gasheerland vir die 2011 Europese-liga Finale Agt.

Die land word in [[sokker]] verteenwoordig deur die Andorrese nasionale sokkerspan. Die span het egter min internasionale sukses vanweë Andorra se klein bevolking.&lt;ref name=&quot;fifa&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/associations/association/and/ |title=FIFA Rankings – Andorra |publisher=Fifa.com |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200330110545/https://www.fifa.com/associations/association/and/ |archive-date=30 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Rugby is 'n tradisionele sport in Andorra en word veral deur dié sport se gewildheid in Suid-Frankryk beïnvloed. Die Andorrese nasionale rugbyspan, met die bynaam ''Els Isards'', neem op internasionale vlak aan rugby en [[sewesrugby]] deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/rankings/sportid=1/news/newsid=2070876.html#usa+andorra+improve+rating+rankings |title=USA and Andorra improve rating in rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20140522033240/http://www.irb.com/rankings/sportid%3D1/news/newsid%3D2070876.html |archive-date=22 Mei 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[VPC Andorra XV]] is 'n rugbyspan uit Andorra la Vella wat in die Franse kampioenskap speel.

In 2012 het Andorra sy eerste nasionale [[krieket]]span op die been gebring en 'n tuiswedstryd gespeel teen die Dutch Fellowship of Fairly Odd Places Cricket Club. Die eerste wedstryd gespeel in die geskiedenis van Andorra op 'n hoogte van 1300 meter. FFOP CC eindig met 187 lopies vir vyf paaltjies terwyl die Andorra XI almal uit is op 105 lopies. Andorra XI het vermeld dat hulle graag die spel sal wil aanhou speel, tuis en weg. Krieketklubs in die suide van Frankryk mag dalk uitgedaag word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketworld.com/netherlands-based-ffop-cc-beats-andorra-xi/32216.htm |title=Netherlands Based FFOP CC Beats Andorra National Team |publisher=Cricket World |date=3 September 2012 |accessdate=20 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506122105/https://www.cricketworld.com/netherlands-based-ffop-cc-beats-andorra-xi/32216.htm |archive-date=6 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
; Algemeen
----
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Andorra|title=Andorra|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=1 Junie 2025}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/|title=Andorra|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=1 Junie 2025}}

== Bibliografie ==
* {{ca}} {{cite book |last = Armengol Aleix |first = E. |title = Andorra: un profund i llarg viatge |date = 2009 |publisher = Regering van Andorra |location = Andorra |isbn = 9789992005491}}
* {{ca}} {{cite book |last = Guillamet Anton |first = J. |title = Andorra: nova aproximació a la història d'Andorra |date = 2009 |publisher = Revista Altaïr |location = Andorra |isbn = 9788493622046}}
* {{ca}} {{cite encyclopedia |last = Llop Rovira |first = Marta |title = L'Edat Moderna a Andorra (S. XVII al XVIII) |encyclopedia = Història, Geografia i Institucions d'Andorra |date = 1998 |publisher = Regering van Andorra |isbn = 99920-0-185-2}}
* {{ca}} {{cite encyclopedia |author = Ministeri d'Educació, Joventut i Esports |title = L'Edat Antiga i Mitjana a Andorra |encyclopedia = Història, Geografia i Institucions d'Andorra |date = 1996 |publisher = Regering van Andorra}}
* {{ca}} {{cite book |last = Peruga Guerrero |first = J. |title = La crisi de la societat tradicional (S. XIX) |date = 1998 |publisher = Segona Ensenyança |location = Andorra |isbn = 9789992001868}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{ca}} [http://www.govern.ad/ Govern d'Andorra]&amp;nbsp;– Amptelike regeringswerf
* {{en}} [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-a/andorra.html Staatshoof en Kabinetministers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100324192802/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-a/andorra.html |date=24 Maart 2010 }}
* {{en}} {{CIA World Factbook skakel|an|Andorra}}
* {{en}} [http://www.loc.gov/rr/international/hispanic/andorra/andorra.html Portals to the World] deur die Verenigde State se Nasionale Biblioteek
* {{en}} [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/andorra.htm Andorra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227101123/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/andorra.htm |date=27 Februarie 2009 }} deur ''UCB Libraries GovPubs''
* {{en}} [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17028050 Andorra] deur die BBC Nuus
* {{en}} [http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Andorra:_Primary_Documents History of Andorra: Primary Documents] deur ''EuroDocs''
* {{en}} [http://www.nytimes.com/slideshow/2010/08/27/business/global/28andorra-slideshow.html A New Path for Andorra] – skyfievertoning deur ''The New York Times''

{{Geografiese ligging
| Senter = {{vlagland|Andorra}}
| Noord = {{vlagland|Frankryk}}
| Noordoos = {{vlagland|Frankryk}}
| Noordwes = {{vlagland|Frankryk}}
| Suid = {{vlagland|Spanje}}
| Suidoos = {{vlagland|Spanje}}
| Suidwes = {{vlagland|Spanje}}
}}

{{Lande van Europa}}
{{en-vertaal|Andorra}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Andorra| ]]
[[Kategorie:Europese monargieë]]</text>
      <sha1>jn47ntx41j429n1k5eghxmqpen8oss0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9591</id>
    <revision>
      <id>2921216</id>
      <parentid>2921096</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:18:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Makemake */ Ondersteun</comment>
      <origin>2921216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9198" sha1="5sgrf2gvkl773gcadui4f4xd97mby8s" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Artemis II]] ===
{{sperdatum|4 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Eerste bemande ruimtevlug verder as ’n lae aardwentelbaan die afgelope 52 jaar. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:51, 4 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:06, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:35, 8 Julie 2026 (UTC)

=== [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] ===
{{sperdatum|7 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Die grootste T20I-vrouewêreldbekertoernooi in dié tyd het die grootste T20I-vrouewêreldbekerartikel in dié tyd opgelewer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:37, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:05, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)

=== [[Noordelike Gebied]] ===
{{sperdatum|14 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Interessante gebied van Australië en 87k grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:39, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 17:35, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:10, 15 Julie 2026 (UTC)

=== [[René Arnoux]] ===
{{sperdatum|15 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Uitstaande rooi skakels na enkele Grands Prix is nou geskep! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:14, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:57, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Dooie-internetteorie]] ===
{{sperdatum|17 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:01, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Vlag van Italië]] ===
{{sperdatum|21 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié artikel is reeds meer as geskik vir 'n voorbladplasing. Kom ons gun [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] meer tyd vir die finale uitbreiding totdat dié artikel op die voorblad verskyn. Ek wil hom nie benadel deur langer te wag as nodig nie. Indien nodig help ek ook. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)

=== [[Makemake]] ===
{{sperdatum|1 September 2026}}
* {{ondersteun}}  – Aansienlik uitgebrei. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:42, 1 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}}  – Ek wonder altyd hoe spreek mens die naam uit...!!! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:18, 2 Augustus 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>5sgrf2gvkl773gcadui4f4xd97mby8s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921217</id>
      <parentid>2921216</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:19:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* T20I-vrouewêreldbeker 2026 */ Ondersteun</comment>
      <origin>2921217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9319" sha1="7xzeb0cx7h2ov1wktx5vdfjen313l0d" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Artemis II]] ===
{{sperdatum|4 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Eerste bemande ruimtevlug verder as ’n lae aardwentelbaan die afgelope 52 jaar. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:51, 4 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:06, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:35, 8 Julie 2026 (UTC)

=== [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] ===
{{sperdatum|7 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Die grootste T20I-vrouewêreldbekertoernooi in dié tyd het die grootste T20I-vrouewêreldbekerartikel in dié tyd opgelewer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:37, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:05, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:19, 2 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Noordelike Gebied]] ===
{{sperdatum|14 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Interessante gebied van Australië en 87k grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:39, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 17:35, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:10, 15 Julie 2026 (UTC)

=== [[René Arnoux]] ===
{{sperdatum|15 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Uitstaande rooi skakels na enkele Grands Prix is nou geskep! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:14, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:57, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Dooie-internetteorie]] ===
{{sperdatum|17 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:01, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Vlag van Italië]] ===
{{sperdatum|21 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié artikel is reeds meer as geskik vir 'n voorbladplasing. Kom ons gun [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] meer tyd vir die finale uitbreiding totdat dié artikel op die voorblad verskyn. Ek wil hom nie benadel deur langer te wag as nodig nie. Indien nodig help ek ook. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)

=== [[Makemake]] ===
{{sperdatum|1 September 2026}}
* {{ondersteun}}  – Aansienlik uitgebrei. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:42, 1 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}}  – Ek wonder altyd hoe spreek mens die naam uit...!!! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:18, 2 Augustus 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>7xzeb0cx7h2ov1wktx5vdfjen313l0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921218</id>
      <parentid>2921217</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:20:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vlag van Italië */ Spelling...</comment>
      <origin>2921218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9320" sha1="1xsuz55dpuk4k9p8nazfiz5t2mo2wbx" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Artemis II]] ===
{{sperdatum|4 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Eerste bemande ruimtevlug verder as ’n lae aardwentelbaan die afgelope 52 jaar. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:51, 4 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:06, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:35, 8 Julie 2026 (UTC)

=== [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] ===
{{sperdatum|7 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Die grootste T20I-vrouewêreldbekertoernooi in dié tyd het die grootste T20I-vrouewêreldbekerartikel in dié tyd opgelewer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:37, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:05, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:19, 2 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Noordelike Gebied]] ===
{{sperdatum|14 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Interessante gebied van Australië en 87k grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:39, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 17:35, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:10, 15 Julie 2026 (UTC)

=== [[René Arnoux]] ===
{{sperdatum|15 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Uitstaande rooi skakels na enkele Grands Prix is nou geskep! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:14, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:57, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Dooie-internetteorie]] ===
{{sperdatum|17 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:01, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Vlag van Italië]] ===
{{sperdatum|21 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié artikel is reeds meer as geskik vir 'n voorbladplasing. Kom ons gun [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] meer tyd vir die finale uitbreiding totdat dié artikel op die voorblad verskyn. Ek wil hom nie benadeel deur langer te wag as nodig nie. Indien nodig help ek ook. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)

=== [[Makemake]] ===
{{sperdatum|1 September 2026}}
* {{ondersteun}}  – Aansienlik uitgebrei. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:42, 1 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}}  – Ek wonder altyd hoe spreek mens die naam uit...!!! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:18, 2 Augustus 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>1xsuz55dpuk4k9p8nazfiz5t2mo2wbx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921258</id>
      <parentid>2921218</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:54:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Makemake */ Antwoord</comment>
      <origin>2921258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9460" sha1="16zgufis3j1965aj7exwzrrn1vzvl3r" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Artemis II]] ===
{{sperdatum|4 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Eerste bemande ruimtevlug verder as ’n lae aardwentelbaan die afgelope 52 jaar. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:51, 4 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:06, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:35, 8 Julie 2026 (UTC)

=== [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] ===
{{sperdatum|7 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Die grootste T20I-vrouewêreldbekertoernooi in dié tyd het die grootste T20I-vrouewêreldbekerartikel in dié tyd opgelewer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:37, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:05, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:19, 2 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Noordelike Gebied]] ===
{{sperdatum|14 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Interessante gebied van Australië en 87k grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:39, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 17:35, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:10, 15 Julie 2026 (UTC)

=== [[René Arnoux]] ===
{{sperdatum|15 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Uitstaande rooi skakels na enkele Grands Prix is nou geskep! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:14, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:57, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Dooie-internetteorie]] ===
{{sperdatum|17 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:01, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Vlag van Italië]] ===
{{sperdatum|21 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié artikel is reeds meer as geskik vir 'n voorbladplasing. Kom ons gun [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] meer tyd vir die finale uitbreiding totdat dié artikel op die voorblad verskyn. Ek wil hom nie benadeel deur langer te wag as nodig nie. Indien nodig help ek ook. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)

=== [[Makemake]] ===
{{sperdatum|1 September 2026}}
* {{ondersteun}}  – Aansienlik uitgebrei. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:42, 1 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}}  – Ek wonder altyd hoe spreek mens die naam uit...!!! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:18, 2 Augustus 2026 (UTC)
*:Mens spreek dit uit &quot;Makemake&quot; [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:54, 2 Augustus 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>16zgufis3j1965aj7exwzrrn1vzvl3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Voorbladartikel</title>
    <ns>4</ns>
    <id>10890</id>
    <revision>
      <id>2921317</id>
      <parentid>2919548</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:35:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>+ [[Katedraal van Petrus en Paulus]]</comment>
      <origin>2921317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22011" sha1="kzlji0ihcsj06u1luek8drgm0fo4wr5" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
&lt;h2 style=&quot;font-size:16pt&quot;&gt;Voorbladartikels: die beste van Wikipedia&lt;/h2&gt;
[[Lêer:Cscr-featured.svg|links|50px|]]
Hier by die Afrikaanse Wikipedia poog ons om spogartikels voor te berei om op die voorblad te pryk. Hierdie artikels verteenwoordig van die beste skryfwerk en is vooraf gekies deur die gemeenskapslede. Dit beteken egter nie dat die artikels nie verder verbeter kan word nie, maar bloot dat dit al reeds meer aandag geniet het.

Tans is daar '''{{PAGESINCATEGORY:Voorbladartikels}}''' artikels wat voorbladstatus behaal het, uit 'n totaal van {{NUMBEROFARTICLES}}. Dus verskyn een uit elke {{rondaf|{{#expr: {{NUMBEROFARTICLES:R}} / {{PAGESINCATEGORY:Voorbladartikels}}}} }} artikels op die onderstaande lys. Nomineer gerus potensiële artikels by [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad|''Kandidaatartikels vir voorblad'']] of bespreek ander gebruikers se nominasies.

&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;p style=&quot;font-variant: small-caps; text-align: center; font-size: 100%;&quot;&gt;[[#Aardrykskunde|Aardrykskunde]] • [[#Biologie|Biologie]] • [[#Geskiedenis|Geskiedenis]] • [[#Kultuur en samelewing|Kultuur en samelewing]] • [[#Sport|Sport]] • [[#Taal- en letterkunde|Taal- en letterkunde]] • [[#Die Kunste|Die Kunste]] • [[#Sterrekunde en ruimtevaart|Sterrekunde en ruimtevaart]] • [[#Wetenskap en tegnologie|Wetenskap en tegnologie]]&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
{| width=&quot;100%&quot;
|[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]]
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Nuwe toevoegings ===
&lt;/div&gt;
|}
|-valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
{{Wikipedia:Voorbladartikel week {{CURRENTWEEK}} {{CURRENTYEAR}}}}
| width=&quot;50%&quot; |
{{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} -1 }} {{CURRENTYEAR}}}}
|-valign=&quot;top&quot;
|
{| width=&quot;100%&quot;
|{{klik|Afbeelding=Purple geography icon.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Geografie}}
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Aardrykskunde ===
&lt;/div&gt;
|}
[[Lêer:Satellite image of Japan in May 2003.jpg|100px|regs|Japan]]
[[Aarde]] - [[Alabama]] - [[Alaska]] - [[Alexandrië]] - [[Alpe]] - [[Amsterdam]] - [[Andorra]] - [[Antarktika]] - [[Argentinië]] - [[Arktiese Oseaan]] - [[Arles]] - [[Armenië]] - [[Australië]] - [[Azerbeidjan]] - [[Belfast]] - [[België]] - [[Berg Athos]] - [[Berlyn]] - [[Bergen]] - [[Bernau bei Berlin]] - [[Bieszczady]] - [[Bloemfontein]] - [[Bordeaux]] - [[Botswana]] - [[Brandenburg]] - [[Brasilië]] - [[Bredasdorp]] - [[Bremen]] - [[Bretagne]] - [[Brussel]] - [[Buenos Aires]] - [[Bulgarye]] - [[Carcassonne]] - [[Chicago]] - [[Chili]] - [[Costa Rica]] - [[Darmstadt]] - [[Denemarke]] - [[Duitsland]] - [[Durban]] - [[Estland]] - [[Ethiopië]] - [[Faroëreilande]] - [[Finland]] - [[Frankfurt am Main]] - [[Frankryk]] - [[Frans-Guyana]] - [[Genua]] - [[Georgië]] - [[Glasgow]] - [[Gotenburg]] - [[Gqeberha]] - [[Hamburg]] - [[Harlem]] - [[Hawaii]] - [[Helsinki]] - [[Hesse]] - [[Republiek Ierland|Ierland]] - [[Iran]] - [[Istanboel]] - [[Italië]] - [[Japan]] - [[Johannesburg]] - [[Kaaimanseilande]] - [[Kaapse Plooigordel]] - [[Kaapstad]] - [[Kalifornië]] - [[Kaliningrad]] - [[Kambodja]] - [[Kamtsjatka-skiereiland]] - [[Kanada]] - [[Kasakstan]] - [[Keulen]] - [[Kimberley]] - [[Krim]] - [[Krugerwildtuin]] - [[Leiden]] - [[Letland]] - [[Libië]] - [[Litaue]] - [[Londen]] - [[Los Angeles]] - [[Madagaskar]] - [[Malawi]] - [[Malta]] - [[Meksiko]] - [[Miami]] - [[Milwaukee]] - [[Moldowa]] - [[Monaco]] - [[Mont-Saint-Michel]] - [[Montreal]] - [[Montreux]] - [[Moskou]] - [[Namibië]] - [[Nederland]] - [[Nedersakse]] - [[Nieu-Seeland]] - [[Noord-Ierland]] - [[Noord-Masedonië]] - [[Noorweë]] - [[Normandië]] - [[Nyldelta]] - [[Oekraïne]] - [[Oostenryk]] - [[Paaseiland]] - [[Papoea-Nieu-Guinee]] - [[Parys]] - [[Perth]] - [[Pireneë]] - [[Pole]] - [[Portugal]] - [[Potsdam]] - [[Pretoria]] - [[Provence]] - [[Quebec]] - [[Republiek China]] - [[Réunion]] - [[Reykjavik]] - [[Riga]] - [[Rio de Janeiro]] - [[Roemenië]] - [[Rusland]] - [[Sachalin]] - [[São Paulo]] - [[Seegolf]] - [[Senegal]] - [[Shanghai]] - [[Siberië]] - [[Singapoer]] - [[Skerryvore]] - [[Skotland]] - [[Slowakye]] - [[Spanje]] - [[Straatsburg]] - [[Suid-Afrika]] - [[Suid-Korea]] - [[Svalbard]] - [[Swartwoud]] - [[Swede]] - [[Switserland]] - [[Sydney]] - [[Tafelberg]] - [[Tahiti]] - [[Thailand]] - [[Tirus]] - [[Tornado]] - [[Treviso]] - [[Tsjeggië]] - [[Tsoenami]] - [[Turyn]] - [[Uruguay]] - [[Valencia, Spanje|Valencia]] - [[Venesië]] - [[Verenigde Koninkryk]] - [[Verenigde State van Amerika]] - [[Vermont]] - [[Vilnius]] - [[Vulkaan]] - [[Waalse Gewes]] - [[Wallis]] - [[Warskou]] - [[Washington, D.C.]] - [[Wes-Australië]] - [[Windhoek]] - [[Ysland]] - [[Zambië]] - [[Zürich]]
|
{| width=&quot;100%&quot;
|{{klik|Afbeelding=P history.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Geskiedenis}}
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Geskiedenis ===
&lt;/div&gt;
|}
[[Lêer:B-29s dropping bombs.jpg|100px|regs|Bomwerpers oor Japan tydens die Tweede Wêreldoorlog]]
[[2de eeu v.C.]] - [[8,8 cm-Flak 18/36/37/41]] - [[Akkadiese Ryk]] - [[Alcatraz-gevangenis]] - [[Amerikaanse Rewolusie]] - [[Andries Pretorius]] - [[Anne Frank]] - [[Antieke Egipte]] - [[Antieke Hawaii]] - [[Apartheid]] - [[Asjantiryk]] - [[Assirië]] - [[Berlynse Lugbrug]] - [[Bloedlaster]] - [[Boeing B-17 Flying Fortress]] - [[Boerekrygsgevangenes]] - [[Centurion (tenk)|Centurion]] - [[Cetshwayo|Cetshwayo kaMpande]] - [[Charles III van die Verenigde Koninkryk]] - [[Choefoe]] - [[Cicero]] - [[Cité de Carcassonne]] - [[Cleopatra VII]] - [[Consolidated B-24 Liberator]] - [[Djengis Khan]] - [[Dodetempel van Hatsjepsoet]] - [[Dooie See-rolle]] - [[Duitse Demokratiese Republiek]] - [[Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk]] - [[Etruskers]] - [[Fenisië]] - [[Francis William Reitz]] - [[Fritz Joubert Duquesne]] - [[Gallië]] - [[George V van die Verenigde Koninkryk]] - [[Geskiedenis van Spanje]] - [[Goelag]] - [[Groot Sfinks van Giza]] - [[Groot Trek]] - [[Grootvorstedom Moskou]] - [[Heinz Guderian]] - [[Helios]] - [[Hetiete]] - [[Homeros]] - [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] - [[Indusvalleibeskawing]] - [[Iwan die Verskriklike]] - [[Jan Christian Smuts]] - [[Jesus van Nasaret]] - [[Johanna van Arkel]] - [[Jura]] - [[Kanaän]] - [[Kathaar]] - [[Khmer-ryk]] - [[Kiëf-Roes]] - [[Koningin Camilla van die Verenigde Koninkryk]] - [[Koninkryk Juda]] - [[Kosakke]] - [[Koue Oorlog]] - [[Koesj]] - [[Kruistog]] - [[Kulturele Rewolusie]] - [[Kwartêre Ystydperk]] - [[Legendariese Sweedse konings]] - [[Li Bai]] - [[Memphis (Egipte)|Memphis]] - [[Mesopotamië]] - [[Middeleeuse kookkuns]] - [[Militêre geskiedenis van Suid-Afrika]] - [[Mongoolse Ryk]] - [[Bernard Montgomery]] - [[Moord op die Romanofs]] - [[Adriaan Moorrees]] - [[Namibiese volksmoord 1904-1908]] - [[Fridtjof Nansen]] - [[Natalse Regeringspoorweë]] - [[Neanderdaller]] - [[Nebukadnesar II]] - [[Neolitiese Omwenteling]] - [[Nikolaas II van Rusland]] - [[Nineve]] - [[Nyabêla]] - [[Operasie Entebbe]] - [[Opstand in die Warskou-ghetto]] - [[Paleolitikum]] - [[Palmyra]] - [[Partiese Ryk]] - [[Perikles]] - [[Pieter I van Rusland]] - [[Pitia]] - [[Plinius die ouere]] - [[Pous Pius IX]] - [[Pous Silvester II]] - [[Ramses II]] - [[Rosettasteen]] - [[Russies-Japannese Oorlog]] - [[Russiese Rewolusie (1917)|Russiese Rewolusie 1917]] - [[Sargon van Akkad]] - [[William Philip Schreiner]] - [[Seerowery]] - [[Sesdaagse Oorlog]] - [[Sherman Firefly]] - [[Slag van Magersfontein]] - [[Slag van Stalingrad]] - [[Sowjetunie]] - [[Hendrik Spoorbek]] - [[Stonewall-onluste]] - [[Hans Strijdom]] - [[Suid-Afrikaanse Grensoorlog]] - [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] - [[Helen Suzman]] - [[Terracottaleër]] - [[Tiger I-tenk]] - [[Tiglat-Pileser III]] - [[Toetankamen]] - [[Trojaanse Oorlog]] - [[Tweede Wêreldoorlog]] - [[USS Constitution]] - [[USS Franklin (CV-13)]] - [[USS Maryland (BB-46)]] - [[Vallei van die Konings]] - [[Victoria van die Verenigde Koninkryk]] - [[Vlad Dracula]] - [[Voorlaaier (geweer)|Voorlaaier]] - [[Wêreldgeskiedenis]] - [[Winteroorlog]]
|-valign=&quot;top&quot;
|
{| width=&quot;100%&quot;
|{{klik|Afbeelding=P culture.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Kultuur}}
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Kultuur en samelewing ===
&lt;/div&gt;
|}
[[Lêer:Red Wine Glass.jpg|100px|regs|'n Glas rooiwyn]]
[[3D-rolprent]] - [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]] - [[Alter Bridge]] - [[Androginie]] - [[Antinoös]] - [[Hennie Aucamp]] - [[Chris Barnard (skrywer)|Chris Barnard]] - [[Barnsteen]] - [[Simone de Beauvoir]] - [[Bewussyn]] - [[Christiaan Frederik Beyers]] - [[Boeddhisme]] - [[Borsjt]] - [[Breyten Breytenbach]] - [[André P. Brink]] - [[Ted Bundy]] - [[Byeboerdery]] - [[Petrus Coetzee]] - [[Cristina Fernández de Kirchner]] - [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]] - [[Joachim Nikolaus von Dessin]] - [[Marie Koopmans-de Wet]] - [[Reza de Wet]] - [[Die Transvaler]] - [[Die Vaderland]] - [[Egiptiese mitologie]] - [[Ekonomie van Suid-Afrika]] - [[Eleusiniese misterieë]] - [[Fietsryrewolusie]] - [[Frans Engelenburg]] - [[Ganesja]] - [[Geestesteuring]] - [[Gereformeerde kerk Humpata]] - [[Geskiedenis van erotiese afbeeldings]] - [[Groot Markplein van Brussel]] - [[Hadj]] - [[Carl Otto Hager]] - [[Hiernamaals]] - [[Hindoeïsme]] - [[Adriaan Hofmeyr]] - [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]] - [[Jannie Hofmeyr]] - [[Anthony Hopkins]] - [[Interseks]] - [[Islamitiese seksualiteitswette]] - [[Jode in Suid-Afrika]] - [[Ingrid Jonker]] - [[Elsa Joubert]] - [[Kaas]] - [[Kleurlingstemregvraagstuk]] - [[Uys Krige]] - [[Kruiskleding]] - [[C. Louis Leipoldt]] - [[Etienne Leroux]] - [[N.P. van Wyk Louw]] - [[Mabel Malherbe]] - [[Charles Manson]] - [[Maori-kultuur]] - [[Eugène Marais]] - [[Johannes Meintjes]] - [[Georges Méliès]] - [[Middeleeuse kookkuns]] - [[Andrew Murray]] - [[Nederduits (skoolvak)]] - [[NG gemeente Fordsburg]] - [[NG gemeente Rondebosch]] - [[Oktoberfest]] - [[Oosters-Ortodokse Kerk]] - [[D.J. Opperman]] - [[Ougelowiges]] - [[Outisme]] - [[Paryse Metro]] - [[Pasta]] - [[Plafon van die Sixtynse kapel]] - [[Wladimir Poetin]] - [[Posseël]] - [[Dirk Postma]] - [[Ptolemeus]] - [[Jan Rabie]] - [[Reinheitsgebot]] - [[Rooiplein]] - [[P.D. Rossouw]] - [[Maria Elizabeth Rothmann]] - [[Jean-Jacques Rousseau]] - [[SACS]] - [[Satan]] - [[Arnold Schoenberg]] - [[Seks]] - [[Seksualiteit in antieke Rome]] - [[Seksuele oriëntasie]] - [[Sider]] - [[Sisiliaanse Mafia]] - [[Slawiese mitologie]] - [[Dan Sleigh]] - [[Sodiakmoordenaar]] - [[Speelkaart]] - [[Meryl Streep]] - [[Suid-Afrikaanse militêre dekorasies: 2003-]] - [[Swabies-Alemanniese Karnaval]] - [[Swastika]] - [[Tarotwaarsêery‎]] - [[Tatoeëermerk]] - [[Elizabeth Taylor]] - [[Anton Tsjechof]] - [[Herman van Broekhuizen]] - [[Verenigde Party]] - [[Vermaak]] - [[Vlag van Argentinië]] - [[Vlag van Armenië]] - [[Vlag van Australië]] - [[Vlag van Azerbeidjan]] - [[Vlag van Belarus]] - [[Vlag van België]] - [[Vlag van Brasilië]] - [[Vlag van Chili]] - [[Vlag van Denemarke]] - [[Vlag van die Filippyne]] - [[Vlag van die Republiek China]] - [[Vlag van die Verenigde Koninkryk]] - [[Vlag van die Verenigde State]] - [[Vlag van die Volksrepubliek China]] - [[Vlag van Duitsland]] - [[Vlag van Estland]] - [[Vlag van Europa]] - [[Vlag van Finland]] - [[Vlag van Frankryk]] - [[Vlag van Georgië]] - [[Vlag van Hongkong]] - [[Vlag van Indië]] - [[Vlag van Israel]] - [[Vlag van Japan]] - [[Vlag van Kanada]] - [[Vlag van Meksiko]] - [[Vlag van Namibië]] - [[Vlag van Nederland]] - [[Vlag van Nieu-Seeland]] - [[Vlag van Noorweë]] - [[Vlag van Puerto Rico]] - [[Vlag van Singapoer]] - [[Vlag van Suid-Afrika]] - [[Vlag van Suid-Korea]] - [[Mary Walker]] - [[Webjoernaal]] - [[Westerse filosofie]] - [[Wyn]] - [[Wysheid]]
|
{| width=&quot;100%&quot;
|{{klik|Afbeelding=P sport.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Sport}}
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Sport ===
&lt;/div&gt;
|}
[[Lêer:Rugby tackle cropped.jpg|100px|regs|'n Engelse rugbyspeler ruk hom los uit 'n harde duikslag deur 'n Australiër]]
[[Afghaanse nasionale krieketspan]] - [[All Blacks]] - [[Fernando Alonso]] - [[Argentynse nasionale rugbyspan]] - [[Australiese nasionale krieketspan]] - [[Belgiese nasionale rugbyspan]] - [[Bengaalse nasionale krieketspan]] - [[Bermudaanse nasionale krieketspan]] - [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]] - [[Britse en Ierse Leeus]] - [[Jenson Button]] - [[Chileense nasionale rugbyspan]] - [[David Coulthard]] - [[Duitse nasionale krieketspan]] - [[Duitse nasionale rugbyspan]] - [[Engelse nasionale krieketspan]] - [[Engelse nasionale rugbyspan]] - [[Roger Federer]] - [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan]] - [[Franse nasionale rugbyspan]] - [[Pierre Gasly]] - [[Georgiese nasionale rugbyspan]] - [[Lewis Hamilton]] - [[Hongkongse nasionale krieketspan]] - [[Hongkongse nasionale rugbyspan]] - [[Ierse nasionale krieketspan]] - [[Ierse nasionale rugbyspan]] - [[Indiese nasionale krieketspan]] - [[Italiaanse nasionale rugbyspan]] - [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] - [[Japannese nasionale rugbyspan]] - [[Kampioenetrofee 2025]] - [[Kanadese nasionale krieketspan]] - [[Kanadese nasionale rugbyspan]] - [[Keniaanse nasionale krieketspan]] - [[Keniaanse nasionale rugbyspan]] - [[Koreaanse nasionale rugbyspan]] - [[Krieket]] - [[Krieketwêreldbeker 2003]] - [[Krieketwêreldbeker 2007]] - [[Krieketwêreldbeker 2011]] - [[Krieketwêreldbeker 2015]] - [[Krieketwêreldbeker 2019]] - [[Krieketwêreldbeker 2023]] - [[Niki Lauda]] - [[Namibiese nasionale krieketspan]] - [[Namibiese nasionale rugbyspan]] - [[Nederlandse nasionale krieketspan]] - [[Nederlandse nasionale rugbyspan]] - [[Nepalese nasionale krieketspan]] - [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan]] - [[Olimpiese Somerspele 2008]] - [[Olimpiese Somerspele 2012]] - [[Omaanse nasionale krieketspan]] - [[Pakistanse nasionale krieketspan]] - [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] - [[Paralimpiese Somerspele 2008]] - [[Nelson Piquet]] - [[Portugese nasionale rugbyspan]] - [[Proteas]] - [[Roemeense nasionale rugbyspan]] - [[Rugby]] - [[Rugbywêreldbeker 2003]] - [[Rugbywêreldbeker 2007]] - [[Rugbywêreldbeker 2011]] - [[Rugbywêreldbeker 2015]] - [[Rugbywêreldbeker 2019]] - [[Rugbywêreldbeker 2023]] - [[Samoaanse nasionale rugbyspan]] - [[Skaak]] - [[Skotse nasionale krieketspan]] - [[Skotse nasionale rugbyspan]] - [[Spaanse nasionale rugbyspan]] - [[Springbokke]] - [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan]] - [[T20I-wêreldbeker 2016]] - [[T20I-wêreldbeker 2021]] - [[T20I-wêreldbeker 2022]] - [[T20I-wêreldbeker 2024]] - [[Tafeltennis]] - [[Tongaanse nasionale rugbyspan]] - [[Ugandese nasionale krieketspan]] - [[Uruguaanse nasionale rugbyspan]] - [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan]] - [[Verenigde State se nasionale krieketspan]] - [[Verenigde State se nasionale rugbyspan]] - [[Wallabies]] - [[Walliese nasionale rugbyspan]] - [[Wes-Indiese nasionale krieketspan]] - [[Zimbabwiese nasionale krieketspan]] - [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan]]
{| width=&quot;100%&quot;
|
{{klik|Afbeelding=P biology.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Biologie}}
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Biologie ===
&lt;/div&gt;
|}
[[Lêer:Hippopotame 0003.jpg|100px|regs|Seekoei]]
[[Afrika-rotsluislang]] - [[Berghaan]] - [[Blouwalvis]] - [[Bonobo]] - [[Buffel]] - [[Diabetes]] - [[Dier]] - [[Dinosourus]] - [[Fotosintese]] - [[Gewone luislang]] - [[Gordeldier]] - [[Hidroponika]] - [[Homo erectus]] - [[Homo ergaster]] - [[Jagluiperd]] - [[Javaanse tier]] - [[Kaapse luiperd]] - [[Kambriese ontploffing]] - [[Kat]] - [[Koraal]] - [[Kryt-Paleogeen-uitwissing]] - [[Leeu]] - [[Lewensiklus van die tier]] - [[Mens]] - [[Menslike evolusie]] - [[Mos]] - [[Oorsprong van voëls]] - [[Pikkewyn]] - [[Plesiosauria]] - [[Poema]] - [[Pterosauria]] - [[Pylsterteend]] - [[Rot]] - [[Saffraan]] - [[Seekoei]] - [[Sekretarisvoël]] - [[Senuweestelsel]] - [[Sesam]] - [[Slaap]] - [[Swangerskap]] - [[Tierluislang]] - [[Velociraptor]] - [[Veroudering]] - [[Wolf]]  -  [[Ysbeer]]
|-valign=&quot;top&quot;
|
{| width=&quot;100%&quot;
|{{klik|Afbeelding=P linguistics.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Taal}}
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Taal- en letterkunde ===
&lt;/div&gt;
|}
[[Lêer:Betws y coed.jpg|100px|regs|Padteken in Wallies]]
[[Afrikaans]] - [[Fins]] - [[Frans]] - [[Hamlet]] - [[Henry James]] - [[Inferno (Dante)]] - [[Italiaans]] - [[Mabel Jansen]] - [[Adam Mickiewicz]] - [[Misdaad en Straf]] - [[Nederlands]] - [[William Shakespeare]] - [[Sweeds]] - [[Taal]] - [[Verskille tussen Afrikaans en Nederlands]] - [[Wallies]]
|
{| width=&quot;100%&quot;
|{{klik|Afbeelding=P art.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Kuns}}
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Die Kunste ===
&lt;/div&gt;
|}
[[Lêer:Little nemo the walking bed.jpg|100px|regs|'n Strokiesverhaal]]
[[Ingmar Bergman]] - [[Bucchero]] - [[Samuel Cronwright]] - [[Salvador Dalí]] - [[Marlene Dietrich]] - [[documenta]] - [[Mia Farrow]] - [[Frankenstein]] - [[Paul Gauguin]] - [[Katedraal van Petrus en Paulus]] - [[Katedraal van Vilnius]] - [[Klooster]] - [[Krugerstandbeeld]] - [[Kuns]] - [[Leonardo da Vinci]] - [[Modernisme]] - [[Marita Napier]] - [[Oscar Niemeyer]] - [[Jacobus Hendrik Pierneef]] - [[Johan de Ridder]] - [[Leni Riefenstahl]] - [[Auguste Rodin]] - [[Jack Sparrow]] - [[Steven Spielberg]] - [[Staafkerk van Borgund]] - [[Sosialistiese realisme]] - [[Spider-Man]] - [[Strokiesverhaal]] - [[Topkapi-paleis]] - [[Tuin van Wellus]] - [[Rembrandt van Rijn]] - [[Leonore Veenemans]] - [[Andy Warhol]] - [[Wat Phra Kaew]]
|-valign=&quot;top&quot;
|
{| width=&quot;100%&quot;
|{{klik|Afbeelding=Q space.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Geesteswetenskappe}}
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Sterrekunde en ruimtevaart ===
&lt;/div&gt;
|}
[[Lêer:Saturn (planet) large.jpg|100px|regs|Saturnus]]
[[101955 Benoe]] - [[Aarde]] - [[Alpha Centauri]] - [[Andromeda-sterrestelsel]] - [[Apollo 8]] - [[Apollo 13]] - [[Asteroïde]] - [[Betelgeuse]] - [[Buiteaardse lewe]] - [[Ceres (dwergplaneet)|Ceres]] - [[Driehoeksterrestelsel]] - [[Dwergplaneet]] - [[Europese Suidelike Sterrewag]] - [[Geostasionêre wentelbaan]] - [[Heliosfeer]] - [[H II-gebied]] - [[Hubble-ruimteteleskoop]] - [[Iapetos (maan)|Iapetos]] - [[James Webb-ruimteteleskoop]] - [[Jupiter]] - [[Komeet]] - [[Kuipergordel]] - [[Maan]] - [[Maanlanding]] - [[Mariner 4]] - [[Mars]] - [[Melkweg]] - [[Mercurius]] - [[Meteoriet]] - [[Neptunus]] - [[Opsporing van eksoplanete]] - [[Pioneer 11]] - [[Planetêre bewoonbaarheid]] - [[Pluto]] - [[Proxima Centauri]] - [[Ruimtebotsing]] - [[Sagittarius A*]] - [[Saturnus]] - [[Son]] - [[Sonnestelsel]] - [[Ster]] - [[Sterrestelsel]] - [[Titaan (maan)|Titaan]] - [[Triton (maan)|Triton]] - [[Uranus]] - [[Uranus se ringe]] - [[Venus]] - [[Veranderlike ster]] - [[Waarneembare heelal]]
|
{| width=&quot;100%&quot;
|{{klik|Afbeelding=P physics.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Wetenskap}}
| width=&quot;100%&quot;|&lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;&lt;br /&gt;

=== Wetenskap en tegnologie ===
&lt;/div&gt;
|}
[[Lêer:Wankel-1.jpg|100px|regs|Wankelenjin]]
[[Aardverwarming]] - [[Airbus A380]] - [[Anonymous (kollektief)]] - [[Apple Inc.]] - [[Binnebrandenjin]] - [[Charlotte Douglas Internasionale Lughawe]] - [[Concorde]] - [[Delta Air Lines]] - [[Differensiaalrekening]] - [[Doebai Internasionale Lughawe]] - [[Galileo Galilei]] - [[Gemenedrukbuisbrandstofinspuiting]] - [[Geskiedenis van die Aarde]] - [[Glas]] - [[Maria Goeppert-Mayer]] - [[Goud]] - [[Hardeskyf]] - [[Hernubare energie]] - [[Infrarooi]] - [[Ivy Mike- kerntoets]] - [[Jaar]] - [[Kalium]] - [[Kamera]] - [[Karoo-supergroep]] - [[Kunsmatige algemene intelligensie]] - [[Laser]] - [[Manhattan-projek]] - [[Miami Internasionale Lughawe]] - [[Newark Liberty Internasionale Lughawe]] - [[Parasetamol]] - [[Patent]] - [[Pi]] - [[Poolkoördinatestelsel]] - [[Portland Internasionale Lughawe]] - [[Qantas]] - [[James Randi]] - [[San Francisco Internasionale Lughawe]] - [[Ignaz Semmelweis]] - [[TGV]] - [[Tegnesium]] - [[Edward Teller]] - [[Tempelhof-lughawe]] - [[Toekoms van die Aarde]] - [[Turboskroef]] - [[Uraan]] - [[Virgin Australia]] - [[Wankelenjin]] - [[Waterstof]] - [[Wright-broers]] - [[Yster]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
|}
__NOTOC____NOEDITSECTION__

&lt;center&gt;[[Wikipedia:Voorbladartikels 2005|Voorbladartikels 2005]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2006|Voorbladartikels 2006]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2007|Voorbladartikels 2007]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2008|Voorbladartikels 2008]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2009|Voorbladartikels 2009]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2010|Voorbladartikels 2010]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2011|Voorbladartikels 2011]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2012|Voorbladartikels 2012]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2013|Voorbladartikels 2013]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2014|Voorbladartikels 2014]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2015|Voorbladartikels 2015]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2016|Voorbladartikels 2016]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2017|Voorbladartikels 2017]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2018|Voorbladartikels 2018]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2019|Voorbladartikels 2019]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2020|Voorbladartikels 2020]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2021|Voorbladartikels 2021]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2022|Voorbladartikels 2022]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2023|Voorbladartikels 2023]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2024|Voorbladartikels 2024]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2025|Voorbladartikels 2025]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2026|Voorbladartikels 2026]]&lt;/center&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;br /&gt;
Indien die voorblad nie verfris word met die nuwe week se artikel nie, of indien die geskiedkundige herdenkings steeds die vorige dag se inskrywings vertoon, kan u gerus [{{SERVER}}{{localurl:Tuisblad|action=purge}} hier] klik sodat dit verfris word.

[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>kzlji0ihcsj06u1luek8drgm0fo4wr5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lausanne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11974</id>
    <revision>
      <id>2921327</id>
      <parentid>2551375</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T20:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpinnerLaserzthe2nd</username>
        <id>133814</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Flag of Canton of Vaud.svg]] → [[File:CHE Vaud Flag.svg]]</comment>
      <origin>2921327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13810" sha1="3grwd0wm27f9o0eemwgj0o8l8x763j4" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
'''Lausanne'''&lt;br /&gt;
[[Lêer:Lausanne Wiki.jpg|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Lausanne dot.jpg|180px|senter]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:CHE Lausanne COA.svg|75px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:CHE Lausanne Flag.svg|90px|raam|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Switserland}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Kanton'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[Lêer:CHE Vaud Flag.svg|20px]] [[Vaud]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|46|31|N|06|38|O}}

|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Voor 1ste eeu v.C.
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 41,38 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 495 m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2020)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 140&amp;nbsp;202
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 3&amp;nbsp;388/vk km
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +1 (MET)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
| &amp;nbsp;- [[Somertyd]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +2 (MEST)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Klimaat'''&lt;ref&gt;{{de}} [http://www.klimadiagramme.de/Europa/Schweiz/pully.html ''Bernhard Mühr: Die klimaat van Pully-Lausanne'']&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Tipe
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Gematigde klimaat
|-
| &amp;nbsp;- Gemiddelde jaarlikse temperatuur
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 9,5&amp;nbsp;°C
|-
| &amp;nbsp;- Gem. temp. Januarie/Julie
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1,1 / 18,4&amp;nbsp;°C
|-
| &amp;nbsp;- Gemiddelde jaarlikse neerslae
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;113 mm
|-
|&amp;nbsp;'''Burgemeester'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Grégoire Junod (SP)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [http://www.lausanne.ch/ www.lausanne.ch]
|}

'''Lausanne''' ([[Frans]]: [lo'zan]; [[Duits]]: [loˈzan], {{Audio|De-Lausanne.ogg|luister}}; [[Italiaans]] en [[Romansch]]: ''Losanna'') is die hoofstad van die [[Switserland|Switserse]] kanton [[Vaud]] en die distrik Lausanne, met sowat 140&amp;nbsp;200 inwoners in die stads- en 312&amp;nbsp;000 in die metropolitaanse gebied. Die stad in die [[Romandie|Franssprekende]] weste van Switserland is die vyfde grootste in die land en 'n belangrike ekonomiese, kulturele, vervoer- en onderwyssentrum. Lausanne huisves sedert 1874 die Federale Geregshof van Switserland.

[[Lêer:Lausanne img 0585.jpg|duimnael|links|'n Lugbeeld van Lausanne]]
Lausanne is aan die noordoewer van die [[Meer van Genève]] (Frans: ''lac Léman'') geleë. Die stadsgebied strek vanaf die seeoewer by die Ouchy-hawe tot by die bosgebiede van Jorat. Menslike gemeenskappe het hulle al omstreeks 6000 v.C. in die gebied gevestig. Die stad se huidige naam dateer uit die antieke tydperk; die 2de eeuse Gallies-Romeinse nedersetting Lousanna het omstreeks 400 as ''civitas Lausanna'' bekend gestaan.

Lausanne speel as setel van die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] (IOK, sedert 1915) – en sedert 1993 as hoofstad van die Olimpiese Beweging – ook 'n belangrike rol op die gebied van sport. Op godsdienstige gebied was Lausanne tussen die laat 6de eeu en 1536 'n biskopsetel en belangrike bestemming vir pelgrims.

== Etimologie ==
Lausanne staan in [[Italiaans]] en [[Retoromaans]] as ''Losanna'' bekend, terwyl die vroeëre [[Duits]]e naam ''Losannen'' intussen verouderd geraak het.

Historiese name is vanaf die 2de eeu n.C. gedokumenteer: ''vicanor[um] Lousonnensium'', ''Lacu Lausonio'' (omstreeks 280), ''civitas Lausanna'' (omstreeks 400) en ''Losanna'' (990).&lt;ref&gt;{{fr}} [https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/002408/2009-04-02/ ''Dictionnaire historique de la Suisse: Lausanne (commune)'']&lt;/ref&gt;

== Geografie ==
Die munisipaliteit Lausanne is sowat 60 kilometer noordoos van [[Genève]], aan die noordoewer van die Meer van Genève ([[Frans]]: ''Lac Léman'') geleë en strek van die meeroewer met die Ouchy-hawe tot by die bosgebiede van Jorat. Dit sluit Vidy, Cour, Ouchy, Mornex, Chailly, La Sallaz, Vennes, Montblesson, Vers-chez-les-Blanc, Montheron en Chalon-à-Gobet asook die [[eksklawe]] Vernand in.

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Lausanne Kathedrale.JPG|duimnael|links|Die katedraal van Lausanne bo-oor die stad]]
[[Lêer:Lausanne lake.jpg|duimnael|links|'n Uitsig oor Lausanne en die Meer van Genève]]
[[Lêer:Lausanne-cathe4.JPG|duimnael|upright|Die katedraal van Lausanne]]
Die eerste nedersettings in die huidige stadsgebied van Lausanne het reeds meer as 5&amp;nbsp;000 jaar gelede ontstaan. Die Romeine het by 'n [[Kelte|Keltiese]] dorp in die gebied van die huidige Vidy 'n militêre kamp opgerig, wat hulle Lousanna genoem het. Die kamp het sedert die 1ste eeu n.C. tot 'n Romeinse ''vicus'' (dorp) ontwikkel, waar goedere, wat met handelskepe op die Meer van Genève vervoer is, op perdewaens gelaai is. Hierdie vicus was met 'n lengte van 1,2 kilometer en 'n wydte van 250 meter die grootste in Switserland. Gedurende die 3de eeu is die nedersetting deur [[Alemanne]]-invalle bedreig en waarskynlik omtrent 260 ingeneem en verwoes.

Reeds in die 3de eeu is op die huidige katedraal-heuwel 'n klein nedersetting van ambagsmanne of 'n ''refugium'' (toevlugsoord) gestig, wat die naam van die Romeinse dorp oorgeneem het. Die eerste kerk op die heuwel, wat aan die heilige Thyrsus gewy was, is in die 6de eeu opgerig. Marius, die biskop van Avenches, het sy setel in die tweede helfte van die 6de eeu na Lausanne verskuif en sodoende die bisdom van Lausanne gestig.

Aanvanklik het Lausanne net 'n klein dorpie gebly, wat in die tydperk tussen 888 en 1032 deel uitgemaak het van die Koninkryk Hoog-Boergondië. Eers gedurende die 11de eeu het Lausanne tot 'n politieke, ekonomiese en godsdienstige sentrum ontwikkel. Dit was die administratiewe sentrum van die plaaslike biskoppe. Veral die 12de en 13de eeu word as die bloeitydperk van die stad beskou.

Die burgers van Lausanne, wat in 1234 vir die eerste keer politieke regte verkry het, het die grawe van Savoie se hulp ingeroep by hulle stryd teen die gesag van die biskoppe. In 1476 is die stad deur Boergondiese troepe onder die bevel van [[Karel die Stoute]] beset en ná die slag van Grandson deur die Switsers geplunder. Die Cité en die dorp aan die voet van die heuwel, wat voorheen onafhanklik naas meer bestaan het, is op 6 Julie 1481 verenig.

Met die verowering van Vaud (Duits: ''Waadtland'') deur Bernse troepe in 1536 het 'n nuwe periode in Lausanne se geskiedenis begin. Die stadsbewoners het hulle ten gunste van die Reformasie uitgespreek, en die destydse biskop Sebastiaan van Montfaucon het na Savoie gevlug. Lausanne het sy status as bisdom sodoende weer kwytgeraak (die setel van die bisdom van Lausanne, Genève en Fribourg is in 1613 na Fribourg verskuif).

Die afskaling van Lausanne, wat nou net 'n provinsiale stad was, is deur die inwoners met weerstand begroet. Die sameswering van Isbrand Daux, wat in 1588 beplan het om Vaud aan Savoie te oorhandig, en die weerstand van Jean Daniel Abraham Davel in 1773 is die bekendstes in 'n hele reeks insidente.

Die Bernse owerhede het in 1536 die distrik Lausanne gestig wat destyds 'n groter oppervlak beslaan het as sy huidige eweknie. Dit het van die Venoge langs die oewer van die Meer van Genève in oostelike rigting tot naby die stad Vevey gestrek. Die distrik het in die noorde die Jorat-plato ingesluit en in die noordooste tot by die gebied van die Broye gestrek.

Ná die ondergang van die ''Ancien régime'' het Lausanne as gevolg van die Rewolusie van Vaud in 1798 die hoofstad van die Canton du Léman geword, wat tot by die einde van die Helvetiese Republiek in 1803 bestaan het. Daarna het Lausanne die hoofstad van die Switserse kanton Vaud geword.

As 'n belangrike administratiewe sentrum het Lausanne met sy industrialisering vinnig begin groei. Danksy die omvangryke boubedrywighede het Lausanne se woonbuurte omtrent 1900 al tot by die stadsgrense uitgebrei. Nogtans het die inwoners van aangrensende dorpe soos Renens, Prilly en Epalinges in die eerste helfte van die 20ste eeu nie ingestem om by Lausanne ingelyf te word nie.

Die histories belangrike Verdrag van Lausanne is op 24 Julie 1923 in die kasteel van Ouchy gesluit. Die onderhandelinge oor Duitsland se herstelbetalings het tydens die Konferensie van Lausanne van Junie tot Julie 1932 hier plaasgevind.

== Sport ==
[[Lêer:Musee olympique.jpg|duimnael||Die Olimpiese Museum]]
Lausanne huisves as die hoofkwartier van die Internasionale Olimpiese Komitee sedert 1993 ook die Olimpiese Museum.

Naas die IOK het ook 'n aantal internasionale sportorganisasies hulle hoofkwartiere in die stad, soos byvoorbeeld die International Table Tennis Federation, die Fédération Internationale de Volleyball, die International Baseball Federation, der Fédération Internationale d'Escrime, die International Equestrian Federation, die Fédération Internationale des Luttes Associées, die International Dance Sport Federation en die Fédération Internationale de Natation Amateur.

Lausanne beskik self oor gesofistikeerde sportfasiliteite soos die Olimpiese stadion La Pontaise en die Centre Intercommunal de Malley met sowat 10&amp;nbsp;000 sitplekke. Dit was een van die gasheerstede tydens die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954]].

== Ekonomie ==
[[Lêer:Lausanne wine.jpg|duimnael|Die wingerde van Lavaux is deur [[Unesco]] tot [[wêrelderfenisgebied|wêrelderfenis]] verklaar]]
Naas Genève is Lausanne die belangrikste ekonomiese en administratiewe sentrum van Wes-Switserland, alhoewel die nywerheidsektor vandag 'n kleiner rol speel met net 17 persent van alle werkgeleenthede. Die tersiêre sektor – met meer as tagtig persent van alle werkgeleenthede – steun veral op handel, toerisme, administrasie, banke, assuransies en vervoer. Lausanne is die setel van 'n aantal belangrike nasionale en internasionale instellings soos die Switserse Federale Geregshof en die Sekretariaat van die Verenigde Nasies se Program vir Omgewingsake.

Belangrike navorsingsinstellings is die Centre de Recherches européennes – Fondation Jean Monnet pour l'Europe, die Centre de recherches sur les lettres romandes, die Institut Benjamin Constant uen die Switserse Insituut vir Kunswetenskappe.

Die begin van die 20ste eeu is die bloeitydperk van Lausanne se nywerhede. Nywerheidsgebiede ontstaan langs die spoorweglyn in die weste van die stad en naby die oewer van die Meer van Genève. 'n Aantal bedrywe is egter weens gebrek aan ruimte na die westelike en noordwestelike voorstede verskuif.

Die huidige nywerheidsektor steun op die bou-, ingenieurs-, metaal-. voedsel-, tabak-, meganiese, elektroniese, optiese, grafiese, druk- en uitgewersbedrywe.

Tot by die begin van die 20ste eeu bestaan teen die suidelike hellings van die ou stadskern 'n aantal klein wingerde en akkers. Hulle het met die uitbreiding van die woongebiede byna volledig verdwyn. Op die hoogvlaktes van Jorat is veeteelt en melkboerdery nog steeds 'n belangrike bron van inkomste. Daarnaas het 'n bosbedryf in die Bois du Jorat ontwikkel.

Die belangrikste werkgewers in Lausanne is die Centre Hospitalier Universitaire Vaudois, die stadsregering, die tabak-maatskappy Philip Morris en die Universiteit van Lausanne.

== Demografie ==
[[Lêer:Danse-helvetique-p1000764.jpg|duimnael|'n Demonstrasie van 'n tradisionele volksdans]]
Teen die einde van 2004 het Lausanne 117&amp;nbsp;161 permanente inwoners en 'n bykomende 11&amp;nbsp;000 sogenaamde ''saisonniers'', wat slegs oor 'n tydelike verblyfpermit beskik. Dit maak van Lausanne die vyfde grootste stad in Switserland. Die metropolitaanse gebied (''agglomération'') het 312&amp;nbsp;000 inwoners.

Naastenby 79 persent van die bevolking is Franssprekend, vier persent praat respektiewelik Duits en Italiaans. Meer as 'n derde van die inwoners is in die buiteland gebore, die grootste groepe buitelanders is Italianers, Spanjaarde en Portugese.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{de}} {{en}} {{fr}} {{it}} [http://www.lausanne.ch/ Amptelike webwerf]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Nedersettings in Switserland]]</text>
      <sha1>3grwd0wm27f9o0eemwgj0o8l8x763j4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brasilië</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12329</id>
    <revision>
      <id>2921360</id>
      <parentid>2882293</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T04:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78995" sha1="n8pac38r3gyrsmlo2xlxfvpo4vyqf05" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = Federatiewe Republiek Brasilië
|volle_naam              = &lt;small&gt;''República Federativa do Brasil'' ([[Portugees]])&lt;/small&gt;
|algemene_naam           = Brasilië
|beeld_vlag              = Flag of Brazil.svg
|beeld_wapen             = Coat of arms of Brazil.svg
|simbool_tipe            = Wapen
|beeld_kaart             = Brazil (orthographic projection).svg
|leuse                   = ''Ordem e Progresso''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''([[Portugees]] vir &quot;Orde en vooruitgang&quot;)''&lt;/small&gt;
|volkslied               = ''[[Hino Nacional Brasileiro]]''&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:Hino-Nacional-Brasil-instrumental-mec.ogg]]&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;''Vlagvolkslied: Hino à Bandeira Nacional''&lt;ref&gt;{{pt}} {{cite web |url=http://www.eb.mil.br/web/midia-eletronica/hino-a-bandeira-nacional |title=Hino à Bandeira Nacional |author=Exército Brasileiro |accessdate=29 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171129041325/http://www.eb.mil.br/web/midia-eletronica/hino-a-bandeira-nacional |archive-date=29 November 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:Brazilian Flag Anthem (Brazilian Army).ogg]]&lt;/center&gt;
|amptelike_tale          = [[Portugees]]&lt;ref&gt;{{pt}} {{cite web |title=Demografie |publisher=Brasiliaanse Regering |url=http://www.brasil.gov.br/sobre/brazil/brazil-in-numbers/demographics |accessdate=8 Oktober 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111117051415/http://www.brasil.gov.br/sobre/brazil/brazil-in-numbers/demographics |archive-date=17 November 2011 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|hoofstad                = [[Brasília]]
{{Koördinate|15|47|S|47|52|W}}
|latd                    = 15
|latm                    = 47
|latNS                   = S
|longd                   = 47
|longm                   = 52
|longEW                  = W
|grootste_stad           = [[São Paulo]]
{{Koördinate|23|33|S|46|38|W}}
|regeringsvorm           = Federale presidensiële&lt;br /&gt;grondwetlike [[republiek]]
|leiertitels             = &lt;br /&gt;• [[President van Brasilië|President]]&lt;br /&gt;• [[Adjunkpresident]]
|leiername               = [[Luiz Inácio Lula da Silva]]&lt;br /&gt;[[Geraldo Alckmin]]
|oppervlak_rang          = 5&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 8&amp;nbsp;515&amp;nbsp;759&lt;ref&gt;{{pt}} {{cite web |url=http://www.ibge.gov.br/home/geociencias/cartografia/default_territ_area.shtm |title=Área Territorial Brasileira |publisher=Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística |trans-title=Brasiliaanse Territoriale Gebied |accessdate=12 Mei 2018 |quote=Para a superfície do Brasil foi obtido o valor de 8.515.759,090 km2, publicado no DOU nº 124 de 30/06/2017, conforme Resolução Nº 02, de 29 de junho de 2017. |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019162946/https://www.ibge.gov.br/home/geociencias/cartografia/default_territ_area.shtm |archive-date=19 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|oppervlakmi²            = 3&amp;nbsp;287&amp;nbsp;956
|persent_water           = 0,65
|bevolking_skatting      = 217&amp;nbsp;240&amp;nbsp;060&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil|title=Brazil|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=1 Januarie 2023|archive-date=18 Junie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618101718/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_skatting_jaar = 2022
|bevolking_rang          = 7&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|bevolking_sensus        = 190&amp;nbsp;732&amp;nbsp;694&lt;ref&gt;{{pt}} [http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=1766&amp;id_pagina=1 Censo 2010: população do Brasil é de 190.732.694 pessoas].&lt;/ref&gt;
|bevolking_sensus_jaar   = 2010
|bevolkingsdigtheid      = 25
|bevolkingsdigtheidmi²   = 64,7
|bevolkingsdigtheidrang  = 193&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP                 = $3&amp;nbsp;958&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=imf2&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=223,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2020&amp;ey=2027&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |title=Brazil |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2022 |accessdate=1 Januarie 2023}}&lt;/ref&gt;
|BBP_PPP_rang            = 9&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP_jaar            = 2023
|BBP_PPP_per_kapita      = $18&amp;nbsp;396&lt;ref name=imf2 /&gt;
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 88&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP                     = $2&amp;nbsp;059&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=imf2 /&gt;
|BBP_rang                = 12&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|BBP_jaar                = 2023
|BBP_per_kapita          = $9&amp;nbsp;572&lt;ref name=imf2 /&gt;
|BBP_per_kapita_rang     = 104&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|onafhanklikheidstipe    = • Verklaar&lt;br /&gt;• Erken&lt;br /&gt;• Republiek&lt;br /&gt;• Huidige grondwet
|onafhanklikheidsgebeure = 
|onafhanklikheidsdatums  = van [[Portugal]]&lt;br /&gt;[[7 September]] [[1822]]&lt;br /&gt;[[29 Augustus]] [[1825]]&lt;br /&gt;[[15 November]] [[1889]]&lt;br /&gt;[[5 Oktober]] [[1988]]
|MOI                     = {{wins}} 0,754&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |title=Human Development Report 2021/2022 |publisher=United Nations Development Programme |date=2021 |accessdate=1 Januarie 2023}}&lt;/ref&gt;
|MOI_rang                = 87&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|MOI_jaar                = 2021
|MOI_kategorie           = {{kleur|#090|hoog}}
|Gini                    = 48,9&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=BR |title=Gini Index – Brazil |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=1 Januarie 2023}}&lt;/ref&gt;
|Gini_rang               = 
|Gini_jaar               = 2020
|Gini_kategorie          = {{kleur|#990000|hoog}}
|geldeenheid             = [[Real]]
|geldeenheid_kode        = BRL
|land_kode               = BR
|tydsone                 = BRT
|utc_afwyking            = [[UTC-02:00|-2]] tot [[UTC-05:00|-5]]
|tydsone_somer           = BRST
|utc_afwyking_DST        = [[UTC-02:00|-2]] tot [[UTC-05:00|-5]]
|internet_domein         = [[.br]]
|skakelkode              = 55
|voetskrif               = 
}}

'''Brasilië''' ([[Portugees]]: ''Brasil'', [bɾaˈziw], {{Audio|Pt-br-Brasil.ogg|luister}}), amptelik die '''Federatiewe Republiek Brasilië''' (''República Federativa do Brasil'', {{Audio|Pt-br-República Federativa do Brasil.ogg|luister}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|author=José María Bello|title=A History of Modern Brazil: 1889–1964|url=https://books.google.com/books?id=O26rAAAAIAAJ&amp;pg=PA56|year=1966|publisher=Stanford University Press|isbn=978-0-8047-0238-6|page=56}}&lt;/ref&gt;), is die grootste land en ook dié land met die grootste bevolking in [[Latyns-Amerika|Latyns]]- en [[Suid-Amerika]]. Dit is verder ook die vyfde grootste land in die wêreld ten opsigte van bevolking en grondgebied. Dié land strek oor die uitgestrekte gebied vanaf Sentraal-Suid-Amerika en die [[Atlantiese Oseaan]]. Dié land strek die verste oos van al die lande in die [[Amerikas]] en grens aan [[Uruguay]], [[Argentinië]], [[Paraguay]], [[Bolivië]], [[Peru]], [[Colombia]], [[Venezuela]], [[Guyana]], [[Suriname]] en die Franse [[département]] [[Frans-Guyana]]. Brasilië grens inderwaarheid aan bykans elke Suid-Amerikaanse land behalwe vir [[Ecuador]] en [[Chili]]&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt; en beslaan 47,3% van dié vasteland se oppervlak.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.un.int/brazil/brasil/brazil-land.htm |title=BRAZIL – Land |website=Permanent Missions |publisher=[[Verenigde Nasies]] |at=Geography |accessdate=12 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205072940/http://www.un.int/brazil/brasil/brazil-land.htm |archive-date= 5 Desember 2014 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Brazil Blue Marble.png|duimnael|links|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Brasilië]]
[[Lêer:Amanhecer no Hercules --.jpg|duimnael|links|Sonop in die Nasionale Serra dos Órgãos-park, deelstaat Rio de Janeiro. In die agtergrond: die bergpiek ''Dedo de Deus'' («Vinger van God»)]]
[[Lêer:Berohokã dress - Memorial dos Povos Indígenas - Brasilia - DSC00596.JPG|duimnael|links|Kunsvolle inheemse tekstiele in die museum ''Memorial dos Povos Indígenas'', Brasília]]
Brasilië bevat uitgebreide [[landbou]]gebiede en [[reënwoud]]e. Met sy baie natuurlike hulpbronne en groot arbeidsmark is dié land Suid-Amerika se leidende ekonomiese moondheid.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|author=Clare Ribando Seelke|title=Brazil-U. S. Relations|url=https://books.google.com/books?id=AedJmV-wedMC&amp;pg=PA1|year=2010|publisher=Congressional Research Service|isbn=978-1-4379-2786-3|page=1}}&lt;/ref&gt;

Omdat dit 'n kolonie van [[Portugal]] was, is Portugees die [[amptelike taal]] van Brasilië&lt;ref&gt;{{pt}} Brasiliaanse Federale Grondwet, artikel 13 [http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constituiçao.htm &quot;Constituição Federal&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213194044/http://www.planalto.gov.br/CCIVIL_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao.htm |date=13 Desember 2007 }}, Brasiliaanse Regering (amptelike teks). Besoek op 17 Mei 2007.&lt;/ref&gt; – die grootste Portugeessprekende land in die wêreld en die enigste een in die Amerikas.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|author1=John J. Crocitti|author2=Monique Vallance|title=Brazil Today: An Encyclopedia of Life in the Republic|url=https://books.google.com/books?id=vP9jHaoL_s4C&amp;pg=PR23|year=2011|publisher=South Dakota State University|isbn=978-0-313-34673-6|page=23}}&lt;/ref&gt; Die naaste Portugeessprekende land is [[Kaap Verde]] in [[Afrika]] en noordoos van Brasilië geleë.

Brasilië het die wêreld se tweede grootste [[Christene|Christen]]-bevolking na die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] (151 miljoen) en ook die wêreld se grootste [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] bevolking, 'n sterk geskiedkundige band wat nagelaat is deur die Rooms-Katolieke [[Portugese]] koloniste.&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/4243727.stm |title=Factfile: Roman Catholics around the world |publisher=[[BBC]] |date=1 April 2005 |accessdate=1 Januarie 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

== Etimologie ==
[[Lêer:Caesalpinia-echinata-Rinde.JPG|duimnael|links|Die rooi bas van die brasielhoutboom (''Caesalpinia echinata'')]]
Die Portugese landsnaam ''Brasil'' het sy oorsprong in die brasielhoutboom (''Caesalpinia echinata''), in Portugees ''pau-brasil'' genoem, wat in bosse langs die Atlantiese kus aangetref word en deur die inheemse Indiaanse bevolking vir die vervaardiging van pyle en boë gebruik is. Die rooi kleurstof, wat uit die hout ontgin kon word en waarin mans hul liggame geverf het, het 'n belangrike rol in rituele en in oorlogstye gespeel.

In die vroeë koloniale tydperk was brasielhout 'n gesogte uitvoerproduk wat die voorindustriële Europese tekstiel- en wolbedryf van 'n karmosynrooi kleurstof voorsien het. Die hout is tot in die 19de eeu ontgin – tot so 'n mate dat die brasielhoutboom destyds as uitgestorwe beskou is. Eers in 1928 is dit herontdek in Pernambuco. Die brasielhoutboom is tans een van die bedreigde spesies in die laaste oorblyfsels van Brasilië se oorspronklike Atlantiese kusbosse, die ''Mata Atlántica''.

Die Portugese term ''brasa'' kan vertaal word as &quot;gloed&quot; of &quot;gloeiende kole&quot;; die byvoeglike naamwoord ''brasil'' (&quot;gloedagtig&quot;) verwys na die kleur van brasielhout – dit is helder oranjerooi in sy natuurlike toestand, maar verander ná blootstelling – sodra dit gesny word – tot 'n diep rooibruin.

== Geografie ==
[[Lêer:Brazil topo.jpg|duimnael|links|Topografiese kaart van Brasilië]]
[[Lêer:Amazon 57.53278W 2.71207S.jpg|duimnael|Die [[Amasonerivier|Amasone se rivierloop]] in die tropiese reënwoud]]
[[Lêer:Rio de Janeiro from Sugarloaf mountain, May 2004.jpg|duimnael|[[Rio de Janeiro]], die tweede grootste stad in Brasilië]]
Brasilië word geografies deur twee groot landskapsvorme gekenmerk – die uitgebreide laagliggende Amasone-reënwoud in die noorde en die hoogplato in die sentrale gedeelte en die suide van dié land. Die laasgenoemde is 'n meer oop terrein bestaande uit heuwels en lae berge – tuiste van die oorgrote meerderheid van die Brasiliaanse bevolking en ook die gebied waar die landbou hoofsaaklik plaasvind. Langs die Atlantiese kus is daar ook verskeie bergreekse wat hoogtes van soveel as 2&amp;nbsp;900&amp;nbsp;meter bo [[seevlak]] bereik. Die hoogste piek is [[Pico da Neblina]] wat 3&amp;nbsp;014&amp;nbsp;meter bo seespieël in die Guyaanse hooglande uitstyg. Die langste riviere sluit in: die [[Amasonerivier|Amasone]], die grootste rivier in die wêreld in terme van vloeiende watervolume en die tweede langste in die wêreld ná die [[Nylrivier]] in [[Afrika]]; die [[Río Paraná|Paraná]] en sy hoofvertakking, die [[Rio Iguazú|Iguaçurivier]], waar die indrukwekkende [[Iguazú-waterval|Iguaçu-waterval]] (Portugees: ''Cataratas do Iguaçu'') gevind kan word; die [[Rio Negro]]-, [[Rio São Francisco|São Francisco]]-, [[Rio Xingu|Xingu]]-, [[Rio Madeira|Madeira]]- en die [[Rio Tapajós|Tapajós]]-riviere.

Brasilië is hoofsaaklik in die trope geleë en daarom toon die [[klimaat]] baie min seisoenale veranderinge. In die suidelikste deel van Brasilië kry 'n mens 'n subtropiese gematigde [[klimaat]], wat nou en dan selfs ryp en [[sneeu]] in die hoër dele kan ervaar. Neerslag is oorvloedig in die vogtige Amasonekom, maar daar word ook droër dele aangetref, veral in die noordooste van dié land.

'n Aantal [[eiland]]e in die Atlantiese Oseaan is ook deel van Brasilië:
* [[Sint Petrus en Sint Paulus-argipel]]
* Rocas Atol
* Fernando de Noronha
* Trinidade en Martim Vaz

Die Brasiliaanse vasteland word oor die algemeen geografies in vyf kenmerkende streke verdeel: die Noordelike streek, die Noordoostelike streek, die Sentraalwestelike streek, die Suidoostelike streek en die Suidelike streek.
* Die Noorde beslaan sowat 45,27% van die oppervlakte van Brasilië en is ook die streek met die kleinste bevolking. Daar is min nywerheidsontwikkelinge en die streek is redelik onderontwikkel (met die uitsondering van [[Manaus]], wat 'n belastingvrye [[nywerheid]]sone bevat). Die streek bevat ook die grootste reënwoude in die wêreld, die [[Amasonereënwoud|Amasone]] waar baie inheemse stamme van Brasilië woon.
* Die Noordoostelike streek bevat 'n derde van Brasilië se bevolking. Die mense daar het diverse kulture met sommiges wat sterk wortels het uit die Portugese koloniale tydperk en ander met 'n sterk Afro-Brasiliaanse kultuur en dan is daar ook diegene wie se kultuur deur hul inheemse Brasiliaanse Indiaanse afkoms beïnvloed word. Dit is ook die armste streek van Brasilië en beleef lang droë klimaatstoestande.
* Die Sentraalwestelike streek is die tweede grootste streek in Brasilië maar het 'n lae bevolkingsdigtheid. Dit is hier waar die Brasiliaanse hoofstad Brasília geleë is. Die streek bevat die [[Pantanal]], die wêreld se grootste moerasgebied, asook 'n klein deel van die Amasone-reënwoud in die noordwestelike deel daarvan. 'n Groot deel van die streek is begroei deur die Cerrado, die grootste grasvlakte in die wêreld, wat twee duidelik onderskeibare seisoene beleef: 'n reënseisoen (vanaf Oktober tot April) en 'n droë seisoen (vanaf Mei tot September). Dit is ook die belangrikste landbougebied in dié land. Die belangrikste stede hier is: Brasília, [[Goiânia]], [[Campo Grande]] en [[Cuiabá]].
* Die Suidoostelike streek is die welvarendste en digbevolkste streek. Dit het meer inwoners as enige ander Suid-Amerikaanse land en bevat een van die grootste metropolitaanse gebiede in die wêreld, waarvan die hoofstede dié land se twee grootstes is; [[São Paulo]] en [[Rio de Janeiro]]. Die streek bevat 'n groot diversiteit insluitende die groot sakegebied van São Paulo, die geskiedkundige stede van Minas Gerais, die wêreldbekende strande van Rio de Janeiro en die hoogs aangeskrewe kus van [[Espírito Santo]].
* Die Suidelike streek is die welvarendste (in terme van die BBP per capita), met die hoogste lewenstandaard in dié land. Dit is ook die koudste streek van Brasilië. Baie [[Europa|Europese]] immigrante het hulself hier gevestig, naas Portugese van die Europese vasteland en [[Asore]]ane hoofsaaklik [[Duitsers]], [[Italianers]] en mense van [[Slawiërs|Slawiese]] afkoms. Die inwoners van hierdie streek se kultuur toon sterk invloede vanuit dié kulture.

== Geskiedenis ==
=== Vroeë geskiedenis ===
[[Lêer:Serra da Capivara - Several Paintings 2b.jpg|duimnael|[[Grotkuns|Grottekeninge]] in die nasionale park Serra da Capivara]]
[[Lêer:Map of indigenous peoples of Brazil (16th C.).jpg|duimnael|Kaart van die [[Indiane|inheemse volke]] op die vooraand van [[kolonialisme]]]]
Daar word geglo dat Brasilië vir ten minste 10&amp;nbsp;000 jaar lank deur semi-nomadiese stamme bevolk was voordat die eerste Portugese ontdekkingsreisigers onder leiding van Pedro Álvares Cabral vroeg saans op 22 April 1500 daar voet aan wal gesit het.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.britannica.com/ Britannica], [http://www.britannica.com/eb/article-9018462/Pedro-Alvares-Cabral Pedro Álvares Cabral], besoek op 20 Junie 2007&lt;/ref&gt; Die vroegste spore van menslike lewe is in die deelstaat Piauí ontdek. Terwyl navorsers aanneem dat Paleo-Indiaanse groepe omstreeks 10&amp;nbsp;000 v.C. die suidpunt van die Suid-Amerikaanse vasteland bereik het, word die oudste menslike oorskot, wat deur argeoloë in Brasiliaanse kusgebiede opgegrawe is, gedateer op omstreeks 8&amp;nbsp;000 v.C.

Geografiese en klimatiese besonderhede is oorspronklik as rede aangevoer vir die beweerde feit dat groter, hoogs ontwikkelde beskawings met hoër bevolkingsdigtheid, vergelykbaar aan die Inka-beskawing in die Andes-bergreeks, in die Amasonebekken nooit kon ontstaan nie. So is oorspronklik aangeneem dat Brasilië in die voorkoloniale periode 'n yl bevolkte gebied was met klein groepe nomadiese en halfnomadiese bewoners – hoofsaaklik jagters en vissers. Tot 'n beperkte mate is – volgens ouer hipoteses – grond bewerk.

Meer onlangse navorsing deur Brasiliaanse en Britse wetenskaplikes van die Universiteit van Exeter in Engeland, waarvan eerste bevindings in 2018 gepubliseer is, dui egter daarop dat randgebiede in die suidelike Amasonebekken, geleë in die deelstaat Mato Grosso, deur voor-kolumbiaanse bevolkings ontsluit is vir intensiewe boerdery. 'n Stelselmatig beplande netwerk van paaie het nedersettings in 'n gebied van 400&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; met mekaar verbind – as deel van 'n infrastruktuur vir 'n beraamde bevolking van een miljoen.&lt;ref&gt;{{de}} [http://www.spiegel.de/wissenschaft/mensch/amazonas-reste-von-80-alten-siedlungen-entdeckt-a-1200281.html ''spiegel.de, 28 Maart 2018: Amazonas – Reste von 81 alten Siedlungen entdeckt. Besoek op 8 Julie 2018'']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.exeter.ac.uk/news/research/title_648742_en.html ''University of Exeter – Research news: Parts of the Amazon thought uninhabited were actually home to up to a million people. Besoek op 8 Julie 2018''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180401123915/http://www.exeter.ac.uk/news/research/title_648742_en.html |date= 1 April 2018 }}&lt;/ref&gt;

=== Koloniale tydperk ===
==== Portugese verkenning en vroeë koloniale beleid ====
[[Lêer:Desembarque de Pedro Álvares Cabral em Porto Seguro em 1500 by Oscar Pereira da Silva (1865–1939).jpg|duimnael|Pedro Álvares Cabral land in Porto Seguro, 1500]]
[[Lêer:Brazil 16thc map restored cut.jpg|duimnael|Antieke kaart van Brasilië wat in 1519 deur Portugese ontdekkersreisigers opgestel is]]
Volgens die [[Verdrag van Tordesillas]], wat deur bemiddeling van die pous in 1494 tussen Spanje en Portugal gesluit is, het die destyds nog onbekende Brasilië deel uitgemaak van Portugal se eksklusiewe belangesfeer in die Nuwe Wêreld. As 'n feitlik onbekende land was Brasilië aanvanklik van min belang vir Portugal, maar sou nogtans tot sy grootste en belangrikste kolonie ontwikkel. Oor die loop van drie eeue is dit deur die Portugese hervestig en is die houtbronne eers ontgin en later ook landboubedrywighede in die vorm van suikerriet en [[Koffieboon|koffiebone]] gevestig en is [[goud]] ook daar ontgin. Die kolonie se mannekrag het aanvanklik bestaan uit [[Slawerny|slawe]] vanuit die oorspronklike boorlinge en ná 1550, hoofsaaklik vanuit [[Afrika]].&lt;ref name=&quot;UNESCO&quot;&gt;{{en}} [[Unesco]] [http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=8161&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html Slavery in Brazil], besoek op 20 Junie 2007&lt;/ref&gt;

Admiraal Cabral se vloot het in Maart 1500 die hawe van [[Lissabon]] verlaat en was met dertien skepe en 'n bemanning van 1&amp;nbsp;500 die grootste wat tot dusver na die Suid-Atlantiese gebiede gestuur is. Die Portugese was van plan om hulle handelsbelange in [[Indië]] met swaar gewapende skepe teen [[Arabiere|Arabiese]] mededingers en plaaslike heersers te beskerm. Die ontdekking van Brasilië was min of meer 'n toeval: op 2 April 1500 het Cabral se manne naby die huidige Porto Seguro vir die eerste keer land raakgesien. Op 22 April 1500 het die Portugese voet aan wal gesit en op vreedsame [[Indiane]] afgekom, maar daar was klaarblyklik geen rykdomme in hierdie land nie. Op 3 Mei het Cabral weer seile gespan om Indië betyds te bereik.

Brasilië het wél die aandag getrek van Portugese handelaars wat met plaaslike Indiane handel begin dryf het. 'n Verskeidenheid Europese goedere is teen inheemse hout geruil. Hierdie simmetriese betrekkinge tussen Europeërs en inheemse Brasiliane het eers drasties begin verander nadat Portugal besluit het om kusgebiede te koloniseer. Om setlaars na 'n oorsese besitting te stuur was 'n ongewone stap in Portugal se oorsese handelsbeleid. Met sy betreklik klein bevolking het die land sover moontlik steeds voorkeur gegee aan die vestiging van klein kommersiële nedersettings, met forte om hulle teen aanvalle te beskerm. Setlaarkolonies het geen rol in die land se koloniale en handelsbeleid gespeel nie.

In die geval van Brasilië het eksterne faktore bygedra tot 'n heel ander ontwikkeling. Portugal se Europese mededingers het die onderontwikkelde Portugese besitting in toenemende mate as basis vir Portugal se Asiatiese handelsroetes misbruik – roetes wat juis deur die suidelike Atlantiese Oseaan geloop het. Aanvanklik is gebruik gemaak van 'n feodale meganisme wat uit die tyd van die Reconquista, die Christelike herverowering van die Iberiese skiereiland uit die hande van Moslemheersers. So is kusgebiede in sogenaamde kapteinskappe verdeel wat aan privaat entrepreneurs oorhandig is. Nadat min sukses aan hierdie instrument beskore was, is die besluit geneem om Brasilië as setlaarkolonie te ontwikkel.&lt;ref&gt;{{en}} Francisco Vidal Luna and Herbert S. Klein: ''The Economic and Social History of Brazil since 1889''. New York: Cambridge University Press 2014, bl. 1&lt;/ref&gt;

==== Nederlands-Brasilië ====
Verskeie Europese moondhede het pogings onderneem om kolonies in Brasilië te vestig. Nederland was die enigste van hulle wat daarin geslaag het om voet in die deur te kry – al was dit maar vir 'n kort tydperk.

Tussen 1630 en 1654 is die gebied rondom [[Recife]] in die noordooste oorgeneem deur die [[Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande]] en het die kolonie as [[Nederlands-Brasilië]] bekend gestaan. Die verskillende [[Nederland]]se goewerneurs van die kolonie het probeer om soveel moontlik immigrante na die gebied te lok, met gematigde sukses. Uiteindelik is die [[Nederlanders]], wat nie deur die moederland bygestaan kon word nie vanweë die [[Eerste Anglo-Nederlandse oorlog]], in 1654 verdryf deur die Portugese wat die gebied weer by hulle kolonie ingelyf het.&lt;ref&gt;{{en}} Benjamin Schmidt, [http://books.google.com/books?hl=en&amp;lr=&amp;id=U-OshMIPD48C&amp;oi=fnd&amp;pg=RA1-PR9&amp;dq=Brazil+New-Holland&amp;ots=9FJObDNV9h&amp;sig=VbZc8YrrocUWo7fmJwQa88t2esM#PPA211,M1, Innocence Abroad: The Dutch Imagination and the New World, 1570–1670], besoek op 20 Junie 2007&lt;/ref&gt;

==== Die Portugese koningshuis in Brasiliaanse ballingskap ====
Vroeg in die 19de eeu is Brasilië en sy Portugese moederland deur die [[Napoleontiese Oorloë]] in Europa geraak. [[Napoleon Bonaparte|Napoléon Bonaparte]] se poging om die Verenigde Koninkryk deur middel van 'n seeblokkade af te sny van toegang tot vastelandse Europese hawens is gedeeltelik gedwarsboom deur Portugal wat – weens sy eeue oue politieke en militêre alliansie met Engeland – alle hawens oop gehou het vir Engelse skepe. Frankryk en Spanje het in die Verdrag van Fontainebleau, wat op 28 Oktober 1807 onderteken is, besluit om Portugal binne te val en die land tussen hulle op te deel.

In die najaar van 1807 het Franse magte, wat deur Spanje ondersteun is, die Portugese grens oorskry. Op 30 November het die Franse besetters Lissabon ingeneem. Die Portugese koningshof het reeds op 27 November uit Lissabon gevlug op pad na die veilige Brasilië. Altesaam 15&amp;nbsp;000 persone het hulle vergesel. Die Portugese koning Dom João VI het die stadshouder van Lissabon aangewys om die stad sonder verset aan die Franse troepe te oorhandig. Vervolgens het Rio de Janeiro enkele jare lank as hoofstad van die Portugese Wêreldryk gedien.

Die koning se ballingskap was die begin van een van die moeilikste periodes in die Portugese geskiedenis. In die somer van 1808 het Britse magte begin om Napoleon se troepe weer uit die land te verdryf. Oorlogshandelinge het jare lank op die hele Iberiese Skiereiland voortgeduur en is op 'n indrukwekkende manier gedokumenteer in die Spaanse skilder Francisco de Goya se siklus ''Desastres de la Guerra''.&lt;ref&gt;{{de}} [http://www.portugalmania.de/2007/11/vor-200-jahren-die-truppen-napoleons-erobern-portugal/ ''www.portugalmania.de, 25 November 2007: Vor 200 Jahren: Die Truppen Napoleons erobern Portugal. Besoek op 8 Julie 2018'']&lt;/ref&gt;

=== Betrekkinge met die Verenigde Koninkryk en onafhanklikheid ===
[[Lêer:Independência ou Morte (1888).jpg|duimnael|links|Proklamasie van Brasilië se onafhanklikheid deur Prins Pedro op 7 September 1822]]
[[Lêer:Debret31.jpg|duimnael|upright|Keiser [[Pedro I van Brasilië]] (1822–1831)]]
[[Lêer:Fala do trono.jpg|duimnael|upright|Keiser [[Pedro II van Brasilië]] (1831–1889)]]
Brasilië se status is tydelik verhoog tot dié van 'n verenigde koninkryk onder die Portugese kroon. Na [[João VI van Portugal]] se terugkeer na die bevryde Lissabon het die oorblywende koninklike regering in Rio de Janeiro stappe gedoen om die Koninkryk Brasilië te ontbind en sy status weer na kroonkolonie te verlaag. Dit het gelei tot 'n reeks kleinskaalse konflikte wat bekend staan as die Brasiliaanse Onafhanklikheidsoorlog. Op 7 September 1822 het kroonprins [[Pedro I van Brasilië]] (later Pedro IV van Portugal) onafhanklikheid verklaar en die onafhanklike Koninkryk Brasilië tot stand gebring. 'n Verdrag, wat die koninkryk se onafhanklikheid erken het, is op 29 Augustus 1825 met die Verenigde Koninkryk en Portugal onderteken.

Aangesien die kroon steeds in die hande van die [[Huis van Braganza-Sakse-Koburg en Gotha|Huis van Braganza]] was, het die onafhanklikheid meer 'n verdeling van die [[Portugese Ryk]] in twee dele verteenwoordig en verskil dit ietwat met van die ander onafhanklikheidsbewegings wat elders in die [[Amerikas]] voorgekom het.

Die Brasiliaanse Ryk was teoreties 'n [[demokrasie]] volgens die Britse styl, al het die magsverdeling tussen die keiser en die parlement meer ooreenkomste met die destydse [[Keiserryk Oostenryk]] gehad. Slawerny is in 1888 afgeskaf deur die &quot;Goue Wet&quot; wat deur [[Prinses Isabel]] uitgevaardig is. Grootskaalse immigrasie uit Europa het daarna die basis geskep vir verdere nywerheidsontwikkeling. Pedro I is opgevolg deur sy seun [[Pedro II van Brasilië|Pedro II]] — wat op sy oudag vasgevang is in 'n politiese stryd tussen die weermag en die kabinet, 'n krisis wat ontstaan het as gevolg van die Paraguayaanse Oorlog. Om 'n [[burgeroorlog]] tussen die weermag en die vloot te voorkom het Pedro II op 15 November 1889 van sy troon afstand gedoen toe 'n federale republiek tot stand gebring is deur veldmaarskalk Deodora da Fonseca.

In die laat 19de en vroeë 20ste eeue het Brasilië meer as vyf miljoen Europese, Arabiese en [[Japan]]nese immigrante gelok. Die tydperk het dan ook die verdere nywerheidsontwikkeling en kolonisering van die binneland teweeg gebring. Brasiliaanse demokrasie is drie keer omvergegooi en deur diktatorskappe vervang tussen 1930–1934 en 1937–1945 onder die bewind van Getúlio Vargas en tussen 1964–1985 onder opeenvolgende generaals wat deur die militêre bewind aangestel is met die hulp van die Verenigde State.

=== Republiekwording en die tydperk van die wêreldoorloë ===
[[Lêer:Proclamação da República by Benedito Calixto 1893.jpg|duimnael|links|Proklamasie van die republiek in 1889]]
[[Lêer:Vargas e Roosevelt.jpg|duimnael|Getúlio Vargas (links) saam met die Amerikaanse president [[Franklin D. Roosevelt]] in Rio de Janeiro, 1936]]
Die eerste Brasiliaanse republiek met 'n federatiewe grondwet (24 Februarie 1891), die Verenigde State Brasilië (Portugees: ''República dos Estados Unidos do Brasil'') is deur maarskalk [[Deodoro da Fonseca|Manuel Deodoro da Fonseca]] geproklameer, met die [[Verenigde State van Amerika]] as sy model. Die republikeinse regerings het die vinnige ontwikkeling van die Brasiliaanse ekonomie bevorder en grenskonflikte met die buurstate is op 'n vreedsame manier besleg.

Die groot internasionale aanvraag na [[koffie]], een van Brasilië se hoofsaaklike uitvoerprodukte, het aanvanklik die ekonomiese welvaart van dié land verseker en die landbou het hom veral op hierdie gewas toegespits. Weens sterk mededinging van Asiatiese produsente het die plaaslike [[rubber]]bedryf egter al in 1914 in 'n ernstige krisis beland wat uiteindelik die hele ekonomie geraak het. Tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]] was Brasilië sedert 1917 amptelik 'n lid van die [[Geallieerdes van die Eerste Wêreldoorlog|geallieerde koalisie]] teen [[Duitse Keiserryk|Duitsland]], maar het egter geen aktiewe rol by die oorlogshandelinge gespeel nie.

Die aanvraag na koffie het ná die einde van die oorlog skerp gedaal en die politieke stabiliteit is deur [[rewolusie]]s in die deelstate [[São Paulo (deelstaat)|Sāo Paulo]] en [[Rio Grande do Sul]] bedreig. Tydens die twintigerjare het groot dele van die bevolking daarvoor gepleit om 'n einde aan die [[oligargie]]se regeringstelsel te maak.

Met die tweede krisis van die koffiebedryf in 1930 het die bevolking onder die leiding van [[Getúlio Vargas]], die sogenaamde &quot;Vader van die Armes&quot;, in opstand teen die regering gekom en Vargas het die amp van [[President van Brasilië|presidentskap]] oorgeneem. In die eerste maande van sy regering het die Brasiliaanse ekonomie begin herstel. In 1937 is Vargas tot lewenslange president en &quot;welwillende diktator&quot; uitgeroep.

Nadat die Verenigde State druk op hom geplaas het, het Vargas in 1942 oorlog teen [[Nazi-Duitsland]] en die ander [[Spilmoondhede]] verklaar. 'n Afdeling van sowat 25&amp;nbsp;000 Brasiliaanse soldate is na [[Italië]] gestuur en het onder meer aan die Slag van Monte Cassino deelgeneem. Ná die oorlog is Vargas deur die Brasiliaanse weermag as president ontslaan.

=== Die tydperk ná 1945 ===
[[Lêer:Sessaoconstituinte.jpg|duimnael|Laaste vergadering van die Grondwetgewende Parlement in 1988]]
[[Lêer:BRICS leaders meet on the sidelines of 2016 G20 Summit in China.jpg|duimnael|Die [[BRICS]]-leiers in 2016: [[Michel Temer|Temer]], [[Narendra Modi|Modi]], [[Xi Jinping|Xi]], [[Wladimir Poetin|Poetin]] en [[Jacob Zuma|Zuma]] (v.l.n.r.)]]
Net vyf jaar later is Vargas deur die Brasiliaanse volk vir 'n tweede ampstermyn gekies. Hy het 'n duidelik [[Sosialisme|Sosialistiese]] beleid gevolg, maar nadat die Verenigde State en regsgesinde politieke kringe steeds meer druk op hom geplaas het om te bedank, het hy in 1954 selfmoord gepleeg. Sy opvolger [[Juscelino Kubitschek]] het saam met die Partido Trabalhista Brasileiro (PTB) daarin geslaag om buitelandse beleggers na dié land te lok en in die laat vyftigerjare het die Brasiliaanse ekonomie weer vinniger begin groei. President Kubitschek se ambisieuse projek om 'n nuwe hoofstad [[Brasília]] in die sentrum van dié land te stig, het die staatsfinansies erg verswak. Jânio da Silva Quadros het die presidentsverkiesing in 1960 gewen en 'n beleid van politieke onafhanklikheid (veral teenoor die VSA) en volhoubare staatsfinansies gevolg. Maar slegs enkele maande nadat hy die ampseed afgelê het, het hy in 1961 ten gunste van sy adjunkpresident Joāo Goulart afgedank.

Met die onbloedige rewolusie van 1964 wat deur 'n aantal goewerneurs in die deelstate gesteun is, is 'n einde aan die presidentskap van die links-liberale Goulart gemaak en 'n militêre bewind het die mag oorgeneem. Brasilië het tot een van die gewildste bestemmings vir internasionale beleggings ontwikkel en 'n groot aantal multinasionale maatskappye het hulle in dié land gevestig.

Sedert 1985 word Brasilië internasionaal as 'n demokrasie, en spesifiek 'n presidensiële demokrasie, erken. Die status is in 1993 deur 'n volkstemming bevestig, toe die kiesers gevra is om te kies tussen 'n presidensiële demokrasie of 'n parlementêre stelsel: kiesers het ook toe besluit om nie dié land se [[grondwetlike monargie]] te herstel nie.

In 2009 het Brasilië saam met [[Rusland]], [[Indië]] en die [[Volksrepubliek China]] die BRIC-organisasie gestig, wat in 2010 [[Suid-Afrika]] opgeneem en sy naam in [[BRICS]] verander het. In 2014 het Brasilië die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi]] aangebied, die tweede keer ná [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1950|1950]]. Net twee jaar later is die [[Olimpiese Somerspele 2016|Olimpiese Somerspele van 2016]] in Rio de Janeiro beslis, die eerste in Suid-Amerika en die tweede in Latyns-Amerika ná die [[Olimpiese Somerspele 1968|Olimpiese Somerspele van 1968]] in [[Meksikostad]].

== Regering en politiek ==
=== Staatsvorm ===
[[Lêer:Alberto Fernández y Luiz Inácio Lula da Silva en São Paulo 2022 (3) (cropped).jpg|duimnael|links|upright|[[Luiz Inácio Lula da Silva]], Brasilië se president sedert 2023]]
[[Lêer:Homologação do tombamento de obras do Niemeyer (35035168191).jpg|duimnael|Die [[Palácio do Planalto]], amptelike werkplek van die president]]
[[Lêer:Congresso Nacional durante o nascer do sol.jpg|duimnael|Brasilië se Nasionale Kongres is die bekendste landmerk in die hoofstad, [[Brasília]]]]
Die hoofstad van Brasilië is Brasília. Volgens die grondwet wat in 1988 bekragtig is, is Brasilië 'n federale presidensiële verteenwoordigende demokratiese republiek, waar die president, wat vir 'n ampstermyn van vier jaar regstreeks deur die volk verkies word, beide die [[staatshoof]] en regeringshoof is en ook die kabinet saamstel. Sedert 1998 mag die president, wat oor verreikende uitvoerende bevoegdhede beskik, vir 'n tweede ampstermyn herverkies word.

Die Unie se uitvoerende gesag word deur die regering uitgeoefen met die president as hoof. Wetgewende gesag berus by die Nasionale Kongres (''Congresso Nacional''), wat in twee kamers verdeel word. Die 513 afgevaardigdes van die Kamer van Afgevaardigdes van Brasilië (''Câmara dos Deputados'') word elke vier jaar verkies in 'n stelsel van proporsionele verteenwoordiging deur deelstate. Die lede van die Federale Senaat (''Senado Federal'') word volgens 'n meerderheidsstelsel vir 'n agt-jaar tydperk verkies. Die gewone wetgewende proses vereis deelname van die uitvoerende gesag, wat die reg het om nuwe wetgewing te veto.

Nadat die grondwet aanvanklik 'n oorgangsklousule behels het, is in 1993 'n referendum oor Brasilië se staats- (monargie of republiek) en sy regeringsvorm (presidensiële of parlementêre stelsel) gehou. Die kiesers het hulle met 'n algehele meerderheid vir 'n republikeinse staatsvorm (87 persent) en 'n presidensiële regeringstelsel (69 persent) uitgespreek.

Die administratiewe strukture van die staat is 'n federasie; Brasilië het egter die munisipaliteite as outonome politiese eenhede ingesluit wat die federasie drieledig maak en die Unie, die deelstate en die munisipaliteite insluit. Die regstelsel is gebaseer op Romeinse Reg.

=== Politieke ontwikkeling ===
[[Lêer:Chamber of Deputies of Brazil 2.jpg|duimnael|Die tweede kamer van die Brasiliaanse Nasionale Kongres, die ''Câmara dos Deputados'' (Kamer van Afgevaardigdes), vergader in die hoofstad Brasília]]
Brasilië was tussen 1964 en 1985 onder militêre bewind. In hierdie periode het veral indigene Brasilianers slagoffers van menseregvergrype geword, terwyl die ekonomiese ontwikkeling deur 'n reeks grootskaalse en ekologies onsensitiewe prestige-projekte gekenmerk was – waaronder die grootpad Transamazônica, die [[waterkrag]]sentrale Itaipú, die [[kernkrag]]sentrale in Angra dos Reis en talle snelweë. Die ekonomiese gevolge was 'n reuse-skuldlas (Brasilië se buitelandse skulde was die hoogste van alle lande) en sukkelende staatsondernemings.

Onder die voormalige president Bolsonaro en sy minister van onderwys Abraham Weintraub het die krisis in die onderwyssektor drasties vererger nadat die regering sy planne bekend gemaak het om die tersiêre onderwysbegroting met dertig persent te besnoei. 'n Besuiniging van staatsbesteding vir die primêre en sekondêre onderwyssektor word eweneens oorweeg. As rede word die ekonomiese krisis aangevoer waaronder Brasilië in 2019 verkeer. Kritici beweer dat die besluite ideologies gemotiveerd is nadat universiteite reeds gedurende die verkiesingsveldtog 'n leidende rol in die opposisiebeweging teen Bolsonaro gespeel het. In Mei 2019 het honderdduisende studente en dosente aan betogings teen die regering se onderwysbeleid deelgeneem.

Ondanks kritiese stemme uit die buiteland en sy omstrede beleid ten opsigte van die ekonomiese ontsluiting van die Amasonereënwoud het die destydse president Bolsonaro in meningspeilings betreklik groot steun geniet. So het Brasilië in 2019 vordering gemaak ten opsigte van die destydse regering se vier ekonomiese hoofdoelwitte:
* die opening van markte,
* die vermindering van burokrasie,
* die privatisering van staatsondernemings (soos die energieverskaffer Eletrobras) en
* die konsolidasie van staatsfinansies (onder meer deur die beoogde hervorming van die land se pensioenstelsel).

=== Partystelsel ===
Alhoewel dié land se demokrasie op 'n veelpartystelsel berus, beskik Brasiliaanse partye nie oor ideologies gebaseerde programme nie – 'n gebrek wat van hulle swak regeringspartye maak. Gewoonlik moet hulle ná verkiesings koalisieregerings vorm wat neig om onstabiel en kortstondig te wees. Wetsontwerpe vereis dus onderhandelinge met ander partye.

Die groot aantal kleiner partye, wat in die Brasiliaanse parlement verteenwoordig is, lei net soos [[korrupsie]] tot 'n onstabiele politieke situasie en belemmer daarnaas die administrasie van dié land. In die verkiesings van 2006 het altesaam twintig partye setels in die parlement verower, waarby die vyf grootste partye twee derdes van alle afgevaardigdes op hulle verenig.

=== Administratiewe verdeling ===
{{Hoofartikel|Deelstate van Brasilië}}
Brasilië is 'n [[federasie]] wat bestaan uit 26 deelstate en 1 federale distrik, wat 'n totaal van 27 ''Federale Eenhede'' gee.
[[Lêer:Brasilie kaart met streke.PNG|duimnael|Kaart van Brasilië met verskillende streke aangedui]]

{|
|valign=&quot;top&quot;|'''Noordelike Streek'''
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;[[Roraima]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Amapá]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Amazonas (Brasilië)|Amazonas]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Pará]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Tocantins]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Acre (staat)|Acre]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Rondônia]]&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
|valign=&quot;top&quot;|'''Noordoostelike Streek'''
&lt;ol start=&quot;8&quot;&gt;
&lt;li&gt;[[Maranhão]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Piauí]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Ceará]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Rio Grande do Norte]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Paraíba]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Pernambuco]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Alagoas]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Sergipe]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Bahia]]&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
|valign=&quot;top&quot;|'''Sentraalwestelike Streek'''
&lt;ol start=&quot;17&quot;&gt;
&lt;li&gt;[[Mato Grosso]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Goiás]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Federale Distrik (Brasilië)|Distrito Federal]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Mato Grosso do Sul]]&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
|}

{|
|valign=&quot;top&quot;|'''Suidoostelike Streek'''
&lt;ol start=&quot;21&quot;&gt;
&lt;li&gt;[[Minas Gerais]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Espírito Santo]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Rio de Janeiro (deelstaat)|Rio de Janeiro]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[São Paulo (staat)|São Paulo]]&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
|valign=&quot;top&quot;|'''Suidelike Streek'''
&lt;ol start=&quot;25&quot;&gt;
&lt;li&gt;[[Paraná (staat)|Paraná]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Santa Catarina (staat)|Santa Catarina]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;[[Rio Grande do Sul]]&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
|}

Die Brasiliaanse deelstate geniet werklike onafhanklikheid ten opsigte van hul regering, wetgewing, openbare veiligheid en belasting. Die regering van 'n deelstaat word bestuur deur 'n goewerneur wat met 'n meerderheidstem verkies word en het ook sy eie wetgewende liggaam.

Elke deelstaat word verdeel in munisipaliteite wat op hul beurt hulle eie wetgewende rade het met 'n [[burgemeester]], wat outonoom en hiërargies onafhanklik is van beide die federale- en deelstaatsregerings. 'n Munisipaliteit kan ander dorpe buiten die munisipale setels insluit wat nie 'n aparte regering het nie.

Die regsbank word bestuur vanaf die deelstaat- en federale vlakke binne distrikte wat ''comarcas'' genoem word. Een ''comarca'' kan verskeie munisipaliteite insluit.

{{Sienook|Vlae van state van Brasilië}}

== Demografie ==
[[Lêer:Desfile Portela 2014 (906185).jpg|duimnael|Karnaval in Rio de Janeiro]]
Brasilië word deur 'n uiters onegalige bevolkingsverspreiding gekenmerk, wat sy oorsake in die geografie en historiese ontwikkeling van dié land het. Die digbevolkte kusgebiede van Noordoos- en Suidoos-Brasilië kontrasteer met die binneland, waar die bevolkingsdigtheid skerp afneem. Groot dele van die Amasonebekken is onbewoon. Die geweste Middel-Weste en Noorde, wat naastenby twee derdes van die Brasiliaanse oppervlak verteenwoordig, het minder inwoners as die metropolitaanse gebied van Sāo Paulo.

Brasilië het 'n gemengde bevolking, wat sedert die vroeë 19de eeu onder meer danksy die immigrasie uit Europa en [[Asië]] sterk gegroei het. 'n Groot deel van die blanke inwoners, wat sowat die helfte van die Brasiliaanse bevolking verteenwoordig, is nasate van Portugese immigrante. Ander belangrike groepe wat hulle in dié land gevestig het, is Italianers, [[Spanjaarde]], Duitsers, Oos-Europeërs en [[Japanners]].

Die aandeel van die swart bevolking, oorwegend nasate van slawe wat in die tydperk tussen die 16de en 19de eeu uit Afrika ingevoer is, is veral in die noordooste van Brasilië baie hoog. Meer as drie miljoen swart mense uit [[Angola]], [[Nigerië]], [[Benin]], [[Togo]], [[Ghana]], [[Ivoorkus]] en [[São Tomé en Príncipe]] is deur slawehandelaars na Brasilië gebring, voordat die slawehandel in 1850 verbied is. Baie swart mense het met die Portugese setlaars vermeng, sodat daar nou ook 'n groot bevolking van gemengde herkoms is.

Die inheemse Indiane is in die loop van die geskiedenis byna uitgeroei. Omtrent 1500 was daar sowat agt miljoen Indiane in Brasilië. Baie van hulle het ook aan ingevoerde siektes beswyk of het met ander etniese groepe vermeng. Tans is daar na ramings sowat 300&amp;nbsp;000 Indiane.

=== Tale ===
[[Lêer:Antiga Casa da Câmara e Cadeia - Museu da Inconfidência - Ouro Preto.jpg|duimnael|'n Gebou in [[Ouro Preto]], die stad is tot [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]] verklaar vanweë sy barokargitektuur]]
Brasilië is die enigste Portugeessprekende land in Suid-Amerika. Die plaaslike variant van die Portugese taal het sy eie karakter ontwikkel en verskil van Europese Portugees ten opsigte van sy uitspraak en – in 'n mindere mate – sy woordeskat, spelling en grammatika. Portugees is die enigste ampstaal en word deur sowat 97 persent van die bevolking as [[moedertaal]] gepraat.

Net 0,1 persent van die bevolking praat nog een van die sowat 180 tradisionele Indiaanse tale, waarvan [[Guaraní]], [[Tupí]] en Gês die belangrikstes is. Die twee laasgenoemdes word veral in die Amasonesgebied gebesig, waar die Europese invloed beperk gebly het. In die kusgebiede het die Indiaanse tale byna heeltemal verdwyn, alhoewel Guaraní in die koloniale tydperk hier 'n groter rol gespeel het.

Belangrike minderheidstale sluit ook immigrantetale soos [[Duits]], [[Italiaans]], [[Spaans]] en [[Japannees]] in. Buite groot hotelle en die vernaamste toeristebestemmings is [[Engels]]e taalvaardighede van Brasiliane beperk. Kommunikasie in Spaans is soms moontlik in die mees suidelike landsdele. Enige kennis van Portugees, hoe beperk dit ook mag wees, is nuttig vir beide toeriste en sakereisigers en word deur inheemses met dankbaarheid aanvaar.

=== Religie ===
[[Lêer:Candomble Pernambuco.jpg|duimnael|Candomblé-tempel in [[Recife]]]]
In 2000 was 73,6 persent van die bevolking Rooms-Katoliek, 15,4 persent [[Protestantisme|Protestant]] en 7,4 persent ongebonde. Vanweë die sendingwerk van veral Amerikaanse evangeliese groeperings neem die aantal Protestante vinnig toe.&lt;ref&gt;{{de}} [http://www.ked-bayern.de/Brasilien/obrasil.htm#Länderpapier%20Brasilien Kirchlicher Entwicklungsdienst Bayern – Länderpapier Brasilien] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626194501/http://www.ked-bayern.de/Brasilien/obrasil.htm#Länderpapier%20Brasilien |date=26 Junie 2007 }}&lt;/ref&gt; Die persentasie Rooms-Katolieke Brasiliane was in 1960 nog 93 persent en het tussen 1980 en 2007 van 89 tot 64 persent afgeneem. Die regering se betrekkinge met die Rooms-Katolieke bly veral weens die [[aborsie]]-vraagstuk gespanne nadat president [[Luiz Inácio Lula da Silva]] vir 'n liberalisering van Brasilië se aborsiewette gepleit het.

Daar is ook minderhede van [[Boeddhisme|Boeddhiste]], [[Baha’i]], [[Moslem]]s en [[Jode]]. Inheemse Indiaanse en Afro-Brasiliaanse religies soos Candomblé en Umbanda speel 'n belangrike rol. Die omgewing van die hoofstad Brasilia is die sentrum van 'n aantal esoteriese bewegings.

=== Etniese samestelling ===
46 persent van die bevolking is nasate van Portugese, Italiaanse, Duitse en ander Europese immigrante; 43 persent is van gemengde afkoms; 8 persent is swartes en 2 persent van ander afkoms (onder wie 0,6 persent Asiate, hoofsaaklik nasate van Japannese immigrante).

Volgens die sensus van 2000 was daar 734&amp;nbsp;131 Indiane van sowat 200 verskillende volke. Net ses inheemse etniese groepe het meer as 10&amp;nbsp;000 lede: [[Guaraní (volk)|Guaraní]] (sowat 46&amp;nbsp;000, insluitende Ñandeva, Kaiowa en Mbya), Ticuna (32&amp;nbsp;600), Kaingang (28&amp;nbsp;800), Terena (15&amp;nbsp;800), Guajajara (13&amp;nbsp;100) en Yanomami (11&amp;nbsp;700, insluitende Waika, Sanumá en Ninam).

== Ekonomie ==
=== Land van uiterstes ===
[[Lêer:Ponte estaiada Octavio Frias - Sao Paulo.jpg|duimnael|[[São Paulo]], die vierde grootste stad in die wêreld en die finansiële hoofstad van dié land]]
[[Lêer:Sao Paulo Stock Exchange.jpg|duimnael|Die ''Bolsa de Valores de São Paulo (BOVESPA)'' – die grootse effektebeurs in Suid-Amerika]]
[[Lêer:G-LCYD (8471692588).jpg|duimnael|'n Embraer 170-straler van ''[[British Airways]]'', ontwikkel en gebou deur [[Embraer]], die derde grootste vervaardiger van siviele vliegtuie naas [[Airbus]] en [[Boeing]],&lt;ref&gt;{{pt}} {{cite web |title=Embraer vê clientes mais dispostos à compra de aviões |publisher=Exame Magazine |url=https://exame.abril.com.br/negocios/embraer-ve-clientes-mais-dispostos-compra-avioes-554715/ |accessdate=12 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110033/https://exame.abril.com.br/negocios/embraer-ve-clientes-mais-dispostos-compra-avioes-554715/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; land op [[Glasgow]] se lughawe]]
Dikwels word na Brasilië as 'n land van uiterstes verwys, nie net vanweë sy grootheid en uitgestrektheid nie. Met 'n bevolking van meer as 200 miljoen is die land die wêreld se vierde grootste demokrasie en, met 'n bruto binnelandse produk van meer as VSA-$2&amp;nbsp;000 miljard ook een van die tien grootste ekonomieë en nywerheidslande. Brasilië is die derde grootste netto-uitvoerder van landbouprodukte (en sal volgens 'n beraming van die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie FAO omstreeks 2025 die Verenigde State verbysteek om die eerste plek in te neem).

Brasilië is selfvoorsienend wat ru-olie betref – terwyl nuwe reserwes in die vroeë 21ste eeu onder die donker dieptes van die Suidelike Atlantiese Oseaan ontdek is wat van die land omstreeks 2020 moontlik 'n netto-uitvoerder van olie sal maak. Desondanks is Brasilië al dekades lank 'n wêreldleier op die gebied van plantaardige brandstowwe (ook bio- of agro-brandstof genoem). Die helfte van alle voertuie in die land word aangedrewe deur [[etanol]] wat uit suikerriet ontgin is. Brasilië se per capita-varswaterreserwes is die grootstes ter wêreld.&lt;ref&gt;{{en}} Michael Reid: ''Brazil: The Troubled Rise of a Global Power''. New Haven, CT: Yale University Press 2014, bl. 5&lt;/ref&gt;

=== Kenmerke ===
Brasilië het met sy groot en goed ontwikkelde [[landbou]]-, [[mynbou]]-, vervaardiging- en diensverskaffingsektore en sy groot arbeidsmag die grootste BBP van al die Latyns-Amerikaanse lande en is die kernekonomie van [[Mercosur]], die Suid-Amerikaanse Doeane-unie. Met 'n [[bruto binnelandse produk]] (BBP) van 1&amp;nbsp;400 miljard VSA-$ was Brasilië in 2007 die tiende grootste ekonomie ter wêreld.&lt;ref&gt;{{de}} [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Brasilien/Wirtschaft.html ''Duitse Departement van Buitelandse Sake – Brasilië: Ekonomie''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617040836/http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Brasilien/Wirtschaft.html |date=17 Junie 2008 }}&lt;/ref&gt; Die BBP per capita het in dieselfde jaar 7&amp;nbsp;600 VSA-$ beloop. Die dienstesektor het met 64 persent die belangrikste bydrae tot die BBP gelewer, terwyl die nywerheidsektor sowat 30 en die landbousektor 6 persent bygedra het. Volgens die [[Internasionale Monetêre Fonds]] en die [[Wêreldbank]] het Brasilië die negende grootste ekonomie in die wêreld ten opsigte van [[koopkragpariteit]] en die elfde grootste ten opsigte van handelsvolumes. Brasilië het sy middelklas ekonomie gediversifiseer met 'n wyd uiteenlopende ontwikkelingsvlakke. Die meeste groot industrieë is gevestig in die Suide en die Suidooste. Die Noordooste is die armste streek van Brasilië, maar nuwe beleggings begin daarheen vloei.

Dié land het die afgelope jare sy teenwoordigheid in wêreldmarkte verbreed. Hoofuitvoerprodukte sluit [[vliegtuig|vliegtuie]], koffie, voertuie, sojabone, [[yster]]erts, lemoensap, [[staal]], [[tekstiel]]e, [[skoen]]e en elektriese toerusting in. Brasilië het daarnaas ook voordeel uit die prysverhogings vir natuurlike hulpbronne getrek en was danksy die stewige handelsoorskot in staat om sy buitelandse skuldlas te verminder. Die monetêre beleid, wat op stabiliteit gemik is, het inflasiesyfers aansienlik verlaag.

Die BBP het in 2007 met 5,4 persent gegroei en die regering het vroeg in 2007 'n program van stapel gestuur wat die ekonomiese groei verder sal aanwakker, die sogenaamde ''PAC – Programa de Aceleração do Crescimento''. Tot in 2010 is beleggings ter waarde van meer as 500 miljard reais (naastenby 200 miljard €) in veral infrastruktuurprojekte beplan. Staatsbeheerde en privaatondernemings sal die grootste bedrae belê, terwyl die staatsektor 68 miljard reais sal bydra.

Brasilië het die gevorderdste nywerheidsektor in Latyns-Amerika. Die nywerheidsektor maak ongeveer 'n derde van die BBP uit en sluit 'n wye verskeidenheid nywerhede in wat wissel van motorvoertuie, staal en petrochemikalieë tot rekenaars, vliegtuie en verbruiksgoedere. Brasilië was in 2001 die sesde belangrikste produsent van koelkaste (3,4 miljoen eenhede), die sewende belangrikste produsent van televisietoestelle (5,5 miljoen eenhede) en die elfde belangrikste produsent van motors (1,5 miljoen eenhede) ter wêreld.

Met die verhoogde stabiliteit van die Plano Real, het Brasiliaanse en [[Multinasionaal|multinasionale]] ondernemings hul beleggings in nuwe toerusting en tegnologie drasties verhoog. 'n Groot hoeveelheid van hierdie beleggings is afkomstig vanaf [[Noord-Amerika]]anse ondernemings. Brasilië het ook 'n diverse en gesofistikeerde diensteverskaffingssektor. Tydens die 1990's het die bankwese soveel as 16% tot die BBP bygedra. Ten spyte van die feit dat die finansiële dienstesektor 'n groot opknappingsproses ondergaan, verskaf dit 'n wye reeks dienste en lok dit verskeie nuwe spelers in die mark. Die effektebeurse van São Paulo en Rio de Janeiro is ook in die proses van konsolidasie.

Alhoewel Brasilië se ekonomie progressief is en baie belangrik vir die streek is, is die probleme wat met korrupsie, [[armoede]] en ongeletterdheid gepaard gaan, steeds groot struikelblokke vir verdere ontwikkeling.

=== Huidige verwikkelinge ===
[[Lêer:Territorial waters - Brazil.svg|duimnael|Die eksklusiewe ekonomiese sone van Brasilië]]
Na vele dekades van hoë [[inflasie]] en verskeie pogings om dit te beheer, het Brasilië in Julie 1994 'n ekonomiese stabiliseringsprogram onderneem, die Real Plan, tydens die administrasie van Itamar Franco. Die inflasiekoers wat byna 5&amp;nbsp;000% bereik het aan die einde van 1993, het skerp gedaal en in 1998 'n laagtepunt van 2,5% bereik. Die bekragtiging van die Fiskale Verantwoordelikheidswet in 2000 het die [[fiskaal|fiskale]] dissipline van die plaaslike en federale regerings verbeter al was dit ten koste van broodnodige belegging in [[infrastruktuur]] en verbetering van maatskaplike dienste. Tydens die bewind van Fernando Henrique Cardoso (1995–2002), het die regering pogings aangewend om die staatsgedomineerde ekonomie om te skakel na 'n meer markgedrewe een. Die Kongres het verskeie wysigings tot wetgewing goedgekeur om die ekonomie meer toeganklik te maak vir verhoogde deelname deur die privaatsektor en die betrokkenheid van buitelandse beleggers aan te moedig. Teen die einde van 2003 het Brasilië se privatiseringsprogram, wat die verkoop van staal-, elektrisiteits- en telekommunikasiefirmas ingesluit het, meer as $90 miljard ingevorder.

In Januarie 1999 het die Brasiliaanse Sentrale Bank aangekondig dat die Real nie meer teen 'n vaste koers teen die [[Amerikaanse dollar]] sou verhandel nie; 'n stap wat 'n grootskaalse devaluasie van die Brasiliaanse geldeenheid meegebring het. Die ekonomie het in 2000 met 4,4% gegroei en 1,3% in 2001. In 2002 het gerugte dat die presidensiële kandidaat wat as die gunsteling beskou was om te wen, Luis Inácio Lula da Silva, nie Brasilië se skuld sou eerbiedig nie, gelei tot 'n vertouenskrisis wat veroorsaak het dat die ekonomie begin agteruitgaan het. Na hy egter verkies is, het Lula sy voorganger se ekonomiese beleid bly volg. In 2003 het president Lula streng maatreëls gevolg en inflasie beheer en surplusse op die lopende rekening nagestreef om sodoende Brasilië se skuldverpligtinge na te kom.

Na 'n toename van 0,5% in die BBP in 2003 het Brasilië 'n sterk groei van 4,9% in 2004 getoon wat ietwat afgeneem het tot 2,3% in 2005; internasionale ekonomiese groei en gevolglike verhogings van uitvoere het bygedra tot hierdie prestasie.

=== Ekonomiese ontwikkeling in 2019 ===
[[Lêer:Santos Aérea.jpg|duimnael|Santos in die deelstaat São Paulo is die besigste seehawe in Latyn-Amerika]]
Danksy suksesvolle privatiserings en die uitreiking van kommersiële konsessies is in die eerste ses maande van 2019 bykomende beleggings ter waarde van R$8,7 miljard (ZAR 31,3 miljard) gemaak. 71 persent van die verwagte totale staatsinkomste (belastinginkomste) vir 2019 kon reeds in die eerste halfjaar ingevorder word.

Die groei van die formele arbeidsmag het in Augustus begin versnel, terwyl die inflasiekoers met omstreeks 3,6 persent redelik laag bly. Die Brasiliaanse Reserwebank was sodoende in staat om die rentekoers tot ses persent te verlaag – 'n nuwe rekordsyfer.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Verwagte reële verandering in persent&lt;ref&gt;Bronne: Banco do Brasil; Bradesco. [https://www.gtai.de/GTAI/Navigation/DE/Trade/Maerkte/suche,t=brasilien-treibt-marktoeffnung-voran,did=2359684.html ''GTAI Germany Trade and Invest, 4 September 2019: Brasilien treibt Marktöffnung voran. Besoek op 7 November 2019''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107224117/https://www.gtai.de/GTAI/Navigation/DE/Trade/Maerkte/suche,t%3Dbrasilien-treibt-marktoeffnung-voran,did%3D2359684.html |date= 7 November 2019 }}&lt;/ref&gt;
! Aanwyser !! 2019 !! 2020
|-
| Bruto binnelandse produk || 0,8 || 2,2
|-
| Inflasiekoers || 3,6 || 3,9
|-
| Invoere (in VSA-$) || 4,5 || 8,7
|-
| Uitvoere (in VSA-$) || 1,2 || 5,0
|-
| Nywerheidsproduksie || 0,6 || 2,5
|-
| Verbruik || 1,3 || 2,5
|-
| Beleggings || 3,0 || 5,5
|-
| Wisselkoers (R$/VSA-$, teen die einde van die jaar) || 3,8 || 3,8
|}

=== Kwelvrae ===
[[Lêer:Vidigal, Rio de Janeiro, Brazil.jpg|duimnael|Die krotbuurt (''favela'') Vidigal lê digby welvarende woonbuurte van Rio de Janeiro]]
Die ekonomie staar steeds ernstige uitdagings in die gesig en belangrike hervormings moet nog geïmplementeer word. Ernstige probleme met betrekking tot swak infrastruktuur, inkomsteverdeling, lae kwaliteit openbare dienste, korrupsie, sosiale konflikte en regeringsburokrasie dreig om ekonomiese groei te kniehalter. Die interne openbare skuldlas het 'n hoogtepunt bereik en openbare uitgawes is ook verhoog. Belastings verteenwoordig reeds 'n noemenswaardige deel van die nasionale inkomste en is 'n swaar las vir alle sosiale klasse en verlaag die geleenthede vir belegging. Verder word entrepreneurskap in die wiele gery deur hoë lisensiekostes en komplekse goedkeuringsprosesse. Die huidige ekonomiese groei is laer as dié van vergelykbare Latyns-Amerikaanse lande, asook dié van die Volksrepubliek China en Indië. Brasilië het elf posisies op die [[Wêreldekonomiese Forum]] se ranglys vir Groei Mededingendheidsindeks gesak tussen 2003 tot 2005.

Brasilië se landbousektor trek voordeel uit die stygende wêreldmarkpryse vir onder meer [[vleis]] en soja en dié land het tot een van die grootste uitvoerders van landbouprodukte ter wêreld ontwikkel. Die uitbreiding van veeteelt en sojaverbouing het egter rampsalige gevolge vir die Brasiliaanse reënwoud. Volgens amptelike statistieke is tussen Augustus 2003 en Augustus 2004 meer as 26&amp;nbsp;000 vierkante kilometer se tropiese woud afgekap om plek te maak vir sojavelde.

Die probleem van grootskaalse ontbossing, wat bydra tot die heersende koers van globale verhitting, het gedurende die presidentskap van Luis Inácio Lula da Silva nog vererger. Volgens natuurbewaringsorganisasies beloop die jaarlikse verlies aan bosgebiede as gevolg van kap-en-brand-praktyke, houtontginning, sojaverbouing, veeteelt en padbou nou jaarliks byna 30&amp;nbsp;000 vierkante kilometer.

=== Geldeenheid ===
{{Hoofartikel|Real}}
[[Lêer:100 reais 2012 verso.png|duimnael|'n Brasiliaanse 100 Reais-banknoot]]
Brasilië se huidige [[geld]]eenheid is die Brasiliaanse real (meervoud: ''Reais'', simbool: R$). Daar is banknote ter waarde van R$1 (wat geleidelik ten gunste van muntstukke uitgefaseer word), R$2, R$5, R$10, R$20, R$50 en R$100. Vanweë die hoë inflasiekoerse van die verlede word tans net beelde van Brasiliaanse diere op die banknote gebruik – die vroeëre hiperinflasie en gereelde vervanging van banknote het daartoe gelei dat afbeeldings van bekende persoonlikhede uit die Brasiliaanse geskiedenis as minder geskik geag is, aangesien die snel wisselende ontwerpe nie meer as 'n verering sou kon beskou word nie.

Real-muntstukke in verskillende groottes en kleure word ter waarde van 1, 5, 10, 25 en 50 Centavos en 1 Real geslaan.

As gevolg van die hoë inflasiekoerse gedurende die 1980's en vroeë 1990's was dié land gedwing om sy geldeenheid verskeie kere te verander. Tot in 1986 was die Brasiliaanse cruzeiro in gebruik; in hierdie jaar is drie nulle volgens 'n ekonomiese hervormingsplan geskrap en 'n nuwe geldeenheid, die cruzado, ingevoer. Enkele jare later is nog eens drie nulle geskrap by die invoering van nog 'n nuwe geldeenheid, die ''cruzado novo'' (&quot;nuwe cruzado&quot;). In 1990 is die cruzado novo met die herinvoer van die cruzeiro uitgefaseer, maar as gevolg van die heersende hiperinflasie is ook by hierdie geldeenheid in 1993 weereens drie nulle geskrap om die cruzeiro real in te voer.

Met 'n nuwe monetêre beleid is die huidige geldeenheid Real in 1994 ingevoer. Die jaarlikse inflasiekoerse het sedertdien duidelik afwaarts gebeur, en Brasiliane het nou aan 'n stabiele geldeenheid gewoond geraak. Op 10 April 2018 was 1 Brasiliaanse real se waarde gelyk aan ZAR3,53.&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&amp;From=BRL&amp;To=ZAR ''www.xe.com: XE Currency Converter: BRL to ZAR. Besoek op 10 April 2018'']&lt;/ref&gt;

=== Handel met Suid-Afrika ===
Die aansienlike uitbreiding van die volume van die sogenaamde Suid-Suid-handel was een van die merkwaardigste verskynsels in vroeë 21ste eeuse wêreldekonomie. So is ook handels- en beleggingsbande tussen [[Suid-Afrika]] en Brasilië – die leidende ekonomiese moondhede op hulle vastelande – aanmerklik verstewig. Ondanks enkele terugslae soos die wêreldwye finansiële krisis in 2008/2009 en 'n geskil oor Brasiliaanse vleisuitvoere na Suid-Afrika het die twee lande verskillende komparatiewe voordele in die internasionale handel (dit wil sê elkeen kan bepaalde goedere en dienste goedkoper en doeltreffender vir die wêreldmark verskaf) wat baie geleenthede vir tweerigtinghandel en beleggings bied. Brasilië is vir Suid-Afrika reeds die belangrikste handelsvennoot in Latyn-Amerika – al het dit in 2009 nog slegs een persent van die RSA se totale buitelandse handel verteenwoordig. Suid-Afrika voer hoofsaaklik masjiene en uitrusting, minerale en chemiese produkte na Brasilië uit en voer dierprodukte, voedsel en [[tabak]]produkte van daar in.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.tradeforum.org/South-Africa-and-Brazil-Furthering-South-South-Trade/ ''South Africa and Brazil: Furthering South-South trade''. In: ''International Trade Forum Magazine – the Quarterly Magazine of the International Trade Centre'', issue 2/2010. Besoek op 10 April 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180207182236/http://www.tradeforum.org/south-africa-and-brazil-furthering-south-south-trade/ |date= 7 Februarie 2018 }}&lt;/ref&gt;

== Sosiale en ekologiese vraagstukke ==
[[Lêer:RiodeJaneiro-Favela.jpg|duimnael|[[Rocinha]], 'n ''favela'' in Rio de Janeiro]]
Ten spyte daarvan dat Brasilië 'n groot land is wat ryk is aan natuurlike hulpbronne en 'n baie groot ekonomie, leef meer as 22 miljoen Brasiliane in klaaglike armoede. Die syfer is baie hoër as diegene wat in betreklike armoede leef ook by die syfer ingesluit word. Dit is 'n kritiese kwessie en word deels toegeskryf aan dié land se ekonomiese wanverdeling, een van die hoogste ter wêreld volgens die [[Gini-koëffisiënt]]indeks. Armoede in Brasilië is die sigbaarste in die talle ''favelas'', 'n groot aantal krotbuurte in dié land se metropolitaanse gebiede en ook op die afgeleë platteland waar daar bitter min ekonomiese en maatskaplike vooruitgang plaasvind. Die Noordoostelike streek het kroniese probleme vanweë die halfwoestynklimaat in die binneland en die periodieke droogtes beïnvloed miljoene mense.&lt;ref&gt;{{pt}} [http://www.fundaj.gov.br/docs/pe/pe0114.html Ministério da Educação – Fundação Joaquim Nabuco: ''Seca no Nordeste Brasileiro''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061118031514/http://www.fundaj.gov.br/docs/pe/pe0114.html |date=18 November 2006 }}&lt;/ref&gt;

Die mees onlangse pogings om hierdie probleme aan te pak is uitgevoer deur president Luiz Inácio Lula da Silva, wat 'n program genaamd Fome Zero voorgestel het om hongersnood uit te wis en het 'n begroting saamgestel vir handjievol programme vir die verspreiding van welvaart, daar is egter baie bespreking en kritiek oor die doeltreffendheid van die stappe.

In die afgelope 12 jaar is Brasilië se belastingkoerse geleidelik opgestoot van rondom 28% van dié land se BBP tot meer as 37%.&lt;ref&gt;{{pt}} [http://impostos.portaleconomia.com.br/ Portal Economia – Os Impostos no Brasil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222080554/http://impostos.portaleconomia.com.br/ |date=22 Desember 2008 }}&lt;/ref&gt; Ten spyte hiervan was daar onvoldoende (en in sommige gevalle geen) verbetering in openbare dienste wat deur federale of die meeste deelstaats- en munisipale regerings verskaf word nie.&lt;ref&gt;{{pt}} [http://www.fzort.org/mpr/stuff/crescebrasil.html www.fzort.org – ''Por que o Brasil não cresce?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201135715/http://www.fzort.org/mpr/stuff/crescebrasil.html |date= 1 Desember 2012 }}&lt;/ref&gt;

Ongeveer 16 miljoen mense in Brasilië word amptelik as ongeletterd beskou.&lt;ref&gt;{{pt}} [http://noticias.terra.com.br/brasil/interna/0,,OI110852-EI994,00.html www.terra.com.br: ''Brasil tem 16 milhões de analfabetos'']&lt;/ref&gt;

=== Geweld as determinant in Brasilië se kultuur en leefstyl ===
[[Lêer:Murder Rio.JPG|duimnael|'n Jong man is by 'n vulstasie in die kop geskiet]]
Geweld was van die begin van die Europese kolonisasie af 'n draad wat deur die Brasiliaanse geskiedenis geloop het – aanvanklik geïnstitusionaliseer in slawerny, waarby Brasilië die laaste westerse land was wat dit afgeskaf het. Slawerny as die gewdwonge verskuiwing van mense, kulture en leefstyle van een vasteland na 'n ander het van Brasilië 'n multi-etniese sameglewing gemaak. Maar selfs ná die afskaffing van slawerny het onderdrukking en geweld 'n donker skadu oor die hele Brasiliaanse samelewing gegooi wat ook vandag nog dikwels in die land se rasseverhoudinge weerspieël word – soms op 'n baie subtiele manier, soms as openlike diskriminasie.

Al is Brasilië 'n volwaardige demokrasie waarin alle burgers gelyke regte het, ervaar swart Brasilianers nog baie vorme van sosiale ongelykheid en benadeling – in die land se regstelsel, gesondheidssorg, lewensverwagting, toegang tot onderwys, werksgeleenthede en bepaalde vorme van vryetydsbesteding. Soos velkleur in skakerings wissel, word die pyn van diskriminasie in verskillende grade ervaar.

Nogtans het die Brasiliaanse samelewing op verskillende terreine 'n inklusiewe benadering tot ras, etnisiteit en klas bevorder. So het kulturele verskynsels, wat aanvanklik beperk was tot swart gemeenskappe, deel van die Brasiliaanse hoofstoomkultuur geword – soos byvoorbeeld [[capoeira]], 'n danskultuur wat oorspronklik deur swart slawe as 'n soort gevegskuns ontwikkel is, maar intussen ook aanklank by ander etniese groepe vind; die godsdiens candomblé; samba-dans; en sokker.

=== Misdaad ===
[[Lêer:Palioviatura pmesp.jpg|duimnael|Motors van São Paulo se polisie]]
In die afgelope paar dekades het [[misdaad]] dwarsoor Brasilië handuit geruk. Brasiliaanse moordsyfers is vier keer hoër as dié in die VSA en die meeste misdaad bly onopgelos. Misdaad op straat verteenwoordig 'n groot kopseer vir plaaslike inwoners, veral in die aande waar rooftogte op die plattelandse paaie algemeen is. In Rio de Janeiro word die misdaadsituasie as krities beskou. Skietgevegte in die krotbuurte tussen die polisiemagte en kriminele of tussen kriminele bendes gebeur dikwels en neem dikwels die afmetings van [[Guerilla-oorlogvoering|guerilla-oorloë]] aan. Die munisipale regering het geen beheer in die krotbuurte nie, wat dikwels deur dwelmhandelaars regeer word. Ontvoerings kom ook algemeen in Brasiliaanse stede voor en dié land het een van die hoogste ontvoeringsyfers wêreldwyd.

Op 20 Augustus 2007 het die destydse president Luiz Inácio Lula da Silva 'n nuwe regeringsprogram aangekondig wat op doeltreffende misdaadbestryding gemik was. Oor 'n tydperk van vyf jaar het die Brasiliaanse regering sowat 6,7 miljard R$ (24,8 miljard ZAR) bestee vir die oprigting van 160 nuwe gevangenisse, die verbetering van [[polisie]]manne en -vroue se werksomstandighede en sosiale maatreëls. Die program het die indiensneming van meer polisiepersoneel en 'n verbeterde opleiding behels, maar ook die bestryding van armoede in die krotbuurte van Brasiliaanse metropole wat die ergste onder misdaad ly. Dit was die eerste keer dat Brasilië 'n poging aangewend het om misdaad ook met sosiale maatreëls onder beheer te kry.&lt;ref&gt;{{de}} dpa, Financial Times Deutschland, 22 Augustus 2007&lt;/ref&gt;

=== Pesdoders ===
Net soos die eenmalige Amerikaanse president Donald Trump geniet ook Brasilië se voormalige staatshoof Jair Bolsonaro die steun van groot agribesighede en chemiese ondernemings wat pesdoders vervaardig. Terwyl die gebruik van omstrede pesdoders in Brasilië reeds in die tydperk tussen 1990 en 2016 met 770 persent gegroei het, is toelatingsvereistes vir nuwe pesdoders vroeg in 2019 verder verslap en 290 nuwe produkte toegelaat – ondanks die feit dat sowat veertig persent van die land se pesdoders deur Greenpeace as &quot;hoogs giftig&quot; beskryf word en 32 persent daarvan in die Europese Unie verbode is. [[Glifosaat]], die mees gebruikte pesdoder op die Brasiliaanse mark, is in baie ander lande reeds verbied, hoewel nie om wetenskaplike redes nie.

Mense en diere betaal 'n hoë prys vir die regering se onverantwoordelike beleid. Die Brasiliaanse Departement van Gesondheid het in 2018 15&amp;nbsp;018 gevalle van pesdodervergiftigings vermeld – maar erken dat die ware syfer merkbaar hoër kan wees. In die eerste maande van 2019 het 500 miljoen heuningbye in Suid-Brasilianse deelstate gesterf.&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-08-19/bees-are-dropping-dead-in-brazil-and-sending-a-message-to-humans ''Bloomberg, 19 Augustus 2019: Ecology – Bees Are Dropping Dead in Brazil and Sending a Message to Humans. Besoek op 1 September 2019'']&lt;/ref&gt;

== Boukuns ==
=== Tropiese modernisme ===
[[Lêer:Copan detail (2480994437).jpg|duimnael|Swierige kurwes, in [[beton]] gegiet, was Brasilië se bydrae tot modernistiese boukuns: Oscar Niemeyer se wolkekrabber ''Edifício Copan'' in [[São Paulo]]]]
Toe die befaamde argitek [[Le Corbusier]] in 1929 sy eerste besoek aan Rio de Janeiro gebring het, was Brasilië vir hom 'n opwindende land – alhoewel dit vir hom in baie opsigte nog agterlik was. Hy het hier enkele lesings gehou vir 'n klein sirkel van goed opgeleides wat oor die nodige kennis van Frans beskik het. Hierdie groep bevoorregtes het die Brasiliaanse argitekte [[Lucio Costa]] en [[Oscar Niemeyer]] ingesluit – twee sleutelpersone vir 'n latere argitektoniese stroming waarna as Brasiliaanse of Tropiese modernisme verwys sou word.&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.architonic.com/en/story/susanne-fritz-tropical-modernism-the-masters-of-brazilian-modernism/7000479 ''architonic.com, 12 Mei 2010: Tropical Modernism: The Masters of Brazilian Modernism. Besoek op 30 Mei 2018'']&lt;/ref&gt;

Costa en Niemeyer se eerste opspraakwekkende projek was die Brasiliaanse pawiljoen vir die wêreldtentoonstelling wat in 1939 in [[New York Stad]] gehou is. Vier jaar later het hulle groot belangstelling by argitekte in die [[Noordelike Halfrond]] gewek met hul uitstalling ''Brazil Builds'' wat deur die ''Museum of Modern Art'' georganiseer is. Onder dieselfde naam is vervolgens 'n reisende uitstalling in Europese lande aangebied. Die beplanning en bou van 'n nuwe hoofstad vir Brasilië gedurende die 1950's, [[Brasília]], was die grootste projek van sy soort wat ooit verwesenlik is en onlosmaaklik verbind word met Costa en Niemeyer. Brasília was die hoogtepunt van Brasiliaanse modernisme, maar tragies ook sy einde. Die militêre bewind, wat in Brasilië vanaf die 1960's geregeer het, het baie bekende persoonlikhede, onder wie argitekte soos Niemeyer, in ballingskap gedwing.

== Sport ==
[[Lêer:Brazil and Peru's national rugby union teams.jpg|duimnael|links|Die Brasiliaanse en Peruaanse nasionale rugbyspanne in 2005]]
[[Lêer:Brazil 1970.JPG|duimnael|Die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan]] wat die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970]] gewen het word as die beste nasionale sokkerspan ooit beskou&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2007/07/11/sports/soccer/11poll.html |title=1970 Brazilian Soccer Team Voted Best Ever |publisher=[[The New York Times]] |author=Jack Bell |date=11 Julie 2007 |accessdate=12 September 2025}}&lt;/ref&gt;]]
[[Sokker]] is die nasionale [[sport]]soort van Brasilië&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|isbn=0-226-47683-9 |page=61 |first=John |last=Lowell |title=Ring of Liberation: Deceptive Discourse in Brazilian Capoeira |year=1992 |publisher=University of Chicago Press}}&lt;/ref&gt; en ook die gewildste een.&lt;ref&gt;{{pt}} {{cite web |url=https://jf.jusbrasil.com.br/noticias/74894/futebol-o-esporte-mais-popular-do-brasil-e-destaque-no-via-legal |title=Futebol, o esporte mais popular do Brasil, é destaque no Via Legal :: Notícias |publisher=Jusbrasil.com.br |accessdate=12 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190620230938/https://jf.jusbrasil.com.br/noticias/74894/futebol-o-esporte-mais-popular-do-brasil-e-destaque-no-via-legal |archive-date=20 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan]] is een van die wêreld se suksesvolste spanne en het die [[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]] reeds vyf keer gewen (in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]]), 'n algehele rekord.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=Football in Brazil |work=Goal Programme |publisher=[[FIFA]] |date=15 April 2008 |url=https://www.fifa.com/associations/association=bra/index.html |accessdate=12 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019135509/https://www.fifa.com/associations/association=bra/index.html |archive-date=19 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Brasilië het dié toernooi tot dusver ook twee keer aangebied (in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1950|1950]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]), maar kon albei toernooie nie wen nie. Daarbenewens het Brasilië die [[Sokker-Konfederasiebeker]] vier keer gewen (in [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 1997|1997]], [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2005|2005]], [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2009|2009]] en [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2013|2013]]) en in 2013 aangebied. Verskeie sportsoorte soos strandsokker, futsal en footvolley het in Brasilië as variasies van sokker ontstaan.

[[Vlugbal]], [[basketbal]], motorrenne en [[vegkuns]] lok ook groot gehore. Vegkunste soos [[Capoeira]], Vale tudo en Brasiliaanse jiu-jitsu het hul oorsprong in Brasilië en word slegs deur sokker in gewildheid oortref.

[[Rugby]] word in Brasilië sedert 1888 gespeel, solank as wat sokker in dié land beoefen word, maar rugby het nooit die aandag ontvang wat sokker geniet nie. In onlangse jare is rugby een van die snelgroeiende sportsoorte in Brasilië en word veral aan universiteite beoefen. Die [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]], bekend as die ''Tupis'', kon tot dusver nog nie vir 'n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie, maar hulle is tans Suid-Amerika se vierde sterkste span ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=1 Januarie 2023}}&lt;/ref&gt; Die [[Brasiliaanse nasionale vrouerugbyspan|vrouerugbyspan]] het in [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025]] wél vir hul eerste [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer, maar hulle is in die groepfase uit die toernooi geskakel.

In motorwedrenne kon drie Brasiliane die [[Formule Een]] tot dusver agt keer wen: [[Emerson Fittipaldi]] twee (in 1972 en 1974), [[Nelson Piquet]] drie (in 1981, 1983 en 1987) en [[Ayrton Senna]] ook drie (in 1988, 1990 en 1991). Sedert 1972 word die [[Brasiliaanse Grand Prix]] veral op die [[José Carlos Pace-renbaan|Interlagos-renbaan]] in São Paulo gejaag.

Rio de Janeiro het die [[Olimpiese Somerspele 2016|Olimpiese Somerspele van 2016]] gehuisves, die eerste in Suid-Amerika en die tweede in Latyns-Amerika ná die [[Olimpiese Somerspele 1968|Olimpiese Somerspele van 1968]] in Meksikostad. Aansluitend het dié stad ook die [[Paralimpiese Somerspele 2016|Paralimpiese Somerspele van 2016]] aangebied, die eerste in beide Latyns- en Suid-Amerika.

== Bekende Brasiliane ==
[[Lêer:Oscar Niemeyer.jpg|duimnael|upright|Oscar Niemeyer in 2008]]
* [[Oscar Niemeyer]], argitek
* [[Lucio Costa]], argitek en stadsbeplanner
* [[Adriana Lima]], model
* [[Alessandra Ambrósio]], model
* [[Emídio Brasileiro]], skrywer
* [[Carmen Miranda]], sangeres en akteur
* [[Fernando Meirelles]], filmregisseur
* [[Gisele Bündchen]], model
* [[Joaquim Maria Machado de Assis]], skrywer
* [[Paulo Coelho]], skrywer
* [[Pelé]], sokkerspeler
* [[Ayrton Senna]] – Formule Een-renjaer
* [[Rubens Barrichello]] – Formule Een-renjaer
* [[Emerson Fittipaldi]] – Formule Een-renjaer
* [[Felipe Massa]] – Formule Een-renjaer

== Sien ook ==
* [[Platynse Oorloë]]

== Verwysings ==
: ''Hierdie artikel, of dele daarvan, is vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel, [[:en:Brazil|&quot;Brazil&quot;]]
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
; Algemeen
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Brazil|title=Brazil|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=1 Januarie 2023}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil|title=Brazil|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=1 Januarie 2023}}
* {{de}} Fischer Weltalmanach 2006. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag 2005
* Green, Beth: A South American cruise.  In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 15, nr. 3, Maart 1966.

== Eksterne skakels ==
; Ensiklopediese inligting en media
----
{{CommonsKategorie|Brazil|Brasilië}}
* {{en}} {{Wikivoyage|Brazil|Brasilië}}
; Amptelike webwerwe
----
* {{pt}} [http://www.brasil.gov.br/ ''Portal do Governo Brasileiro – Webwerf van die Brasiliaanse regering'']
; Toerisme
----
* [https://www.visitbrasil.com/ ''Visit Brasil – Embratur | Brazilian Tourist Board'']

{{Geografiese ligging
| Senter = {{vlagland|Brasilië}}
| Noord = {{vlagland|Venezuela}} • {{vlagland|Guyana}} • {{vlagland|Suriname}} • {{vlagland|Frans-Guyana}}
| Noordoos = [[Atlantiese Oseaan]] • {{vlagland|Kaap Verde}}
| Oos = [[Atlantiese Oseaan]] • {{vlagland|Sint Helena}}
| Suidoos = [[Atlantiese Oseaan]] • {{vlagland|Tristan da Cunha}}
| Suid = {{vlagland|Paraguay}} • {{vlagland|Argentinië}} • {{vlagland|Uruguay}}
| Suidwes = {{vlagland|Bolivië}}
| Wes = {{vlagland|Peru}}
| Noordwes = {{vlagland|Colombia}}
}}

{{Lande van Suid-Amerika}}
{{G20}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

{{DEFAULTSORT:Brasilie}}
[[Kategorie:Brasilië| ]]
[[Kategorie:Voormalige Portugese kolonies]]</text>
      <sha1>n8pac38r3gyrsmlo2xlxfvpo4vyqf05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Wikipediane</title>
    <ns>4</ns>
    <id>12407</id>
    <revision>
      <id>2921384</id>
      <parentid>2661059</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:28:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5538" sha1="8ewnvba5fh496q1z1ir2aynp9cdqaef" xml:space="preserve">[[Lêer:Wikimania 2012 Group Photograph-0001a.jpg|duimnael|340px|'n Groepfoto geneem by Wikimania 2012]]
'''Wikipediane''' is mense wat artikels vir [[Wikipedia]] skryf en/of redigeer. Die Wikipedia-gemeenskap wat individueel en kollektief as Wikipediane bekend staan, is 'n aanlyngemeenskap van vrywilligers wat Wikipedia, 'n aanlynensiklopedie, skep en onderhou. Sedert Augustus 2012 kan die Engelse term &quot;Wikipedian&quot; in die ''[[Oxford English Dictionary|Oxford Dictionary]]'' gevind word.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hella ridic new words to make you lolz: ODO August 2012 update|work=OxfordWords blog|url=http://blog.oxforddictionaries.com/2012/08/hella-ridic-new-words-to-make-you-lolz/|access-date=27 September 2012|date=23 August 2012|publisher=[[Oxford University Press]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121028113814/http://blog.oxforddictionaries.com/2012/08/hella-ridic-new-words-to-make-you-lolz/|archive-date=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;

Wikipediane kan hulself as deel van die Wikipedia-beweging beskou – 'n wêreldwye netwerk van vrywillige bydraers tot Wikipedia en ander projekte wat deur die [[Wikimedia-stigting]] aangebied word.

Vir meer inligting oor die Afrikaanse Wikipedia se ontstaan, ontwikkeling en gebruikers, volg die [[Afrikaanse Wikipedia]]-skakel.

Sien ''[[:en:Wikipedians|Wikipedians]]'' vir 'n meer breedvoerige Engelse definisie.

== Motivering ==

[[File:WP April 2011, Editor Survey, Reasons for starting to contribute.png|thumb|Data van 'n April 2011-redigeringsopname oor die Engelse Wikipedia toon die mees gerapporteerde redes waarom gebruikers begin om by te dra.]]
[[File:WP April 2011, Editor Survey, reasons for continuing to contribute.png|thumb|Data van 'n April 2011-redigeringsopname oor die Engelse Wikipedia toon die mees gerapporteerde redes waarom gebruikers aanhou om by te dra.]]
[[File:WP April 2011, Editor Survey, Negative feedback loops don't work.png|thumb|Data van 'n April 2011-redigeringsopname oor die Engelse Wikipedia toon die mees gerapporteerde redes waarom gebruikers nie daarvan hou om by te dra nie.]]

In 'n 2003-studie oor Wikipedia as 'n gemeenskap, het die Ph.D. student in ekonomie Andrea Ciffolilli aangevoer dat die lae transaksiekostes van deelname aan wiki-sagteware 'n katalisator vir samewerkende ontwikkeling skep en dat 'n &quot;kreatiewe konstruksie&quot;-benadering deelname aanmoedig.&lt;ref&gt;Ciffolilli, Andrea. &quot;[http://firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/view/1108 Phantom authority, self-selective recruitment and retention of members in virtual communities: The case of Wikipedia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130908073036/http://firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/view/1108 |date=8 September 2013 }}&quot;, ''[[First Monday (journal)|First Monday]]'' December 2003.&lt;/ref&gt; 'n Referaat geskryf deur Andrea Forte en Amy S. Bruckman in 2005, getiteld &quot;Waarom skryf mense vir Wikipedia? Aansporings om by te dra tot Oop-inhoud-publisering&quot;, het die moontlike motiverings van Wikipedia-bydraers bespreek. Dit het Latour en Woolgar se konsep van die kredietsiklus op Wikipedia-bydraers toegepas, wat daarop dui dat die rede waarom mense vir Wikipedia skryf, is om erkenning binne die gemeenskap te kry.&lt;ref name=&quot;Forte and Bruckman&quot;&gt;{{cite journal|last1=Forte|first1=Amy|last2=Bruckman|first2=Andrea |title=Why Do People Write for Wikipedia? Incentives to Contribute to Open-Content Publishing|journal=SIGGROUP 2005 Workshop: Sustaining Community|pages=6–9|date=2005|citeseerx=10.1.1.120.7906}}&lt;/ref&gt;

Oded Nov, het in sy 2007-referaat &quot;Wat motiveer Wikipediane&quot;, die motiverings van vrywilligers oor die algemeen in verband gebring met die motiverings van mense wat tot Wikipedia bydra.&lt;ref name=Nov&gt;{{cite journal|last=Nov|first=Oded|title=What Motivates Wikipedians?|journal=Communications of the ACM|date=2007|volume=50|issue=11|pages=60–64|doi=10.1145/1297797.1297798|s2cid=16517355}}&lt;/ref&gt; Nov het 'n opname uitgevoer deur die ses motiverings van vrywilligers wat in 'n vroeër referaat geïdentifiseer is, te gebruik.&lt;ref name=Clary&gt;{{cite journal |last=Clary|first=E. |author2=Snyder, M. |author3=Ridge, R. |author4=Copeland, J. |author5=Stukas, A. |author6=Haugen, J. |author7=Miene, P. |name-list-style=amp |title=Understanding and assessing the motivations of volunteers: A functional approach |journal=Journal of Personality and Social Psychology |date=1998 |volume=74 |issue=6 |pages=1516–1530 |doi=10.1037/0022-3514.74.6.1516|pmid=9654757 |s2cid=18946195 }}&lt;/ref&gt; 

Die ses motiverings wat hy gebruik het, is:

*Waardes – om waardes uit te druk wat met altruïsme te doen het en om ander te help
*Sosiaal – om betrokke te raak by vriende en deel te neem aan aktiwiteite wat as gunstig deur ander beskou word
*Begrip – om kennis uit te brei deur aktiwiteite
*Loopbaan – om werkservaring en vaardighede op te doen
*Beskermend – bv. om skuldgevoelens oor persoonlike en sosiale voorreg te verminder
*Verbetering – om kennis aan ander te demonstreer

Hy het ook die volgende twee redes by hierdie ses motiverings gevoeg:

*Ideologie – om ondersteuning uit te spreek vir wat beskou word as die onderliggende [[ideologie]] van die aktiwiteit (bv. die oortuiging dat kennis gratis moet wees)
*Pret – om die aktiwiteit te geniet

Die opname het bevind dat die mees algemeen aangeduide motiewe &quot;pret&quot;, &quot;ideologie&quot; en &quot;waardes&quot; was, terwyl die motiewe wat die minste aangedui word, &quot;loopbaan&quot;, &quot;sosiale&quot; en &quot;beskermend&quot; was.&lt;ref name=Nov /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

[[Kategorie:Wikipedia]]</text>
      <sha1>8ewnvba5fh496q1z1ir2aynp9cdqaef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stille Oseaan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20704</id>
    <revision>
      <id>2921290</id>
      <parentid>2877172</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakels</comment>
      <origin>2921290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15204" sha1="tcl5ra44fxwc0bs8y354271txsaq9gq" xml:space="preserve">{{Vyf Oseane}}
[[Lêer:Pacific Ocean.png|duimnael|Die Stille Oseaan]]
[[Lêer:Map of the Exclusive Economic Zones of the Pacific Ocean.png|duimnael|Die eksklusiewe ekonomiese sone in die Stille en Oseaan]]
[[Lêer:Pacific Ring of Fire.svg|duimnael|Die Stille Oseaan se [[Ring van Vuur]]]]
[[Lêer:Pacific Culture Areas.jpg|duimnael|[[Mikronesië]], [[Melanesië]] en [[Polinesië]]]]
[[Lêer:Iss007e10807.jpg|duimnael|Sononder oor die Stille Oseaan, soos gesien vanaf die [[Internasionale Ruimtestasie]]]]
[[Lêer:NASA GOES-11 Full Disk view of Earth June 17th 2010 (4709943236).jpg|duimnael|[[Nasa]]-Satellietbeeld van die Stille Oseaan]]
[[Lêer:Pacific Ocean surface 1.jpg|duimnael|Reliëf van die oseaanbodem, weskant]]
[[Lêer:Pacific Ocean surface 2.jpg|duimnael|Reliëf van die oseaanbodem, ooskant]]
[[Lêer:Pacific Ocean surface 3.jpg|duimnael|In die omgewing van Nieu-Seeland neem die seebodem onreëlmatige vorms aan]]

Die '''Stille Oseaan''' is die grootste [[oseaan]] ter wêreld. Dit is ongeveer 165&amp;nbsp;250&amp;nbsp;000 [[vierkante kilometer]] in oppervlak en strek van die [[Noordpool]] tot die [[Suidpool]] tussen [[Noord-Amerika|Noord-]] en [[Suid-Amerika]] in die ooste, en [[Asië]] en [[Oseanië]] in die weste.

Die oseaan beslaan ongeveer 'n derde van die aarde se oppervlak en byna die helfte van die wateroppervlak. In die suide staan dit as die [[Suidsee]] bekend. Vanweë die enorme uitgestrektheid van die oseaan word oppervlakstrominge beïnvloed deur winde wat dwarsdeur die jaar in 'n bestendige rigting waai, byvoorbeeld die noord- en die suidoospassaat tussen die twee keerkringe en die westewinde by hoër breedtegrade.

Sowel die temperatuursverandering van die oppervlakwater as die vertikale verandering van temperatuur en [[soutgehalte]] van die dieptewater verloop reëlmatig. Hoewel die meeste van die handelsroetes oor die oseaan teenswoordig in die Noordelike Halfrond lê, behoort die swaartepunt mettertyd na die Suidelike Halfrond te verskuif namate die lande in [[Suidoos-Asië]] en Suid-Amerika ontwikkel en die verkeer daarheen toeneem.

Die noordelike grens van die Stille Oseaan (of Groot Oseaan) word deur die noordoostelikste en noordwestelikste kuste van die Asiatiese en die Noord-Amerikaanse vasteland gevorm – die kontinente word deur die [[Beringstraat|Bering-straat]] en die Tsjoektsji-see geskei. Die oostelike grens van die oseaan bestaan uit die weskuste van Noord – en Suid- Amerika en 'n lyn oor die kortste afstand tussen Vuurland (die suidelikste punt van [[Suid-Amerika]]) en die [[Suidelike Shetlandeilande|Suid-Shetland-eilande]] van [[Antarktika]] oor die [[Drakedeurgang]] (Estrecho de Drake). Antarktika vorm die suidelike grens van die oseaan, terwyl die westelike grens met die Indiese Oseaan gevorm word deur die Indonesiese argipel, Australië en die meridiaan by 147° O, wat oor die [[Bass-seestraat]] van [[Australië]] na [[Tasmanië]] strek.

Die ooskus van [[Asië]] vorm die noordwestelike grens. Oor die suidwestelike grens bestaan daar egter meningsverskil – sommige navorsers beskou die [[Timorsee|Timor-see]], die Alfoere-see, die [[Straat van Malakka]] en die Bass-seestraat as deel van die Stille Oseaan, en ander nie. Met uitsondering van die fjords van [[Vuurland]] en [[Alaska]] is die kuste van die Stille Oseaan reëlmatig. Die berge loop ewewydig aan die kus en rand- en binnesee kom slegs in die weste voor.

Laasgenoemde is van noord na suid die [[Beringsee|Bering-see]], die [[See van Ochotsk]], die [[See van Japan|Japanse See]], die [[Geelsee|Geel See]], die [[Oos-Chinese See]] en die [[Suid-Chinese See]]. Eilandgroepe skei die watermassas van die res van die Stille Oseaan. Sonder sy rand- en binnesee het die Stille Oseaan 'n oppervlakte van 166 miljoen km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; en met inbegrip daarvan beslaan dit 180 miljoen km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; – meer as die totale landoppervlakte van die aarde.

== Bodemreliëf ==
Vanweë verskille in die samestelling en reliëf van die oseaanbodem word die Stille Oseaan in 'n westelike, sentrale en oostelike deel verdeel. Die westelike en die sentrale deel word deur die [[Andesiet]]lyn geskei: wes daarvan is die oseaanbodem uit stollingsgesteentes opgebou, onder meer andesiet, wat deur gestolde lawa of magma aan die oppervlak gevorm is.

Die gesteentes is verwant aan die Asiatiese vasteland se vulkaniese bodems, wat 'n relatief hoë silikongehalte (Si-gehalte) het en tussen die suur- en basiese gesteentes voorkom. Oos van die Andesietlyn is die silikongehalte aansienlik laer – daar begin die ware oseaanbodem, wat uit basiese stollingsgesteente (basalt) opgebou is. Voor die Asiatiese kus sluit die Andesietlyn by 'n reeks trôe aan, naamlik die Aleoetiese Trog (8100&amp;nbsp;m), die Koerile-trog (10 542&amp;nbsp;m), die Japanse Trog (10 535&amp;nbsp;m), die Bonin-trog (9 810&amp;nbsp;m) en die [[Marianatrog]] (11 034&amp;nbsp;m).

Nadat die ketting deur 'n aantal eilandgroepe (onder andere die Fidji-eilande) onderbreek word, loop die Andesietlyn via die Tonga-trog (10 882&amp;nbsp;m) en die Kermadec-trog (10 047&amp;nbsp;km) verder suidwaarts in die rigting van [[Nieu-Seeland]]. In die noorde en die ooste van die Stille Oseaan volg dit die kuslyn. Die skeidingslyn is deur die konvergensie (sameloop) van landmassas tydens die kontinentskuiwing gevorm: omdat die landmassas teen mekaar geskuur het, is of diep trôe, of gebergtes (die Rotsgebergte en die Andesgebergte) gevorm.

Die eilande wat in die westelike deel van die Stille Oseaan van die kontinentale plat oprys, word kontinentale eilande genoem, byvoorbeeld die Japanse, die Indoniesiese en die [[Filippynse Eilande|Filippynse]] eilandgroep. Die sentrale gedeelte van die oseaan strek van die Andesietlyn tot by die meridiaan by 120° 0, waar die landmassas geskei het en ondersese berge gevorm is.

Laasgenoemde loop van Kalifornië via die [[Galápagos-eilande|Galapagos-eilande]], [[Paaseiland]] en die Albatros Cordillera ('n ondersese bergreeks) tot by Antarktika. Benewens ondersese berge kom ondersese rûens, bekkens en ’n groot aantal eilandgroepe wat van die oseaanbodem oprys (oseaniese eilande), ook algemeen in die sentrale deel van die oseaan voor. Aan weerskante van die Sentraal-Pasifiese Bekken is 2 uitgestrekte eilandgroepe, [[Mikronesië]] en [[Polinesië]]. In die noordooste, by die Hawaii-eilande, lê die Oos-Pasifiese Bekken en suid daarvan die Emerald-bekken.

'n Opvallende kenmerk van die oostelike gedeelte van die Stille Oseaan is die breuksones wat loodreg op die kus van die Amerikaanse vasteland aanloop. Van die breuksones wat deur die kontinentskuiwing op die oseaanbodem agter gelaat is, is onder andere (van noord na suid): die Murray-breuksone, die Clarion-breuksone en die Clipperton-breuksone.

== Stroompatrone ==
Aangesien daar geen groot landmassas in 'n groot gedeelte van die Stille Oseaan is nie, kom daar ook geen moesonwinde oor die see voor nie. Die stroompatrone ontstaan onder invloed van winde wat dwarsdeur die jaar in ’n bestendige rigting waai. Die krag van die aarde se draaiing (coriolis-krag) dwing die strome om in die Noordelike Halfrond regsom en in die Suidelike Halfrond linksom te vloei.

Onder invloed van die noord en die suidoospassaat vloei die Noord-Ekwatoriale Stroom en die Suid-Ekwatoriale Stroom tussen onderskeidelik 10° NB en SB en 20° NB en SB; omdat hulle van laer na hoër breedtegrade beweeg, is hulle relatief warm. Tussen die strome ontstaan die sogenaamde kompensasiestroom, die Ekwatoriale Teenstroom, wat van wes na oos vloei.

By ongeveer 40° NB en SB ontstaan seestrome onder invloed van westewinde wat dwarsdeur die jaar waai. In die Noordelike Halfrond vloei die Koero Sjio-stroom van [[Japan]] af in 'n oostelike rigting tot by die Hawaii-eilande, waar die coriolis-krag dit suidwaarts dwing. 'n Klein vertakking van die stroom vloei noord van die eilande na Alaska. Van waar dit in die rigting van die Aleoete-eiland begin vloei, staan dit as die Alaskastroom ('n relatief warm stroom) bekend.

Vanuit die [[Beringsee|Bering-see]] vloei die relatief koue Oja Sjio- of Koerilestroom naby die Asiatiese kus langs die [[Kamtsjatka-skiereiland|Kamtsjatkaskiereiland]] en die Koerile-argipel verby. In die Suidelike Halfrond kom die westewindstroming reg rondom Antarktika voor. By die Suid-Amerikaanse vasteland vertak ’n gedeelte daarvan as die Perustroom (of Humboldtstroom) na die noorde. Omdat laasgenoemde van hoër na laer breedtegrade beweeg, is dit relatief koud.

Naby die kus kom die stroom in aanraking met die koue, voedselryke waters wat van die bodemlaag van die oseaan na die bolaag gestyg het. Die verskynsel kom ook in die relatief koue Kaliforniese kus voor. In die Suidelike Halfrond is die Oos-Australiese Stroom 'n relatief warm vertakking van die Suid-Ekwatoriale Stroom.

== Temperatuur en soutgehalte ==
In sowel die Noordelike as die Suidelike Halfrond daal die temperature van die oppervlakwater geleidelik namate die afstand van die ewenaar toeneem. Die temperature word egter ook beïnvloed deur die oppervlskstrome. Die noordelike deel van die Stille Oseaan is relatief warmer vanweë die invloed van die Koero Sjio-stroom en omdat dit nie regstreeks met die koue water van die [[Noordelike Yssee]] in aanraking kom nie, maar by 55° SB, waar die westewindstrome met die subantarktiese water in aanraking kom, is die temperature tussen 1 en 2 °C.

Die vertikale temperatuursveranderinge verloop ook baie reëlmatig. By [[Antarktika]] bly die temperatuur van die dieptewater naastenby 0 °C; die temperatuur van die water die per as 2 000&amp;nbsp;m wissel tussen 1 en 2 °C; en tussen 1 000 en 2 000&amp;nbsp;m diep is daar 'n koue waterlaag met temperature van tussen 2 en 3 °C, wat by 55° SB na die oppervlak beweeg. By Antarktika is die water se soutgehalte ongeveer 35 %0 en laer. By ongeveer 60° SB beweeg die soutwater na onder, en in die noordelike deel van die oseaan bereik dit ’n diepte van ongeveer 2 500&amp;nbsp;m.

'n Dergelike verskynsel kom in die Noordelike Halfrond voor, waar die water met 'n relatief lae soutgehalte in die Bering-see (34-35,5 %0) op ’n diepte van 1 000&amp;nbsp;m onder die relatief souter subtropiese en tropiese water invloei, en tussen 55° en 66° SB weer die oppervlak bereik. Effens suid van die ewenaar (dus in die trope), waar die verdamping aansienlik hoër as die neerslag is, is die water se soutgehalte 36% en hoër, terwyl dit by 25° N en by 20° S, waar die reënval die verdamping oortref, laer is.

Aan die kuste van Peru en [[Kalifornië]] is die soutgehalte ook relatief laag, vanweë die opwelling vanaf die bodemlaag. [[Aardolie]] en [[aardgas]] word veral aan die randgebied van die Stille Oseaan aangetref, byvoorbeeld aan die Kaliforniese, die Suid-Amerikaanse en die [[Alaska]]-kus, asook in die waters rondom [[Indonesië]]. Die afsettings waarin die grondstowwe voorkom, is egter van die vastelande afkomstig, aangesien die tekort aan sediment op die oseaanbodem olieafsettings verhoed.

Hoewel enorme mangaanafsettings in die vorm van sogenaamde mangaanknolle verspreid voorkom, sal tegniese en ekonomiese probleme eers uit die weg geruim moet word voordat dit winsgewend ontgin kan word. Aangesien die relatief vooruitstrewende lande in die [[Noordelike Halfrond]] lê, is die belangrikste handelsroetes oor die oseaan hoofsaaklik die tussen die [[VSA]] en [[Japan]] via die [[Hawaii (eiland)|Hawaii-eilande]]. Die swaartepunt sal egter na verwagting uiteindelik na die [[Suidelike Halfrond]] verskuif, waar die lande in [[Suid-Amerika]] en [[Suid-Asië]] toenemend goedere- en passasiersvrag trek.

Die Stille Oseaan speel 'n uiters belangrike rol in die internasionale visserybedryf, aangesien die grootste visserslande rondom die oseaan lê. Die beste visserygebiede is geleë in gebiede waar relatief koue, suurstofryke water van die bodemlaag af met baie dooie organiese materiaal na die oppervlak opwel. Veral [[Peru]] het baie voordeel uit die seetoestande geput: die land het aan die begin van die sewentigerjare die grootste vangste ter wêreld beleef.

Indien dit egter gebeur dat 'n vertakking van die relatief warm Ekwatoriale Teenstroom Peru bereik, sal dit rampspoedig vir die bedryf wees. Die relatief voedsel- en suurstofarm water sal naamlik veroorsaak dat baie vis, asook die voëls wat van vis leef, sterf. Die Peruane noem die gevreesde stroom &quot;[[El Nino]]&quot; (Die kind).

== Aangrensende lande en gebiede ==
=== Onafhanklike lande ===
{{columns
|col1 = 
* {{vlagland|Australië}}
* {{vlagland|Broenei}}
* {{vlagland|Chili}}
* {{vlagland|Colombia}}
* {{vlagland|Costa Rica}}
* {{vlagland|Ecuador}}
* {{vlagland|El Salvador}}
* {{vlagland|Fidji}}
* {{vlagland|Filippyne}}
* {{vlagland|Mikronesië}}
* {{vlagland|Guatemala}}
* {{vlagland|Honduras}}
* {{vlagland|Indonesië}}
* {{vlagland|Japan}}
|col2 = 
* {{vlagland|Kambodja}}
* {{vlagland|Kanada}}
* {{vlagland|Kiribati}}
* {{vlagland|Maleisië}}
* {{vlagland|Marshalleilande}}
* {{vlagland|Meksiko}}
* {{vlagland|Nauru}}
* {{vlagland|Nieu-Seeland}}
* {{vlagland|Nicaragua}}
* {{vlagland|Noord-Korea}}
* {{vlagland|Oos-Timor}}
* {{vlagland|Palau}}
* {{vlagland|Panama}}
* {{vlagland|Papoea-Nieu-Guinee}}
|col3 = 
* {{vlagland|Peru}}
* {{vlagland|Rusland}}
* {{vlagland|Samoa}}
* {{vlagland|Singapoer}}
* {{vlagland|Volksrepubliek China}}&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Solomoneilande}}
* {{vlagland|Suid-Korea}}
* {{vlagland|Republiek China}}&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Thailand}}
* {{vlagland|Tonga}}
* {{vlagland|Tuvalu}}
* {{vlagland|Verenigde State}}
* {{vlagland|Vanuatu}}
* {{vlagland|Viëtnam}}
}}
''&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; Die status van Taiwan en China is omstrede.''

=== Afhanklike gebiede ===
{{columns
|col1 = 
* {{vlagland|Amerikaans-Samoa}} (VS)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Baker-eiland]] (VS)
* {{vlagland|Cookeilande}} (Nieu-Seeland)
* {{vlagland|Frans-Polinesië}} (Frankryk)
* {{vlagland|Guam}} (VS)
* {{vlagland|Hongkong}} (China)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Howland-eiland]] (VS)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Jarvis-eiland]] (VS)
|col2 = 
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Johnston-atol]] (VS)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Kingman-rif]] (VS)
* {{vlagikoon|Australië}} [[Koraalsee-eilande]] (Australië)
* {{vlagland|Macau}} (China)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Midway-atol]] (VS)
* {{vlagland|Nieu-Kaledonië}} (Frankryk)
* {{vlagland|Niue}} (Nieu-Seeland)
|col3 = 
* {{vlagland|Noord-Mariana-eilande}} (VS)
* {{vlagland|Norfolk-eiland}} (Australië)
* {{vlagland|Paaseiland}} (Chili)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Palmyra-atol]] (VS)
* {{vlagland|Pitcairn-eilande}} (VK)
* {{vlagland|Tokelau}} (Nieu-Seeland)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Wake-eiland]] (VS)
* {{vlagland|Wallis en Futuna}} (Frankryk)
}}

== Sien ook ==
* [[Internasionale datumgrens]] wat deur die oseaan loop.
* [[Oseaanbesoedeling]]

== Bronne ==
* [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0-908409-67-2}}, volume 26, bl. 205 – 207

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Pacific Ocean}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Pacific-Ocean|title=Pacific Ocean|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 Julie 2019}}

{{Gebiede van die wêreld}}
{{Waterliggame van die wêreld}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Stille Oseaan| ]]</text>
      <sha1>tcl5ra44fxwc0bs8y354271txsaq9gq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921302</id>
      <parentid>2921290</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ai!</comment>
      <origin>2921302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15208" sha1="hsdo0m2s11yopxevk9inh9gynof73t0" xml:space="preserve">{{Vyf Oseane}}
[[Lêer:Pacific Ocean.png|duimnael|Die Stille Oseaan]]
[[Lêer:Map of the Exclusive Economic Zones of the Pacific Ocean.png|duimnael|Die eksklusiewe ekonomiese sone in die Stille en Oseaan]]
[[Lêer:Pacific Ring of Fire.svg|duimnael|Die Stille Oseaan se [[Ring van Vuur]]]]
[[Lêer:Pacific Culture Areas.jpg|duimnael|[[Mikronesië]], [[Melanesië]] en [[Polinesië]]]]
[[Lêer:Iss007e10807.jpg|duimnael|Sononder oor die Stille Oseaan, soos gesien vanaf die [[Internasionale Ruimtestasie]]]]
[[Lêer:NASA GOES-11 Full Disk view of Earth June 17th 2010 (4709943236).jpg|duimnael|[[Nasa]]-Satellietbeeld van die Stille Oseaan]]
[[Lêer:Pacific Ocean surface 1.jpg|duimnael|Reliëf van die oseaanbodem, weskant]]
[[Lêer:Pacific Ocean surface 2.jpg|duimnael|Reliëf van die oseaanbodem, ooskant]]
[[Lêer:Pacific Ocean surface 3.jpg|duimnael|In die omgewing van Nieu-Seeland neem die seebodem onreëlmatige vorms aan]]

Die '''Stille Oseaan''' is die grootste [[oseaan]] ter wêreld. Dit is ongeveer 165&amp;nbsp;250&amp;nbsp;000 [[vierkante kilometer]] in oppervlak en strek van die [[Noordpool]] tot die [[Suidpool]] tussen [[Noord-Amerika|Noord-]] en [[Suid-Amerika]] in die ooste, en [[Asië]] en [[Oseanië]] in die weste.

Die oseaan beslaan ongeveer 'n derde van die aarde se oppervlak en byna die helfte van die wateroppervlak. In die suide staan dit as die [[Suidsee]] bekend. Vanweë die enorme uitgestrektheid van die oseaan word oppervlakstrominge beïnvloed deur winde wat dwarsdeur die jaar in 'n bestendige rigting waai, byvoorbeeld die noord- en die suidoospassaat tussen die twee keerkringe en die westewinde by hoër breedtegrade.

Sowel die temperatuursverandering van die oppervlakwater as die vertikale verandering van temperatuur en [[soutgehalte]] van die dieptewater verloop reëlmatig. Hoewel die meeste van die handelsroetes oor die oseaan teenswoordig in die Noordelike Halfrond lê, behoort die swaartepunt mettertyd na die Suidelike Halfrond te verskuif namate die lande in [[Suidoos-Asië]] en Suid-Amerika ontwikkel en die verkeer daarheen toeneem.

Die noordelike grens van die Stille Oseaan (of Groot Oseaan) word deur die noordoostelikste en noordwestelikste kuste van die Asiatiese en die Noord-Amerikaanse vasteland gevorm – die kontinente word deur die [[Beringstraat|Bering-straat]] en die Tsjoektsji-see geskei. Die oostelike grens van die oseaan bestaan uit die weskuste van Noord – en Suid- Amerika en 'n lyn oor die kortste afstand tussen Vuurland (die suidelikste punt van [[Suid-Amerika]]) en die [[Suidelike Shetlandeilande|Suid-Shetland-eilande]] van [[Antarktika]] oor die [[Drakedeurgang]] (Estrecho de Drake). Antarktika vorm die suidelike grens van die oseaan, terwyl die westelike grens met die Indiese Oseaan gevorm word deur die Indonesiese argipel, Australië en die meridiaan by 147° O, wat oor die [[Seestraat van Bass]] van [[Australië]] na [[Tasmanië]] strek.

Die ooskus van [[Asië]] vorm die noordwestelike grens. Oor die suidwestelike grens bestaan daar egter meningsverskil – sommige navorsers beskou die [[Timorsee|Timor-see]], die Alfoere-see, die [[Straat van Malakka]] en die Bass-seestraat as deel van die Stille Oseaan, en ander nie. Met uitsondering van die fjords van [[Vuurland]] en [[Alaska]] is die kuste van die Stille Oseaan reëlmatig. Die berge loop ewewydig aan die kus en rand- en binnesee kom slegs in die weste voor.

Laasgenoemde is van noord na suid die [[Beringsee|Bering-see]], die [[See van Ochotsk]], die [[See van Japan|Japanse See]], die [[Geelsee|Geel See]], die [[Oos-Chinese See]] en die [[Suid-Chinese See]]. Eilandgroepe skei die watermassas van die res van die Stille Oseaan. Sonder sy rand- en binnesee het die Stille Oseaan 'n oppervlakte van 166 miljoen km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; en met inbegrip daarvan beslaan dit 180 miljoen km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; – meer as die totale landoppervlakte van die aarde.

== Bodemreliëf ==
Vanweë verskille in die samestelling en reliëf van die oseaanbodem word die Stille Oseaan in 'n westelike, sentrale en oostelike deel verdeel. Die westelike en die sentrale deel word deur die [[Andesiet]]lyn geskei: wes daarvan is die oseaanbodem uit stollingsgesteentes opgebou, onder meer andesiet, wat deur gestolde lawa of magma aan die oppervlak gevorm is.

Die gesteentes is verwant aan die Asiatiese vasteland se vulkaniese bodems, wat 'n relatief hoë silikongehalte (Si-gehalte) het en tussen die suur- en basiese gesteentes voorkom. Oos van die Andesietlyn is die silikongehalte aansienlik laer – daar begin die ware oseaanbodem, wat uit basiese stollingsgesteente (basalt) opgebou is. Voor die Asiatiese kus sluit die Andesietlyn by 'n reeks trôe aan, naamlik die Aleoetiese Trog (8100&amp;nbsp;m), die Koerile-trog (10 542&amp;nbsp;m), die Japanse Trog (10 535&amp;nbsp;m), die Bonin-trog (9 810&amp;nbsp;m) en die [[Marianatrog]] (11 034&amp;nbsp;m).

Nadat die ketting deur 'n aantal eilandgroepe (onder andere die Fidji-eilande) onderbreek word, loop die Andesietlyn via die Tonga-trog (10 882&amp;nbsp;m) en die Kermadec-trog (10 047&amp;nbsp;km) verder suidwaarts in die rigting van [[Nieu-Seeland]]. In die noorde en die ooste van die Stille Oseaan volg dit die kuslyn. Die skeidingslyn is deur die konvergensie (sameloop) van landmassas tydens die kontinentskuiwing gevorm: omdat die landmassas teen mekaar geskuur het, is of diep trôe, of gebergtes (die Rotsgebergte en die Andesgebergte) gevorm.

Die eilande wat in die westelike deel van die Stille Oseaan van die kontinentale plat oprys, word kontinentale eilande genoem, byvoorbeeld die Japanse, die Indoniesiese en die [[Filippynse Eilande|Filippynse]] eilandgroep. Die sentrale gedeelte van die oseaan strek van die Andesietlyn tot by die meridiaan by 120° 0, waar die landmassas geskei het en ondersese berge gevorm is.

Laasgenoemde loop van Kalifornië via die [[Galápagos-eilande|Galapagos-eilande]], [[Paaseiland]] en die Albatros Cordillera ('n ondersese bergreeks) tot by Antarktika. Benewens ondersese berge kom ondersese rûens, bekkens en ’n groot aantal eilandgroepe wat van die oseaanbodem oprys (oseaniese eilande), ook algemeen in die sentrale deel van die oseaan voor. Aan weerskante van die Sentraal-Pasifiese Bekken is 2 uitgestrekte eilandgroepe, [[Mikronesië]] en [[Polinesië]]. In die noordooste, by die Hawaii-eilande, lê die Oos-Pasifiese Bekken en suid daarvan die Emerald-bekken.

'n Opvallende kenmerk van die oostelike gedeelte van die Stille Oseaan is die breuksones wat loodreg op die kus van die Amerikaanse vasteland aanloop. Van die breuksones wat deur die kontinentskuiwing op die oseaanbodem agter gelaat is, is onder andere (van noord na suid): die Murray-breuksone, die Clarion-breuksone en die Clipperton-breuksone.

== Stroompatrone ==
Aangesien daar geen groot landmassas in 'n groot gedeelte van die Stille Oseaan is nie, kom daar ook geen moesonwinde oor die see voor nie. Die stroompatrone ontstaan onder invloed van winde wat dwarsdeur die jaar in ’n bestendige rigting waai. Die krag van die aarde se draaiing (coriolis-krag) dwing die strome om in die Noordelike Halfrond regsom en in die Suidelike Halfrond linksom te vloei.

Onder invloed van die noord en die suidoospassaat vloei die Noord-Ekwatoriale Stroom en die Suid-Ekwatoriale Stroom tussen onderskeidelik 10° NB en SB en 20° NB en SB; omdat hulle van laer na hoër breedtegrade beweeg, is hulle relatief warm. Tussen die strome ontstaan die sogenaamde kompensasiestroom, die Ekwatoriale Teenstroom, wat van wes na oos vloei.

By ongeveer 40° NB en SB ontstaan seestrome onder invloed van westewinde wat dwarsdeur die jaar waai. In die Noordelike Halfrond vloei die Koero Sjio-stroom van [[Japan]] af in 'n oostelike rigting tot by die Hawaii-eilande, waar die coriolis-krag dit suidwaarts dwing. 'n Klein vertakking van die stroom vloei noord van die eilande na Alaska. Van waar dit in die rigting van die Aleoete-eiland begin vloei, staan dit as die Alaskastroom ('n relatief warm stroom) bekend.

Vanuit die [[Beringsee|Bering-see]] vloei die relatief koue Oja Sjio- of Koerilestroom naby die Asiatiese kus langs die [[Kamtsjatka-skiereiland|Kamtsjatkaskiereiland]] en die Koerile-argipel verby. In die Suidelike Halfrond kom die westewindstroming reg rondom Antarktika voor. By die Suid-Amerikaanse vasteland vertak ’n gedeelte daarvan as die Perustroom (of Humboldtstroom) na die noorde. Omdat laasgenoemde van hoër na laer breedtegrade beweeg, is dit relatief koud.

Naby die kus kom die stroom in aanraking met die koue, voedselryke waters wat van die bodemlaag van die oseaan na die bolaag gestyg het. Die verskynsel kom ook in die relatief koue Kaliforniese kus voor. In die Suidelike Halfrond is die Oos-Australiese Stroom 'n relatief warm vertakking van die Suid-Ekwatoriale Stroom.

== Temperatuur en soutgehalte ==
In sowel die Noordelike as die Suidelike Halfrond daal die temperature van die oppervlakwater geleidelik namate die afstand van die ewenaar toeneem. Die temperature word egter ook beïnvloed deur die oppervlskstrome. Die noordelike deel van die Stille Oseaan is relatief warmer vanweë die invloed van die Koero Sjio-stroom en omdat dit nie regstreeks met die koue water van die [[Noordelike Yssee]] in aanraking kom nie, maar by 55° SB, waar die westewindstrome met die subantarktiese water in aanraking kom, is die temperature tussen 1 en 2 °C.

Die vertikale temperatuursveranderinge verloop ook baie reëlmatig. By [[Antarktika]] bly die temperatuur van die dieptewater naastenby 0 °C; die temperatuur van die water die per as 2 000&amp;nbsp;m wissel tussen 1 en 2 °C; en tussen 1 000 en 2 000&amp;nbsp;m diep is daar 'n koue waterlaag met temperature van tussen 2 en 3 °C, wat by 55° SB na die oppervlak beweeg. By Antarktika is die water se soutgehalte ongeveer 35 %0 en laer. By ongeveer 60° SB beweeg die soutwater na onder, en in die noordelike deel van die oseaan bereik dit ’n diepte van ongeveer 2 500&amp;nbsp;m.

'n Dergelike verskynsel kom in die Noordelike Halfrond voor, waar die water met 'n relatief lae soutgehalte in die Bering-see (34-35,5 %0) op ’n diepte van 1 000&amp;nbsp;m onder die relatief souter subtropiese en tropiese water invloei, en tussen 55° en 66° SB weer die oppervlak bereik. Effens suid van die ewenaar (dus in die trope), waar die verdamping aansienlik hoër as die neerslag is, is die water se soutgehalte 36% en hoër, terwyl dit by 25° N en by 20° S, waar die reënval die verdamping oortref, laer is.

Aan die kuste van Peru en [[Kalifornië]] is die soutgehalte ook relatief laag, vanweë die opwelling vanaf die bodemlaag. [[Aardolie]] en [[aardgas]] word veral aan die randgebied van die Stille Oseaan aangetref, byvoorbeeld aan die Kaliforniese, die Suid-Amerikaanse en die [[Alaska]]-kus, asook in die waters rondom [[Indonesië]]. Die afsettings waarin die grondstowwe voorkom, is egter van die vastelande afkomstig, aangesien die tekort aan sediment op die oseaanbodem olieafsettings verhoed.

Hoewel enorme mangaanafsettings in die vorm van sogenaamde mangaanknolle verspreid voorkom, sal tegniese en ekonomiese probleme eers uit die weg geruim moet word voordat dit winsgewend ontgin kan word. Aangesien die relatief vooruitstrewende lande in die [[Noordelike Halfrond]] lê, is die belangrikste handelsroetes oor die oseaan hoofsaaklik die tussen die [[VSA]] en [[Japan]] via die [[Hawaii (eiland)|Hawaii-eilande]]. Die swaartepunt sal egter na verwagting uiteindelik na die [[Suidelike Halfrond]] verskuif, waar die lande in [[Suid-Amerika]] en [[Suid-Asië]] toenemend goedere- en passasiersvrag trek.

Die Stille Oseaan speel 'n uiters belangrike rol in die internasionale visserybedryf, aangesien die grootste visserslande rondom die oseaan lê. Die beste visserygebiede is geleë in gebiede waar relatief koue, suurstofryke water van die bodemlaag af met baie dooie organiese materiaal na die oppervlak opwel. Veral [[Peru]] het baie voordeel uit die seetoestande geput: die land het aan die begin van die sewentigerjare die grootste vangste ter wêreld beleef.

Indien dit egter gebeur dat 'n vertakking van die relatief warm Ekwatoriale Teenstroom Peru bereik, sal dit rampspoedig vir die bedryf wees. Die relatief voedsel- en suurstofarm water sal naamlik veroorsaak dat baie vis, asook die voëls wat van vis leef, sterf. Die Peruane noem die gevreesde stroom &quot;[[El Nino]]&quot; (Die kind).

== Aangrensende lande en gebiede ==
=== Onafhanklike lande ===
{{columns
|col1 = 
* {{vlagland|Australië}}
* {{vlagland|Broenei}}
* {{vlagland|Chili}}
* {{vlagland|Colombia}}
* {{vlagland|Costa Rica}}
* {{vlagland|Ecuador}}
* {{vlagland|El Salvador}}
* {{vlagland|Fidji}}
* {{vlagland|Filippyne}}
* {{vlagland|Mikronesië}}
* {{vlagland|Guatemala}}
* {{vlagland|Honduras}}
* {{vlagland|Indonesië}}
* {{vlagland|Japan}}
|col2 = 
* {{vlagland|Kambodja}}
* {{vlagland|Kanada}}
* {{vlagland|Kiribati}}
* {{vlagland|Maleisië}}
* {{vlagland|Marshalleilande}}
* {{vlagland|Meksiko}}
* {{vlagland|Nauru}}
* {{vlagland|Nieu-Seeland}}
* {{vlagland|Nicaragua}}
* {{vlagland|Noord-Korea}}
* {{vlagland|Oos-Timor}}
* {{vlagland|Palau}}
* {{vlagland|Panama}}
* {{vlagland|Papoea-Nieu-Guinee}}
|col3 = 
* {{vlagland|Peru}}
* {{vlagland|Rusland}}
* {{vlagland|Samoa}}
* {{vlagland|Singapoer}}
* {{vlagland|Volksrepubliek China}}&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Solomoneilande}}
* {{vlagland|Suid-Korea}}
* {{vlagland|Republiek China}}&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Thailand}}
* {{vlagland|Tonga}}
* {{vlagland|Tuvalu}}
* {{vlagland|Verenigde State}}
* {{vlagland|Vanuatu}}
* {{vlagland|Viëtnam}}
}}
''&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; Die status van Taiwan en China is omstrede.''

=== Afhanklike gebiede ===
{{columns
|col1 = 
* {{vlagland|Amerikaans-Samoa}} (VS)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Baker-eiland]] (VS)
* {{vlagland|Cookeilande}} (Nieu-Seeland)
* {{vlagland|Frans-Polinesië}} (Frankryk)
* {{vlagland|Guam}} (VS)
* {{vlagland|Hongkong}} (China)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Howland-eiland]] (VS)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Jarvis-eiland]] (VS)
|col2 = 
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Johnston-atol]] (VS)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Kingman-rif]] (VS)
* {{vlagikoon|Australië}} [[Koraalsee-eilande]] (Australië)
* {{vlagland|Macau}} (China)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Midway-atol]] (VS)
* {{vlagland|Nieu-Kaledonië}} (Frankryk)
* {{vlagland|Niue}} (Nieu-Seeland)
|col3 = 
* {{vlagland|Noord-Mariana-eilande}} (VS)
* {{vlagland|Norfolk-eiland}} (Australië)
* {{vlagland|Paaseiland}} (Chili)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Palmyra-atol]] (VS)
* {{vlagland|Pitcairn-eilande}} (VK)
* {{vlagland|Tokelau}} (Nieu-Seeland)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Wake-eiland]] (VS)
* {{vlagland|Wallis en Futuna}} (Frankryk)
}}

== Sien ook ==
* [[Internasionale datumgrens]] wat deur die oseaan loop.
* [[Oseaanbesoedeling]]

== Bronne ==
* [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0-908409-67-2}}, volume 26, bl. 205 – 207

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Pacific Ocean}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Pacific-Ocean|title=Pacific Ocean|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 Julie 2019}}

{{Gebiede van die wêreld}}
{{Waterliggame van die wêreld}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Stille Oseaan| ]]</text>
      <sha1>hsdo0m2s11yopxevk9inh9gynof73t0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921309</id>
      <parentid>2921302</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ai!</comment>
      <origin>2921309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15212" sha1="18vlcmo8wpmqbmt37e9vxtr6jv5xofg" xml:space="preserve">{{Vyf Oseane}}
[[Lêer:Pacific Ocean.png|duimnael|Die Stille Oseaan]]
[[Lêer:Map of the Exclusive Economic Zones of the Pacific Ocean.png|duimnael|Die eksklusiewe ekonomiese sone in die Stille en Oseaan]]
[[Lêer:Pacific Ring of Fire.svg|duimnael|Die Stille Oseaan se [[Ring van Vuur]]]]
[[Lêer:Pacific Culture Areas.jpg|duimnael|[[Mikronesië]], [[Melanesië]] en [[Polinesië]]]]
[[Lêer:Iss007e10807.jpg|duimnael|Sononder oor die Stille Oseaan, soos gesien vanaf die [[Internasionale Ruimtestasie]]]]
[[Lêer:NASA GOES-11 Full Disk view of Earth June 17th 2010 (4709943236).jpg|duimnael|[[Nasa]]-Satellietbeeld van die Stille Oseaan]]
[[Lêer:Pacific Ocean surface 1.jpg|duimnael|Reliëf van die oseaanbodem, weskant]]
[[Lêer:Pacific Ocean surface 2.jpg|duimnael|Reliëf van die oseaanbodem, ooskant]]
[[Lêer:Pacific Ocean surface 3.jpg|duimnael|In die omgewing van Nieu-Seeland neem die seebodem onreëlmatige vorms aan]]

Die '''Stille Oseaan''' is die grootste [[oseaan]] ter wêreld. Dit is ongeveer 165&amp;nbsp;250&amp;nbsp;000 [[vierkante kilometer]] in oppervlak en strek van die [[Noordpool]] tot die [[Suidpool]] tussen [[Noord-Amerika|Noord-]] en [[Suid-Amerika]] in die ooste, en [[Asië]] en [[Oseanië]] in die weste.

Die oseaan beslaan ongeveer 'n derde van die aarde se oppervlak en byna die helfte van die wateroppervlak. In die suide staan dit as die [[Suidsee]] bekend. Vanweë die enorme uitgestrektheid van die oseaan word oppervlakstrominge beïnvloed deur winde wat dwarsdeur die jaar in 'n bestendige rigting waai, byvoorbeeld die noord- en die suidoospassaat tussen die twee keerkringe en die westewinde by hoër breedtegrade.

Sowel die temperatuursverandering van die oppervlakwater as die vertikale verandering van temperatuur en [[soutgehalte]] van die dieptewater verloop reëlmatig. Hoewel die meeste van die handelsroetes oor die oseaan teenswoordig in die Noordelike Halfrond lê, behoort die swaartepunt mettertyd na die Suidelike Halfrond te verskuif namate die lande in [[Suidoos-Asië]] en Suid-Amerika ontwikkel en die verkeer daarheen toeneem.

Die noordelike grens van die Stille Oseaan (of Groot Oseaan) word deur die noordoostelikste en noordwestelikste kuste van die Asiatiese en die Noord-Amerikaanse vasteland gevorm – die kontinente word deur die [[Beringstraat|Bering-straat]] en die Tsjoektsji-see geskei. Die oostelike grens van die oseaan bestaan uit die weskuste van Noord – en Suid- Amerika en 'n lyn oor die kortste afstand tussen Vuurland (die suidelikste punt van [[Suid-Amerika]]) en die [[Suidelike Shetlandeilande|Suid-Shetland-eilande]] van [[Antarktika]] oor die [[Drakedeurgang]] (Estrecho de Drake). Antarktika vorm die suidelike grens van die oseaan, terwyl die westelike grens met die Indiese Oseaan gevorm word deur die Indonesiese argipel, Australië en die meridiaan by 147° O, wat oor die [[Seestraat van Bass]] van [[Australië]] na [[Tasmanië]] strek.

Die ooskus van [[Asië]] vorm die noordwestelike grens. Oor die suidwestelike grens bestaan daar egter meningsverskil – sommige navorsers beskou die [[Timorsee|Timor-see]], die Alfoere-see, die [[Straat van Malakka]] en die Seestraat van Bass as deel van die Stille Oseaan, en ander nie. Met uitsondering van die fjords van [[Vuurland]] en [[Alaska]] is die kuste van die Stille Oseaan reëlmatig. Die berge loop ewewydig aan die kus en rand- en binnesee kom slegs in die weste voor.

Laasgenoemde is van noord na suid die [[Beringsee|Bering-see]], die [[See van Ochotsk]], die [[See van Japan|Japanse See]], die [[Geelsee|Geel See]], die [[Oos-Chinese See]] en die [[Suid-Chinese See]]. Eilandgroepe skei die watermassas van die res van die Stille Oseaan. Sonder sy rand- en binnesee het die Stille Oseaan 'n oppervlakte van 166 miljoen km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; en met inbegrip daarvan beslaan dit 180 miljoen km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; – meer as die totale landoppervlakte van die aarde.

== Bodemreliëf ==
Vanweë verskille in die samestelling en reliëf van die oseaanbodem word die Stille Oseaan in 'n westelike, sentrale en oostelike deel verdeel. Die westelike en die sentrale deel word deur die [[Andesiet]]lyn geskei: wes daarvan is die oseaanbodem uit stollingsgesteentes opgebou, onder meer andesiet, wat deur gestolde lawa of magma aan die oppervlak gevorm is.

Die gesteentes is verwant aan die Asiatiese vasteland se vulkaniese bodems, wat 'n relatief hoë silikongehalte (Si-gehalte) het en tussen die suur- en basiese gesteentes voorkom. Oos van die Andesietlyn is die silikongehalte aansienlik laer – daar begin die ware oseaanbodem, wat uit basiese stollingsgesteente (basalt) opgebou is. Voor die Asiatiese kus sluit die Andesietlyn by 'n reeks trôe aan, naamlik die Aleoetiese Trog (8100&amp;nbsp;m), die Koerile-trog (10 542&amp;nbsp;m), die Japanse Trog (10 535&amp;nbsp;m), die Bonin-trog (9 810&amp;nbsp;m) en die [[Marianatrog]] (11 034&amp;nbsp;m).

Nadat die ketting deur 'n aantal eilandgroepe (onder andere die Fidji-eilande) onderbreek word, loop die Andesietlyn via die Tonga-trog (10 882&amp;nbsp;m) en die Kermadec-trog (10 047&amp;nbsp;km) verder suidwaarts in die rigting van [[Nieu-Seeland]]. In die noorde en die ooste van die Stille Oseaan volg dit die kuslyn. Die skeidingslyn is deur die konvergensie (sameloop) van landmassas tydens die kontinentskuiwing gevorm: omdat die landmassas teen mekaar geskuur het, is of diep trôe, of gebergtes (die Rotsgebergte en die Andesgebergte) gevorm.

Die eilande wat in die westelike deel van die Stille Oseaan van die kontinentale plat oprys, word kontinentale eilande genoem, byvoorbeeld die Japanse, die Indoniesiese en die [[Filippynse Eilande|Filippynse]] eilandgroep. Die sentrale gedeelte van die oseaan strek van die Andesietlyn tot by die meridiaan by 120° 0, waar die landmassas geskei het en ondersese berge gevorm is.

Laasgenoemde loop van Kalifornië via die [[Galápagos-eilande|Galapagos-eilande]], [[Paaseiland]] en die Albatros Cordillera ('n ondersese bergreeks) tot by Antarktika. Benewens ondersese berge kom ondersese rûens, bekkens en ’n groot aantal eilandgroepe wat van die oseaanbodem oprys (oseaniese eilande), ook algemeen in die sentrale deel van die oseaan voor. Aan weerskante van die Sentraal-Pasifiese Bekken is 2 uitgestrekte eilandgroepe, [[Mikronesië]] en [[Polinesië]]. In die noordooste, by die Hawaii-eilande, lê die Oos-Pasifiese Bekken en suid daarvan die Emerald-bekken.

'n Opvallende kenmerk van die oostelike gedeelte van die Stille Oseaan is die breuksones wat loodreg op die kus van die Amerikaanse vasteland aanloop. Van die breuksones wat deur die kontinentskuiwing op die oseaanbodem agter gelaat is, is onder andere (van noord na suid): die Murray-breuksone, die Clarion-breuksone en die Clipperton-breuksone.

== Stroompatrone ==
Aangesien daar geen groot landmassas in 'n groot gedeelte van die Stille Oseaan is nie, kom daar ook geen moesonwinde oor die see voor nie. Die stroompatrone ontstaan onder invloed van winde wat dwarsdeur die jaar in ’n bestendige rigting waai. Die krag van die aarde se draaiing (coriolis-krag) dwing die strome om in die Noordelike Halfrond regsom en in die Suidelike Halfrond linksom te vloei.

Onder invloed van die noord en die suidoospassaat vloei die Noord-Ekwatoriale Stroom en die Suid-Ekwatoriale Stroom tussen onderskeidelik 10° NB en SB en 20° NB en SB; omdat hulle van laer na hoër breedtegrade beweeg, is hulle relatief warm. Tussen die strome ontstaan die sogenaamde kompensasiestroom, die Ekwatoriale Teenstroom, wat van wes na oos vloei.

By ongeveer 40° NB en SB ontstaan seestrome onder invloed van westewinde wat dwarsdeur die jaar waai. In die Noordelike Halfrond vloei die Koero Sjio-stroom van [[Japan]] af in 'n oostelike rigting tot by die Hawaii-eilande, waar die coriolis-krag dit suidwaarts dwing. 'n Klein vertakking van die stroom vloei noord van die eilande na Alaska. Van waar dit in die rigting van die Aleoete-eiland begin vloei, staan dit as die Alaskastroom ('n relatief warm stroom) bekend.

Vanuit die [[Beringsee|Bering-see]] vloei die relatief koue Oja Sjio- of Koerilestroom naby die Asiatiese kus langs die [[Kamtsjatka-skiereiland|Kamtsjatkaskiereiland]] en die Koerile-argipel verby. In die Suidelike Halfrond kom die westewindstroming reg rondom Antarktika voor. By die Suid-Amerikaanse vasteland vertak ’n gedeelte daarvan as die Perustroom (of Humboldtstroom) na die noorde. Omdat laasgenoemde van hoër na laer breedtegrade beweeg, is dit relatief koud.

Naby die kus kom die stroom in aanraking met die koue, voedselryke waters wat van die bodemlaag van die oseaan na die bolaag gestyg het. Die verskynsel kom ook in die relatief koue Kaliforniese kus voor. In die Suidelike Halfrond is die Oos-Australiese Stroom 'n relatief warm vertakking van die Suid-Ekwatoriale Stroom.

== Temperatuur en soutgehalte ==
In sowel die Noordelike as die Suidelike Halfrond daal die temperature van die oppervlakwater geleidelik namate die afstand van die ewenaar toeneem. Die temperature word egter ook beïnvloed deur die oppervlskstrome. Die noordelike deel van die Stille Oseaan is relatief warmer vanweë die invloed van die Koero Sjio-stroom en omdat dit nie regstreeks met die koue water van die [[Noordelike Yssee]] in aanraking kom nie, maar by 55° SB, waar die westewindstrome met die subantarktiese water in aanraking kom, is die temperature tussen 1 en 2 °C.

Die vertikale temperatuursveranderinge verloop ook baie reëlmatig. By [[Antarktika]] bly die temperatuur van die dieptewater naastenby 0 °C; die temperatuur van die water die per as 2 000&amp;nbsp;m wissel tussen 1 en 2 °C; en tussen 1 000 en 2 000&amp;nbsp;m diep is daar 'n koue waterlaag met temperature van tussen 2 en 3 °C, wat by 55° SB na die oppervlak beweeg. By Antarktika is die water se soutgehalte ongeveer 35 %0 en laer. By ongeveer 60° SB beweeg die soutwater na onder, en in die noordelike deel van die oseaan bereik dit ’n diepte van ongeveer 2 500&amp;nbsp;m.

'n Dergelike verskynsel kom in die Noordelike Halfrond voor, waar die water met 'n relatief lae soutgehalte in die Bering-see (34-35,5 %0) op ’n diepte van 1 000&amp;nbsp;m onder die relatief souter subtropiese en tropiese water invloei, en tussen 55° en 66° SB weer die oppervlak bereik. Effens suid van die ewenaar (dus in die trope), waar die verdamping aansienlik hoër as die neerslag is, is die water se soutgehalte 36% en hoër, terwyl dit by 25° N en by 20° S, waar die reënval die verdamping oortref, laer is.

Aan die kuste van Peru en [[Kalifornië]] is die soutgehalte ook relatief laag, vanweë die opwelling vanaf die bodemlaag. [[Aardolie]] en [[aardgas]] word veral aan die randgebied van die Stille Oseaan aangetref, byvoorbeeld aan die Kaliforniese, die Suid-Amerikaanse en die [[Alaska]]-kus, asook in die waters rondom [[Indonesië]]. Die afsettings waarin die grondstowwe voorkom, is egter van die vastelande afkomstig, aangesien die tekort aan sediment op die oseaanbodem olieafsettings verhoed.

Hoewel enorme mangaanafsettings in die vorm van sogenaamde mangaanknolle verspreid voorkom, sal tegniese en ekonomiese probleme eers uit die weg geruim moet word voordat dit winsgewend ontgin kan word. Aangesien die relatief vooruitstrewende lande in die [[Noordelike Halfrond]] lê, is die belangrikste handelsroetes oor die oseaan hoofsaaklik die tussen die [[VSA]] en [[Japan]] via die [[Hawaii (eiland)|Hawaii-eilande]]. Die swaartepunt sal egter na verwagting uiteindelik na die [[Suidelike Halfrond]] verskuif, waar die lande in [[Suid-Amerika]] en [[Suid-Asië]] toenemend goedere- en passasiersvrag trek.

Die Stille Oseaan speel 'n uiters belangrike rol in die internasionale visserybedryf, aangesien die grootste visserslande rondom die oseaan lê. Die beste visserygebiede is geleë in gebiede waar relatief koue, suurstofryke water van die bodemlaag af met baie dooie organiese materiaal na die oppervlak opwel. Veral [[Peru]] het baie voordeel uit die seetoestande geput: die land het aan die begin van die sewentigerjare die grootste vangste ter wêreld beleef.

Indien dit egter gebeur dat 'n vertakking van die relatief warm Ekwatoriale Teenstroom Peru bereik, sal dit rampspoedig vir die bedryf wees. Die relatief voedsel- en suurstofarm water sal naamlik veroorsaak dat baie vis, asook die voëls wat van vis leef, sterf. Die Peruane noem die gevreesde stroom &quot;[[El Nino]]&quot; (Die kind).

== Aangrensende lande en gebiede ==
=== Onafhanklike lande ===
{{columns
|col1 = 
* {{vlagland|Australië}}
* {{vlagland|Broenei}}
* {{vlagland|Chili}}
* {{vlagland|Colombia}}
* {{vlagland|Costa Rica}}
* {{vlagland|Ecuador}}
* {{vlagland|El Salvador}}
* {{vlagland|Fidji}}
* {{vlagland|Filippyne}}
* {{vlagland|Mikronesië}}
* {{vlagland|Guatemala}}
* {{vlagland|Honduras}}
* {{vlagland|Indonesië}}
* {{vlagland|Japan}}
|col2 = 
* {{vlagland|Kambodja}}
* {{vlagland|Kanada}}
* {{vlagland|Kiribati}}
* {{vlagland|Maleisië}}
* {{vlagland|Marshalleilande}}
* {{vlagland|Meksiko}}
* {{vlagland|Nauru}}
* {{vlagland|Nieu-Seeland}}
* {{vlagland|Nicaragua}}
* {{vlagland|Noord-Korea}}
* {{vlagland|Oos-Timor}}
* {{vlagland|Palau}}
* {{vlagland|Panama}}
* {{vlagland|Papoea-Nieu-Guinee}}
|col3 = 
* {{vlagland|Peru}}
* {{vlagland|Rusland}}
* {{vlagland|Samoa}}
* {{vlagland|Singapoer}}
* {{vlagland|Volksrepubliek China}}&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Solomoneilande}}
* {{vlagland|Suid-Korea}}
* {{vlagland|Republiek China}}&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Thailand}}
* {{vlagland|Tonga}}
* {{vlagland|Tuvalu}}
* {{vlagland|Verenigde State}}
* {{vlagland|Vanuatu}}
* {{vlagland|Viëtnam}}
}}
''&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; Die status van Taiwan en China is omstrede.''

=== Afhanklike gebiede ===
{{columns
|col1 = 
* {{vlagland|Amerikaans-Samoa}} (VS)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Baker-eiland]] (VS)
* {{vlagland|Cookeilande}} (Nieu-Seeland)
* {{vlagland|Frans-Polinesië}} (Frankryk)
* {{vlagland|Guam}} (VS)
* {{vlagland|Hongkong}} (China)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Howland-eiland]] (VS)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Jarvis-eiland]] (VS)
|col2 = 
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Johnston-atol]] (VS)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Kingman-rif]] (VS)
* {{vlagikoon|Australië}} [[Koraalsee-eilande]] (Australië)
* {{vlagland|Macau}} (China)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Midway-atol]] (VS)
* {{vlagland|Nieu-Kaledonië}} (Frankryk)
* {{vlagland|Niue}} (Nieu-Seeland)
|col3 = 
* {{vlagland|Noord-Mariana-eilande}} (VS)
* {{vlagland|Norfolk-eiland}} (Australië)
* {{vlagland|Paaseiland}} (Chili)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Palmyra-atol]] (VS)
* {{vlagland|Pitcairn-eilande}} (VK)
* {{vlagland|Tokelau}} (Nieu-Seeland)
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Wake-eiland]] (VS)
* {{vlagland|Wallis en Futuna}} (Frankryk)
}}

== Sien ook ==
* [[Internasionale datumgrens]] wat deur die oseaan loop.
* [[Oseaanbesoedeling]]

== Bronne ==
* [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0-908409-67-2}}, volume 26, bl. 205 – 207

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Pacific Ocean}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Pacific-Ocean|title=Pacific Ocean|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 Julie 2019}}

{{Gebiede van die wêreld}}
{{Waterliggame van die wêreld}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Stille Oseaan| ]]</text>
      <sha1>18vlcmo8wpmqbmt37e9vxtr6jv5xofg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Basshunter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21769</id>
    <revision>
      <id>2921351</id>
      <parentid>2901131</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T01:36:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36337" sha1="ksfv9ehm20yvlvlwavb45nft81cnax2" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Musikale kunstenaar
| naam            = [[Lêer:Basshunter logo 6.svg|200px]]
| beeld           = Basshunter, 20 april 2008 in Halmstad.jpg
| beeldgrootte    = 
| dwarsformaat    = 
| beeldbeskrywing = 
| beeldonderskrif = Basshunter tydens 'n konsert in [[Halmstad]] (2008)
| agtergrondkleur = solo
| geboortenaam    = Jonas Erik Altberg
| alias           = 
| geboortedatum   = {{GDEO|1984|12|22}}
| geboorteplek    = [[Halmstad]]
| oorsprong       = 
| sterfdatum      = 
| sterfplek       = 
| genre           = 
| beroep          = [[sangkuns|sanger]], [[musiekprodusent]], [[platejoggie]]
| instrument      = 
| jare_aktief     = 1998 - hede
| etiket          = 
| assosiasies     = 
| webwerf         = [https://basshunter.se basshunter.se]
| huidige_lede    = 
| gewese_lede     = 
}}
[[Lêer:Basshunter Hity Na Czasie 2007.jpg|duimnael|regs|235px|Basshunter (2007)]]
'''Basshunter''' (gebore 22 Desember 1984 in [[Halmstad]]) is die [[skuilnaam|pseudoniem]] van die [[Swede (volk)|Sweedse]] [[sangkuns|sanger]], [[musiekprodusent]] en [[platejoggie]], '''Jonas Erik Altberg'''.

== Lewensloop ==
Altberg beskryf sy musiek as '[[eurodance]]'; ander klassifiseer dit soms as '[[hard dance]]'. Volgens Altberg maak hy al sy musiek op sy eie rekenaar met die [[FL Studio|FruityLoops]]-sagteware. Hy het in 2001 begin om musiek te maak en het sy eerste album, ''[[The Bassmachine]]'', in 2004 op sy webwerf vrygestel.

Altberg ly aan die [[Tourettesindroom|Gilles de la Tourette-sindroom]], waarvan hy tans las ondervind.

Op 18 Oktober 2006 het daar naakfoto's van Altberg en sy vriendin op die [[Internet]] verskyn. Sy bestuur, sowel as hyself, het dit as 'onskuldige foto's waar geen seks plaasgevind het nie' beskryf, maar op die foto's is die teenoorgestelde duidelik sigbaar.

== Diskografie ==
=== Ateljeealbums ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:8em;&quot;| Titel
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:17em;&quot;| Album besonderhede
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;10&quot; | Hoogste treffersparadeposisie
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:9em;&quot;| Sertifisering
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:9.5em;&quot;| Verkope
|-
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Sverigetopplistan|SWE]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Sweden&quot;&gt;{{cite web |url=https://swedishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |title=Basshunter in Swedish charts |website=swedishcharts.com |access-date=18 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327091849/https://swedishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |archive-date=27 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Ö3 Austria Top 40|OOS]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Austria&quot;&gt;{{cite web |url=https://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |title=Basshunter in der Österreichischen Hitparade |website=austriancharts.at |access-date=18 Oktober 2018 |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20181016164916/https://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |archive-date=16 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Hitlisten|DEN]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Denmark&quot;&gt;{{cite web |url=https://danishcharts.dk/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |title=Basshunter in Danish charts |website=danishcharts.com |access-date=18 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327090039/https://danishcharts.dk/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |archive-date=27 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[European Top 100 Albums|EUR]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;EUR&quot;&gt;European Albums:
* ''LOL &lt;(^^,)&gt;'' en ''Bass Generation'': {{cite web | url = https://www.billboard.com/artist/280774/basshunter/chart?f=293 | title = Basshunter | website = [[Billboard]] | accessdate = 20 November 2014 | language = en }}
* ''Now You're Gone – The Album'': {{cite web | url = https://www.reuters.com/article/2008/11/03/chart-enw-euro-albums-idUSN0251384320081103 | title = European Top Albums | website = [[Reuters]] | date = 2 November 2008 | accessdate = 20 November 2014 | archive-date = 24 September 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150924135817/http://www.reuters.com/article/2008/11/03/chart-enw-euro-albums-idUSN0251384320081103 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[The Official Finnish Charts|FIN]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Finland&quot;&gt;{{cite web |url=https://finnishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |title=Basshunter in Finnish charts |website=finnishcharts.com |access-date=18 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327093055/https://finnishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |archive-date=27 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;France&quot;&gt;Frankryk:
* ''LOL &lt;(^^,)&gt;'' en ''Now You're Gone – The Album'': {{cite web |url=https://lescharts.com/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |title=Basshunter dans les charts français |website=lescharts.com| accessdate=18 October 2018| language = fr}}
* ''Bass Generation'': {{cite web |url=https://www.infodisc.fr/Album_ChartRuns.php |title=Les &quot;charts runs&quot; de chaque album classé | format = &quot;Basshunter&quot; – &quot;Ok&quot; |website=InfoDisc |accessdate=23 October 2018 | language = fr}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Irish Albums Chart|IER]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Ireland&quot;&gt;{{cite web |url=http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |title=Discography Basshunter |website=irish-charts.com |access-date=18 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009173627/http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[VG-lista|NOR]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Norway&quot;&gt;{{cite web |url=https://norwegiancharts.com/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |title=Basshunter in Norwegian charts |website=norwegiancharts.com |access-date=18 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327091910/https://norwegiancharts.com/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |archive-date=27 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Official New Zealand Music Chart|NZL]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;New Zealand&quot;&gt;{{cite web |url=https://charts.nz/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |title=Basshunter in New Zealand charts |website=charts.nz |access-date=18 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327091442/https://charts.nz/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |archive-date=27 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[UK Albums Chart|VK]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;UK&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.officialcharts.com/artist/3667/basshunter/ |title=Basshunter |website=[[Official Charts Company|Official Charts]] |access-date=18 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328204132/https://www.officialcharts.com/artist/3667/basshunter/ |archive-date=28 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|''[[The Bassmachine]]''
|
* Bekendgestel: 25 Augustus 2004&lt;ref name=&quot;The Bassmachine&quot;&gt;{{cite web | url = https://www.alexmusic.se/releases.htm | title = Releases | accessdate = 17 August 2014 | website = Alex Music | language = en | archive-date = 20 Desember 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131220024325/http://www.alexmusic.se/releases.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
* Uitgewer: Alex Music
* Formaat: [[Laserskyf|CD]], [[musiek aflaaiing|digitale aflaaiing]]
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|''[[LOL (^^,)|LOL &lt;(^^,)&gt;]]''
|
* Bekendgestel: 28 Augustus 2006&lt;ref name=&quot;LOL release&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.allmusic.com/album/release/lol--mr0000723642 |title=Basshunter – LOL &lt;(^^,)&gt; – (CD – WEA / WEA/Warner #5101156482) |access-date=11 Oktober 2018 |website=[[AllMusic]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009173648/https://www.allmusic.com/album/release/lol--mr0000723642 |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* Uitgewer: [[Warner Music Sweden]]
* Formaat: CD, digitale aflaaiing
| 5 || 12 || 3 || 82 || 4 || 51 || — || 19 || — || —
|
* [[IFPI Danmark|IFPI DEN]]: 2× Platinum&lt;ref name=&quot;IFPI Denmark Sales&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ifpi.dk/node/3893 |title=2018—50 |website=[[IFPI Danmark]] |access-date=18 November 2018 |language=da |archive-url=https://web.archive.org/web/20191028201923/http://www.ifpi.dk/node/3893 |archive-date=28 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* [[Musiikkituottajat|IFPI FIN]]: Platinum&lt;ref name=&quot;IFPI Findland Sales&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.ifpi.fi/tutkimukset-ja-tilastot/kulta-ja-platinalevyt/artistit/basshunter/ |title=Basshunter |website=[[Musiikkituottajat|IFPI Finland]] |access-date=19 September 2019 |language=fi |archive-url=https://web.archive.org/web/20190629215220/https://www.ifpi.fi/tutkimukset-ja-tilastot/kulta-ja-platinalevyt/artistit/basshunter/ |archive-date=29 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|
* FIN: 33,365&lt;ref name=&quot;IFPI Findland Sales&quot; /&gt;
* [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 11,020&lt;ref name=&quot;IFPI France Sales&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.infodisc.fr/Ventes_Album08.php |title=Les albums (CD) les plus vendus en 2008 |website=InfoDisc |access-date=26 Mei 2013 |language=fr |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218231106/http://www.infodisc.fr/Ventes_Album08.php |archive-date=18 Februarie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|''[[Now You're Gone – The Album]]''
|
* Bekendgestel: 14 Julie 2008&lt;ref name=&quot;Now You're Gone – The Album release&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.digitalspy.com/music/album-reviews/review/a111323/basshunter-now-youre-gone |title=Basshunter: 'Now You're Gone' |date=15 Julie 2008 |access-date=14 Oktober 2018 |author=Alex Fletcher |website=[[Digital Spy]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180724123536/http://www.digitalspy.com/music/album-reviews/review/a111323/basshunter-now-youre-gone/ |archive-date=24 Julie 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* Uitgewer: [[Dance Nation|Hard2Beat]]
* Formaat: CD, CD+[[DVD]], digitale aflaaiing
| 38 || 17 || — || 6 || 35 || 36 || 2 || — || 1 || 1
|
* [[British Phonographic Industry|BPI]]: Platinum&lt;ref name=&quot;Basshunter BPI&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/ |title=Brit certified |website=[[British Phonographic Industry]] |format=&quot;Basshunter&quot; – &quot;Search BPI Awards&quot; |accessdate=26 December 2018 |language=en |archive-date=21 Oktober 2018 |archive-url=https://archive.today/20181021092428/https://www.bpi.co.uk/brit-certified/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[Recorded Music NZ|RMNZ]]: Platinum&lt;ref name=&quot;Now You're Gone The Album NZL&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.radioscope.net.nz/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=79&amp;Itemid=62 |title=Latest gold / Platinum albums |website=RadioScope |accessdate=1 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728144225/http://www.radioscope.net.nz/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=79&amp;Itemid=62 |archivedate=28 July 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;
|
* UK: 376,017&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.musicweek.com/labels/read/25-years-of-mos-in-numbers-what-is-sony-actually-getting-for-its-money/065643 |title=25 years of MoS in numbers: What is Sony actually getting for its money? |website=[[Music Week]] |access-date=29 Julie 2018 |date=11 Augustus 2016 |author=Daniel Gumble |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191028201920/https://www.musicweek.com/labels/read/25-years-of-mos-in-numbers-what-is-sony-actually-getting-for-its-money/065643 |archive-date=28 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* NZL: 20,000+&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&amp;objectid=10597691|title=It's a Swede life for Basshunter|website=[[The New Zealand Herald|NZ Herald]]|accessdate=28 August 2014|date=17 September 2009|author=Scott Kara|language=en|archive-date=11 Oktober 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141011100721/http://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&amp;objectid=10597691|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* FRA: 9,900&lt;ref name=&quot;IFPI France Sales&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|''[[Bass Generation]]''
|
* Bekendgestel: 25 September 2009&lt;ref name=&quot;Bass Generation release&quot;&gt;{{cite web |url=https://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Basshunter&amp;titel=Bass+Generation&amp;cat=a |title=Basshunter – Bass Generation (album) | website =swedishcharts.com | accessdate=16 October 2018|language=en}}&lt;/ref&gt;
* Uitgewer: Warner Music Sweden
* Formaat: CD, 2×CD, digitale aflaaiing
| — || — || 39 || 58 || — || 41 || 16 || — || 2 || 16
|
* BPI: Silwer&lt;ref name=&quot;Basshunter BPI&quot; /&gt;
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|''[[Calling Time]]''
|
* Bekendgestel: 13 Mei 2013&lt;ref name=&quot;Calling Time&quot;&gt;{{cite web | url = https://echosrecordbar.co.za/product/74815 |title = Basshunter – Calling Time {{bracket|CD}} | accessdate = 11 October 2018 |website = Echo's Record Bar|language=en}}&lt;/ref&gt;
* Uitgewer: [[Gallo Record Company]]
* Formaat: CD, digitale aflaaiing
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|
|-
|colspan=&quot;18&quot; style=&quot;font-size:9pt&quot;| &quot;—&quot; dui op 'n vrystelling wat nie 'n ranglysposisie bereik het nie. 
|}

=== Saamgestelde albums ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:8em;&quot;| Titel
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:17em;&quot;| Album besonderhede
|-
!scope=&quot;row&quot;|''[[The Old Shit]]''
|
* Bekendgestel: 2006&lt;ref name=&quot;The Old Shit&quot;&gt;''The Old Shit'':
* {{cite web|url=http://www.basshunter.se:80/shop/|title=Basshunter|website=Basshunter|accessdate=9 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080322063557/http://www.basshunter.se/shop/|archivedate=22 March 2008|language=en}}
* {{cite web|url=http://www.basshunter.se/basshunter.htm|title=Welcome to a new experience!|website=Basshunter|accessdate=27 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061107194447/http://www.basshunter.se/basshunter.htm|archivedate=7 November 2006|format=requires [[Adobe Flash Player]] software|language=en}}
* {{cite web|url=http://basshunter.se|title=Boten Anna|website=Basshunter|accessdate=27 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060708071333/http://basshunter.se/|archivedate=8 July 2006|language=en}}
&lt;/ref&gt;
* Uitgewer: Self-vrygestel
* Formaat: [[Musiek aflaaiing|Digitale aflaaiing]]
|-
!scope=&quot;row&quot;|''[[The Early Bedroom Sessions]]''
|
* Bekendgestel: 3 Desember 2012&lt;ref name=&quot;TEBS&quot;&gt;{{cite web |url=https://music.apple.com/nl/album/the-early-bedroom-sessions/578081407 |title=Basshunter – The Early Bedroom Sessions |website=[[Apple Music]] |access-date=22 September 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922144024/https://music.apple.com/nl/album/the-early-bedroom-sessions/578081407 |archive-date=22 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* Uitgewer: Rush Hour
* Formaat: 2×[[laserskyf|CD]], digitale aflaaiing
|}

=== Liedjies ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18em;&quot;| Titel
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:1em;&quot;| Jaar
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;10&quot;| Hoogste treffersparadeposisie
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:13.5em;&quot;| Sertifisering
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:9em;&quot;| Album
|-
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Sverigetopplistan|SWE]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Sweden&quot; /&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Ö3 Austria Top 40|OOS]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Austria&quot; /&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Hitlisten|DEN]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Denmark&quot; /&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[The Official Finnish Charts|FIN]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Finland&quot; /&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[GfK Entertainment|DUI]]&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.offiziellecharts.de/suche?artistId=Basshunter |title=Discographie von – Basshunter |website=Offizielle Deutsche Charts |access-date=18 Oktober 2018 |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327121628/https://www.offiziellecharts.de/suche?artistId=Basshunter |archive-date=27 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Irish Singles Chart|IER]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Ireland&quot; /&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Single Top 100|NED]]&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |title=Basshunter in Dutch charts |website=dutchcharts.nl |access-date=18 Oktober 2018 |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20181016165052/https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Basshunter |archive-date=16 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[VG-lista|NOR]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Norway&quot; /&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[Official New Zealand Music Chart|NZL]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;New Zealand&quot; /&gt;
! style=&quot;width:2.5em; font-size:85%&quot;| [[UK Singles Chart|VK]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;UK&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;The Big Show&quot;&lt;ref&gt;&quot;The Big Show&quot;. Basshunter. 2004.&lt;/ref&gt;
| 2004
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''[[The Bassmachine]]''
|-
!scope=&quot;row&quot;| &quot;[[Welcome to Rainbow]]&quot;&lt;ref&gt;&quot;Welcome to Rainbow&quot;. Basshunter. 2006.&lt;/ref&gt;
|rowspan=&quot;5&quot;| 2006
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
| {{N/A|Non-album single}}
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Boten Anna]]&quot;
| 1 || 2 || 1 || 4 || 9 || — || 2 || 3 || — || —
|
* [[IFPI Danmark|IFPI DEN]]: 3× Platinum&lt;ref name=&quot;Basshunter DEN&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ifpi.dk/?q=content/guld-og-platin-novemberdecemberjanuar |title=Guld og platin november / december / januar |website=[[IFPI Danmark]] |accessdate=29 August 2014 |date=19 February 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150130131616/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-novemberdecemberjanuar |archivedate=30 January 2015 | language = da}}&lt;/ref&gt;
* [[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI SWE]]: Platinum&lt;ref name=&quot;BA SWE&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.ifpi.se/wp-content/uploads/ar-20061.pdf |title=CertNr Datum Artist |website=[[IFPI Sverige]] |access-date=29 Augustus 2014 |language=sv |archive-url=https://web.archive.org/web/20160112015230/http://www.ifpi.se/wp-content/uploads/ar-20061.pdf |archive-date=12 Januarie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* [[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI AUT]]: Goud&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://ifpi.at/auszeichnungen/?fwp_interpret=Basshunter |title=Gold &amp; platin |website=[[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Austria]] |access-date=26 Maart 2019 |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419222607/https://ifpi.at/auszeichnungen/?fwp_interpret=Basshunter |archive-date=19 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;4&quot;|''[[LOL (^^,)|LOL &lt;(^^,)&gt;]]''
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA]]&quot;
| 6 || 18 || 7 || 2 || 33 || 49 || 9 || 7 || — || —
|
* IFPI DEN: Goud&lt;ref name=&quot;Basshunter DEN&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Jingle Bells]]&quot;
| 13 || — || — || — || — || — || 31 || 9 || — || 35
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Vifta med händerna]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(vs. Patrik &amp; Lillen)&lt;/small&gt;
| 25 || — || — || 7 || — || — || — || — || —  || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA|DotA]]&quot;
|rowspan=&quot;2&quot;|2007
| — || — || — || — || 30 || — || — || — || —  || —
|
|{{N/A|Non-album single}}
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Now You're Gone]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(feat. [[Mental Theo|DJ Mental Theo's Bazzheadz]])&lt;/small&gt;
| 2 || 14 || 14 || 8 || 18 || 1 || — || 10 || 3 || 1
|
* [[British Phonographic Industry|BPI]]: Platinum&lt;ref name=&quot;Basshunter BPI&quot; /&gt;
* [[Recorded Music NZ|RMNZ]]: Platinum&lt;ref name=&quot;Basshunter NZL&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.radioscope.net.nz/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=77&amp;Itemid=61 | title = Latest gold / Platinum singles | website = RadioScope | accessdate = 29 August 2014 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110831040527/http://www.radioscope.net.nz/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=77&amp;Itemid=61 | archivedate=31 August 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;7&quot;| ''[[Now You're Gone – The Album]]''
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Please Don't Go]]&quot;
|rowspan=&quot;5&quot;|2008
| 6 || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[All I Ever Wanted]]&quot;
| 58 || 15 || — || — || 35 || 1 || — || 3 || 17 || 2
|
* RMNZ: Goud&lt;ref name=&quot;Basshunter NZL&quot; /&gt;
* BPI: Goud&lt;ref name=&quot;Basshunter BPI&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Angel in the Night]]&quot;
| 50 || — || — || — || — || 10 || — || — || — || 14
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;Russia Privjet (Hardlanger Remix)&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://music.apple.com/se/album/russia-privjet-hardlanger/id292491548 |title=Basshunter – Russia privjet (Hardlanger Remix) – Single |website=[[Apple Music]] |access-date=4 April 2020 |language=sv |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922144024/https://music.apple.com/se/album/russia-privjet-hardlanger/id292491548 |archive-date=22 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[I Miss You]]&quot;
| 45 || — || — || — || 70 || — || — || — || — || 32
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Walk on Water]]&quot;
|rowspan=&quot;4&quot;|2009
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || 76
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;Al final&quot;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(feat. Dani Mata)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/es/album/al-final-spanish-version-feat-dani-mata-single/314824673|title=Basshunter – Al Final (Spanish Version) {{bracket|feat. Dani Mata}} – Single|website=[[Apple Music]]|accessdate=22 September 2019|language=es}}&lt;/ref&gt;
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|{{N/A|Non-album single}}
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Every Morning]]&quot;
| 24 || — || — || — || 76 || 17 || — || — || 14 || 17
|
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Bass Generation]]''
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[I Promised Myself]]&quot;
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || 94
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Saturday]]&quot;
|2010
| — || — || — || — || — || 37 || — || — || 14 || 21
|
* RMNZ: Goud&lt;ref name=&quot;Basshunter NZL&quot; /&gt;
| rowspan=&quot;6&quot;| ''[[Calling Time]]''
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Fest i hela huset]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(vs. ''[[Big Brother]]'')&lt;/small&gt;
|2011
| 5 || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Northern Light]]&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://music.apple.com/se/album/northern-light-remixes/540906905 |title=Basshunter – Northern Light (Remixes) |website=[[Apple Music]] |access-date=22 September 2019 |language=sv |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922190507/https://music.apple.com/se/album/northern-light-remixes/540906905 |archive-date=22 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|rowspan=&quot;2&quot;|2012
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Dream on the Dancefloor]]&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/dream-on-the-dancefloor-remixes-ep/578991924 |title=Basshunter – Dream on the Dancefloor (Remixes) – EP |website=[[Apple Music]] |access-date=22 September 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922144025/https://music.apple.com/gb/album/dream-on-the-dancefloor-remixes-ep/578991924 |archive-date=22 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Crash &amp; Burn]]&quot;&lt;ref name=&quot;Crash &amp; Burn&quot;&gt;{{cite web |url=https://music.apple.com/ru/album/crash-burn-remixes-ep/663917542 |title=Basshunter – Crash &amp; Burn (Remixes) – EP |website=[[Apple Music]] |access-date=22 September 2019 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922144028/https://music.apple.com/ru/album/crash-burn-remixes-ep/663917542 |archive-date=22 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|rowspan=&quot;3&quot;|2013
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;Calling Time&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://music.apple.com/at/album/calling-time-ep/952455453 |title=Calling Time – EP |website=[[Apple Music]] |access-date=22 September 2019 |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922190505/https://music.apple.com/at/album/calling-time-ep/952455453 |archive-date=22 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;Elinor&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://music.apple.com/se/album/elinor-single/736146270 |title=Basshunter – Elinor – Single |website=[[Apple Music]] |access-date=22 September 2019 |language=sv |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922144102/https://music.apple.com/se/album/elinor-single/736146270 |archive-date=22 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=&quot;8&quot; {{N/A|Non-album singles}}
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;Masterpiece&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://music.apple.com/se/album/masterpiece-single/1438645764 |title=Masterpiece – Single |website=[[Apple Music]] |access-date=22 September 2019 |language=sv |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922190503/https://music.apple.com/se/album/masterpiece-single/1438645764 |archive-date=22 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|2018
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;Home&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.junodownload.com/products/basshunter-home/4287983-02 |title=Basshunter – Home |website=[[Juno Records|Juno Download]] |access-date=21 September 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190921182856/https://www.junodownload.com/products/basshunter-home/4287983-02/ |archive-date=21 September 2019 |url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|2019
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;Angels Ain't Listening&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/angles-aint-listening-single/1512971087 |title=Angles Ain't Listening – Single |website=[[Apple Music]] |access-date=29 Mei 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200614005616/https://music.apple.com/gb/album/angles-aint-listening-single/1512971087 |archive-date=14 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|2020
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;Life Speaks to Me&quot;&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://music.apple.com/se/album/life-speaks-to-me-single/1596452343 | title = Life Speaks to Me - Single | website = [[Apple Music]] | access-date = 19 November 2021 | language = sv}}&lt;/ref&gt;
|2021
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
! scope=&quot;row&quot;| &quot;End the Lies&quot;&lt;br /&gt;{{Small|(&amp; Alien Cut)}}&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://music.apple.com/se/album/end-the-lies-single/1641155909 | title = End the Lies - Single | access-date = 2 September 2022 | website = [[Apple Music]] | language = sv}}&lt;/ref&gt;
| 2022
| — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
! scope=&quot;row&quot;| &quot;[[Boten Anna|Ingen kan slå (Boten Anna)]]&quot;&lt;br /&gt;{{Small|([[Victor Leksell]])}}
| 2023
| 4 || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
! scope=&quot;row&quot;| &quot;Ja eller nej&quot;&lt;br /&gt;{{Small|(x [[Käärijä]])}}
| 2026
| — || — || — || 12 || — || — || — || — || — || —
|
|-
|colspan=&quot;14&quot; style=&quot;font-size:9pt&quot;| &quot;—&quot; dui op 'n vrystelling wat nie 'n ranglysposisie bereik het nie.
|}

== Videografie ==
=== Musiekvideo's ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=&quot;230&quot;|Titel
!Jaar
!Direkteur
!{{abbr|Ver.|Verwysing}}
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Boten Anna]]&quot;
|rowspan=&quot;3&quot;|2006
|[[Carl-Johan Westregård]]&lt;br /&gt;Kim Parrot
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://vimeo.com/2069270 |title=Basshunter – Boten Anna |publisher=[[Vimeo]] |date=26 Oktober 2008 |access-date=28 Augustus 2014 |author=[[Carl-Johan Westregård]] |id=Official Carl-Johan Westregård [https://vimeo.com/seji Vimeo channel] linked from [http://handbagstudios.com official Handbag Studios website] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170118050324/https://vimeo.com/2069270 |archive-date=18 Januarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA]]&quot;
|[[Carl-Johan Westregård]]&lt;br /&gt;Kim Parrot
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://vimeo.com/11558965 |title=Basshunter – Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA |publisher=[[Vimeo]] |date=7 Mei 2010 |access-date=28 Augustus 2014 |author=[[Carl-Johan Westregård]] |id=Official Carl-Johan Westregård [https://vimeo.com/seji Vimeo channel] linked from [http://handbagstudios.com official Handbag Studios website] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170118033110/https://vimeo.com/11558965 |archive-date=18 Januarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Vifta med händerna]]&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; {{N/A|Unknown}}
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=p-VQdqbyFpw |title=Vifta med händerna (official video) |publisher=[[YouTube]] |author=Basshunter |date=13 Mei 2015 |access-date=17 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419222629/https://www.youtube.com/watch?v=p-VQdqbyFpw |archive-date=19 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA|DotA]]&quot;
|rowspan=&quot;2&quot;|2007
|&lt;ref name=&quot;DotA&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=3iesdoplHtU |title=Basshunter &quot;DotA&quot; (German version) |publisher=[[YouTube]] |date=24 Junie 2014 |access-date=24 Junie 2014 |id=Official Luna Square [https://www.youtube.com/channel/UCIey-g8AI-gRTytXVRSRVuQ/about YouTube channel] linked from [http://lunasquare.se official website] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419222652/https://www.youtube.com/watch?v=3iesdoplHtU |archive-date=19 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Now You're Gone]]&quot;
|[[Alex Herron]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.vg.no/rampelys/musikk/i/XKj67/aylar-video-sett-av-100-millioner |title=Aylar-video sett av 100 millioner |publisher=[[Verdens Gang|VG]] |date=10 Februarie 2011 |access-date=1 Maart 2020 |author=Atle Jørstad Wergeland |language=no |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301104433/https://www.vg.no/rampelys/musikk/i/XKj67/aylar-video-sett-av-100-millioner |archive-date=1 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[All I Ever Wanted]]&quot;
|rowspan=&quot;3&quot;|2008
|[[Alex Herron]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.promonews.tv/videos/2008/05/13/production-update-who-shot-what-who%E2%80%99s-shooting-what%E2%80%A6-part-one |title=Production update: Who shot what, who’s shooting what… (part one) |publisher=Promonews |date=13 Mei 2008 |access-date=29 Augustus 2014 |author=David Knight |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811144553/http://www.promonews.tv/videos/2008/05/13/production-update-who-shot-what-who%E2%80%99s-shooting-what%E2%80%A6-part-one |archive-date=11 Augustus 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Angel in the Night]]&quot;
|[[Alex Herron]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.seher.no/kjendis/aylar-sett-46-millioner-ganger/64835346 |title=Aylar sett 46 millioner ganger! |publisher=[[Verdens Gang|VG]] |date=18 Augustus 2008 |access-date=2 Maart 2020 |author=Arve Vassbotten |language=no |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301095611/https://www.seher.no/kjendis/aylar-sett-46-millioner-ganger/64835346 |archive-date=1 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[I Miss You]]&quot;
|[[Alex Herron]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://730.no/video-aylar-feirer-svensk-jul |title=Video: Aylar feirer svensk jul |publisher=730.no |date=5 November 2008 |access-date=2 Maart 2020 |language=no |archive-url=https://web.archive.org/web/20200420061020/https://730.no/video-aylar-feirer-svensk-jul/ |archive-date=20 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Walk on Water]]&quot;
|rowspan=&quot;3&quot;|2009
|{{N/A|Unknown}}
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=I4bbXvfxr6A |title=Basshunter – Walk on Water (official UK version out now) |publisher=[[YouTube]] |date=27 Februarie 2009 |access-date=17 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301123311/https://www.youtube.com/watch?v=I4bbXvfxr6A |archive-date=1 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Every Morning]]&quot;
|[[Alex Herron]]
|&lt;ref name=&quot;Every Morning mv&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=LmRkngAWgAM |title=Basshunter – Every Morning (Behind the Scenes) |publisher=[[YouTube]] |date=25 September 2009 |access-date=16 Oktober 2018 |time=2:29–2:34 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200402110315/https://www.youtube.com/watch?v=LmRkngAWgAM |archive-date=2 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[I Promised Myself]]&quot;
|[[Alex Herron]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://730.no/aylars-svenske-eventyr-naermer-seg-slutten |title=Aylars svenske eventyr nærmer seg slutten |publisher=730.no |date=19 Oktober 2009 |access-date=2 Maart 2020 |language=no |archive-url=https://web.archive.org/web/20200420144216/https://730.no/aylars-svenske-eventyr-naermer-seg-slutten/ |archive-date=20 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Saturday]]&quot;
|2010
|[[Alex Herron]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mtv.com/videos/basshunter/552338/saturday.jhtml |title=basshunter — saturday |publisher=[[MTV]] |date=10 Augustus 2010 |access-date=11 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160423035843/http://www.mtv.com/videos/basshunter/552338/saturday.jhtml |archive-date=23 April 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Northern Light]]&quot;
|rowspan=&quot;2&quot;|2012
|[[Alex Herron]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://730.no/nordlyset-aylar-i-ny-fasong/ |title=Nordlyset Aylar i ny fasong |publisher=730.no |date=12 Mei 2012 |access-date=2 Maart 2020 |language=no |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301104438/https://730.no/nordlyset-aylar-i-ny-fasong/ |archive-date=1 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Dream on the Dancefloor]]&quot;
|Gareth Evans
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.radarmusicvideos.com/director/13226-gareth-evans-crispy-duck-productions-#.VGG6lMmt-YU |title=Gareth Evans (Crispy Duck Productions) |publisher=[[Radar Music Videos|Radar Music Creatives]] |access-date=11 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181016130059/http://www.radarmusicvideos.com/director/13226-gareth-evans-crispy-duck-productions- |archive-date=16 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;[[Crash &amp; Burn]]&quot;
|rowspan=&quot;2&quot;|2013
|Farzad Bayat
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=hximIHeUIyw |title=Basshunter – Crash &amp; Burn (official video) |publisher=[[YouTube]] |date=31 Julie 2013 |access-date=11 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160308023954/https://www.youtube.com/watch?v=hximIHeUIyw |archive-date=8 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;Calling Time&quot;
|Gareth Evans
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=fB4G3kwtrvI |title=Basshunter – Calling Time (official video) |publisher=[[YouTube]] |date=6 Augustus 2013 |access-date=11 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811201354/https://www.youtube.com/watch?v=fB4G3kwtrvI |archive-date=11 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{Commonskat}}
* [https://basshunter.se Amptelike webwerf] {{en}}

{{Saadjie}}

{{Basshunter}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Geboortes in 1984]]
[[Kategorie:Sweedse musici]]
[[Kategorie:Basshunter]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>ksfv9ehm20yvlvlwavb45nft81cnax2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antonof An-225</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24723</id>
    <revision>
      <id>2921246</id>
      <parentid>2842906</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:14:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2915" sha1="c3ckvs12aauni3l8na6wfio4acqia2g" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Vliegtuig
|naam= An-225 ''Mriya''
|beeld=Beeld:AN225down.jpg
|byskrif=Die Antonof-225 by die München Lughawe
|tipe=Strategiese lugvragdraer
|vervaardiger=Antonof
|ontwerper=
|eerste vlug= [[21 Desember]] [[1988]]
|bekendstelling=
|vrygestel=
|onttrek= 
|status=Vernietig tydens die [[Russiese inval in Oekraïne, 2022]]
|hoofgebruiker=[[Antonof-lugdiens]] (een)
|meer gebruikers=
|vervaardig=1988
|aantal gebou=1 (tweede gedeeltelik gebou)
|programkoste=
|eenheidskoste=
|ontwikkel van=[[Antonof An-124]]
|variante met eie artikels=
}}

Die '''An-225 ''Mrija''''' ([[Oekraïens]]: ''Антонов Ан-225 Мрія'', NAVO-verslagnaam: '''Cossack''') is 'n strategiese lugvragdraer wat deur Antonof gebou is. Dit is die grootste [[vliegtuig]] wat ooit gebou is in terme van bruto opstygmassa.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aerospaceweb.org/question/design/q0188.shtml|title=Largest Plane in the World|publisher=aerospaceweb.org|accessdate=12 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Dit was ontwerp en gebou om die Russiese ruimtetuig [[Boeran (ruimtetuig)|Boeran]] (beteken &quot;Sneeustorm&quot;) te vervoer, en was 'n vergroting van die suksesvolle [[Antonof An-124]]. ''Mrija'' (''Мрія'') beteken &quot;droom&quot; of &quot;inspirasie&quot; in Oekraïens.

Met 'n totale bruto massa van 640 ton is die An-225 die swaarste en grootste vliegtuig ter wêreld. Dit het 'n vlerkwydte van 88&amp;nbsp;m, 'n rompdeursnee van 19&amp;nbsp;m  en 'n sterthoogte van 18&amp;nbsp;m. Die [[Hughes H-4 Hercules]], wat algemeen as die &quot;Spruce Goose&quot; bekend staan, het 'n groter vlerkspan en algehele hoogte gehad, maar was aansienlik korter, en as gevolg van die materiale wat gebruik is om dit te bou, ook ligter. Verder het die Hercules slegs een keer gevlieg, en nie baie hoog nie, wat die An-225 die grootste vliegtuig maak wat veelvuldig opgestyg het.&lt;ref name=&quot;avzone&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.theaviationzone.com/factsheets/an225.asp | title=Antonof An-225 Mryia (Cossack) | work=The Aviation Zone | access-date=18 Augustus 2007 | archive-date=25 September 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180925112446/http://www.theaviationzone.com/factsheets/an225.asp | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die An-225 is ook groter as die [[Airbus A380]] en heelwat groter as die Antonof An-124, 747-400ERF en die [[Lockheed C-5 Galaxy]], die naasgrootste swaar lugvervoerder.

Met die beëindiging van [[kommunisme]] in die [[Sowjetunie]] in [[1991]], was daar geen militêre nut meer vir die Antonof-225 nie. Nadat dit vir 8 jaar verwaarloos op die grond in die [[Oekraïne]] gestaan het, is dit herstel, gerestoureer en opgradeer met al die nuutste toerusting. In April 2001 styg dit weer op en vlieg daarna gereeld as reusevragdraer in 'n siviele kapasiteit, op sendings na al die uithoeke van die wêreld.

Die vliegtuig is op 27 Februarie 2022 tydens die [[Slag van die Antonof-lughawe]] vernietig.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

[[Kategorie:Vragvliegtuie]]</text>
      <sha1>c3ckvs12aauni3l8na6wfio4acqia2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Argentynse nasionale rugbyspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25250</id>
    <revision>
      <id>2921253</id>
      <parentid>2919086</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:39:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112789" sha1="2rdgztmdzukid3bzj1k4gdhffz5b0il" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Rugbyspan
| land                   = Argentinië
| beeld                  = Los Pumas.svg
| unie                   = [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR)
| bynaam                 = ''Los Pumas'' (“die [[Poema]]s”)
| embleem                = Poema
| stadion                = [[José Amalfitani-stadion]], [[Buenos Aires]]
| kapasiteit             = 49&amp;nbsp;540
| kaptein                = [[Julián Montoya]]
| afrigter               = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Felipe Contepomi]] &lt;small&gt;(sedert 2024)&lt;/small&gt;
| patroon_la1            = _Pumasleft19
| patroon_b1             = _Pumaskit19
| patroon_ra1            = _Pumasright19
| patroon_sh1            = 
| patroon_so1            = _ArgentinasocksRWC
| linkerarm1             = 4AB1EC
| liggaam1               = 4AB1EC
| regterarm1             = 4AB1EC
| broek1                 = FFFFFF
| kouse1                 = 
| patroon_la2            = 
| patroon_b2             = 
| patroon_ra2            = 
| patroon_sh2            = 
| patroon_so2            = 
| linkerarm2             = 262F51
| liggaam2               = 262F51
| regterarm2             = 262F51
| broek2                 = 262F51
| kouse2                 = 262F51
| statistiek             = Statistiek
| toetse                 = [[Pablo Matera]] (118)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=10;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
| toptoetspuntebehaler   = [[Nicolás Sánchez]] (902)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=10;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
| meestedrieë            = [[José Núñez Piossek]] (29)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=10;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
| jongstespeler          = 
| eerste                 = {{ARGru}} 3–28 [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] {{vlagikoon|Verenigde Koninkryk}}&lt;br /&gt;([[Buenos Aires]], [[Argentinië]]; 12 Junie 1910)
| grootwen               = {{ARGru}} 152–0 {{PARru-r}}&lt;br /&gt;([[Mendoza]], Argentinië; 1 Mei 2002)
| grootverloor           = {{NZLru}} 93–8 {{ARGru-r}}&lt;br /&gt;([[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Nieu-Seeland]]; 21 Junie 1997)
| Wêreldbekerverskynings = 10/10
| jaar                   = 1987
| beste                  = Derde in [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]
| url                    = www.lospumas.com.ar
| unieurl                = www.uar.com.ar
}}

Die '''Argentynse nasionale rugbyspan''' ([[Spaans]]: ''Selección nacional de rugby de Argentina'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Argentinië]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Die span wat in [[hemelblou]] en [[wit]] [[Trui#Sporttruie|truie]] speel, dra die bynaam ''los Pumas'' (Spaans vir: “die [[Poema]]s”) en hulle word as die beste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou. Rugby word in Argentinië geadministreer deur die [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR, van Spaans: ''Unión Argentina de Rugby'').

Aan die einde van die 19de eeu het emigrante van die [[Britse Eilande]] die rugbyspel na Argentinië gebring. Argentinië se eerste internasionale rugbywedstryd was in 1910 teen die Britse keurspan [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]]. Sy belangrikste internasionale verskyning het Argentinië tydens die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi wat sedert 1987 gehou word. Sedert die [[Rugbywêreldbeker]] in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] ingevoer is, het die span aan al tien toernooie deelgeneem. Hul beste prestasie was die derde plek tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in [[Frankryk]].

Argentinië is onoorwonne ten opsigte van die meeste ander nasionale rugbyspanne van die Amerikaanse vasteland met uitsondering van [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], deur wie Argentinië drie keer verslaan is (die laaste keer was in 2005). Vervolgens het hulle ook die Suid-Amerikaanse en die Pan-Amerikaanse rugbykampioenskappe oorheers. Vir ’n lang tydperk was Argentinië die enigste vlak-een-span wat nie aan ’n jaarlikse toernooi deelgeneem het nie. Dit het in 2012 verander, toe die Drienasiesreeks met die opname van die Poemas [[die Rugbykampioenskap]] geword het. Sedertdien speel hulle jaarliks teen die [[All Blacks]] van [[Nieu-Seeland]], die [[Springbokke]] van [[Suid-Afrika]] en die [[Wallabies]] van [[Australië]] om die titel as beste span van die [[Suidelike Halfrond]]. Die beheerliggaam [[Wêreldrugby]] ag Argentinië saam met tien ander as ’n vlak-een-span. Die Argentynse rugbyspan is tans (Oktober 2025) sesde op [[Wêreldrugby]] se wêreldranglys gelys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Vier voormalige Argentynse rugbyspelers is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Argentinië speel tradisioneel in gestreepte hemelblou en wit truie, wit broeke en sokkies in hemelblou en wit – wat aan die kleure van die [[vlag van Argentinië]] ontleen is.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Argentynse Rugbyunie}}
[[Lêer:Uniones Miembros de la Unión Argentina de Rugby (UAR).png|duimnael|’n Kaart van die Argentynse plaaslike beheerliggame]]
Die beheerliggaam vir rugby in Argentinië is die Argentynse Rugbyunie (''Unión Argentina de Rugby'', UAR). Die UAR is op 10 April 1899 as ''River Plate Rugby Union'' gestig en het in 1987 by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/argentina |title=Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die Argentynse beheerliggaam in 1988 ’n stigtingslid van CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]).&lt;ref name=&quot;CONSUR&quot;&gt;{{es}} {{cite web |url=https://sudamerica.rugby/espanol/sudamerica-rugby-7#consejo-directivo |title=Historia |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Die Argentynse Rugbyunie bestaan uit 25 plaaslike beheerliggame, wat grotendeels met die Argentynse provinsies ooreenstem. Die belangrikste rugbyliga in Argentinië is die ''Nacional de Clubes'', waar die helfte van die spanne uit [[Buenos Aires]] en die ander helfte uit die provinsies afkomstig is. Van 2016 tot 2020 het met die [[Jaguares (Superrugbyspan)|Jaguares]] ’n Argentynse span deelgeneem aan die [[Superrugby]]toernooi, die [[Suidelike Halfrond]] se internasionale rugbyliga. Sedert 2023 neem die twee Argentynse keurspanne Dogos en Pampas deel aan die professionele Superrugby Amerikas. Hieraan neem ook spanne uit [[Brasilië]], [[Chili]], [[Paraguay]], [[Uruguay]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/786870/super-rugby-americas-kicks-off |title=Super Rugby Americas kicks off in Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=17 Februarie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Die meeste nasionale spelers is veral aktief by Europese klubs in Engeland of Frankryk.

Naas die amptelike nasionale span roep die Argentynse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. Die ''Pumitas'' is die o/20-nasionale span en hulle neem aan die o/20-Rugbykampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/inaugural-rugby-championship-under-20-all-set-for-sunshine-coast-kick-off/ |title=Inaugural rugby championship under-20 all set for sunshine coast kick-off |publisher=[[Superrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/u20 |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Die ''Argentina XV'' (XV verwys na die aantal spelers in rugby) is die tweede nasionale span van Argentinië. Vanaf 2010 het die keurspan [[Pampas XV]] bestaan, wat slegs uit Argentynse spelers saamgestel is, maar aan die Suid-Afrikaanse [[Vodacombeker]] (en aansluitend tot hul ontbinding aan Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi) deelgeneem het.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.diario26.com/168060--pampas-xv-el-equipo-nacional-que-nos-representa-en-un-torneo-sudafricano |title=Pampas XV, el equipo nacional que nos representa en un torneo sudáfricano |publisher=Diario26 |date=22 Maart 2013 |accessdate=13 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613180021/https://www.diario26.com/168060--pampas-xv-el-equipo-nacional-que-nos-representa-en-un-torneo-sudafricano |archive-date=13 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
=== Beginjare ===
[[Lêer:Argentina equipo v britishlions 1910.jpg|duimnael|Die eerste Argentynse nasionale rugbyspan voor hul wedstryd teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] in 1910]]
Soos in die geval van [[sokker]] het Britse emigrante, wat vir banke en spoorwegmaatskappye onder Britse beheer gewerk het, die rugbyspel na Argentinië gebring. Die eerste rugbyspanne is ook deur Britte gestig en hulle het oor die eerste dekades heen veral onder mekaar verkeer. Die meeste klubs het inheemse spelers nie toegelaat nie en enkele Argentyne is net stadigaan en op uitsondering opgeneem.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite book |author=Victor Raffo |title=El origen británico del deporte argentino |publisher=Gráfica MPS |location=[[Buenos Aires]] |year=2009 |isbn=9789874381071}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;spinetto9&quot;&gt;{{es}} {{cite book |author=Horacio J. Spinetto |title=Ciento veinte años de rugby argentino |publisher=Todo es Historia |edition=XXV |volume=295 |location=Buenos Aires |year=1992 |issn=0040-8611 |pages=9}}&lt;/ref&gt; In 1873 is die eerste wedstryd op die Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub met ’n mengsel aan rugby en sokker gespeel. Op 14 Mei 1874 het die eerste wedstryd volgens die [[Engelse Rugbyvoetbalunie]] (RFU) se reëls gevolg.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite book |author=Horacio J. Spinetto |title=Ciento veinte años de rugby argentino |publisher=Todo es Historia |edition=XXV |volume=295 |location=Buenos Aires |year=1992 |issn=0040-8611 |pages=8}}&lt;/ref&gt; In 1899 het ses spanne uit [[Buenos Aires]] en [[Rosario]] die beheerliggaam ''River Plate Rugby Union'', die latere [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR), gestig. Tot die ontstaan van die eerste suiwer Argentynse span sou dit ’n verdere vyf jaar neem. Onder sy lede was die lugvaartpionier [[Jorge Newbery]].&lt;ref name=&quot;spinetto9&quot; /&gt;

[[Lêer:R. Cooper - El Gráfico 477.jpg|duimnael|links|upright|R. Cooper, spankaptein in 1928]]
Ter geleentheid van die Meirewolusie se eeufees in 1910 het ’n aantal [[Engelse]] en [[Skotte|Skotse]] spelers na Argentinië vertrek. Die Argentynse koerante het na die besoekende span as ''Combinado Británico'' (“Gekombineerde Britte”) verwys; vandag word dit beskou as ’n reserwespan van die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] wat op dieselfde tydstip deur [[Suid-Afrika]] getoer het. Die span het al die ses wedstryde gewen, waaronder die eerste toetswedstryd teen ’n keurspan van die Argentynse beheerliggaam, wat op 12 Junie 1910 op die ''Sociedad Sportiva Argentina'' se grond plaasgevind en met ’n 28–3-oorwinning vir die besoekers geëindig het. Die Argentynse span het amper net uit nasate van Britse emigrante bestaan.&lt;ref name=&quot;Debut&quot;&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/rugby/centenario-debut_0_HJ-gceWAwXe.html |title=El centenario del debut |publisher=Clarín |date=13 Junie 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Die enigste uitsondering was [[Barry Heatlie]], wat voorheen vir [[Springbokke|Suid-Afrika]] uitgedraf en tydens die verderverspreiding van die rugbyspel in Argentinië ’n leidende rol beklee het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://punditarena.com/rugby/thepateam/a-true-fairy-tale-the-story-of-south-africas-barry-heatlie/ |title=A True Fairy Tale: The Story Of South Africa’s Barry Heatlie |publisher=Pundit Arena |date=2 Junie 2016 |accessdate=20 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020114159/https://punditarena.com/rugby/thepateam/a-true-fairy-tale-the-story-of-south-africas-barry-heatlie/ |archive-date=20 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Op uitnodiging deur die ''River Plate Rugby Union'' het die Britse Leeus in Julie en Augustus 1927 vir die tweede keer Argentinië besoek. Die besoekers is deur James Baxter, die destydse RFU-president, aangevoer. Die Britte het in Buenos Aires nege wedstryde gespeel en onoorwonne gebly. Dit het vier toetswedstryde ingesluit wat Argentinië almal met meer as 30 punte verloor het. Ondanks die maklike oorheersing deur die gaste was die toer ’n groot finansiële sukses.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.lionsrugby.com/history/5037.php |title=1927 Argentina |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=2013 |accessdate=21 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121005922/http://www.lionsrugby.com/history/5037.php |archive-date=21 Januarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die [[Junior Bokke]], die Suid-Afrikaanse jeugspan, het Argentinië in Julie 1932 besoek; hulle het in twee nieamptelike toetswedstryde gespeel en albei maklik gewen.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar/pdf/memorias/1932.pdf |title=Visita del equipo sudafricano |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=1932 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101073408/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1932.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In Augustus 1936 het die Britse Leeus Argentinië vir die derde (en tot dusver laaste) keer besoek en al die tien wedstryde gewen, insluitende ’n wedstryd teen die Argentynse nasionale span, wat ondanks dié toer se goedkeuring deur die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) nie as ’n toetswedstryd erken is nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.lionsrugby.com/history/5041.php |title=1936 Argentina |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=2013 |accessdate=22 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121122061048/http://www.lionsrugby.com:80/history/5041.php |archive-date=22 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ’n Maand later het die nasionale span sy eerste oorsese toer aangepak. Tydens dié toer het hulle in [[Valparaíso]] albei toetswedstryde teen [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] maklik gewen. In Augustus 1938 het die Chileense teenbesoek plaasgevind, waartydens Argentinië sy eerste tuisoorwinning aangeteken het.

=== Naoorlogse tydperk ===
[[Lêer:Argentina rugby 1951.jpg|duimnael|links|Die Argentynse span wat die eerste Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1951 gewen het]]
[[Lêer:Argentina France rugby 1954.jpeg|duimnael|upright|Wedstryd tussen Argentinië en Frankryk se rugbyspanne in 1954, voorblad van ''El grafico'']]
As gevolg van die [[Tweede Wêreldoorlog]] is die internasionale spelbedryf vir elf jaar onderbreek. In Augustus en September 1949 was [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] die eerste Europese nasionale span wat Argentinië besoek het. Hulle het die twee toetswedstryde teen die Franse aan die einde van die nege wedstryde omvattende toer verloor, maar elkeen minder maklik as verwag.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://diarioepoca.com/739205/aquella-tactica-correntina-que-freno-al-rugby-frances/ |title=Aquella táctica correntina que frenó al rugby francés |publisher=Diario epoca |date=2 Julie 2017 |accessdate=7 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007022352/https://www.diarioepoca.com/739205/aquella-tactica-correntina-que-freno-al-rugby-frances/ |archive-date=7 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die verdere ontwikkeling van die Argentynse rugby is veral deur sy geografiese isolasie teen opsigte van ander vername rugbyland gekniehalter. Hoewel daar ook in Chili, [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]] rugby gespeel word, is die gehalte in Argentinië sedert die begin aansienlik hoër, waarvolgens die nasionale span in [[Suid-Amerika]] heeltemal oorheersend is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Bpk. |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}&lt;/ref&gt; ’n Goeie voorbeeld is die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap wat in 1951 vir die eerste keer aangebied is, waartydens die Argentyne al die ander deelnemers heeltemal oorheers het. Tot hul laaste deelname in 2013 het hulle nie ’n enkele wedstryd verloor nie.

In Augustus en September 1952 het [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]] na Suid-Amerika getoer, maar dié toer het aanvanklik onseker gelyk. Kort ná die Iere se vertrek is die Argentynse presidentsvrou [[Eva Perón]] oorlede, waarvolgens Argentinië in nasionale rou verkeer het. Al die nege in Buenos Aires beplande wedstryde het nogtans plaasgevind, insluitende die twee wedstryde teen die Argentynse nasionale span. Hulle het in ’n gelykop en ’n oorwinning vir Ierland geëindig, maar aan hierdie wedstryde is geen toetsstatus toegeken nie. Nogtans het die Argentyne gewys dat hulle in staat is om met die Europese spanne mee te ding, wat die beheerliggaam bemoedig het.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1952.pdf |title=Memoria y Balance 1952 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=24 November 1952 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926030705/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1952.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Twee jaar later het die Franse hul tweede besoek in Argentinië afgelê en albei toetswedstryde in Buenos Aires redelik maklik gewen.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1954.pdf |title=Memoria y Balance 1954 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=21 Desember 1954 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926024622/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1954.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Nadat ’n aantal mislukte pogings om die universiteite van [[Universiteit van Oxford|Oxford]] en [[Universiteit van Cambridge|Cambridge]] vir ’n gesogte besoek aan Argentinië uit te nooi, het hulle in 1956 eindelik daarin geslaag. Die gemeensame keurspan van albei universiteite, wat ook verskeie Engelse nasionale spelers ingesluit het, het albei wedstryde teen die Argentynse nasionale span gewen en ook die ander wedstryde beklink.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1956.pdf |title=Memoria y Balance 1956 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=27 Desember 1956 |accessdate=24 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324231736/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1956.pdf |archive-date=24 Maart 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In September 1959 kon die Argentyne nog beter met die internasionale teenstanders meeding, toe die Junior Bokke ná ’n kwarteeu weer na Suid-Amerika getoer het. In albei wedstryde teen die Suid-Afrikaanse jeugspan het Argentinië slegs naelskraapse nederlae gely.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1959.pdf |title=Memoria y Balance 1959 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=22 Desember 1959 |accessdate=15 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015031237/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1959.pdf |archive-date=15 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In Julie en Augustus 1960 het die Franse nasionale span vir die derde keer Argentinië besoek. Tydens hul Suid-Amerikaanse toer het die gaste al die 13 wedstryde gewen, insluitende drie toetswedstryde. Nogtans was hulle van die gasheer se prestasies baie beïndruk.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1960.pdf |title=Memoria y Balance 1960 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=31 Oktober 1960 |accessdate=24 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324231744/https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1960.pdf |archive-date=24 Maart 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Toenemende internasionale kontak ===
[[Lêer:Argentina los pumas 1965.jpg|duimnael|links|Die Argentynse span wat in 1965 na Rhodesië en Suid-Afrika getoer het]]
[[Lêer:Los pumas 1970.jpg|duimnael|upright|Die voorry van 1970: García Yáñez, Handley en Foster]]
[[Lêer:Pumas try 1965.jpg|duimnael|links|Marcelo Pascual se drie teen die Junior Springbokke in 1965]]
[[Lêer:Angel guastella.jpg|duimnael|upright|Die voormalige speler Angel Guastella was die Argentynse afrigter gedurende die 1965-toer]]
[[Lêer:Argentina australia ferro 1979.jpg|duimnael|links|Die Poemas wat in 1979 Australië tuis in Buenos Aires geklop het]]
In 1964 het die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] die UAR vir ’n toer na Suid-Afrika en [[Rhodesië]] uitgenooi. Ter voorbereiding het die UAR met die Suid-Afrikaner [[Izak van Heerden]] die eerste buitelandse hoofafrigter aangestel. In Mei en Junie 1965 het hul eerste besoek oorkant die [[Atlantiese Oseaan]] plaasgevind en hulle het in 16 wedstryde gespeel. Hulle het egter geen toetswedstryde gespeel nie, maar die teenstanders was nogtans deurgaans ernstige keurspanne met ’n hoë spelvlak. Tydens hierdie toer het die bynaam “Poemas” vir die Argentyne gevestig. Ná twee aanvanklike nederlae (insluitende teen die Rhodesiese span) het hulle aan die omstandighede gewoon geraak en altesaam elf keer geseëvier. Veral hul 11–6-oorwinning oor die Junior Bokke op 19 Junie voor ’n skare van 40&amp;nbsp;000 op [[Ellispark-stadion|Ellispark]] in [[Johannesburg]] is noemenswaardig. Tydens hul terugkeer is die Poemas deur ’n groot skare verwelkom. Hierdie toer word as die begin van die moderne rugbytydperk in Argentinië beskou en dit het tot ’n toenemende groei in gewildheid gelei. Vervolgens het ook meer internasionale spanne daarin belanggestel om teen die Poemas te speel.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.telam.com.ar/notas/201506/109583-hace-50-anos-en-una-gira-por-sudafrica-nacian-los-pumas.html |titel=Hace 50 años, en una gira por Sudáfrica nacían Los Pumas |publisher=Télam |date=19 Junie 2015 |accessdate=29 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829151638/https://www.telam.com.ar/notas/201506/109583-hace-50-anos-en-una-gira-por-sudafrica-nacian-los-pumas.html |archive-date=29 Augustus 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Aansluitend het Argentinië tuis teen die besoekende Franse kampioen [[Section Paloise]] te staan gekom; dié wedstryd word veral vir die oproer en oortredings van albei spanne, maar nie die Argentynse oorwinning onthou nie. Die gebeurtenisvolle jaar 1965 is afgesluit met die besoek deur die gemeensame keurspan van die twee universiteite van Oxford en Cambridge; die drie wedstryde teen die nasionale span het in ’n oorwinning, ’n gelykop en ’n nederlaag geëindig.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1965.pdf |title=Memoria y Balance 1965 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 Desember 1965 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926020708/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1965.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In September 1968 het die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale span]] na Buenos Aires getoer en onder andere in twee wedstryde teen Argentinië gespeel, wat egter nie as toetswedstryde erken is nie. Die Walliesers het in die eerste wedstryd ’n verrassende nederlaag gely en in die tweede is hulle in ’n gelykopwedstryd vasgebind. Daarmee het die Poemas vir die eerste keer daarin geslaag om ’n reeks teen ’n gevestigde rugbyland te beklink.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1968.pdf |title=Memoria y Balance 1968 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=18 Desember 1968 |accessdate=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925135649/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1968.pdf |archive-date=25 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ’n Jaar later het die [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotte]] vir die eerste keer Argentinië besoek en ook in twee nieamptelike toetswedstryde teen die Poemas gespeel. Argentinië het die eerste maklik gewen, maar in die tweede ’n naelskraapse nederlaag gely, waardeur dié reeks gelykop geëindig het.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1969.pdf |title=Memoria y Balance 1969 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=22 Desember 1969 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926033523/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1969.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Gedurende die 1970’s het Argentinië sy opkoms as ’n topspan voortgesit. [[Hugo Porta]], wat vanaf 1971 tot 1990 vir die Poemas uitgedraf het, het ’n leidende rol ingeneem en was in hierdie tydperk een van die wêreld se beste spelers op [[losskakel]]. In Junie en Julie 1971 het Argentinië ’n verdere toer na Suid-Afrika onderneem en soos ses jaar tevore weer goeie resultate behaal. Hulle het onder andere teen die ''Gaselle'', die Suid-Afrikaanse o/23-span, ’n oorwinning en ’n nederlaag aangeteken. Oorspronklik was ’n wedstryd ook in Rhodesië beplan, maar dié moes onder druk van die Argentynse regering afgelas word.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar/pdf/memorias/1971.pdf |title=Memoria y Balance 1971 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=27 Desember 1971 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101073132/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1971.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In Oktober en November 1973 het die Poemas na Ierland en Skotland getoer en in agt wedstryde gespeel. Hulle het albei nieamptelike wedstryde teen die nasionale spanne verloor, maar teen Skotland met slegs één punt.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar/pdf/memorias/1973.pdf |title=Memoria y Balance 1973 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 Desember 1973 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101074125/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1973.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Hul onoorwonne lopie in amptelike toetswedstryde sedert 1961 het in Junie 1974 geëindig, nadat die Poemas teen die Franse twee naelskraapse nederlae gely het. In Oktober 1975 het twee verdere toetsnederlae tydens hul Franse toer gevolg, waar hulle in sewe wedstryde gespeel het.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar:80/pdf/memorias/1975.pdf |title=Memoria y Balance 1975 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=15 Desember 1975 |accessdate=4 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904000217/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1975.pdf |archive-date=4 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ’n Jaar later het die Argentyne Wallis en Engeland vir ses wedstryde besoek. In die nieamptelike wedstryd teen die Walliese span op 16 Oktober 1976 in [[Cardiff]] was die Poemas op die punt van ’n historiese oorwinning oor die destyds beste span van die [[Noordelike Halfrond]]. Slegs ’n strafskop deur [[Phil Bennett]] ná ’n oortreding deur [[Gabriel Travaglini]] in die doodsnikke van die wedstryd het die Walliesers die wedstryd met 20–19 laat beklink.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.walesonline.co.uk/sport/rugby/rugby-news/john-taylor-dan-biggar-top-10726060 |title=From John Taylor to Dan Biggar… the top 10 greatest pressure kicks in Welsh rugby's modern era |publisher=Wales Online |date=13 Januarie 2016 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; ’n Maand later het die Poemas vir die eerste keer die [[All Blacks]] uit [[Nieu-Seeland]] vir twee nieamptelike tuiswedstryde verwelkom, maar albei swak verloor. Op 2 Julie 1977 het die Poemas tuis vir die eerste keer gelykop teen Frankryk gespeel. In September en Oktober 1978 het hulle weer deur Europa getoer en in nege wedstryde gespeel. Hul eerste ontmoeting met die [[Engelse nasionale rugbyspan|Engelse nasionale span]] (sonder toetswedstrydstatus) het op 14 Oktober 1978 in ’n verrassende 13–13-gelykop geëindig. Tien dae later is hulle in die eerste toetswedstryd teen [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] met 19–6 verslaan.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1970/1978.pdf |title=Memoria y Balance 1978 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=28 Desember 1978 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926032301/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1970/1978.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Vestiging en erkenning ===
[[Lêer:Argentina v uruguay final sudamericano rugby 1983.jpg|duimnael|links|Argentinië teen Uruguay tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1983]]
[[Lêer:Porta pumas vs france.jpg|duimnael|upright|Hugo Porta het 19 jaar vir die Poemas gespeel en 590 punte aangeteken]]
[[Lêer:Pumas allblacks 1985.jpg|duimnael|links|Die Poemas kon op 2 November 1985 ’n 21–21-gelykop teen die All Blacks afdwing]]
In Augustus en September 1979 het die Poemas op uitnodiging deur die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie]] vir die eerste keer deur Nieu-Seeland getoer, waar hulle ses van sewe wedstryde teen plaaslike spanne gewen het. Hulle is egter in albei nieamptelike toetswedstryde deur die All Blacks naelskraap verslaan. Sowat twee maande later het Argentinië vir die eerste keer die [[Wallabies]], die Australiese nasionale span, gehuisves. Die eerste toetswedstryd op 27 Oktober het die Poemas met 24–13 gewen en in die tweede op 3 November het die Wallabies wraak geneem en met 17–12 gewen.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1970/1979.pdf |title=Memoria y Balance 1979 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=17 Desember 1979 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926041732/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1970/1979.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sedertdien erken al die lede van die redelik eksklusiewe IRVR elke wedstryd teen die Poemas as ’n toetswedstryd. Net soos die ander leidende rugbylande was die Argentynse verhoudinge met die [[Suid-Afrika]] onder [[apartheid]] ambivalent. Ter omseiling van die regering se verbod op alle wedstryde teen Suid-Afrikaanse spanne is in 1980 die “skaduspan” [[Sudamérica XV]] gestig. Vir die span het spelers uit vyf Suid-Amerikaanse lande uitgedraf, maar die Argentyne het die meeste spelers beskikbaar gestel (insluitende baie nasionale spelers). Die span is nie deur die UAR amptelik erken nie, maar in die geheim geduld. Gedurende die volgende vier jaar het die ''Sudamérica XV'' agt keer teen die Springbokke gespeel, maar hulle kon slegs een wedstryd wen, op 3 April 1982 in [[Bloemfontein]].&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=[[Parys]] |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=611–612}}&lt;/ref&gt;

In November 1980 het die Poemas vir die eerste keer [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] gehuisves en albei toetswedstryde gewen. In Mei en Junie 1981 het die Engelse vir die eerste keer Argentinië vir toetswedstryde besoek en die Poemas het in die eerste wedstryd gelykop gespeel.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar/pdf/memorias/1981.pdf |title=Memoria y Balance 1981 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=14 Desember 1981 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101072403/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1981.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; As gevolg van die [[Falklandoorlog]] sou die Poemas oor die volgende nege jaar in geen wedstryd teen die vier Britse Tuisnasies speel nie. Aangesien dié oorlog ná slegs twee en ’n half maande beëindig is en grootliks buite die rugbyseisoen besleg is, is die speelprogram min aangetas. Reeds in November 1982 het die Poemas weer deur Europa getoer; hulle het twee keer teen Frankryk en vir die eerste keer teen [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] te staan gekom.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1980/1982.pdf |title=Memoria y Balance 1982 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=27 Desember 1982 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926030434/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1980/1982.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens hul toer na Australië in Julie en Augustus 1983 het die Poemas hul eerste wegoorwinning oor die Wallabies aangeteken. Die jaar 1985 word as een van die mees suksesvolle in die Argentynse rugbygeskiedenis beskou. Frankryk het na Suid-Amerika getoer en onder andere twee keer teen die Poemas gespeel. In die eerste toetswedstryd op 22 Junie het Argentinië sy eerste oorwinning oor dié span aangeteken. Vyf maande later het hulle die onoorwinlik blykende All Blacks gehuisves. In die eerste toetswedstryd is hulle soos verwag met 33–20 verslaan, maar die Poemas kon hiervan herstel en hulle in ’n 21–21-gelykop vasbind; selfs ’n oorwinning was glo moontlik. Die uitstekende Hugo Porta het al die punte van die Poemas aangeteken. Tot vandag toe word dié wedstryd as ’n mylpaal beskou.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/rugby/a-mano-con-los-all-blacks-nid527829/ |title=A mano con los All Blacks |publisher=La Nación |date=16 September 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In 1986 het Argentinië Frankryk gehuisves en die eerste van die twee toetswedstryde gewen. In dieselfde jaar het hulle deur Australië getoer, maar die Poemas is in albei toetswedstryde deur die Wallabies verslaan.

In Mei 1985 het die IRVR op invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Aan die nuwe toernooi sou oorspronklik slegs lede kon deelneem, maar die Franse beheerliggaamspresident [[Albert Ferrasse]] het vir sy instemming geëis, dat ook nielede mag deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Vervolgens is onder andere Argentinië vir die toernooi genooi. In 1987 het die Argentynse beheerliggaam ’n lid van die IRVR geword.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1980/1987.pdf |title=Memoria y Balance 1987 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=4 Desember 1987 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926031219/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1980/1987.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ’n Jaar later was die UAR een van die vastelandse beheerliggaam CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]) se stigtingslede.&lt;ref name=&quot;CONSUR&quot; /&gt; Aan die begin van die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] in Australië en Nieu-Seeland was die Argentyne vol selfvertoue dat hulle ten minste die kwarteindstryd sou haal. In die eerste wedstryd het hulle egter ’n onverwagse 9–28-nederlaag teen Fidji gely. Aansluitend het hulle Italië met 25–16 verslaan en is soos verwag deur Nieu-Seeland geklop (met 15–46), waarvolgens Argentinië met die Fidjiane en die Italianers gelyk aan punte was en die laaste plek beklee het. In teenstelling met latere toernooie, waar die punteverskil beslissend is, was vir die kwarteindstrydkwalifisering die aantal gedrukte [[Drie (sport)|drieë]] belangrik; andersins sou Argentinië die tweede plek behaal en tot die uitklopfase gevorder het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Tyd van oorgang ===
[[Lêer:Agustín Pichot - En Casa Rosada - 08FEB07 -presidencia-govar.jpg|duimnael|links|upright|Agustín Pichot het tussen 1995 en 2007 in vier rugbywêreldbekertoernooie vir die Poemas gespeel]]
In 1988 het Argentinië vier keer teen Frankryk gespeel (elk twee keer tuis en weg) en een tuisoorwinning aangeteken. In 1989 het die Poemas tuis vir die nederlaag tydens die rugbywêreldbekertoernooi teen Italië wraak geneem en aansluitend vir nege wedstryde na Nieu-Seeland getoer, maar hulle het die twee toetswedstryde teen die All Blacks swak verloor. Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in 1989/90 het die Poemas gesukkel: Hulle het albei wedstryde teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] gewen, maar hulle is ook twee keer deur [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] verslaan. In Julie en Augustus 1990 het Engeland Argentinië besoek. Dit was die eerste besoek deur ’n Britse span sedert die Falklandoorlog; vervolgens is dit deur struwelinge tussen die spelers en die toeskouers gekenmerk. Engeland het oor ’n oorwegend onervare span beskik en die Poemas het die tweede toetswedstryd naelskraap gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/jason-leonard-the-day-the-england-fun-bus-started/ |title='My jersey was covered in blood' – The day the England Fun Bus started its record breaking journey |publisher=rugbypass.com |author=Chris Jones |date=26 April 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Die Poemas se toer na Groot-Brittanje in Oktober en November dieselfde jaar was minder suksesvol. Hulle het hul eerste amptelike toetswedstryd teen Ierland naelskraaps verloor. Die wedstryde teen Engeland (met 0–51) en die eerste ontmoeting met [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] (3–49) het rampspoedig verloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/jason-leonard-the-day-the-england-fun-bus-started/ |title=Ackford felled as England trounce Pumas |publisher=rugbypass.com |author=Richard Seeckts |date=3 November 1990 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

Die All Blacks se toer na Argentinië in Julie 1991 het nie veel beter verloop nie, aangesien albei toetswedstryde in nederlae geëindig het. Hierdie swak fase aan die begin van die 1990’s was die gevolg van ’n grootskaalse verandering in die span, nadat baie sleutelspelers hul loopbane beëindig het. Vervolgens is baie spelers met min ondervinding vir die nasionale span gekies. Hiervan getuig veral die [[Rugbywêreldbeker 1991]] in die destydse Vyfnasies. Argentinië is in al drie poelwedstryde deur Australië, Wallis en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]] oorrompel en hulle is met die laaste plek uit die toernooi geskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Ná twee tuisnederlae teen Frankryk in Julie 1992 het die Poemas gedurende [[herfs]] deur Europa getoer. Hulle het Spanje twee keer en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] een keer geklop. Hul noemenswaardigste prestasie was ’n 24–20-oorwinning oor Frankryk in [[Nantes]], hul eerste wegoorwinning oor dié span. Die jaar 1993 het twee premières gesien: In Mei het hulle vir die eerste keer [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] gehuisves en in November het hulle in Buenos Aires hul eerste amptelike toetswedstryde teen [[Springbokke|Suid-Afrika]] gespeel, nadat die apartheidsboikot beëindig is. Terwyl hulle die Japannese twee keer verslaan het, is die Poemas twee keer deur die Springbokke geklop.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1990/1993.pdf |title=Memoria y Balance 1993 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 Desember 1993 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926022912/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1990/1993.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in Mei 1994 het die Poemas die enigste plek van die Amerikas teen die Verenigde State beklink. ’n Maand later het Skotland Argentinië besoek en is in albei toetswedstryde verslaan. Daarteenoor het die Suid-Afrika-toer in Oktober in twee toetsnederlae teen die Springbokke geëindig, in April en Mei 1995 het hulle tydens hul toer na Australië twee verdere nederlae teen die Wallabies gely. Die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika het soos vier jaar tevore teleurstellend verloop. Die Poemas is deur Engeland, Wes-Samoa en Italië elk naelskraap met ses punte verslaan en hulle het weereens in die laaste plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In Augustus 1995 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) al die beperkinge rakende die spelers se betaling opgehef en daarmee die professionele tydperk van die rugbyspel ingelui. Nogtans bly rugby in Argentinië tot op hede veral ’n amateursport. Van die beste spelers wat ’n professionele loopbaan nastreef, sluit dus by oorsese klubs aan (veral in Engeland en Frankryk). In teenstelling met die meeste ander tradisionele rugbylande mag dié spelers vir die nasionale span uitdraf en hulle vorm die grootste deel van die span. Enkele spelers met ’n Italiaanse herkoms verkies die Italiaanse span bo die Argentynse s’n; bekende voorbeelde sluit in [[Martin Castrogiovanni]], [[Diego Domínguez]] en [[Sergio Parisse]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2020/05/17/italy-name-all-time-6-nations-dream-team-with-argentine-players/ |title=Italy names All-time 6 Nations Dream Team with Argentine players |publisher=Americas Rugby News |date=17 Mei 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Gonzalo Quesada - US Oyonnax vs. Stade français, 30th August 2014.jpg|duimnael|Gonzalo Quesada]]
Omdat die Argentynse beheerliggaam destyds nie ’n lid van die konsortium [[SANZAAR|SANZAR]] was nie, het die Poemas aanvanklik nie aan die nuwe [[Die Rugbykampioenskap|Drienasiereeks]] deelgeneem nie. Hulle was dus vir ’n lang tydperk die enigste vlak-een-span wat nie aan ’n jaarlikse toernooi deelgeneem het nie. Die Poemas het voortgegaan om aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap en die kortstondige Pan-Amerikaanse kampioenskap deel te neem. Hulle het ook in die ''Copa Latina'' gespeel (saam met Italië, Frankryk en Roemenië), maar dit is ná slegs twee seisoene weer geskrap. Gedurende die tradisionele toere was oorwinnings oor vlak-een-spanne skaars: Die Poemas het in 1997 Engeland en Australië tuis een keer elk verslaan en in 1999 Skotland weg. Die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1998 het deel gevorm van die rugbywêreldbekerkwalifisering. Tydens dié toernooi het Argentinië die Verenigde State, Kanada en Uruguay maklik verslaan. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]] in die destydse Vyfnasies was Argentinië in teenstelling met vorige toernooie baie suksesvol. Ná hul naelskraapse nederlaag teen die nominelle gasheer Wallis het hulle Samoa en Japan verslaan. Met hul derde plek in die poel het die Poemas aan die uitspeelrondte deelgeneem en vir die eerste keer Ierland verslaan. In die daaropvolgende kwarteindstryd is hulle deur Frankryk uit die toernooi geskakel. Oor die hele toernooi heen was die losskakel [[Gonzalo Quesada]] die speler wat die meeste punte aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Die nuwe millennium ===
[[Lêer:Argentina England rugby.jpg|duimnael|Die Poemas tydens hul oorwinning in November 2006 oor Engeland op Twickenham]]
In April 2000 is [[Marcelo Loffreda]] as die nuwe hoofafrigter aangestel; hy het die eerste geword wat die span vir meer as twee jaar afgerig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15344448/loffreda-named-new-pumas-coach |title=Loffreda is named new Pumas coach |publisher=ESPNscrum |date=5 April 2000 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Intussen het baie spelers in Europa kontrakte gesluit, waarvolgens hy die seisoenvoorbereiding vir die eerste keer in Frankryk gehou het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15347069/pumas-make-history |title=Pumas make history |publisher=ESPNscrum |date=27 September 2000 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Onder sy leierskap het die Poemas noemenswaardige prestasies behaal. In November 2001 het hulle in Cardiff Wallis vir die eerste keer verslaan. ’n Maand later is hulle in Buenos Aires naelskraap deur die All Blacks met 24–20 geklop, nadat hulle tot net voor die eindfluitjie voor was.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-three-times-argentina-almost-beat-the-all-blacks/S545ZIFBOLV5IITHRSUUELB5ZY/ |title=Rugby: Three times Argentina almost beat the All Blacks |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=7 Februarie 2016 |accessdate=7 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007022353/https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-three-times-argentina-almost-beat-the-all-blacks/S545ZIFBOLV5IITHRSUUELB5ZY/ |archive-date=7 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2002 het die Poemas hulle hoogste oorwinning in dié tyd aangeteken: 152–0 teen [[Paraguaanse nasionale rugbyspan|Paraguay]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Ray Stubbs |title=The Sports Book |publisher=Dorling Kindersley |year=2009 |isbn=978-1-4053-3697-0 |page=119}}&lt;/ref&gt; In 2002/03 het hulle drie opeenvolgende oorwinnings oor Frankryk aangeteken. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië het op die nederlaag in die eerste wedstryd teen die gasheer twee oorwinnings oor [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] en Roemenië gevolg. Voor die laaste poelwedstryd in [[Adelaide, Australië|Adelaide]] het beide Argentinië en Ierland die kans gehad om tot die kwarteindrondte te vorder, maar die Poemas is naelskraap met 16–15 verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

Ondanks hierdie teleurstelling het die Poemas hul goeie prestasies voortgesit. Onder andere het hulle in November 2004 die destyds leidende Sesnasies-span Frankryk in [[Marseille]] met 24–14 geklop, dit was die Franse se eerste nederlaag in dié stad.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4015729.stm |title=France 14–24 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=20 November 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; in Mei 2005 het die [[Britse en Ierse Leeus]] in voorbereiding op hul Nieu-Seeland-toer in Cardiff teen die Poemas gespeel. Aangesien baie sleutelspelers deur hul klubs nie vrygestel is nie, moes die Poemas tweede- en derdekeusespelers inspan. Die Leeus se lustelose houding het die Argentyne amper aan die rand van ’n verrassende oorwinning gebring. Slegs ’n strafskop deur [[Jonny Wilkinson]] in beseringstyd het dié wedstryd in ’n 25–25-gelykop laat eindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4571967.stm |title=Lions 25–25 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=23 Mei 2005 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In 2005/06 het die Poemas Italië en Skotland verslaan. Die 2006 midjaarrugbytoetsreeks was op verskeie maniere onvergeetlik, waartydens Argentinië die Walliesers gehuisves het. Die Poemas het vir die eerste keer daarin geslaag om ’n reeks van twee toetswedstryde teen dié span te beklink. Die eerste wedstryd op 11 Junie was ook die eerste toetswedstryd wat in [[Patagonië]] aangebied is. Die gaste is deur die bevolking in [[Puerto Madryn]], een van die plekke waar gedurende die 1860’s ’n groter aantal [[Walliesers]] hulle gevestig het en waar die [[Wallies]]e taal tot op hede gepraat word, warm verwelkom.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/5063934.stm |title=Argentina 27–25 Wales |publisher=[[BBC]] |date=11 Junie 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; ’n Week ná die tweede oorwinning oor Wallis het die Poemas die All Blacks in Buenos Aires amper weer oorrompel, maar het naelskraap met 19–25 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/5101456.stm |title=Argentina 19–25 New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=25 Junie 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

In Julie 2006 het die Poemas ná oorwinnings oor Chili en Uruguay maklik vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk gekwalifiseer. Tydens die 2006 eindjaarrugbytoetsreeks in November het hulle met hul eerste wegoorwinning oor Engeland ’n verdere mylpaal aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6133484.stm |title=England 18–25 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=11 November 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In Februarie 2007 het die [[Londen]]se ''The Sunday Times'' berig, dat die IRR met die SANZAR-konsortium oor ’n moontlike aansluiting van Argentinië en vervolgens hul deelname aan die Drienasiesreeks vanaf 2008 onderhandel. Weens logistiese oorwegings (veral die groot afstand tussen Argentinië en Europa) het die [[Sesnasies-toernooi]] nie ingestem om Argentinië op te neem nie. Die IRR was derhalwe oortuig dat die Drienasies ’n geskikte toernooi vir ’n span van die Suidelike Halfrond sou wees en hulle is deur Suid-Afrika daarin ondersteun. Australië en Nieu-Seeland was blykbaar ook nie daarteen gekant nie. Aan die begin was die UAR self die grootste hindernis, aangesien baie beheerliggaamslede aan die Argentynse rugby se amateurstatus vasgeklou het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://timesonline.co.uk/tol/sport/rugby/article1434537.ece |title=Ambitious Argentina poised to secure Tri Nations place |publisher=[[The Times]] |author=Nick Cain |date=25 Februarie 2007 |accessdate=6 Oktober 2025 |archive-date= 6 Maart 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210306181619/https://www.thetimes.co.uk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Aansluiting by die wêreldklas ===
[[Lêer:2007 Corleto Paris.jpg|duimnael|links|Argentinië se Corleto op pad om ’n drie te druk in die openingswedstryd van die [[Rugbywêreldbeker 2007]] waar die Argentynse span verras het met ’n oorwinning oor Frankryk]]
[[Lêer:Paul O'Connell Ireland Rugby.jpg|duimnael|Argentinië teen Ierland tydens die Rugbywêreldbeker 2007 in Frankryk. Die Poemas het die wedstryd met 30–15 gewen.]]
[[Lêer:Argentina vs England 2011 RWC (1).jpg|duimnael|links|Die Poemas teen Engeland tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland]]
[[Lêer:Manchester-Rugby-Push-ups-at-Old-Trafford.jpg|duimnael|Opstote op Old Trafford, Manchester, voor ’n rugbywedstryd tussen Argentinië en Engeland in 2009]]
[[Lêer:Contepomi taking kick.jpg|duimnael|upright|Felipe Contepomi, die Argentynse [[Kaptein (sport)|kaptein]] tydens die Rugbywêreldbeker 2011]]
Die 2007 midjaarrugbytoetsreeks het as ’n voorbereiding op die volgende Rugbywêreldbeker in Frankryk gedien. In die twee tuiswedstryde teen Ierland het albei spanne nie met hul beste spelers uitgedraf nie; die gasheer het albei wedstryde gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/irish/6715723.stm |title=Argentina 16–0 Ireland |publisher=[[BBC]] |date=2 Junie 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Daarop het ’n tuisoorwinning oor Italië en ’n wegnederlaag teen Wallis gevolg. Voor die Rugbywêreldbeker 2007 is die Poemas in die sogenaamde “doodsgroep” met twee van die beste spanne op die wêreldranglys geloot: Ierland en Frankryk. Hulle het vir die derde keer in die openingswedstryd teen die gasheer te staan gekom. Teen alle verwagtinge het die Argentyne met 17–12 ’n verrassende oorwinning aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6984647.stm |title=Coach asks Argentina to stay calm |publisher=[[BBC]] |date=8 September 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Aansluitend het hulle [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] met 33–3 en Namibië met 63–3 verslaan. Met hul 30–15-oorwinning oor Ierland in [[Parys]] het hulle die eerste plek op die punteleër beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/irish/7018298.stm |title=Argentina 30–15 Ireland |publisher=[[BBC]] |date=30 September 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In die kwarteindstryd het die Poemas Skotland met 19–13 geklop. Hul wenreeks is eers in die halfendstryd deur die latere kampioen Suid-Afrika met 13–37 beëindig. In die wedstryd om die derde plek op die Paryse [[Parc des Princes]] het die Poemas weer Frankryk ontmoet en die gasheer met 34–10 maklik verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

Die derde plek was tot dusver Argentinië se beste prestasie tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi. Vir die eerste keer het ’n span wat aan nóg die Sesnasies-toernooi nóg die Drienasiesreeks deelneem die halfeindstryd gehaal. Die Poemas is deur die sokker-gekke Argentyne só sterk ondersteun, dat die ''Superclásico'', die [[Derby (sport)|derby]] tussen die sokkerklubs [[Boca Juniors]] en [[River Plate]] herskeduleer is om nie met die Poemas se kwarteindstryd te bots nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://sportal.co.nz/default.aspx/rugby-union-rwc-news-display/contepomis-field-of-dreams-36998 |title=Contepomi's field of dreams |publisher=Sportal.co.nz |date=9 Oktober 2007 |accessdate=11 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011153113/http://sportal.co.nz/default.aspx/rugby-union-rwc-news-display/contepomis-field-of-dreams-36998 |archive-date=11 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In die nasleep van die Argentynse prestasies tydens die Rugbywêreldbeker het die IRR tydens ’n vergadering op verskeie aktiwiteite ter wêreldwye bevordering van die rugbyspel besluit. Onder andere sou die Poemas, wat destyds die derde plek op die wêreldranglys beklee het, se aantal jaarlikse toetswedstryde tot in 2010 van voorheen ses tot tien verhoog word. Eweneens sou in Argentinië tussen 2008 en 2010 ’n plaaslike professionele infrastruktuur implementeer word, waardeur die meeste Argentynse spelers tuis professionele rugby sou kon speel. Teen 2012 sou die Poemas “volledig in die Suidelike Halfrond se hoëklasstruktuur geïntegreer wees”.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/2007/11/30/rugby-lays-foundations-for-continued-growth/ |title=Rugby lays foundations for continued growth |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=30 November 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

In Maart 2008 het Marcelo Loffreda as hoofafrigter bedank en hy is deur Santiago Phelan opgevolg.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7295542.stm |title=Phelan named new Argentina coach |publisher=[[BBC]] |date=13 Maart 2008 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Onder sy leiding het die span ’n lang swak fase ondergaan. Tydens die 2008 midjaarrugbytoetsreeks is die Poemas deur Skotland, Italië en Suid-Afrika verslaan, tydens die 2008 eindjaarrugbytoetsreeks ook deur Frankryk en Ierland. In Junie 2009 het die Britse pers berig, dat die UAR vir die Britse en Ierse Leeus gevra het om tydens hul beplande 2013-toer na Australië ook in Argentinië toetswedstryde en wedstryde teen plaaslike spanne te speel,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/britishandirishlionsrugby/5517563/Lions-2009-Argentina-look-for-future-tour.html |title=Lions 2009: Argentina look for future tour While the British and Irish Lions play in front of apathetic half-empty stadiums in South Africa, Argentina look on with growing frustration and anger |publisher=[[The Daily Telegraph]] |date=13 Junie 2009 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; wat egter nie gebeur het nie. In 2009 het die Poemas ondanks die IRR se voorneme slegs vyf toetswedstryde gespeel, waartydens hulle ’n oorwinning elk teen Engeland en Skotland aangeteken het. Vanaf die volgende jaar het hul aantal wedstryde teen spanne van die eerste vlak egter aansienlik toegeneem, maar die Poemas het gemengde resultate behaal. Tydens die 2010 midjaarrugbytoetsreeks het hulle twee opeenvolgende nederlae teen die Skotte gely, voordat hulle ’n uitstekende 41–13-oorwinning oor die destydse Sesnasies-kampioen Frankryk aangeteken het (hul hoogste teen dié span).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8765454.stm |title=Felipe Contepomi stars as Argentina thrash France |publisher=[[BBC]] |date=26 Junie 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

Ná gemengde resultate tydens hul voorbereiding op die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland met wedstryde teen keurspanne en Ierland was die Poemas nie een van die gunstelinge tydens dié toernooi nie. Die Poemas het hul poelfase met ’n 9–13-nederlaag teen Engeland begin, hoewel hulle 60 minute lang voor was. Ná hul 43–8-oorwinning oor Roemenië was die derde poelwedstryd teen Skotland vir albei spanne beslissend. ’n Laat drie deur die plaasvervanger [[Agsteman]] [[Lucas González Amorosino]] en die doelskop het die Poemas dié wedstryd met 13–12 laat beklink. Met ’n 25–9-oorwinning oor Georgië het die Poemas die tweede plek behaal. In die kwarteindstryd teen die gasheer en latere kampioen het die Poemas ná 30 minuut verrassend met 7–6 voorgeloop. Maar die All Blacks het die wedstryd begin oorheers en eindelik met 33–10 gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Ondanks hierdie nederlaag is die Poemas se toernooi as ’n sukses beskou, nadat hulle vir die tweede opeenvolgende keer tot die uitklopfase gevorder het.

=== Opname in die Rugbykampioenskap ===
[[Lêer:Rugby Italy vs Argentina 2013.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Italië en Argentinië in Rome, 2013]]
[[Lêer:15-09 RWC New Zealand vs Argentina 107 (21588741841).jpg|duimnael|Die Poemas teen die All Blacks op [[Wembley-stadion|Wembley]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]]]]
In November 2011 het die SANZAR-konsortium aangekondig, dat die Argentynse beheerliggaam aangesluit het en die Poemas vanaf die volgende jaar aan die Suidelike Halfrond se toernooi sou kon deelneem (saam met Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika). Dié toernooi se naam sou van Drienasiesreeks na [[die Rugbykampioenskap]] verander. Dit het vir die Poemas die moontlikheid gebied om vanaf nou jaarliks teen internasionale topspanne te speel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/15637018 |title=Argentina join Tri-Nations trio Australia, New Zealand &amp; South Africa |publisher=[[BBC]] |date=8 November 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Op 18 August 2012 het Argentinië in [[Kaapstad]] teen Suid-Afrika sy eerste wedstryd tydens die [[2012-Rugbykampioenskapreeks]] gespeel. Hulle het met 6–27 verloor, maar een week later kon die Poemas die Springbokke in [[Mendoza]] in ’n gelykop vasbind.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/rugby-union/argentina-vs-south-africa/51892 |title=Pumas halt Springboks charge |publisher=Sky Sports |date=25 Augustus 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Argentinië was ook in staat om teen die Wallabies mee te ding en hulle is in albei wedstryde net naelskraap verslaan, terwyl die nederlae teen die All Blacks swak was. Ondanks hul laaste plek het die Poemas gewys dat hulle mededingend is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/countries/argentina-countries/the-rugby-championship-review-argentina-23468 |title=The Rugby Championship Review: Argentina |publisher=Rugby World |author=Owain Jones |date=9 Oktober 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

In April en Mai 2013 het Argentinië vir die laaste keer aan ’n Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem en weer onoorwonne gebly. Andersins was dié jaar minder suksesvol. Op twee swak nederlae teen Engeland tydens die 2013 midjaarrugbytoetsreeks het in Johannesburg in die eerste wedstryd tydens die [[2013-Rugbykampioenskapreeks]] met 13–73 hul ergste nederlaag teen Suid-Afrika gevolg.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2013/rugby/story/195009.html |title=Springboks power to record victory over Pumas |author=Owain Jones |publisher=ESPNscrum |date=17 Augustus 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In die ander wedstryde tydens dié toernooi het die Poemas ook sonder ’n oorwinning gebly. In die laaste wedstryd in Rosario het hulle teen die Wallabies met 17–54 nog ’n rekordnederlaag gely.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/201041.html |title=Wallabies humble Pumas in Rosario |publisher=ESPNscrum |date=6 Oktober 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In Oktober 2013 het Santiago Phelan weens die reeks swak nederlae as hoofafrigter bedank. ’n Week later het die UAR hom met Daniel Hourcade vervang.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.uar.com.ar/noticias/noticias.asp?idinfo=2287 |title=Daniel Hourcade, nuevo Head Coach de Los Pumas |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=29 Oktober 2013 |accessdate=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101201418/http://www.uar.com.ar/noticias/noticias.asp?idinfo=2287 |archive-date=1 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Hy het aanvanklik ook nie daarin geslaag om die Poemas se afwaartse neiging om te keer nie. Onder hom het die Poemas binne ses maande teen al die vier Tuisunies verloor. Tydens die [[2014-Rugbykampioenskapreeks]] het die Poemas weer beter gevaar en slegs drie naelskraapse nederlae gely. Aansluitend het hulle in Mendoza die Wallabies verslaan, hul eerste oorwinning in dié toernooi en hul eerste teen dié span sedert 1997.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/243331.html |title=Pumas win first Rugby Championship match |publisher=ESPNscrum |date=5 Oktober 2014 |accessdate=7 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007022347/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/243331.html |archive-date=7 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Tydens die [[2014 eindjaarrugbytoetsreeks]] het die Poemas hul opwaartse neiging onderstreep en beide Italië en Frankryk weg verslaan. In hul laaste wedstryd tydens die [[2015-Rugbykampioenskapreeks]] het hulle in [[Durban]] Suid-Afrika met 37–25 geklop, hul eerste oorwinning oor dié span. Hulle het ook vir die eerste keer nie in die laaste plek geëindig nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/33838013 |title=Rugby Championship: South Africa 25–37 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=8 Augustus 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland het Argentinië ook oortuig. In hul eerste poelwedstryd teen Nieu-Seeland het die Poemas taai geveg en was teen halftyd met 13–12 voor, maar hulle het eindelik met 16–26 verloor. Aansluitend het hulle Georgië (met 54–9), [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] (met 45–16) en Namibië (met 64–19) verslaan. Die Poemas het die tweede plek agter Nieu-Seeland behaal en tot die uitklopfase gevorder. Hul speel was deur ’n vloeiende, vermaaklike en aggressiewe styl gekenmerk, waardeur hulle altesaam 22 drieë in die vier poelwedstryde gedruk het. In die kwarteindstryd teen Ierland was Argentinië op een stip met 17–0 voor. Die Iere was aan die begin van die tweede helfte op 20–17, maar die Poemas het weer die leisels oorgeneem en die wedstryd met 43–20 beklink. In die halfeindstryd het hulle teen Australië te staan gekom, maar teen die Wallabies se verdediging gesukkel en met 15–29 verloor. In die wedstryd om die derde plek is die Poemas deur Suid-Afrika met 13–24 verslaan. Nogtans was die vierde plek hul naasbeste prestasie tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

In 2016 het hulle drie tuisoorwinnings oor Italië, Frankryk en Suid-Afrika aangeteken, maar gedurende die volgende jare was daar min suksesse. Die Poemas is drie opeenvolgende keer deur Engeland verslaan en tydens die [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] het hulle nie ’n oorwinning aangeteken nie. Ná verdere nederlae teen al die vier Britse Tuisunies het Daniel Hourcade in Junie 2018 as hoofafrigter bedank. Hy is aan die begin van Augustus deur die voormalige nasionale speler Mario Ledesma opgevolg.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2018/08/01/mario-ledesma-named-new-head-coach-of-argentina/ |title=Mario Ledesma named Head Coach of Argentina |publisher=Americas Rugby News |date=1 Augustus 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] het die Poemas beide Australië en Suid-Afrika verslaan, waardeur hulle vir die eerste keer twee oorwinnings tydens dié toernooi aangeteken het. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in [[Japan]] is Argentinië saam met Engeland en Frankryk in ’n “doodsgroep” geplaas. Hulle is in die eerste groepwedstryd deur die Franse naelskraap met 21–23 verslaan. Aansluitend het hulle Tonga met 28–12 verslaan. Nadat hul mededinger Frankryk ook goed presteer het, het hul toernooiverloop op die derde groepwedstryd teen Engeland neergekom. ’n Rooi kaart teen [[Tomás Lavanini]] in die 17de minuut het alle hoop laat vaar en die Engelse het die wedstryd maklik met 39–10 beklink. Die Poemas het die laaste wedstryd teen die Verenigde State maklik met 47–17 gewen, maar hulle het slegs in die derde plek geëindig en is vervolgens uit die toernooi geskakel, maar hulle het hul regstreekse kwalifisering vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk verseker.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/pools |title=Pools |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Onlangse ontwikkeling ===
Weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] en die daarmee gepaardgaande reisbeperkings het Argentinië in 2020 slegs vier toetswedstryde gespeel. Nadat Suid-Afrika homself aan die jaarlikse toernooi onttrek het, is dit as die 2020-Drienasiesreeks beslis. Al die wedstryde is etlike maande later in Australië aangebied en ’n tweeweekse kwarantyn het die Poemas se voorbereiding erg ontwrig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/article/rugby-union-championship-argentina-idUKL4N2HT05O |title=Rugby-Argentina win last Tri-Nations warmup 57-24 |publisher=Reuters |date=7 November 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Nogtans het hulle reeds in die eerste wedstryd ’n groot verrassing behaal, nadat hulle Nieu-Seeland met 25–15 verslaan en hul eerste oorwinning oor dié span aangeteken het. Aansluitend het hulle die Wallabies in twee taai gelykopwedstryde vasgebind en teen Nieu-Seeland verloor, waardeur Argentinië die tweede plek beklee het. As gevolg van hul onverwagse sukses onder hierdie ongunstige omstandighede is die Poemas in 2021 as Laureus se “span van die jaar” genomineer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2021/laureus-world-team-of-the-year/argentina-men-s-rugby-team |title=Argentina Men's Rugby Team |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

[[Diego Maradona]] se afsterwe het die Poemas se sukses in Australië oorskadu. In die tweede wedstryd teen Nieu-Seeland op 28 November het die Argentynse rugbyspelers aan hul truie ’n skaars sigbare swart band gedra, wat deur die publiek as onvoldoende beskou is. Twee dae later het die [[Kaptein (sport)|kaptein]] [[Pablo Matera]] vir die “halfhartige huldeblyk” om verskoning gevra.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.cronica.com.ar/info-general/Los-Pumas-pidieron-perdon-por-el-tibio-homenaje-a-Diego-Maradona-20201130-0031.html |title=Los Pumas pidieron perdón por el &quot;tibio&quot; homenaje a Diego Maradona |publisher=Cronica |date=28 November 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Gelyktydig het in sosiale netwerke en in die media dosyne boodskappe die rondte gedoen, waarin Matera en twee ander spelers rassistiese, seksistiese en verregse menings uitgedruk het.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.cronica.com.ar/info-general/Tras-el-pobre-homenaje-de-Los-Pumas-a-Maradona-se-viralizaron-tuits-racistas-del-capitan-20201130-0046.html |titel=Tras el pobre homenaje de Los Pumas a Maradona, se viralizaron tuits racistas del capitán |publisher=Cronica |date=30 November 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Ná baie ontstoke reaksies en afdankingseise het die beheerliggaam die drie betrokke spelers dadelik geskors, maar dié sanksies weens druk deur Argentynse rugbyklubs en persoonlikhede reeds op 1 Desember weer opgehef.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.infobae.com/deportes/2020/12/03/sorpresa-la-uar-levanto-las-sanciones-a-los-tres-jugadores-de-los-pumas-suspendidos-por-mensajes-xenofobos-y-discriminatorios/?outputType=amp-type |title=Sorpresa: la UAR levantó las sanciones a los tres jugadores de los Pumas suspendidos por mensajes xenófobos y discriminatorios |publisher=Infobae |date=2 Desember 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:2023 Rugby World Cup Argentina vs New Zealand 01.jpg|duimnael|Halfeindstryd tussen die Poemas en die All Blacks tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]]]]
In Julie 2021 kon Argentinië hul hoogste wegoorwinning ooit oor Wallis aanteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.wru.wales/report/wales-outmuscled-by-powerful-pumas/#report |title=Wales outmuscled by powerful Pumas |publisher=[[Walliese nasionale rugbyspan]] |date=21 Julie 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Die daaropvolgende [[2021-Rugbykampioenskapreeks]] het die Argentyne egter sonder ’n oorwinning in die laaste plek afgesluit. Tydens die [[2022 midjaarrugbytoetsreeks]] het Argentinië sy tuisreeks teen Skotland beklink.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/62194161 |title=Argentina 34–31 Scotland: Tourists undone as Pumas fight back for series win |publisher=[[BBC]] |date=16 Julie 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende [[2022-Rugbykampioenskapreeks]] het die Poemas hul hoogste oorwinning ooit oor Australië aangeteken (met 48–17)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd2-argentina-cruise-to-victory-over-australia/ |title=Argentina Cruise to victory over Australia |publisher=[[Superrugby]] |date=14 Augustus 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; en hul eerste oorwinning oor die All Blacks in Nieu-Seeland.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd3-argentina-make-history-in-new-zealand/ |title=Argentina Make History in New Zealand |publisher=[[Superrugby]] |date=27 Augustus 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Nogtans het hulle dié toernooi ná twee oorwinnings en vier nederlae in die laaste plek beëindig. In November 2022 het hulle Engeland geklop, maar teen Wallis en Skotland verloor. Nadat die Argentyne tydens die verkorte [[2023-Rugbykampioenskapreeks]] hul tweede agtereenvolgende oorwinning oor die Australiërs aangeteken het, het hulle vir die eerste keer die [[Poematrofee]] gewen, maar ná nederlae teen Nieu-Seeland en Suid-Afrika die derde plek beklee. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk het die Poemas hul eerste groepwedstryd teen Engeland met 10–27 verloor, hoewel hulle vanweë ’n rooikaart vir ’n Engelse speler van die derde minuut af een speler meer op die veld gehad het. Daarop het oorwinnings oor Samoa (met 19–10), Chili (met 59–5) en Japan (met 27–39) gevolg. Die wedstryd teen Chili was die eerste Suid-Amerikaanse ontmoeting tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi ooit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862914/rugby-world-cup-2023-argentina-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Argentina v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 September 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Daarna kon hulle in die kwarteindstryd hul eerste oorwinning oor Wallis tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aanteken (met 29–17), maar in die halfeindstryd is hulle deur die All Blacks oorrompel (met 6–44). In die bronseindstryd het hulle vir die tweede keer Engeland ontmoet en dié keer naelskraap met 23–26 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/888431/argentina-rugby-world-cup-2023-review |title=Argentina: Rugby World Cup 2023 review |publisher=rugbyworldcup.com |date=28 Oktober 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

Sedert Januarie 2024 is die voormalige nasionale speler [[Felipe Contepomi]] die hoofafrigter van Argentinië.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sixnationsrugby.com/en/autumn-nations-series/news/argentina-and-the-contepomi-effect |title=Felipe Contepomi’s appointment as head coach of Argentina in 2023 marked a new chapter in a fascinating career. |publisher=[[Sesnasies-toernooi]] |date=3 Oktober 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]] het die Argentyne met een oorwinning elk oor die ander drie deelnemers hul beste uitslag ooit behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/09/21/argentina-upset-south-africa-for-historic-rugby-championship-triple-crown/ |title=Argentina Upset South Africa for Historic Rugby Championship Triple Crown |publisher=Americas Rugby News |date=21 September 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Voor hul vertrek vir hul Australiese 2025-toer het die Britse en Ierse Leeus ’n opwarmingswedstryd teen die Poemas gereël waarin die Argentyne hul eerste oorwinning ooit oor die Leeus aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c8e4k9ykk5ko |title=Lions must learn from errors in Pumas loss – Farrell |publisher=[[BBC]] |author=Matt Gault |date=21 Junie 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]] het die Pumas ook daarin geslaag om een oorwinning elk oor die All Blacks en die Wallabies aan te teken, maar hulle het albei hul wedstryde teen die Springbokke verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c2375g123zgo |title=What did we learn from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=5 Oktober 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

== Kleure, embleem en bynaam ==
[[Lêer:Argentina rugby vs lions 31july1927.jpg|duimnael|links|300px|Die span wat teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] gespeel het, het vir die eerste keer op 31 Julie 1927 in die hemelblou en wit trui uitgedraf]]
{{multiple image
| align = right
| direction = vertical
| width = 220
| header = 
| image1 = Jaguar head shot-edit2.jpg
| alt1 = 
| caption1 = Die [[jaguar]], inheems aan die noordoostelike Argentinië, het in 1941 die embleem van die span geword
| image2 = Puma face.jpg
| alt2 = 
| caption2 = Die Argentynse nasionale rugbyspan is na die [[poema]] genoem, inheems aan die grootste deel van Argentinië
| footer = 
}}
[[Lêer:Pumas y granaderos en buenos aires 2023.jpg|duimnael|Argentynse rugbyspelers en ’n grenadier met die wegtrui vir die [[Rugbywêreldbeker 2023]]]]
Argentinië het gedurende sy eerste toetswedstryde in 1910 afwisselend blou en wit truie gedra. In 1927 het Abelardo Gutiérrez van die klub ''Gimnasia y Esgrima de Buenos Aires'' voorgestel dat Argentinië in ’n gestreepte hemelblou en wit trui teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] moet speel. Die beheerliggaam het dié voorstel aanvaar en Argentinië het vir die eerste keer in sy rugbygeskiedenis in die gestreepte trui gespeel.&lt;ref name=lapasion&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/la-pasion-cumple-cien-anos-nid134355/ |title=La pasión cumple 100 años |publisher=La Nación |date=10 April 1999 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

Die Poemas speel sedertdien hul toetswedstryde in ’n trui met die [[Vlag van Argentinië|landsvlag]] se kleure (en sportkleure) hemelblou en wit, wit broeke en sokkies in hemelblou en wit. In 2011 onderteken die UAR ’n kontrak met Nike wat die eksklusiewe vervaardiger van al die nasionale senior- en juniorspanne se truie word, insluitende die keurspan [[Pampas XV]] s’n.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.cronista.com/contratapa/El-pase-del-verano-Los-Pumas-dejan-Adidas-para-vestirse-con-Nike-20111227-0036.html |title=El pase del verano: Los Pumas dejan Adidas para vestirse con Nike |publisher=El Cronista |date=27 November 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Die eerste deur dié Amerikaanse maatskappy vervaardigde trui het met die tradisionele horisontaal-gestreepte trui weggedoen, en is net hemelblou met wit skouers, die Poemas het egter aangekondig dat hulle tydens die [[2012-Rugbykampioenskapreeks]] weer hul tradisionele trui sou dra.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.prematch.com.ar/post/3649/nike-presenta-su-camiseta-de-los-pumas.html |title=Nike presenta su camiseta de Los Pumas |publisher=Prematch |date=1 Junie 2012 |accessdate=14 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114202657/http://www.prematch.com.ar/post/3649/nike-presenta-su-camiseta-de-los-pumas.html |archive-date=14 November 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In September 1941 het Abelardo Gutiérrez (wie 14 jaar gelede die hemelblou en wit trui vir die span voorgestel het) ’n wapen met ’n [[leeu]] as kenteken voorgestel. Die kleur van die kenteken was blou (soos by die Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub, waar die eerste rugbywedstryd in Argentinië gespeel is). ’n Rukkie later wou die Argentynse beheerliggaam egter ’n aan Argentinië inheemse dier hê en die [[jaguar]] is weens sy “behendigheid en moed” gekies.&lt;ref name=&quot;lapasion&quot; /&gt; Interessant genoeg was die rugbyspan wat Argentinië van 2016 tot 2020 in [[Superrugby]] verteenwoordig, die [[Jaguares (Superrugbyspan)|Jaguares]], na die inheemse jaguar genoem.

Die Poemas-bynaam het ontstaan deur ’n fout van Carl Köhler, ’n joernalis van die destydse Suid-Afrikaanse koerant ''[[Die Transvaler]]'', wat die Argentynse span tydens hul eerste oorsese toer na [[Suider-Afrika]] in 1965 dopgehou het. Hy het probeer om ’n ewe pakkende bynaam, soortgelyk aan die ''All Blacks'', ''Springbokke'' en ''Wallabies'', te kry. Hy het vir Isak van Heerden, die destydse afrigter van die Natalse rugbyspan, wat deur die SARR opdrag gegee is om die toer te begelei, vir voorstelle gevra. Hulle het ’n prent van ’n soort leeu met kolle op die UAR-kenteken gesien. Köhler was bewus daarvan dat jaguars en poemas inheems is aan die Amerikas, en omdat hy onder druk was om sy artikel in te dien, het hy ’n raaiskoot gemaak en hulle die Poemas genoem, pleks van die eintlike jaguar. Die foutiewe bynaam het vasgebrand en is later deur die Argentyne self oorgeneem.&lt;ref name=&quot;PumaPower&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/5389512.stm |title=Puma power: Argentinian rugby |publisher=[[BBC]] |author=Sean Davies |date=26 Julie 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Die Argentynse speler Agustín Silvera onthou ’n effens ander staaltjie:&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/rugby/rugido-pumas-1965-sudafrica_0_ByzWs_Fw7x.html |title=Aquella confusión entre un yaguareté y un puma que modificó todo para siempre |publisher=Clarín |date=29 Mei 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

{{cquote|Veníamos caminando tras bajar del avión y un periodista se me acerca a preguntarme por el yaguareté. Como yo no hablaba muy bien inglés, le dije que era un puma.}}

{{cquote|Nadat ons uit die vliegtuig geklim en geloop het, het ’n joernalis (wat Carl Köhler was) my oor die jaguar ondervra. Omdat ek nie vlot Engels kon praat nie, het ek vir hom gesê dié dier is ’n poema.}}

In April 2023 het die Argentynse Rugbyunie sy nuwe visuele identiteit bekendgestel wat ’n verandering van die embleme van die beheerliggaam en die nasionale spanne behels, insluitende die sewesrugby- en jeugspanne. Dié proses sluit in die verwydering van die jaguarembleem se kenmerkende kolle en die terugkeer na die embleem wat gedurende die 1965-toer na Rhodesië en Suid-Afrika gebruik is.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/nuestra-nueva-identidad/ |title=Nuestra nueva identidad |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=17 April 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het die Argentynse beheerliggaam die Poemas se nuwe wegtrui bekendgestel, wat beïnvloed is deur die uniforms van die Berede Grenadiersregiment en die presidensiële erewag wat in 1812 gestig is.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.argentina.gob.ar/noticias/el-regimiento-de-granaderos-caballo-cumple-207-anos |title=El Regimiento de Granaderos a Caballo cumple 207 años |publisher=Argentynse regering |date=15 Maart 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; Die wegtrui is tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] gedra.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.argentina.gob.ar/noticias/los-pumas-jugaran-el-mundial-con-una-camiseta-en-homenaje-los-granaderos |title=Los Pumas jugarán el Mundial con una camiseta en homenaje a los Granaderos |publisher=Argentynse regering |date=29 Junie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://7enpunto.com/los-pumas-usaran-una-camiseta-en-honor-a-los-granaderos/ |title=Los Pumas usarán una camiseta en honor a los Granaderos |publisher=7enpunto |date=2 Julie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

== Truiverskaffers en -borge ==
Sedert 1978 het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Tydperk !! Verskaffer !! Borg
|-
|1978–1998
|rowspan=2| [[Adidas]]
||Geen truiborg
|-
|1999–2000
|rowspan=5|[[Visa (maatskappy)|Visa]]
|-
|2000–2003
| [[Topper (maatskappy)|Topper]]
|-
|2004–2011
| Adidas
|-
|2012–2023
|| [[Nike Inc.|Nike]]
|-
|2024–hede
|| [[Le Coq Sportif]]
|}

== Tuisstadions ==
{{multiple image
| align = right
| direction = vertical
| width = 220
| header = 
| image1 = Desfile militar sportiva.jpg
| alt1 = 
| caption1 = 
| image2 = Argentina A vs Inglaterra A 02.JPG
| alt2 = 
| caption2 = 
| footer = Sociedad Sportiva Argentina (bo) was Argentinië se eerste tuisstadion in 1910. [[José Amalfitani-stadion]] (onder), een van die huidige stadions van die Poemas in Buenos Aires
}}
Net soos ander vername rugbylande soos Australië, Frankryk, Nieu-Seeland en Suid-Afrika beskik Argentinië oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Poemas span vir hul toetse eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Argentinië in. Een van die mees gebruikte stadion vir toetse is die [[José Amalfitani-stadion]], tuiste van [[Club Atlético Vélez Sarsfield]] en geleë in [[Buenos Aires]]. Toe die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] in 1910 na Argentinië getoer het, het die nasionale span teen hulle op Sociedad Sportiva Argentina in die voorstad Palermo gespeel. Dié toets was ook die eerste Argentynse wedstryd.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.periodismo-rugby.com.ar/2017/05/16/lions-5/ |title=&quot;Lions&quot;: Los viajes olvidados |publisher=Periodismo Rugby |author=Ricardo Sabanes |date=16 Mei 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Debut&quot; /&gt;

Toe die Britte in 1927 na Argentinië teruggekeer het, het die nasionale span begin om beide die [[Estadio G.E.B.A.|GEBA]] en [[Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub]] as hul tuistes te gebruik, albei is in Palermo geleë. Die GEBA was gedurende die volgende dekades ’n gereelde tuiste, maar dit het ná die 1960’s slegs drie wedstryde gehuisves (met die laaste in 1993), nadat die Poemas begin het om groter stadions in te span.&lt;ref name=gebaground&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;ground=73;orderby=date;team=10;template=results;type=team;view=match |title=Argentina at ground: GEBA |publisher=ESPNscrum |accessdate=14 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114202702/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;ground=73;orderby=date;team=10;template=results;type=team;view=match |archive-date=14 November 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub is ook vir ’n groter aantal wedstryde gebruik, tot dit in 1948 deur ’n brand vernietig is.&lt;ref name=rugbytime&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.rugbytime.com/noticia.php?id=12634 |title=El club de rugby más antiguo de la Argentina |publisher=Rugbytime.com |date=19 September 2008 |accessdate=12 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140112235626/http://www.rugbytime.com/noticia.php?id=12634 |archive-date=12 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=cedirh&gt;{{es}} {{cite web |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:fnkeOKsKMR0J:www.danielpallarola.com.ar/cedirh/Buenos_Aires_Cricket_Rugby.doc+&amp;hl=es&amp;gl=ar&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESjVkekDmZ23Fcqs2Sq6aMkDHf1uMO7b1wSLZh2RI-HQILgZzsc1qoT7dH6hAraDr0PtcSQbTqKmR768pReoeY-kzuHJwwPlZkulEMrAyan0Hp-4BjqVS5XTtIv1u5V6S__uMeyO&amp;sig=AHIEtbRW46C1WrQJsr3ovJOADh1MT4bPvw |title=Buenos Aires Cricket &amp; Rugby Club |publisher=Centro de Documentación, Investigación y Referencia Histórica-Deportiva |date=Junie 2009 |accessdate=29 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629065200/https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache%3AfnkeOKsKMR0J%3Awww.danielpallarola.com.ar%2Fcedirh%2FBuenos_Aires_Cricket_Rugby.doc+&amp;hl=es&amp;gl=ar&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESjVkekDmZ23Fcqs2Sq6aMkDHf1uMO7b1wSLZh2RI-HQILgZzsc1qoT7dH6hAraDr0PtcSQbTqKmR768pReoeY-kzuHJwwPlZkulEMrAyan0Hp-4BjqVS5XTtIv1u5V6S__uMeyO&amp;sig=AHIEtbRW46C1WrQJsr3ovJOADh1MT4bPvw |archive-date=29 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Gedurende die 1970’s en 1980’s het die Poemas die Estadio Ferro Carril Oeste in die voorstad Caballito gereeld vir toetswedstryde gebruik, onder andere teen Ierland, Nieu-Seeland, Frankryk en Australië.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://canchallena.lanacion.com.ar/1817488-el-historial-de-los-pumas-contra-los-grandes-los-all-blacks-el-unico-al-que-no-le-pudieron-ganar |title=El historial de los Pumas contra los grandes: los All Blacks, el único al que no le pudieron ganar |publisher=Cancha Llena |date=8 Augustus 2015 |accessdate=6 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160206142233/http://canchallena.lanacion.com.ar/1817488-el-historial-de-los-pumas-contra-los-grandes-los-all-blacks-el-unico-al-que-no-le-pudieron-ganar |archive-date=6 Februarie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.infobae.com/2015/10/18/1763176-el-historial-los-pumas-australia-la-tercera-potencia/ |title=El historial de Los Pumas ante Australia, la tercera potencia |publisher=Infobae |date=18 Oktober 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In 1997 is Argentinië se eerste suiwer rugbystadion deur BACRC in Los Polvorines, [[Groter Buenos Aires]], ingewy. Altesaam nege toetswedstryde is op dié stadion gespeel, totdat die stadion in 2005 verkoop is.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/ediciones-anteriores/adios-escenario-triunfos-historicos_0_S1sXsLyAte.html |title=Adiós a un escenario de triunfos históricos |publisher=Clarín |date=4 Desember 2005 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

Die eerste tuiswedstryde buite die hoofstadgebied is eers tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1977 gespeel. Destyds het Argentinië op die Estadio Monumental José Fierro in [[San Miguel de Tucumán]] teen Brasilië, Uruguay, Paraguay en Chili te staan gekom. Sedert die middel-1990’s let die UAR daarop, dat die nasionale span se toetswedstryde gelyk tussen die streke verdeel en nie slegs in die hoofstadgebied gehuisves word nie. Naas San Miguel de Tucumán het ook die Estadio Malvinas Argentinas in Mendoza, die Estadio Padre Ernesto Martearena in [[Salta]], die Estadio Mario Alberto Kempes in [[Córdoba, Argentinië|Córdoba]] en die Estadio del Bicentenario in [[San Juan, Argentinië|San Juan]] gewilde stadions (met meer as vyf toetswedstryde) geword.

Net soos Italië is Argentinië die enigste vlak-een-rugbyland wat tot dusver nog nie ’n wedstryd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi gehuisves het nie, alhoewel hulle vir die [[Rugbywêreldbeker 2027]] aansoek gedoen, maar dié bod ter ondersteuning van die Australiese s’n laat vaar het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/international/2027-rugby-world-cup-australia-argentina-host-nation-a9467981.html |title=Argentina ready to abandon 2027 Rugby World Cup bid making Australia strong favourites to host tournament |publisher=[[The Independent]] |author=Nick Mulvanney |date=16 April 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1093218/argentina-withdraw-rugby-world-cup-bid |title=Argentina withdraw 2027 Rugby World Cup bid to strengthen Australian campaign |publisher=insidethegames.biz |author=Nancy Gillen |date=16 April 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

== Toetswedstryde ==
[[Lêer:Argentina IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Argentinië se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys vanaf 10 Oktober 2003 tot op hede]]
Argentinië het 226 van sy 458 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 49,34%. Argentinië se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Oktober 2025):&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/match_results_year.html?id=10;type=team |title=International Rugby Union Statistics – Argentina |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Teenstander
! Gespeel
! Gewen
! Verloor
! Gelykop
! % Gewen
|- bgcolor=&quot;#d0ffd0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
| {{AUSru}} || 43 || 10 || 30 || 3 || 23,26
|-
| {{BRAru}} || 10 || 10 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BILru}} || 7 || 0 || 6 || 1 || 0,00
|-
| {{CHIru}} || 32 || 32 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{ENGru}} || 29 || 5 || 23 || 1 || 17,24
|-
| {{FIJru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 75,00
|-
| {{FRAru}} || 56 || 15 || 40 || 1 || 26,79
|-
| {{GEOru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{IRLru}} || 20 || 6 || 14 || 0 || 30,00
|-
| {{ITAru}} || 24 || 18 || 5 || 1 || 75,00
|-
| {{JPNru}} || 7 || 6 || 1 || 0 || 85,71
|-
| {{CANru}} || 9 || 6 || 3 || 0 || 66,67
|-
| {{NAMru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{NZLru}} || 41 || 4 || 36 || 1 || 9,76
|-
| {{PARru}} || 17 || 17 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{PERru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{ROMru}} || 9 || 9 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{SAMru}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 40,00
|-
| {{SCOru}} || 22 || 11 || 11 || 0 || 50,00
|-
| {{ESPru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{RSAru}} || 40 || 4 || 35 || 1 || 10,00
|-
| {{TGAru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{URUru}} || 35 || 35 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{VENru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{USAru}} || 9 || 9 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{WALru}} || 22 || 7 || 14 || 1 || 31,82
|-
| align=&quot;left&quot; |'''Algeheel''' || '''458''' || '''226''' || '''222''' || '''10''' || '''49,34'''
|}

Omdat die [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR) ’n lang tyd nie ’n lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) was nie, het hul lede die wedstryde teen Argentinië nie as amptelike toetswedstryde erken nie. Eweneens word hul enigste wedstryd teen [[Rhodesië]] nie as ’n toetswedstryd erken nie, aangesien dié land nie internasionaal erken is nie. In teenstelling met baie ander beheerliggame erken die UAR die wedstryde teen die [[Britse Barbarians|Barbarians]] nie as toetswedstryde nie. Terwyl die Britse en Ierse Leeus se opwarmingswedstryd voor hul Nieu-Seelandse 2005-toer teen Argentinië as ’n toetswedstryd erken is, word die Britse en Ierse Leeus se voorbereidingswedstryd voor hul Australiese 2025-toer nie as sulks erken nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/featured/have-the-british-irish-lions-ever-played-in-the-uk-or-ireland-177414 |title=Have the British &amp; Irish Lions ever played in the UK or Ireland? |publisher=Rugby World |author=Richard Edwards |date=20 Junie 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

== Rekords ==
=== Wêreldbekerrekord ===
Argentinië het tot dusver aan elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem en tydens drie toernooie tot die halfeindstryd gevorder, maar hulle is onderskeidelik deur Suid-Afrika (in [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]), Australië (in [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]) en Nieu-Seeland (in [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]]) verslaan. Tydens die 2007-toernooi het die Poemas die wedstryd om die derde plek teen die gasheer Frankryk gewen. Daarmee is Argentinië naas die drie veelvuldige wêreldkampioene Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika die mees suksesvolle span van die Suidelike Halfrond. Daarbenewens het Argentinië twee keer die kwarteindstryd gehaal, maar teen Frankryk (in [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]) en Nieu-Seeland (in [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]) verloor. Tydens al die ander rugbywêreldbekertoernooie is die Poemas reeds in die poelfase uitgeskakel.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Uitslag
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Kwarteindrondte
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase
|- style=&quot;background:#FFDAB9;&quot;
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Derde plek
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Kwarteindrondte
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Vierde plek
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Vierde plek
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer''
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Die Rugbykampioenskap (sedert 2012) ===
Argentinië se enigste jaarlikse toernooi is die Rugbykampioenskap, waaraan hulle sedert 2012 deelneem en teen drie ander lande van die Suidelike Halfrond speel: Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika. Voor die Poemas se opname in 2012 het dié toernooi as Drienasiesreeks bekend gestaan. Die Argentyne het tot dusver nog geen toernooi gewen nie. As deel van die Rugbykampioenskap ding die Poemas met die Wallabies om die [[Poematrofee]] (sedert 2000) mee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part Two |publisher=ESPNscrum |date=5 November 2008 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt; In [[2020-Drienasiesreeks|2020]] het die toernooi vir een jaar na die ou formaat teruggekeer, nadat Suid-Afrika vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] nie daaraan deelgeneem het nie.

{{Drie-Nasiesrekord}}
{{Die Rugbykampioenskap-rekord}}

&lt;small&gt;Punte word soos volg toegeken: 4 punte vir ’n oorwinning, 2 punte vir ’n gelykopuitslag, 0 punte vir ’n nederlaag (saam met moontlike bonuspunte), 1 bonuspunt vir ten minste drie drieë meer as die teenstander, 1 bonuspunt vir ’n nederlaag met minder as sewe punte.&lt;/small&gt;

=== Ander toetswedstryde en toernooie ===
Gedurende die amateurtydperk het die Poemas maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Argentinië getoer. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat (’n uitsondering is die [[Britse en Ierse Leeus]] se vierjaarlikse toere). Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Europese spanne na Argentinië en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] reis die Poemas na Europa. As deel daarvan ding Argentinië sedert 2012 met Ierland mee om die Admiral Brown-trofee (genoem na die Iers-gebore admiral William Brown wat die [[Argentynse Vloot]] gestig het).&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/2012/11/21/irlanda-v-argentina-la-copa-almirante-brown/ |title=Irlanda v Argentina: La Copa Almirante Brown |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=21 November 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

Vanaf 1951 tot in 2013 het Argentinië aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Van die 35 toernooie gedurende dié tydperk het die Poemas 34 beklink, waartydens hulle elke wedstryd gewen het. Slegs in 1981, toe die Poemas hulle aan die toernooi onttrek het, het met [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] ’n ander span die titel ingepalm. Sedert 2014 neem die Poemas nie meer aan dié toernooi deel nie en Argentinië word deur die reserwespan ''Argentina XV'' verteenwoordig.
* Toernooititels (34): in 1951, 1958, 1961, 1964, 1967, 1969, 1971, 1973, 1975, 1977, 1979, 1983, 1985, 1987, 1989, 1991, 1993, 1995, 1997, 1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 en 2013

Die Poemas het vanaf 1995 tot in 2003 aan al die vyf Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deelgeneem en elke toernooi beklink.
* Toernooititels (5): in 1995, 1996, 1998, 2001 en 2003

Daarbenewens neem die Argentynse reserwespanne sedert 2009 aan die Amerikas se Rugbykampioenskap deel (nieamptelik as die “Amerikas se Sesnasies-toernooi” bekend) en hulle speel tydens dié toernooi teen ander spanne van Noord- en Suid-Amerika. Van tot dusver nege toernooie het hulle sewe gewen; slegs in 2017 en 2018 het die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] met die titel weggestap.

== Spelers ==
=== Huidige span ===
Die volgende spelers het die Argentynse span gevorm tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]]:&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/plantel-para-recibir-a-los-all-blacks-en-argentina |title=Plantel para recibir a los All Blacks en Argentina |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=4 Augustus 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

{|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Agterspelers ''(zagueros)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Simón Benítez Cruz]] || [[Skrumskakel]] || Tarucas || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Gonzalo García]] || Skrumskakel || [[Zebre]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 11
|-
| [[Agustín Moyano]] || Skrumskakel || [[Dogos XV|Dogos]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}2
|-
| [[Tomás Albornoz]] || [[Losskakel]] || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 17
|-
| [[Gerónimo Prisciantelli]] || Losskakel || [[Racing 92]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Santiago Chocobares]] || [[Senter]] || [[Stade Toulousain|Toulouse]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 27
|-
| [[Lucio Cinti]] || Senter || [[Saracens]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 33
|-
| [[Justo Piccardo]] || Senter || [[Montpellier Hérault Rugby|Montpellier]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Mateo Carreras]] || [[Vleuel]] || [[Aviron Bayonnais|Bayonne]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 27
|-
| [[Bautista Delguy]] || Vleuel || [[ASM Clermont Auvergne|Clermont]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 33
|-
| [[Rodrigo Isgró]] || Vleuel || [[Harlequins]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Ignacio Mendy]] || Vleuel || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Santiago Carreras]] || [[Heelagter]] || [[Bath Rugby|Bath]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 55
|-
| [[Benjamín Elizalde]] || Heelagter || [[Bristol Bears]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Juan Cruz Mallía]] || Heelagter || [[Stade Toulousain|Toulouse]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 42
|}
|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Voorspelers ''(delanteros)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Bautista Bernasconi]] || [[Haker]] || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0|00}}3
|-
| [[Julián Montoya]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Haker || [[Section Paloise|Pau]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 108
|-
| [[Ignacio Ruiz]] || Haker || [[USA Perpignan|Perpignan]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}17
|-
| [[Nahuel Tetaz Chaparro]] || [[Stut]] || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}78
|-
| [[Francisco Coria Marchetti]] || Stut || [[CA Brive|Brive]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0|00}}3
|-
| [[Pedro Delgado]] || Stut || [[Dogos XV|Dogos]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0|00}}4
|-
| [[Joel Sclavi]] || Stut || [[Stade Rochelais|La Rochelle]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}27
|-
| [[Mayco Vivas]] || Stut || [[Oyonnax Rugby|Oyonnax]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}30
|-
| [[Boris Wenger]] || Stut || [[Dogos XV|Dogos]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0|00}}0
|-
| [[Franco Molina]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Exeter Chiefs]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}12
|-
| [[Pedro Rubiolo]] || Slot || [[Bristol Bears]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}23
|-
| [[Lucas Paulos]] || Slot || [[Aviron Bayonnais|Bayonne]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}17
|-
| [[Guido Petti]] || Slot || [[Harlequins]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}89
|-
| [[Nicolás D’Amorim]] || [[Losvoorspeler]] || [[Pampas XV|Pampas]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0|00}}1
|-
| [[Juan Martín González]] || Losvoorspeler || [[Saracens]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}42
|-
| [[Santiago Grondona]] || Losvoorspeler || [[Bristol Bears]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}21
|-
| [[Marcos Kremer]] || Losvoorspeler || [[ASM Clermont Auvergne|Clermont]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}73
|-
| [[Pablo Matera]] || Losvoorspeler || [[Mie Honda Heat]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 112
|-
| [[Joaquín Oviedo]] || Losvoorspeler || [[USA Perpignan|Perpignan]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}12
|}
|}

=== Bekende spelers ===
[[Lêer:Hugo Porta cropped.jpg|duimnael|upright|Hugo Porta (2007)]]
[[Lêer:Agustín Pichot - En Casa Rosada - 08FEB07 -presidencia-govar.jpg|duimnael|upright|Agustín Pichot (2007)]]
[[Lêer:Felipe Contepomi Stade francais training 2012-03-03.jpg|duimnael|upright|Felipe Contepomi (2012)]]
[[Lêer:Juan Martin Hernandez 2012 (cropped).jpg|duimnael|upright|Juan Martín Hernández (2012)]]
Vier voormalige Argentynse spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Speler !! Posisie !! Inskrywing
|-
| [[Felipe Contepomi]] || [[Losskakel]], [[Senter]] || 2017
|-
| [[Juan Martín Hernández]] || [[Losskakel]], [[Heelagter]] || 2023
|-
| [[Agustín Pichot]] || [[Skrumskakel]] || 2011
|-
| [[Hugo Porta]] || [[Losskakel]] || 2008
|}

Drie rugbyspeler is as Argentynse sportlui van die jaar aangewys en met die ''Olimpia de Oro'' vereer: [[Bernardo Otaño]] (in 1965), Hugo Porta (in 1985) en [[Gonzalo Quesada]] (in 1999).&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/todos-los-ganadores-del-oro-desde-1954-nid972375/ |title=Todos los ganadores del oro, desde 1954 |publisher=La Nación |date=18 Desember 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Spelerstatistieke ===
Vervolgens die belangrikste statistieke van Argentinië se spelers. Die spelers wat met &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.

&lt;small&gt;(Korrek teen Oktober 2025)&lt;/small&gt;

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=10;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Pablo Matera]] * || 2013–2025 || 118
|-
| {{0}}2 || [[Julián Montoya]] * || 2014–2025 || 114
|-
| {{0}}3 || [[Agustín Creevy]] || 2005–2024 || 110
|-
| {{0}}4 || [[Nicolás Sánchez]] || 2010–2023 || 104
|-
| {{0}}5 || [[Matías Alemanno]] * || 2014–2025 || {{0}}98
|-
| {{0}}6 || [[Guido Petti]] * || 2014–2025 || {{0}}95
|-
| {{0}}7 || [[Tomás Cubelli]] || 2010–2023 || {{0}}93
|-
| {{0}}8 || [[Matías Moroni]] * || 2014–2025 || {{0}}92
|-
| {{0}}9 || [[Tomas Lavanini]] * || 2012–2025 || {{0}}91
|-
| 10 || colspan=3 | Twee spelers met 87 toetswedstryde elk
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde as kaptein&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=10;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Agustín Creevy]] || 2014–2018 || 51
|-
| {{0}}2 || [[Julián Montoya]] * || 2021–2025 || 51
|-
| {{0}}3 || [[Lisandro Arbizu]] || 1992–2003 || 48
|-
| {{0}}4 || [[Hugo Porta]] || 1977–1990 || 38
|-
| {{0}}5 || [[Agustín Pichot]] || 2000–2007 || 30
|-
| {{0}}6 || [[Felipe Contepomi]] || 2007–2013 || 25
|-
| {{0}}7 || [[Juan Martín Fernández Lobbe|J. M. Fernández Lobbe]] || 2008–2014 || 20
|-
| {{0}}8 || [[Pedro Sporleder]] || 1996–1999 || 20
|-
| {{0}}9 || [[Pablo Matera]] || 2018–2022 || 17
|-
| 10 || [[Héctor Silva]] || 1967–1971 || 15
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste punte aangeteken&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=10;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Punte
|-
| {{0}}1 || [[Nicolás Sánchez]] || 2010–2023 || 902
|-
| {{0}}2 || [[Felipe Contepomi]] || 1998–2013 || 651
|-
| {{0}}3 || [[Hugo Porta]] || 1971–1990 || 590
|-
| {{0}}4 || [[Gonzalo Quesada]] || 1996–2003 || 486
|-
| {{0}}5 || [[Santiago Mesón]] || 1987–1997 || 365
|-
| {{0}}6 || [[Emiliano Boffelli]] * || 2017–2025 || 340
|-
| {{0}}7 || [[Federico Todeschini]] || 1998–2008 || 256
|-
| {{0}}8 || [[Lisandro Arbizu]] || 1990–2005 || 183
|-
| {{0}}9 || [[Santiago Carreras]] * || 2019–2025 || 181
|-
| 10 || [[Juan Martín Hernández]] || 2003–2017 || 176
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste drieë gedruk&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=10;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Drieë
|-
| {{0}}1 || [[José Núñez Piossek]] || 2001–2008 || 29
|-
| {{0}}2 || [[Diego Cuesta Silva]] || 1983–1995 || 28
|-
| {{0}}3 || [[Gustavo Jorge]] || 1989–1994 || 24
|-
| {{0}}4 || [[Rolando Martín]] || 1994–2003 || 18
|-
| {{0}}5 || [[Facundo Soler]] || 1996–2002 || 18
|-
| {{0}}6 || [[Joaquín Tuculet]] || 2012–2019 || 18
|-
| {{0}}7 || [[Santiago Cordero]] * || 2013–2025 || 17
|-
| {{0}}8 || [[Juan Imhoff]] || 2009–2023 || 17
|-
| {{0}}9 || [[Hernán Senillosa]] || 2002–2007 || 17
|-
| 10 || colspan=3 | Drie spelers met 16 drieë elk
|}
|}

== Afrigters ==
[[Lêer:Hector silva gira.jpg|duimnael|upright|Hector Silva (1978)]]
[[Lêer:Mario Ledesma.jpg|duimnael|upright|Mario Ledesma (2009)]]
[[Lêer:Michael Cheika June 2017.jpg|duimnael|upright|Michael Cheika (2017)]]
Die Poemas het in die verlede die volgende hoofafrigters gehad:&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=http://www.uar.com.ar/pumas/estadisticas/entrenadores.htm |title=Entrenadores de toda la historia de los Pumas |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=2007 |accessdate=28 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928055740/http://www.uar.com.ar/pumas/estadisticas/entrenadores.htm |archive-date=28 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

{| class=wikitable
!Tydperk
!Naam
|-
|1932||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Edmundo Stanfield]]
|-
|1936||{{vlagikoon|Argentinië}} Luis Cilley, {{vlagikoon|Argentinië}} [[Carlos Huntley-Robertson]], {{vlagikoon|Argentinië}} [[Edmundo Stanfield]]
|-
|1954||{{vlagikoon|Argentinië}} Juan C. Wells
|-
|1956||{{vlagikoon|Ierland|rugby}} Dermot Cavanagh, {{vlagikoon|Argentinië}} Horacio Savino
|-
|1959||{{vlagikoon|Argentinië}} Jorge Merelle
|-
|1960||{{vlagikoon|Argentinië}} Robert Galarga
|-
|1960||{{vlagikoon|Argentinië}} Saturnino Racimo
|-
|1965||{{vlagikoon|Suid-Afrika|1928}} [[Izak Van Heerden]]
|-
|1965–1973||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Ángel Guastella]]
|-
|1974||{{vlagikoon|Argentinië}} Carlos Villegas
|-
|1975||{{vlagikoon|Argentinië}} Eduardo Poggi
|-
|1976–1977||{{vlagikoon|Argentinië}} Carlos Villegas
|-
|1978||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Ángel Guastella]]
|-
|1978–1980||{{vlagikoon|Argentinië}} Aitor Otaño
|-
|1980–1983||{{vlagikoon|Argentinië}} Rodolfo O’Reilly
|-
|1983–1987||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Héctor Silva]]
|-
|1987–1990||{{vlagikoon|Argentinië}} Rodolfo O’Reilly
|-
|1990–1993||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Luis Gradín]]
|-
|1993–1994||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Héctor Méndez]]
|-
|1994–1995||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Alejandro Petra]]
|-
|1995||{{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Alex Wyllie]], {{vlagikoon|Argentinië}} [[Héctor Méndez]]
|-
|1995–1999||{{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Alex Wyllie]]
|-
|1999–2007||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Marcelo Loffreda]]
|-
|2007–2013||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Santiago Phelan]]
|-
|2013–2018||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Daniel Hourcade]]
|-
|2018–2022||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Mario Ledesma]]
|-
|2022–2023||{{vlagikoon|Australië}} [[Michael Cheika]]
|-
|sedert 2024||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Felipe Contepomi]]
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{es}} {{cite book |author=Horacio J. Spinetto |title=Ciento veinte años de rugby argentino |publisher=Todo es Historia |edition=XXV |number=295 |location=Buenos Aires |year=1992 |issn=0040-8611}}
* {{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Argentina national rugby union team|Argentynse nasionale rugbyspan}}
* {{es}} [https://lospumas.com.ar/ Amptelike webwerf]
* {{es}} [https://www.uar.com.ar/ Amptelike webwerf van die Argentynse Rugbyunie]
* {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/argentina Argentinië by Wêreldrugby]
* {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/argentina/ Argentinië op Planet Rugby]

{{Nasionale rugbyspanne}}
{{Die Rugbykampioenskap}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Rugby in Argentinië]]
[[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Suid-Amerika]]</text>
      <sha1>2rdgztmdzukid3bzj1k4gdhffz5b0il</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alexander Graham Bell</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25798</id>
    <revision>
      <id>2921209</id>
      <parentid>2850438</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:04:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10878" sha1="5p1d4iy62fh0lqx256ofj5gf3o429rp" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Alexander Graham Bell
| bynaam           = 
| beeld            = Alexander Graham Bell.jpg
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = 
| geboortenaam     = 
| geboortedatum    = [[3 Maart]] [[1847]]
| geboorteplek     = [[Edinburg]], [[Skotland]]
| dood_datum       = {{SDEO|1847|3|3|1922|8|2}}
| sterfteplek      = Beinn Bhreagh, [[Nova Scotia]], [[Kanada]]
| ouers            = Alexander Melville Bell&lt;br /&gt;Eliza Grace Symonds Bell
| titel            = 
| nasionaliteit    = {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} (1847–1882)&lt;br /&gt;{{vlagland|Kanada|1868}} (1870–1871)&lt;br /&gt;{{vlagland|Verenigde State}} (1882–1922)
| beroep           = uitvinder, wetenskaplike, ingenieur, Professor, Onderwyser van die dowes
| ander            = 
| bekend           = uitvinding van die [[telefoon]]
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = Albert-medalje (1902)&lt;br /&gt;John Fritz-medalje (1907)&lt;br /&gt;Elliott Cresson-medalje (1912)
| party            = 
| godsdiens        = 
| huweliksmaat     = Mabel Hubbard (1877–1922)
| kinders          = 4
| webblad          = 
| handtekening     = Alexander Graham Bell (signature).svg
}}
[[Lêer:Alexander Graham Bell's Voice.ogg|duimnael|regs|300px|'n Uittreksel uit 'n opname wat Bell op 15 April 1885 by die Volta-laboratorium van sy eie stem gemaak het: ''Hear my voice. ... Alexander ... Graham ... Bell.'' Hierdie enigste bekende opname van sy stem is op 'n wasskyf opgeneem wat later verbrokkel het. Dit is in 2011 by die Smithsonian Institution herontdek en is in 2013 d.m.v. optiese skandering ontleed.&lt;ref name=&quot;am1&quot;&gt;{{cite web |last1=Marsh |first1=Allison |title=Particle Physics Resurrects Alexander Graham Bell’s Voice |url=https://spectrum.ieee.org/tech-history/dawn-of-electronics/particle-physics-resurrects-alexander-graham-bells-voice |website=spectrum.ieee.org |publisher=IEEE Spectrum |accessdate=26 October 2020 |date=30 April 2018}}&lt;/ref&gt;]]
'''Alexander Graham Bell''' ([[3 Maart]] [[1847]] – [[2 Augustus]] [[1922]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.bellhomestead.ca/history/Pages/TheBellFamily.aspx &quot;The Bell Family&quot;.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190204181253/http://www.bellhomestead.ca/history/Pages/TheBellFamily.aspx |date= 4 Februarie 2019 }} ''Bell Homestead National Historic Site'', 2013. Besoek op 12 November 2014.&lt;/ref&gt;) was ’n [[Skotland|Skotse]] wetenskaplike en uitvinder wat in [[V.S.A.|Amerika]] gewoon het. Hy het die [[telefoon]] in 1876 uitgevind en die telefoonmaatskappy Bell die jaar daarna begin.&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt;

== Belangrikste prestasies ==
In sy pogings om die eerste ‘harmoniese telegraaf’ te ontwerp en te maak (nadat [[Samuel Morse]] 'n paar jaar vantevore [[telegrafie]] uitgevind het), het Bell te staan gekom voor die struikelblok dat net een boodskap op 'n keer oorgesein kon word. Hy wou dit oorkom deur die teorie dat daar veelvuldige note in 'n musikale akkoord is, toe te pas. Bell het met Thomas Watson, die eienaar van 'n elektriese winkel, saamgewerk om sy idee van 'n harmoniese telegraaf te verwesenlik.

Op 2 Junie 1875 is klank die eerste keer bloot toevallig oor 'n draad oorgesein: Bell, in die sendkamer, het 'n draad wat styf om die elektromagneet vasgedraai was, probeer losmaak. Watson het 'n “trilling” in die ontvangskamer gehoor, en besef dat wat hy gehoor het, die eerste kommunikasie oor 'n draad was.

Die volgende jaar, op 10 Maart,&lt;ref name=&quot;WDL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.wdl.org/en/item/11375/ |title=Alexander Graham Bell Laboratory Notebook, 1875–1876 |website=[[World Digital Library]] |date=1875–1876 |access-date=12 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200308042132/https://www.wdl.org/en/item/11375/ |archive-date=8 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; het Bell ontdek dat die draad sy weerstand kan afwissel en 'n golfstroom kan produseer as dit gedeeltelik in 'n geleiervloeistof gedompel is. Hierdie deurbraak was die finale stap in Bell se soeke. Watson, in die ontvangskamer, kon Bell se stem perfek hoor, en die paar het besef dat hulle hul doel bereik het.&lt;ref name=&quot;WDL&quot; /&gt;

Van toe af het dinge vinnig gebeur, en Bell het die land deurreis om sy nuwe uitvinding te bevorder nadat hy die Bell Telephone Company in 1877 gestig het. Hierdie Amerikaanse maatskappy bestaan vandag nog met die naam AT&amp;T. Die maatskappy moes sy patente telkemale verdedig aangesien ander maatskappye hul eie telefone probeer ontwerp het, maar in al die sake het die opposisie verloor aangesien Bell oorweldigende bewyse kon lewer ter ondersteuning van sy oorspronklike patente. Bell is in daardie jaar met Mabel Hubbard getroud en die twee het vir 'n jaar lank na [[Europa]] vertrek.

Met finansiële sukses en beroemdheid voor die ouderdom van 35, het Bell sy belange op ander terreine uitgebrei terwyl die Bell Telephone Company bly groei en bloei het. Gedurende hierdie tydperk het hy talle nuttige toestelle en instrumente uitgevind, soos 'n elektriese sondeerder wat metaalvoorwerpe soos koeëls in 'n menslike liggaam kon opspoor.

[[Lêer:Actor portraying Alexander Graham Bell in an AT&amp;T promotional film (1926).jpg|duimnael|links|Bell praat oor sy telefoon, 1876 (akteur, 1926)]]
Bell het ook 'n primitiewe kunsmatige asemhalingstoestel in die vorm van 'n metaalvakuumbaadjie ontwerp – hierdie uitvinding het gevolg ná die dood van sy pasgebore seun in 1891 as gevolg van asemhalingskomplikasies. Dit het die prototipe geword van die ‘ysterlong’ van die 1950's ten tye van die polio-epidemie.

In daardie jaar het Bell ook die Franse Volta-prys gekry – 'n kontantprys van $10 000 vir sy groot bydrae tot [[elektrisiteit]].
Een van Bell se grootste uitvindings (volgens hom) was die “fotofoon” – 'n toestel wat klank kon oorsein deur 'n ligstraal te gebruik. Die fotofoon het 'n seleenkristal en 'n vibrerende spieël gebruik wat op klank kon reageer, en met hierdie toestel is 'n boodskap meer as 180&amp;nbsp;m ver tussen twee geboue oorgesein. Bell het weer eens die pad vir moderne tegnologie met sy uitvinding gebaan, aangesien die teorie wat hy ontwikkel het later die grondslag vir [[laser]]- en [[Optiese vesel|veseloptiese]] kommunikasiestelsels sou vorm.

Ander terreine waarop Bell 'n bydrae gemaak het, was ontsouting en waterdistillering, viervlakkige strukture en hul eienskappe, skaapteelt, skeertuie en vliegtuie. Bell was nogal opgenome met die gedagte van vlieg, en het in 1907 die ''Aerial Experiment Association'' saam met vier jong ingenieurs gestig. Op 23 Februarie 1909, ses jaar ná die [[Wright-broers]] se geskiedkundige vlug in 1903 by Kitty Hawk, het Bell en sy kollegas hul kragaangedrewe [[vliegtuig]] – die Silver Dart – met welslae in Kanada geloods.

== Lewensgeskiedenis ==
[[Lêer:Alexander Graham Bell and family.jpg|duimnael|Alexander Graham Bell met sy gesin]]
Alexander Graham Bell se familie was ware kommunikeerders! Sy oupa (ook Alexander Bell) was 'n akteur en orator met 'n reputasie vir sy indrukwekkende stem. Hierdie talent het die ouer Bell laat navorsing doen oor elokusie, en hy het talle werke oor die onderwerp die lig laat sien. Hy het sy twee seuns, David en Melville, aangespoor om hulle by sy navorsing aan te sluit, en David het uiteindelik 'n spraakonderwyser geword terwyl Melville in sy vader se voetspore gevolg het.

Melville is met Eliza Grace Symonds, 'n dowe kunstenaar, getroud en hulle het drie seuns gehad – die middelste een was Alexander die uitvinder. Alexander Graham Bell is in 1847 gebore. Hy was 'n besonder intelligente en nuuskierige kind wat op 'n baie jong ouderdom leer lees en skryf het.

Sy vroeë ervarings met sy gehoorgestremde moeder het 'n nuuskierigheid by die jong Aleck, soos hy in die familie bekend gestaan het, laat posvat oor die [[meganika]] van gehoor. Hy het op 'n baie jong ouderdom besef dat hy met sy ma kon kommunikeer as hy op 'n baie lae en duidelike toon naby haar voorkop praat waar sy die vibrasies van die klankenergie wat hy geskep het, kon ‘hoor’. Dit was onvermydelik dat hierdie ervarings later tot sy prestasies sou lei.

As 'n onversadigbaar nuuskierige tiener het Aleck 'n masjien ontwerp wat koring kon spel. Die toestel het 'n naelborsel en 'n spaan gekombineer wat op 'n draaiborselwiel geposisioneer was. Tydens 'n besoek aan Londen het hy sir Charles Wheatstone se “praatmasjien” gesien, en gou behep geraak met die idee om self een te maak. Saam met sy ouer broer het Aleck 'n meganiese toestel ontwerp en gebou wat die funksies van die menslike spraakstelsel (mond, keel, neus, tong, longe, ensovoorts) nageboots het en werklik klank voortgebring het!

Op 16 is Aleck, toe 'n student aan die Universiteit van [[Londen]], geprikkel deur 'n tesis van Hermann von Helmholtz met die titel “Oor die Sensasie van Klank”. Aleck het 'n deel van die tesis verkeerd vertaal en is besiel deur wat hy gemeen het gelui het: “…klinkerklanke kan oor 'n draad oorgesein word.” Bell het later die volgende oor sy fout te sê gehad: “Dit het my selfvertroue gegee. As ek [[Duits]] kon lees, sou ek dalk nooit met my eksperimente met elektrisiteit begin het nie.&quot;

In sy vroeë twintigs het Bell 'n aantal terugslae beleef – albei sy broers is aan tuberkulose dood en hy was self geïnfekteer. Hy het na sy ouers in Kanada verhuis, waar hy tyd gehad het om te herstel en oor sy uitvindingsaspirasies te droom.

Nadat hy in 1871 suid is [[Boston]] toe, het Bell met sy onderwysloopbaan by die Bostonse Skool vir Doofstommes begin waar hy groot veranderings teweeggebring het deur van die tipiese ‘behandelings’ van gebare en institusionalisering weg te skram. In plaas daarvan het hy alternatiewe metodes voorgestaan om dowes te leer praat. Een van sy studente, Mabel Hubbard, het later sy vrou geword, en haar pa het ook 'n belangrike rol in Bell se lewe gespeel.

Bell se werk by die skool het sy reputasie versterk en [[Helen Keller]], wat haar outobiografie aan hom opgedra het, het hom groot lof toegeswaai.

Bell is op 2 Augustus 1922 in die ouderdom van 75 oorlede.

== Sien ook ==
* [[Elisha Gray]], word deur sommige as die ware uitvinder van die telefoon beskou.

== Verwysings ==
{{CommonsKategorie}}
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Bell, Alexander Graham}}
[[Kategorie:Amerikaanse entrepreneurs]]
[[Kategorie:Amerikaanse ingenieurs]]
[[Kategorie:Amerikaanse uitvinders]]
[[Kategorie:Britse entrepreneurs]]
[[Kategorie:Britse wetenskaplikes]]
[[Kategorie:Britse uitvinders]]
[[Kategorie:Kanadese wetenskaplikes]]
[[Kategorie:Geboortes in 1847]]
[[Kategorie:Sterftes in 1922]]
[[Kategorie:Amerikaanse fisici]]
[[Kategorie:Lugvaartpioniers]]
[[Kategorie:Geskiedenis van telekommunikasie]]
[[Kategorie:Skotse uitvinders]]</text>
      <sha1>5p1d4iy62fh0lqx256ofj5gf3o429rp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afrikaanse Wikipedia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28133</id>
    <revision>
      <id>2921197</id>
      <parentid>2921013</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119329" sha1="7uf1oubymcukc0pok1sfooceh1unlte" xml:space="preserve">{{Infoboks webwerf
| naam              = Wikipedia
| logo              = Wikipedia-logo-v2-af.svg
| skermkiekie       = Voorblad Afrikaanse Wikipedia.jpg
| tipe              = [[Wiki]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| registrasie       = Opsioneel
| eienaar           = [[Wikimedia Stigting]]
| outeur            = Die gemeenskap
| opgerig           = [[16 November]] [[2001]]
| status            = Aktief
| url               = {{URL|https://af.wikipedia.org/}}
}}

Die '''Afrikaanse Wikipedia''' is die [[Afrikaans]]e weergawe van [[Wikipedia]], die webgebaseerde vrye-inhoud-[[ensiklopedie]], waar &quot;vrye&quot; na die kopievrye lisensiëring van die projek verwys. Die Afrikaanse weergawe was op 16 November 2001 die 11de Wikipedia om geskep te word.&lt;ref&gt;[[:en:Special:PermanentLink/94753987|Wikipedia:2001]], English-language Wikipedia (16 Desember 2006)&lt;/ref&gt; Dit beskik tans oor ongeveer {{NUMBEROF|ARTICLES|af|N}} artikels, en is volgens hierdie maatstaf die {{Rangtelwoord|{{Wikipedia volgens grootte|af}}}} grootste Wikipedia.&lt;ref&gt;[[m:Complete list of language Wikipedias ordered by size|Meta-Wiki's list of language Wikipedias ordered by size]]&lt;/ref&gt; Wat die aantal biografiese artikels per geslag betref was die Afrikaanse Wikipedia in 2020 die derde mees geslagsgelyke Wikipedia van al die taalweergawes.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.denelezh.org/gender-gap/?sort=percent_females#project |work=Denelezh |title=Gender Gap in Wikidata |access-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508141543/https://www.denelezh.org/gender-gap/?sort=percent_females |archive-date=8 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 

Dit gebruik tans [[MediaWiki]] weergawe {{CURRENTVERSION}},&lt;ref&gt;[[Special:Version|Huidige weergawe aangedui]]&lt;/ref&gt; en word deur gebruikers in [[Suid-Afrika]] en [[Namibië]], benewens bydraers in [[Europa]], [[Noord-Amerika]] en [[Oseanië]] in stand gehou. Die Afrikaanse Wikipedia het tans {{NUMBEROF|PAGES|af|N}} bladsye, waarvan {{NUMBEROF|ARTICLES|af|N}} artikels is. Dit het {{NUMBEROF|USERS|af|N}} geregistreerde gebruikers, waarvan {{NUMBEROF|ACTIVEUSERS|af|N}} as aktief gereken word. Hierdie gebruikers het al {{NUMBEROF|EDITS|af|N}} wysigings aangebring en {{NUMBEROF|FILES|af|N}} lêers opgelaai.

[[Google Translate]] gebruik die Afrikaanse Wikipedia as korpus om sy [[Taalmodel|vertaalmodel]] op te lei.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Senekal |first1=Burgert |last2=Brokensha |first2=Susan |title=The potential of artificial intelligence (AI) for decolonising education in South Africa through the development of indigenous languages |trans-title=Die potensiaal van kunsmatige intelligensie (KI) vir die dekolonisering van onderwys in Suid-Afrika deur die ontwikkeling van inheemse tale |journal=South African Journal of African Languages |volume=43 |issue=3 |pages=208-215 |year=2023 |quote=An initiative that significantly improved the accuracy of Afrikaans through Google Translate was the drive by the SA Academy for Science and the Arts to expand the Afrikaans Wikipedia. In 2016, Pretorius (2016) called for expanding the Afrikaans Wikipedia. The SA Akademie vir Wetenskap en Kuns echoed this call and offered training sessions. The call was answered by numerous Afrikaans enthusiasts, which resulted in the expansion of the Afrikaans Wikipedia to the more than 100 000 articles currently available (see Table 1). The expansion contributed to the massive linguistic corpus that Google Translate needs to improve its accuracy. |trans-quote='n Inisiatief wat die akkuraatheid van Afrikaans op Google Translate aansienlik verbeter het, was die veldtog van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns om die Afrikaanse Wikipedia uit te brei. Pretorius (2016) het in 2016 'n beroep gedoen op die uitbreiding van die Afrikaanse Wikipedia. Die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns het hierdie oproep beaam en opleidingsessies aangebied. Die oproep is deur talle Afrikaanssprekende entoesiaste beantwoord, wat gelei het tot die uitbreiding van die Afrikaanse Wikipedia na die meer as 100 000 artikels wat tans beskikbaar is (sien Tabel 1). Die uitbreiding het bygedra tot die massiewe linguistieke korpus wat Google Translate nodig het om die akkuraatheid daarvan te verbeter.}}&lt;/ref&gt;

== Verwikkelinge in die Afrikaanse Wikipedia en mediadekking ==
Op '''1 Desember 2005''' skryf die taalaktivis dr. [[Dan Roodt]] in die ''Afrikaner'' (getiteld &quot;Afrikaners moet internet beset&quot;, en op 9 April 2007 ook op [[PRAAG]] gepubliseer) die volgende&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131105063921/http://praag.co.za/?p=281 Roodt, D. 2007. Afrikaners moet internet beset. ''PRAAG'', 9 April]:&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Dit is daarom van die uiterste belang dat Afrikaners vir hulle 'n gebied in die kuberruim moet afbaken. Ten dele is dié proses reeds aan die gang, maar dit moet versnel en verhewig word. Die totale Afrikanergeskiedenis, -kultuur, en -letterkunde behoort vrylik op die internet beskikbaar te wees.

Een manier om dit reg te kry, sou wees om die Afrikaanse weergawe van die sogenaamde ''Wikipedia'' uit te bou. Laasgenoemde is 'n gratis aanlyn-ensiklopedie wat deur vrywillige samewerking in elkeen van die vernaamste tale ter wêreld tot stand gekom het. Tans verkeer die Afrikaanse ''Wikipedia'' in die 46ste posisie wat die aantal gepubliseerde artikels daarin betref, dus nie baie hoog op die lys nie. Myns insiens behoort alle bestaande Afrikaanse kultuurorganisasies en akademici saam te werk om so 'n Afrikaanse ensiklopedie tot een van die grootstes op die internet uit te bou. Afrikaans kan maklik een van die top twintig ''Wikipedia''tale, naas Engels, Duits, Frans, Spaans, ens. word. Afrikaanse boeke waarop daar nie meer kopiereg bestaan nie, behoort ook stelselmatig op die internet opgelaai te word.
}}

'''2006''': Volgens 'n Duitse akademikus, prof. Andreas Hepp, was dit opvallend hoe die top 15 Wikipedias, met die uitsondering van Japannees en Chinees oorwegend &quot;Westerse tale&quot; was. Hierdie &quot;digitale kloof&quot; is benadruk deurdat Afrikaans wat 43ste op die aktiwiteitsranglys was, ten spyte van sy &quot;koloniale tradisies&quot; die eerste taal in Afrika was om wel 'n mate van vordering te toon. Hy het hierdie tekortkoming aan die algemene &quot;verbindingskloof&quot; toegeskryf, 'n onderafdeling van die &quot;digitale kloof&quot; wat deur faktore soos ontoeganklikheid weens powere, onbekostigbare of afwesige internetverbindings bepaal word.&lt;ref&gt;{{de}}[https://www.researchgate.net/profile/Andreas_Hepp/publication/277301267_Wissenspraktiken_im_Alltag_Wikipedia_und_Podcasting_zwischen_Konnektivitat_und_Mobilitat/links/5da578b3a6fdcc8fc352b2c4/Wissenspraktiken-im-Alltag-Wikipedia-und-Podcasting-zwischen-Konnektivitaet-und-Mobilitaet.pdf Hepp, A. 2006. Wissenspraktiken im Alltag: Wikipedia und Podcasting zwischen Konnektivität und Mobilität. In: Pühringer, Karin / Zielmann, Sarah (eds.): ''Vom Wissen und Nicht-Wissen einer Wissenschaft. Kommunikationswissenschaftliche Domänen, Darstellungen und Defizite.'' Münster: LIT, p. 179.]&lt;/ref&gt;

'''11 November 2007''': Die iCommons-kantore het gasheer gespeel vir 'n Afrikaanse Wikipedia-byeenkoms, as deel van ‘n Wikipedia-week. Internasionale gaste [[Jimmy Wales]], Ndesanjo Macha en Frank Schulenburg, sowel as 'n aantal Afrikaanse Wikipediane waaronder [[Gebruiker:Laurens|Laurens]], [[Gebruiker:RAM|RAM]], [[Gebruiker:Greenman|Greenman]], [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] en lede van die media, het dit bygewoon. Laurens, een van die mees aktiewe Wikipediane by Afrikaans-Wikipedia op daardie stadium het  'n inleidende lesing getitel “Die Afrikaanse Wikipedia - Reusetjie?” gelewer. Laurens het die ontwikkeling van hierdie tot dusver suksesvolste Wikipedia onder die Afrikatale aangebied wat gevolg is deur 'n informele bespreking. Op daardie stadium met sowat 8 600 artikels was Afrikaans-Wikipedia op pad om gou  die prestasie van 10 000 artikels te oortref. In verhouding tot die getal van sowat 6,4 miljoen Afrikaans-moedertaalsprekers is dit 'n goeie getal, maar  is dit steeds agter taalweergawes soos Deens of Fins. Die groep bogemiddelde aktiewe Wikipediane in die Afrikaanse Wikipedia is tans nog baie klein. Dit was ook nuttig om Ndesanjo, van die [[Swahili Wikipedia]] (wat op daardie stadium  'n soortgelyke grootte as Afrikaans was), en Frank, van die [[Duitse Wikipedia]], sowel as plaaslike Wikipediane teenwoordig te hê, aangesien daar interessante oorvleuelings en uitruil van idees tussen die verskillende taalgemeenskappe was. Die gesprek wat op die lesing gevolg het was lewendig, waarin deelnemers ervarings uitgeruil het en besin het hoe die ontwikkeling van kleiner taalweergawes soos die Afrikaanse Wikipedia aktief bevorder kan word. Die persoonlike kontak tussen die skrywers het as een van die sleutelpunte na vore gekom en almal was dit eens dat vergaderings, gereeld in Suid-Afrika moet plaasvind. Daar was groot belangstelling in inligting oor die Duitstalige Wikipedia en oor die idees en projekte wat ons ontwikkel het. Veral die idee van 'n skryfkompetisie is met belangstelling ontvang en dit lyk of die eerste kompetisie van sy soort in Afrika binnekort gehou sal word. Die daarstel  van 'n plaaslike Wikimedia Foundation-tak is ook bespreek, en met die momentum wat uit die Wikimania-bod gebou is en die belangstelling rondom Wikipedia-week het dit ook al hoe meer waarskynlik laat lyk. &lt;ref&gt;Ian Gilfillan's web log. Afrikaans Wikipedia meetup Nov 2007, 11 November 2007.http://www.greenman.co.za/b2evolution/blogs/index.php?m=200711(18-Nov-07).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Frank Schulenburg,  Wikipedia Academy in Südafrika – Tag 4, 11 November 2007. http://www.schulenburg.biz/correspondent/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914071135/http://www.schulenburg.biz/correspondent/ |date=14 September 2008 }} November 18, 2007.&lt;/ref&gt;

Jana Marais berig op '''21 November 2007''' die stigter van Wikipedia, [[Jimmy Wales]], het spesiaal na Suid-Afrika toe gekom. Hy maak onder andere indirek melding van die Afrikaanse Wikipedia, wat op daardie stadium 8 600 artikels gehad het.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2007/11/21/RH/2/jmwikipedia.html |title=Marais, J. 2007. Wikipedia. ''Rapport'', 21 November. |access-date=28 Januarie 2012 |archive-date=28 Januarie 2012 |archive-url=https://archive.ph/20120128232453/http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2007/11/21/RH/2/jmwikipedia.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  Sy woorde word vertolk:

{{cquote|
’n Mens se moedertaal bly jou moedertaal. Dit is eenvoudig makliker om ’n inskrywing oor byvoorbeeld kwantumfisika in Afrikaans of Zoeloe te verstaan, as om dit in Engels te probeer ontsyfer. Daarom wil ons al die kennis in alle tale probeer vaslê.”
}}

'''1 November 2009 tot 1 Januarie 2010 om middernag (SAST)''': In navolging van die [[Nederlandse Wikipedia]] word die eerste skryfwedstryd gehou. Elke kandidaat (of spanne van twee) skep één nuwe artikel of brei 'n saadjie uit. Die beste drie artikels palm elkeen 'n kontantprys vir sy skrywer(s) in. [[Gebruiker:Burgert Behr|Burgert Behr]] wen die eerste prys, vir sy artikel [[Siberië]]. [[Gebruiker:Morne|Morné van Rooyen]] word die tweede prys toegeken vir sy artikel [[Zambië]]. Die derde prys word aan [[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]] toegeken vir sy artikel [[Barnsteen]]. [[Gebruiker:Hansjoseph|Hansjoseph]] verdien eervolle vermelding vir sy artikel oor [[Pous Gregorius XIII]]. Die beoordelaars was [[Gebruiker:Anrie|Anrie Hoogendoorn]] en [[Gebruiker:Arnobarnard|Arno Barnard]]. Daar was 14 deelnemers.&lt;ref&gt;[[Wikipedia:Skryfwedstryd 2010]]&lt;/ref&gt;

Volgens [[Gebruiker:Greenman|Greenman]] se webjoernaal in '''Mei 2013''' was die Afrikaanse Wikipedia wel die derde grootste [[Afrikatale|Afrikataal]]-Wikipedia, maar wat inhoud betref moontlik die beste. Daar is konstante aktiwiteit, groei en 'n gesonde gemeenskap.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.greenman.co.za/blog/?p=1108 |title=Greenman. 2013. African language Wikipedia update. May. |access-date= 7 Julie 2013 |archive-date= 7 Julie 2013 |archive-url=https://archive.ph/20130707083744/http://www.greenman.co.za/blog/?p=1108 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2014 - 2015 ===
'''2014''': Professor Ana Deumert skryf 'n paragraaf of twee oor die Afrikaanse Wikipedia in haar artikel &quot;Sites Of Struggle And Possibility In Cyberspace. Wikipedia And Facebook In Africa&quot; wat in die bundel ''Mediatization and Sociolinguistic Change'' opgeneem is.&lt;ref&gt;[https://books.google.de/books?hl=de&amp;lr=&amp;id=_oDnBQAAQBAJ&amp;oi=fnd&amp;pg=PA487&amp;dq=wikipedia+afrikaans&amp;ots=3S0Zumsa-O&amp;sig=8dULPze_l7a4mtBKqYfYZSeX-wU#v=onepage&amp;q=afrikaans&amp;f=false Deumert, A. 2014. &quot;Sites Of Struggle And Possibility In Cyberspace. Wikipedia And Facebook In Africa&quot; In: ''Mediatization and Sociolinguistic Change'']&lt;/ref&gt; Sy bespreek die Afrikaanse, Swahili en [[Malgassiese Wikipedia]], maar doen veral moeite om die probleme by die Xhosa-Wikipedia uit te lig. Xhosa word selfs as 'n &quot;probleemkind&quot; beskou – te midde van sy agtmiljoen sprekers, sy gebruik in die onderwys, regeringspamflette, gedrukte media, televisie en radio en die standaardtaal wat sedert 1820 met die eerste Bybelvertaling sy beslag gekry het, en te midde van [[Gebruiker:Discott|Douglas Scott]] wat ten minste drie werkswinkels aan die Universiteite van Kaapstad, Wes-Kaapland en by die provinsiale regering aangebied het, is die Xhosa-Wikipedia netsowel dood. Die oorsaak hiervan skryf sy toe aan die Engels wat gerieflikheidshalwe eerder gelees word. Die Wikipedia word hoofsaaklik geskryf deur buitelanders ('n Serwiër, Rus, Amerikaner, en Australiër) wat nie een Xhosa magtig is nie: van die Wikipedia word dus eenvoudig 'n prentewoordeboek gemaak. Van 'n Wiki-gemeenskap is daar dus geen sprake nie. Slegs een artikel is by 'n werkswinkel deur 'n Xhosasprekende geskep wat wel plaaslike inhoud bevat het, die res was vertalings uit die Engelse Wikipedia. Maar op Facebook is daar wel lewe – en hier kom nog 'n probleem na vore: terwyl by Wikipedia die neutrale uitkyk (NPOV) verpligtend is, is die skatskis van die Xhosakultuur en -kennis op Facebook weer spontaan. Die behoefte bestaan dus wel om volkskennis en -besit oor te dra en te deel deur 'n digitale medium, maar net nie soseer op Wikipedia nie.

Hierteenoor stel Deumert onder meer die Afrikaanse Wikipedia:

{{cquote|
The language is closely related to Dutch and has over six million speakers in South Africa and Namibia. During apartheid, Afrikaans was heavily supported by the government and language-activism has a long history. A fair proportion of its speakers fall into the top income brackets in South Africa, and the language continues to be supported by cultural and political organizations. Access to the internet is not a serious problem, and most contributors are native speakers. There are several high-profile editors who have each contributed several hundred articles (between 200 and 1700). The work can be characterized as a collaborative project in the best tradition of ''Wikipedia'': although the group of contributors is small (which is typical across Wikipedia, see Panciera et al. 2009), there exists a sense of a community among them.
[…]
Successful African language Wikipedias require the involvement of native speakers. Yet, issues of access are a concern. Only the Afrikaans Wikipedia – which serves a socio-economically advantaged community – shows consistent and collaborative native speaker involvement.
}}

In die jaar '''2014''' maak prof. [[Jaap Steyn]] in sy boek ''Ons gaan 'n taal maak'' ook kortliks melding van die Afrikaanse Wikipedia (bl. 479) deur na 'n Afriforum-nuusbrief (nr. 43) te verwys :
{{cquote|
Jan-Carel Brand, 'n medewerker van die Afriforum-nuusbrief het in '''April 2012''' berig dat die Afrikaanse ''Wikipedia'' sy 20 000ste artikel geplaas het. Die inhoud word volledig deur vrywilligers in hul vrye tyd geskep en die teks word onder 'n ''Creative Commons''-lisensie versprei. Dit beteken dat die teks gekopieer, gedeel en versprei kan word sonder dat enige kopieregskendings plaasvind. Die Nederlandse ''Wikipedia'' het kort tevore sy miljoenste artikel gepubliseer.
}}

'''21 Maart 2014''': By die &quot;Symposium Digitaal Afrikaans: Internet en de Afrikaanse literatuur&quot; in die Afrika-studiesentrum, te Leiden, Nederland, bevind die huiswikipediaan Hans Muller daar is heelwat moontlikhede sover dit die Afrikaanse literatuur aangaan op die Afrikaanse Wikipedia. Die Afrikaanse Wikipedia beklee met 30&amp;nbsp;000 artikels nog die derde posisie van die Afrikatale wat artikeltal betref. Al is die aantal sprekers minder as dié van Swahili en Hausa, is die aantal Wikipedia-artikels minder by die laasgenoemde twee tale. Op hierdie stadium is daar nog baie Afrikaanse skrywers wat nog geen artikel het op die Afrikaanse Wikipedia nie; maar wel in Engels en Nederlands. Verder is daar min foto's en soortgelyke beeldmateriaal van die betrokke skrywers te vinde, of die gehalte daarvan (soos die foto van [[Antjie Krog]]) kon beter wees. Die artikel rondom die literatuur in Afrikaans het ook vasgesteek by die literatuurgeskiedenis van [[Rob Antonissen]] uit 1955.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.litnet.co.za/digitaal-afrikaans-internet-en-de-afrikaanse-literatuur/ |title=De Wit, H.J. 2014. Digitaal Afrikaans: Internet en de Afrikaanse literatuur. ''Litnet'' 26 Maart. |access-date=21 Desember 2020 |archive-date=21 Desember 2020 |archive-url=https://archive.ph/20201221194115/https://www.litnet.co.za/digitaal-afrikaans-internet-en-de-afrikaanse-literatuur/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Laurette Pretorius, Wikimedia-UNISA meetup 2015, a.jpg|regs|duimnael|250px|Prof. Pretorius het die sienings van die taalaktivis [[Neville Alexander]] uitgelig, veral wat vertaling en terminologie-ontwikkeling betref.]]
'''3 Junie 2015''': [[Unisa]] se Academy of African Languages and Science (AALS) hou 'n werkswinkel. Die sprekers is onder meer prof. [[Gebruiker:Petterual|Laurette Pretorius]]; die Russiesgebore Israeli van Wikimedia Amir Aharoni, en Nozibele Nomdebevana. Van die besprekingspunte is die uitbou van die verskillende Wikipedias in 'n veeltaligheidskonteks deur vertaling en opleiding. Die Afrikaanse Wikipedia word ook hierby betrek. Op 11 Junie 2015 word 'n kort oorsig op Unisa se webwerf geplaas.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20161019050510/http://www.unisa.ac.za/news/index.php/2015/06/threat-of-digital-language-death-an-african-reality/ Unisa: Threat of Digitale Language Death an African Reality]&lt;/ref&gt; Prof. Pretorius skryf:
{{cquote|
‘South African indigenous languages are orders of magnitude smaller than the others. Afrikaans is faring best with 35 491 articles, while there are no articles in Ndebele. If we say that we are living inside the digital space and people are looking for information more and more online, on Wikipedia, for example, then this tells us that they are not doing it in their own languages. We have this interesting disconnect that we all deal with; in our social/physical life we use a certain language, in our digital life another – in the case of South Africa, this is usually English. That creates some tension and is something we should be addressing.  But all is not lost. We still have some of the big languages in the world, with all of our languages having more than one million speakers.’
}}

'''2 Oktober 2015''': Die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] hou 'n simposium in samewerking met die Prisma Leeskring in Centurion. Hier lewer prof. Laurette Pretorius, professor in rekenaarwetenskap aan Unisa, 'n pleidooi dat meer inskrywings in die Afrikaanse Wikipedia gemaak moet word, omdat Afrikaans se voortbestaan in die digitale ruimte in 'n groot mate daarvan afhang.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/save/_embed/http://www.akademie.co.za/wp-content/uploads/2015/07/Algemene-Simposium-1-en-2-Oktober-2015.pdf Algemene simposium 1 en 2 Oktober 2015]&lt;/ref&gt;

Op '''1 November 2015''' praat prof. Pretorius op die [[Radio Sonder Grense|RSG]]-program &quot;Die tale wat ons praat&quot; oor die Afrikaanse Wikipedia.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160304122048/http://www.rsg.co.za/forcedownload.asp?fn=20151101%5FDIE%5FTALE%5FWAT%5FONS%5FPRAAT%2Emp3&amp;f=%2Fimages%2Fupload%2Fsound%2Fklanke%2F RSG: &quot;Die tale wat ons praat&quot;: Wikipedia, 1 November 2015]&lt;/ref&gt;

=== 2016 ===
'''14 Januarie 2016''': RSG-omroepers Martelize Brink en Johan Rademan voer 'n onderhoud met [[Gebruiker:Oesjaar|Deon Steyn]], wat sedert 2015 op die raad van WikimediaZA dien.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rsg.co.za/forcedownload.asp?fn=20160114%5FOGGEND%5FWikipedia%2Emp3&amp;f=%2Fimages%2Fupload%2Fsound%2Fklanke%2F |title=RSG: &quot;Oggend op RSG&quot;, Onderhoud met Deon Steyn. |access-date=17 Desember 2019 |archive-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419131749/http://www.rsg.co.za/forcedownload.asp?fn=20160114_OGGEND_Wikipedia.mp3&amp;f=%2Fimages%2Fupload%2Fsound%2Fklanke%2F |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Op '''28 Januarie 2016''' word onder die opskrif &quot;Afrikaanse Wikipedia kry groot aftrek&quot; in ''Die Burger'' die 15de verjaarsdag van die algehele Wikipediaprojek (wat ander tale omvat) gevier. Op daardie tydstip was daar sowat 38 400 artikels by die Afrikaanse Wikipedia. Die artikels wat die meeste gewysig is, is onder meer &quot;[[Alfabetiese lys van visse]]&quot;, &quot;[[Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name]]&quot; en &quot;[[Jesus van Nasaret]]&quot;. In die berig word spesifiek gelet op [[Gebruiker:Morne|Morné van Rooijen]] se belangstellings.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://scontent-jnb1-1.xx.fbcdn.net/v/t31.0-8/s960x960/12633490_10153938802951155_5761649014844286918_o.jpg?_nc_cat=103&amp;_nc_ohc=uKf9zx3gifYAQmQlnzCOSMAgberTYJSL0KbH6xFd4AGVvBPTQU3NjG23w&amp;_nc_ht=scontent-jnb1-1.xx&amp;oh=093a27181c281bbb23855c8c8fb2fae5&amp;oe=5E7F6326 |title=Els, R. 2016. Vyftiende verjaardag: Afrikaanse Wikipedia kry groot aftrek. ''Die Burger'', 28 Januarie. |access-date=17 Desember 2019 |archive-date=17 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191217121927/https://scontent-jnb1-1.xx.fbcdn.net/v/t31.0-8/s960x960/12633490_10153938802951155_5761649014844286918_o.jpg?_nc_cat=103&amp;_nc_ohc=uKf9zx3gifYAQmQlnzCOSMAgberTYJSL0KbH6xFd4AGVvBPTQU3NjG23w&amp;_nc_ht=scontent-jnb1-1.xx&amp;oh=093a27181c281bbb23855c8c8fb2fae5&amp;oe=5E7F6326 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

In 'n onderhoud geplaas op '''6 en 13 Februarie 2016''' in die ''[[Beeld]]'' en ''[[Volksblad]]'' onderskeidelik, sê prof. [[Gerhard van Huyssteen]] die navorsing wat in 2013 gedoen is dui dat byna 40% van Afrikaanse taalmense (vertalers, dosente, onderwysers) salig onbewus was van die Afrikaanse Wikipedia. Die Afrikaanse Wikipedia haal, wat artikeltal betref, die 86ste posisie uit 291 tale, met amper 40 000 artikels; gevolg, binne die Suid-Afrikaanse omgewing, deur Noord-Sotho met byna 3 000 artikels.&lt;ref&gt;Van Huyssteen, G.B. 2016. Begin deel jóú kennis in jóú taal. Beeld, ''6 Feb. 2016'', bl. 21.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van Huyssteen, G.B. 2016. Begin deel jóú kennis in jóú taal. Volksblad, ''13 Feb. 2016''&lt;/ref&gt;

In '''Maart 2016''' skuif Deon Steyn op die ontbytprogram, ''Dagbreek'', op die [[KykNET]]-kanaal, agter die mikrofoon in.

'''20 April 2016''': ''[[Maroela Media]]'' kondig aan hul sal voortaan saam met Unisa en ander liefhebbers van Afrikaans die Afrikaanse Wikipedia help uitbrei. Die fokus is skoolvakke gerig op graad vier tot twaalf, soos die kurrikulum stipuleer. Afrikaanse digters en skrywersprofiele word ook op gefokus. Die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge]] (FAK) sal weer op die Afrikaanse geskiedenis fokus. Gratis opleiding sal verskaf word aan iedereen wat bereid is om met die projek te help.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/help-bou-aan-n-afrikaanse-wikipedia/ |title=Changuion, A. 2016. Help bou aan 'n Afrikaanse Wikipedia. ''Maroela Media'', 20 April. |access-date=22 April 2016 |archive-date=22 April 2016 |archive-url=https://archive.ph/20160422231415/http://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/help-bou-aan-n-afrikaanse-wikipedia/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''22 April 2016''': Die redaktrise van ''Maroela Media'', [[Susan Lombaard]], skryf die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, Viva (Virtuele Instituut vir Afrikaans), die Dagbreek Trust en Unisa sal kragte saamspan om skrywers, vertalers en vrywilligers saam te roep en te organiseer. Opleidingsessies is gehou en skoolkurrikula is deurgesif watter onderwerpe eerste aangepak moet word. Ondertussen het die e-posse ingestroom van voornemende vrywilligers.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/debat/meningsvormers/redakteursbrief-n-afrikaanse-wikipedia-te-danke-aan-die-oom-op-koekenaap/ |title=Lombaard, S. 2016. Redakteursbrief: Afrikaanse Wikipedia, te danke aan die oom op Koekenaap. ''Maroela Media''. 22 April. |access-date=18 Desember 2019 |archive-date=18 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191218191928/https://maroelamedia.co.za/debat/meningsvormers/redakteursbrief-n-afrikaanse-wikipedia-te-danke-aan-die-oom-op-koekenaap/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''April/Mei 2016''': Na aanleiding van die simposium op 2 Oktober 2015, beskryf Lilla Fourie in ''Plus 50'' in die artikel getiteld &quot;Die Afrikaanse Wikipedia: seniors kan 'n groot bydrae lewer&quot; die belang van die uitbou van die Afrikaanse Wikipedia.&lt;ref&gt;Fourie, L. 2016. Die Afrikaanse Wikipedia: seniors kan 'n groot bydrae lewer. ''Plus50'' 11(2): 22-23&lt;/ref&gt; Pretorius wys daarop terwyl Afrikaans al hoe meer onder druk staan by skole en op universiteit en by die werkplek (die fisiese ruimte), het Afrikaanssprekendes toenemend meer na die digitale ruimte beweeg; die Afrikaanssprekende moet die taal egter met hom saamneem. 49% van die Suid-Afrikaanse bevolking van 54 miljoen mense het internettoegang; en waar daar 'n vraag na Afrikaans mag wees, moet daar 'n aanbod wees. Sy noem die Hongaarse rekenaar-taalkundige, András Kornai, het reeds in 2013 sy bevindings publiseer: &quot;Die fisiese dood van 'n taal kom voor wanneer dit geen gebruikers en geen funksie in die samelewing het nie […] terwyl die taal digitaal begin sterf wanneer dit nie digitale funksies verwerf teen die pas waarteen sy sprekers digitale vaardighede verwerf nie.&quot; Hier kan die Afrikaanse Wikipedia van groot waarde wees, omdat die Afrikaanse Wikipedia deur soekenjins onttrek en geberg word – hoe meer Afrikaans daar is, hoe meer is die Afrikaanse teenwoordigheid in die digitale ruimte. Ten tyde van die skrywe het die Engelse Wikipedia &quot;meer as 5 miljoen artikels van goeie gehalte, terwyl die Afrikaanse Wikipedia, wat reeds in 2001 begin is, in totaal slegs 39 500 artikels het waarvan talle kort en van mindere gehalte is&quot;. Vergeleke met sy aantal sprekers, het Afrikaans 'n agterstand en meer mense sal van die Engelse Wikipedia gebruik maak, wat kan aanleiding gee tot taalverskuiwing. Volgens die artikel is daar 'n groot vraag na kundiges wat nuwe artikels kan skryf, wat goeie artikels uit anderstalige Wikipedias kan vertaal, vrywillige redigeerders en enigiemand wat jongmense kan aanspoor om mee te doen.

In hul nuusbrief van '''April 2016''' word die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|Akademie]] se Afrikaanse Wikipediaprojek kortliks bekendgestel. Dit is 'n afdruk van Fourie se artikel wat in ''Plus50'' verskyn het.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191224055859/http://www.akademie.ussdmobile.co.za/Nuusbrief_April_2016.pdf Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns: Nuusbrief April 2016, pp. 20-21]&lt;/ref&gt;

'''Junie 2016''': Prof. Laurette Pretorius se vaktydskrifartikel, ''Die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die uitbou van Afrikaans'' word in ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' gepubliseer.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180721101201/http://www.scielo.org.za/pdf/tvg/v56n2-1/07.pdf Pretorius, L. 2016. Die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die uitbou van Afrikaans. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 56(2-1):371-390.]&lt;/ref&gt;

In dieselfde uitgawe, publiseer professor [[Gerhard van Huyssteen]], Alex Antonites en Melodi Botha 'n ondersoek oor die leefbaarheid van die [[Virtuele Instituut vir Afrikaans]], en hoe die Afrikaanse Wikipedia daarby betrek word.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180721113239/http://www.scielo.org.za/pdf/tvg/v56n2-1/09.pdf Van Huyssteen, G.B., Botha, M. &amp; Antonites, A. 2016. Die Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) en markbehoeftes in die Afrikaanse gemeenskap. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 56(2-1):410-437.]&lt;/ref&gt;

'''3 Junie 2016''': ''Maroela Media'' stel drie opleidingsvideo's beskikbaar hoe Afrikaanse artikels vir Wikipedia vertaal en geskryf kan word; omrede baie vrywilligers nie werkswinkels in die stede kan bywoon nie.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/projekte/video-afrikaanse-wikipedia-so-maak-mens/ |title=''Maroela Media''. 2016. Afrikaanse Wikipedia: Só maak mens. 3 Junie |access-date=18 Desember 2019 |archive-date=18 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191218192334/https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/projekte/video-afrikaanse-wikipedia-so-maak-mens/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''6 Junie 2016''': 'n Insetsel op eNuus (DStv) verskyn (te danke aan ''Maroela Media'') waarin die bewusmaking van die Afrikaanse Wikipedia voortgesit word. Die video-insetsel toon die opleidingskursus te Centurion op 4 Junie 2016.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=T0W5qcLaa7M eNuus: Meer Afrikaans op Wikipedia]&lt;/ref&gt;

'''16 Augustus 2016''': 'n Artikel word spesiaal toegewy aan Sören Pfauder ([[Gebruiker:SpesBona]]), 'n Duitser van [[Brandenburg]] wat Afrikaans self baasgeraak het deur sy betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia. Onder meer is dit die taalverwantskap en -geskiedenis wat hom die meeste omtrent die taal boei. Hoewel hy sedert 2006 op die [[Duitse Wikipedia]] betrokke was, is hy sedert 2010 doenig op die Afrikaanse Wikipedia. Van sy belangstellings word ook in die artikel genoem.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://maroelamedia.co.za/afrikaans/afrikaanse-wikipedia-duitser-leer-homself-afrikaans/ |title=''Maroela Media''. 2016. Afrikaanse Wikipedia: Duitser leer homself Afrikaans. 16 Augustus. |access-date=17 Augustus 2016 |archive-date=17 Augustus 2016 |archive-url=https://archive.ph/20160817004233/http://maroelamedia.co.za/afrikaans/afrikaanse-wikipedia-duitser-leer-homself-afrikaans/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''14 September 2016''': ''Maroela Media'' berig oor 'n buitengewone Wikipedia-artikel geskep deur Jeanne-Marie Lombard, getiteld [[Larry (kat)]].&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/downingstraat-10-ongewone-pligte-vir-n-ongewone-werknemer/ |title=Maroela Media. 2016. Downingstraat 10: Ongewone pligte vir 'n ongewone werknemer. 14 September. |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=19 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191219033804/https://maroelamedia.co.za/afrikaans/downingstraat-10-ongewone-pligte-vir-n-ongewone-werknemer/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''11 Oktober 2016''': Die Afrikaanse Wikipedia het reeds 41 916 artikels, luidens ''Maroela Media''. Een bydraer wat uitgelig word is dr. Estelle Kruger, ouddosent aan die Universiteit van Stellenbosch. Kruger het besef haar ou akademiese artikels kan onder die stof uitgehaal word, meer toeganklik gemaak word vir die algemene publiek, en opnuut waarde verkry.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/afrikaanse-wiki-maak-inligting-meer-toeganklik/ |title=Maroela Media. 2016. Afrikaanse Wiki maak inligting meer toeganklik. 11 Oktober. |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=19 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191219034758/https://maroelamedia.co.za/afrikaans/afrikaanse-wiki-maak-inligting-meer-toeganklik/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''10 November 2016''': Hoewel dit 10 jaar geduur het om 20 000 artikels op Wikipedia te bereik, het die getal artikels binne slegs vyf jaar verdubbel tot bykans 43 000. Wikipedia (die hele organisasie) se 15de verjaarsdag is ook op 12 November om 18:00 gevier by die Twankey Bar, Taj Hotel, [[Waalstraat]], Kaapstad.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/goeie-nuus/afrikaanse-wikipedia-word-15-jaar-oud/ |title=Maroela Media. 2016. Afrikaanse Wikipedia word 15 jaar oud. 10 November. |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=19 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191219035431/https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/goeie-nuus/afrikaanse-wikipedia-word-15-jaar-oud/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''22 November 2016''': Binne slegs twee maande het die hoeveelheid Afrikaanse artikels vanaf 41 000 artikels gebokspring na 42 000 – iets wat tot op daardie datum vir die betrokke Wikipedia nog ongehoord was.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/wikipedia-doen-jou-deel-vir-afrikaans/ |title=Maroela Media. 2016. Wikipedia:Doen jou deel vir Afrikaans. 22 November. |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=19 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191219040021/https://maroelamedia.co.za/afrikaans/wikipedia-doen-jou-deel-vir-afrikaans/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2017 ===
'''16 Februarie 2017''': 'n Nypende tekort aan artikels rakende tegnologie, sportsterre, die wetenskap en finansies word gevoel. Volgens Deon Steyn word daar ook nie meer feitegidse oor skepe of naaldwerk in Afrikaans uitgegee nie – die onus rus dus alleen op die Afrikaanse Wikipedia om die verskil te maak.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/projekte/afrikaanse-wikipedia-geloofwaardig-en-betroubaar/ |title=Maroela Media. 2017. Afrikaanse Wikipedia: Geloofwaardig en betroubaar. 16 Februarie. |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=19 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191219040843/https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/projekte/afrikaanse-wikipedia-geloofwaardig-en-betroubaar/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''April 2017''': In die nuusbrief van die Akademie nooi prof. Laurette Pretorius Akademielede en liefhebbers van Afrikaans uit om die Afrikaanse Wikipedia te help uitbou (werkswinkels is in Junie, Julie en Augustus in die vooruitsig). Die ensiklopedie het met die skryf van die nuusbriefartikel 44 462 artikels bereik en is die 84ste grootste. Sy stel dit duidelik wat die Afrikaanse Wikipedia is, en nié is nie, juis omdat daar misverstande ontstaan het:&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191224123727if_/http://www.akademie.ussdmobile.co.za/Nuusbrief_April_2017.pdf Akademie Nuusbrief April 2017 p. 21]&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Ek wil ook graag 'n oomblik stilstaan by wat Wikipedia NIE is nie omdat daar steeds misverstande hieroor bestaan wat op die lange duur die Afrikaanse Wikipedia heelwat skade kan berokken. Wikipedia is nie 'n argief nie, dit is nie 'n reklamebladsy nie, dit is nie 'n korporatiewe of persoonlike webblad nie en bowenal is dit nie 'n stortingsterrein vir enige soort Afrikaanse tekste wat instansies of persone ook al beskikbaar stel nie. Al sou hierdie soort stof nuttig en selfs uniek wees, moet dit steeds eers tot ''bona fide''-ensiklopediese artikels verwerk word voordat dit in Wikipedia gepubliseer kan word. Dus is daar geen kortpaaie of kitsoplossings nie. Kundige Afrikaanssprekendes moet gewoon skouer aan die wiel sit en ensiklopediese artikels van hoë gehalte in Afrikaans skryf, vertaal en redigeer.
}}

'''20 Julie 2017''' (14:00 [[Suid-Afrikaanse Standaardtyd|SAST]]). Professor Laurette Pretorius bied by die Vrystaat Kunstefees die program &quot;Afrikaanse Wikipedia – maak die kuber jou erns&quot; aan vir belangstellendes wat die projek wil ondersteun. Die toegang is gratis.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191224054542/https://www.vrystaatkunstefees.co.za/wp-content/uploads/2018/11/VK-program-2017.pdf Vrystaat Kunstefeesfeesprogram. 18-22 Julie 2017.]&lt;/ref&gt;

Op '''21 Augustus 2017''' word die Afrikaanse Wikipedia (onder leiding van ''Maroela Media'') as die tweede Afrikaanse digitaliseringsprojek in [[AfriForum|Afriforum]] se nuusblad op die agenda gelys:&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.afriforum.co.za/sleutel-om-tale-te-behou-le-in-kuberruim/ |title=Afriforum: Sleutel om tale te behou, lê in Kuberruim |access-date=17 Desember 2019 |archive-date=17 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191217195656/https://www.afriforum.co.za/sleutel-om-tale-te-behou-le-in-kuberruim/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{cquote|
'n Tweede Afrikaanse digitaliseringsprojek is Maroela Media se Afrikaanse Wikipedia-blad. Daar is tans 46 443 artikels op dié blad gelaai, maar volgens Keren van den Berg, projekkoördineerder van die Afrikaanse Wikipedia-blad, is dit maar min vergeleke met blaaie van tale soos Engels, Duits, Frans, Hollands, Pools en Russies. “Enige persoon wat deel van hierdie projek wil vorm, kan na die instruksievideo op Youtube gaan kyk onder Afrikaanse Wikipedia-opleidingskursus.”
}}

=== 2018 ===
'''4 Maart 2018''': Marlinée Fouché voer 'n onderhoud met Deon Steyn. Die Afrikaanse Wikipedia is 86ste op die artikelranglys, met meer as 48 000 artikels; in Suid-Afrika staan Noord-Sotho as Afrikataal tweede, met meer as 7 000 artikels (grootliks te danke aan 'n Afrikaanssprekende self wat daar betrokke is, [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]). Steyn benadruk dat die buitelanders wat bydra tot die Afrikaanse Wikipedia vir sowel die Afrikaanse as Wikigemeenskap baie werd is, aangesien Suid-Afrikaners nie altyd toegang tot buitelandse bronne het nie.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20181231200818/http://eensgesind.com/geweet-afrikaans-is-die-grootste-afrika-taal-op-wikipedia/ Fouché. M. 2018. Geweet Afrikaans is die grootste Afrika-taal op Wikipedia..? ''Eensgesind.com'' 4 Maart.]&lt;/ref&gt;

'''21 Mei 2018''', '''27 Junie 2018''' en '''5 November 2018''': ''Maroela Media'' doen weer 'n beroep op sy lesers om by Wikipedia aan te sluit: &quot;Dit is elke Afrikaanssprekende se plig om kennis na te laat sodat die volgende generasie daarop kan voortbou&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/afrikaans-op-wikipedia-almal-moet-hul-kant-bring/ |title=Maroela Media. 2018. Afrikaans op Wikipedia: Almal moet hul kant bring. 21 Mei. |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=19 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191219041918/https://maroelamedia.co.za/afrikaans/afrikaans-op-wikipedia-almal-moet-hul-kant-bring/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/ouerskap/wiki-wat/ |title=Maroela Media. 2018. Wiki – wat? 27 Junie. |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=19 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191219042454/https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/ouerskap/wiki-wat/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/jy-kan-n-verskil-maak-en-dit-kos-jou-niks-nie/ |title=Maroela Media. 2018. Video: Jy kan 'n verskil maak (en dit kos jou niks). 5 November. |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=19 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191219043340/https://maroelamedia.co.za/afrikaans/jy-kan-n-verskil-maak-en-dit-kos-jou-niks-nie/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''6 Junie 2018''': Die Katalaanse navorsers Marc Miquel-Ribé en David Laniado bevind die Afrikaanse Wikipedia se intertaalskakels kom, net soos dié van die Swahili-, Estiese en Yslandse Wikipedia, 7 tot 11 keer minder in kultuurgebonde artikels (Cultural Context Content) voor. Dit toon dat tale soos Engels, Frans, Koreaans, Duits en Italiaans (wat byna net soveel intertaalskakels met kultuurgebonde artikels toon) 'n groter kulturele uitoefening op ander tale waarskynlik het. Dit beteken taalstatus en ontwikkeling van 'n Wikipedia kan 'n groot invloed uitoefen of hierdie artikels in ander tale geskep sal word, aldan nie. Op hierdie stadium staan die persentasie kultuurgebonde artikels in die Afrikaanse Wikipedia op 19,2%, op gelyke skaal met Italiaans, maar heelwat hoër as die tale met aansienlik baie bot-geskepte artikels, soos Nederlands (7,8%) en Sweeds (11,4%), laat staan nog Cebuano (0,1%).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180625021002/https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fphy.2018.00054/full Miquel-Ribé, M. &amp; Laniado, D. 2018. Wikipedia Culture Gap:Quantifying Content Imbalances Across 40 Language Editions.]&lt;/ref&gt;

'''Desember 2018''': Prof. Jako Olivier ondersoek in sy vaktydskrifartikel verdere moontlikhede wat die Afrikaanse Wikipedia bied. Hy bevind die Afrikaanse Wikipedia groei nie noodwendig so vinnig nie, bloot omdat die Afrikaanstalige leser ewe maklik homself met die Engels kan help, maar bly positief: &quot;Daar moet dus voortgebou word op bestaande goeie praktyke waaronder die gebruik van wiki-inisiatiewe soos die Afrikaanse Wikipedia tel.&quot;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190428040511/http://www.scielo.org.za/pdf/tvg/v58n4-2/03.pdf Olivier, J. 2018. Die stand van aanlyn oop opvoedkundige hulpbronne in Afrikaans: Afrikaansonderrig as 'n gevallestudie. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 58(4-2):905-924]&lt;/ref&gt;

=== 2019 ===
'''2019''': In die huldigingsbundel opgedra aan Jaap Steyn, vra prof. [[Wannie Carstens]] hom af in sy bydrae 'Geskiedskrywing en beskrywing van Afrikaans: Wat is daar nog te sê?':&lt;ref&gt;[https://books.google.co.za/books?id=Mee9DwAAQBAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=J.C.+Steyn+en+Afrikaans,+%27n+Viering&amp;hl=de&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjDu6Sk6pzmAhW9R0EAHbeRCwEQ6AEIKTAA#v=onepage&amp;q=wikipedia&amp;f=false Van Niekerk, A. (red.). 2019. J.C. Steyn en Afrikaans: 'n viering. Bloemfontein: SUN PReSS]&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Hoe word die voordele van ''tegnologie'' benut om Afrikaans uit te bou? Wat hou die werk van die [[Virtuele Instituut vir Afrikaans]] (VivA) in (vergelyk Van Huyssteen &amp; andere 2016) en hoe kan dit ten beste benut word? Hoe kan VivA uitgebou word? Hoe kan die Afrikaanse Wikipedia ingespan word in die belang van Afrikaans (kyk Pretorius 2016)?
}}

'''28 Februarie 2019''': Die Afrikaanse Wikipedia het om en by 70 000 artikels bereik. ''Maroela Media'' voer 'n onderhoud met Deon Steyn. Volgens hom groei die aantal artikels vinnig, maar nie vinnig genoeg na sy sin nie. Daar is ook 'n behoefte aan diegene wat bereid is om (deeglik literêre) navorsing te doen. Gegewe die koste van gedrukte media wat wêreldwyd sy tol eis, wat Afrikaans ook beslis nie oor die hoof sien nie, kan die Afrikaanse Wikipedia help om inligting goedkoop, vinnig en gerieflik beskikbaar te stel (nie juis asof daar enige ander alternatief is nie); foute kan onmiddellik reggestel word. Selfs ou volksname in die diere- en planteryk kan vir die nageslag so bewaar word.

Steyn vertel hoe hy self in sy ledige uurtjies (in die jaar 2009) by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak het: dit het hom (bo en behalwe sy vyftien jaar ondervinding) vooraf drie maande geduur om die korrekte terminologie te versamel vir sy heel eerste artikel, [[optiese vesel]]. Die artikel is baie gunstig deur die Wikipediagemeenskap ontvang. Dit het hom aangemoedig om nog meer artikels te plaas. So ongemerk is daar altyd 'n tydjie wat afgeknyp en produktief benut kan word.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191220084917/https://dl.iono.fm/epi/prov_347/epi_660498_medium.m4a?did=f18195a73f8cc2fdf24dbf8a505e6db3003f5d06&amp;p=embed&amp;download=1 Potgooi: Maroela Media. Al meer as 70 000 artikels in Afrikaans op Wikipedia]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/projekte/al-meer-as-70-000-artikels-in-afrikaans-op-wikipedia/ |title=''Maroela Media''. Al meer as 70 000 artikels in Afrikaans op Wikipedia. 28 Februarie 2019. |access-date=20 Desember 2019 |archive-date=20 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191220092846/https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/projekte/al-meer-as-70-000-artikels-in-afrikaans-op-wikipedia/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''16 Mei 2019''': Volgens 'n Katalaanse navorser, Marc Miquel-Ribé, toon die Afrikaanse Wikipedia 'n &quot;Europese karakter&quot; in die sin dat hy, net soos die Europese tale, self plaaslike inhoud skep en gebruik. Terwyl die Engelse en Japannese Wikipedia se plaaslike inhoud meer as 50% beslaan, en die Duitse, Franse en Italiaanse en Katalaanse Wikipedias se plaaslike inhoud ongeveer 33,7%, 26,9%, 18,8% en 17,9% onderskeidelik uitmaak, staan die Afrikaanse Wikipedia ook op 'n heel gesonde 23,9%:&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190706214921/https://wikipedia20.pubpub.org/pub/26ke5md7 Miquel-Ribé, M. 2019. The Sum of Human Knowledge? Not in One Wikipedia Language Edition. Wikipedia@20, May 16,2019.]&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Even though I have not yet verified whether this higher reader interest in CCC (“Cultural Context Content”) articles applies to all language editions, the hypothesis “context-encyclopedia-key-ingredient-to-success” is very plausible. In smaller Wikipedias with little traffic, we see the inverse trend. For instance, in some African vernacular languages, the proportion of articles dedicated to their context is very low. Considering 39 Wikipedia language editions in Africa, the average proportion of articles dedicated to each cultural context is 11.1% (median 13.8%). Why is that so? Because these languages are often relegated to a private use while English or French is used for education and official matters. Only Afrikaans — a language with a social situation similar to European languages — has '''23.9%''' of content dedicated to its context. Hence, we can say that cultural context content creation and consumption is a good indicator of a healthy Wikipedia in a society.
}}
Van hierdie tale word getabelleerd in 'n ander vaktydskrifartikel aangegee:&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190228121044/https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/1901/1901.07999.pdf Miquel-Ribé, M. &amp; Laniado, D. 2019. Wikipedia Cultural Diversity Dataset: A Complete Cartography for 300 Language Editions]&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''ISO-kode van Wikipedia'''
|'''Artikels'''
|'''CCC%'''
|-
|ca ('''Katalaans''')
|584 760
|17,1
|-
|de ('''Duits''')
|2 195 308
|33,7
|-
|en ('''Engels''')
|5 676 573
|44,2
|-
|fa ('''Persies''')
|629 125
|21,9
|-
|gn ('''Guaraní''')
|715
|19,9
|-
|ja ('''Japannees''')
|1 110 617
|51,0
|-
|ms ('''Maleisies''')
|306 055
|22,1
|-
|ru ('''Russies''')
|1 481 560
|32,2
|-
|sw ('''Swahili''')
|42 422
|19,0
|-
|zu ('''Zoeloe''')
|1 111
|14,22
|}

Toe die Afrikaanse Wikipedia egter 79 525 artikels bereik, word slegs 13 235 daarvan as plaaslike inhoud gemerk – die plaaslike inhoud daal daar en dan tot '''16,64%'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://wcdo.wmflabs.org/list_of_wikipedias_by_cultural_context_content/ |title=Lists of Wikipedias by Cultural Context Content, besoek op 27 Desember 2019 |access-date=27 Desember 2019 |archive-date=27 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191227141429/https://wcdo.wmflabs.org/list_of_wikipedias_by_cultural_context_content/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''Augustus 2019''': 'n Simposium is op 29 Julie 2019 deur die Akademie aangebied. Die Afrikaanse Wikipedia het sowat 83 700 artikels bereik. Die doel van die simposium was om verskeie belangegroepe uit die Afrikaanse taalgemeenskap byeen te bring &quot;om te besin oor die aangewese weg na 'n stewig bevolkte Afrikaanse Wikipedia.&quot; Teenwoordig was die verteenwoordigers van WikimediaZA, ''Maroela Media'', die [[Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut|SA Vertalersinstituut]] (SAVI), die [[ATKV|Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging]] (ATKV), die [[Afrikaanse Taalraad]] (ATR), South African Centre for Digital Language Resources ([[SADiLaR]]) en die [[Virtuele Instituut vir Afrikaans]] (VivA). Een probleem wat veral uitgesonder is, wat voortgespruit het uit die aard van die vertaling van bestaande inhoud, is die gebrek aan sekere geskikte vakterminologie. Daar is op verdere opvolgbyeenkomste besluit, die Akademie bied sy steun aan die Afrikaanse Wikipedia, geen ander spesifieke besluite is nog geneem nie, met die uitsondering van die rol van die Afrikaanse taalgemeenskap as geheel wat benadruk is. Prof. Laurette Pretorius (die Akademie se Wikipedia-koördineerder) beplan nog 'n werkswinkel, terwyl prof. Gerhard van Huyssteen (vak)terminologieontwikkeling deur 'n terminologienavraagdiens (wat deur VivA as projekvoorstel nog verwerk moet word) as plan geopper het.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191224055705/http://www.akademie.ussdmobile.co.za/Nuusbrief_Aug_2019.pdf Akademie Nuusbrief Augustus 2019. Wikipedia in Afrikaans: Simposium aangebied deur die SA Akademie, 29 Julie 2019. p. 27]&lt;/ref&gt;

'''14 Augustus 2019''': Ter viering van sy 10-jarige betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia, skryf [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] op [[PRAAG]] 'n artikel wat 'n paar probleme en geleenthede uiteensit, maar ook sy algemene belewenis van die organisasie die afgelope dekade.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191130203817/http://praag.co.za/?p=46688 Suidpunt. 2019. My 10 jaar by die Afrikaanse Wikipedia. '''PRAAG''',  14 Augustus].&lt;/ref&gt;

'''3 Oktober 2019''': In die Solidariteitbeweging se oorsig &quot;Bou om te bly: Op pad na 2030&quot; is een toekomsdoelwit: &quot;Afrikaanse inligting in digitaal naslaanbare formaat, soos die Afrikaanse Wikipedia, moet algemeen beskikbaar wees, veral wat inligting verwant aan skoolkurrikulums betref.&quot;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191029092932/https://solidariteit.co.za/wp-content/uploads/2019/10/2019-10-03_TOEKOMSBERAAD_Volledig_web-1.pdf Solidariteitbeweging: &quot;Bou om te bly: Op pad na 2030&quot;]&lt;/ref&gt;

'''23 Oktober 2019''': Die ou Afrikaanse feitegidsstel, ''Wêreldspektrum'', is volledig by die Afrikaanse Wikipedia bygewerk en geïntegreer.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/digitale-baadjie-vir-wereldspektrum-aangetrek/ |title=Steyn, C. 2019. Digitale baadjie vir 'Wêreldspektrum' aangetrek. ''Maroela Media''. 23 Oktober. |access-date=20 Desember 2019 |archive-date=20 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191220093038/https://maroelamedia.co.za/afrikaans/digitale-baadjie-vir-wereldspektrum-aangetrek/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''18 November 2019''': Die Afrikaanse Wikipedia sit nou wel met meer as 85 000 artikels, maar 23 265 daarvan is saadjies. Om hierdie rede word die tweede Ontkiemingskompetisie vanaf 15 Desember 2019 tot 15 Januarie 2020 gehou. Die prys is [[Amazon.com]]-geskenkbewyse vir die eerste tot derde posisie. [[Gebruiker:Dumbassman|Rossouw van Rooyen]], 'n Namibiër, het die heel eerste ontkiemingskompetisie (15 Desember 2018 tot 15 Januarie 2019) gewen,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/ontkiem-n-wiki-saadjie-en-wen/ |title=Maroela Media. 2019. Ontkiem 'n Wiki-saadjie en wen. 18 November |access-date=20 Desember 2019 |archive-date=20 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191220094633/https://maroelamedia.co.za/afrikaans/ontkiem-n-wiki-saadjie-en-wen/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; gevolg deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] en [[Gebruiker:Burgert Behr|Burgert Behr]] in die tweede en derde plek onderskeidelik. Daar was in die 2018/2019-kompetisie slegs ses deelnemers betrokke.&lt;ref&gt;[[Wikipedia:Ontkiemingskompetisie/2018]]&lt;/ref&gt; By die 2019/2020-kompetisie was daar 10 deelnemers; die wenners is [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] (1ste plek), [[Gebruiker:Burgert Behr|Burgert]] (2de plek) en [[Gebruiker:Wyatt Tyrone Smith|Wyatt Tyrone Smith]] (3de plek).

'''Desember 2019:''' [[Paleontologie|Paleontoloog]] François Durand is veral bekommerd oor Afrikaanse bronne (by name vaklektuur) wat nie so geredelik beskikbaar is op die internet (om gemaklik by die Afrikaanse Wikipedia in te weef nie):&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191217201037if_/http://ojs.tgwsak.co.za/index.php/TGW/article/download/134/125 Durand, F. 2019. Verskuif die klaskamer ter wille van die oorlewing van Afrikaans as wetenskapstaal. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' 59(4): 599-610]&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Daar is projekte, ook van Akademielede se kant, om Afrikaans op byvoorbeeld Wikipedia te vestig en daardie projekte moet heelhartig deur ons almal ondersteun word, maar daar is baie meer om te doen. As daar niks oor paleontologie op die internet in Afrikaans is nie, is dit duidelik omdat ek nog niks daaroor daar geplaas het nie. Dieselfde geld vir elke ander vakgebied. Niemand anders as onsself kan vir hierdie afwesigheid van Afrikaans op die internet geblameer word nie.
}}

=== 2020 ===
'''26 Januarie 2020''': Prof. Laurette Pretorius gesels op [[Radio Sonder Grense]] se program: ''[[Taaldinge]]''.

Ses punte word uitgelig.&lt;br /&gt;
''Ten eerste'': Op grond van die Commons-lisensie-ooreenkoms is die publiek verplig om Wikipedia as bron te erken, indien van die inligting gebruik is.&lt;br /&gt;
''Ten tweede'': Die gehalte het te make met hoe lank die artikel is, hoeveel verwysings gegee word, hoe gebalanseerd die artikel geskryf is en hoe gereeld die artikel op datum gehou word. Die dekking van onderwerpe moet ook so wyd moontlik wees.
Maar vergeleke met 'n groot internasionale taal soos Engels sou dit onbillik wees om Afrikaans met Engels te vergelyk. Pretorius fokus daarom op Katalaans, Moderne Hebreeus en Afrikaans.&lt;br /&gt;
Sy bevind '''Katalaans''' het, te midde van 4 miljoen moedertaalsprekers meer as 630 000 Wikipedia-artikels, waarvan die artikelgehalte, net soos die Duitse Wikipedia, oor die algemeen baie goed is. Sy beskou die Katalaanssprekendes as taalpatriotte in murg en been.&lt;br /&gt;
'''Moderne Hebreeus''' (Iwriet) het weer 5 miljoen moedertaalsprekers en het min of meer 254 000 Wikipedia-artikels; Iwriet se ontstaansgeskiedenis loop, net soos Afrikaans s'n, deur die 19de en 20ste eeu. Die Moderne Hebreeuse Wikipedia het weer strenger verwerpingsreëls as die Engelse Wikipedia s'n – nie enige artikel kan dus, net soos by die Engelse Wikipedia, sommer net geskep en aanvaar word nie. Die Hebreeussprekende akademie is wel ''ten nouste'' betrokke by hul Wikipedia, en van tyd tot tyd word skryfprojekte geloods waarby van die hoogste deskundiges en navorsers uit die Hebreeuse taalgemeenskap betrek word: 'n dure les vir die Afrikaanse Wikipedia.&lt;br /&gt;
'''Afrikaans''' het 7,2 miljoen moedertaalsprekers. Dus, heelwat meer as die Katalaans- en Hebreeussprekendes wat getalle betref, maar die aantal Wikipedia-artikels dobber tussen 86 000 en 87 000 rond. Die artikels is oor die algemeen bitter kort. Gevolgtrekking: die Katalaanse en Hebreeuse Wikipedia dien as rolmodelle.&lt;br /&gt;
''Ten derde'': Die belang van 'n goeie Afrikaanse Wikipedia is drieledig: die aanvraag is daar, dit beïnvloed die soekenjinalgoritmes (wat beter soekresultate in Afrikaans meebring) en einde ten laaste sal beter en uitgebreide taalgebruik noodwendig lei tot beter taaltegnologie (soos masjienvertalings, speltoetsers, ens.)&lt;br /&gt;
''Ten vierde'': Omrede die leefwêreld van elke taal en sy sprekers (en hul taalvaardigheid en -diversiteit) verskil, sal die bronne en verwysings van elke afsonderlike Wikipedia ook verskil; daarom word nie elke bron ter wêreld ongelukkig gelys nie. Maar Pretorius vind dit ironies hoe die mensdom gou Wikipedia.org kan afkraak oor onakkuraatheid, maar tog te gewillig antwoorde google – antwoorde wat tog uit die lug gegryp word, vernaamlik dié van die Engelse Wikipedia.&lt;br /&gt;
''Ten vyfde'': Pretorius identifiseer die verskillende rolle en funksies waarby vrywilligers op die Afrikaanse Wikipedia betrokke kan raak. Sy bedank in die besonder die 14 administrateurs by die Afrikaanse Wikipedia vir hul onbaatsugtige diens. Die Hebreeuse Wikipedia het 37 sulke vrywilligers en die Katalaanse Wikipedia 21.&lt;br /&gt;
''Laastens'' bespreek sy kortliks die eerskomende werkswinkel (30 Januarie 2020) en die betrokkenheid van die Akademie. 'n Handleiding wat by die Akademie se webwerf beskikbaar sal wees, is in die vooruitsig gestel.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200126185138if_/http://www.rsg.co.za/forcedownload.asp?fn=20200126%5FTAALDINGE%2Emp3&amp;f=%2Fimages%2Fupload%2Fsound%2Fklanke%2F Radio Sonder Grense, Taaldinge, 26 Januarie, Afrikaanse Wikipedia.]&lt;/ref&gt;

'''30 Januarie 2020''': Die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] hou 'n werkswinkel waar die uitbreiding van die Afrikaanse Wikipedia bespreek word.&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/events/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns/werkwinkel-hoe-brei-ons-die-afrikaanse-wikipedia-uit/580193685892025/ SAAWK: Aankondiging op Facebook]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.akademie.ussdmobile.co.za/Afrikaanse_Wikipedia.pdf Werkwinkel: Hoe brei ons die Afrikaanse Wikipedia uit?]&lt;/ref&gt;

'''2020''' Peter Dirix, Liesbeth Augustinus en Frank Van Eynde jukstaponeer die ganse Afrikaanse Wikipedia tekskorpus van Julie 2016, toe nog met 40 820 artikels en 13,2 miljoen woorde, met die Taalkommissie se tekskorpus in hul artikel, [https://library.oapen.org/bitstream/handle/20.500.12657/37609/9783110668476.pdf?sequence=1#page=115 IPP in Afrikaans: a corpus-based investigation and a comparison with Dutch and German] rakende die ''infinitivus pro participio''. Hierdie gedeelde taaleienskap is te vinde in Duits, Afrikaans en Nederlands waar mens die ge- kan of soms ''moet'' weglaat: &quot;Ek het Johan 'n roman (ge)sien skryf&quot; of &quot;wat ek wou vra:&quot; (i.p.v. &quot;wat ek wou gevra het:&quot;). Dit is afwesig in die Engels, Fries en Jiddisj. Afrikaans het minder IPP's as in Nederlands, maar wel meer as in die Duits. Pseudo-koördinasies soos byvoorbeeld &quot;sit en lees&quot;, &quot;lê en lees&quot;, &quot;staan en praat&quot;, &quot;loop en dink&quot;, &quot;gesit en wag&quot; kom aansienlik minder by die Afrikaanse Wikipedia voor. Ook is IPP's gevind in die Taalkommissie se korpus m.b.t. &quot;kom&quot;, &quot;bly&quot;, &quot;ophou&quot;, &quot;probeer&quot;, &quot;durf&quot;, &quot;laat&quot; en &quot;leer&quot;, wat weer by die Afrikaanse Wikipedia afwesig is. Die rede vir hierdie verskil is heel moontlik toe te skryf aan die Taalkommissie se korpus wat niestandaardvorme opgeneem het.

'''September 2020'''ː Die Afrikaanse Wikipedia het die [[Malgassiese Wikipedia]] verbygesteek wat hoeveelheid artikels betref en sodoende, die grootste Afrika-wiki volgens artikels geword, besuide die Sahara.

'''November 2020''': Luidens 'n verslag van Greenman verkeer die Afrikaanse Wikipedia, wat Afrikataal en artikeltal betref, in die tweede posisie omrede die Egipties-Arabiese Wikipedia hom verbygesteek het (hoofsaaklik weens botgeskepte artikels). Afrikaans het nog nie 100 000 artikels bereik nie, terwyl die Egipties-Arabies in Junie 2020 alleen 257 000 byna oornag geskep het. Daar is egter slegs 29 aktiewe bydraers en die gehalte van die artikels van laasgenoemde Wikipedia laat veel te wense oor. Die Afrikaanse Wikipedia lyk wel belowend. By die Afrikaanse Wikipedia was daar 50 aktiewe bydraers, waaronder [[Gebruiker:Oesjaar]] en [[Gebruiker:Aliwal2012]] elkeen 1 000 wysigings in Oktober alleen aangebring het. Die Swahili Wikipedia toon ook 50 aktiewe bydraers in dieselfde maand, maar die hardwerkendstes onder hulle is nie moedertaalsprekers nie – dit besorg allerlei moeilikhede vir die groei van hierdie projek.&lt;ref&gt;[http://www.greenman.co.za/blog/?p=2734 Greenman. November 2020 African language Wikipedia update]&lt;/ref&gt;

'''Desember 2020''': Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gee 'n Wikipedia-handleiding uit, ''Die Afrikaanse Wikipedia en hoe om by te dra'', saamgestel deur Gideon Kotzé en Laurette Pretorius.

'''22 Desember 2020 tot 15 Januarie 2021''': Vir die derde agtereenvolgende Desember word die jaar oudergewoonte afgesluit en die nuwe tegemoet geloop met die jaarlikse [[Wikipedia:Ontkiemingskompetisie/2020|Ontkiemingskompetisie]], wat 'n maand lank duur. Geskenkbewyse ter waarde van R2000, R1500, R1000 en R500 vir die 1ste, 2de, 3de en 4de plek onderskeidelik is op die spel. Die sommetjie wengeld is deur Wikimedia ZA beslis.
[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] (1ste), [[Gebruiker:Burgert Behr|Burgert Behr]] (2de), [[Gebruiker:Wyatt Tyrone Smith|Wyatt Tyrone Smith]] (3de), [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] (4de) is die wenners van die 2020/2021-kompetisie. Daar was 8 deelnemers.&lt;ref&gt;[[Wikipedia:Ontkiemingskompetisie/2020|Ontkiemingskompetisie 2020/2021]]&lt;/ref&gt;

=== 2021 ===
'''16 Januarie 2021, 15:15'''. Op [[Pretoria FM]] voer Elsje van Jaarsveld 'n onderhoud met Deon Steyn, laasgenoemde op 6 deser reeds 12 jaar betrokke by die projek. By die Afrikaanse Wikipedia self het hy min of meer al 128&amp;nbsp;000 wysigings aangebring. Sy grootste wens is dat 100&amp;nbsp;000 artikels teen 15 November op die Afrikaanse Wikipedia bereik word, en meer gebruikers, of proeflesers sal aansluit.

Ten tyde van die onderhoud is die artikelstand van die Afrikaanse Wikipedia om en by 95&amp;nbsp;650; tydens die vorige onderhoud 3 jaar tevore was dit 34&amp;nbsp;000; toe Steyn in 2009 aangesluit het was dit ongeveer 17&amp;nbsp;000. Die projek is tans die 71ste grootste Wikipedia uit oor die 300 tale, en, minstens wat inhoud betref, die grootste Wikipedia in 'n Afrikataal.

Die doelstelling om 100&amp;nbsp;000 artikels voor 16 November te bereik is bloot 'n nuwe mylpaal voor oë; om in 'n nuwe (medium)groot kategorie ingedeel te word. Dit kan byna digterlik beskou word as die aanbreek van 'n stralende nuwe hoofstuk vir Afrikaanse Wikipedia; of 'n motor wat 100&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km agter die blad het. Gewis sal die Afrikaanse Wikipedia egter dan ook 'n nuwe blaadjie moet omslaan wat die organisering betref: want nou is dit 100&amp;nbsp;000+ artikels wat in stand gehou, op datum gebring en voortdurend bygewerk moet word. Die las raak nie minder nie.

Van Jaarsveld stel voor die aanbreek van die 100&amp;nbsp;000-kerf moet met 'n reuse partytjie luisterryk gevier word. Steyn sê 'n datum is reeds vasgemaak met die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] vir die 20-jarige viering; die reëlings is reeds uitgeklaar met prof. [[Anne-Marie Beukes]]. Daar sal op hierdie dag kennis en ondervinding uitgeruil word, asook potensiële nuwe gebruikers gewerf word.

Die Afrikaanse Wikipedia self word 20 jaar oud op die 16de November 2021; al is die Afrikaanse Wikipedia die dertiende oudste weergawe, het ander jongeres hom verbygesteek – en dit bloot weens die tekort aan mannekrag. In Europa is veral die studente baie meer betrokke en rekenaarbedrewe; Suid-Afrika het nog 'n agterstand hiermee en die leeslus (vir die opdoen van agtergrondkennis om te kan bydra) is ook maar nie altyd daar nie.

Afgesien van 'n bydrae tot die samelewing en naastediens, is daar steeds 'n geweldige tekort aan gedrukte vakliteratuur in Afrikaans (met, in ag genome, dat die digitale medium veral op die huidige oomblik sake vergemaklik), is die antwoord op die vraag waarom dit belangrik is om tot die Afrikaanse Wikipedia by te dra. Die Afrikaanse gedrukte bronne is trouens al so uitgeput dat daar toenemend na Engelstalige bronne gegryp word.

Nuwelinge wat wil aansluit word gevra om as gebruikers te registreer; dit vergemaklik kommunikasie waar 'n gewone IP-adres nie kan nie. Daarmee klaar, kan die individu oor enige onderwerp skryf. Hulp kan verleen word op die betrokke artikel se besprekingsblad, die Geselshoekie en op die Facebookblad ([https://www.facebook.com/groups/231160206984566/ Afrikaanse Wikipedia]). Daar is veral 'n tekort aan vakkundige proeflesers (spesiale vermelding word gemaak van 'n [[Gebruiker:Burgert Behr|“goeie gebruiker wat eksjoernalis is; 'n pensioenaris”]] as voorbeeld); soms moet die hulp van die [[Taalkommissie]] ingeroep word.

Op die vraag of [[Jimmy Wales]] munt geslaan het uit Wikipedia, sê Steyn die stigtings self samel heel goed geld van donateurs in om ander projekte te befonds. Wikipedia op sigself is egter maar een been van die Wikimedia-stigting; daar is hoeveel ander susterprojekte ([[Wikispecies]], [[Wikidata]], [[Wikitravel]], e.a.) asook die duur reserwe-apparatuur wat op hierdie geldjies teer.

Ná afloop van 'n vorige onderhoud, volg Van Jaarsveld op, en verneem graag na die welstand van die Duitser [[Gebruiker:SpesBona|Sören Pfauder]], en of hy nog gereeld bydra, veral omdat hy, net soos die res van die Afrikaanse radioluisteraars, 'n gewone werksdag tussen 8 tot 5 het met al sy uitdagings. En te midde hiervan het hy hom geen moeite ontsien om sy tyd aan die projek af te staan nie. Ja, is die antwoord, Pfauder gaan steeds sy gang gedurende die week en doen steeds getrou die voorbladvoorbereiding elke Sondagaand, na gelang van sy beskikbare tyd, en dit wissel maar.

Wat die bladtrekke betref: van die artikels wat die meeste besoek is in Desember is [[Geloftedag]], [[Die Gelofte]] en die [[Slag van Bloedrivier]]. Opvallend het die (covid-19-verwante) afsterwe van [[Elsa Joubert]] 'n skielike toename in lesers van haar artikel teweeggebring (400 bladtrekke oornag). Covid-19, en die skielike inperking op die vryheid van beweging, asook die sluiting van skole (en ander staatsinstellings), het ook sy deeltjie bygedra om die bladtrekke van skoolverwante artikels in veral April/Mei-maand 2020 te verhoog.

Artikels uniek aan die Afrikaanse Wikipedia (met inbegrip die uitvoerige artikel oor Elsa Joubert met inligting wat in ander Wikipedias geheel en al ontbreek), sluit onder meer selfs [[Protea|Proteaspesies]] in, wat maar toegeskryf kan word aan die Suid-Afrikaanse milieu, met wetenskaplike inligting wat bygewerk word om aan die behoeftes van sowel onderwysers as leerlinge te voorsien.

Op die vraag of mens statistiek kan bekom rakende mense in ander lande wat die Afrikaanse Wikipedia besigtig, verwys Steyn na [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/page-views-by-country/normal|map|last-month|(access)~desktop*mobile-app*mobile-web|monthly hierdie blad]

'''18 Januarie 2021''': Ter viering van Wikipedia se 20ste verjaarsdag neem [[Gebruiker:Greenman|Greenman]] die Suid-Afrikaanse Wikipedias in oënskou (buiten Engels). Die Afrikaanse Wikipedia staan eerste, met 95&amp;nbsp;700 artikels, 210 aktiewe bydraers die afgelope 30 dae (wat vandaalbestryders uit ander lande insluit), 40 bydraers wat ten minste 5 wysigings die afgelope maand aangebring het, 18 administrateurs, en 33&amp;nbsp;040&amp;nbsp;587 woorde.

Die dieptepunt wat toegeken word, betreffende die voortdurende uitbou en wysigings teenoor die hoeveelheid bladsye wat reeds bestaan, is 46, vergeleke met Engels se 1&amp;nbsp;045 (die hoogste trouens wêreldwyd), Frans se 240, Chinees se 201, Duits se 93 en Nederlands se 16. Die volgende top tien bydraers het almal meer as 150 wysigings oor 'n maandtydperk aangebring (in dalende volgorde): [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]], [[Gebruiker:K175|K175]], [[Gebruiker:Burgert Behr|Burgert Behr]], [[Gebruiker:Charlielv55|Charliev55]], [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], [[Gebruiker:Wyatt Tyrone Smith|Wyatt Tyrone Smith]] en [[Gebruiker:Odriskelmac11|Odriskelmac11]]. Greenman is oor die algemeen tevrede met die stand van sake en het volle vertroue dat die 100&amp;nbsp;000-kerf bereik sal word.

Die ander Afrikatale se grootste hindernis is, net soos die Afrikaanse Wikipedia, die uitbou van uitvoerige lang artikels, met die uitsondering van die [[Tsonga Wikipedia]] waar die een enkele bydraer [[Gebruiker:Thuvack|Thuvack]] gehalte bo hoeveelheid verkies. Sy ywer word ook beloon met die diepte van die 703 artikels wat die hoogte inskiet: op 178.&lt;ref&gt;[http://www.greenman.co.za/blog/?p=2826 Greenman: South African language Wikipedias 20th birthday review, January, 18, 2021]&lt;/ref&gt;

Die leser word in dieselfde asem egter ook daaraan herinner dat 'n klein Wikipedia, wat gebuk gaan onder vandalisme, baie aktiwiteit toon, al is dit nie noodwendig opbouend nie. 'n Ander maatstaf wat gebruik kan word is die gemiddelde hoeveel woorde per artikel te bereken (wat ook probleme van sy eie besorg, veral as 'n vergelyking tussen oorwegend analitiese en oorwegend sintetiese tale getref word, of omskrywende taal pleks van bondige pront woorde gebruik word):

: Tswana – 405 (woorde per artikel)
: Afrikaans – 345
: Xhosa – 208
: Tsonga – 220
: Swati – 127
: Sotho – 127
: Venda – 93
: Zoeloe – 53
: Noord-Sotho – 32

'''18 Januarie 2021, 07:45''': Op die program ''Monitor'' ([[Radio Sonder Grense]]), tree die nuusanker Gustav Greyling in gesprek met Deon Steyn, verkose Direkteur van Wikimedia ZA, met die aanbreek van Wikipedia (met 317 tale) se 20ste bestaanjaar die afgelope naweek. Die vrae handel rondom die ontstaan, die groei, die neutraliteit, die besoekstatistiek van die afgelope jaar, asook die mylpale van die Afrikaanse Wikipedia. By laasgenoemde word die 100&amp;nbsp;000-kerf weer herhaal, asook die doelwit om op meer plaaslike onderwerpe te fokus, om 'n meer lokale kleurtjie te gee, sodat die Afrikaanse Wikipedia nie bloot in 'n slaafse naprater van Europa sal ontaard nie, maar sal groei tot 'n selfstandige Wikipedia in eie reg. Die Afrikaanse Wikipedia het kort voor die onderhoud 95&amp;nbsp;703 artikels bereik.

Wat die handhawing van akkuraatheid betref, is die 18 administrateurs as hekwagters gelukkig daar om 'n ogie te hou oor die wysigings. Hul selfopgelegde [[Sisufos]]taak is om te sorg dat die bronne geldig is, en dat daar geen politiek, bemarking of eensydigheid by betrokke is wat die waarheid kan vertroebel nie. Artikels wat deur vandale geteiken word, draai gewoonlik om die ou twispunt dwarsdeur die eeue heen – die [[Midde-Ooste]] in die besonder. Sulke blaaie kan beskerming geniet sodra die nood begin druk. Algaande leer mens 'n muishond aan sy reuk ken: 'n anonieme IP-adres voorspel dikwels moeilikheid. Die ywerige en ernstige gebruiker sal tipies registreer, 'n gebruikersblad skep en meer oor homself uitwei, om hulp vra en betrokke raak.

Die meeste bydraers is vernaamlik Suid-Afrikaners; een gebruiker bevind hom in Engeland, twee in Duitsland en een of twee in die VSA. Die probleem is ook nie soseer om afgetrede mense te werf nie; dit is eerder 'n gesukkel om die jongmense betrokke te kry. Daar is altyd nuwe gebruikers en proeflesers nodig gegewe die geweldige werksomvang. Belangstellendes kan die Facebookgroep kontak.

'''10 September 2021''': Op die middagnuusprogram, ''Spektrum'', [[Radio Sonder Grense]], word die onderhoud tussen Marlinée Fouché en Deon Steyn uitgesaai, ter viering van die 100 000ste artikel. Die sukses is deels toe te skryf aan die Wikipediane se verbintenis daartoe en toewyding om altesaam 15 artikels per dag te skep, verkieslik met 'n Suid-Afrikaansheid. Die rol van die burokrate en administrateurs word net vlugtig weer aan die leke verduidelik. Ook die wenslikheid van registrasie word aangeroer. Die Afrikaanse Wikipediane wat 'n geruime tyd al bydra word oor die algemeen as 'n hegte gemeenskap beskou; elkeen het sy eie spesialiteit. Tot dusver is daar geen ander Afrikaanse digitale ensiklopedieplatform wat 'n verskeidenheid onderwerpe aanraak nie, en vakliteratuur (in boekvorm) is vir die publiek oor die algemeen byna onbekostigbaar en lomp ('n skoolkind kan gemakliker inligting op sy selfoon bekom en &quot;ronddra&quot;). Maar, deur die kennis te verwerk en die bronne te lys, kan daar altyd iemand wees wat die feite gaan naspoor. Skoolverwante onderwerpe (sedert die Covid-inperkingstydperk) kry die meeste aftrek. Steyn bedank ook die ondersteuning en goedgesindheid van die Afrikaanse Akademie, in die verkryging van die nodige vakterminologie om die artikels te skryf.

'''13 September 2021, 11:29-11:34'''. Omroepster Susan Botha gesels op Pretoria FM met Deon Steyn, direkteur van die WikimediaZA Stigting, ook oor die 100&amp;nbsp;000-kerf wat bereik is voor die 20ste verjaarsdag wat op 16 November 2021 gevier sal word. Die Afrikaanse Wikipedia is 71ste op die ranglys van die Wikipedias wat grootte aanbetref, uit 353 tale. Dit vergelyk goed, sou mens in ag neem dat Afrikaans die 140ste grootste taal uit die 7&amp;nbsp;000 tale dwarsoor die wêreld is. Van die inhoud wat die besoekers kan verwag is &quot;iets vir almal&quot;. Hy beskou veral die [[Sterrekunde|sterrekundeportaal]] as wêreldklas en op datum. Meer as 1&amp;nbsp;300 [[Vis|visartikels]] is beskikbaar, meer as 3&amp;nbsp;000 fynbosspesies, meer as 700 boomspesies, en die artikels van die Suid-Afrikaanse Vloot vorder fluks. Die [[Wiskunde|Wiskundeportaal]] kort wel aandag sodat leerlinge, onderwysers en ouers die artikels bruikbaar genoeg kan vind. Op die vraag hoe iemand betrokke kan raak is die registrasie en IP-adresopsie beskikbaar, hoewel laasgenoemde nie daarin slaag om die gebruiker by die gemeenskap in te skakel nie. 'n Artikel wat veral moeite geverg het om te vertaal is die [[Manhattan-projek]] – die hulp van die Taalkommissie moes telkens ingeroep word vir die kernfisikabegrippe.

'''14 November 2021.''' 'n Berig verskyn in die Afrikaanse Sondagkoerant, ''Rapport'', wat melding maak van die Afrikaanse Wikipedia se 20ste verjaarsdag wat die Dinsdag, 16 November, in Pretoria luisterryk gevier word. Teen saktyd was dit die grootste Afrikataal en die 71ste grootste van altesaam 323 tale op die digitale ensiklopedie, met 16 administrateurs en 4 burokrate. 5,5 miljoen bladlese in Juniemaand 2020 het sy hoogtepunt in Februarie 2021 bereik – 10,9 miljoen. Die onderwerpe is wyd uiteenlopend: die ruimte, geologie, die Suid-Afrikaanse susterskerke, [[Vegvliegtuig|vegvliegtuie]], politieke figure, skrywers, kunstenaars, [[Stoomlokomotief|stoomlokomotiewe]], noem maar op. 
[[Maryana Iskander]], hoofuitvoerende beampte van Wikimedia, het aan die koerant gesê: &quot;Hul werk is 'n voorbeeld daarvan dat Wikipedia meer as net 'n webtuiste is: Dit is ook mense wat aan mekaar verbind is deur hul passie vir kennis.&quot; 

Saam met die sjampanjeproppe wat klap, volg die hoofpyn. Vergrysing is maar een kopseer – die meeste bydraers van hierdie Gideonsbende is &quot;minstens 30 jaar oud&quot;, met weinig jonger bydraers met geesdrif wat aansluit en handjie bysit. Die druk op Afrikaans as onderrigtaal knel die aantal nuwe tegniese boeke en tegniese handboeke in Afrikaans wat as bron moet dien – die meeste Afrikaanse werke is reeds uitgeput of te verouderd vir gebruik (of eenvoudig onbekombaar). Sonder ironie word daar juis nou meer vertalings uit die Engelse Wikipedia gedoen. Die Afrikaanse Wikipedia het geen groot begroting nie, en elkeen moet op eie houtjie oor die weg kom – sonder 'n sent van die Suid-Afrikaanse regering. Die betrokkenheid van die bruin gemeenskap by die projek kan beter wees. Masjienvertalings en vandalisme duik kort-kort op en word hand en tand beveg.&lt;ref&gt;Jansen, J. 2021. Afrikaans is groot op Wikipedia. ''Rapport'', 14 November:12.&lt;/ref&gt;

'''22 November 2021'''. Marlinée Fouché, [[RSG]] nuusjoernalis lewer ‘n inset op ''Monitor'' oor die mag van Afrikaans in die digitale ruimte deur daarop te wys dat Afrikaans een van slegs 5 moderne tale is, wat so gevorderd is dat dit sedert die begin van die twintigste eeu tot volwaardige akademiese taal gevorder het. Daar word boonop heelwat vordering gemaak in die gebruik daarvan in die digitale ruimte, soos soekenjins en die digitale ensiklopedie, [[Wikipedia]].
 
Tydens die twintigste verjaarsdagviering van dié Afrikaanse Wikipedia is die klem geplaas op die mag van die aanlyn Afrikaanse gemeenskap vir die bevordering van dié taal in die oordrag van [[kennis]]. Marlinée Fouché berig diegene wat reeds skouer aan die wiel sit, se geesdrif ken geen perke nie. Deon Steyn (Oesjaar) het gesê dat die Afrikaanse Wikipedia beskryf kan word as een van die grootse voortdurende Afrikaanse gemeenskapsprojekte. 

Emeritus professor Laurette Pretorius stel dat ‘n platform soos Wikipedia ‘n bydra lewer tot die voortbestaan van Afrikaans, gebaseer op die aantal moedertaal en ander sprekers, die ouderdom van dié sprekers en taaltegnologie sowel as taalhulpbronne beskikbaar. Laastens kan jy die taal in enige domein, plek en vakgebied gebruik.  Vir jong sprekers is die digitale milieu veral goed, maar die vraag bestaan of jong mense dit in Afrikaans wil doen.  Die vloeibaarheid van Wikipedia maak dit ideaal om die taal uit te bou. Volgens prof Pretorius kan ‘n Wikipedia-bydraer soms ‘n term in ‘n artikel plaas wat dan weer deur ander gebruikers verander kan word indien nodig. Elke mens kan bydra en elke mens kan redigeer. Pretorius beskou Wikipedia as ‘n toenemend noodsaaklike liefdestaak. Die feit dat ons in die digitale wêreld ingedwing is, en met die  [[Covid-19-pandemie in Suid-Afrika|pandemie]] het mense tot die besef gekom dat daar soveel geleenthede is, soveel goed om te doen en soveel probleme wat opgelos kan word.   

Marlinée Fouché vra wie is die skrywer wat op die stadium hierdie liefdestaak aanpak. Rooiratel, Oesjaar en Sobaka stel hulself voor. Hierdie skrywers is tussen dertig en sestig jaar oud. Rooiratel verwys na ‘n gunsteling kleur en dier, Oesjaar na [[whisky]] wat altyd ‘n goeie oesjaar het, in teenstelling met wyn, en Sobaka (Russies vir hond) na ‘n voorheen ietwat obsessiewe belangstelling in die [[USSR]] en [[Rusland]]. Hy het dié naam vir ‘n hond gegee net voor hy sy Wikipedia gebruikersnaam geskep het. 
 
Rooiratel stel dit dat ‘n persoon nie noodwendig ‘n kenner op ‘n onderwerp hoef te wees om ‘n artikel daaroor te skryf nie. ‘n Persoon kan gebruik maak van bronne en verwysings van ander mense, wat die kenners is. Jou taak as Wikipedia-skrywer is om dit bymekaar te sit.  Onderwerpe waaroor Rooiratel skryf is uiteenlopend. Hy verwys na die interessante verhaal van [[Rosamund Everard-Steenkamp]], een van die eerste vroulike vlieëniers in Suid-Afrika, wat ook  die eerste vrou ter wêreld was wat 'n [[straalvliegtuig]] gevlieg het. Hierdie artikel bly uniek aan die Afrikaanse Wikipedia. 

Sobaka verwys na die uitdagings om tegniese terme in Afrikaans op te spoor tydens die vertaal van artikels na Afrikaans. Hy noem byvoorbeeld dat hy tydens die vertaling van die [[Wright-broers]] artikel, ‘n [[lugvaart]]-termelys wat ‘n individu goedgunstiglik op die internet geplaas het, as van groot waarde gevind het.
 
Op die vraag hoekom iemand soveel tyd sou spandeer om sonder betaling artikels op Wikipedia te skep, het Sobaka grappenderwys genoem dat dit weens die verslawende aard daarvan is. Hy stel dat dit in wese ‘n interne motivering is wat dit op die ou einde moontlik maak.  Oesjaar bevestig hy is ook verslaaf aan Wikipedia. Dit gee hom die geleentheid om sy brein te gebruik en terselfde tyd kennis op te doen. Volgens Rooiratel sal iemand wat nie self op Wikipedia werk nie, nie maklik verstaan waarom iemand so baie vrye tyd daaraan spandeer nie. Rooiratel bevestig dat enigiemand ‘n bydrae kan lewer tot Wikipedia. Daar sal altyd iemand wees wat die antwoord ken en/of leiding kan verskaf waar nodig.&lt;ref&gt; Die Mag Van Afrikaans in die Digitale Ruimte, Monitor, 22 November 2021. https://omny.fm/shows/monitor/s-word-afrikaans-in-die-digitale-ruimte-uitgebre-1#description&lt;/ref&gt;

=== 2022 ===
'''14 Augustus 2022'''. Ian Gilfillan (ook bekend as [[Gebruiker:Greenman|Greenman]]), gee 'n kort oorsig van die algemene stand van die Suid-Afrikaanse Wikipedias. Die Afrikaanse Wikipedia het die 100&amp;nbsp;000-mylpaal bereik en toon steeds ononderbroke vooruitgang. Die getal bydraers floreer, die talryke administrateurs is moedertaalsprekers. Voorts is goeie bande met die Afrikaanse media gesmee om nie uit die kollig te verdwyn nie.&lt;ref&gt;[http://www.greenman.co.za/blog/?p=2872&amp;fbclid=IwAR2lKn8OFs7_GOEvMz3zLtfLT3xVK_rbGheEm2fB_ISbSxrBlYtjd2SC9TY Greenman.co.za: South African language Wikipedias – Wikimania 2022 update]&lt;/ref&gt;

'''18 Augustus 2022, 20:28 tot 20:34'''. Deon Steyn, direkteur van die Wikimedia Stigting, het weer die gehoorstuk in die hand wanneer Susan Botha van Pretoria FM hom tydens ''Rondomtalie'' 'n paar vragies stel. Die Afrikaanse Wikipedia het reeds 104&amp;nbsp;000 artikels bereik en uit 328 Wikipedias is die Afrikaanse Wikipedia nou in die 69ste plek. Die bladtrekke is so 1 miljoen per maand. Volgens Steyn kom die eer waarskynlik Covid-19 toe: die onderwysers het met hul hande in die hare gesit, die pad van die minste weerstand gevolg en die leerlinge allerlei take met behulp van die internet laat doen; sodoende is die Afrikaanse Wikipedia vir die eerste keer in hul midde ontdek. Die meeste bydraers is al 'n dekade of langer betrokke, en hul beroepe en belangstellings is van uiteenlopende aard. Nuwelinge wat wil bydra kan registreer, maar indien hul so effe afgeskrik voel deur die nuwe en onbekende omgewing, kan hul gaan aanklop by die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] (met spesiale dank aan prof. Anne-Marie Beukes). Vir hierdie opleiding kan die instituut geskakel word by 086-133-3786. Ook gaan borde uitgehang word wat die SAAWK aandui as die fisiese tuiste van die Afrikaanse Wikipedia, ten einde die organisasie (die Afrikaanse Wikipedia) vir die breë publiek sigbaar te maak. Wat die kriteria vir bydraers aanbetref moet diegene onthou dat die styl koud, onpartydig, feitelik, emosieloos en betreklik droog en humorloos is, soos 'n ensiklopedie betaam. Die probleem word op sy naam genoem, en basta: indien die nuweling hom of haar nie hiermee kan vereenselwig nie, is hul roeping eerder om storieboeke te skryf. Die toekoms van Wikipedia lyk besonder blink, sê Steyn: hoe swaarder die monolitiese politiek teen Afrikaans begin draai, des te meer sal bydraers toestroom om te red wat daar nog te redde is vir die nageslag.
[[Lêer:BordWikipedia16November2022.jpg|links|duimnael|Naambord by die  SAAWK]]
'''16 November 2022'''. ‘n Funksie om die Afrikaanse Wikipedia se 21ste verjaarsdag te vier word aangebied by die kantore van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns in Pretoria. Die Akademie het ook tydens die funksie amptelik die fisiese tuiste van die Afrikaanse Wikipedia geword toe Prof Anne-Marie Beukes, uitvoerende hoof van die Akademie en Deon Steyn, direkteur van die Afrikaanse Wikipedia ‘n naambord onthul het wat lees ‘’Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns is die trotse tuiste van die Afrikaanse Wikipedia’’. 
[[Lêer:Gebruikers 21 Jaar 2022 16 Nov 2022.jpg|duimnael]]
Deon Steyn bring hulde aan al die gebruikers wat bygedra het om die 105 580 artikels soos op 16 November 2022, reeds op die Afrikaanse Wikipedia geplaas is. Hy stel ‘n ambisieuse  doelwit van 1 miljoen artikels teen 2026. Steyn wys ook daarop dat die drie aktiefste bydraers ouer as 60 is, wat weereens die erns van die werwing van jong bydraers onderstreep. In terme van die pad vorentoe word onder andere opleiding, besoek aan skole, skakeling met die Afrikaanse Departemente aan universiteite, media verhoudings en spesiale projekte soos skryfkompetisies voorgestel.

=== 2023 ===
'''27 April 2023'''. Die Afrikaanse Wikipedia, in samewerking met [[Netwerk (Namibië)|Netwerk Namibië]], het ’n werkwinkel aangebied in [[Windhoek]]. Daar was dertien verteenwoordigers van, onder andere die Namibiese Departement van Kuns en Toerisme, die [[Universiteit van Namibië]] en die ATKB. Deon Steyn, Direkteur Afrikaans van WikimediaZA, het die werkswinkel aangebied. Deon het gefokus op die [[geskiedenis van Wikipedia]] en veral op die Afrikaanse Wikipedia. Daar is ook besluit dat die werkswinkel ’n jaarlikse instelling gaan word en dat ’n Afrikaanse Wikipedia-naambord by die kultuurmuseum aangebring gaan word.

'''19 Julie 2023'''. In ‘n artikel “''Biggest South African language Wikipedias and their editors''” deur Hanno Labuschagne gepubliseer op ''MyBroadband'' verklaar Douglas Scott, direkteur van Wikimedia ZA dat: “Behalwe Engels, is Afrikaans verreweg die grootste Suid-Afrikaanse Wikipedia taal – beide in terme van aantal artikels en grootte van hul vrywilligersgemeenskap.” &quot;Afrikaanse Wikipedia het 'n stadium van vinnige groei in die aantal nuwe Wikipedia-artikels wat elke dag geskep word en 'n lesertaltoename van 15% in die afgelope jaar betree.&quot; In die geheel beklee Afrikaans die 70ste plek uit 322 wêreldtale waarin Wikipedia-artikels geskryf is. Deon Steyn, inwoner van [[Krugersdorp]], het meer as 10% van alle Afrikaanse inskrywings op Wikipedia bygedra, het Scott aan ''MyBroadband'' gesê. Die voormalige [[Telkom]]-werknemer het homself onlangs in 'n onderhoud met die Afrikaanse aanlyn publikasie [[Netwerk24]] as 'n &quot;oupa&quot; van Wikipedia beskryf. In die afgelope 14 jaar het hy meer as 12 565 Afrikaanse artikels geskryf en 208 000 regstellings onder die gebruikersnaam “Oesjaar” aangebring. Volgens Wikimedia ZA-lid Ian Gilfillan was die top Afrikaanse Wikipedia artikel skeppers in 2022, Oesjaar met 2 156, Aliwal2012 met 1 828, Burger Behr met 622 en Rooiratel met 612.&lt;ref&gt;Labuschagne, Hanno, 19 Julie 2023, ''Biggest South African language Wikipedias and their editors''.  https://mybroadband.co.za/news/internet/500319-biggest-wikipedia-south-african-languages-and-editors.html &lt;/ref&gt;
[[Lêer:Beyweraars vir die Afrikaanse Wikipedia.jpg|duimnael|Die Beyweraars vir die Afrikaanse Wikipedia]]
'''16 November 2023'''. Die Afrikaanse Wikipedia het hul 22ste verjaarsdag by die Akademiekantoor gevier. By hierdie geleentheid is 'n nuwe ondersteuningsgroep, Die Beyweraars vir die Afrikaanse Wikipedia gestig. Hierdie groep se hoofdoel is om ondersteuning te gee om toe te sien dat die somtotaal van mensekennis op 'n vrye Afrikaanse digitale ensiklopedie beskikbaar sal wees as nalatenskap vir Afrikaanssprekendes nou en in die toekoms. Die stigterslede van Die Beyweraars is deur Deon Steyn, die direkteur van die Afrikaanse Wikipedia en prof [[Anne-Marie Beukes]] bekend gestel: [[Afrikaanse Taalraad]], Die [[Taalkommissie]], [[Pretoria FM]]; [[FEDSAS]]; [[Afrikaans.com]], [[Naledi Uitgewers|Naledi]], [[Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum|NALN]], [[Protea Boekhuis]], [[Voortrekkermonument]], [[Die Erfenisstigting]], [[FAK]], [[Genootskap vir die Handhawing van Afrikaans]] en [[Nuuseum]]. Die stigterslede het by die funksie hul onderneming om 'n Beyweraar te wees bekragtig deur hul stigterlidsertifikate te onderteken. Die Afrikaanse Wikipedia het ook erelidmaatskap van die Beyweraars toegeken aan prof Laurette Pretorius vir haar uitsonderlike bydrae tot die bewusmaking van en die beywering vir die groei van die Afrikaanse Wikipedia. Voorts het Deon Steyn by die geleentheid die pryse vir die eerste, tweede en derde plek wenners van die Afrikaanse Wikipedia Hoërskool Skryfkompetisie 2023 toegeken. Dit is die eerste jaar wat hierdie kompetisie aangebied is om jong mense bewus te maak van en geleentheid te gee om artikels op die vrye aanlyn ensiklopedie in Afrikaans te skryf. 
*Eerste plek: Vicky-Lee Puchert, Xiaomei Smit, Caroline du Preez, Sharminique Breytenbach, Anke Cornelius en Chanelle Liebenberg (Graad 11-span van Hoërskool Die Anker)
*Tweede plek: Hendré Strauss en Daniel Strydom (Graad 8- span van die CVO Skool Pretoria)
*Derde plek: Marlizelle Burger (Sonneveld Akademie)
Die wen artikels was eerste [[voedingsfeite-etiket]], tweede [[Verskroeideaardebeleid]] en derde [[Joseph Patrick Kennedy]].

'''Julie tot Desember  2023'''. Die Afrikaanse Wikipedia stel die eerste taalpraktisynintern aan, wat die Afrikaanse Wikipedia administratief en taalkundig gerugsteun het. Die posisie is beklee deur Ankia Pepler, ‘n meestersgraadstudent aan die Universiteit van Pretoria in die Afrikaanse Taalkunde. Sy het onder die gebruikersnaam [[Gebruiker:Taalfoendi|Taalfoendi]] gehelp met veral taalnavrae en het ook die administrasie vir die eerste skoleskryfkompetisie hanteer. Ankia het voorts die praktiese samewerking tussen die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en die Afrikaanse Wikipedia gedurende haar dienstydperk versterk.

=== 2024 ===
'''15 Desember 2023 tot 15 Januarie 2024''': Vir die vyfde agtereenvolgende keer word die jaar oudergewoonte afgesluit en die nuwe tegemoet geloop met 'n [[Wikipedia:Ontkiemingskompetisie 2023|Ontkiemingskompetisie]]. Die wenners van die kompetisie was Sobaka (1ste), Lefcentreright (2de), Jcwf (3de) en Aliwal2012 (4de). Daar was 6 deelnemers en 200 artikels is ontkiem. Dit kom neer op meer as ‘n allemintige een miljoen grepe wat tydens die kompetisie bygevoeg is tot die Afrikaanse Wikipedia.

'''23 Januarie 2024''': [[Overvaal Stereo]] voer 'n onderhoud met [[gebruiker:Oesjaar]]. Dit is die eerste gesprek in weeklikse insette oor Wikipedia op die stasie. Weeklikse radio-insette oor die Afrikaanse Wikipedia word ook op die Waarheid Radio gedoen.

'''28 Februarie 2024''': In ‘n onderhoud met [[Wannie Carstens]] oor Afrikaans in Namibië en in Suid-Afrika vra Menán van Heerden oor Afrikaans as onderrigtaal en die vraagstuk rondom Afrikaans se uitsterf – jou gevoel oor Afrikaans in Suid-Afrika in 2024?

&lt;blockquote&gt;Menán, ek hou my hart vas. Die druk via die omstrede Bela-wetgewing, die jongste gerugte oor die afskaal van Afrikaans by die [[SABC]], die absolute gebrek aan politieke wil om meertaligheid in ons veeltalige land normaal te maak, is van die tekens wat ’n mens nie durf ignoreer nie. Kort-kort is daar die een of ander negatiewe beriggewing oor Afrikaans. Maar aan die ander kant is daar weer wonderlike dinge wat in Afrikaans gebeur, soos die talle nuwe Afrikaanse rolprente wat verskyn, ’n lewendige Afrikaanse leeskultuur (wel van populêre literatuur en nie noodwendig sware letterkunde nie), talle Afrikaanse gemeenskapsradio’s, [[KKNK|Afrikaanse kunstefeeste]], Afrikaanse organisasies wat steeds hulle bes doen om Afrikaans se belange te bevorder, die Afrikaanse Wikipedia wat danksy die werk van [[gebruiker:Oesjaar|Deon Steyn]] en sy medewerkers so mooi groei, die [[WAT]] se dele wat nog gereeld verskyn (soos T in 2023, en daar word reeds hard aan U gewerk), Afrikaanssprekendes se deelname aan gemeenskapsprojekte om van die land ’n beter plek te maak (met mense soos Barend le Grange wat soveel regrukprojekte inisieer, André van Pletzen van Kroonstad, Giel Bekker van Senekal, en talle ander), dan skep ek weer moed.” &lt;ref&gt; Menán van Heerden en Wannie Carstens, onderhoud op 28 Februarie 2024. Afrikaans in Namibië, Afrikaans in Suid-Afrika. https://www.litnet.co.za/afrikaans-in-namibie-afrikaans-in-suid-afrika/ Besoek op 29 Februarie 2024.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

'''18 April 2024''' ː [[Netwerk (Namibië)|Netwerk Namibië]] het as 'n amptelike Beyweraar vir die Afrikaanse Wikipedia aangesluit.&lt;ref&gt;Facebook, Afrikaanse Wikipedia, https://www.facebook.com/groups/231160206984566  besoek 20 April 2024.&lt;/ref&gt;

'''6 Junie 2024''' ː [[gebruiker:Sobaka|Sobaka]] lewer ‘n Afrikaanse Wikipedia bewusmakingvoorligting tydens ‘n [[Suid-Afrikaanse Onderwysersunie]] (SAOU) werkswinkel in Pretoria.

'''30 Junie 2024''': ''[[Rapport]]'' se leefstylbylaag, ''Beleef'', publiseer ‘n artikel “Wikipediane in murg en been” deur Ernusta Maralack wat stel dat die &quot;Afrikaanse Wikipedia, ’n gratis-inhoud-ensiklopedie nes sy Engelse boetie, ’n magdom kennis bied waarby veral Afrikaanse leerlinge kan baat”. Die artikel belig die tweede skoleskryfkompetisie vir hoërskoolleerlinge. Die doel van die kompetisie is om leerlinge aan te moedig om “Wikipediane” te word en dat hulle vir die Afrikaanse Wikipedia sal begin skryf. Die kompetisie begin op 9 Julie en die wenner word op 14 November aangewys.

Die artikel wys op die dilemma wat ouers en leerders in die gesig staar om skooltake te voltooi. Hoewel alles op die internet-soekenjin Google opspoorbaar is, is die inligting in Engels en moet die taalgrens ook eers oorbrug word. Om inligting in jou moedertaal te verkry sal dus altyd die eerste prys wees, en die Afrikaanse weergawe van Wikipedia vul juis hierdie belangrike leemte. In die artikel deel twee Wikipediane dr Rianne van Vuuren en dr Friedel Wolf hulle sienings en ervarings oor die waarde van die Afrikaanse Wikipedia.

'''17 Julie 2024''' ː [[Radio Overberg]] voer 'n onderhoud met [[gebruiker:Oesjaar]]. Dit is die eerste gesprek in weeklikse insette oor Wikipedia op die stasie. Weeklikse radio-insette oor die Afrikaanse Wikipedia word ook op [[Overvaal Stereo]] en die Waarheid Radio gedoen.

'''14 November 2024''':  Die Afrikaanse Wikipedia se 23ste verjaardagviering is by [[Akademia]] se Leribakampus in [[Centurion]] aangebied. Die wenners van die Afrikaanse Wikipedia Hoërskoolskryfkompetisie 2024 is ook tydens die funksie vereer. Die Hoërskoolskryfkompetisie vir 2024 het 49 registrasies ontvang (amper dubbeld die hoeveelheid registrasies as in 2023), nege spaninskrywings en 'n groottotaal van 69 leerders landswyd wat deelgeneem het. Die nasionale reikwydte is vergroot van 10 skole in 2023 na 21 skole in onderskeidelik Gauteng, Mpumalanga, die Vrystaat en die Wes-Kaap. Daar was 'n duidelike verhoging in die gehalte van die inskrywings, veral te bespeur aan die terugvoer wat ons van die beoordelaars ontvang het. Die drie wenners van die kompetisie is Donderdagoggend 14 November 2024 op [[Pretoria FM]] aangekondig.

Die wenners was:
* Eerste plek: Michelle de Beer, Graad 9-leerling van Hoër Volkskool Heidelberg - wenartikel oor [[James Christopher Harrison]].
* Tweede plek: Zelke van Zyl, Graad 11-leerling van Hoërskool Witteberg in Bethlehem - artikel oor [[Die Slag van Biddulphsberg]].
* Derde plek: Abigail de Beer, Graad 10-leerling van Hoërskool Middelburg - artikel oor [[Donker suurstof]].

=== 2025 ===
'''April 2025''' :[[Stefaans Coetzee]] skryf in ''[[Taalgenoot]]'' (Herfs 2025) in die artikel “Toeps wat die taal praat” dat die Afrikaanse Wikipedia ’n belangrike digitale kennisbron geword het. Volgens Deon Steyn, van die Afrikaanse Wikipedia, ontvang die webwerf meer as 1,5 miljoen besoeke per maand en het dit reeds meer as ’n halfmiljoen besoeke uit die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gehad. Die Afrikaanse Wikipedia, wat in 2001 gestig is, bevat meer as 120 000 artikels en word toenemend deur leerders en studente as bron gebruik. Die grootste uitdaging bly egter die beperkte aantal vrywilligers wat die inhoud moet uitbrei, terwyl die behoefte aan moderne digitale Afrikaanse kennisbronne steeds groei.&lt;ref&gt; Stefaans Coetzee, Herf 2025. “Toeps wat Die Taal Praat.”   [[Taalgenoot]] https://indd.adobe.com/view/54facf7d-d2cf-4713-bd16-b7f0145064c9 Besoek 16 Maart 2026.&lt;/ref&gt;

=== 2026 ===
[[Lêer:WikipediaKarstensenvanPamel2026A.jpg|duimnael|Geert van Pamel (links) van Wikimedia België ontmoet prof Wannie Carstens (regs) in Gent, België.]]
'''1 Maart 2026''': Professor [[Wannie Carstens]], ‘n prominente Afrikaanse taalkundige, praat oor die stand van Afrikaans in op die [[RSG]] program [[Taaldinge]]. Hy noem onder andere die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die uitbou van die taal op digitale vlak. Tydens sy gesprek met Deon Steyn word hy op hoogte gehou van nuwe Afrikaanse inskrywings en hoe besoekersgetalle toeneem. Die feit dat Afrikaans ‘n Wikipedia het, maak dit ‘n besondere taal aangesien baie tale dit nie het nie. Dit is ook die grootste Wikipedia in ‘n Afrikataal.
[[Lêer:Wikimania Discott 24 July 2026 A.jpeg|duimnael|Discott aanbieding tydens Wikimania 2026 in Parys.]]
'''5 Maart 2026''': Prof Wannie Carstens het ‘n welwillendheidsontmoeting in [[Gent]], [[België]] gehad met Geert van Pamel van Wikimedia België. Tydens die ontmoeting is ooreengekom om ‘n toekomstige byeenkoms met beide die Belgiese en Nederlandse Wikimedia’s te reël.

'''1 Mei 2026 tot 31 Mei 2026''': Die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|Afrikaanse Wikipedia se skryfwedstryd]] het plaasgevind. Op die spel was Amazon-geskenkbewyse ter waarde van R5 000 (1ste prys), R4 000 (2de prys) en R3 000 (3de prys) afsonderlik. Te midde van die hoë belangstelling&lt;ref&gt;[https://pageviews.wmcloud.org/?project=af.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;start=2026-05-01&amp;end=2026-05-31&amp;pages=Wikipedia:Skryfwedstryd_2026 Pageviews Analysis: 1 Mei 2026 tot 31 Mei 2026]&lt;/ref&gt; was daar maar 7 inskrywings, waarvan 1 deelnemer onttrek het. Die gemene deler tussen al die onderwerpe in die inskrywings aangeroer (onafhanklik van mekaar) is die verganklikheid, vervangbaarheid of duursaamheid van ouer (denk)stelsels of tegnologie; met nadruk op die werking en argitektuur daarvan. Die gelukkige pryswenners is: in die 1ste plek, [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]]); in die 2de plek, [[Gebruiker:Gaius_le_Roux|Gaius le Roux]] ([[Douglas DC-3]]), en in die 3de plek: [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]]).

'''8 Junie 2026''': [[Gebruiker:Oesjaar|Deon Steyn]] word in [[Afriforum]] se nuus deur Alana Bailey tot 'Taalheld nommer 6' gereken; op een lyn gestel met die 5 Bybelvertalers van die vorige eeu.&lt;ref&gt;[https://www.artikels.afriforum.co.za/taalhelde-die-bybelvertalers/ Bailey, A. 2026. Taalhelde: Die Bybelvertalers. ''Afriforum Nuus'', 25 Mei]&lt;/ref&gt; Kort na die Suid-Afrikaanse flora-uitstalling se sukses by die Chelsea-blommeskou, is Deon Steyn, veteraan-vrywilliger van die Afrikaanse Wikipedia, gekies om 'n aanbieding te lewer by die jaarlikse Wikimania-konferensie te Parys. Sy praatjie fokus op die vordering en tegniese uitdagings van 'n plaaslike florafotoprojek, wat die ontsluiting van sowat 60 000 inheemse plantfoto's behels wat gratis deur die internasionaal bekroonde planttaksonoom prof. Braam van Wyk beskikbaar gestel is. Hierdie inisiatief versterk die Afrikaanse Wikipedia – wat tans sowat 129 204 artikels bevat en gemiddeld 2,3 miljoen besoeke per maand lok – as die grootste digitale bron oor Suider-Afrikaanse flora. Die uitbouing van hierdie platform is van kritieke belang, aangesien die beskikbaarheid van omvattende inhoud in minderheidstale versterk word. Ook Afrikaans en die ryk Suid-Afrikaanse erfenis word op die internasionale verhoog in die kollig geplaas.&lt;ref&gt;[https://www.artikels.afriforum.co.za/taalheld-6-van-2026-afrikaans-en-suid-afrikaanse-flora-in-die-internasionale-kollig/?brid=YWdncwFrVTP_pXQMQ0AZAh80PNMy Bailey, A. 2026. Taalheld 6 van 2026: Afrikaans en Suid-Afrikaanse flora in die internasionale kollig. ''Afriforum Nuus'', 8 Junie]&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Wikimania-Discott 24 July 2026.jpg|duimnael|Aanbieding van &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today''” 

]]
'''24 Junie 2026''':: Gebruiker Discott het 'n kort voordrag &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today''”  aangebied tydens [[Wikimania]] 2026 in Parys, Frankryk. Die Afrikaanse Wikipedia se vrywillige plantprojekspan het tydens Wikimania 2026 internasionale aandag gevestig op ’n omvangryke Suid-Afrikaanse biodiversiteitsprojek wat uit die lewenstaak van die afgetrede plantkundige prof. [[Abraham Erasmus van Wyk]] spruit. Hy stel meer as 60 000 foto’s van Suider-Afrikaanse plante vir gebruik op [[Wikimedia Commons]] beskikbaar. Onder koördinering van Deon Steyn (Oesjaar), met taksonomiese bevestiging deur prof. Van Wyk en die oplaai en koppeling van foto’s aan Wikimedia Commons en [[Wikidata]],  is reeds meer as 21 000 foto’s ontsluit, terwyl die Afrikaanse Wikipedia in Julie 2026 sy mikpunt van 10 000 artikels oor Suid-Afrikaanse flora bereik het. Die projek verander ’n private fotografiese versameling in ’n betroubare, veeltalige en wêreldwyd bruikbare kennisbron en dien as bewys dat kleiner taal-Wikipedias ook oorspronklike kennis van internasionale waarde kan skep. Ná die Wikimania-voordrag word daar nou gewerk aan ’n internasionale Wiki-botanis-aksiegroep en ’n moontlike Wikimedia-biodiversiteitsbyeenkoms voor die [[Internasionale Botaniese Kongres]] van 2029 in Kaapstad, waar plantkundiges, taksonome, fotograwe, navorsingsinstellings en Wikimedia-vrywilligers kan saamwerk om biodiversiteitskennis beter te dokumenteer en vrylik toeganklik te maak.

== Groei ==
[[Lêer:Mylpale.svg|class=skin-invert-image|duimnael|700px|senter|Grafiek van die aantal artikels op die Afrikaanse Wikipedia tot November 2024]]
&lt;div style=&quot;float: right;&quot; class=&quot;skin-invert-image&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:130 height:2000
PlotArea  = width:35  height:1800 left:50 bottom:40
AlignBars  = early
Colors =
  id:linecolor   value:rgb(0.62,0.62,0.94)
  id:rg          value:red

DateFormat = dd/mm/yyyy
Period     = from:16/11/2001 till:31/05/2026
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:2002

PlotData=
  from:16/11/2001 till:end color:rg
  at:16/12/2001  shift:(60,0) align:right text:Begin
  at:01/08/2002  shift:(60,0) align:right text:50
  at:01/04/2003  shift:(60,0) align:right text:100
  at:01/08/2003  shift:(60,0) align:right text:250
  at:01/11/2003  shift:(60,0) align:right text:500
  at:01/01/2004  shift:(60,0) align:right text:1&amp;nbsp;000
  at:01/03/2004  shift:(60,0) align:right text:2&amp;nbsp;000
  at:01/03/2006  shift:(60,0) align:right text:5&amp;nbsp;000
  at:29/12/2007  shift:(60,0) align:right text:9&amp;nbsp;000
  at:01/06/2008  shift:(60,0) align:right text:10&amp;nbsp;000
  at:01/05/2010  shift:(60,0) align:right text:15&amp;nbsp;000
  at:01/08/2010  shift:(60,0) align:right text:16&amp;nbsp;000
  at:10/02/2011  shift:(60,0) align:right text:17&amp;nbsp;000
  at:07/06/2011  shift:(60,0) align:right text:18&amp;nbsp;000
  at:11/11/2011  shift:(60,0) align:right text:20&amp;nbsp;000
  at:03/04/2012  shift:(60,0) align:right text:22&amp;nbsp;000
  at:04/09/2012  shift:(60,0) align:right text:24&amp;nbsp;000
  at:23/02/2013  shift:(60,0) align:right text:26&amp;nbsp;000
  at:07/08/2013  shift:(60,0) align:right text:28&amp;nbsp;000
  at:21/01/2014  shift:(60,0) align:right text:30&amp;nbsp;000
  at:05/07/2014  shift:(60,0) align:right text:32&amp;nbsp;000
  at:04/01/2015  shift:(60,0) align:right text:34&amp;nbsp;000
  at:16/07/2015  shift:(60,0) align:right text:36&amp;nbsp;000
  at:17/12/2015  shift:(60,0) align:right text:38&amp;nbsp;000
  at:05/05/2016  shift:(60,0) align:right text:40&amp;nbsp;000
  at:14/10/2016  shift:(60,0) align:right text:42&amp;nbsp;000
  at:05/03/2017  shift:(60,0) align:right text:44&amp;nbsp;000
  at:17/07/2017  shift:(60,0) align:right text:46&amp;nbsp;000
  at:18/12/2017  shift:(60,0) align:right text:48&amp;nbsp;000
  at:15/06/2018  shift:(60,0) align:right text:50&amp;nbsp;000
  at:03/08/2018  shift:(60,0) align:right text:55&amp;nbsp;000
  at:24/09/2018  shift:(60,0) align:right text:60&amp;nbsp;000
  at:05/11/2018  shift:(60,0) align:right text:65&amp;nbsp;000
  at:06/02/2019  shift:(60,0) align:right text:70&amp;nbsp;000
  at:10/03/2019  shift:(60,0) align:right text:75&amp;nbsp;000
  at:01/06/2019  shift:(60,0) align:right text:80&amp;nbsp;000
  at:11/10/2019  shift:(60,0) align:right text:85&amp;nbsp;000
  at:21/01/2020  shift:(60,0) align:right text:88&amp;nbsp;000
  at:21/04/2020  shift:(60,0) align:right text:90&amp;nbsp;000
  at:28/08/2020  shift:(60,0) align:right text:93&amp;nbsp;000
  at:27/11/2020  shift:(60,0) align:right text:95&amp;nbsp;000
  at:03/03/2021  shift:(60,0) align:right text:97&amp;nbsp;000
  at:03/07/2021  shift:(60,0) align:right text:99&amp;nbsp;000
  at:08/09/2021  shift:(60,0) align:right text:100&amp;nbsp;000
  at:15/11/2021  shift:(60,0) align:right text:101&amp;nbsp;000
  at:11/02/2022  shift:(60,0) align:right text:102&amp;nbsp;000
  at:29/04/2022  shift:(60,0) align:right text:103&amp;nbsp;000
  at:22/07/2022  shift:(60,0) align:right text:104&amp;nbsp;000
  at:19/10/2022  shift:(60,0) align:right text:105&amp;nbsp;000
  at:03/12/2022  shift:(60,0) align:right text:106&amp;nbsp;000
  at:14/03/2023  shift:(60,0) align:right text:107&amp;nbsp;000
  at:13/05/2023  shift:(60,0) align:right text:108&amp;nbsp;000
  at:14/07/2023  shift:(60,0) align:right text:109&amp;nbsp;000
  at:13/08/2023  shift:(60,0) align:right text:110&amp;nbsp;000
  at:08/09/2023  shift:(60,0) align:right text:111&amp;nbsp;000
  at:18/10/2023  shift:(60,0) align:right text:112&amp;nbsp;000
  at:27/11/2023  shift:(60,0) align:right text:113&amp;nbsp;000
  at:12/01/2024  shift:(60,0) align:right text:114&amp;nbsp;000
  at:29/02/2024  shift:(60,0) align:right text:115&amp;nbsp;000
  at:01/05/2024  shift:(60,0) align:right text:116&amp;nbsp;000
  at:01/06/2024  shift:(60,0) align:right text:117&amp;nbsp;000
  at:07/08/2024  shift:(60,0) align:right text:118&amp;nbsp;000
  at:11/10/2024  shift:(60,0) align:right text:119&amp;nbsp;000
  at:18/11/2024  shift:(60,0) align:right text:120&amp;nbsp;000
  at:31/12/2024  shift:(60,0) align:right text:121&amp;nbsp;000
  at:02/03/2025  shift:(60,0) align:right text:122&amp;nbsp;000
  at:07/05/2025  shift:(60,0) align:right text:124&amp;nbsp;000
  at:07/07/2025  shift:(60,0) align:right text:125&amp;nbsp;000
  at:16/08/2025  shift:(60,0) align:right text:126&amp;nbsp;000
  at:10/11/2025  shift:(60,0) align:right text:127&amp;nbsp;000
  at:13/02/2026  shift:(60,0) align:right text:128&amp;nbsp;000
  at:17/05/2026  shift:(60,0) align:right text:129&amp;nbsp;000
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

Die Afrikaanse Wikipedia was een van die eerste Wikipedias, maar het aan die begin stadig gegroei. Dit het in 2011 spoed opgetel, en het skerp gegroei in 2018 en 2019 veral te danke aan veelvuldige botbydraes.

=== Mylpale ===
[[Lêer:Magiese grens 5000.png|duimnael|Logo wat vir die 5000ste artikel geskep is.]]

Volgens statistieke&lt;ref&gt;[http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaAF.htm Statistiek vir die Afrikaanse Wikipedia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080921202830/http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaAF.htm |date=21 September 2008 }}, deur Erik Zachte&lt;/ref&gt; is die volgende mylpale deur die Afrikaanse Wikipedia behaal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=&quot;1&quot;|Aantal artikels
!colspan=&quot;1&quot;|Datum
!colspan=&quot;1&quot;|Artikel
|-
| Eerste artikel || 17 November 2001 || [[Hindoeïsme (eerste artikel)|Hindoeïsme]] deur [[Gebruiker:Clasqm|Clasqm]]
|-
| 100 artikels || 25 April 2003 || [[20ste eeu]] deur cache-dk03.proxy.aol.com
|-
| 500 artikels || 23 November 2003 || [[Krimoorlog]] deur [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]]
|-
| 1&amp;nbsp;000 artikels || 29 Junie 2004 || [[Parkade]] deur [[Gebruiker:GerharBe|GerharBe]]
|-
| 5&amp;nbsp;000 artikels || 24 Maart 2006 || [[Pylsterteend]] deur [[Gebruiker:Faresh|Faresh]]
|-
| 9&amp;nbsp;000 artikels || 29 Desember 2007 || [[Fleur-de-lis]] deur [[Gebruiker:Laurens|Laurens]]
|-
| 10&amp;nbsp;000 artikels || 15 Junie 2008 || [[Homeros]] deur [[Gebruiker:RAM|RAM]]
|-
| 15&amp;nbsp;000 artikels || 7 Mei 2010 || [[Oplossing (chemie)]] deur [[Gebruiker:Atoom|Atoom]]
|-
| 16&amp;nbsp;000 artikels || 5 Augustus 2010 || [[Rowy, Pommere]] deur [[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]]
|-
| 17&amp;nbsp;000 artikels || 10 Februarie 2011 || &lt;s&gt;[[Die Lunikoff Verschwörung]]&lt;/s&gt; deur [[Gebruiker:Targovishtenec bg|Targovishtenec bg]]
|-
| 18&amp;nbsp;000 artikels || 7 Junie 2011 || [[Aymara]] deur [[Gebruiker:Africa South|Africa South]]
|-
| 19&amp;nbsp;000 artikels || 3 September 2011 || [[Kaapstad-Tuine (kiesafdeling)]] deur [[Gebruiker:Morne|Morne]]
|-
| 20&amp;nbsp;000 artikels || 11 November 2011 || [[Protestantse Hervorming]] deur [[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]]
|-
| 21&amp;nbsp;000 artikels || 27 Januarie 2012 || [[Denis Diderot]] deur [[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]]
|-
| 22&amp;nbsp;000 artikels || 3 April 2012 || [[Daniël Francois du Toit]] deur [[Gebruiker:Morne|Morne]]
|-
| 23&amp;nbsp;000 artikels || 20 Junie 2012 || [[Spier, Nederland]] deur [[IP-adres|IP]] 41.240.218.48 (naudefj)
|-
| 24&amp;nbsp;000 artikels || 4 September 2012 || [[Israelse kurper]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 25&amp;nbsp;000 artikels || 27 November 2012 || [[Exel, Nederland]] deur [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]]
|-
| 26&amp;nbsp;000 artikels || 23 Februarie 2013 || [[NG gemeente Griekwastad]] deur [[Gebruiker:Morne|Morne]]
|-
| 27&amp;nbsp;000 artikels || 29 Mei 2013 || [[Witooievaar]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 28&amp;nbsp;000 artikels || 7 Augustus 2013 || [[Grootrietsanger]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 29&amp;nbsp;000 artikels || 14 November 2013 || [[Satoshi Miyauchi]] deur [[Gebruiker:FootballLibrary|FootballLibrary]]
|-
| 30&amp;nbsp;000 artikels || 21 Januarie 2014 || [[NG gemeente Vanderbijlpark-Suid]] deur [[Gebruiker:Morne|Morne]]
|-
| 31&amp;nbsp;000 artikels || 14 April 2014 || [[Rynhesse]] deur [[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]]
|-
| 32&amp;nbsp;000 artikels || 5 Julie 2014 || [[Evangelie volgens Lukas]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 33&amp;nbsp;000 artikels || 14 September 2014 || ''[[Platysteiridae]]'' deur [[Gebruiker:Naudefj|Naudefj]]
|-
| 34&amp;nbsp;000 artikels || 4 Januarie 2015 || [[Eersterangse krieket]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 35&amp;nbsp;000 artikels || 5 April 2015 || [[Isambard Kingdom Brunel]] deur [[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]]
|-
| 36&amp;nbsp;000 artikels || 16 Julie 2015 || [[Louisiana (Nieu-Frankryk)]] deur [[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]]
|-
| 37&amp;nbsp;000 artikels || 13 September 2015 || [[Rooigrysmuskusskeerbek]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 38&amp;nbsp;000 artikels || 17 Desember 2015 || [[Jamie Oliver]] deur [[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]]
|-
| 39&amp;nbsp;000 artikels || 28 Februarie 2016 || [[Johannes Nicolaas de Beer]] deur [[Gebruiker:Morne|Morne]]
|-
| 40&amp;nbsp;000 artikels || 5 Mei 2016 || [[Henry Barber]] deur [[Gebruiker:Morne|Morne]]
|-
| 41&amp;nbsp;000 artikels || 8 Augustus 2016 || [[Hoërskool Eunice]] deur [[Gebruiker:Morne|Morne]]
|-
| 42&amp;nbsp;000 artikels || 14 Oktober 2016 || [[Sophie Coetzee]] deur [[Gebruiker:Petronell Vorster|Petronell Vorster]]
|-
| 43&amp;nbsp;000 artikels || 14 Desember 2016 || [[Dirk du Plessis]] deur [[Gebruiker:Morne|Morne]]
|-
| 44&amp;nbsp;000 artikels || 5 Maart 2017 || [[Justin Basson]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 45&amp;nbsp;000 artikels || 28 Mei 2017 || [[R. Walter Cunningham]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 46&amp;nbsp;000 artikels || 17 Julie 2017 || [[Olimpiese Winterspele 2026]] deur IP 85.212.147.105
|-
| 47&amp;nbsp;000 artikels || 20 September 2017 || [[Wryfkras]] deur [[Gebruiker:FFouche|FFouche]]
|-
| 48&amp;nbsp;000 artikels || 18 Desember 2017 || [[Lissonotus flavocinctus]] deur [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]]
|-
| 49&amp;nbsp;000 artikels || 28 Februarie 2018 || [[Sandoy]] deur [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]]
|-
| 50&amp;nbsp;000 artikels || 15 Junie 2018 || [[Rio Iguazú]] deur [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]
|-
| 51&amp;nbsp;000 artikels || Julie 2018 || ?
|-
| 52&amp;nbsp;000 artikels || Augustus 2018 || ? [[Gebruiker:KabouterBot|KabouterBot]] was druk aan die werk
|-
| 53&amp;nbsp;000 artikels || 23 Augustus 2018 || [[Namibiese nasionale krieketspan]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 54&amp;nbsp;000 artikels || 28 Augustus 2018 || ''[[Clathria arbuscula]]'' deur [[Gebruiker:KabouterBot|KabouterBot]]
|-
| 55&amp;nbsp;000 artikels || 30 Augustus 2018 || [[Uitgestorwe oerisotoop]] deur [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]]
|-
| 56&amp;nbsp;000 artikels || 4 September 2018 || [[Brian Kernighan]] deur [[Gebruiker:Pynappel|K175]]
|-
| 57&amp;nbsp;000 artikels || 14 September 2018 || [[Bergjode]] deur [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]
|-
| 58&amp;nbsp;000 artikels || 16 September 2018 || [[Boeresport]] deur [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]]
|-
| 59&amp;nbsp;000 artikels || 17 September 2018 || [[Nicol Stassen]] deur [[Gebruiker:Pynappel|K175]]
|-
| 60&amp;nbsp;000 artikels || 24 September 2018 || [[Olifantsrivier, Namibië]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 61&amp;nbsp;000 artikels || 26 September 2018 || [[Magnus Carlsen]] deur [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]]
|-
| 62&amp;nbsp;000 artikels || 27 September 2018 || [[Janspruit]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 63&amp;nbsp;000 artikels || 14 Oktober 2018 || [[Naruhito, Kroonprins van Japan]] deur [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]
|-
| 64&amp;nbsp;000 artikels || 27 Oktober 2018 || [[Doringrivier (rivier in Oos-Kaap, lat -31,49, long 27,33)|Doringrivier (Oos-Kaap)]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 65&amp;nbsp;000 artikels || 5 November 2018 || [[Deodoro da Fonseca]] deur [[Gebruiker:Pynappel|K175]]
|-
| 66&amp;nbsp;000 artikels || 18 November 2018 || [[Dieprivier (Limpopo)]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 67&amp;nbsp;000 artikels || 26 November 2018 || [[Sjalot]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 68&amp;nbsp;000 artikels || 31 Desember 2018 || [[Slymvorme]] deur [[Gebruiker:Jpeda|Jpeda]]
|-
| 69&amp;nbsp;000 artikels || 29 Januarie 2019 || [[Kromspruit (spruit, Vrystaat, lat -27,96, long 27,09)|Kromspruit (Vrystaat)]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 70&amp;nbsp;000 artikels || 6 Februarie 2019 || [[Janneman Malan]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 71&amp;nbsp;000 artikels || 13 Februarie 2019 || [[Kunsmis]] deur [[Gebruiker:Elana Barker|Elana Barker]]
|-
| 72&amp;nbsp;000 artikels || 25 Februarie 2019 || [[Limfvatstelsel]] deur [[Gebruiker:Elana Barker|Elana Barker]]
|-
| 73&amp;nbsp;000 artikels || 3 Maart 2019 || [[Alkoholisme]] deur [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]]
|-
| 74&amp;nbsp;000 artikels || 4 Maart 2019 || [[Carol Brewster]] deur [[Gebruiker:KabouterBot|KabouterBot]]
|-
| 75&amp;nbsp;000 artikels || 10 Maart 2019 || [[Slaughterhouse-Five]] deur [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]]
|-
| 76&amp;nbsp;000 artikels || 14 Maart 2019 || [[Dingaan se fontein]] deur [[Gebruiker:AFM|AFM]]
|-
| 77&amp;nbsp;000 artikels || 4 April 2019 || [[Lucinda Backwell]] deur [[Gebruiker:Wyatt Tyrone Smith|Wyatt Tyrone Smith]]
|-
| 78&amp;nbsp;000 artikels || 26 April 2019 || [[Winterhoekkloofspruit]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 79&amp;nbsp;000 artikels || 12 Mei 2019 || [[Cliff Saunders]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 80&amp;nbsp;000 artikels || 1 Junie 2019 || [[NG gemeente Clanwilliam]] deur [[Gebruiker:Morne|Morne]]
|-
| 81&amp;nbsp;000 artikels || 24 Junie 2019 || [[Pierre Klossowski]] deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]
|-
| 82&amp;nbsp;000 artikels || 9 Julie 2019 || [[Mag (sosiale wetenskappe)]] deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]
|-
| 83&amp;nbsp;000 artikels || 3 Augustus 2019 || [[Waterkloof (spruit, Oos-Kaap, lat -32,66, long 25,44)|Waterkloof (spruit, Oos-Kaap)]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 84&amp;nbsp;000 artikels || 2 September 2019 || [[Gijsbert V van Bronckhorst]] deur [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]]
|-
| 85&amp;nbsp;000 artikels || 11 Oktober 2019 || [[Wals (tegnies)]] deur [[Gebruiker:Elana Barker|Elana Barker]]
|-
| 86&amp;nbsp;000 artikels || 24 Oktober 2019 || [[Sajjid]] deur [[Gebruiker:Burgert Behr|Burgert Behr]]
|-
| 87&amp;nbsp;000 artikels || 16 Desember 2019 || [[Duvha-kragstasie]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 88&amp;nbsp;000 artikels || 21 Januarie 2020 || [[Zoltán Kocsis]] deur [[Gebruiker:Charlielv55|Charlielv55]]
|-
| 89&amp;nbsp;000 artikels || 26 Februarie 2020 || [[Kwelerarivier]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 90&amp;nbsp;000 artikels || 21 April 2020 || [[Boorpunt]] deur [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]]
|-
| 91&amp;nbsp;000 artikels || 27 Mei 2020 || ''[[Tenement House]]'' deur [[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]]
|-
| 92&amp;nbsp;000 artikels || 25 Julie 2020 || [[Rotsaalwyn]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 93&amp;nbsp;000 artikels || 28 Augustus 2020 || [[Doringaalwyn]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 94&amp;nbsp;000 artikels || 5 Oktober 2020 || [[Tinanarivier]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 95&amp;nbsp;000 artikels || 27 November 2020 || [[Knersvlakteaalwyn]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 96&amp;nbsp;000 artikels || 28 Januarie 2021|| [[Canon EOS R]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 97&amp;nbsp;000 artikels || 3 Maart 2021|| [[Erica taylorii]] deur [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]]
|-
| 98&amp;nbsp;000 artikels || 14 Mei 2021|| [[EssilorLuxottica]] deur 'n [[IP-adres|anonieme IP]]
|-
| 99&amp;nbsp;000 artikels || 3 Julie 2021 || [[Sandrivier (Kliprivier)]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 100&amp;nbsp;000 artikels || 8 September 2021 || [[Oos-Afrikaanse Gemeenskap]] deur [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]
|-
| 101&amp;nbsp;000 artikels || 15 November 2021 || [[Klimenti Nagorni]] deur [[Gebruiker:Burgert Behr|Burgert Behr]]
|-
| 102&amp;nbsp;000 artikels || 11 Februarie 2022 || [[Otterbaai]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 103&amp;nbsp;000 artikels || 29 April 2022 || [[Admiraliteitseilande‎]] deur [[Gebruiker:Burgert Behr|Burgert Behr]]
|-
| 104&amp;nbsp;000 artikels || 22 Julie 2022 || [[Strychnos mitis|Geelbitterbessie]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 105&amp;nbsp;000 artikels || 19 Oktober 2022 || [[Cliffortia pedunculata]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 106&amp;nbsp;000 artikels || 3 Desember 2022 || [[Aloe antoetrana]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 107&amp;nbsp;000 artikels || 14 Maart 2023 || [[Percy Fyfe-natuurreservaat]] deur [[Gebruiker:AFM|AFM]]
|-
| 108&amp;nbsp;000 artikels || 13 Mei 2023 || [[Zdzisław Beksiński]] deur [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]]
|-
| 109&amp;nbsp;000 artikels || 14 Julie 2023 || [[Astrachanse Jode]] deur [[Gebruiker:Bondeldraer|Bondeldraer]]
|-
| 110&amp;nbsp;000 artikels || 13 Augustus 2023 || [[Kalmikiërs]] deur [[Gebruiker:Bondeldraer|Bondeldraer]]
|-
| 111&amp;nbsp;000 artikels || 8 September 2023 || [[Tweerivier (Groot-Brakrivier)]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 112&amp;nbsp;000 artikels || 18 Oktober 2023 || [[Geranium canopurpureum]] deur [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]]
|-
| 113&amp;nbsp;000 artikels || 27 November 2023 || [[Ornithogalum saginatum]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 114&amp;nbsp;000 artikels || 12 Januarie 2024 || [[Antimima sobrina‎]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 115&amp;nbsp;000 artikels || 29 Februarie 2024 || [[Mark Rothko]] deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]
|-
| 116&amp;nbsp;000 artikels || 1 Mei 2024 || [[Cheiridopsis ponderosa]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 117&amp;nbsp;000 artikels || 1 Junie 2024 || [[Peter Herzog]] deur [[Gebruiker:Nikolai Kurbatov|Nikolai Kurbatov]]
|-
| 118&amp;nbsp;000 artikels || 7 Augustus 2024 || [[Impak van videospeletjies op die jeug]] deur [[Gebruiker:Johard1254‎|Johard1254‎]]
|-
| 119&amp;nbsp;000 artikels || 11 Oktober 2024 ||[[Charles Édouard Guillaume]] deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]
|-
| 120&amp;nbsp;000 artikels || 18 November 2024 ||[[Geeloogsuring]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 121&amp;nbsp;000 artikels || 31 Desember 2024 ||[[Gnidia sonderiana]] deur  [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 122&amp;nbsp;000 artikels || 2 Maart 2025 ||[[Nymphoides elegans]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 123&amp;nbsp;000 artikels || 15 Maart 2025 || [[Fredy Hernández]] deur [[Gebruiker:Nikolai Kurbatov|Nikolai Kurbatov]]
|-
| 124&amp;nbsp;000 artikels || 7 Mei 2025 || [[Mamaila]] deur [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
|-
| 125&amp;nbsp;000 artikels || 7 Julie 2025 || [[Eriospermum alcicorne]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 126&amp;nbsp;000 artikels || 16 Augustus 2025 || [[2020–21 Curriebeker Premierafdeling]] deur [[Gebruiker:Greenman|Greenman]]
|-
| 127&amp;nbsp;000 artikels || 10 November 2025 ||[[Open Tree of Life]] deur [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]]
|- 
| 128&amp;nbsp;000 artikels || 13 Februarie 2026 ||[[Wahlenbergia nodosa]] deur [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]
|-
| 129&amp;nbsp;000 artikels  || 17 Mei 2026 || [[Das Leben der Anderen]] deur [[Gebruiker:Nikolai Kurbatov|Nikolai Kurbatov]]
|-
| 130&amp;nbsp;000 artikels || 1 Augustus 2026 || [[Jingdezhen]] deur [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]
|-
|}

== Afrika-susterwiki's ==
{{Kolomme3
|Kolom1=
* [[Joroeba Wikipedia]]
* [[Malgassiese Wikipedia]]
* [[Noord-Sotho Wikipedia]]
* [[Somaliese Wikipedia]]
|Kolom2=
* [[Suid-Sotho Wikipedia]]
* [[Swahili Wikipedia]]
* [[Swazi Wikipedia]]
* [[Tsonga Wikipedia]]
|Kolom3=
* [[Tswana Wikipedia]]
* [[Venda Wikipedia]]
* [[Xhosa Wikipedia]]
* [[Zoeloe Wikipedia]]
}}

== Sien ook ==
* [[Wikipedia:Afrikaanse Wikipedia op die radio]]
* [[Wikipedia:Afrikaans-Nederlandse samewerking]]
* [[Wikipedia:Hoe kan ek help?]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Afrikaans Wikipedia|Afrikaanse Wikipedia}}
* [https://tools.wmflabs.org/wikitrends/afrikaans-uptrends-this-week.html Wikitrends – Daaglikse, weeklikse en maandelikse besoekstatistiek van die Afrikaanse Wikipedia.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150502063626/https://tools.wmflabs.org/wikitrends/afrikaans-uptrends-this-week.html |date= 2 Mei 2015 }}
* [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaAF.htm Statistiek vir die Afrikaanse Wikipedia] deur Erik Zachte
* [[Spesiaal:Statistiek|Statistiek Afrikaanse Wikipedia]] – statistieke vir die Afrikaanse Wikipedia

{{Wikipedias}}

[[Kategorie:Afrikaanse webwerwe|Wikipedia]]
[[Kategorie:Wikipedias volgens taal]]
[[Kategorie:Afrikaanse Wikipedia]]</text>
      <sha1>7uf1oubymcukc0pok1sfooceh1unlte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruikerbespreking:BurgertB</title>
    <ns>3</ns>
    <id>28416</id>
    <revision>
      <id>2921316</id>
      <parentid>2920347</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:34:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>/* Katedraal van Petrus en Paulus */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2921316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15330" sha1="sdkg2bpl6920fdonzvknzrxoaru0g1v" xml:space="preserve">{{The Rosetta Barnstar|1=Omdat ek so vertaal en vertaal en vertaal :)}}
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot; width=140px
 |
 |-
 !align=&quot;center&quot;|[[Lêer:Dresser.svg|138px|Archive]]&lt;br/&gt;Argiewe:
----
 |-
 | 
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2008|Argief 2008]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2009|Argief 2009]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2010|Argief 2010]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2011|Argief 2011]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2012|Argief 2012]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2013|Argief 2013]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2014|Argief 2014]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2015|Argief 2015]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2016|Argief 2016]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2017|Argief 2017]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2018|Argief 2018]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2019|Argief 2019]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2020|Argief 2020]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2021|Argief 2021]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2022|Argief 2022]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2023|Argief 2023]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2024|Argief 2024]]
*[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2025|Argief 2025]]
|}

== [[101955 Benoe]] ==
Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Ons eerste een vir 2026!

Iets wat ek jou lankal wou gevra het, aangesien ons twee deesdae die meeste voorbladartikels benoem: Wat dink jy van my voorbladartikels? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 28 Desember 2025 (UTC)

:{{ping|SpesBona}} Ek was eintlik bang jy vra my ooit, want soos jy weet, hou ek niks van sport nie. Om jou te kan antwoord, het ek egter [[T20I-vrouewêreldbeker 2024]] gaan lees, en ek is werklik beïndruk. Jou Afrikaans is beter as die meeste Afrikaanssprekendes s'n, en ek het vir jou artikel gaan stem. Doen so voort! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]]

{{stapel|[[Lêer:Editor_-_bufonite_star.jpg|duimnael|[[:en:Wikipedia:Service_awards#Master_Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Meesterredakteur III]]&lt;br /&gt;(18 jaar, 74 000+)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Toegeken deur Aliwal2012&lt;/small&gt;]]}}
:Baie dankie Burgert, hoe bly is ek nou om dit van jou te hoor! Dié vraag het lankal in my kop gedraai en ek het ook stemme begin tel (waarmee ek as 't ware slegs myself verneder het). Die T20I-vrouewêreldbeker 2024 wat tot dusver ook die moeilikste artikel in my reeks, aangesien dit een van die kleiner toernooie met redelik min spanne was. Ek nomineer toernooie slegs wanneer die artikel bo 100&amp;nbsp;grepe is en dit meer as 'n 100 verwysings het. Tans is daar nie nuwe sportartikels vir ons voorblad beskikbaar nie, eers vanaf 2026 kan ek toekomstige toernooie tot voorbladartikels uitbrei. Só daar gaan nie meer baie nuwe sportvoorbladartikels wees nie. :) Afrikaans en Suid-Afrikaanse sport is die twee hoofredes hoekom ek Radio Sonder Grense bo enige Duitse radiostasie verkies en ek luister elke dag (ek verkies beide krieket en rugby bo sokker). Ek is ook 'n bietjie bang dat my Afrikaans agteruitgaan hier in Duitsland en volgens my gevoel is dit nie meer op die vlak soos enkele jaar gelede nie (soms ontbreek die een of ander woord). Maar ek probeer steeds my bes en om van jou artikels te lees help ook baie! Nogmaals baie dankie, opreg bedoel! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:30, 28 Desember 2025 (UTC)

::Geluk en dankie, Burgert! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:02, 28 Desember 2025 (UTC)
:::Geluk! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:12, 9 Januarie 2026 (UTC)
{{Gebruikervoorblad|101955 Benoe}}

== [[Grootvorstedom Moskou]] ==

{{Gebruikervoorblad|Grootvorstedom Moskou}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. As ons nou hier is: Het jy nog 'n wenk vir die deur my benoemde [[Paraguay]]? :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 18 Januarie 2026 (UTC)

:Nogmaals geluk Burgert! Jy rol hulle nou mooi uit! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:08, 19 Januarie 2026 (UTC)

== Taalvraag ==

Goeiemiddag Burgert, ek het 'n nuwe taalvraag. Aangesien dit [[Turkiese tale]] is, vermoed ek dat dit ook [[Turkiese volke]] is pleks van &quot;Turkse volke&quot;. As dit wel die geval is, sal ek dit natuurlik aanpas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 15:10, 30 Januarie 2026 (UTC)
:{{ping|SpesBona}} Ek kry nie die woord &quot;Turkies&quot; of enige vertaling vir dié vorm van die woord in enige Afrikaanse woordeboek nie. Ek het &quot;Turkische talen&quot; as wisselvorm op die Nederlandse Wikipedia gekry en dit toe begin gebruik om dit te onderskei van die tale van Turkye. Maar as 'n mens aanneem dis reg, sou &quot;Turkiese volke&quot; seker verkieslik wees. Ek dink ons moet maar die woord skep, want dit het 'n breër betekenis as &quot;van Turkye&quot;. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  18:52, 30 Januarie 2026 (UTC)
::Dit sal net konsekwent wees en ja, die Turkiese volke in Sentraal-Asië is nie &quot;van Turkye&quot; nie. Lyk my my gevoel was korrek en ek sal die artikels aanpas. Baie dankie! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:15, 30 Januarie 2026 (UTC)

== [[Helios]] ==

{{Gebruikervoorblad|Helios}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Dit is altyd lekker om voorbladartikels oor die Griekse mitologie te plaas! :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:34, 1 Februarie 2026 (UTC)

:Baie geluk Burgert! Ons reën sopnat hier in Limpopo! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 04:47, 2 Februarie 2026 (UTC)

== [[Plesiosauria]] ==

{{Gebruikervoorblad|Plesiosauria}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Dit pas mooi by jou vorige voorbladartikels [[Dinosourus]] en [[Pterosauria]]. Terloops, dit is ons 700ste voorbladartikel! Dalk stel jy ook belang in ons nuwe voorbladbeeld oor die Sh 2-113-newel in die sterrebeeld [[Swaan (sterrebeeld)|Swaan]]? :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 15 Februarie 2026 (UTC)
:{{Ping|SpesBona}} Baie dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  21:49, 15 Februarie 2026 (UTC)
:: Geluk en dankie Burgert! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:13, 15 Februarie 2026 (UTC)

== [[Iwan die Verskriklike]] ==

{{Gebruikervoorblad|Iwan die Verskriklike}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Ná [[Pieter I van Rusland]] en [[Nikolaas II van Rusland]] nog 'n tsaar op ons voorblad. :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:36, 1 Maart 2026 (UTC)
:Geluk en dankie! Groete![[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:53, 1 Maart 2026 (UTC)

== [[Ruimtebotsing]] ==

{{Gebruikervoorblad|Ruimtebotsing}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Met elke nuwe voorbladpoging van my kant af verstaan ek al jou harde werk aan nuwe voorbladartikels al hoe beter! :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 15 Maart 2026 (UTC)

== [[Speelkaart]] ==

{{Gebruikervoorblad|Speelkaart}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 22 Maart 2026 (UTC)

== [[Rockwell B-1 Lancer]] is herroep? ==

Hi Burgert, by Oesjaar se artikel [[Rockwell B-1 Lancer]] staan daar (2de para.) &quot;die program is deur die Reagan-administrasie '''herroep'''&quot;. Dis veronderstel om te meen Amerika het voortgegaan daarmee. 

Beteken '''herroep''' nie soos in ''Mbeki is herroep (afgedank) nie''?

Jou mening asb! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:15, 1 April 2026 (UTC)

:{{ping|Aliwal2012}} Ja, ek sou sê die program is hervat. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  10:48, 5 April 2026 (UTC)

== [[Galileo Galilei]] ==

{{Gebruikervoorblad|Galileo Galilei}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. 'n Geseënde Paasfees vir jy en jou geliefdes! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 April 2026 (UTC)
:: Dankie, goed gedoen! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:39, 5 April 2026 (UTC)

== Epos ==

Hallo, ek wil net seker maak ek het jou regte epos? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 11:24, 16 April 2026 (UTC)
:burgertt@mweb.co.za [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  16:34, 17 April 2026 (UTC)

== [[Meryl Streep]] ==

{{Gebruikervoorblad|Meryl Streep}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Dié week by uitsteek een dag vroeër, maar ek doen die voorbladplasing steeds. :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:39, 18 April 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30471712 --&gt;

== [[Hetiete]] ==

{{Gebruikervoorblad|Hetiete}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Die reeks mooi voorbladartikels oor Antieke onderwerpe groei! :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 10 Mei 2026 (UTC)

== [[H II-gebied]] ==

{{Gebruikervoorblad|H II-gebied}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:37, 31 Mei 2026 (UTC)

== [[Betelgeuse]] ==

{{Gebruikervoorblad|Betelgeuse}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante sterre-voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 14 Junie 2026 (UTC)

== [[Infrarooi]] ==

{{Gebruikervoorblad|Infrarooi}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 21 Junie 2026 (UTC)
:Geluk en baie dankie vir jou aanhoudende harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:27, 21 Junie 2026 (UTC)

== Lua module Yesno protection ==

Hello, Admin. Could you please protect Lua [[Module:Yesno]] so that only administrators can edit it?

Below is a list of Lua modules that indicate “This module is subject to page protection,” but are not currently protected:
# [[Module:String]]
# [[Module:Beskermingsbanier/konfigurasie]]
# [[Module:InfoboxImage]]
# [[Module:Message box]]

See the list of protected [https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:BeskermdeBladsye?namespace=828&amp;type=edit Lua modules].&lt;br /&gt;
Thanks in advance.&lt;br /&gt; [[Gebruiker:Nimmzo|Nimmzo]] ([[Gebruikerbespreking:Nimmzo|kontak]]) 19:40, 13 Julie 2026 (UTC)
: Hi there [[Gebruiker:Nimmzo|Nimmzo]]. BurgertB is currently in hospital, we wish him a speedy recovery. I will asked [[Gebruiker:Rooiratel]] to assist you. Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:04, 13 Julie 2026 (UTC)

== [[Ramses II]] ==

{{Gebruikervoorblad|Ramses II}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Namens die Afrikaanse Wikipediagemeenskap hoop ek rêrig dit gaan beter daar met jou en dat jy spoedig herstel. Sterkte en veral beterskap! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:42, 19 Julie 2026 (UTC)

==OWID==
Yes absolutely everything is translatable. For example see [https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%97%A5%E6%9C%AC%E3%81%AEHPV%E3%83%AF%E3%82%AF%E3%83%81%E3%83%B3%E6%94%BF%E7%AD%96 JA WP] [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 19:12, 30 Julie 2026 (UTC)

== [[Katedraal van Petrus en Paulus]] ==

{{Gebruikervoorblad|Katedraal van Petrus en Paulus}}

Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Hoop maar dit gaan beter daar aan jou kant, bly om jy weer hier sien skryf! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 2 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>sdkg2bpl6920fdonzvknzrxoaru0g1v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gevlekte hiëna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29853</id>
    <revision>
      <id>2921375</id>
      <parentid>2859295</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T06:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gewoontes en voeding */</comment>
      <origin>2921375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5892" sha1="r6kuywktcv6x25mk9nbh41hujpsu9q5" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Gevlekte hiëna
| status = LC 
| status_system = IUCN3.1
| image =Crocuta-hejda.jpg 
| image2 = Spotted_Hyaena_(Crocuta_crocuta)_(W1CDR0000381_BD12).ogg
| image2_caption = Roep opgeneem in die [[Hluhluwe-iMfolozipark]] van KwaZulu-Natal
| taxon = Crocuta crocuta
| authority = ([[Johann Christian Polycarp Erxleben|Erxleben]], 1777)
| range_map = Spotted Hyaena area.png
| range_map_caption = {{legend0|#4e6155|&amp;nbsp;verspreiding}}
}}
Die '''gevlekte hiëna''' (''Crocuta crocuta''), ook bekend as die '''laggende hiëna''',&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Funk|first=Holger|title=Hyaena: On the Naming and Localisation of an Enigmatic Animal|publisher=GRIN Verlag|year=2010|isbn=3-640-69784-7}}&lt;/ref&gt; is 'n [[soogdier]]spesie van 'n [[hiëna]] uit die orde ''Carnivora''. Hulle is mediumgrootte [[Karnivoor|karnivore]] wat inheems is aan [[Afrika suid van die Sahara|Sub-Sahara-Afrika]]. Gevlekte hiënas is die enigste oorlewende [[spesie]] in die [[genus]] ''Crocuta''. Hulle lyk op hondagtige diere (bv. wolwe, honde, ens.), maar dié diere behoort tot 'n heel ander [[familie (biologie)|familie]]. 

Die gevlekte hiëna is gelys as van die [[Veilige spesie|minste kommer]] deur die [[Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur|IUBN]] weens sy wye verspreiding en groot getalle, beraam op tussen 27&amp;nbsp;000 en 47&amp;nbsp;000 individue.&lt;ref&gt;{{en}} {{Cite journal|last1=Mills|first1=Gus|last2=Hofer|first2=Heribert|title=Hyaenas: status survey and conservation action plan|publisher=IUCN/SSC Hyena Specialist Group|url=http://data.iucn.org/dbtw-wpd/edocs/1998-013.pdf|year=1998|isbn=2-8317-0442-1|access-date=21 Augustus 2018|archive-date= 6 Mei 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130506084714/http://data.iucn.org/dbtw-wpd/edocs/1998-013.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Die spesie ervaar egter 'n daling in getalle buite beskermde gebiede, as gevolg van habitatverlies en stropery. Die spesie het waarskynlik ontstaan in [[Asië]],&lt;ref&gt;{{en}} {{Cite journal|last=Kurtén|first=Björn|title=Pleistocene mammals of Europe|publisher=Weidenfeld and Nicolson|year=1968}}&lt;/ref&gt; en was teenwoordig oor die hele [[Europa]] vir ten minste een miljoen jaar tot die einde van die [[Laat Pleistoseen]].

== Identifikasie ==
Die gevlekte hiëna is die grootste bekende lid van die Hyaenidae, en is verder fisies onderskeibaar van ander spesies deur sy vaagweg beeragtige bou,&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Estes|first=Richard|title=The safari companion: a guide to watching African mammals, including hoofed mammals, carnivores, and primates|publisher=Chelsea Green Publishing|year=1998|isbn=1-890132-44-6}}&lt;/ref&gt; sy ronde ore,&lt;ref name=&quot;rosevear&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rosevear|first=Donovan Reginald|url=https://archive.org/details/carnivoresofwest00rose|title=The carnivores of West Africa |publisher=London : Trustees of the British Museum (Natural History)|year=1974|isbn=0-565-00723-8 }}&lt;/ref&gt; minder prominente maanhare, gevlekte pels,&lt;ref name=&quot;rosevear&quot;/&gt; sy dubbeldoel tandgebit,&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Macdonald|first=David|title=The Velvet Claw: A Natural History of the Carnivores |publisher=New York: Parkwest|year=1992|isbn=0-563-20844-9}}&lt;/ref&gt; minder tepels&lt;ref&gt;Drea CM, Frank LG (2003) The social complexity of spotted hyenas. In: Animal Social Complexity: Intelligence, Culture, and Individualized Societies (eds de Waal FBM, Tyack PL). pp. 121–148, Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts.&lt;/ref&gt; en die teenwoordigheid van 'n pseudo-penis by die vroulike lede. Dit is die enigste soogdierspesie met 'n gebrek aan 'n eksterne vaginale opening.&lt;ref&gt;Glickman SE, Cunha GR, Drea CM, Conley AJ and Place NJ. (2006). Mammalian sexual differentiation: lessons from the spotted hyena. Trends Endocrinol Metab 17:349–356.&lt;/ref&gt;

== Gewoontes en voeding ==
[[Lêer:Hyenas at stolen impala kill.jpg|duimnael|links|Twee gevlekte hiënas vreet aan 'n [[rooibok]] wat hulle by 'n [[jagluiperd]] afgeneem het.]]
Gevlekte hiënas is bekend vir hulle krysende geblawwery, wat soms met die histeriese lag van 'n mens vergelyk word. Hulle word dikwels foutiewelik as [[aasdier]]e beskryf, maar is egter kragtige jagters en die oorgrote meerderheid van hul dieet bestaan uit prooi wat hulle self vang. Gevlekte hiënas word as die mees effektiewe aasdiere beskou. Hulle is die enigste diere met 'n [[spysverteringstelsel]] wat bene, hoewe, horings en vel kan verteer.&lt;ref&gt;[[Dawid van Lill]]: ''Van Lill se Suid-Afrikaanse Trivia''. Kaapstad: Zebra Press 2004, bl. 5&lt;/ref&gt;

'n Gemiddelde [[Volwassene|volwasse]] hiëna weeg ongeveer 60&amp;nbsp;kg en bereik 'n hoogte van ± 75&amp;nbsp;cm; dit is ook die grootste van al die hiënasoorte. Alhoewel dit 'n nagdier is, word dit dikwels gedurende die dag waargeneem. Die gevlekte hiëna het 'n loopsnelheid van 15&amp;nbsp;km/h, maar kan versnel tot 50 km/h wanneer hy hardloop.

== Voortplanting ==
'n [[Wyfie]] is vir drie maande dragtig en kan telkens geboorte skenk aan twee tot drie kleintjies. Gevlekte hiënas het 'n moontlike lewensduur van 25 jaar.

== Sien ook ==
* [[Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name]]
* [[Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronnelys ==
* Hyena Specialist Group (1996). [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/5674/all ''Crocuta crocuta''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080110143808/http://www.iucnredlist.org/search/details.php/5674/all |date=10 Januarie 2008 }}. [http://www.iucnredlist.org/ ''2006 IUCN Red List of Threatened Species'']. IUCN 2006. Verkry op 10 Maart 2008.
* ''Soogdiere van die Krugerwildtuin en ander Nasionale Parke'' (1979). Saamgestel deur Die Nasionale Parkeraad. 'n Publikasie van die Raad van Kuratore vir Nasionale Parke van die Republiek van Suid-Afrika. {{ISBN|0-86953-027-5}}.

{{Normdata}}
{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Hiënas]]</text>
      <sha1>r6kuywktcv6x25mk9nbh41hujpsu9q5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Altyd in my drome (rolprent)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30774</id>
    <revision>
      <id>2921270</id>
      <parentid>1790173</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:12:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1483" sha1="iuo4l5i6lvqrvyjq5s7ahwxf5mfotfg" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = Altyd in my drome
| beeld             = 
| regisseur         = [[Pierre de Wet]]
| produksieleier    = 
| geskryf_deur      = '''Draaiboek:'''&lt;br /&gt;Pierre de Wet
| verteller         = 
| met               = [[Frederik Burgers]]&lt;br /&gt;[[Al Debbo]]&lt;br /&gt;Pierre de Wet&lt;br /&gt;[[Hendrik Susan]]&lt;br /&gt;[[Hanlie van Niekerk]]
| musiek            = 
| kinematografie    = [[Peter Lang]]
| redigeerder       = [[Gerald Ehrlich]]
| ateljee           = 
| verspreider       = Ster-Kinekor
| vrygestel         = 1952
| speeltyd          = 78 min
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| begroting         = 
| bruto             = 
| voorafgegaan_deur = 
| opgevolg_deur     = 
| webtuiste         = 
| imdb_id           = 0437063
}}

'''Altyd in my drome''' is 'n [[Afrikaanse]] rolprent wat in [[1952]] uitgereik is. Die regisseur en skrywer was [[Pierre de Wet]]. Die speeltyd van die rolprent is 78 min.

== Genre ==
Die rolprent is 'n musiekblyspele.

== Hoofrolspelers ==
* [[Frederik Burgers]]
* [[Al Debbo]]
* [[Pierre de Wet]]
* [[Hendrik Susan]]
* [[Hanlie van Niekerk]]
* [[Pieter Hauptfleisch]] as Mnr. Botha
* [[Taffy Kikillus]] as homself (nie gekrediteer nie)

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

== Eksterne skakels ==
* [http://www.imdb.com/title/tt0437063/ IMDB fliek databasis]

[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Musiekrolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>iuo4l5i6lvqrvyjq5s7ahwxf5mfotfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ankara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32258</id>
    <revision>
      <id>2921240</id>
      <parentid>2536386</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7338" sha1="lrl6st27jz8xnr26ow45pwmt81mrvlu" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
'''Ankara'''&lt;br /&gt;
[[Lêer:Ankara Montage 2020.jpg|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Latrans-Turkey location Ankara.svg|180px|senter]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Coat of arms of None.svg|75px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Flag of None.svg|90px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Turkye}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Streek (Bölge)'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Sentraal-Anatolië
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Provinsie (il)'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Ankara
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|39|55|N|32|51|O}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; |
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 24&amp;nbsp;521 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 938&amp;nbsp;m&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.fallingrain.com/world/TU/68/Ankara.html Ankara, Turkey: Latitude, Longitude and Altitude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711095906/http://www.fallingrain.com/world/TU/68/Ankara.html |date=11 Julie 2021 }}&lt;/ref&gt;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2021)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 5&amp;nbsp;156&amp;nbsp;573&lt;ref&gt;{{tr}} {{cite web |url=https://cip.tuik.gov.tr/ |title=Nüfus ve Demografi – Toplam Nüfus (kişi) |publisher=Turkse Statistieke Instituut |accessdate=4 Februarie 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;863/vk km
|-
| &amp;nbsp;- ''Metropolitaanse gebied''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 5&amp;nbsp;747&amp;nbsp;325&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=The-Results-of-Address-Based-Population-Registration-System-2021-45500&amp;dil=2 |title=The Results of Address Based Population Registration System, 2021 |publisher=Turkse Statistieke Instituut |accessdate=4 Februarie 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +2 (OET)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
| &amp;nbsp;- [[Somertyd]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +3 (OEST)
|-
|&amp;nbsp;'''Burgemeester (2008–2014)'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Mansur Yavaş (CHP)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike Webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [https://www.ankara.bel.tr/ ''ankara.bel.tr'']&lt;br /&gt;[https://www.ankara.gov.tr/ ''ankara.gov.tr'']
|}

'''Ankara''' ([[Turks]]: [ˈaŋkaɾa], {{Audio|Ankara pronunciation.ogg|luister}}; vroeër bekend as '''Angora''') is sedert 1923 die [[hoofstad]] van [[Turkye]] en die tweede grootste stad naas [[Istanboel]]. Die stad het in 2021 'n bevolking van 5&amp;nbsp;156&amp;nbsp;573 en van 5&amp;nbsp;747&amp;nbsp;325 in die metropolitaanse gebied gehad.

Ankara is ook die hoofstad van die gelyknamige provinsie. In 1923 is [[Izmir]] die tweede grootste stad van die land, maar oor die jare is die stad deur Ankara ingehaal wat bevolking betref.

Vanaf 1920 was Ankara die hoofkwartier van [[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk]], die stigter van die huidige Republiek Turkye. Sedert die stigting van die Republiek in 1923 is die stad die hoofstad van Turkye, wat Istanbul (eens die [[Bisantynse Ryk|Bisantynse]] hoofstad [[Konstantinopel]]) vervang het ná die val van die [[Ottomaanse Ryk]]. Ankara is 'n belangrike kommersiële en industriële sentrum, geleë op die kruispad van Turkye se pad- en spoornetwerke. Die stad het sy naam te danke aan die wol wat van angorakonyne (&quot;angorawol&quot;), angorabokke (&quot;bokhaar&quot;) en die [[Turkse angora|angorakat]] kom.

Die area is ook bekend vir sy [[Peer|pere]], [[heuning]] en muskaatdruiwe. Alhoewel dit in een van die droogste streke van Turkye geleë is en deur [[steppe]]-plantegroei omring is, kan Ankara steeds as 'n &quot;groen stad&quot; beskou word in terme van die hoeveelheid groen per inwoner.

Ankara is 'n baie ou stad met verskeie [[Hetiete|Hetitiese]], [[Frigiese Dinastie|Frigiese]], [[Hellenistiese tydperk|Hellenistiese]], [[Romeinse Ryk|Romeinse]], Bisantynse en Ottomaanse [[argeologie]]se oorblyfsels. Die historiese sentrum van die stad is geleë op 'n 150&amp;nbsp;m rotsagtige heuwel op die linkeroewer van die Ankara Çayı. Op die heuwel is nog 'n paar ruïnes van [[antieke Rome]]inse en Ottomaanse argitektuur. Die opvallendste is die Augusteum, wat die Monumentum Ancyranum met die inskripsies van ''Res gestae divi Augusti'' bevat.

Ankara het 'n uitgebreide metronetwerk en is die tuiste van baie universiteite sowel as die Turkse militêre akademie. Die stad is op 'n gemiddelde hoogte van 938 meter bo seespieël geleë.

== Geskiedenis ==
In die klassieke oudheid is Ankara &quot;Ancyra&quot; genoem, en in 'n later tydperk &quot;Angora&quot;. Destyds was die stad bekend vir die wol van langhaarbokke, die angorabokwol of ''bokhaar.'' Die stad het nog baie Romeinse en [[Bisantynse Ryk|Bisantynse]] oorblyfsels.

Volgens 'n antieke legende is Ankara in die 9de eeu v.C. deur koning [[Midas]] gestig. Ná 278 v.C. het dit die hoofstad van die Galasiërs geword met die streek [[Galatia (Romeinse provinsie)|Galasië]] wat na hulle vernoem is. In 621 n.C. is Ankara deur die [[Arabiere]] ingeneem. Nie lank daarna nie het die Bisantyne die stad herower. In die 13de eeu het die Turkse [[Seldjoekse Ryk|Seldjoeks]] oorgeneem. In 1919 het Atatürk die stad gekies as die hoofkwartier vir die weerstandsbeweging wat hy in die Turkse Vryheidsoorlog gelei het. In 1923 het Ankara die hoofstad van die nuwe Republiek Turkye geword.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{tr}} [https://www.ankara.bel.tr/ Amptelike webwerf van die Munisipaliteit van Ankara]
* {{tr}} [https://www.ankara.gov.tr/ Amptelike webwerf van die Goewerment van Ankara]

{{Hoofstede in Asië}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Nedersettings in Turkye]]
[[Kategorie:Hoofstede in Asië]]</text>
      <sha1>lrl6st27jz8xnr26ow45pwmt81mrvlu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Olimpiese Somerspele 1980</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32928</id>
    <revision>
      <id>2921334</id>
      <parentid>2772224</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T21:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1161</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Emblem_of_the_1980_Summer_Olympics.svg&quot; is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Yann|Yann]] verwyder is omrede: per [[:c:COM:NETCOPYVIO|]]</comment>
      <origin>2921334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30441" sha1="k0gge28529pli1j03cqhkhkyldlcho4" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Olimpiese spele
| spele           = 22
| soort           = Somer
| beeld           =
| jaar            = 1980
| plek            = [[Moskou]], [[Sowjetunie]]
| lande           = 80 [[Nasionale Olimpiese Komitee]]s
| atlete          = 5&amp;nbsp;179 (4&amp;nbsp;064 mans, 1&amp;nbsp;115 vroue)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/OG/Factsheet-The-Games-of-the-Olympiad.pdf |title=Factsheet – The Games of the Olympiad |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |date=Desember 2017 |accessdate=5 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223030320/https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/OG/Factsheet-The-Games-of-the-Olympiad.pdf |archive-date=23 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| items           = 203 in 21 sporte&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/OG/Factsheet-The-Programme-of-the-Games-of-the-Olympiad.pdf |title=Factsheet – The Programme of the Games of the Olympiad |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |date=Oktober 2017 |accessdate=5 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200422115908/https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/OG/Factsheet-The-Programme-of-the-Games-of-the-Olympiad.pdf |archive-date=22 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| opening         = [[19 Julie]] [[1980]]
| sluiting        = [[3 Augustus]] [[1980]]
| opener          = President [[Leonid Brezjnef]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/Ceremonies/Factsheet-Opening-Ceremony-of-the-Games-of-the-Olympiad.pdf |title=Factsheet – Opening Ceremony of the Games of the Olympiad |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |date=11 Januarie 2018 |accessdate=5 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225031154/https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/Ceremonies/Factsheet-Opening-Ceremony-of-the-Games-of-the-Olympiad.pdf |archive-date=25 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| eed             = [[Nikolaj Andrianof]] ([[gimnastiek]])
| beampte         = [[Aleksandr Medwed]] ([[stoei]])
| vlam            = [[Sergei Belof]] ([[basketbal]])
| vorige          = 1976
| vorige_plek     = Montreal (Kanada)
| volgende        = 1984
| volgende_plek   = Los Angeles (VSA)
}}

Die '''Olimpiese Somerspele 1980''' ([[Russies]]: И́гры XXII Олимпиа́ды, [[Transliterasie|tr.]] ''Igry XXII Olimpiady''), amptelik bekend as die '''Spele van die XXIIste Olimpiade''', is tussen 19 Julie en 3 Augustus 1980 in [[Moskou]], [[Sowjetunie]], aangebied. Die enigste ander kandidaatstad vir die Spele was [[Los Angeles]].

[[Lêer:Moscow 05-2017 img48 Olimpiysky Arena.jpg|duimnael|links|Die Olimpiese Stadion in Moskou]]
Die beslissing om die Spele aan Moskou toe te ken is deur die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] in Oktober 1974 gemaak. Om die universaliteit van die [[Olimpiese Somerspele]] te onderstreep wou hulle dit aan 'n sosialistiese land toeken. Moskou, wat toe al oor heelwat sportinfrastruktuur beskik het, het perfek in die prentjie gepas.

As gevolg van 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaans]]&lt;nowiki/&gt;geleide boikot op inisiatief van president [[Jimmy Carter]] weens die Sowjetse inval in [[Afghanistan]] neem slegs 80 lande deel, die laagste getal lande sedert die [[Olimpiese Somerspele 1956|Spele van 1956]]. Hierdie boikot is deur die Oosblok in 1984 beantwoord toe die meeste sosialistiese lande nie aan die [[Olimpiese Somerspele 1984|Spele van 1984]] in Los Angeles deelgeneem het nie.

Die [[Olimpiese Winterspele 1980]] is in [[Lake Placid]], Verenigde State, aangebied. Die [[Paralimpiese Somerspele 1980]] is tussen 21 en 30 Junie in [[Arnhem]] en [[Veenendaal]], [[Nederland]], gehou.

== Toewysing ==
[[Lêer:KonstantinChernenko2.jpg|duimnael|links|upright|[[Konstantin Tsjernenko]], president van die Sowjetse reëlingskomitee]]
[[Lêer:Moscow torch.jpg|duimnael|upright|Fakkel van die Olimpiese Somerspele 1980 in Moskou]]
Moskou is op 23 Oktober 1974 in [[Wene]] deur die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] gekies as die gasheer vir die Olimpiese Somerspele in 1980. Die enigste ander kandidaat was Los Angeles. Los Angeles sal uiteindelik gasheer vir die volgende [[Olimpiese Somerspele 1984]] word.

Die stemming het as volg verloop:
{| class=&quot;wikitable collapsible&quot;
! colspan=&quot;7&quot; | Stemming vir gasheer van die Olimpiese Somerspele 1980&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.gamesbids.com/english/archives/past.shtml |title=Past Olympic host city election results |publisher=GamesBids |accessdate=5 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110054952/http://www.gamesbids.com/english/archives/past.shtml |archive-date=10 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
! Stad
! Land
| style=&quot;background:silver;&quot; | '''Rondte 1'''
|-
| [[Moskou]] || {{vlagland|Sowjetunie|1955}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | '''39'''
|-
| [[Los Angeles]] || {{vlagland|Verenigde State}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | 20
|}

== Sporte ==
21 Olimpiese sportsoorte in 203 dissiplines is tydens die Spele beoefen. Tydens die Spele is 204 goue medaljes oorhandig.
{{columns-list|4|
* [[Lêer:Athletics pictogram.svg|20px]] [[Atletiek]] &lt;small&gt;(38)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Basketball pictogram.svg|20px]] [[Basketbal]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Boxing pictogram.svg|20px]] [[Boks]] &lt;small&gt;(11)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Archery pictogram.svg|20px]] [[Boogskiet]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Cycling (road) pictogram.svg|20px]] [[Fietsry]]
** Baan &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
** Pad &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Weightlifting pictogram.svg|20px]] [[Gewigoptel]] &lt;small&gt;(10)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|20px]] [[Gimnastiek]] &lt;small&gt;(14)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Handball pictogram.svg|20px]] [[Handbal]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Judo pictogram.svg|20px]] [[Judo]] &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Canoeing (slalom) pictogram.svg|20px]] [[Kanovaart]] &lt;small&gt;(11)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Modern pentathlon pictogram (pre-2025).svg|20px]] [[Moderne vyfkamp]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Rowing pictogram.svg|20px]] [[Roei]] &lt;small&gt;(14)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Equestrian pictogram.svg|20px]] [[Ruitersport]]
** Dressuur &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
** Driefasekompetisie &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
** Spring &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Sailing pictogram.svg|20px]] [[Seilvaart]] &lt;small&gt;(6)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Fencing pictogram.svg|20px]] [[Skermsport]] &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Shooting pictogram.svg|20px]] [[Skyfskiet]] &lt;small&gt;(7)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Football pictogram.svg|20px]] [[Sokker]] &lt;small&gt;(1)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Wrestling pictogram.svg|20px]] [[Stoei]]
** Grieks-Romeins &lt;small&gt;(10)&lt;/small&gt;
** Vrystyl &lt;small&gt;(10)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Field hockey pictogram.svg|20px]] [[Veldhokkie]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Volleyball (indoor) pictogram.svg|20px]] [[Vlugbal]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* [[Watersport]]
** [[Lêer:Diving pictogram.svg|20px]] [[Sierduik]] &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
** [[Lêer:Swimming pictogram.svg|20px]] [[Swem]] &lt;small&gt;(26)&lt;/small&gt;
** [[Lêer:Water polo pictogram.svg|20px]] [[Waterpolo]] &lt;small&gt;(1)&lt;/small&gt;
}}

== Stadions ==
28 sportplekke is tydens die Olimpiese Somerspele 1980 gebruik:

=== Sentrale Leninstadion-gebied ===
[[Lêer:RIAN archive 487039 Opening ceremony of the 1980 Olympic Games.jpg|duimnael|Openingseremonie van die Olimpiese Somerspele 1980]]
[[Lêer:Moscow Olymp vil winter.JPG|duimnael|Die Olimpiese Dorp in Moskou]]
[[Lêer:Krylaskoe.JPG|duimnael|In die Krylatskoje Sportkompleks Kano- en Roeibekken is kanovaart en roeiwedstryde aangebied]]
[[Lêer:Krylatsky Olympic Velodrome.jpg|duimnael|In die Krylatsky Olimpiese Velodrome is die baanfietswedrenne beslis]]
[[Lêer:Bundesarchiv Bild 183-W0801-0120, Moskau, XXII. Olympiade, Marathon, Cierpinski, Chun Son Kon,.jpg|duimnael|Atletiek en die maraton is in die strate van Moskou gehou]]
[[Lêer:RIAN archive 488321 Closing ceremony of the 22nd Summer Olympic Games.jpg|duimnael|Sluitingseremonie van die Olimpiese Somerspele 1980]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:780px;&quot;
!width=40%|Stadion
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;|Sporte
!width=10%|Kapasiteit
|-
| Druzhba Veeldoelige Arena || [[Vlugbal]] || 3&amp;nbsp;900
|-
| Luzhnikistadion || [[Atletiek]], [[Ruitersport]] (individuele spring), [[Sokker]] (eindstryd), seremonies (opening/sluiting) || 91&amp;nbsp;251
|-
| Minor Arena || Vlugbal (eindstryd) || 8&amp;nbsp;512
|-
| Olimpiese swembad || [[Waterpolo]] || 10&amp;nbsp;500
|-
| Sportpaleis || [[Gimnastiek]], [[Judo]] || 13&amp;nbsp;766
|-
| Strate van Moskou || Atletiek (20&amp;nbsp;km/50&amp;nbsp;km-loop, maraton) || ''Nie gelys nie''
|}

=== Olimpiese Sportkompleks ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:780px;&quot;
!width=40%|Stadion
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;|Sporte
!width=10%|Kapasiteit
|-
| Olimpiese Stadion Moskou || [[Basketbal]] (eindstryd), [[Boks]] || 33&amp;nbsp;970
|-
| Olimpiese swembad || [[Sierduik]], [[Moderne vyfkamp]] (swem), [[Swem]], Waterpolo (eindstryd) || 13&amp;nbsp;000
|}

=== CSKA Gebied ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:780px;&quot;
!width=40%|Stadion
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;|Sporte
!width=10%|Kapasiteit
|-
| CSKA Sportkompleks || [[Skermsport]], [[Stoei]], Moderne vyfkamp (skermsport) || 8&amp;nbsp;500
|-
| CSKA Sportpaleis || Basketbal || 5&amp;nbsp;500
|}

=== Dinamostadion ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:780px;&quot;
!width=40%|Stadion
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;|Sporte
!width=10%|Kapasiteit
|-
| Dinamostadion || Sokker || 50&amp;nbsp;475
|-
| Dinamo Sentrale Stadion || [[Veldhokkie]] || 8&amp;nbsp;000
|-
| Dinamo Sportpaleis || [[Handbal]] || 5&amp;nbsp;000
|}

=== Krylatskoje Park ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:780px;&quot;
!width=40%|Stadion
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;|Sporte
!width=10%|Kapasiteit
|-
| Krylatskoje Sportkompleks Boogskietveld || [[Boogskiet]] || 3&amp;nbsp;000
|-
| Krylatskoje Sportkompleks Kano- en Roeibekken || [[Kanovaart]], [[Roei]] || 21&amp;nbsp;600
|-
| Krylatskoje Sportkompleks Fietsrybaan || [[Fietsry]] (individuele padwedren) || 4&amp;nbsp;000
|-
| Krylatskoje Sportkompleks Velodrome || Fietsry (baan) || 6&amp;nbsp;000
|}

=== Ander sportplekke in Moskou ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:780px;&quot;
!width=40%|Stadion
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;|Sporte
!width=10%|Kapasiteit
|-
| Vakbonde se perdekompleks || Ruitersport (alle gebeure behalwe vir die individuele spring), Moderne vyfkamp (perdry, hardloop) || 12&amp;nbsp;000 (spring)&lt;br /&gt;3&amp;nbsp;000 (dressuur)&lt;br /&gt;2&amp;nbsp;000 (binnenshuise arena)&lt;br /&gt;400 (uithouvermoë)
|-
| Jong Pioniersstadion || Veldhokkie (eindstryd) || 5&amp;nbsp;000
|-
| Dinamo Skietbaan || Moderne vyfkamp (skietsport), [[Skyfskiet]] || 2&amp;nbsp;330
|-
| Izmailowo Sportpaleis || [[Gewigoptel]] || 5&amp;nbsp;000
|-
| Sokolniki Sportpaleis || Handbal (eindstryd) || 6&amp;nbsp;800
|}

=== Sokkerstadions ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:780px;&quot;
!width=40%|Stadion
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;|Sporte
!width=10%|Kapasiteit
|-
| Dinama-stadion ([[Minsk]]) || Sokker || 50&amp;nbsp;125
|-
| Kirofstadion ([[Sint Petersburg|Leningrad]]) || Sokker || 74&amp;nbsp;000
|-
| Republikeinse stadion ([[Kiëf]]) || Sokker || 100&amp;nbsp;169
|}

=== Buite Moskou ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:780px;&quot;
!width=40%|Stadion
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;|Sporte
!width=10%|Kapasiteit
|-
| Moskou-Minsk grootpad || Fietsry (padspan tydtoets) || 1&amp;nbsp;800
|-
| Olimpiese Regatta in Tallinn || [[Seilvaart]] || ''Nie gelys nie''
|}

== Kalender ==
Die volgende tabel dui die Spele se daaglikse program aan. 'n Blou blokkie beteken dat wedstryde plaasgevind het, maar dat geen medaljes op die spel was nie. 'n Geel blokkie dui aan dat medaljes toegeken is, die getal dui op die getal medaljeparades wat die dag gehou is.

&lt;div align=center&gt;
{| class=wikitable style=&quot;margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;width:75%;&quot;
| style=&quot;background:#0c3;&quot;|&amp;nbsp;'''OS'''&amp;nbsp;||Openingseremonie
| style=&quot;background:#39f;&quot;|&amp;nbsp;●&amp;nbsp;||Wedstryde
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|&amp;nbsp;'''1'''&amp;nbsp;||Wedstryde met medaljes
| style=&quot;background:#e33;&quot;|&amp;nbsp;'''SS'''&amp;nbsp;||Sluitingseremonie
|}

{| class=wikitable style=&quot;margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;width:75%;&quot;
!rowspan=2|Datum
!colspan=13|Julie
!colspan=3|Augustus
|-
!19&lt;br /&gt;Sa!!20&lt;br /&gt;So!!21&lt;br /&gt;Ma!!22&lt;br /&gt;Di!!23&lt;br /&gt;Wo!!24&lt;br /&gt;Do!!25&lt;br /&gt;Vr!!26&lt;br /&gt;Sa!!27&lt;br /&gt;So!!28&lt;br /&gt;Ma!!29&lt;br /&gt;Di!!30&lt;br /&gt;Wo!!31&lt;br /&gt;Do!!1&lt;br /&gt;Vr!!2&lt;br /&gt;Sa!!3&lt;br /&gt;So
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Athletics pictogram.svg|20px]] [[Atletiek]]
|
|
|
|
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''3'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''3'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''5'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''4'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''5'''
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''5'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''3'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''10'''
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Basketball pictogram.svg|20px]] [[Basketbal]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''2'''
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Boxing pictogram.svg|20px]] [[Boks]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''11'''
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Archery pictogram.svg|20px]] [[Boogskiet]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''2'''
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Cycling (road) pictogram.svg|20px]] [[Fietsry]]
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''2'''
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Weightlifting pictogram.svg|20px]] [[Gewigoptel]]
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|20px]] [[Gimnastiek]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''2'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''10'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Handball pictogram.svg|20px]] [[Handbal]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''2'''
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Judo pictogram.svg|20px]] [[Judo]]
|
|
|
|
|
|
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|20px]] [[Kanovaart]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''6'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''5'''
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Modern pentathlon pictogram (pre-2025).svg|20px]] [[Moderne vyfkamp]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''2'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Rowing pictogram.svg|20px]] [[Roei]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''6'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''8'''
|
|
|
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Equestrian pictogram.svg|20px]] [[Ruitersport]]
|
|
|
|
|
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''2'''
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Sailing pictogram.svg|20px]] [[Seilvaart]]
|
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''6'''
|
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Diving pictogram.svg|20px]] [[Sierduik]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Fencing pictogram.svg|20px]] [[Skermsport]]
|
|
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Shooting pictogram.svg|20px]] [[Skyfskiet]]
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Football pictogram.svg|20px]] [[Sokker]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Wrestling pictogram.svg|20px]] [[Stoei]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''3'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''3'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''4'''
|
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''3'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''3'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''4''''
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Swimming pictogram.svg|20px]] [[Swem]]
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''2'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''4'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''3'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''4'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''4'''
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''4'''
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''5'''
|
|
|
|
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Field hockey pictogram.svg|20px]] [[Veldhokkie]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Volleyball (indoor) pictogram.svg|20px]] [[Vlugbal]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Lêer:Water polo pictogram.svg|20px]] [[Waterpolo]]
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
|
| style=&quot;background:#39f;&quot;|●
| style=&quot;background:#fc0;&quot;|'''1'''
|
|
|
|
|
|-
! Totaal !! 0 !! 5 !! 7 !! 10 !! 12 !! 19 !! 15 !! 22 !! 22 !! 10 !! 16 !! 14 !! 11 !! 19 !! 20 !! 1
|-
| Seremonies || style=&quot;background:#0c3; text-align:center;&quot;|'''OS'''|| || || || || || || || || || || || || || ||  style=&quot;background:#e33; text-align:center;&quot;|'''SS'''
|-
!rowspan=2|Datum
!19&lt;br /&gt;Sa!!20&lt;br /&gt;So!!21&lt;br /&gt;Ma!!22&lt;br /&gt;Di!!23&lt;br /&gt;Wo!!24&lt;br /&gt;Do!!25&lt;br /&gt;Vr!!26&lt;br /&gt;Sa!!27&lt;br /&gt;So!!28&lt;br /&gt;Ma!!29&lt;br /&gt;Di!!30&lt;br /&gt;Wo!!31&lt;br /&gt;Do!!1&lt;br /&gt;Vr!!2&lt;br /&gt;Sa!!3&lt;br /&gt;So
|-
!colspan=13|Julie
!colspan=3|Augustus
|}
&lt;/div&gt;

== Deelnemende nasies ==
Hier volg 'n alfabetiese lys van al die [[Nasionale Olimpiese Komitee]]s wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui:
{{columns-list|4|
* {{vlagland|Afganistan|1980}} &lt;small&gt;(11)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Algerië}} &lt;small&gt;(59)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Andorra]]'' &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Angola}} &lt;small&gt;(13)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Australië]]'' &lt;small&gt;(126)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[België]]'' &lt;small&gt;(61)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Benin|1975}} &lt;small&gt;(17)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Botswana}} &lt;small&gt;(7)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Brasilië|1968}} &lt;small&gt;(109)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Bulgarye|1971}} &lt;small&gt;(295)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Colombia}} &lt;small&gt;(23)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Costa Rica|staat}} &lt;small&gt;(30)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Denemarke]]'' &lt;small&gt;(63)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Dominikaanse Republiek}} &lt;small&gt;(6)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Ecuador}} &lt;small&gt;(11)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Ethiopië|1975}} &lt;small&gt;(41)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Finland}} &lt;small&gt;(124)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Frankryk]]'' &lt;small&gt;(125)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Griekeland}} &lt;small&gt;(42)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Guatemala}} &lt;small&gt;(10)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Guinee}} &lt;small&gt;(9)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Guyana}} &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Hongarye}} &lt;small&gt;(279)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Republiek van Ierland|Ierland]]'' &lt;small&gt;(48)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Indië}} &lt;small&gt;(74)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Irak|1963}} &lt;small&gt;(44)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Italië]]'' &lt;small&gt;(163)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Jamaika}} &lt;small&gt;(18)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Joego-Slawië}} &lt;small&gt;(162)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Jordanië}} &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Kameroen}} &lt;small&gt;(26)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Koeweit}} &lt;small&gt;(58)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Kongo|1970}} &lt;small&gt;(23)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Kuba}} &lt;small&gt;(216)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Laos}} &lt;small&gt;(19)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Lesotho|1966}} &lt;small&gt;(5)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Libanon}} &lt;small&gt;(17)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Libië|1977}} &lt;small&gt;(32)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Luxemburg]]'' &lt;small&gt;(3)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Madagaskar}} &lt;small&gt;(11)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Mali}} &lt;small&gt;(7)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Malta}} &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Meksiko}} &lt;small&gt;(45)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Mianmar|1974}} &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Mongolië|1949}} &lt;small&gt;(43)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Mosambiek|1975}} &lt;small&gt;(14)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Nederland]]'' &lt;small&gt;(86)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Nepal}} &lt;small&gt;(11)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Nicaragua}} &lt;small&gt;(5)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Flag of New Zealand Olympic Committee (1979-1994).svg|23px]] ''[[Nieu-Seeland]]'' &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Nigerië}} &lt;small&gt;(44)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Noord-Korea}} &lt;small&gt;(50)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Oos-Duitsland}} &lt;small&gt;(362)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Oostenryk}} &lt;small&gt;(89)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Peru}} &lt;small&gt;(30)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Pole}} &lt;small&gt;(320)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Flag of Portugal-1980-Olympics.svg|23px|raam]] ''[[Portugal]]'' &lt;small&gt;(11)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Puerto Rico]]'' &lt;small&gt;(3)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Roemenië|1965}} &lt;small&gt;(243)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[San Marino]]'' &lt;small&gt;(17)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Senegal}} &lt;small&gt;(32)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Seychelle-eilande|1977}} &lt;small&gt;(11)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Sierra Leone}} &lt;small&gt;(14)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Siprus}} &lt;small&gt;(14)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Sirië}} &lt;small&gt;(69)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Sowjetunie}} &lt;small&gt;(506)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Spain Olympic Flag 1980.svg|23px|raam]] ''[[Spanje]]'' &lt;small&gt;(159)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Sri Lanka}} &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Swede}} &lt;small&gt;(148)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Switserland]]'' &lt;small&gt;(84)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Tanzanië}} &lt;small&gt;(41)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Trinidad en Tobago}} &lt;small&gt;(9)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Tsjeggoslowakye}} &lt;small&gt;(216)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Uganda}} &lt;small&gt;(13)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Venezuela|1954}} &lt;small&gt;(38)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Verenigde Koninkryk]]'' &lt;small&gt;(231)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Viëtnam}} &lt;small&gt;(30)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Ysland}} &lt;small&gt;(9)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Zambië|1964}} &lt;small&gt;(40)&lt;/small&gt;
* {{vlagland|Zimbabwe}} &lt;small&gt;(46)&lt;/small&gt;
}}

== Getal medaljes ==
[[Lêer:1980 Summer Olympic games countries.png|duimnael|400px|Kaart van deelnemende nasies in 1980:
{{sleutel|#1e90ff|Neem vir die eerste keer deel}}
{{sleutel|#00ff7f|Het reeds vantevore deelgeneem}}
{{sleutel|#bcf372|Deelname onder [[Olimpiese vlag]]}}
{{Kleurkas|#ffff00}} Gasheerstad [[Moskou]]]]
[[Lêer:Olympic boycotts 1976 1980 1984.PNG|duimnael|400px|Kaart van die Olimpiese boikotte van 1976, 1980 en 1984]]
Hier is die top tien lande wat medaljes by die Spele verower het:
{| {{Medaljetabel}}
|- bgcolor=ccccff
| 1 || align=left | {{vlagland|Sowjetunie}} (URS) || 506 || 80 || 69 || 46 || 195
|-
| 2 || align=left | {{vlagland|Oos-Duitsland}} (GDR) || 362 || 47 || 37 || 42 || 126
|-bgcolor=efefef
| 3 || align=left | {{vlagland|Bulgarye|1971}} (BUL) || 295 || 8 || 16 || 17 || 41
|-
| 4 || align=left | {{vlagland|Kuba}} (CUB) || 216 || 8 || 7 || 5 || 20
|-bgcolor=efefef
| 5 || align=left | [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] [[Italië]] (ITA) || 163 || 8 || 3 || 4 || 15
|-
| 6 || align=left | {{vlagland|Hongarye}} (HUN) || 279 || 7 || 10 || 15 || 32
|-bgcolor=efefef
| 7 || align=left | {{vlagland|Roemenië|1965}} (ROU) || 243 || 6 || 6 || 13 || 25
|-
| 8 || align=left | [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] [[Frankryk]] (FRA) || 125 || 6 || 5 || 3 || 14
|-bgcolor=efefef
| 9 || align=left | [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] [[Verenigde Koninkryk]] (GBR) || 231 || 5 || 7 || 9 || 21
|-
| 10 || align=left | {{vlagland|Pole}} (POL) || 320 || 3 || 14 || 15 || 32
|}

== Sien ook ==
* [[Olimpiese Winterspele 2014]] in [[Sotsji]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronne ==
* {{en}} [http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/1980/or1980v1.pdf Amptelike verslag van die Olimpiese Somerspele 1980 – Band 1]
* {{en}} [http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/1980/or1980v2pt1.pdf Amptelike verslag van die Olimpiese Somerspele 1980 – Band 2, deel 1]
* {{en}} [http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/1980/or1980v2pt2.pdf Amptelike verslag van die Olimpiese Somerspele 1980 – Band 2, deel 2]

== Verdere leesstof ==
* {{en}} {{cite book | author = David Wallechinsky | title = The Complete Book of the Summer Olympics, Athens 2004 Edition | year = 2004 | publisher = SportClassic Books | location = | isbn = 978-1-894963-32-9 }}
* {{en}} {{cite book | title = Encyclopedia of the Modern Olympic Movement | editor = John E. Findling, Kimberly D. Pelle | last = Bijkerk | first = Anthony T. | year = 2004 | publisher = Greenwood Publishing Group | chapter = Pierre de Coubertin | isbn = 0-313-32278-3 | oclc = 52418065}}
* {{de}} {{cite book | author = Volker Kluge | title = Olympische Sommerspiele. Die Chronik Teil 3. Mexiko Stadt 1968 – Los Angeles 1984 | publisher = Sportverlag | location = Berlin | year = 2000 |isbn = 3-328-00741-5}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|1980 Summer Olympics|Olimpiese Somerspele 1980}}
* {{en}} [https://www.olympic.org/moscow-1980 Moscow 1980] ''Olympic.org''. [[Internasionale Olimpiese Komitee]].
* {{en}} [https://www.olympic.org/olympic-results Resultate en medaljewenners] ''Olympic.org''. [[Internasionale Olimpiese Komitee]].
* {{en}} [http://www.aboutolympics.co.uk/olympics-to-nineteen-eighty.html ''Olympics 1964 to 1980'']

{{Navigasie Olimpiese Spele}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Moskou]]
[[Kategorie:Olimpiese Somerspele|1980]]
[[Kategorie:Olimpiese Spele in Rusland|1980]]
[[Kategorie:Geskiedenis van die Sowjetunie]]
[[Kategorie:Sport in 1980]]</text>
      <sha1>k0gge28529pli1j03cqhkhkyldlcho4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kigali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34139</id>
    <revision>
      <id>2921371</id>
      <parentid>1889179</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T06:11:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3521" sha1="dpr0a5oczgb70bax3kpbhivuhr6yh54" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #FFFFFF; background: #003399; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size:16pt&quot;&gt;'''Kigali'''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
[[Lêer:Downtown Kigali 2010.JPG|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Carte Rwanda.png|180px|senter]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Coats of arms of None.svg|75px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| 
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Flag of None.svg|90px|senter|border]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Rwanda}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Provinsie'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Kigali
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|01|57|S|30|4|O|type:city}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[1907]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 730 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;567 m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2012)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;132&amp;nbsp;686
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid 
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;165,8/vk km
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +2
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Burgemeester'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Fidele Ndayisaba
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [http://www.kigalicity.gov.rw/ kigalicity.gov.rw]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|}

[[Lêer:MilleCollines.jpg|duimnael|links|Hotel Des Mille Collinnes]]
'''Kigali''' is die [[hoofstad]] van [[Rwanda]] en die &quot;ekonomiese enjin&quot; van die land. Die stad het 'n bevolking van 1&amp;nbsp;132&amp;nbsp;686 in 2012 gehad met 'n oppervlakte van 730&amp;nbsp;km². 

Kigali is op 'n aantal heuwels gebou en in 1907 in die destydse [[Duits-Oos-Afrika]] gestig, maar het eers met Rwanda se onafhanklikheid in 1962 dié land se hoofstad geword. Die [[burgemeester]] is Samuel Dusengiyumva.

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Kigali}}
* {{en}} [http://www.kigalicity.gov.rw/ Amptelike webwerf]

{{Saadjie}}
{{Hoofstede in Afrika}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Nedersettings in Rwanda]]</text>
      <sha1>dpr0a5oczgb70bax3kpbhivuhr6yh54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lys van botaniste volgens outeursafkorting</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35787</id>
    <revision>
      <id>2921412</id>
      <parentid>2898813</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* L */ Verbeter</comment>
      <origin>2921412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98915" sha1="lf5nc0pbbp1zg308ubx2cgp43d0ydjw" xml:space="preserve">Hierdie is 'n lys van [[Plantkundige|botaniste]] volgens hulle [[Outeur aanhaling (botaniese nomenklatuur)|outeurs aanhaling]], insluitende die gevestig deur Brummitt &amp; Powell (1992), ontwerp vir die aanhaling van die [[Binomiale naam|botaniese name]] wat hulle gepubliseer het. Vir hierdie doel is 'n standaard indeks beskikbaar, gepubliseer deur [[Kew Botaniese Tuin|Royal Botanic Gardens]], [[Kew]] in 1992.&lt;ref&gt;{{cite book | title = Authors of Plant Names: A List of Authors of Scientific Names of Plants, with Recommended Standard Forms of Their Names, Including Abbreviations | editor = R. K. Brummitt en C. E. Powell | publisher = Royal Botanic Gardens, Kew | year = 1992 | isbn = 0-947643-44-3}}&lt;/ref&gt; Gebruik van die lys word aanbeveel deur [http://www.bgbm.fu-berlin.de/iapt/nomenclature/code/SaintLouis/0050Ch4Sec3a046.htm Rec. 46A Note 1] van die ''[[Internasionale Kode van Benamings vir alge, fungi en plante]]''. Hierdie lys word op datum gehou en kan besigtig word by [http://www.ipni.org/ipni/authorsearch?request_type=search&amp;output_format=query&amp;ret_defaults=on IPNI].

Neem kennis dat in sommige gevalle 'n &quot;outeurs afkorting&quot; bestaan uit 'n volle van, terwyl ander gevalle die van nie net alleen afgekort is nie, maar ook vergesel word deur die voorletters. In hierdie lys is daar geen spasie tussen die voorletters en van (of sy afkorting) nie.

Sien ook die [[Lys van botaniste]], [[Lys van Suid-Afrikaanse plant botaniese outeurs]] en [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse botanici]].

{{CompactTOC2}}

== A ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''A.A.Eaton''' – [[Alvah Augustus Eaton]] (1865–1908)
* '''Aarons.''' – [[Aaron Aaronsohn]] (1876–1919)
* '''Abbayes''' – [[Henry Nicollon des Abbayes]] (1898–1974)
* '''Abedin''' – [[Sultanul Abedin]] (fl. 1986)
* '''A.Berger''' – [[Alwin Berger]] (1871–1931)
* '''A.Br.''' – [[Addison Brown]] (1830–1913)
* '''A.Braun''' – [[Alexander Karl Heinrich Braun]] (1805–1877)
* '''A.Camus''' – [[Aimée Antoinette Camus]] (1879–1965)
* '''Ach.''' – [[Erik Acharius]] (1757–1819)
* '''A.Chev.''' – [[Auguste Jean Baptiste Chevalier]] (1873–1956)
* '''A.C.Sm.''' – [[Albert Charles Smith]] (1906–1999)
* '''Acuña''' – [[Julián Acuña Galé]] (1900–1973)
* '''A.Cunn.''' – [[Allan Cunningham (botanist)|Allan Cunningham]] (1791–1839)
* '''Adams''' – [[Johann Friedrich Adam]] (1780–1838)
* '''Adans.''' – [[Michel Adanson]] (1727–1806)
* '''A.DC''' – [[Alphonse Louis Pierre Pyrame de Candolle]] (1806–1893)
* '''A.Dietr.''' – [[Albert Gottfried Dietrich]] (1795–1856)
* '''Aellen''' – [[Paul Aellen]] (1896–1973)
* '''A.E.van Wyk''' – [[Abraham Erasmus van Wyk]] (gebore 1952)
* '''Afzel.''' – [[Adam Afzelius]] (1750–1837)
* '''A.G.Jones''' – [[Almut Gutter Jones]] (gebore 1923)
* '''A.G.Mill.''' – [[Anthony G. Miller]] (gebore 1951)
* '''A.Gray''' – [[Asa Gray]] (1810–1888)
* '''A.Ham''' – [[Arthur Hamilton]] (fl. 1832)
* '''A.Hässl.''' – [[Arne Hässler]] (1904–1952)
* '''A.Heller''' – [[Amos Arthur Heller]] (1867–1944)
* '''A.H.Gentry''' – [[Alwyn Howard Gentry]] (1945–1993)
* '''A.H.Holmgren''' – [[Arthur Hermann Holmgren]] (gebore 1912)
* '''Airy Shaw''' – [[Herbert Kenneth Airy Shaw]] (1902–1985)
* '''Aiton''' – [[William Aiton]] (1731–1793)
* '''A.J.Eames''' – [[Arthur Johnson Eames]] (1881–1969)
* '''A.J.Hill''' – [[Albert Joseph Hill]] (gebore 1940)
* '''A.Juss.''' – [[Adrien-Henri de Jussieu]] (1797–1853)
* '''Akhani''' – [[Hossein Akhani]] (gebore 1950)
* '''A.K.Skvortsov''' – [[Alexey Skvortsov]] (gebore 1920)
* '''Alb.''' – [[Johannes Baptista von Albertini]] (1769–1831)
* '''Al.Brongn.''' – [[Alexandre Brongniart]] (1770–1847)
* '''Alef.''' – [[Friedrich Georg Christoph Alefeld]] (1820–1872)
* '''Alexander''' – [[Edward Johnston Alexander]] (1901–1985)
* '''All.''' – [[Carlo Allioni]] (1728–1804)
* '''Allemão''' – [[Francisco Freire Allemão e Cysneiro]] (1797–1874)
* '''Allred''' – [[Kelly Allred]] (gebore 1949)
* '''A.Löve''' – [[Askell Löve]] (1916–1994)
* '''Alpino''' – [[Prospero Alpino]] (1553–1617)
* '''Al-Shehbaz''' – [[Ihsan Ali Al-Shehbaz]] (gebore 1939)
* '''A.L.Sm. ''' – [[Annie Lorrain Smith]] (1854–1937)
* '''Altam.''' – [[Fernando Altamirano]] (1848–1908)
* '''Ames''' – [[Oakes Ames (botanist)|Oakes Ames]] (1874–1950)
* '''Amman''' – [[Johann Amman]] (1707–1741)
* '''Anders.''' – [[Edgar Shannon Anderson]] (1897–1969)
* '''Andersson''' – [[Nils Johan Andersson]] (1821–1880)
* '''Andrews''' – [[Henry Charles Andrews]]  (1794–1830)
* '''Andronov''' – [[Nicolai Matveevich Andronov]] (fl. 1955)
* '''Andrz.''' – [[Antoni Lukianowicz Andrzejowski]] (1785–1868)
* '''Ant.Juss.''' – [[Antoine de Jussieu]] (1686–1758)
* '''Ant.Molina''' – [[José Antonio Molina Rosito]] (gebore 1926)
* '''Antoine''' – [[Franz Antoine]] (1815–1886)
* '''Arcang.''' – [[Giovanni Arcangeli]] (1840–1921)
* '''A.R.Clapham''' – [[Arthur Roy Clapham]] (1904–1990)
* '''Ard.''' – [[Pietro Arduino]] (1728–1805)
* '''A.Rich.''' – [[Achille Richard]] (1794–1852)
* '''Arn.''' – [[George Arnott Walker Arnott]] (1799–1868)
* '''A.Robyns''' – [[Andre Georges Marie Walter Albert Robyns]] (1935–2003)
* '''Arora''' – [[David Arora]] (gebore 1957)
* '''Arráb.''' – [[D. Francisco Antonio de Arrábida]] (1771–1850)
* '''Arruda''' – [[Manoel Arruda da Cámara]] (1752–1810)
* '''Arthur''' – [[Joseph Charles Arthur]] (1850–1942)
* '''Art.Mey.''' – [[Arthur Meyer (botanist)|Arthur Meyer]] (1850–1922)
* '''Asch.''' – [[Paul Friedrich August Ascherson]] (1834–1913)
* '''A.S.George''' – [[Alex George]] (gebore 1939)
* '''Ashe''' – [[William Willard Ashe]] (1872–1932)
* '''A.Sinclair''' – [[Andrew Sinclair, botanist]] (1796–1861)
* '''A.Soriano''' – [[Alberto Soriano]] (1920–1998)
* '''A.Stahl''' – [[Agustín Stahl]] (1842–1917)
* '''A.St.-Hil.''' – [[Augustin Saint-Hilaire]] (1799–1853)
* '''Aubl.''' – [[Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet]] (1720–1778)
* '''Audib.''' – [[Urbain Audibert]] (1791–1846)
* '''Austin''' – [[Coe Finch Austin]] (1831–1880)
* '''A.V.Duthie''' – [[Ave Duthie]] (1881-1963)
* '''Avé-Lall.''' – [[Julius Léopold Eduard Avé-Lallemant]] (1803–1867)
* '''A.W.Hill''' – [[Artjur William Hill]] (1875–1941)
* '''A.W.Howitt''' – [[Alfred William Howitt]] (1830–1908)
* '''A.W.Wood''' – [[Alphonso W. Wood]] (1810–1881)
* '''Axelrod''' – [[Daniel I. Axelrod]] (1910–1998)
{{div col end}}

== B ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Backeb.''' – [[Curt Backeberg]] (1894–1966)
* '''Baill.''' – [[Henri Ernest Baillon]] (1827–1895)
* '''Baillon''' – [[Louis Antoine Francois Baillon]] (1778–1851)
* '''Baker''' – [[John Gilbert Baker]] (1834–1920)
* '''Baker f.''' – [[Edmund Gilbert Baker]] (1864–1949)
* '''Balb.''' – [[Giovanni Battista Balbis]] (1765–1831)
* '''Baldwin''' – [[William Baldwin (botanist)|William Baldwin]] (1779–1819)
* '''Balf.''' – [[John Hutton Balfour]] (1808–1884)
* '''Balf.f.''' – [[Isaac Bayley Balfour]] (1853–1922)
* '''Bals.-Criv.''' – [[Giuseppe Gabriel Balsamo-Crivelli]] (1800–1874)
* '''Banks''' – [[Joseph Banks]] (1743–1820)
* '''Barb.Rodr.''' – [[João Barbosa Rodrigues]] (1842–1909)
* '''Bard.-Vauc.''' – [[Martine Bardot-Vaucoulon]] (gebore 1948)
* '''Barkworth''' – [[Mary Barkworth]] (gebore 1941)
* '''Barneby''' – [[Rupert Charles Barneby]] (1911–2000)
* '''Barnhart''' – [[John Hendley Barnhart]] (1871–1949)
* '''Barr''' – [[Peter Barr]] (1826–1909)
* '''Barratt''' – [[Joseph Barratt]] (1796–1882)
* '''Barroso''' – [[Liberato Joaquim Barroso]] (1900–1949)
* '''Bartal.''' – [[Biagio Bartalini]] (1746–1822)
* '''Bartl.''' – [[Friedrich Gottlieb Bartling]] (1798–1875)
* '''Bartlett''' – [[Harley Harris Bartlett]] (1886–1960)
* '''Barton''' – [[Benjamin Smith Barton]] (1766–1815)
* '''Bartram''' – [[John Bartram]] (1699–1777)
* '''Bates''' – [[Vernon M. Bates]] (fl. 1984)
* '''Batsch''' – [[August Batsch|August Johann Georg Karl Batsch]] (1761–1802)
* '''Batt.''' – [[Jules Aimé Battandier]] (1848–1922)
* '''Baumg.''' – [[Johann Christian Gottlob Baumgarten]] (1765–1843)
* '''B.Boivin''' – [[Joseph Robert Bernard Boivin]] (1916–1985)
* '''B.D.Jacks.''' – [[Benjamin Daydon Jackson]] (1846–1927)
* '''Beadle''' – [[Chauncey Delos Beadle]] (1856–1950)
* '''Bean''' – [[William Jackson Bean]] (1863–1947)
* '''Bebb''' – [[Michael Schuck Bebb]] (1833–1895)
* '''Becc.''' – [[Odoardo Beccari]] (1843–1920)
* '''Beck''' – [[Günther von Mannagetta und Lërchenau Beck]] (1856–1931)
* '''Becker''' – [[Johannes Becker]] (1769–1833)
* '''Bedd.''' – [[Richard Henry Beddome]] (1830–1911)
* '''Beetle''' – [[Alan Ackerman Beetle]] (1913– )
* '''B.-E.van Wyk''' – [[Ben-Erik van Wyk]] (1956– )
* '''Bég.''' – [[Augusto Béguinot]] (1875–1940)
* '''Beissn.''' – [[Ludwig Beissner]] (1843–1927)
* '''Beitel''' – [[Joseph M. Beitel]] (1952–1991)
* '''Bellardi''' – [[Carlo Antonio Lodovico]] (1741–1826)
* '''Beloserky''' – [[R. N. Beloserky]] (fl. 1966)
* '''Benjamin''' – [[Ludwig Benjamin]] (1825–1848)
* '''Benn.''' – [[John Joseph Bennett]] (1801–1876)
* '''Benth.''' – [[George Bentham]] (1800–1884)
* '''Bentley''' – [[Robert Bentley]] (1821–1893)
* '''Bercht.''' – [[Friedrich von Berchtold]] (1781–1876)
* '''Berg''' – [[Ernst von Berg]] (1782–1855)
* '''Berger''' – [[Ernst Friedrich Berger]] (1814–1853)
* '''Bergey''' – [[David Hendricks Bergey]] (1860–1937)
* '''Berggr.''' – [[Sven Berggren]] (1837–1917)
* '''Berk.''' – [[Miles Joseph Berkeley]] (1803–1889)
* '''Berkhout''' – [[Christine Marie Berkhout]] (1893–1932)
* '''Bernh.''' – [[Johann Jacob Bernhardi]] (1774–1850)
* '''Berthel.''' – [[Sabin Berthelot]] (1794–1880)
* '''Bertol.''' – [[Antonio Bertoloni]] (1775–1869)
* '''Besser''' – [[Wilibald Swibert Joseph Gottlieb von Besser]] (1784–1842)
* '''Bessey''' – [[Charles Edwin Bessey]] (1845–1915)
* '''Bews''' – [[John William Bews]] (1884–1938)
* '''Beyr.''' – [[Heinrich Karl Beyrich]] (1796–1834)
* '''B.F.Holmgren''' – [[Bjorn Frithiofsson Holmgren]] (1872–1946)
* '''B.G.Schub.''' – [[Bernice Giduz Schubert]] (1913–2000)
* '''Biehler''' – [[Johann Friedrich Theodor Biehler]] (gebore c. 1785, datum van afstorwe onbekend)
* '''Bigelow''' – [[Jacob Bigelow]] (1787–1879)
* '''Biv.''' – [[Antonius de Bivoni-Bernardi]] (1774–1837)
* '''B.Juss.''' – [[Bernard de Jussieu]] (1699–1777)
* '''Blake''' – [[Joseph Blake]] (1814–1888)
* '''Blakelock''' – [[Ralph Anthony Blakelock]] (1915–1963)
* '''Blanch.''' – [[William Henry Blanchard]] (1850–1922)
* '''Blanco''' – [[Francisco Manuel Blanco]] (1778–1845)
* '''Blasdell''' – [[Robert Ferris Blasdell]] (1929–1996)
* '''Blomq.''' – [[Hugo Leander Blomquist]] (1888–1964)
* '''B.L.Rob.''' – [[Benjamin Lincoln Robinson]] (1864–1935)
* '''B.L.Turner''' – [[Billie Lee Turner]] (gebore 1925)
* '''Bluff''' – [[Mathias Joseph Bluff]] (1805–1837)
* '''Blume''' – [[Carl Ludwig Blume]] (1789–1862)
* '''B.Nord.''' – [[Bertil Nordenstam]]  (gebore 1936)
* '''Böcher''' – [[Tyge W. Böcher]] (1909–1983)
* '''Boeck''' – [[Johann Otto Boeckeler]] (1803–1899)
* '''Boehm.''' – [[Georg Rudolf Boehmer]] (1723–1803)
* '''Boiss.''' – [[Pierre Edmond Boissier]] (1810–1885)
* '''Boiteau''' – [[Pierre L. Boiteau]] (1911–1980)
* '''Bolle''' – [[Carl Bolle]] (1821–1909)
* '''Bolus''' – [[Harry Bolus]] (1834–1911)
* '''Bong''' – [[Gustav Heinrich von Bongard]] (1786–1839)
* '''Bonpl.''' – [[Aimé Jacques Alexandre Bonpland]] (1773–1858)
* '''Boom''' – [[Boudewijn Karel Boom]] (1903–1980)
* '''Boott''' – [[Francis Boott]] (1792–1863)
* '''Borbás''' – [[Vinczé von Borbás]] (1844–1905)
* '''Boreau''' – [[Alexandre Boreau]] (1803–1875)
* '''Borhidi''' – [[Atilla Borhidi]] (gebore 1932)
* '''Boriss.''' – [[Antonina Georgievna Borissova]] (1903–1970)
* '''Borkh.''' – [[Moritz Balthasar Borkhausen]] (1760–1806)
* '''Börner''' – [[Carl Julius Bernhard Börner]] (1880–1953)
* '''Borrer''' – [[William Borrer]] (1781–1862)
* '''Borsch''' – [[Thomas Borsch]] (gebore 1969)
* '''Borss.-Waalk.''' – [[Jan van Borssum Waalkes]] (1922–1985)
* '''Bory''' – [[Jean Baptiste Bory de Saint-Vincent]] (1780–1846)
* '''Borzi''' – [[Antonino Borzì]] (1852–1921)
* '''Bosc''' – [[Louis Augustin Guillaume Bosc]] (1759–1828)
* '''Boucher''' – [[Jules Arman Guillaume Boucher de Crèvecouer]] (1757–1844)
* '''Boulger''' – [[George Edward Simmonds Boulger]] (1853–1922)
* '''Brack.''' – [[Willian Dunlop Brackenridge]] (1810–1893)
* '''Brainerd''' – [[Ezra Brainerd]] (1844–1924)
* '''Brandão''' – [[Mitzi Brandão]]
* '''Brandegee''' – [[Townshend Stith Brandegee]] (1843–1925)
* '''Brandenburg''' – [[D. M. Brandenburg]] (fl. 1991)
* '''Brandis''' – [[Dietrich Brandis]] (1824–1907)
* '''Branner''' – [[John C. Branner]] (fl. 1888)
* '''Bremek.''' – [[Cornelis Eliza Bertus Bremekamp]] (1888–1984)
* '''Brenan''' – [[John Patrick Micklethwait Brenan]] (1917–1985)
* '''Brenckle''' – [[Jacob Frederic Brenckle]] (1875–1958)
* '''Bright''' – [[John Bright (botanist)|John Bright]] (1872–1952)
* '''Briq.''' – [[John Isaac Briquet]] (1870–1931)
* '''Britten''' – [[James Britten]] (1846–1924)
* '''Britton''' – [[Nathaniel Lord Britton]] (1859–1934)
* '''Bromhead''' – [[Edward Ffrench Bromhead]] (1789–1855)
* '''Brongn.''' – [[Adolphe Theodore Brongniart]] (1801–1876)
* '''Brooker''' – [[Ian Brooker]] (gebore 1934)
* '''Brooks''' – [[Cecil Joslin Brooks]] (1875–1953)
* '''Brooks''' – [[Ralph Edward Brooks]] (gebore 1950)
* '''Broome''' – [[Christopher Edmund Broome]] (1812–1886)
* '''Brot.''' – [[Felix de Silva Avellar Brotero]] (1744–1828)
* '''Brouillet''' – [[Luc Brouillet]] (gebore 1954)
* '''Broun''' – [[Maurice Broun]] (1906–1979)
* '''Brouss''' – [[Pierre Marie Auguste Broussonet]] (1761–1807)
* '''Bruijn''' – [[Ary Johannes De Bruijn]] (1811–1896)
* '''Brummitt''' – [[Richard Kenneth Brummitt]] (gebore 1937)
* '''Brunet''' – [[Louis-Ovide Brunet]] (1826–1876)
* '''Bruyns''' – [[Peter Vincent Bruyns]] (gebore 1957)
* '''Buchenau''' – [[Franz Georg Philipp Buchenau]] (1831–1906)
* '''Buch.-Ham.''' – [[Francis Buchanan-Hamilton]] (1762–1829)
* '''Buckland''' – [[William Buckland]] (1784–1856)
* '''Buckley''' – [[Samuel Botsford Buckley]] (1809–1884)
* '''Buddle''' – [[Adam Buddle]] (1662–1715)
* '''Bunge''' – [[Alexander von Bunge]] (1803–1890)
* '''Burb.''' – [[Frederick William Burbidge]] (1847–1905)
* '''Burbank''' – [[Luther Burbank]] (1849–1926)
* '''Burch.''' – [[William John Burchell]] (1781–1863)
* '''Burdet''' – [[Hervé Maurice Burdet]] (gebore 1939)
* '''Bureau''' – [[Louis Édouard Bureau]] (1830–1918)
* '''Burgess''' – [[Edward Sandford Burgess]] (1855–1928)
* '''Burm.''' – [[Johannes Burman]] (1707–1779)
* '''Burm.f.''' – [[Nicolaas Laurens Burman]] (1734–1793)
* '''Burnat''' – [[Émile Burnat]] (1828–1920)
* '''Burret''' – [[Max Burret]] (1883–1964)
* '''Burrill''' – [[Thomas Jonathan Burrill]] (1839–1916)
* '''Bush''' – [[Benjamin Franklin Bush]] (1858–1937)
* '''Butler''' – [[Edwin John Butler]] (1874–1943)
* '''Buxb''' – [[Franz Buxbaum]] (1900–1979)
{{div col end}}

== C ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Cabrera''' – [[Angel Lulio Cabrera]] (1908–1999)
* '''C.A.Clark''' – [[Carolyn A. Clark]] (fl. 1979)
* '''C.Agardh''' – [[Carl Adolph Agardh]] (1785–1859)
* '''C.A.Gardner''' – [[Charles Austin Gardner]] (1896–1970)
* '''Calder''' – [[James Alexander Calder (botanist)|James Alexander Calder]] (1915–1990)
* '''Caley''' – [[George Caley]] (1770–1829)
* '''Calzada''' – [[Juan Ismael Calzada]] (fl. 1997)
* '''Cambage''' – [[Richard Hind Cambage]] (1859–1928)
* '''Cambess.''' – [[Jacques Cambessèdes]] (1799–1863)
* '''Cambp.''' – [[Douglas Houghton Campbell]] (1859–1953)
* '''C.A.Mey.''' – [[Carl Anton von Meyer]] (1795–1855)
* '''Camp''' – [[Wendell Holmes Camp]] (1904–1963)
* '''Canby''' – [[William Marriott Canby]] (1831–1904)
* '''Capuron''' – [[René Paul Raymond Capuron]] (1921–1971)
* '''Caro''' – [[José Aristide Caro]] (1919–1985)
* '''Carrière''' – [[Elie-Abel Carrière]] (1818–1896)
* '''Carruth.''' – [[William Carruthers (botanist)|William Carruthers]] (1830–1922)
* '''Carver''' – [[George Washington Carver]] (1864–1943)
* '''Casar.''' – [[Giovanni Casaretto]] (1812–1879)
* '''C.A.Sm.''' – [[Christo Albertyn Smith]] (1898–1956)
* '''Casp.''' – [[Johann Xaver Robert]] (1818–1887)
* '''Cass.''' – [[Alexandre Henri Gabriel de Cassini]] (1781–1832)
* '''Cav.''' – [[Antonio José Cavanilles]] (1745–1804)
* '''Cavara''' – [[Fridiano Cavara]] (1857–1929)
* '''C.Bab.''' – [[Churchill Babington]] (1821–1889)
* '''C.Bauhin''' – [[Gaspard Bauhin]] (1560–1624)
* '''C.B.Clarke''' – [[Charles Baron Clarke]] (1832–1906)
* '''C.B.Rob.''' – [[Charles Budd Robinson]] (1871–1913)
* '''C.C.Berg''' – [[Cornelis Christiaan Berg]] (1934–2012)
* '''C.C.Gmel.''' – [[Carl Christian Gmelin]] (1762–1837)
* '''C.Chr.''' – [[Carl Frederik Albert Christensen]] (1872–1942)
* '''C.Clark''' – [[Curtis Clark|James Curtis Clark]] (gebore 1951)
* '''C.DC''' – [[Anne Casimir Pyrame de Candolle]] (1836–1918)
* '''C.E.Bertrand''' – [[Charles Eugène Bertrand]] (1851–1917)
* '''C.E.Hubb.''' – [[Charles Edward Hubbard]] (1900–1980)
* '''Celak.''' – [[Ladislav Josef Celakovsky]] (1834–1902)
* '''Cerv.''' – [[Vicente de Cervantes]] (1755–1829)
* '''Ces.''' – [[Vincenzo de Cesati]] (1806–1883)
* '''Cesalpino''' – [[Andrea Cesalpino]] (1519–1603)
* '''C.F.Reed''' – [[Clyde Franklin Reed]] (1918–1999)
* '''Chaix''' – [[Dominique Chaix]] (1730–1799)
* '''Cham.''' – [[Adelbert von Chamisso]] (1781–1838)
* '''Chapm.''' – [[Alvan Wentworth Chapman]] (1809–1899)
* '''Chase''' – [[Mary Agnes Chase]] (1869–1963)
* '''Châtel.''' – [[Jean Jacques Châtelain]] (1736–1822)
* '''Chaub.''' – [[Louis Athanase Chaubard]] (1785–1854)
* '''Chenault''' – [[Léon Chenault]] (1853–1930)
* '''Chiov.''' – [[Emilio Chiovenda]] (1871–1941)
* '''Chodat''' – [[Robert Hippolyte Chodat]] (1865–1934)
* '''Choisy''' – [[Jacques Denys Choisy]] (1799–1859)
* '''Chopinet''' – [[R.G. Chopinet]] (1914–1975)
* '''Christian''' – [[Hugh Basil Christian]] (1871–1950)
* '''Christoph.''' – [[Erling Christophersen]] (1898–1994)
* '''C.K.Schneid.''' – [[Camillo Karl Schneider]] (1876–1951)
* '''Clairv.''' – [[Joseph Philippe de Clairville]] (1742–1830)
* '''Claus''' – [[Karl Ernst Claus]] (1796–1894)
* '''C.L.Hitchc.''' – [[Charles Leo Hitchcock]] (1902–1986)
* '''Clus.''' – [[Charles de l'Écluse]]  (1526–1609)
* '''Clute''' – [[Willard Nelson Clute]] (1869–1950)
* '''C.L.Woodw.''' – [[Catherine L. Woodward]] (fl. 2007)
* '''C.Mohr''' – [[Charles Theodore Mohr]] (1824–1901)
* '''C.Morren''' – [[Charles François Antoine Morren]] (1807–1858)
* '''C.Nelson''' – [[Cirilo Nelson]] (alternative name: Cyril Hardy Nelson Sutherland) (gebore 1938)
* '''C.N.Forbes''' – [[Charles Noyes Forbes]] (1883–1920)
* '''Cogn.''' – [[Alfred Cogniaux]] (1841–1916)
* '''Colebr.''' – [[Henry Thomas Colebrooke]] (1765–1837)
* '''Colla''' – [[Luigi Aloysius Colla]] (1766–1848)
* '''Collad.''' – [[Louis Théodore Frederic Colladon]] (1792–1862)
* '''Collett''' – [[Henry Collett]] (1836–1901)
* '''Collinson''' – [[Peter Collinson (botanis)|Peter Collinson]] (1694–1768)
* '''Comm.''' – [[Philibert Commerçon]] (1727–1773)
* '''Compton''' – [[Robert Harold Compton]] (1886–1979)
* '''Conrad''' – [[Solomon White Conrad]] (1779–1831)
* '''Conran''' – [[John Godfrey Conran]] (gebore 1960)
* '''Constance''' – [[Lincoln Constance]] (1909–2001)
* '''Cooke''' – [[Mordecai Cubitt Cooke]] (1825–1914)
* '''Cookson''' – [[Isabel Clifton Cookson]] (1893–1973)
* '''Cooperr.''' – [[Tom Smith Cooperrider]] (gebore 1927)
* '''Corner''' [[E. J. H. Corner|Edred John Henry Corner]] (1906–1996)
* '''Correll''' – [[Donovan Stewart Correll]] (1908–1983)
* '''Cortesi''' – [[Fabrizio Cortesi]] (1879–1949)
* '''Cory''' – [[Victor Louis Cory]] (1880–1964)
* '''Coss.''' – [[Ernest Saint-Charles Cosson]] (1819–1889)
* '''Cotton''' – [[Arthur Disbrowe Cotton]] (1879–1962)
* '''Coult.''' – [[Thomas Coulter]] (1793–1843)
* '''Coville''' – [[Frederick Vernon Coville]] (1867–1937)
* '''C.Presl''' – [[Carl Borivoj Presl]] (1794–1852)
* '''C.P.Sm.''' – [[Charles Piper Smith]] (1877–1955)
* '''Cranfill''' – [[Raimond Cranfill]] (fl. 1981)
* '''Crantz''' – [[Heinrich Johann Nepomuk von Crantz]] (1722–1799)
* '''C.R.Ball''' – [[Carleton Roy Ball]] (1873–1958)
* '''Crép.''' – [[Francois Crépin]] (1830–1903)
* '''Crins''' – [[William J. Crins]] (gebore 1955)
* '''C.Rivière''' – [[Charles Marie Rivière]] (gebore 1845, datum van afstorwe onbekend)
* '''Croizat''' – [[Léon Camille Marius Croizat]] (1894–1982)
* '''Cronquist''' – [[Arthur John Cronquist]] (1919–1992)
* '''C.R.Parks''' – [[Clifford R. Parks]] (fl. 1963)
* '''Crundw.''' – [[Alan Crundwell]] (1923–2000)
* '''C.Tul.''' – [[Charles Tulasne]] (1816–1884)
* '''C.T.White''' – [[Cyril Tenison White]] (1890–1950)
* '''Cufod.''' – [[Georg Cufodontis]] (1896–1974)
* '''C.V.Morton''' – [[Conrad Vernon Morton]] (1905–1972)
* '''C.Wang''' – [[Chang Wang]] (fl. 1978)
* '''C.Wright''' – [[Charles Wright (botanist)|Charles Wright]] (1811–1885)
* '''Czern.''' – [[Vassilii Matveievitch Czernajew]] (1796–1871)
{{div col end}}

== D ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Dahl''' – [[Anders Dahl]] (1751–1789)
* '''Dahlst.''' – [[Gustav Adolf Hugo Dahlstedt]] (1856–1934)
* '''Dandy''' – [[James Edgar Dandy]] (1903–1976)
* '''Darl.''' – [[S.J.Darbyshire]] (gebore 1953)
* '''Darwin''' – [[Charles Darwin]] (1809–1882)
* '''D.A.Sutton''' – [[David A. Sutton]] (gebore 1952)
* '''Daubs''' – [[Edwin Horace Daubs]] (fl. 1965)
* '''Daveau''' – [[Jules Alexandre Daveau]] (1852–1929)
* '''Davenp.''' – [[George Edward Davenport]] (1833–1907)
* '''Davey''' – [[Frederick Hamilton Davey]] (1868–1915)
* '''David''' – [[Armand David]] (1826–1900)
* '''DC.''' – [[Augustin Pyramus de Candolle]] (1778–1841)
* '''D.C.Eaton''' – [[Daniel Cady Eaton]] (1834–1895)
* '''D.Dietr.''' – [[David Nathaniel Dietrich]] (1799–1888)
* '''D.D.Keck''' – [[David D. Keck]] (1903–1995)
* '''D.Don''' – [[David Don]] (1799–1841)
* '''De Bary''' – [[Anton de Bary]] (1831–1888)
* '''Decne.''' – [[Joseph Decaisne]] (1807–1882)
* '''Degen''' – [[Àrpàd von Degen]] (1866–1934)
* '''Delahouss.''' – [[A. James Delahoussaye]] (fl. 1967)
* '''Delavay''' – [[Pierre Jean Marie Delavay]] (1834–1895)
* '''Deless.''' – [[Jules Paul Benjamin Delessert]] (1773–1847)
* '''Delile''' – [[Alire Raffeneau Delile]] (1778–1850)
* '''Denis''' – [[Marcel Denis]] (1897–1929)
* '''De Puydt''' – [[Paul Émile de Puydt]] (1810–1891)
* '''Desf.''' – [[René Louiche Desfontaines]] (1750–1833)
* '''De Smet''' – [[Louis De Smet]] (1813–1887)
* '''Desr.''' – [[Louis Auguste Joseph Desrousseaux]] (1753–1838)
* '''Desv.''' – [[Nicaise Auguste Desvaux]] (1784–1856)
* '''De Vis''' – [[Charles Walter De Vis]] (1829–1915)
* '''de Vos''' – [[Cornelis de Vos, botanist|Cornelis de Vos]] (1806–1895)
* '''de Vries''' – [[Hugo de Vries]] (1848–1935)
* '''de Vriese''' – [[Willem Hendrik De Vriese]] (1806–1862)
* '''de Wet''' – [[Johannes Martenis Jacob de Wet]] (1927–2009)
* '''Dewey''' – [[Chester Dewey]] (1784–1867)
* '''De Wild.''' – [[Émile Auguste Joseph De Wildeman]] (1866–1947)
* '''D.Fairchild''' – [[David Fairchild]] (1869–1954)
* '''D.H.Scott''' – [[Dukinfield Henry Scott]] (1854–1934)
* '''Dieck''' – [[Georg Dieck]] (1847–1925)
* '''Diels''' – [[Ludwig Diels|Friedrich Ludwig Emil Diels]] (1874–1945)
* '''Dill.''' – [[Johann Jacob Dillenius]] (1684–1747)
* '''Dippel''' – [[Leopold Dippel]] (1827–1914)
* '''D.Löve''' – [[Doris Benta Maria Löve]] (1918–2000)
* '''Dode''' – [[Louis-Albert Dode]] (1875–1943)
* '''Dodoens''' – [[Rembert Dodoens]] (1517–1585)
* '''Döll''' – [[Johann Christoph Döll]] (1808–1885)
* '''Donn''' – [[James Donn]] (1758–1813)
* '''Donn.Sm.''' – [[John Donnell Smith]] (1829–1928)
* '''Door.''' – [[Simeon Gottfried Albert Doorenbos]] (1891–1980)
* '''Douglas''' – [[David Douglas]] (1798–1834)
* '''Doweld''' – [[Alexander Borissovitch Doweld]] (gebore 1973)
* '''Dowell''' – [[Philip Dowell]] (1864–1936)
* '''Drake''' – [[Emmanuel Drake del Castillo]] (1855–1904)
* '''Drège''' – [[Johann Franz Drège]] (1794–1881)
* '''Druce''' – [[George Claridge Druce]] (1850–1932)
* '''Drude''' – [[Carl Georg Oscar Drude]] (1852–1933)
* '''Dryand.''' – [[Jonas Carlsson Dryander]] (1748–1810)
* '''Duby''' – [[Jean Étienne Duby]] (1798–1885)
* '''Duchesne''' – [[Antoine Nicolas Duchesne]] (1747–1827)
* '''Ducke''' – [[Adolpho Ducke]] (1876–1959)
* '''Dufr.''' – [[Pierre Dufresne]] (1786–1836)
* '''Duggar''' – [[Benjamin Minge Duggar]] (1872–1956)
* '''Dulac''' – [[Joseph Dulac]] (1827–1897)
* '''Dum.Cours.''' – [[Georges Louis Marie Dumont de Courset]] (1746–1824)
* '''Dumort.''' – [[Barthélemy Charles Joseph Dumortier]] (1797–1878)
* '''Dunal''' – [[Michel Felix Dunal]] (1789–1856)
* '''Dunn''' – [[Stephen Troyte Dunn]] (1868–1938)
* '''Durand''' – [[Ernest Armand Durand]] (1872–1910)
* '''Durazz.''' – [[Antonio Durazz]] (fl. 1772)
* '''Durieu''' – [[Michel Charles Durieu de Maisonneuve]] (1796–1878)
* '''du Roi''' – [[Johann Philipp du Roi]] (1741–1785)
* '''Duss''' – [[Antoine Duss]] (1840–1924)
* '''Dyal''' – [[Sarah Creecie Dyal]] (1907–1993)
* '''Dyer''' – [[William Turner Thiselton (Thistleton) Dyer]] (1843–1928)
{{div col end}}

== E ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Eames''' – [[Edwin Hubert Eames]] (1865–1948)
* '''Earle''' – [[Franklin Sumner Earle]] (1856–1929)
* '''E.A.Sánchez''' – [[Evangelina A. Sánchez]] (b. 1934)
* '''Eaton''' – [[Amos Eaton]] (1776–1842)
* '''E.B.Alexeev''' – [[E. B. Alexeev]] (1946–1976)
* '''Eb.Fisch.''' – [[Eberhard Fischer]] (b. 1969)
* '''Ebinger''' – [[John Edwin Ebinger]] (gebore 1933)
* '''E.B.Knox''' – [[Eric B. Knox]] (fl. 1993)
* '''Eckl.''' – [[Christian Friedrich Ecklon]] (1795–1868)
* '''E.C.Nelson''' – [[Ernest Charles Nelson]] (gebore 1951)
* '''Eddy''' – [[Caspar Wistar Eddy]] (1790–1828)
* '''E.Fourn.''' – [[Eugène Pierre Nicolas Fournier]] (1824–1884)
* '''E.G.Andrews''' – [[E. G. Andrews]] (fl. 1993)
* '''Eggl.''' – [[Willard Webster Eggleston]] (1863–1935)
* '''E.G.H.Oliv.''' – [[Edward George Hudson Oliver]] (gebore 1938)
* '''Egli''' – [[Bernhard Egli]] (fl. 1990)
* '''E.Hitchc.''' – [[Edward Hitchcock]] (1793–1864)
* '''Ehrenb.''' – [[Christian Gottfried Ehrenberg]] (1795–1876)
* '''Ehrend.''' – [[Friedrich Ehrendorfer]] (gebore 1927)
* '''Ehrh.''' – [[Jakob Friedrich Ehrhart]] (1742–1795)
* '''Eichler''' – [[August W. Eichler|August Wilhelm Eichler]] (1839–1887)
* '''Eichw.''' – [[Karl Eichwald]] (1795–1876)
* '''Eig''' – [[Alexander Eig]] (1894–1938)
* '''E.L.Braun''' – [[Emma Lucy Braun]] (1889–1971)
* '''Elliott''' – [[Stephen Elliott (botanist)|Stephen Elliott]] (1771–1830)
* '''Elwes''' – [[Henry John Elwes]] (1846–1922)
* '''E.Mey.''' – [[Ernst Heinrich Friedrich Meyer]] (1791–1858)
* '''E.M.McClint.''' – [[Elizabeth May McClintock]] (1912–2004)
* '''E.Morren''' – [[Charles Jacques Édouard Morren]] (1833–1886)
* '''Emory''' – [[William Hemsley Emory]] (1811–1887)
* '''Endl.''' – [[Stephan Friedrich Ladislaus Endlicher]] (1804–1849)
* '''Engel''' – [[Franz Engel]] (fl. 1865)
* '''Engelm.''' – [[Georg Engelmann]] (1809–1884)
* '''Engl.''' – [[Adolf Engler|Heinrich Gustav Adolf Engler]] (1844–1930)
* '''E.P.Bicknell''' – [[Eugene Pintard Bicknell]] (1859–1925)
* '''Epling''' – [[Carl Clawson Epling]] (1894–1968)
* '''E.P.Perrier''' – [[Eugène Pierre Perrier de la Bâthie]] (1825–1916)
* '''Erdman''' – [[Kimball Stewart Erdman]] (gebore 1937)
* '''E.Salisb.''' – [[Edward James Salisbury]] (1886–1978)
* '''Eschsch.''' – [[Johann Friedrich von Eschscholtz]] (1793–1831)
* '''E.Sheld.''' – [[Edmund Perry Sheldon]] (1869–1947)
* '''E.Small''' – [[Ernest Small]] (b. 1940)
* '''E.S.Steele''' – [[Edward Strieby Steele]] (1850–1942)
* '''Ettingsh.''' – [[Constantin von Ettingshausen]] (1826–1897)
* '''Ewart''' – [[Alfred James Ewart]] (1872–1937)
* '''E.W.Berry''' – [[Edward W. Berry]] (1875–1945)
{{div col end}}

== F ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Fabr.''' – [[Philipp Conrad Fabricius]] (1714–1774)
* '''Falc.''' – [[Hugh Falconer]] (1808–1865)
* '''F.Allam.''' – [[Frédéric-Louis Allamand]] (1735–1803)
* '''Farrer''' – [[Reginald Farrer|Reginald John Farrer]] (1880–1920)
* '''Farw.''' – [[Oliver Atkins Farwell]] (1867–1944)
* '''Fassett''' – [[Norman Carter Fassett]] (1900–1954)
* '''Fawc.''' – [[William Fawcett (botanist)|William Fawcett]] (1851–1926)
* '''F.Bolus''' – [[Frank Bolus]] (1870–1845)
* '''Fée''' – [[Antoine Laurent Apollinaire Fée]] (1789–1874)
* '''F.E.Lloyd''' – [[Francis Ernst Lloyd]] (1868–1947)
* '''Fenzl''' – [[Edouard Fenzl]] (1808–1879)
* '''Fernald''' – [[Merritt Lyndon Fernald]] (1873–1950)
* '''Fern.-Vill.''' – [[Celestino Fernández-Villar]] (1838–1907)
* '''Ferry''' – [[René Joseph Justin Ferry]] (1845–1924)
* '''F.Gould''' – [[Frank Walton Gould]] (1913–1981)
* '''F.Heim''' – [[Frédéric Louis Heim]] (gebore 1869, datum van afstorwe onbekend)
* '''F.H.Lewis''' – [[Frank Harlan Lewis]]  (gebore 1919)
* '''F.H.Wigg.''' – [[Friedrich Heinrich Wiggers]] (1746–1811)
* '''Fieber''' – [[Franz Xaver Fieber]] (1807–1872)
* '''Fiori''' – [[Adriano Fiori]] (1865–1950)
* '''Fisch.''' – [[Friedrich Ernst Ludwig von Fischer]] (1782–1854)
* '''F.J.A.Morris''' – [[F. John A. Morris]] (gebore 1869, datum van afstorwe onbekend)
* '''F.J.Herm.''' – [[Frederick Joseph Hermann]] (1906–1987)
* '''Flüggé''' – [[Johannes Flüggé]] (1775–1816)
* '''F.M.Bailey''' – [[Frederick Manson Bailey]] (1827–1915)
* '''F.Michx.''' – [[François Andre Michaux]] (1770–1855)
* '''F.M.Knuth''' – [[Frederik Marcus Knuth]] (1904–1970)
* '''F.Muell.''' – [[Ferdinand von Mueller]] (1825–1896)
* '''F.N.Meijer''' – [[Frans Nicholaas Meijer]] (Frank Meyer after 1908) (1875–1918)
* '''Focke''' – [[Wilhelm Olbers Focke]] (1834–1922)
* '''Forbes''' – [[John Forbes]] (1799–1823)
* '''Forrest''' – [[George Forrest (botanist)|George Forrest]] (1873–1932)
* '''Forssk.''' – [[Peter Forsskål]] (1732–1763)
* '''Fortune''' – [[Robert Fortune]] (1812–1880)
* '''Fosberg''' – [[Francis Raymond Fosberg]] (1908–1993)
* '''Foug.''' – [[Auguste Denis Fougeroux de Bandaroy]] (1732–1789)
* '''Fourc.''' – [[Henri Georges Fourcade]] (1865–1948)
* '''Fr.''' – [[Elias Magnus Fries]] (1794–1878)
* '''Franch.''' – [[Adrien René Franchet]] (1834–1900)
* '''Freckmann''' – [[Robert W. Freckmann]] (gebore 1939)
* '''Frém.''' – [[John C. Frémont]] (1813–1890)
* '''Fritsch''' – [[Karl Fritsch (botanist)|Karl Fritsch]] (1864–1934)
* '''F.Ritter''' – [[Friedrich Ritter]] (1898–1989)
* '''Friv.''' – [[Imre Frivaldszky]] (1799–1870)
* '''Froel.''' – [[Joseph Aloys von Froelich]] (1766–1841)
* '''F.Schmidt''' – [[Friedrich Carl Fedor Bogdanovich Schmidt]] (1862–1908)
* '''F.T.Hubb.''' – [[Frederic Tracy Hubbard]] (1875–1962)
* '''F.W.Schultz''' – [[Friedrich Wilhelm Schultz]] (1804–1876)
{{div col end}}

== G ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Gaertn.''' – [[Joseph Gaertner]] (1732–1791)
* '''Gagnep.''' – [[François Gagnepain]] (1866–1952)
* '''Gale''' – [[Shirley Gale]] (gebore 1915)
* '''Galushko''' – [[Anatol I. Galushko]] (gebore 1926)
* '''Gamble''' – [[James Sykes Gamble]] (1847–1925)
* '''Gandhi''' – [[Kancheepuram N. Gandhi]] (gebore 1948)
* '''Garcke''' – [[Christian August Friedrich Garcke]] (1819–1904)
* '''Gardner''' – [[George Gardner (botanist)|George Gardner]] (1812–1849)
* '''Gatt.''' – [[Augustin Gattinger]] (1825–1903)
* '''Gaudich.''' – [[Charles Gaudichaud-Beaupré]] (1789–1854)
* '''G.C.Tucker''' – [[Gordon C. Tucker]] (gebore 1957)
* '''G.Dahlgren''' – [[Gertrud Dahlgren]] (1931–2009)
* '''G.Don''' – [[George Don]] (1798–1856)
* '''G.E.Haglund''' – [[Gustaf Emmanuel Haglund]] (1900–1955)
* '''Geborem.''' – [[Joseph Friedrich Nicolaus Geboremüller]] (1862–1948)
* '''Genev.''' – [[Léon Gaston Genevier]] (1830–1880)
* '''Gentry''' – [[Howard Scott Gentry]] (1903–1993)
* '''Gerstb.''' – [[Pedro Gerstberger]] (gebore 1951)
* '''Gesner''' – [[Conrad Gessner]] (1516–1565)
* '''Geyer''' – [[Karl Andreas Geyer]] (1809–1853)
* '''G.F.Atk.''' – [[George Francis Atkinson]] (1854–1918)
* '''G.Forst.''' – [[Georg Forster]] (1754–1794)
* '''Ghini''' – [[Luca Ghini]] (1490–1556)
* '''Gibbs''' – [[Lilian Gibbs]] (1870–1925)
* '''Gideon.F.Sm.''' – [[Gideon Smith]] (1959– )
* '''Gilg''' – [[Ernest Friedrich Gilg]] (1867–1933)
* '''Gilib.''' – [[Jean-Emmanuel Gilibert]] (1741–1814)
* '''Gillek.''' – [[Léopold Guillaume Gillekens]] (1833–1905)
* '''Gillies''' – [[John Gillies]] (1792–1834)
* '''Gillis''' – [[William Thomas Gillis]] (1933–1979)
* '''Gilly''' – [[Charles Louis Gilly]] (1911–1970)
* '''Giseke''' – [[Paul Dietrich Giseke]] (1741–1796}
* '''G.Kirchn.''' – [[Georg Kirchner]] (1837–1885)
* '''G.Koch''' – [[Georg Friedrich Koch]] (1809–1874)
* '''G.Lawson''' – [[George Lawson (botanist)|George Lawson]] (1827–1895)
* '''G.L.Church''' – [[George Lyle Church]] (1903–2003)
* '''Gleason''' – [[Henry Allan Gleason]] (1882–1975)
* '''G.L.Nesom''' – [[Guy L. Nesom]] (gebore 1945)
* '''G.Lodd.''' – [[George Loddiges]] (1784–1846)
* '''Gloxin''' – [[Benjamin Peter Gloxin]] (1765–1794)
* '''G.L.Webster''' – [[Grady Linder Webster]] (1927–2005)
* '''G.M.Barroso''' – [[Graziela Maciel Barroso]] (1912–2003)
* '''G.Moore''' – [[George Thomas Moore]] (1871–1956)
* '''G.Nicholson''' – [[George Nicholson (botanis)|George Nicholson]] (1847–1908)
* '''Godr.''' – [[Dominique Alexandre Godron]] (1807–1880)
* '''Goeschke''' – [[Franz Goeschke]] (1844–1912)
* '''Goldberg''' – [[Aaron Goldberg (botanist)|Aaron Goldberg]] (gebore 1917)
* '''Goldblatt''' – [[Peter Goldblatt]] (gebore 1943)
* '''Goldie''' – [[John Goldie]] (1793–1886)
* '''Gooden.''' – [[Samuel Goodenough]] (1743–1827)
* '''Goodyer''' – [[John Goodyer]] (1592–1664)
* '''Göpp.''' – [[Johann Heinrich Robert Göppert]] (1800–1884)
* '''Gordon''' – [[George Gordon (Plantkundige)|George Gordon]] (1801–1893)
* '''Gould''' – [[John Gould]] (1804–1881)
* '''Govaerts''' – [[Rafaël Govaerts]] (1968 - ) 
* '''G.Pearson''' – [[Gilbert Pearson]]
* '''Graebn.''' – [[Karl Otto Robert Peter Paul Graebner]] (1871–1933)
* '''Graham''' – [[Robert Graham (botanist)|Robert Graham]] (1786–1845)
* '''Grande''' – [[Loreto Grande]] (1878–1965)
* '''Gray''' – [[Samuel Frederick Gray]] (1766–1828)
* '''Greene''' – [[Edward Lee Greene]] (1843–1915)
* '''Greenm.''' – [[Jesse More Greenman]] (1867–1951)
* '''Greenway''' – [[Percy James Greenway]] (1897–1980)
* '''Gren.''' – [[Jean Charles Marie Grenier]] (1808–1875)
* '''Greuter''' – [[Werner Rodolfo Greuter]] (gebore 1938)
* '''Griff.''' – [[William Griffith (botanist)|William Griffith]] (1810–1845)
* '''Grimm''' – [[Johann Friedrich Carl Grimm]] (1737–1821)
* '''Gris''' – [[Jean Antoine Arthur Gris]] (1829–1872)
* '''Griscom''' – [[Ludlow Griscom]] (1890–1959)
* '''Griseb.''' – [[August Heinrich Rudolf Grisebach]] (1814–1879)
* '''Grolle''' – [[Riclef Grolle]] (1934–2004)
* '''Grossh.''' – [[Alexander Alfonsovich Grossheim]] (1888–1948)
* '''Grudz.''' – [[Irina Aleksandrovna Grudzinskaya]] (gebore 1920)
* '''G.Shaw''' – [[George Shaw]] (1751–1813)
* '''G.S.Mill.''' – [[Gerrit Smith Miller]] (1869–1956)
* '''Gueldenst.''' – [[Johann Anton Güldenstädt]] (1745–1781)
* '''Guill.''' – [[Jean Baptiste Antoine Guillemin]] (1796–1842)
* '''Guillaumin''' – [[André Guillaumin]] (1885–1974)
* '''Gunckel''' – [[Hugo Gunckel Lüer|Hugo Gunckel Lűer]] (1901–1997)
* '''Gunnerus''' – [[Johann Ernst Gunnerus]] (1718–1773)
* '''Guss.''' – [[Giovanni Gussone]] (1787–1866)
* '''Guthrie''' – [[Francis Guthrie]] (1831–1899)
{{div col end}}

== H ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Hack.''' – [[Eduard Hackel]] (1850–1926)
* '''Hagerup''' – [[Olaf Hagerup]] (1889 - 1961)
* '''Halácsy''' – [[Eugen von Halácsy]] (1842–1913)
* '''Ham.''' – [[William Hamilton (botanist)|William Hamilton]] (1783–1856)
* '''Hance''' – [[Henry Fletcher Hance]] (1827–1886)
* '''Hand.-Mazz.''' – [[Heinrich R.E. Handel-Mazzetti]] (1882–1940)
* '''Hanst.''' – [[Johannes von Hanstein|Johannes Ludwig Emil Robert von Hanstein]] (1822–1880)
* '''Hara''' – [[Kanesuke Hara]] (1885–1962)
* '''Harb.''' – [[Thomas Grant Harbison]] (1862–1936)
* '''Hardin''' – [[James Walker Hardin]] (gebore 1929)
* '''Harkn.''' – [[H. W. Harkness]] (1821–1901)
* '''Harms''' – [[Hermann Harms]] (1870–1942)
* '''Hartm.''' – [[Carl Johan Hartman]] (1790–1849)
* '''Hartw.''' – [[Karl Theodor Hartweg]] (1812–1871)
* '''Hartwig''' – [[August Karl Julius Hartwig]] (1823–1913)
* '''Harv.''' – [[William Henry Harvey]] (1811–1866)
* '''Harvill''' – [[Alton McCaleb Harvill, Jr]] (gebore 1916)
* '''Hassk.''' – [[Justus Carl Hasskarl]] (1811–1894)
* '''Haufler''' – [[Christopher H. Haufler]] (gebore 1950)
* '''Hauke''' – [[Richard L. Hauke]] (gebore 1930)
* '''Hauman''' – [[Lucien Leon Hauman]] (1880–1965)
* '''Hauser''' – [[Margit Luise Hauser]]
* '''Hausskn.''' – [[Heinrich Carl Haussknecht]] (1838–1903)
* '''Haw.''' – [[Adrian Hardy Haworth]] (1768–1833)
* '''Hayata''' – [[Bunzō Hayata]] (1874–1934)
* '''Hayek''' – [[August von Hayek]] (1871–1928)
* '''Hayne''' – [[Friedrich Gottlob Hayne]] (1763–1832)
* '''Hazsl.''' – [[Friedrich August Hazslinszky von Hazslin]] (1818–1896)
* '''H.B.K.''' of H.B. &amp; K. – [[Alexander von Humboldt|Humboldt]], [[Aimé Bonpland|Bonpland]] en [[Karl Sigismund Kunth|Kunth]]
* '''H.Bock''' – [[Hieronymus Bock]] (1498–1554)
* '''H.Deane''' – [[Henry Deane (engineer)|Henry Deane]] (1847–1924)
* '''H.D.Wilson''' – [[Hugh Wilson (botanist)|Hugh Wilson]] (gebore 1945)
* '''H.E.Ahles''' – [[Harry E. Ahles]] (1924–1981)
* '''Hedberg''' – [[Karl Olov Hedberg]] (1923–2007)
* '''Hedrick''' – [[Ulysses Prentiss Hedrick]] (1870–1951)
* '''Hedw.''' – [[Johann Hedwig]] (1730–1799)
* '''Hegelm.''' – [[Christoph Friedrich Hegelmaier]] (1833–1906)
* '''Heim''' – [[Georg Christoph Heim]] (1743–1807)
* '''Heist.''' – [[Lorenz Heister]] (1683–1758)
* '''H.E.K.Hartmann''' – [[Heidrun Hartmann]] (1942-2016)
* '''Heldr.''' – [[Theodor Heinrich Hermann von Heldreich]] (1822–1902)
* '''Hell.''' – [[Carl Niclas Hellenius]] (1745–1820)
* '''Hellq.''' – [[C. Barre Hellquist]] (gebore 1940)
* '''H.E.Moore''' – [[Harold Emery Moore]] (1917–1980)
* '''Hemsl.''' – [[William Hemsley (botanist)|William Botting Hemsley]] (1843–1924)
* '''Henn.''' – [[Paul Christoph Hennings]] (1841–1908)
* '''Henrard''' – [[Johannes Theodoor Henrard]] (1881–1974)
* '''Henry''' – [[Louis Henry]] (1853–1903)
* '''Hensl.''' – [[John Stevens Henslow]] (1796–1861)
* '''Hepper''' – [[Frank Nigel Hepper]] (1929–2013)
* '''Herb.''' – [[William Herbert]] (1778–1847)
* '''Herder''' – [[Ferdinand Gottfried Theobald Herder]] (1828–1896)
* '''Heybroek''' – [[Hans M. Heybroek]] (gebore 1927)
* '''Heynh.''' – [[Gustav Heynhold]] (1800–1860)
* '''Heywood''' – [[Vernon Hilton Heywood]] (gebore 1927)
* '''H.G.Sm.''' – [[Henry George Smith]] (1852–1924)
* '''H.Hara''' – [[Hiroshi Hara (botanist)|Hiroshi Hara]] (1911–1986)
* '''H.H.Eaton''' – [[Hezekiah Hulbert Eaton]] (1809–1832)
* '''Hieron.''' – [[Georg Hans Emmo Wolfgang Hieronymus]] (1846–1921)
* '''Hill''' – [[John Hill (botanist)|John Hill]] (1716–1775)
* '''Hirn''' – [[Karl Engelbrecht Hirn]] (1872–1907)
* '''Hitchc''' – [[A. S. Hitchcock|Albert Spear Hitchcock]] (1865–1935)
* '''H.Jaeger''' – [[Hermann Jaeger]] (1815–1890)
* '''H.Karst''' – [[Gustav Karl Wilhelm Hermann Karsten]] (1817–1908)
* '''H.Lév.''' – [[Augustin Abel Hector Léveillé]] (1863–1918)
* '''H.Low''' – [[Hugh Low]] (1824–1905)
* '''H.L.Späth''' – [[Helmut Ludwig Späth]] (1885–1945)
* '''H.L.Wendl.''' – [[Heinrich Wendland]] (1825–1903)
* '''H.Müll.''' – [[Heinrich Ludwig Hermann Müller]] (1829–1883)
* '''Hnatiuk''' – [[Roger Hnatiuk|Roger James Hnatiuk]] (gebore 1946)
* '''Hochr.''' – [[Bénédict Pierre Georges Hochreutiner]] (1873–1959)
* '''Hochst.''' – [[Christian Ferdinand Friedrich Hochstetter]] (1787–1860)
* '''Hoehne''' – [[Frederico Carlos Hoehne]] (1882–1959)
* '''Hoffm.''' – [[George Franz Hoffmann]] (1761–1826)
* '''Hoffmanns.''' – [[Johann Centurius von Hoffmannsegg]] (1766–1849)
* '''Hogg''' – [[Thomas Hogg]] (1777–1855)
* '''Hohen.''' – [[Rudolph Friedrich Hohenacker]] (1798–1874)
* '''Hollick''' – [[Charles Arthur Hollick]] (1857–1933)
* '''Holmgren''' – [[Hjalmar Josef Holmgren]] (1822–1885)
* '''Holub''' – [[Josef Ludwig Holub]] (1930–1999)
* '''Hook.''' – [[William Jackson Hooker]] (1785–1865)
* '''Hook.f.''' – [[Joseph Dalton Hooker]] (1817–1911)
* '''Hopper''' – [[Stephen Hopper]] (gebore 1951)
* '''Horik.''' – [[Horikawa Yoshiwo]] (1902–1976)
* '''Hornem.''' – [[Jens Wilken Hornemann]] (1770–1841)
* '''Host''' – [[Nicolaus Thomas Host]] (1761–1834)
* '''House''' – [[Homer Doliver House]] (1878–1949)
* '''Houtt.''' – [[Martinus Houttuyn|Maarten Houttuyn]] (1720–1798)
* '''Howe''' – [[Eliot Calvin Howe]] (1828–1899)
* '''Howell''' – [[Thomas Jefferson Howell]] (1842–1912)
* '''H.O.Yates''' – [[Harris Oliver Yates]] (gebore 1934)
* '''H.Perrier''' – [[Joseph Marie Henry Alfred Perrier de la Bâthie]] (1873–1958)
* '''H.P.Fuchs''' – [[Hans Peter Fuchs]] (1928–1999)
* '''H.Rob.''' – [[Harold E. Robinson]] (gebore 1932)
* '''H.Rock''' – [[Howard Francis Leonard Rock]] (1925–1964)
* '''H.Sharsm.''' – [[Helen Sharsmith|Helen Katherine Sharsmith]] (1905–1982)
* '''H.S.Irwin''' – [[Howard Samuel Irwin]] (1928–2019)
* '''H.St.John''' – [[Harold St. John (botanist)|Harold St. John]] (1892–1991)
* '''Hu''' – [[Hsen Hsu Hu]] (1894–1968)
* '''Huds.''' – [[William Hudson (botanist)|William Hudson]] (1730–1793)
* '''Hügel''' – [[Karl Alexander Anselm von Hügel]] (1794–1870)
* '''Hultén''' – [[Oskar Eric Gunnar Hultén]] (1894–1981)
* '''Humb.''' – [[Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander von Humboldt]] (1769–1859)
* '''Hurus.''' – [[Isao Hurusawa]] (1916–2001)
* '''Husn.''' – [[Pierre Tranquille Husnot]] (1840–1929)
* '''H.Vilm.''' – [[Charles Philippe Henry Lévêque de Vilmorin]] (1843–1899)
* '''H.Wendl.''' – [[Hermann Wendland]] (1825–1903)
{{div col end}}

== I ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''I.Verd.''' – [[Inez Clare Verdoorn]] (1896–1989)
* '''I.G.Stone''' – [[Ilma Grace Stone]] (1913–2001)
* '''Imbach''' – [[Emil J. Imbach]] (1897–1970)
* '''I.M.Johnst.''' – [[Ivan Murray Johnston]] (1898–1960)
* '''Inoue''' – [[Inoue Hiroshi]] (1932–1989)
* '''Irwin''' – [[James Bruce Irwin]] (gebore 1921)
* '''Isaac''' – [[Frances Margaret Leighton]] (later Isaac) (1909–2006)
* '''Ives''' – [[Joseph Christmas Ives]] (1828–1868)
{{div col end}}

== J ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Jacq.''' – [[Nikolaus Joseph von Jacquin]] (1727–1817)
* '''Jacques''' – [[Henri Antoine Jacques]] (1782–1866)
* '''J.Agardh''' – [[Jacob Georg Agardh]] (1813–1901)
* '''Jameson''' – [[William Jameson]] (1796–1873)
* '''Janch.''' – [[Erwin Emil Alfred Janchen]] (1882–1970)
* '''Jancz.''' – [[Edward Janczewski]] (1846–1918)
* '''Janse''' – [[Johannes Albertus Janse]] (1911–1977)
* '''J.Bauhin''' – [[Johann Bauhin]] (1541–1613)
* '''J.B.Nelson''' – [[John B. Nelson]] (gebore 1951)
* '''J.Carey''' – [[John Carey]] (1797–1880)
* '''J.C.Gomes''' – [[José Corrêa Gomes, Jr.]] (1919–1965)
* '''J.C. Manning''' – [[John Charles Manning]] (1962– )
* '''J.C.Siqueira''' – [[Josafá Carlos de Siqueira]] (1953– )
* '''J.C.Wendl.''' – [[Johann Christoph Wendland]] (1755–1828)
* '''J.D.Ray''' – [[James Davis Ray, Jr.]] (1918–1990 )
* '''J.Drumm.''' – [[James Drummond (botanist)|James Drummond]] (1784–1863)
* '''J.D.Sauer''' – [[Jonathan Deininger Sauer]] (1918–2008)
* '''Jefferies''' – [[R.L.Jefferies]] (fl. 1987)
* '''J.E.Lange''' – [[Jakob Emanuel Lange]] (1864–1941)
* '''J.Ellis''' – [[John Ellis (naturalist)|John Ellis]] (1710–1776)
* '''Jeps.''' – [[Willis Linn Jepson]] (1867–1946)
* '''Jess.''' – [[Karl Friedrich Wilhelm Jessen]] (1821–1889)
* '''J.F.Gmel.''' – [[Johann Friedrich Gmelin]] (1748–1804)
* '''J.-F.Leroy''' – [[Jean-François Leroy]] (1915–1999)
* '''J.F.Macbr.''' – [[James Francis Macbride]] (1892–1976)
* '''J.Gay''' – [[Jacques Étienne Gay]] (1786–1864)
* '''J.Gerard''' – [[John Gerard]] (1545–1612)
* '''J.G.Gmel.''' – [[Johann Gmelin|Johann Georg Gmelin]] (1709–1755)
* '''J.G.Sm.''' – [[Jared Gage Smith]] (1866–1925)
* '''J.J.Sm.''' – [[Johannes Jacobus Smith]] (1867–1947)
* '''J.Koenig''' – [[Johann Gerhard Koenig]] (1728–1785)
* '''J.L.Gentry''' – [[Johnnie Lee Gentry]] (gebore 1939)
* '''J.MacGill.''' – [[John MacGillivray]] (1822–1867)
* '''J.Martyn''' – [[John Martyn (botanist)|John Martyn]] (1699–1768)
* '''J.M.Black''' – [[John McConnell Black]] (1855–1951)
* '''J.M.Coult.''' – [[John Merle Coulter]] (1851–1928)
* '''J.M.C.Rich.''' – [[Jean Michel Claude Richard]] (1787–1868)
* '''J.M.MacDougal''' – [[John M. MacDougal]] (gebore 1954)
* '''J.M.Webber''' – [[John Milton Webber]] (1897–1984)
* '''J.M.Wood''' – [[John Medley Wood]] (1827–1915)
* '''Jongkind''' – [[Carel Christiaan Hugo Jongkind]] (gebore 1954)
* '''Jord.''' – [[Claude Thomas Alexis Jordan]] (1814–1897)
* '''J.Presl''' – [[Jan Svatopluk Presl]] (1791–1849)
* '''J.R.Forst.''' – [[Johann Reinhold Forster]] (1729–1798)
* '''J.St.Hil.''' – [[Jean Henri Jaume Saint-Hilaire]] (1772–1845)
* '''Juss.''' – [[Antoine Laurent de Jussieu]] (1748–1836)
* '''J.W.Mast.''' – [[John William Masters]] (1792–1873)
* '''J.W.Robbins''' – [[James Watson Robbins]] (1801–1879)
* '''J.W.Weinm.''' – [[Johann Wilhelm Weinmann]] (1683–1741)
{{div col end}}

== K ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Kalchbr.''' [[Károly Kalchbrenner]] (1807–1886)
* '''Kalkman''' – [[Cornelis Kalkman]] (1928–1998)
* '''Kalm''' – [[Pehr Kalm]] (1716–1779)
* '''Kartesz''' – [[John T. Kartesz]] (fl. 1990)
* '''Kato''' – [[Masahiro Kato]] (gebore 1946)
* '''K.Bremer''' – [[Kåre Bremer]] (gebore 1948)
* '''Kearney''' – [[Thomas Henry Kearney]] (1874–1956)
* '''Keck''' – [[Karl Keck]] (1825–1894)
* '''Keener''' – [[Carl Samuel Keener]] (gebore 1931)
* '''Keller''' – [[Robert Keller]] (1854–1939)
* '''Ker.''' – [[John Bellenden Ker Gawler]] (1764–1842)
* '''Ker Gawl.''' – [[John Bellenden Ker Gawler]] (1764–1842)
* '''Kerguélen''' – [[Michel François-Jacques Kerguélen]] (gebore 1928)
* '''K.Hoffm.''' – [[Käthe Hoffmann]] (1883–1931)
* '''Killip''' – [[Ellsworth Paine Killip]] (1890–1968)
* '''King''' – [[George King (botanist)|George King]] (1840–1909)
* '''Kingdon-Ward''' – [[Frank Kingdon-Ward]] (1885–1958)
* '''Kirchn.''' – [[Emil Otto Oskar von Kirchner]] (1851–1925)
* '''Kirk''' – [[Thomas Kirk (botanist)|Thomas Kirk]] (1828–1898)
* '''Kit.''' – [[Pál Kitaibel]] (1757–1817)
* '''Kjellman''' – [[Frans Reinhold Kjellman]] (1846–1907)
* '''K.Jess.''' – [[Knud Jessen]] (1884-1971)
* '''K.Koch''' – [[Karl Heinrich Emil Koch (botanist)|Karl Heinrich Emil Koch]] (1809–1879)
* '''K.Krause''' – [[Kurt Krause]] (1883–1963)
* '''K.Larsen''' – [[Kai Larsen]] (1926-2012)
* '''Klatt''' – [[Friedrich Wilhelm Klatt]] (1825–1897)
* '''Klopper''' – [[Ronell Renett Klopper]] (1974 - )
* '''Klotzsch''' – [[Johann Friedrich Klotzsch]] (1805–1860)
* '''K.M.Pryer''' – [[Kathleen M. Pryer]] (fl. 1989)
* '''K.Müll.bis''' – [[Kai Müller]] (gebore 1975)
* '''Koch''' – [[Johann Friedrich Wilhelm]] (1759–1831)
* '''Koehne''' – [[Bernhard Adalbert Emil Koehne]] (1848–1918)
* '''Koeler''' – [[Georg Ludwig Koeler]] (1765–1807)
* '''Koidz.''' – [[Gen-ichi Koidzumi]] (1883–1953)
* '''Kom.''' – [[Vladimir Leontyevich Komarov]] (1869–1945)
* '''Koopmann''' – [[Karl Koopmann]] (fl. 1879–1900)
* '''Korth.''' – [[Pieter Willem Korthals]] (1807–1892)
* '''Kosterm.''' – [[André Joseph Guillaume Henri Kostermans]] (1907–1994)
* '''Kotov''' – [[Mikhail Ivanovich Kotov]] (1896–1978)
* '''Kotschy''' – [[Theodor Kotschy|Carl Georg Theodor Kotschy]] (1813–1866)
* '''Kraenzl.''' – [[Friedrich Wilhelm Ludwig Kraenzlin]] (1847–1934)
* '''Krajina''' – [[Vladimir Joseph Krajina]] (gebore 1905)
* '''Kral''' – [[Robert Kral (botanist)|Robert Kral]] (gebore 1926)
* '''Krapov.''' – [[Antonio Krapovickas]] (gebore 1921)
* '''Krause''' – [[Johann Wilhelm Krause]] (1764–1842)
* '''Krock.''' – [[Anton Johann Krocker]] (1744–1823)
* '''Krombh.''' – [[Julius Vincenz von Krombholz]] (1782–1843)
* '''Krüssm.''' – [[Johann Gerd Krüssmann]] (1910–1980)
* '''K.Schum.''' – [[Karl Moritz Schumann]] (1851–1904)
* '''Kubitzki''' – [[Klaus Kubitzki]] (gebore 1933)
* '''Kudô''' – [[Yûshun Kudô]] (1887–1932)
* '''Kuhlm.''' – [[João Geraldo Kuhlmann]] (1882–1958)
* '''Kuhn''' – [[Friedrich Adalbert Maximilian Kuhn]] (1842–1894)
* '''Kuk.''' – [[Georg Kükenthal]] (1864–1955)
* '''Kunth''' – [[Carl Sigismund Kunth]] (1788–1850)
* '''Kuntze''' – [[Carl Ernst Otto Kuntze]] (1843–1907)
* '''Kunze''' – [[Gustav Kunze]] (1793–1851)
* '''Kuprian.''' – [[Ludmila Kuprianova]] (1914–1987)
* '''Kurz''' – [[Wilhelm Sulpiz Kurz]] (1834–1878)
{{div col end}}

== L ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''L.''' – [[Carolus Linnaeus]] (1707–1778)
* '''Labill.''' – [[Jacques Labillardière]] (1755–1834)
* '''Laest.''' – [[Lars Levi Laestadius]] (1800–1861)
* '''Lag.''' – [[Mariano Lagasca y Segura]] (1776–1839)
* '''Lakela''' – [[Olga Korhoven Lakela]] (1890–1980)
* '''Lam.''' – [[Jean-Baptiste Lamarck]] (1744–1829)
* '''Lamb.''' – [[Aylmer Bourke Lambert]] (1761–1842)
* '''Landolt''' – [[Elias Landolt]] (gebore 1926)
* '''Lange''' – [[Johan Martin Christian Lange]] (1818–1898)
* '''Latourr.''' – [[Marc Antoine Louis Claret de Latourrette]] (1729–1823)
* '''Lavallée''' – [[Pierre Alphonse Martin Lavallée]] (1836–1884)
* '''Lavrent.''' – [[Georgios Lavrentiades]] (gebore 1920)
* '''Laxm.''' – [[Erich G. Laxmann]] (1737–1796)
* '''Layens''' – [[Georges de Layens]] 1834–1897
* '''L.B.Sm.''' – [[Lyman Bradford Smith]] (1904–1997)
* '''L.Bolus''' – [[Louisa Bolus]] (1877–1970)
* '''L.C.Wheeler''' – [[Louis Cutter Wheeler]] (1910–1980)
* '''L.D.Pryor''' – [[Lindsay Pryor]] (1915–1998)
* '''Leandri''' – [[Jacques Désiré Leandri]] (1903–1982)
* '''Leavenw.''' – [[Melines Conklin Leavenworth]] (1796–1832)
* '''Lecomte''' – [[Paul Henri Lecomte]] (1856–1934)
* '''Leconte''' – [[John (Eatton) Leconte]] (1784–1860)
* '''Ledeb.''' – [[Carl Friedrich von Ledebour]] (1785–1851)
* '''Lehm.''' – [[Johann Georg Christian Lehmann]] (1792–1860)
* '''Lej.''' – [[Alexandre Louis Simon Lejeune]] (1779–1858)
* '''Lellinger''' – [[David Bruce Lellinger]] (gebore 1937)
* '''Lelong''' – [[Michel G. Lelong]] (gebore 1932)
* '''Lem.''' – [[Charles Antoine Lemaire]] (1800–1871)
* '''Le Maout''' – [[Jean Emmanuel Maurice Le Maout]] (1799–1877)
* '''Lemoine''' – [[(Pierre Louis) Victor Lemoine]] (1823–1911)
* '''León''' – [[Frère León (Joseph Sylvestre Sauget)|Frère León]] (1871–1955)
* '''L.E.Navas''' – [[Luisa Eugenia Navas]] (gebore 1918)
* '''Leroy''' – [[Andre Leroy]] (1801–1875)
* '''Les''' – [[Donald H. Les]] (gebore 1954)
* '''Lesch.''' – [[Jean Baptiste Leschenault de la Tour]] (1773–1826)
* '''Less.''' – [[Christian Friedrich Lessing]] (1809–1862)
* '''Levyns''' – [[Margaret Levyns|Margaret Rutherford Bryan Levyns]] (1890–1975)
* '''Lewis''' – [[Meriwether Lewis]]  (1774–1809)
* '''Leyss.''' – [[Friedrich Wilhelm von Leysser]] (1731–1815)
* '''L.f.''' – [[Carolus Linnaeus the Younger]] (1741–1783)
* '''L.Fuchs''' – [[Leonhart Fuchs]] (1501–1566)
* '''L.Guthrie''' – [[Louise Guthrie]] (1879-1966)
* '''L.H.Bailey''' – [[Liberty Hyde Bailey]] (1858–1954)
* '''L'Her.''' – [[Charles Louis L'Héritier de Brutelle]] (1746–1800)
* '''L.H.Dewey''' – [[Lyster Hoxie Dewey]] (1865–1944)
* '''Liais''' – [[Emmanuel Liais]] (1826–1900)
* '''Licht.''' – [[Hinrich Lichtenstein]] (1780–1857)
* '''Liebl.''' – [[Franz Kaspar (or Caspar) Lieblein]] (1744–1810)
* '''Liebm.''' – [[Frederik Michael Liebmann]] (1813–1856)
* '''Lightf.''' – [[John Lightfoot FRS]] (1735–1788)
* '''Lindau''' – [[Gustav Lindau]] (1866–1923)
* '''Lindl.''' – [[John Lindley]] (1799–1865)
* '''Lindm.''' – [[Carl Axel Magnus Lindman]] (1856–1928)
* '''Lindq.''' – [[Sven Bertil Gunvald Lindquist]] (1904–1963)
* '''Link''' – [[Johann Heinrich Friedrich Link]] (1767–1851)
* '''Litv.''' – [[Dmitrij Ivanovitsch Litvinov]] (1854–1929)
* '''L.K.Fu''' – [[Li-kuo Fu]] (gebore 1934)
* '''L.M.Perry''' – [[Lily May Perry]] (1895–1992)
* '''Lodd.''' – [[Loddiges|Joachim Conrad Loddiges]] (1738–1826)
* '''Loefl.''' – [[Pehr Loefling]] (1729–1756)
* '''Loes.''' – [[Ludwig Eduard Theodor Loesener]] (1865–1941)
* '''Loisel.''' – [[Jean Louis August Loiseleur-Deslongchamps]] (1774–1849)
* '''Lönnrot''' – [[Elias Lönnrot]] (1802–1884)
* '''Lotsy''' – [[Johannes Paulus Lotsy]] (1867–1931)
* '''Lott''' – [[Henry J. Lott]] (fl. 1938)
* '''Loudon''' – [[John Claudius Loudon]] (1783–1843)
* '''Lounsb.''' – [[Alice Lounsberry]] (1872–1949)
* '''Lour.''' – [[João de Loureiro]] (1717–1791)
* '''L.R.Landrum''' – [[Leslie R. Landrum]] (gebore 1946)
* '''L.R.Phillippe''' – [[Loy R. Phillippe]] (fl. 1989)
* '''L.Späth''' – [[Franz Ludwig Späth]] (1839–1913)
* '''Luer''' – [[Carlyle A. Luer]] (gebore 1922)
* '''Lundell''' – [[Cyrus Longworth Lundell]] (1907–1994)
* '''Lunell''' – [[Joël Lunell]] (1851–1920)
* '''Lye''' – [[Kaare Arnstein Lye]] (gebore 1940)
* '''Lyons''' – [[Israel Lyons]] (1739–1775)
{{div col end}}

== M ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Ma''' – [[Yu Chuan Ma]] (gebore 1916)
* '''Maack''' – [[Richard Karlovich Maack]](1825–1886)
* '''Maas''' – [[Paulus Johannes Maria Maas]] (gebore 1939)
* '''Mabb.''' – [[David Mabberley]] (gebore 1948)
* '''Macf.''' – [[John Muirhead Macfarlane]] (1855–1943)
* '''Mack.''' – [[Kenneth Kent Mackenzie]] (1877–1934)
* '''MacMill.''' – [[Conway MacMillan]] (1867–1929)
* '''Macoun''' – [[John Macoun]] (1831–1920)
* '''M.A.Curtis''' – [[Moses Ashley Curtis]] (1808–1872)
* '''Magnol''' – [[Pierre Magnol]] (1638–1715)
* '''Magnus''' – [[Paul Wilhelm Magnus]] (1844–1914)
* '''Maiden''' – [[Joseph Maiden]] (1859–1925)
* '''Makino''' – [[Tomitaro Makino]] (1862–1957)
* '''M.Allemão''' – [[Manoel Allemão]] (died 1863)
* '''Malme''' – [[Gustaf Oskar Andersson Malme]] (1864–1937)
* '''Marchal''' – [[Élie Marchal]] (1839–1923)
* '''Marcks''' – [[Brian Marcks]] (fl. 1974)
* '''Marloth''' – [[Hermann Wilhelm Rudolf Marloth]] (1855–1931)
* '''Marshall''' – [[Humphry Marshall]] (1722–1801)
* '''Mart.''' – [[Carl Friedrich Philipp von Martius]] (1794–1868)
* '''Martius''' – [[Carl Friedrich Philipp von Martius]] (1794–1868)
* '''Martinov''' – [[Ivan Ivanovich Martynov]] {1771-1833?}
* '''Masam.''' – [[Genkei Masamune]] (1899–1993)
* '''Masson''' – [[Francis Masson]] (1741–1805)
* '''Mast.''' – [[Maxwell T. Masters]] (1833–1907)
* '''Mathias''' – [[Mildred Esther Mathias]] (1906–1995)
* '''Mathieu''' – [[Charles Marie Joseph Mathieu]] (1791–1873)
* '''Matsum.''' – [[Ninzo Matsumura|Jinzô Matsumura]] (1856–1928)
* '''Matt.''' – [[Heinrich Gottfried von Mattuschka]] (1734–1779)
* '''Mattfl.''' – [[Johannes Mattfeld]] (1895–1951)
* '''Mattox''' – [[Karl R. Mattox]] (gebore 1936)
* '''Maxim.''' – [[Carl Maximowicz]] (1827–1891)
* '''Maxon''' – [[William Ralph Maxon]] (1877–1948)
* '''Maxwell''' – [[T.C.Maxwell]] (1822–1908)
* '''M.Bieb.''' – [[Friedrich August Marschall von Bieberstein]] (1768–1826)
* '''McCoy''' – [[Frederick McCoy]] (1817–1899)
* '''McGill.''' – [[Donald McGillivray]] (gebore 1935)
* '''McGregor''' – [[Ronald Leighton McGregor]] (gebore 1919)
* '''M.C.Johnston''' – [[Marshall Corning Johnston]] (gebore 1930)
* '''McKinney''' – [[Harold Hall McKinney]] (gebore 1889)
* '''McVaugh''' – [[Rogers McVaugh]] (gebore 1909)
* '''Medik.''' – [[Friedrich Kasimir Medikus]] (1736–1808)
* '''Meerb.''' – [[Nicolaas Meerburgh]] (1734–1814)
* '''Meijer''' – [[Willem Meijer]] (1923–2003)
* '''Meikle''' – [[Robert Desmond Meikle]] (gebore 1923)
* '''Meisn.''' – [[Carl Meissner|Carl Daniel Friedrich Meissner]] (1800–1874)
* '''M.E.Jones''' – [[Marcus Eugene Jones]] (1852–1934)
* '''Melch.''' – [[Hans Melchior]] (1894–1984)
* '''Melville''' – [[Ronald Melville]] (1903–1985)
* '''Melvin''' – [[Norman C. Melvin, III]] (fl. 1975)
* '''Mendel''' – [[Gregor Mendel]] (1822–1884)
* '''Menezes''' – [[Carlos Azevedo de Menezes]] (1863–1928)
* '''Menzies''' – [[Archibald Menzies]] (1754–1842)
* '''Mérat.''' – [[François Victor Mérat de Vaumartoise]] (1780–1851)
* '''Mereschk.''' – [[Konstantin Mereshkovski]] (1855–1921)
* '''Merr.''' – [[Elmer Drew Merrill]] (1876–1956)
* '''Mert.''' – [[Franz Carl Mertens]] (1764–1831)
* '''Mett.''' – [[Georg Heinrich Mettenius]] (1823–1866)
* '''Meyen''' – [[Franz Meyen|Franz Julius Ferdinand Meyen]] (1804–1840)
* '''Mez''' – [[Carl Christian Mez]] (1866–1944)
* '''M.F.Fay''' – [[Michael Francis Fay]] (gebore 1960)
* '''M.Gómez''' – [[Manuel Gómez de la Maya y Jiménez]] (1867–1916)
* '''M.Hopkins''' – [[Milton Hopkins]] (gebore 1906)
* '''Micevski''' – [[Kiril Micevski]] (1926–2002)
* '''Micheli''' – [[Marc Micheli]] (1844–1902)
* '''Michx.''' – [[André Michaux]] (1746–1803)
* '''Miers''' – [[John Miers (botanist)|John Miers]] (1789–1879)
* '''Milde''' – [[Carl August Julius Milde]] (1824–1871)
* '''Mill.''' – [[Philip Miller]] (1691–1771)
* '''Millais''' – [[John Guille Millais]] (1865–1931)
* '''Millsp.''' – [[Charles Frederick Millspaugh]] (1854–1923)
* '''Milne-Redh.''' – [[Edgar Wolston Bertram Handsley Milne-Redhead]] (1906–1996)
* '''Miq.''' – [[Friedrich Anton Wilhelm Miquel]] (1811–1871)
* '''Mirb.''' – [[Charles-François Brisseau de Mirbel]] (1776–1854)
* '''Mitsevski''' – sien '''Micevski'''
* '''Mitch.''' – [[John Mitchell (geographer)|John Mitchell]] (1711–1768)
* '''M.Martens''' [[Martin Martens]] (1797–1863)
* '''Moc.''' – [[José Mariano Mociño]] (1757–1820)
* '''Moench''' – [[Conrad Moench]] (1744–1805)
* '''Moestrup''' – [[Øjvind Moestrup]] (gebore 1941)
* '''Mohl''' – [[Hugo von Mohl]] (1805–1872)
* '''Mohlenbr.''' – [[Robert H. Mohlenbrock]] (gebore 1931)
* '''Möhring''' – [[Paul Heinrich Gerhard Möhring]] (1710–1792)
* '''Moldenke''' – [[Harold Norman Moldenke]] (gebore 1909)
* '''Molina''' – [[Juan Ignacio Molina]] (1737–1829)
* '''Monnard''' – [[Jean Pierre Monnard]] (gebore 1791, datum van afstorwe onbekend)
* '''Moore''' – [[David Moore (botanist)|David Moore]] (1808–1879)
* '''Moq.''' – [[Christian Horace Bénédict Alfred Moquin-Tandon]] (1804–1863)
* '''Moretti''' – [[Giuseppi L. Moretti]] (1782–1853)
* '''Moris''' – [[Giuseppe Giacinto Moris]] (1796–1869)
* '''Morison''' – [[Robert Morison]] (1620–1683)
* '''Morong''' – [[Thomas Morong]] (1827–1894)
* '''Moss''' – [[Charles Edward Moss]] (1872–1930)
* '''Mottet''' – [[Seraphin Joseph Mottet]] (1861–1930)
* '''M.P.de Vos''' – [[Miriam Phoebe de Vos]] (1912–2005)
* '''M.Prins''' – [[Marie Prins]] (1948 - )
* '''M.Roem.''' – [[Max Joseph Roemer]] (1791–1849)
* '''M.S.Baker''' – [[Milo Samuel Baker]] (1868–1961)
* '''M.T.Strong''' – [[Mark Tuthill Strong]] (gebore 1954)
* '''Muhl.''' – [[Gotthilf Heinrich Ernst Muhlenberg]] (1753–1815)
* '''Müll.Arg.''' – [[Johannes Müller Argoviensis]] (1828–1896)
* '''Müll.-Thurg.''' – [[Hermann Müller (Thurgau)|Hermann Müller]] (1850–1927)
* '''Münchh.''' – [[Otto II. Freiherr von Münchhausen]] (1716–1774)
* '''Munz''' – [[Philip Alexander Munz]] (1892–1974)
* '''Murb.''' – [[Svante Samuel Murbeck]] (1859–1946)
* '''Murray''' – [[Johan Andreas Murray]] (1740–1791)
* '''Mutis''' – [[José Celestino Bruno Mutis]] (1732–1808)
* '''M.W.Chase''' – [[Mark Wayne Chase]] (gebore 1951)
{{div col end}}

== N ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Naczi''' – [[Robert Francis Cox Naczi]] (gebore 1963)
* '''Nägeli''' – [[Karl Wilhelm von Nägeli]] (1817–1891)
* '''Nakai''' – [[Takenoshin Nakai]] (1882–1952)
* '''Nash''' – [[George Valentine Nash]] (1864–1921)
* '''Naudin''' – [[Charles Victor Naudin]] (1815–1899)
* '''N.E.Br.''' – [[Nicholas Edward Brown]] (1849–1934)
* '''Neck.''' – [[Noel Martin Joseph de Necker]] (1730–1793)
* '''Née''' – [[Luis Née]] (fl. 1734–1801)
* '''Nees''' – [[Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck]] (1776–1858)
* '''Neubert''' – [[Wilhelm Neubert]] (1808–1905)
* '''Nevski''' – [[Sergei Arsenjevic Nevski]] (1908–1938)
* '''Newman''' – [[Edward Newman]] (1801–1876)
* '''N.H.F.Desp.''' – [[Narcisse Henri François Desportes]] (1776–1856)
* '''N.H.Holmgren''' – [[Noel Herman Holmgren]] (gebore 1937)
* '''Nichols''' – [[George Elwood Nichols]] (1882–1939)
* '''Nied.''' – [[Franz Josef Niedenzu]] (1857–1937)
* '''Nieuwl.''' – [[Julius Aloysius Arthur Nieuwland]] (1878–1936)
* '''Nob.Tanaka''' – [[Nobuyuki Tanaka]] (fl. 2000)
* '''Nodder''' – [[Frederick Polydore Nodder]] (fl. 1770–1800)
* '''Nordm.''' – [[Alexander von Nordmann]] (1803–1866)
* '''Noronha''' – [[Francisco Noronha]] (1748–1788)
* '''Norton''' – [[John Bitting Smith Norton]] (1872–1966)
* '''N.Robson''' – [[Norman Keith Bonner Robson]] (gebore 1928)
* '''N.T.Burb.''' – [[Nancy Tyson Burbidge]] (1912–1977)
* '''Nutt.''' – [[Thomas Nuttall]] (1786–1859)
* '''Nyár.''' – [[Erasmus Julius Nyárády]] (1881–1966)
{{div col end}}

== O ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Oakes''' – [[William Oakes]] (1799–1848)
* '''O.Berg''' – [[Otto Karl Berg]] (1815–1866)
* '''O.Deg.''' – [[Otto Degener]] (1899–1988)
* '''Oberm.''' – [[Anna Amelia Obermeyer]] (1907–2001)
* '''Oeder''' – [[Georg Christian Oeder]] (1728–1791)
* '''Oerst.''' – [[Anders Sandoe Oersted (botanist)|Anders Sandoe Ørsted]] (1816–1872)
* '''O.E.Schulz''' – [[Otto Eugen Schulz]] (1874–1936)
* '''O.F.Cook''' – [[Orator F. Cook]] (1867–1949)
* '''O.F.Müll.''' – [[Otto Friedrich Müller]] (1730–1784)
* '''O.Hoffm.''' – [[Karl August Otto Hoffmann]] (1853–1909)
* '''Ohwi''' – [[Jisaburo Ohwi]] (1905–1977)
* '''Oliv.''' – [[Daniel Oliver]] (1830–1916)
* '''Olney''' – [[Stephen Thayer Olney]] (1812–1878)
* '''Opiz''' – [[Philipp Maximilian Opiz]] (1787–1858)
* '''Ortega''' – [[Casimiro Gómez Ortega]] (1740–1818)
* '''Osbeck''' – [[Pehr Osbeck]] (1723–1805)
* '''Ostenf.''' – [[Carl Hansen Ostenfeld]] (1873–1931)
* '''Otth''' – [[Carl Adolf Otth]] (1803–1839)
* '''Otto''' – [[Christoph Friedrich Otto]] (1783–1856)
* '''Oudejans''' – [[Robertus Cornelis Hilarius Maria Oudejans]] (gebore 1943)
{{div col end}}

== P ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Paine''' – [[John Alsop Paine]] (1840–1912)
* '''Pall.''' – [[Peter Simon von Pallas]] (1741–1811)
* '''Palla''' – [[Eduard Palla]] (1864–1922)
* '''Palmer''' – [[Edward Palmer (botanist)|Edward Palmer]] (1829–1911)
* '''Pančić''' – [[Josif Pančić]] (1814–1888)
* '''Panero''' – [[José L. Panero]] (gebore 1959)
* '''Panz.''' – [[Georg Wolfgang Franz Panzer]] (1755–1829)
* '''Papan.''' – [[Konstantinos Papanicolaou]] (gebore 1947)
* '''Pappe''' – [[Karl Wilhelm Ludwig Pappe]] (1803 – 1862)
* '''Parl.''' – [[Filippo Parlatore]] (1816–1877)
* '''Parry''' – [[Charles Christopher Parry]] (1823–1890)
* '''Pascher''' – [[Adolf Pascher]] (1881–1945)
* '''Paterson''' – [[William Paterson]] (1755–1810)
* '''Patrin''' – [[Eugène Louis Melchior Patrin]] (1742–1815)
* '''Paulsen''' – [[Ove Paulsen]] (1874–1947)
* '''Paunero''' – [[Elena Paunero Ruiz]] (gebore 1906)
* '''Pav.''' – [[José Antonio Pavón Jiménez]] (1754–1844)
* '''Pavol.''' – [[Angiolo Ferdinando Pavolini]]
* '''Pax''' – [[Ferdinand Albin Pax]] (1858–1942)
* '''Paxton''' – [[Joseph Paxton]] (1803–1865)
* '''P.B.Adams''' – [[P. B. Adams]] (fl. 1978)
* '''P.Beauv.''' – [[Ambroise Marie François Joseph Palisot de Beauvois]] (1752–1820)
* '''P.Bertrand''' – [[Paul Charles Édouard Bertrand|Paul Bertrand]] (1879-1944)
* '''P.Browne''' – [[Patrick Browne]] (1720–1790)
* '''Peattie''' – [[Donald C. Peattie]] (1898–1964)
* '''P.E.Berry''' – [[Paul Edward Berry]] (gebore 1952)
* '''Peck''' – [[Charles Horton Peck]] (1833–1917)
* '''Pedersen''' – [[Troels Myndel Pedersen]] (1916–2000)
* '''Pedley''' – [[Leslie Pedley]] (gebore 1930)
* '''Pellegr.''' – [[François Pellegrin]] (1881–1965)
* '''Pelser''' – [[Pieter B. Pelser]] (fl. 2005)
* '''Penn.''' – [[Thomas Pennant]] (1726–1798)
* '''Pennell''' – [[Francis Whittier Pennell]] (1886–1952)
* '''Pepin''' – [[Pierre Denis Pepin]] (c. 1802–1876)
* '''Perleb''' – [[Karl Julius Perleb]] (1794–1845)
* '''Perr.''' – [[George Samuel Perrottet]] (1793–1870)
* '''Perrine''' – [[Henry Perrine]] (1797–1840)
* '''Pers.''' – [[Christiaan Hendrik Persoon]] (1761–1836)
* '''Peter''' – [[(Gustav) Albert Peter]] (1853–1937)
* '''Petr.''' – [[Franz Petrak]] (1886–1973)
* '''Petz.''' – [[Carl Edward Adolph Petzold]] (1815–1891)
* '''Peyr.''' – [[Johann Joseph Peyritsch]] (1835–1889)
* '''Pfeff.''' – [[Wilhelm Pfeffer]] (1845–1920)
* '''P.Gaertn.''' – [[Philipp Gottfried Gaertner]] (1754–1825)
* '''Phil.''' – [[Rodolfo Amando Philippi]] (1808–1904)
* '''Philcox''' – [[David Philcox]] (gebore 1926)
* '''P.H.Raven''' – [[Peter Hamilton Raven]] (gebore 1936)
* '''Pichon''' – [[Marcel Pichon]] (1921–1954)
* '''Pickett''' – [[Fermen Layton Pickett]] (1881–1940)
* '''Pic.Serm.''' – [[Rodolfo Emilio Giuseppe Pichi Sermolli]] (1912–2005)
* '''Pilg.''' – [[Robert Knud Friedrich Pilger]] (1876–1953)
* '''Piper''' – [[Charles Vancouver Piper]] (1867–1926)
* '''Pirotta''' – [[Pietro Romualdo Pirotta]] (1853–1936)
* '''P.J.Bergius''' – [[Peter Jonas Bergius]] (1730–1790)
* '''P.J.Müll.''' – [[Philipp Jakob Müller]] (1832–1889)
* '''P.Karst''' – [[Petter Adolf Karsten]] (1834–1917)
* '''P.K.Endress''' – [[Peter Karl Endress]] (gebore 1942)
* '''P.K.Holmgren''' – [[Patricia Kern Holmgren]] (gebore 1940)
* '''P.Kumm.''' – [[Paul Kummer]] (1834–1912)
* '''Planch.''' – [[Jules Émile Planchon]] (1823–1888)
* '''Pluk.''' – [[Leonard Plukenet]] (1641-1706)
* '''Plum.''' – [[Charles Plumier]] (1646–1704)
* '''Pocock.''' – [[Mary Agard Pocock]] (1886–1977)
* '''Podp.''' – [[Josef Podpera]] (1878–1954)
* '''Poederlé''' – [[Eugene Josef Charles Gilain Hubert d'Olmen Poederlé]] (1742–1813)
* '''Poepp.''' – [[Eduard Friedrich Poeppig]] (1798–1868)
* '''Poggenb.''' – [[Justus Ferdinand Poggenburg]] (1840–1893)
* '''Pohl''' – [[Johann Baptist Emanuel Pohl]] (1782–1834)
* '''Poir.''' – [[Jean Louis Marie Poiret]] (1755–1834)
* '''Poit.''' – [[Pierre Antoine Poiteau]] (1766–1854)
* '''Polatschek''' – [[Adolf Polatschek]] (gebore 1932)
* '''Pollard''' – [[Charles Louis Pollard]] (1872–1945)
* '''Pollich''' – [[Johan Adam Pollich]] (1740–1780)
* '''Pollock''' – [[James Barklay Pollock]] (1863–1934)
* '''Porter''' – [[Thomas Conrad Porter]] (1822–1901)
* '''Posp.''' – [[Eduard Ludvik Pospichal]] (1838–1905)
* '''Post''' – [[George Edward Post]] (1838–1909)
* '''Prantl''' – [[Karl Anton Eugen Prantl]] (1849–1893)
* '''Pringsh.''' – [[Nathanael Pringsheim]] (1823–1894)
* '''P.R.O.Bally''' – [[Peter René Oscar Bally]] (1895–1980)
* '''Profice''' – [[Sheila Regina Profice]] (gebore 1948)
* '''Prokh.''' – [[Jaroslav Ivanovic Prokhanov]] (1902–1964)
* '''Prosk.''' – [[Johannes Max Proskauer]] (1923–1970)
* '''P.Royen''' – [[Pieter van Royen]] (1923–2002)
* '''P.S.Ashton''' – [[Peter Shaw Ashton]] (gebore 1934)
* '''P.Selby''' – [[Prideaux John Selby]] (1788–1867)
* '''P.S.Green''' – [[Peter Shaw Green]] (gebore 1920)
* '''P.S.Wyse Jacks.''' – [[Peter Wyse Jackson]] (gebore 1955)
* '''Purdom''' – [[William Purdom]] (1880–1921)
* '''Pursh''' – [[Frederick Traugott Pursh]] (1774–1820)
* '''Putz.''' – [[Jules Putzeys]] (1809–1882)
* '''P.W.Ball''' – [[Peter William Ball]] (gebore 1932)
* '''Pynaert''' – [[Edouard-Christophe Pynaert]] (1835–1900)
{{div col end}}

== R ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Rach''' – [[Louis Theodor Rach]] (1821–1859)
* '''Radcl.-Sm.''' – [[Alan Radcliffe-Smith]] (1938–2007)
* '''Raddi''' – [[Giuseppe Raddi]] (1770–1829)
* '''Raderm.''' – [[Jacob Cornelis Matthieu Radermacher]] (1741–1783)
* '''Radford''' – [[Albert Ernest Radford]] (1918–2006)
* '''Radlk.''' – [[Ludwig Adolph Timotheus Radlkofer]] (1829–1927)
* '''R.A.Dyer''' – [[Robert Allen Dyer]] (1900–1987)
* '''Raeusch.''' – [[Ernst Adolf Raeuschel]] (fl. 1772–1797)
* '''Raf.''' – [[Constantine Samuel Rafinesque-Schmaltz]] (1783–1840)
* '''Rafn''' – [[Carl Gottlob Rafn]] (1769–1808)
* '''R.A.Howard''' – [[Richard Alden Howard]] (1917–2003)
* '''Raim.''' – [[Rudolph Raimann]] (1863–1896)
* '''Ralfs''' – [[John Ralfs]] (1807–1890)
* '''Ramond''' – [[Louis Ramond de Carbonnières]] (1755–1827)
* '''Raoul''' – [[Etienne Fiacre Louis Raoul]] (1815–1852)
* '''Rattan''' – [[Volney Rattan]] (1840–1915)
* '''Rauh''' – [[Werner Rauh]] (1913–2000)
* '''Raunk.''' – [[Christen C. Raunkiær]] (1860–1938)
* '''Rauschert''' – [[Stephan Rauschert]] (1931–1986)
* '''Rauwolff''' – [[Leonhard Rauwolf]] (1535–1596)
* '''Raven''' – [[John Earle Raven]] (1914–1980)
* '''Ravenna''' – [[Pierfelice Ravenna]] (gebore 1938)
* '''R.A.W.Herrm.''' – [[Rudolf Albert Wolfgang Herrmann]] (gebore 1885, datum van afstorwe onbekend)
* '''Ray''' – [[John Ray]] (1627–1705)
* '''Raymond''' – [[Louis-Florent-Marcel Raymond]] (1915–1972)
* '''Razaf.''' – [[A. Razafindratsira fl.]] (gebore 1987)
* '''R.Bernal''' – [[Rodrigo Bernal]] (gebore 1959)
* '''R.Br.''' – [[Robert Brown (botanis)|Robert Brown]] (1773–1858)
* '''Rchb.''' – [[Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach]] (1793–1879)
* '''Rchb.f.''' – [[Heinrich Gustav Reichenbach]] (1824–1889)
* '''R.C.Jacks''' – [[Raymond Carl Jacks]] (gebore 1928)
* '''R.C.Moran''' – [[Robbin C. Moran]] (fl. 1986)
* '''R.Dahlgren''' – [[Rolf Martin Theodor Dahlgren]] (1932–1987)
* '''Rech.''' – [[Karl Rechinger]] (1867–1952)
* '''Rech.f.''' – [[Karl Heinz Rechinger]] (1906–1998)
* '''R.E.Fr.''' – [[Robert Elias Fries]] (1876–1966)
* '''Regel''' – [[Eduard August von Regel]] (1815–1892)
* '''Rehder''' – [[Alfred Rehder]] (1863–1949)
* '''Reichard''' – [[Johann Jacob Reichard]] (1743–1782)
* '''Reinw.''' – [[Caspar Georg Carl Reinwardt]] (1773–1854)
* '''Reissek''' – [[Siegfried Reisseck]] (1819–1871)
* '''Rendle''' – [[Alfred Barton Rendle]] (1865–1938)
* '''Req.''' – [[Esprit Requien]] (1788–1851)
* '''Resv.-Holms.''' – [[Hanna Resvoll-Holmsen]] (1873–1943)
* '''Resvoll''' – [[Thekla Resvoll]] (1871–1948)
* '''Retz.''' – [[Anders Johan Retzius]] (1742–1821)
* '''Reut.''' – [[George François Reuter]] (1805–1872)
* '''Reveal''' – [[J.L. Reveal|James Lauritz Reveal]] (gebore 1941)
* '''Rhode''' – [[Johann Gottlieb Rhode]] (1762–1827)
* '''Rich.''' – [[Louis Claude Richard|Louis Claude Marie Richard]] (1754–1821)
* '''Richardson''' – [[John Richardson]] (1787–1865)
* '''Richens''' – [[Richard Hook Richens]] (1919–1984)
* '''Riddell''' – [[John Leonard Riddell]] (1807–1865)
* '''Ridl.''' – [[Henry Nicholas Ridley]] (1855–1956)
* '''Ridsd.''' – [[Colin Ernest Ridsdale]] (gebore 1944)
* '''Rivière''' – [[Marie Auguste Rivière]] (1821–1877)
* '''Rizzini''' – [[Carlos Toledo Rizzini]] (gebore 1921)
* '''R.J.Bayer''' – [[Randall James Bayer]] (gebore 1955)
* '''R.K.Godfrey''' – [[Robert Kenneth Godfrey]] (1911–2000)
* '''R.Knuth''' – [[Reinhard Gustav Paul Knuth]] (1874–1957)
* '''R.M.Harper''' – [[Roland McMillan Harper]] (1878–1966)
* '''R.M.King''' – [[Robert Merrill King]] (gebore 1930)
* '''R.Morales''' – [[Ramón Morales Valverde]] (gebore 1950)
* '''R.M.Patrick''' – [[Ruth Patrick]] (gebore 1907)
* '''R.M.Schust.''' – [[Rudolf M. Schuster]] (gebore 1921)
* '''Robbr.''' – [[Elmar Robbrecht]] (gebore 1946)
* '''Robyns''' – [[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns]] (1901–1986)
* '''Rock''' – [[Joseph Rock]] (1884–1962)
* '''Rodr.''' – [[José Demetrio Rodrígues]] (1780–1846)
* '''Roem.''' – [[Johann Jakob Roemer]] (1763–1819)
* '''Rogow.''' – [[Athanasi Semenovich Rogowicz]] (1812–1878)
* '''Röhl.''' – [[Johann Christoph Röhling]] (1757–1813)
* '''Röhr''' – [[Julius Bernard von Röhr]] (1686–1742)
* '''J.P.Röhr''' – [[Julius von Röhr|Julius Philip Benjamin von Röhr]] (1737–1793)
* '''Rohrb.''' – [[Paul Rohrbach (botanist)|Paul Rohrbach]] (1846–1871)
* '''Rollins''' – [[Reed Clark Rollins]] (1911–1998)
* '''Romagn.''' – [[Henri Romagnesi]] (1912–1999)
* '''Romans''' – [[Bernard Romans]] (c. 1720–1784)
* '''Rose''' – [[Joseph Nelson Rose]] (1862–1928)
* '''Rosenv.''' – [[Janus Lauritz Andreas Kolderup Rosenvinge|Lauritz Kolderup Rosenvinge]] (1858 - 1939)
* '''Rost.''' – [[Friedrich Wilhelm Gottlieb Theophil Rostkovius]] (1770–1848)
* '''Rota''' – [[Lorenzo Rota]] (1819–1855)
* '''Roth''' – [[Albrecht Wilhelm Roth]] (1757–1834)
* '''Rothm.''' – [[Werner Hugo Paul Rothmaler]] (1908–1962)
* '''Rottb.''' – [[Christen Friis Rottbøll]] (1727–1797)
* '''Roxb.''' – [[William Roxburgh]] (1751–1815)
* '''Royle''' – [[John Forbes Royle]] (1798–1858)
* '''R.R.Haynes''' – [[Robert Ralph Haynes]] (gebore 1945)
* '''R.R.Scott''' – [[Robert Robinson Scott]] (1827–1877)
* '''R.T.Clausen''' – [[Robert Theodore Clausen]] (1911–1981)
* '''Rudall''' – [[Paula J. Rudall]] (gebore 1954)
* '''Ruiz''' – [[Hipólito Ruiz López]] (1754–1815)
* '''Rumph.''' – [[Georg Eberhard Rumphius]] (1628–1702)
* '''Rümpler''' – [[Karl Theodor Rümpler]] (1817–1891)
* '''Ruoy''' – [[Georges Rouy]] (1851–1924)
* '''Rupr.''' – [[Franz Josef Ruprecht]] (1814–1870)
* '''Rusby''' – [[Henry Hurd Rusby]] (1855–1940)
* '''Rydb.''' – [[Per Axel Rydberg]] (1860–1931)
{{div col end}}

== S ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Sabine''' – [[Joseph Sabine]] (1770–1837)
* '''Sacc.''' – [[Pier Andrea Saccardo]] (1845–1920)
* '''Sachs''' – [[Julius von Sachs]] (1832–1897)
* '''Salisb.''' – [[Richard Anthony Salisbury]] (1761–1829)
* '''Sandwith''' – [[Noel Yvri Sandwith]] (1901–1965)
* '''Santin''' – [[Dionete Aparecida Santin]] (fl. 1991)
* '''Sarg.''' – [[Charles Sprague Sargent]] (1841–1927)
* '''Sart.''' – [[Giovanni Battista Sartorelli]] (1780–1853)
* '''Sartwell''' – [[Henry Parker Sartwell]] (1792–1867)
* '''Sauss.''' – [[Horace-Bénédict de Saussure]] (1740–1799)
* '''Savi''' – [[Gaetano Savi]] (1769–1844)
* '''Savigny''' – [[Marie Jules César Lélorgne de Savigny]] (1777–1851)
* '''S.Carter''' – [[Susan Carter Holmes]] (gebore 1933)
* '''Scharf''' – [[Uwe Scharf]] (gebore 1965)
* '''Schauer''' – [[Johannes Conrad Schauer]] (1813–1848)
* '''Sch.Bip.''' – [[Carl Heinrich Schultz|Carl Heinrich Bipontinus Schultz]] (1805–1867)
* '''Scheele''' – [[George Heinrich Adolf Scheele]] (1808–1864)
* '''Schelle''' – [[Ernst Schelle]] (1864–1945)
* '''Schenk''' – [[Joseph August Schenk]] (1815–1891)
* '''Scherb.''' – [[Johannes Scherbius]] (1769–1813)
* '''Schindl.''' – [[Anton Karl Schindler]] (1879–1964)
* '''Schinz''' – [[Hans Schinz]] (1858–1941)
* '''Schleid.''' – [[Matthias Jakob Schleiden]] (1804–1881)
* '''Schltdl.''' – [[Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal]] (1794–1866)
* '''Schltr.''' – [[Rudolf Schlechter]] (1872–1925)
* '''Schmalh.''' – [[Johannes Theodor Schmalhausen]] (1849–1894)
* '''Schoepf''' – [[Johann David Schoepf]] (1752–1800)
* '''Schönl.''' – [[Johann Lucas Schönlein]] (1793–1864)
* '''Schönland''' – [[Selmar Schönland]] (1860–1940)
* '''Schott''' – [[Heinrich Wilhelm Schott]] (1794–1865)
* '''Schottky''' – [[Ernst Max Schottky]] (1888–1915)
* '''Schrad.''' – [[Heinrich Adolph Schrader]] (1767–1836)
* '''Schrank''' – [[Franz Paula von Schrank]] (1747–1810)
* '''Schreb.''' – [[Johann Christian Daniel von Schreber]] (1739–1810)
* '''Schult.''' – [[Josef August Schultes]] (1773–1831)
* '''Schult.f.''' – [[Julius Hermann Schultes]] (1804–1840)
* '''Schumach.''' – [[Heinrich Christian Friedrich Schumacher]] (1757–1830)
* '''Schur''' – [[Philipp Johann Ferdinand Schur]] (1799–1878)
* '''Schwartz''' – [[Ernest Justus Schwartz]] (1869–1939)
* '''Schweik.''' – [[Herold Georg Wilhelm Johannes Schweickerdt]] (1903–1977)
* '''Schwein.''' – [[Lewis David von Schweinitz]] (1780–1834)
* '''Schweinf.''' – [[Georg August Schweinfurth]] (1836–1925)
* '''Schwer.''' – [[Fritz Kurt Alexander von Schwerin]] (1847–1925)
* '''Scop.''' – [[Giovanni Antonio Scopoli]] (1723–1788)
* '''Scribn.''' – [[Frank Lamson-Scribner]] (1851–1938)
* '''S.D.Jones''' – [[Stanley D. Jones]] (fl. 1992)
* '''Secr.''' – [[Louis Secretan]] (1758–1839)
* '''Seem.''' – [[Berthold Carl Seemann]] (1825–1971)
* '''Seigler''' – [[David Stanley Seigler]] (gebore 1940)
* '''Selander''' – [[Nils Sten Edvard Selander]] (1891–1957)
* '''Semple''' – [[John Cameron Semple]] (gebore 1947)
* '''Sendtn.''' – [[Otto Sendtner]] (1813–1859)
* '''Seneb.''' – [[Jean Senebier]] (1742–1809)
* '''Ser.''' – [[Nicolas Charles Seringe]] (1776–1858)
* '''Sessé''' – [[Martín Sessé y Lacasta]] (1751–1808)
* '''Seub'''. - [[Moritz August Seubert]] (1818–1878)
* '''S.F.Blake''' – [[Sidney Fay Blake]] (1892–1959)
* '''S.G.Gmel.''' – [[Samuel Gottlieb Gmelin]] (c. 1744–1774)
* '''Shafer''' – [[John Adolph Shafer]] (1863–1918)
* '''Sharsm.''' – [[Carl Sharsmith|Carl William Sharsmith]] (1903–1994)
* '''Shaver''' – [[Jesse Milton Shaver]] (1888–1961)
* '''Shear''' – [[Cornelius Lott Shear]] (1865–1956)
* '''Shinners''' – [[Lloyd Herbert Shinners]] (1918–1971)
* '''Shipunov''' – [[Alexey B. Shipunov]] (gebore 1965)
* '''Shiras.''' – [[Yasuyoshi (Miho or Homi) Shirasawa]] (1868–1947)
* '''Short''' – [[Charles Wilkins Short]] (1794–1863)
* '''Shuttlew.''' – [[Robert James Shuttleworth]] (1810–1874)
* '''Sibth.''' – [[John Sibthorp]] (1758–1796)
* '''Sieber''' – [[Franz Sieber]] (1789–1844)
* '''Siebold''' – [[Philipp Franz von Siebold]] (1796–1866)
* '''Sim''' – [[Thomas Robertson Sim]] (1856–1938)
* '''Simon-Louis''' – [[Leon L. Simon-Louis]] (1834–1913)
* '''Sims''' – [[John Sims]] (1749–1831)
* '''Sing.''' – [[Rolf Singer]] (1906–1994)
* '''Skeels''' – [[Homer Collar Skeels]] (1873–1934)
* '''Slavin''' – [[Berhard Henry Slavin]] (gebore 1873, datum van afstorwe onbekend)
* '''Sleumer''' – [[Hermann Otto Sleumer]] (1906–1993)
* '''Sm.''' – [[James Edward Smith]] (1759–1828)
* '''Small''' – [[John Kunkel Small]] (1869–1938)
* '''S.Moore''' – [[Spencer Le Marchant Moore]] (1850–1931)
* '''Smyth''' – [[Bernard Bryan Smyth]] (1843–1913)
* '''Snijman''' – [[Dierdré Snijman]] (1949- )
* '''Sobol.''' – [[Gregor Fedorovitch Sobolewsky]] (1741–1807)
* '''Soderstr.''' – [[Thomas Robert Soderstrom]] (1936–1987)
* '''Soegeng''' – [[Wertit Soegeng-Reksodihardjo]] (gebore 1935)
* '''Soják''' – [[Jirí Soják]] (gebore 1936)
* '''Sol.''' – [[Daniel Solander]] (1733–1782)
* '''Sole''' – [[William Sole]] (1741–1802)
* '''Soler.''' – [[Hans Solereder]] (1860–1920)
* '''Sond.''' – [[Otto Wilhelm Sonder]] (1812–1881)
* '''Sonn.''' – [[Pierre Sonnerat]] (1748–1814)
* '''Spach''' – [[Édouard Spach]] (1801–1879)
* '''Spellenb.''' – [[Richard Spellenberg]] (gebore 1940)
* '''S.Pierce''' – [[Simon Pierce]]  (gebore 1974)
* '''Sprague''' – [[Thomas Archibald Sprague]] (1877–1958)
* '''Spreng.''' – [[Curt Polycarp Joachim Sprengel]] (1766–1833)
* '''Spring''' – [[Antoine Fredéric Spring]] (1814–1872)
* '''Spruce''' – [[Richard Spruce]] (1817–1893)
* '''S.S.Chang''' – [[Siu Shih Chang]] (gebore 1918)
* '''Stace''' – [[Clive A. Stace|Clive Anthony Stace]] (gebore 1938)
* '''Standl.''' – [[Paul Carpenter Standley]] (1884–1963)
* '''Stapf''' – [[Otto Stapf]] (1857–1933)
* '''Staudt''' – [[Günther Staudt]] (gebore 1926)
* '''S.T.Blake''' – [[Stanley Thatcher Blake]] (1910–1973)
* '''Stearn''' – [[William Thomas Stearn]] (1911–2001)
* '''Stebbins''' – [[George Ledyard Stebbins]] (1906–2000)
* '''Steenis''' – [[Cornelis Gijsbert Gerrit Jan van Steenis]] (1901–1986)
* '''Stein''' – [[Berthold Stein]] (1847–1926)
* '''Steller''' – [[Georg Wilhelm Steller]] (1709–1746)
* '''Steph.''' – [[Franz Stephani]] (1842–1927)
* '''Sternb.''' – [[Kaspar Maria von Sternberg]] (1761–1838)
* '''Sterns''' – [[Emerson Ellick Sterns]] (1846–1926)
* '''Steud.''' – [[Ernst Gottlieb von Steudel]] (1783–1856)
* '''Steward''' – [[Albert Newton Steward]] (1897–1959)
* '''Steyerm.''' – [[Julian Alfred Steyermark]] (1909–1988)
* '''Stiehler''' – [[August Wilhelm Stiehler]] (1797-1878)
* '''Stocks''' – [[John Ellerton Stocks]] (1822–1854)
* '''Stokes''' – [[Jonathan S. Stokes]] (1755–1831)
* '''Stoneman''' – [[Bertha Stoneman]] (1866 – 1943)
* '''Strasb.''' – [[Eduard Strasburger]] (1844–1912)
* '''Stritch''' – [[L.R.Stritch]] (fl. 1982)
* '''Stuchlik''' – [[Jaroslav Stuchlik]] (1890–1967)
* '''Stuntz''' – [[Stephen Conrad Stuntz]] (1875–1918)
* '''Sturm''' – [[Jacob W. Sturm]] (1771–1848)
* '''Sudw.''' – [[George Bishop Sudworth]] (1864–1927)
* '''Suess.''' – [[Karl Suessenguth]] (1893–1955)
* '''Suksd.''' – [[Wilhelm Nikolaus Suksdorf]] (1850–1932)
* '''Sull.''' – [[William Starling Sullivant]] (1803–1873)
* '''Suter''' – [[Johann Rudolf Suter]] (1766–1827)
* '''Svenson''' – [[Henry Knute Svenson]] (1897–1986)
* '''Svent.''' – [[Eric R. Svensson Sventenius]] (1910–1973)
* '''Sw.''' – [[Olof Swartz]] (1716–1808)
* '''S.Watson''' – [[Sereno Watson]] (1812–1883)
* '''Sweet''' – [[Robert Sweet (botanis)|Robert Sweet]] (1783–1835)
* '''Swezey''' – [[Goodwin Deloss Swezey]] (1851–1934)
* '''Swingle''' – [[Walter Tennyson Swingle]] (1871–1952)
* '''Syme''' – [[John Thomas Irvine Boswell Syme]] (1822–1888)
* '''Symons''' – [[Jelinger Symons]] (1778–1851)
* '''S.Y.Wang''' – [[Sui-Yi Wang]] (gebore 1934)
* '''Syzsyzl.''' – [[Ignaz von Szyszylowicz]] (1857–1910)
{{div col end}}

== T ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''T.A.Chr.''' – [[Tyge Ahrengot Christensen]] (1918–1996)
* '''Takht.''' – [[Armen Takhtajan]] (gebore 1910)
* '''T.Anderson''' – [[Thomas Anderson (botanist)|Thomas Anderson]] (1832–1870)
* '''Tansley''' – [[Arthur Tansley]] (1871–1955)
* '''Taub.''' – [[Paul Hermann Wilhelm Taubert]] (1862–1897)
* '''Tausch''' – [[Ignaz Friedrich Tausch]] (1793–1848)
* '''Taylor''' – [[Roy L. Taylor]] (gebore 1932)
* '''T.Bastard''' – [[Thomas Bastard (botanist)|Thomas Bastard]] (d. 1815)
* '''T.C.E.Fr.''' – [[Thore Christian Elias Fries]] (1886–1930)
* '''T.Durand''' – [[Théophile Alexis Durand]] (1855–1912)
* '''Ten.''' – [[Michele Tenore]] (1780–1861)
* '''T.E.Raven''' – [[Tamra Engelhorn Raven]] (gebore 1945)
* '''T.F.Forst.''' – [[Thomas Furley Forster]] (1761–1825)
* '''Thell.''' – [[Albert Thellung]] (1881–1928)
* '''Thìeret''' – [[John William Thìeret]] (gebore 1926)
* '''Thomas''' – [[David Thomas]] (1776–1859)
* '''Thomson''' – [[Thomas Thomson (botanist)|Thomas Thomson]] (1817–1878)
* '''Thonn.''' – [[Peter Thonning]] (1775–1848)
* '''Thorne''' – [[Robert Folger Thorne]] (gebore 1920)
* '''Thouars''' – [[Louis-Marie Aubert du Petit-Thouars]] (1758–1831)
* '''Thuill.''' – [[Jean Louis Thuillier]] (1757–1822)
* '''Thulin''' – [[Mats Thulin]] (gebore 1948)
* '''Thunb.''' – [[Carl Peter Thunberg]] (1743–1828)
* '''Tidestr.''' – [[Ivar Frederick Tidestrøm]] (1864–1956)
* '''Tiegh.''' – [[Phillippe Édouard Léon van Tieghem]] (1839–1914)
* '''Tiling''' – [[Heinrich Sylvester Theodor Tiling]] (1864–1956)
* '''Tineo''' – [[Vincenzo Tineo]] (1791–1856)
* '''T.Lestib.''' – [[Thémistocle Gaspard Lestiboudois]] (1797–1876)
* '''T.M.Salter''' – [[Terence Macleane Salter]] (1883–1963)
* '''T.Moore''' – [[Thomas Moore]] (1821–1887)
* '''T.N.McCoy''' – [[Thomas Nevil McCoy]] (gebore 1905)
* '''Tod.''' – [[Agostino Todaro]] (1818–1892)
* '''Todzia''' – [[Carol Ann Todzia]] (fl. 1986)
* '''Tolm.''' – [[Alexandr Innokentevich Tolmatchew]] (1903–1979), ook gespel as Tolmachew, Tolmachev
* '''Torr.''' – [[John Torrey]] (1796–1873)
* '''Tourn.''' – [[Joseph Pitton de Tournefort]] (1656–1708)
* '''T.Q.Nguyen''' – [[To Quyen Nguyen]] (fl. 1965)
* '''Trad.''' – [[John Tradescant the younger]] (1608–1662)
* '''Tratt.''' – [[Leopold Trattinnick]] (1764–1889)
* '''Trautv.''' – [[Ernst Rudolf von Trautvetter]] (1809–1889)
* '''Trel.''' – [[William Trelease]] (1857–1945)
* '''Triana''' – [[José Jéronimo Triana]] (1834–1890)
* '''Trimen''' – [[Henry Trimen]] (1843–1896)
* '''Trin.''' – [[Carl Bernhard von Trinius]] (1778–1844)
* '''Tswett''' – [[Mikhail Tsvet]] (1872–1919)
* '''Tuck.''' – [[Edward Tuckerman]] (1817–1886)
* '''Turcz.''' – [[Nicolai Stepanovitch Turczaninow]] (1796–1863)
* '''Turner''' – [[Dawson Turner]] (1775–1858)
* '''Turpin''' – [[Pierre Jean François Turpin]] (1775–1840)
* '''Twaithes''' – [[George Henry Kendrik Twaithes]] (1811–1882)
* '''Tzelev''' – [[Nikolai Nikolaievich Tzelev]] (gebore 1925)
{{div col end}}

== U ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Ueki''' – [[Robert Ueki]] (fl. 1973)
* '''Uitewaal''' – [[Antonius Josephus Adrianus Uitewaal]] (1899–1963)
* '''Ulbr.''' – [[Oskar Eberhard Ulbrich]] (1879–1952)
* '''Ule''' – [[Ernst Heinrich Georg Ule]] (1854–1915)
* '''Ulmer''' – [[Torsten Ulmer]] (gebore 1970)
* '''Underw.''' – [[Lucien Marcus Underwood]] (1853–1907)
* '''Urb.''' – [[Ignatz Urban]] (1848–1931)
* '''Ursch''' – [[Eugène Ursch]] (1882–1962)
{{div col end}}

== V ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Vahl''' – [[Martin Vahl (botanist)|Martin Vahl]] (1749–1804)
* '''Vail''' – [[Anna Murray Vail]] (1863–1955)
* '''Vaill.''' – [[Sébastien Vaillant]] (1669–1722)
* '''Valeton''' – [[Theodoric Valeton]] (1855–1929)
* '''Van Houtte''' – [[Louis Benoit Van Houtte]] (1810–1876)
* '''Van Jaars.''' – [[Ernst van Jaarsveld]] (1953 - )
* '''Vand.''' – [[Domenico Vandelli]] (1735–1816)
* '''Vaniot''' – [[Eugene Vaniot]] (died 1913)
* '''Vasey''' – [[George Vasey (botanist)|George Vasey]] (1822–1893)
* '''Vassilcz.''' – [[I. T. Vassilczenko]] (Иван Т. Васильченко) (b. 1903)&lt;!-- I managed to find that his first name is Ivan (Иван) but if you Google that nothing comes up. So, you'll have to use the initials. He was alive as of 1993; see http://markmail.org/message/zd3z4rfbtx3s4zsu and http://www.ipni.org/ipni/idAuthorSearch.do?id=11079-1&amp;back_page=%2Fipni%2FeditAdvAuthorSearch.do%3Ffind_abbreviation%3D%26find_surname%3DVassilczenko%26find_isoCountry%3D%26find_forename%3D%26output_format%3Dnormal--&gt;
* '''Vavilov''' – [[Nikolai Vavilov]] (1887–1943)
* '''Veitch''' – [[John Gould Veitch]] (1839–1870)
* '''Vell.''' – [[José Mariano da Conceição Vellozo]] (1742–1811)
* '''Velloso''' – [[Joaquim Velloso de Miranda]] (1733–1815)
* '''Vent.''' – [[Étienne Pierre Ventenat]] (1757–1808)
* '''Verdc.''' – [[Bernard Verdcourt]] (gebore 1925)
* '''V.Gibbs''' – [[Vicary Gibbs (botanist)|Vicary Gibbs]] (1853–1932)
* '''Vickery''' – [[Joyce Winifred Vickery]] (1908–1979)
* '''Vict.''' – [[Marie-Victorin|Conrad Kirouac, Brother Marie-Victorin]] (1885–1944)
* '''Vierh.''' – [[Friedrich Vierhapper]]
* '''Vignolo''' – [[Ferdinando Vignolo-Lutati]] (1878–1965)
* '''Vill.''' – [[Dominique Villars]] (1745–1814)
* '''Vilm.''' – [[Pierre Louis François Lévêque de Vilmorin]] (1816–1860)
* '''Vitman''' – [[Fulgenzio Vitman]] (1728–1806)
* '''Vittad.''' – [[Carlo Vittadini]] (1800–1865)
* '''Viv.''' – [[Domenico Viviani]] (1772–1840)
* '''Vogel''' – [[Julius Rudolph Theodor Vogel]] (1812–1841)
* '''Volkart''' – [[Albert Volkart]] (1873–1951)
{{div col end}}

== W ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Wahlenb.''' – [[Göran Wahlenberg]] (1780–1851)
* '''Waisb.''' – [[Anton Waisbecker]] (1835–1916)
* '''Wall.''' – [[Nathaniel Wallich]] (1786–1854)
* '''Wallr.''' – [[Karl Friedrich Wilhelm Wallroth]] (1792–1857)
* '''Walp.''' – [[Wilhelm Gerhard Walpers]] (1816–1853)
* '''Walter''' – [[Thomas Walter]] (1740–1789)
* '''Wangen.''' – [[Friedrich Adam Julius von Wangenheim]] (1749–1800)
* '''Warb.''' – [[Otto Warburg (botanis)|Otto Warburg]] (1859–1938)
* '''Ward''' – [[Lester Frank Ward]] (1841–1913)
* '''Warder''' – [[John Aston Warder]] (1812–1883)
* '''Warm.''' – [[Johannes Eugenius Bülow Warming]] (1841–1924)
* '''Watt''' – [[David Allan Poe Watt]] (1830–1917)
* '''Wawra''' – [[Heinrich Wawra von Fernsee]] (1831–1887)
* '''W.Bartram''' – [[William Bartram]] (1739–1823)
* '''W.C.Cheng''' – [[Wan Chun Cheng]] (1904–1983)
* '''W.Curtis''' – [[William Curtis]] (1746–1799)
* '''W.D.Francis''' – [[William Douglas Francis]]
* '''Weath.''' – [[Charles Alfred Weatherby]] (1875–1949)
* '''Webb''' – [[Philip Barker Webb]] (1793–1854)
* '''Weber''' – [[George Heinrich Weber]] (1752–1828)
* '''Wedd.''' – [[Hugh Algernon Weddell]] (1819–1877)
* '''Wedem.''' – [[Wedermeyer]] (fl. bef. 1803)
* '''Wege''' – [[Juliet Wege]] (gebore 1971)
* '''Weigel''' – [[Christian Ehrenfried von Weigel]] (1748–1831)
* '''Weihe''' – [[Carl Ernst August]] (1779–1834)
* '''Weinm.''' – [[Johann Anton Weinmann]] (1782–1858)
* '''Wells''' – [[Bertram Whittier Wells]] (1884–1978)
* '''Welw.''' – [[Friedrich Martin Josef Welwitsch|Friedrich Welwitsch]] (1806–1872)
* '''Wender.''' – [[Georg Wilhelm Franz Wenderoth]] (1774–1861)
* '''Werderm.''' – [[Erich Werdermann]] (1892–1959)
* '''Wesm.''' – [[Alfred Wesmael]] (1832–1905)
* '''Wess.Boer''' – [[Jan Gerard Wessels Boer]] (1936–2019)
* '''Weston''' – [[Richard Weston]] (c. 1733–1806)
* '''Wettst.''' – [[Richard Wettstein]] (1863–1931)
* '''W.Fitzg.''' – [[William Vincent Fitzgerald]] (1867–1929)
* '''W.H.Brewer''' – [[William Henry Brewer]] (1828–1910)
* '''Wherry''' – [[Edgar Theodore Wherry]] (1885–1982)
* '''W.Hook.''' – [[William Hooker]] (1779–1832)
* '''W.H.Wagner''' – [[Warren Herbert Wagner]] (1920–2000)
* '''Wibel''' – [[August Wilhelm Eberhard Christoph Wibel]] (1775–1814)
* '''Widder''' – [[Felix Joseph Widder]] (1892–1974)
* '''Wiegand''' – [[Karl McKay Wiegand]] (1873–1942)
* '''Wiersama''' – [[John H. Wiersama]] (gebore 1950)
* '''Wight''' – [[Robert Wight]] (1796–1872)
* '''Willd.''' – [[Carl Ludwig von Willdenow]] (1765–1812)
* '''Wille''' – [[Johan Nordal Fischer Wille]] (1858–1924)
* '''Willk.''' – [[Heinrich Moritz Willkomm]] (1821–1895)
* '''Windham''' – [[Michael D. Windham]] (gebore 1954)
* '''Wipff''' – [[J.K.Wipff]] (gebore 1962)
* '''With.''' – [[William Withering]] (1741–1799)
* '''Wittig''' – [[Rüdiger Wittig]] (gebore 1946)
* '''W.L.E.Schmidt''' – [[Wilhelm Ludwig Ewald Schmidt]] (1804–1843)
* '''W.Mast.''' – [[William Masters, botanis]] (1796–1874)
* '''W.M.Curtis''' – [[Winifred Mary Curtis]] (1905–2005)
* '''Wolley-Dod''' – [[Anthony Hurt Wolley-Dod]] (1861–1948)
* '''Wood''' – [[William Wood (botanist)|William Wood]] (1745–1808)
* '''Woods''' – [[Joseph Woods|Joseph Woods Jr.]] (1776–1864)
* '''Woodson''' – [[Robert Everard Woodson Jr.]] (1904–1963)
* '''Woodv.''' – [[William Woodville]] (1752–1805)
* '''Woolls''' – [[William Woolls]] (1814–1893)
* '''Woronow''' – [[Georg Jurij Nikolaewitch Woronow]] (1874–1931)
* '''Woyn.''' – [[Heinrich Karl Woynar]] (1865–1917)
* '''W.Palmer''' – [[William Palmer (botanis)|William Palmer]] (1856–1921)
* '''W.P.C.Barton''' – [[William Paul Crillon Barton]] (1786–1856)
* '''W.Petz.''' – [[Karl Wilhelm Petzold]] (1848–1897)
* '''W.R.Buck''' – [[William Russell Buck]] (gebore 1950)
* '''W.Saunders''' – [[William Saunders]] (1822–1900)
* '''W.Stone''' – [[Witmer Stone]] (1866–1939)
* '''W.T.Aiton''' – [[William Townsend Aiton]] (1766–1849)
* '''Wullschl.''' – [[Heinrich Wullschlägel]] (1805–1864)
* '''W.Watson''' – [[William Watson]] (1858–1925)
* '''W.Wight''' – [[William Franklin Wight]] (1874–1954)
* '''W.Wolf''' – [[Wolfgang Wolf]] (1875–1950)
* '''Wydler''' – [[Heinrich Wydler]] (1800–1883)
* '''W.Zimm.''' – [[Walter Max Zimmerman]] (1892–1980)
{{div col end}}

== Y ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Yakovlev''' – [[Gennady Yakovlev|Gennady Pavlovic Yakovlev]] (gebore 1934)
* '''Yunck.''' – [[Truman George Yuncker]] (1891–1964)
{{div col end}}

== Z ==
{{div col|colwidth=26em}}
* '''Zabel''' – [[Hermann Zabel]] (1832–1912)
* '''Zanted.''' – [[Giovanni Zantedeschi]] (1773–1846)
* '''Zapal.''' – [[Hugo Zapalowicz]] (1852–1917)
* '''Zeyh.''' – [[Karl Ludwig Philipp Zeyher]] (1799–1858)
* '''Zinn''' – [[Johann Gottfried Zinn]] (1727–1759)
* '''Ziz''' – [[Johann Baptist Ziz]] (1779–1829)
* '''Zizka''' – [[Georg Zizka]] (fl. 1987)
* '''Zohary''' – [[Michael Zohary]] (1898–1983)
* '''Zoll.''' – [[Heinrich Zollinger]] (1818–1859)
* '''Zucc.''' – [[Joseph Gerhard Zuccarini]] (1790–1848)
{{div col end}}

== Sien ook ==
* [[Lys van soöloë volgens skrywer afkorting]]

== Verwysings ==
: ''Hierdie artikel is oorspronklik vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel, [[:en:List of botanists by author abbreviation]].''
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.ipni.org/ipni/query_author.html IPNI skrywer soek bladsy]
* [http://asaweb.huh.harvard.edu:8080/databases/botanist_index.html Botaniste databasis (Harvard Universiteit Herbaria)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110610145019/http://asaweb.huh.harvard.edu:8080/databases/botanist_index.html |date=10 Junie 2011 }}
* [http://www.f-lohmueller.de/botany/Authors.htm Meer botaniniese skrywer afkortings 1]
* [http://www.rjb.csic.es/floraiberica/floraiberica/apendices/marcos_autores.htm Meer botaniniese skrywer afkortings 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041119031347/http://www.rjb.csic.es/floraiberica/floraiberica/apendices/marcos_autores.htm |date=19 November 2004 }}
* [http://www.calflora.net/bloomingplants/authorattributions.html Meer botaniniese skrywer afkortings 3]
* [http://www.mfaint.demon.co.uk/cactus/author.html Meer botaniniese skrywer afkortings 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306104348/http://www.mfaint.demon.co.uk/cactus/author.html |date= 6 Maart 2016 }}
* [http://www.univers-orchidees.org/index.php?section=auteurs&amp;act=Chercher&amp;alpha=Tous&amp;PHPSESSID=499331f0490419e8f3970d048d062c94 Meer botaniniese skrywer afkortings 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128012730/http://www.univers-orchidees.org/index.php?section=auteurs&amp;act=Chercher&amp;alpha=Tous&amp;PHPSESSID=499331f0490419e8f3970d048d062c94 |date=28 Januarie 2011 }}
* [http://mazinger.sisib.uchile.cl/repositorio/lb/ciencias_quimicas_y_farmaceuticas/navasl02/01.html Meer botaniniese skrywer afkortings 6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070613111312/http://mazinger.sisib.uchile.cl/repositorio/lb/ciencias_quimicas_y_farmaceuticas/navasl02/01.html |date=13 Junie 2007 }}

[[Kategorie:Plante|Botaniste]]
[[Kategorie:Lys van wetenskaplikes]]
[[Kategorie:Lyste|Botaniste volgens outeursafkorting]]</text>
      <sha1>lf5nc0pbbp1zg308ubx2cgp43d0ydjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kernfusie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39970</id>
    <revision>
      <id>2921329</id>
      <parentid>2895795</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T20:58:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>tikfout</comment>
      <origin>2921329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4492" sha1="1zp87npuhx8ffulnkzkj8to3mipa2mt" xml:space="preserve">[[Lêer:Deuterium-tritium fusion.svg|regs|duimnael|Fusie van [[deuterium]] met [[tritium]] om [[helium-4]] te vorm, deur vrystelling van 'n [[neutron]]. Omdat massa afgestaan is ('n neutron is afgegee) word 17.59 [[Elektronvolt|MeV]] energie vrygestel volgens die formule E = Δmc&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.]]

'''Kernfusie''' is die samesmelting van verskillende [[atome]], waardeur 'n ander, swaarder (d.w.s. verder in die [[periodieke tabel]] geleë) element gevorm word. Hierdie samesmelting is gewoonlik slegs moontlik by baie hoë [[druk]] en [[temperatuur]] (soos in die [[son]]) – dit is wanneer atome die vinnigste beweeg en hard teen mekaar sal bots. As atome baie hard teenmekaar bots, gebeur dit dat die atoomkern van een atoom ’n ander atoom se kern binnedring en saamsmelt om een atoom te vorm met ’n groter kern. Byvoorbeeld as [[deuterium]] &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;H ('n [[waterstof]]atoom met twee nukleone, een proton en een neutron, met atoomgetal = 1) en [[tritium]] &lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;H (een proton en twee neutrone) saamsmelt om &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;He, met atoomgetal = 2, te vorm. In die proses word energie vrygestel omdat &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;He ’n laer massa het as die som van &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;H en &lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;H. Die energie wat vrygestel word, kan bereken word deur die bekende formule E = mc&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Dit kan soos volg voorgestel word:

::&lt;math&gt;\mathrm{^{2}_{1}H\ + \ ^{3}_{1}H\ \longrightarrow\ ^{4}_{2}He\ +\ ^{1}_{0}n}&lt;/math&gt;

(Onthou dat {{sub sup|2|1}}H 'n waterstof-atoom is met twee nukleone: 1 [[proton]] en 1 [[elektron]]. Kyk ook [[Isotoop]].)

Wanneer die atome van elemente ligter as [[yster]], byvoorbeeld waterstof, saamsmelt, word 'n deel van die atome se massa omgesit in energie, in die geval van waterstof ongeveer 0,67%. In teenstelling hiermee benodig die fusie van swaarder atome juis energie en word dit geabsorbeer i.p.v. vrygestel.

Voordat die Duitse fisikus [[Hans Bethe]] in 1938 voorgestel het dat die son en die sterre hulle energie deur kernfusie opwek, was dit 'n raaisel waar al die energie vandaan kom: al die chemiese reaksies wat in dié tyd bekend was, het te min energie opgelewer. Die son sit elke sekonde ongeveer 600 miljoen ton waterstof om in 596 ton [[helium]]. Die verskil in die massa, vier miljoen ton, word in energie omgesit, waarvolgens [[Albert Einstein]] se beroemde formule ''E'' = ''mc''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; geld.

Kernfusie is ook die energiebron van 'n [[waterstofbom]], wat baie magtiger blyk te wees as die [[atoombom]] van die 1940's, waarin atome gesplits is.

Kernfusie is nie 'n [[kettingreaksie]] nie: daar kom dus geen deeltjies vry wat 'n nuwe (en dus aanhoudende) fusie kan veroorsaak nie. Die fusieproses kan slegs aan die gang gehou word deur 'n uiters hoë temperatuur en druk, soos rondom die middelpunt van 'n ster gevind word. Anders as kernsplitsing, laat kernfusie ook nie noodwendig radioaktiewe materiaal agter as afval nie. Daarom word daar deur sommige wetenskaplikes klem gelê op die ontwikkeling van kernfusie as 'n skoon en veilige energiebron. Die houer waarin die reaksie plaasvind kan egter wel radioaktief word, as gevolg van bestraling deur neutrone. 'n Ander probleem is dat deuterium slegs 0,0115%  van die waterstof op aarde uitmaak en tritium 0%. Die waterstof in [[seewater]] is amper geheel (99,9885%) [[protium]] {{sub sup|1|1}}H en reaksies daarmee is  baie moeiliker (amper onmoontlik) om op beheerde wyse uit te voer. Deuterium moet deur isotoopverryking verkry word en tritium deur reaksies van [[litium]] en [[berillium]] met [[neutron]]e. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://euro-fusion.org/faq/what-is-a-lithium-blanket-and-how-does-it-work/#:~:text=The%20breeding%20of%20tritium%20occurs,product%20of%20the%20fusion%20process.|publisher=Euro-fusion|title=What is a lithium blanket}}&lt;/ref&gt; Hierdie elemente is nie volop nie en berillium is baie toksies.

==Kernfusie in sterre==
[[Lêer:CNO Cycle.svg|duimnael|Die CN-siklus]]
In sterre soos die son word ''wel'' protium in helium omgeskakel onder omstandighede van so baie hoë druk en temperatuur dat dit op aarde nie op beheerde wyse bereik kan word nie. Een van die prosesse behels 'n siklus waarin isotope van [[stikstof]] en [[koolstof]] betrokke is.

== Sien ook ==
* [[Fusiekrag]]
* [[Kernwapen]]
* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131211015354/http://www.glodiebybel.co.za/component/content/article/769-waar-kom-goud-vandaan.html|date=11 Desember 2013 Waar kom goud vandaan?}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Kernfisika]]</text>
      <sha1>1zp87npuhx8ffulnkzkj8to3mipa2mt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afrika-unie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43238</id>
    <revision>
      <id>2921181</id>
      <parentid>2877677</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26552" sha1="eu0krrmfb8z6t6sat8mydzq5r5pqad9" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = Afrika-unie
|volle_naam              = &lt;small&gt;الاتحاد الأفريقي ([[Arabies]])&lt;br /&gt;
''African Union'' ([[Engels]])&lt;br /&gt;
''Union africaine'' ([[Frans]])&lt;br /&gt;
''União Africana'' ([[Portugees]])&lt;br /&gt;
''Unión Africana'' ([[Spaans]])&lt;br /&gt;
''Umoja wa Afrika'' ([[Swahili]])&lt;/small&gt;
|algemene_naam           = die Afrika-unie
|beeld_vlag              = Vlag van die AU.png
|beeld_wapen             = Embleem van die AU.svg
|simbool_tipe            = Embleem
|beeld_kaart             = African Union (orthographic projection).svg
|leuse                   = ''A United and Strong Africa''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''(Engels vir: &quot;'n Verenigde en sterk Afrika&quot;)''&lt;/small&gt;
|volkslied               = ''Let Us All Unite and Celebrate Together''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.africamasterweb.com/AuAnthem.html |title=African Union anthem, etc. |publisher=Africamasterweb.com |accessdate=26 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180427023731/http://www.africamasterweb.com/AuAnthem.html |archive-date=27 April 2018 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''(Engels vir: &quot;Laat ons almal verenig en saam fees vier&quot;)''&lt;/small&gt;
|amptelike_tale          = [[Arabies]], [[Engels]], [[Frans]], [[Portugees]], [[Spaans]] en [[Swahili]]
|hoofstad                = {{vlagikoon|Ethiopië}} [[Addis Abeba]]{{smallsup|a}}&lt;br /&gt;{{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Midrand]]{{smallsup|b}}
|latd                    = 
|latm                    = 
|latNS                   = 
|longd                   = 
|longm                   = 
|longEW                  = 
|grootste_stad           = {{vlagikoon|Nigerië}} [[Lagos]]
|regeringsvorm           = Kontinentale unie
|leiertitels             = • Voorsitter van die vergadering&lt;br /&gt;• Voorsitter van die kommissie&lt;br /&gt;• Parlementêre president
|leiername               = {{vlagikoon|Burundi}} [[Évariste Ndayishimiye]]&lt;br /&gt;{{vlagikoon|Djiboeti}} [[Mahamoud Ali Youssouf]]&lt;br /&gt;{{vlagikoon|Zimbabwe}} [[Fortune Z. Charumbira]]
|oppervlak_rang          = -
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 29&amp;nbsp;922&amp;nbsp;059
|oppervlakmi²            = 11&amp;nbsp;552&amp;nbsp;972
|persent_water           = -
|bevolking_skatting      = 1&amp;nbsp;321&amp;nbsp;000&amp;nbsp;000
|bevolking_skatting_jaar = 2020
|bevolking_rang          = -
|bevolking_sensus        = 
|bevolking_sensus_jaar   = 
|bevolkingsdigtheid      = 40,94
|bevolkingsdigtheidmi²   = 106,04
|bevolkingsdigtheidrang  = -
|BBP_PPP                 = $7&amp;nbsp;573&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=&quot;imf1&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=51&amp;pr.y=2&amp;sy=2019&amp;ey=2020&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=668%2C672%2C612%2C614%2C674%2C676%2C678%2C682%2C684%2C638%2C686%2C688%2C616%2C728%2C748%2C618%2C624%2C692%2C694%2C622%2C626%2C628%2C632%2C636%2C634%2C662%2C611%2C714%2C716%2C469%2C722%2C642%2C643%2C718%2C724%2C734%2C644%2C726%2C646%2C199%2C648%2C733%2C652%2C732%2C656%2C654%2C738%2C742%2C744%2C746%2C664%2C754%2C666%2C698&amp;s=NGDPD%2CPPPGDP%2CLP&amp;grp=0&amp;a= |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=14 September 2006 |accessdate=14 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714135232/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=51&amp;pr.y=2&amp;sy=2019&amp;ey=2020&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=668,672,612,614,674,676,678,682,684,638,686,688,616,728,748,618,624,692,694,622,626,628,632,636,634,662,611,714,716,469,722,642,643,718,724,734,644,726,646,199,648,733,652,732,656,654,738,742,744,746,664,754,666,698&amp;s=NGDPD,PPPGDP,LP&amp;grp=0&amp;a= |archive-date=14 Julie 2020}}&lt;/ref&gt;
|BBP_PPP_rang            = -
|BBP_PPP_jaar            = 2020
|BBP_PPP_per_kapita      = $5&amp;nbsp;733&lt;ref name=&quot;imf1&quot; /&gt;
|BBP_PPP_per_kapita_rang = -
|BBP                     = $2&amp;nbsp;587&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=&quot;imf1&quot; /&gt;
|BBP_rang                = -
|BBP_jaar                = 2014
|BBP_per_kapita          = $1&amp;nbsp;958&lt;ref name=&quot;imf1&quot; /&gt;
|BBP_per_kapita_rang     = -
|onafhanklikheidstipe    = Vorming
|onafhanklikheidsgebeure = • [[Organisasie vir Afrika-eenheid|OAE-handves]]&lt;br /&gt;• [[Afrika-Monetêre Unie|Abuja-verdrag]]&lt;br /&gt;• Sirte-deklarasie&lt;br /&gt;• Afrika-unie gestig
|onafhanklikheidsdatums  = &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[25 Mei]] [[1963]]&lt;br /&gt;[[3 Junie]] [[1991]]&lt;br /&gt;[[9 September]] [[1999]]&lt;br /&gt;[[9 Julie]] [[2002]]
|MOI                     = 
|MOI_rang                = 
|MOI_jaar                = 
|MOI_kategorie           = 
|Gini                    = 
|Gini_rang               = 
|Gini_jaar               = 
|Gini_kategorie          = 
|geldeenheid             = 43 [[geld]]eenheide
|geldeenheid_kode        = -
|land_kode               = 
|tydsone                 = 
|utc_afwyking            = [[UTC-01:00|-1]] tot [[UTC+04:00|+4]]
|tydsone_somer           = nie toegepas nie
|utc_afwyking_DST        = [[UTC-01:00|-1]] tot [[UTC+04:00|+4]]
|internet_domein         = [[.africa]]{{smallsup|c}}
|skakelkode              = 58 kodes
|voetskrif               = {{smallsup|a}} Setel van die Afrika-unie se kommissie&lt;br /&gt;{{smallsup|b}} Setel van die Pan-Afrika Parlement&lt;br /&gt;{{smallsup|c}} Voorgestel.
}}

Die '''Afrika-unie''' ('''AU''' in Engels en '''UA''' in ander amptelike tale; [[Arabies]]: الاتحاد الأفريقي, [[Engels]]: ''African Union'', [[Frans]]: ''Union africaine'', [[Portugees]]: ''União Africana'', [[Spaans]]: ''Unión Africana'', [[Swahili]]: ''Umoja wa Afrika''&lt;ref&gt;{{en}} [http://au.int/en/sites/default/files/PROTOCOL_AMENDMENTS_CONSTITUTIVE_ACT_OF_THE_AFRICAN_UNION.pdf Official Languages &quot;Art. 11 AU&quot; Protocol on amendments to the constitutive act of the African Union] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140630082951/http://www.au.int/en/sites/default/files/PROTOCOL_AMENDMENTS_CONSTITUTIVE_ACT_OF_THE_AFRICAN_UNION.pdf |date=30 Junie 2014 }}&lt;/ref&gt;) is 'n internasionale organisasie van 55 [[Afrika]]-lande.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.au.int/en/member_states/countryprofiles au.int: ''Member States''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150109054331/http://www.au.int/en/member_states/countryprofiles |date= 9 Januarie 2015 }}&lt;/ref&gt; Die hoofstad van die Afrika-unie is [[Addis Abeba]] in [[Ethiopië]] en die Pan-Afrika Parlement is in [[Midrand]] in [[Suid-Afrika]] geleë. Die AU se voorganger is die [[Organisasie vir Afrika-eenheid]] (OAE) wat op [[9 Julie]] [[2002]] deur die AU vervang is.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.africa-union.org/official_documents/Speeches_&amp;_Statements/HE_Thabo_Mbiki/Launch%20of%20the%20African%20Union,%209%20July%202002.htm africa-union.org: ''Launch of the African Union, 9 July 2002: Address by the chairperson of the AU, President Thabo Mbeki''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130722173449/http://www.africa-union.org/official_documents/Speeches_%26_Statements/HE_Thabo_Mbiki/Launch%20of%20the%20African%20Union%2C%209%20July%202002.htm |date=22 Julie 2013 }}&lt;/ref&gt; Die ''[[de facto]]'' [[Amptelike taal|amptelike tale]] is [[Arabies]], [[Engels]], [[Frans]], [[Portugees]], [[Spaans]] en [[Swahili]], terwyl ''[[de jure]]'' elke taal van Afrika amptelik is.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.africa-union.org/root/au/Documents/Treaties/Text/Protocol%20on%20Amendments%20to%20the%20Constitutive%20Act.pdf africa-union.org: ''Art. 11 Protocol on Amendments to the Constitutive Act of the African Union'']&lt;/ref&gt; Sedert [[Marokko]] se terugkeer op 30 Januarie 2017 is elke Afrikaland lid van die AU, insluitende die omstrede [[Arabiese Demokratiese Republiek Sahara]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-38795676 |title=Morocco to rejoin African Union despite Western Sahara dispute |publisher=[[BBC]] |date=30 Januarie 2017 |accessdate=15 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415234904/https://www.bbc.com/news/world-africa-38795676 |archive-date=15 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-38808811 |title=Western Sahara welcomes Morocco's African Union membership |publisher=[[BBC]] |date=31 Januarie 2017 |accessdate=15 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215032836/https://www.bbc.com/news/world-africa-38808811 |archive-date=15 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Lidlande ==
=== Huidige lede ===
{{columns-list|4|
* {{vlagland|Algerië}}
* {{vlagland|Angola}}
* {{vlagland|Benin}}
* {{vlagland|Botswana}}
* {{vlagland|Burkina Faso}}
* {{vlagland|Burundi}}
* {{vlagland|Comore}}
* {{vlagikoon|COD}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]
* {{vlagland|Djiboeti}}
* {{vlagland|Egipte}}
* {{vlagland|Ekwatoriaal-Guinee}}
* {{vlagland|Eritrea}}
* {{vlagland|Eswatini}}
* {{vlagland|Ethiopië}}
* {{vlagland|Gaboen}}
* {{vlagland|Gambië}}
* {{vlagland|Ghana}}
* {{vlagland|Guinee}}
* {{vlagland|Guinee-Bissau}}
* {{vlagland|Ivoorkus}}
* {{vlagland|Kaap Verde}}
* {{vlagland|Kameroen}}
* {{vlagland|Kenia}}
* {{vlagland|Lesotho}}
* {{vlagland|Liberië}}
* {{vlagland|Libië}}
* {{vlagland|Madagaskar}}
* {{vlagland|Malawi}}
* {{vlagland|Mali}}
* {{vlagland|Marokko}}
* {{vlagland|Mauritanië}}
* {{vlagland|Mauritius}}
* {{vlagland|Mosambiek}}
* {{vlagland|Namibië}}
* {{vlagland|Niger}}
* {{vlagland|Nigerië}}
* {{vlagland|Kongo}}
* {{vlagland|Rwanda}}
* {{vlagland|São Tomé en Principe}}
* {{vlagland|Senegal}}
* {{vlagland|Sentraal-Afrikaanse Republiek}}
* {{vlagland|Seychelle-eilande}}
* {{vlagland|Sierra Leone}}
* {{vlagland|Soedan}}
* {{vlagland|Somalië}}
* {{vlagland|Suid-Afrika}}
* {{vlagland|Suid-Soedan}}
* {{vlagland|Tanzanië}}
* {{vlagland|Togo}}
* {{vlagland|Tsjad}}
* {{vlagland|Tunisië}}
* {{vlagland|Uganda}}
* {{vlagland|Wes-Sahara}}
* {{vlagland|Zambië}}
* {{vlagland|Zimbabwe}}
}}

=== Waarnemerlande ===
[[Lêer:Regions of the African Union.png|duimnael|links|Streke van die Afrika-unie&lt;br /&gt;
{{kleurkas|#DAA520|Noord}}
{{kleurkas|#87CEEB|Suidelik}}
{{kleurkas|#90EE90|Oos}}
{{kleurkas|#FA8072|Wes}}
{{kleurkas|#7B68EE|Sentraal}}]]
* {{vlagland|Haïti}} – in afwagting van geassosieerde lidstatus tydens die AU-spitsberaad op 2 Februarie 2012.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.haitilibre.com/en/news-4863-haiti-diplomacy-haiti-becomes-a-member-of-the-african-union.html |title=Haiti – Diplomacy: Haiti becomes a member of the African Union – HaitiLibre.com, Haiti News, The haitian people's voice |publisher=Haitilibre.com |accessdate=15 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415234922/https://www.haitilibre.com/en/news-4863-haiti-diplomacy-haiti-becomes-a-member-of-the-african-union.html |archive-date=15 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Kasakstan}} – ná die ratifikasie van die verdrae op 14 November 2013 het die minister vir buitelandse sake, Erlan Idrisof, die permanente verteenwoordiger van die Republiek Kasakstan in die Afrika-unie geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.mfa.gov.kz/en/#!/news/article/12319 |title=Kazakhstan was granted an observer status in the African Union |publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kazakhstan |accessdate=30 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191005024538/http://www.mfa.gov.kz/en/#!/news/article/12319 |archive-date= 5 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Letland}} – sedert 2012.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.mfa.gov.lv/en/news/press-releases/2012/january/11-3/ |title=Latvia becomes observer to African Union |publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Latvia |date=14 November 2013 |accessdate=30 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009111914/https://www.mfa.gov.lv/en/news/press-releases/2012/january/11-3/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Litaue}} – sedert 2013.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://au.int/en/organs/Non-African-States |title=Non-African States and Organisations accredited to the AU |publisher=The African Union Commission |accessdate=19 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180628183557/https://au.int/en/organs/Non-African-States |archive-date=28 Junie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Meksiko}} – sedert 2012.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://au.int/en/pressreleases/20120618-3 |title=Chairperson Receives the Credentials of the First Permanent Observer of Mexico to the African Union |publisher=The African Union Commission |date=18 Junie 2012 |accessdate=1 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901115222/https://au.int/en/pressreleases/20120618-3 |archive-date=1 September 2022 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Staat Palestina}} – sedert 2013.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.egyptindependent.com/news/au-grants-palestine-observer-status |author=Fathya el-Dakhakhni |title=AU grants Palestine observer status |publisher=Egypt Independent |date=27 Mei 2013 |accessdate=30 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161229042151/http://www.egyptindependent.com/news/au-grants-palestine-observer-status |archive-date=29 Desember 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Serwië}} – die ministers vir buitelandse sake Ivan Mrkić het in 2012 asook 2014 en Vuk Jeremić het in 2011 aan die spitsberade in Addis Abeba deelgeneem.&lt;ref&gt;{{sr}} {{cite web|url=https://www.b92.net/info/vesti/index.php?yyyy=2014&amp;mm=01&amp;dd=30&amp;nav_category=11&amp;nav_id=806062|title=Mrkić na samitu u Adis Abebi |publisher=B92|date=30 Januarie 2014|accessdate=15 Februarie 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web|url= https://www.b92.net/eng/news/politics.php?yyyy=2011&amp;mm=01&amp;dd=27&amp;nav_id=72376 |title= Serbian FM urges African Union support|publisher=B92|accessdate=15 Februarie 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://addisababa.mfa.gov.rs/us.php |title=bilateral relations |publisher=Embassy of Serbia in Ethiopia |accessdate=15 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181117083549/http://addisababa.mfa.gov.rs/us.php |archive-date=17 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Turkye}} – sedert 2005.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web|url=http://belgrade.emb.mfa.gov.tr/ShowAnnouncement.aspx?ID=142473|title=Press Release Regarding The Participation of H.e. Mr. Bekir Bozdağ, Deputy Prime Minister of the Republic of Turkey, In The 18th Ordinary Session of the Assembly of the African Union|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Turkey|date=28 Januarie 2012|accessdate=30 Januarie 2014|archive-date= 1 Februarie 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201224930/http://belgrade.emb.mfa.gov.tr/ShowAnnouncement.aspx?ID=142473|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Oekraïne}} – sedert 2016.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://mfa.gov.ua/en/press-center/news/48625-ukrajina-nabula-status-sposterigacha-v-afrikansykomu-sojuzi |title=Ukraine has obtained observer status in the African Union |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Ukraine |date=22 Junie 2016 |accessdate=15 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009111909/https://mfa.gov.ua/en/press-center/news/48625-ukrajina-nabula-status-sposterigacha-v-afrikansykomu-sojuzi |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Verenigde Arabiese Emirate}} – sedert 2011.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://au.int/en/pressreleases/20110316-0 |title=Chairperson Receives Credentials of the Permanent Observer of the United Arab Emirates |publisher=The African Union Commission |accessdate=6 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220206151252/https://au.int/en/pressreleases/20110316-0 |archive-date=6 Februarie 2022 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Voormalige lede ===
* [[Lêer:Flag of Tanganyika (1961–1964).svg|23px]] [[Tanganjika]] – Op 26 April 1964 saamgesmelt met Zanzibar om die Verenigde Republiek Tanganjika en Zanzibar te vorm wat op 1 November 1964 herdoop is tot Tanzanië.
* [[Lêer:Flag of Zanzibar (January-April 1964).svg|23px]] [[Zanzibar]] – Op 26 April 1964 saamgesmelt met Tanganjika om die Verenigde Republiek Tanganjika en Zanzibar te vorm wat op 1 November 1964 herdoop is tot Tanzanië.

=== Voormalige Kandidaatlande ===
* {{vlagland|Marokko}} – Die enigste Afrikaland wat nie 'n lid van die Afrika-unie was nie is Marokko, wat die AU se voorganger, die [[Organisasie vir Afrika-eenheid]] (OAE), op [[12 November]] [[1984]] verlaat het toe baie ander lidlande die [[Arabiese Demokratiese Republiek Sahara]] van die [[Wes-Sahara|Wes-Sahrawiese]] nasionalistiese Polisario Front gesteun het.&lt;ref&gt;{{en}} [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1428796.stm news.bbc.co.uk: ''OAU considers Morocco readmission'']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/020709/2002070920.html arabicnews: ''South African paper says Morocco should be one of the AU and NEPAD leaders''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060719152317/http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/020709/2002070920.html |date=19 Julie 2006 }}&lt;/ref&gt; Marokko se bondgenoot, [[Zaïre]], het ook die OAE se toelating van die Arabiese Demokratiese Republiek Sahara geopponeer asook die boikot teen die regime van [[Mobutu Sese Seko]] deur die organisasie van 1984 tot [[1986]].&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20080921075134/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+zr0178) lcweb2.loc.gov: ''Zaire: A Country Study'', &quot;Relations with North Africa&quot;]&lt;/ref&gt; Sommige lande het sedertdien hul ondersteuning vir die Arabiese Demokratiese Republiek Sahara teruggetrek.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.map.ma/eng/sections/politics/togo_confirms_to_au/view map.ma: ''Togo confirms to AU withdrawal of recognition of SADR''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080222015326/http://www.map.ma/eng/sections/politics/togo_confirms_to_au/view |date=22 Februarie 2008 }}&lt;/ref&gt; Op 30 Januarie 2017 het Marokko weer by die Afrika-unie aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |url=https://www.worldbulletin.net/africa/morocco-rejoins-african-union-h183967.html |title=Morocco rejoins African Union |publisher=Worldbulletin |date=30 Januarie 2017 |accessdate=15 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200119212355/https://www.worldbulletin.net/africa/morocco-rejoins-african-union-h183967.html |archive-date=19 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Somaliland}} – het in 1991 sy onafhanklikheid van [[Somalië]] verklaar en in 2005 aansoek gedoen vir lidmaatskap, wat in 2006 verwerp is.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.afrol.com/articles/16256 afrol.com: ''Somaliland disappointed with African Union'']&lt;/ref&gt;

== Ontwikkeling ==
[[Lêer:Organisation of African unity.svg|duimnael|Lidlande van die AU se voorganger [[Organisasie vir Afrika-eenheid]] volgens jaar]]
{{Tydlyn Afrika-unie}}

== Verklaring oor die soewereiniteit van Afrika ==
In Mei 2004 het die Kommissie van die Afrika-unie 'n strategiese plan uitgereik, waarin vir die eerste keer die gesag van buitelandse magte oor afhanklike gebiede in Afrika verwerp is.&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.africa-union.org/au%20summit%202004/Volume%203%20final%20-%20French%20-%204%20June%202004%20fr.pdf africa-union.org: ''voir l'annexe 3 Site de l'Union africaine''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222043118/http://www.africa-union.org/AU%20summit%202004/Volume%203%20final%20-%20French%20-%204%20June%202004%20fr.pdf |date=22 Februarie 2012 }}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:African continent-en.svg|duimnael|Kaart van Afrika met afhanklike gebiede]]
{| class=wikitable
! Gebiede !! Territoriale mag !! Territoriale aanspraak
|-
| [[Asore]] || {{vlagland|Portugal}} || {{vlagland|Marokko}}
|-
| [[Britse Indiese Oseaangebied]] || {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} || {{vlagland|Mauritius}} en {{vlagland|Seychelle-eilande}}
|-
| [[Ceuta]] en [[Melilla]] || {{vlagland|Spanje}} || {{vlagland|Marokko}}
|-
| [[Kanariese Eilande]] || {{vlagland|Spanje}} || {{vlagland|Marokko}}
|-
| [[Madeiraeilande]] || {{vlagland|Portugal}} || {{vlagland|Marokko}}
|-
| [[Mayotte]] || {{vlagland|Frankryk}} || {{vlagland|Comore}}
|-
| [[Réunion]] || {{vlagland|Frankryk}} || {{vlagland|Mauritius}}
|-
| [[Sint Helena, Ascension en Tristan da Cunha]] || {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
|}

== Lys van presidente ==
{|border=0 cellpadding=2 cellspacing=2 width=100%
|- valign=top bgcolor=#99CCFF
|colspan=&quot;4&quot; align=center|'''Afrika-unie'''&lt;ref name=&quot;Rulers&quot;&gt;{{en}} [http://www.rulers.org/intorgs1.html#au rulers.org: ''International organizations A-N – African Union'']&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=#99CCFF
|'''Naam'''
|'''Begin van ampstermyn'''
|'''Einde van ampstermyn'''
|'''Land'''
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Thabo Mbeki]]
| 9 Julie 2002
| 10 Julie 2003
| {{vlagland|Suid-Afrika}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Joaquim Chissano]]
| 10 Julie 2003
| 6 Julie 2004
| {{vlagland|Mosambiek}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Olusegun Obasanjo]]
| 6 Julie 2004
| 24 Januarie 2006
| {{vlagland|Nigerië}}
|- bgcolor=#99FFFF
|[[Denis Sassou Nguesso]]
| 24 Januarie 2006
| 24 Januarie 2007
| {{vlagland|Republiek van die Kongo}}
|- bgcolor=#99FFFF
|[[John Kufuor]]
| 30 Januarie 2007
| 31 Januarie 2008
| {{vlagland|Ghana}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Jakaya Kikwete]]
| 31 Januarie 2008
| 2 Februarie 2009
| {{vlagland|Tanzanië}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Moeammar al-Ghaddafi]]
| 2 Februarie 2009
| 31 Januarie 2010
| {{vlagland|Libië}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Bingu wa Mutharika]]
| 31 Januarie 2010
| 31 Januarie 2011
| {{vlagland|Malawi}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Teodoro Obiang Nguema Mbasogo]]
| 31 Januarie 2011
| 29 Januarie 2012
| {{vlagland|Ekwatoriaal-Guinee}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Yayi Boni]]
| 29 Januarie 2012
| 27 Januarie 2013
| {{vlagland|Benin}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Hailemariam Desalegn]]
| 27 Januarie 2013
| 30 Januarie 2014
| {{vlagland|Ethiopië}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Mohamed Ould Abdel Aziz]]
| 30 Januarie 2014
| 30 Januarie 2015
| {{vlagland|Mauritanië}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Robert Mugabe]]
| 30 Januarie 2015
| 30 Januarie 2016
| {{vlagland|Zimbabwe}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Idriss Déby]]
| 30 Januarie 2016
| 30 Januarie 2017
| {{vlagland|Tsjad}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Alpha Condé]]
| 30 Januarie 2017
| 28 Januarie 2018
| {{vlagland|Guinee}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Paul Kagame]]
| 28 Januarie 2018
| 10 Februarie 2019
| {{vlagland|Rwanda}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Abdel Fattah el-Sisi]]
| 10 Februarie 2019
| 10 Februarie 2020
| {{vlagland|Egipte}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Cyril Ramaphosa]]
| 10 Februarie 2020
| 6 Februarie 2021
| {{vlagland|Suid-Afrika}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Félix Tshisekedi]]
| 6 Februarie 2021
| 5 Februarie 2022
| {{vlagland|Demokratiese Republiek van die Kongo}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Macky Sall]]
| 5 Februarie 2022
| 18 Februarie 2023
| {{vlagland|Senegal}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Azali Assoumani]]
| 18 Februarie 2023
| 17 Februarie 2024
| {{vlagland|Comore-eilande}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Mohamed Ould Ghazouani]]
| 17 Februarie 2024
| 15 Februarie 2025
| {{vlagland|Mauritanië}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[João Lourenço]]
| 15 Februarie 2025
| 14 Februarie 2026
| {{vlagland|Angola}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Évariste Ndayishimiye]]
| 14 Februarie 2026
| ''hede''
| {{vlagland|Burundi}}
|}

== Lys van voorsitters ==
{|border=0 cellpadding=2 cellspacing=2 width=100%
|- valign=top bgcolor=#99CCFF
|colspan=&quot;4&quot; align=center|'''Afrika-unie'''&lt;ref name=&quot;Rulers&quot; /&gt;
|- bgcolor=#99CCFF
|'''Naam'''
|'''Begin van ampstermyn'''
|'''Einde van ampstermyn'''
|'''Land'''
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Amara Essy]]
| 9 Julie 2002
| 16 September 2003
| {{vlagland|Ivoorkus}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Alpha Oumar Konaré]]
| 16 September 2003
| 28 April 2008
| {{vlagland|Mali}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Jean Ping]]
| 28 April 2008
| 15 Oktober 2012
| {{vlagland|Gaboen}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Nkosazana Dlamini-Zuma]]
| 15 Oktober 2012
| 14 Maart 2017
| {{vlagland|Suid-Afrika}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Moussa Faki]]
| 14 Maart 2017
| 13 Maart 2025
| {{vlagland|Tsjad}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Mahamoud Ali Youssouf]]
| 13 Maart 2025
| ''hede''
| {{vlagland|Djiboeti}}
|}

== Presidente van die Pan-Afrika Parlement ==
{|border=0 cellpadding=2 cellspacing=2 width=100%
|- valign=top bgcolor=#99CCFF
|colspan=&quot;4&quot; align=center|'''Afrika-unie'''&lt;ref name=&quot;Rulers&quot; /&gt;
|- bgcolor=#99CCFF
|'''Naam'''
|'''Begin van ampstermyn'''
|'''Einde van ampstermyn'''
|'''Land'''
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Gertrude Ibengwe Mongella]]
| 18 Maart 2004
| 29 Mei 2009
| {{vlagland|Tanzanië}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Idriss Ndele Moussa]]
| 29 Mei 2009
| 28 Mei 2012
| {{vlagland|Tsjad}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Bethel Nnaemeka Amadi]]
| 28 Mei 2012
| 27 Mei 2015
| {{vlagland|Nigerië}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Roger Nkodo Dang]]
| 27 Mei 2015
| 1 April 2020
| {{vlagland|Kameroen}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Bouras Djamel]]
| 1 April 2020
| 1 Maart 2021
| {{vlagland|Algerië}}
|- bgcolor=#99FFFF
| [[Fortune Z. Charumbira]]
| 1 Maart 2021
| ''hede''
| {{vlagland|Zimbabwe}}
|}

== Sien ook ==
* [[Afrika-diaspora]]
* [[Ekonomiese Gemeenskap van Wes-Afrika-state]]
* [[Europese Unie]]
* [[Gemeenskaplike Monetêre Gebied]]
* [[Suider-Afrikaanse Doeane-unie]]
* [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} Yassin El-Ayouty: ''The Organization of African Unity After Thirty Years'', Westport/New York 1994.
* {{en}} Christof Heyns, Evarist Baimu, Magnus Killander: ''The African Union'', in: German Yearbook of International Law 46 (2004)
* {{en}} Konstantinos D. Magliveras, Gino J. Naldi: ''The African Union – A New Dawn for Africa?'', in: International and Comparative Law Quarterly 51 (2002)
* {{en}} Corinne A. A. Packer, Donald Rukare: ''The New African Union and Its Constitutive Act'', in: American Journal of International Law 96 (2002)

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|African Union|Afrika-unie}}
* {{ar}} {{en}} {{es}} {{fr}} {{pt}} {{sw}} [http://www.au.int/ Amptelike webwerf]
* {{en}} [http://au.int/en/sites/default/files/PROTOCOL_AMENDMENTS_CONSTITUTIVE_ACT_OF_THE_AFRICAN_UNION.pdf ''The Constitutive Act''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140630082951/http://www.au.int/en/sites/default/files/PROTOCOL_AMENDMENTS_CONSTITUTIVE_ACT_OF_THE_AFRICAN_UNION.pdf |date=30 Junie 2014 }}
* {{en}} [http://www.pan-africanparliament.org/ ''Pan-African Parliament'']
* {{en}} [http://www.au.int/en/organs/psc ''Peace and Security Council''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921220446/http://www.au.int/en/organs/psc |date=21 September 2013 }}

{{Regionale organisasies}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Afrika-unie| ]]</text>
      <sha1>eu0krrmfb8z6t6sat8mydzq5r5pqad9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44352</id>
    <revision>
      <id>2921323</id>
      <parentid>2860494</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T20:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>−[[Kategorie:Bihar]]; ±[[Kategorie:Nedersettings in Indië]]→[[Kategorie:Nedersettings in Bihar]] ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]])</comment>
      <origin>2921323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3977" sha1="7rd82iutw5t1xpk2ak4zzdje1fyv24f" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size:16pt&quot;&gt;'''Patna'''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;पटना&lt;br /&gt;
[[Lêer:PatnaMontage.jpg|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Bihar district location map Patna.svg|180px|center]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Coats of arms of None.svg|75px|center]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Flag of None.svg|90px|center]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Indië}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''[[Federale staatsvorm van Indië|Deelstaat]]'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[Bihar]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|25|37|N|85|00|O}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[6de eeu v.C.]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 3&amp;nbsp;202 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 53 m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2001)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;697&amp;nbsp;976
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid 
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;405/vk km
|-
| &amp;nbsp;- Metropolitaanse gebied 
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC+05:30]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Burgemeester'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Afzal Imam
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Amptelike webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [http://patna.nic.in/ ''patna.nic.in'']
|}

'''Patna''' ([[Hindi]]: पटना, ''Paṭanā'', [ˈpəʈnaː], {{Audio|Patna.ogg|luister}}) is die [[hoofstad]] van die [[Indië|Indiese]] [[Federale staatsvorm van Indië|deelstaat]] [[Bihar]]. Die stad lê aan die suidelike oewer van die [[Gangesrivier]] en met 'n bevolking van 1&amp;nbsp;697&amp;nbsp;976 is Patna die 14de grootste stad in die land. Patna is met 'n ouderdom van sowat 2500 jaar ook een van die oudste nedersettings ter wêreld.

[[Lêer:Main street of Patna, 1814-15.jpg|duimnael|links|Patna in 1814]]
Patna was een van die Indiese gasheerstede tydens die [[vrouekrieketwêreldbeker]]toernooie in [[Vrouekrieketwêreldbeker 1978|1978]] en [[Vrouekrieketwêreldbeker 1997|1997]], asook die [[Krieketwêreldbeker 1996]].

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{en}} {{te}} [https://patna.nic.in/ Amptelike webwerf]
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Patna|title=Patna|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=10 Desember 2025}}

{{Indiësaadjie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Nedersettings in Bihar]]</text>
      <sha1>7rd82iutw5t1xpk2ak4zzdje1fyv24f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abel van Denemarke</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45325</id>
    <revision>
      <id>2921174</id>
      <parentid>1778322</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3910" sha1="7409xj7u92voc0wlzsl8lqzhpyy2sf4" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Abel
|kleur = #FFEC8B
|titel = ''Koning van Denemarke''
|beeld = Kong abel.jpg
|beeld_wydte = 140px
|beeld_onderskrif = 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = Periode
|1 = [[1 November]] [[1250]] – [[29 Junie]] [[1252]]
|opskrif2 = Voorganger
|2 = [[Erik IV van Denemarke|Erik IV]]
|opskrif3 = Opvolger
|3 = [[Christoffel I van Denemarke|Christoffel I]]
|opskrif4 = Huis
|4 = Estridsen
|opskrif5 = Vrou
|5 = [[Mechtild van Holstein]]
|opskrif6 = Kinders
|6 = [[Waldemar III, Hertog van Sleeswyk]] &lt;br /&gt;Sophie &lt;br /&gt;[[Erik I, Hertog van Sleeswyk]] &lt;br /&gt;Abel
|opskrif7 = Vader
|7 = [[Waldemar II van Denemarke|Waldemar II]]
|opskrif8 = Moeder
|8 = [[Berengária van Portugal]]
|opskrif9 = 
|9 = 
|opskrif10 = 
|10 = 
|opskrif11 = 
|11 = 
|opskrif12 = Gebore
|12 = [[1218]]
|opskrif13 = Oorlede
|13 = [[29 Junie]] [[1252]]
|opskrif14 = 
|14 = 
|opskrif15 = 
|15 = 
}}

'''Abel''' ([[1218]] – [[29 Junie]] [[1252]]) was van 1232 tot 1252 die Hertog van Sleeswyk en van 1 November 1250 tot met sy dood koning van [[Denemarke]]. Hy was die seun van [[Waldemar II van Denemarke|koning Waldemar II]] en sy tweede vrou, [[Berengária van Portugal]], en die broer van [[Erik IV van Denemarke|konings Erik IV]] en [[Christoffel I van Denemarke|Christoffel I]].&lt;ref&gt;Hartley, Mick. ''The Duke of Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg''. 27 September 2007. 14 Februarie 2008 http://mickhartley.typepad.com/blog/2007/09/the-duke-of-sch.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923033734/https://mickhartley.typepad.com/blog/2007/09/the-duke-of-sch.html |date=23 September 2020 }}.&lt;/ref&gt;

As die Hertog van Sleeswyk het hy vasgesit met sy broer, koning Erik IV, en daar is vermoed dat hy by sy moord in 1250 betrokke was. Nadat hy ’n eed afgelê het dat hy onskuldig is, is hy as koning gekies. Ná ’n kort bewind is hy vermoor tydens ’n militêre ekspedisie in [[Friesland]].

Abel se bewind was die kortste van enige [[Denemarke|Deense]] koning.

== Vroeë lewe ==
Toe sy ouer broer, [[Erik IV van Denemarke|Erik]], in 1232 gekies is as koning en medeheerser van sy pa, [[Waldemar II van Denemarke|koning Waldemar II]], is Abel gekies as Erik se opvolger as Hertog van Sleeswyk.

In 1237 het hy getrou met [[Mechtild van Holstein]], ’n dogter van [[Adolf IV, Graaf van Holstein]]. Met die dood van Waldemar II in 1241 het Abel se broer koning Erik IV geword. In die volgende paar jaar het Abel teen sy broer geveg en probeer om onafhanklikheid vir Sleeswyk te verkry.

In 1249, nadat Erik die grensfort [[Rendsburg]] teen [[Estland]] gaan verdedig het, het Abel hom gevra om in sy huis in Sleeswyk oor te bly. Hy is daar gevange geneem en met ’n byl onthoof.

== Koning ==
Abel het gesweer hy het niks met die moord te doen gehad nie. Nadat hy ’n eed afgelê het om homself te verontskuldig, is Abel op 1 November 1250 as koning gekies, maar daar is algemeen geglo dat hy agter die moord gesit het.

Hy het net ’n jaar en ’n half regeer. Abel het gehoor die kleinboere in [[Friesland]] weier om belasting te betaal. Hy het ’n leër byeengebring om hulle te gaan straf. Op 29 Junie 1252 is hy op 33-jarige ouderdom naby [[Eiderstedt]] vermoor.

In dié stadium is Abel se jong seun, Waldemar, deur die aartsbiskop van Keulen as gyselaar gehou en Abel se jongste broer, [[Christoffel I van Denemarke|Christoffel I]], is op Kersdag 1252 as koning gekroon.

== Huwelik en kinders ==
By sy vrou, [[Mechtild van Holstein]], met wie hy op 25 April 1237 getrou het, het Abel vier kinders gehad: [[Waldemar III, Hertog van Sleeswyk]], Sophie, [[Erik I, Hertog van Sleeswyk]] en Abel.

== Verwysings ==
:''Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel [[:en:Abel of Denmark]]
{{Verwysings}}
{{Deense monarge}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Deense monarge]]
[[Kategorie:Geboortes in 1218]]
[[Kategorie:Sterftes in 1252]]</text>
      <sha1>7409xj7u92voc0wlzsl8lqzhpyy2sf4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anna Davel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45608</id>
    <revision>
      <id>2921395</id>
      <parentid>2425843</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Morne</username>
        <id>672</id>
      </contributor>
      <origin>2921395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1738" sha1="9shwsd0hy2rmub8mvv9c4xo4i5b5hbk" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Musikale kunstenaar
| naam            = Anna Davel
| beeld           =
| beeldgrootte    = 
| dwarsformaat    = 
| beeldbeskrywing = 
| beeldonderskrif = 
| agtergrondkleur = 
| geboortenaam    = [[2 Augustus]] [[1971]]
| alias           = 
| geboortedatum   = 
| geboorteplek    = 
| oorsprong       = 
| sterfdatum      = 
| sterfplek       = 
| genre           = 
| beroep          = Sangeres
| instrument      = 
| jare_aktief     = 
| etiket          = Indie
| assosiasies     = 
| webwerf         = [http://www.annadavel.com/ annadavel.com]
| huidige_lede    = 
| gewese_lede     = 
}}

'''Anna Davel''' is 'n [[Afrikaans]]e liedjieskrywer, sangeres en aktrise. Sy is in 1997 deur die [[ATKV]] as wenner van die [[Crescendo]]-sangkompetisie aangewys. Van haar treffers sluit in: ''Die Gypsy in jou oë'' en ''Te lank al''.  Sy was ook al te sien in verskeie Afrikaanse rolprente en verhoogproduksies.

Anna het in 1990 'n jaar militêre opleiding by die Suid-Afrikaanse Leërvrouekollege (Salvkol) op George ondergaan.

== Diskografie ==
* 2000: ''Te Diep''
* 2003: ''Gypsy''
* 2005: ''Godinne Op Die Grondpad''
* 2007: ''Raaisels, Skepe en 1000 Drome''
* 2009: ''My Storie'' DVD
* 2009: ''Linger Longer''
* Onbekend: ''Musiek En Woorde / My Storie'' DVD

== Filmografie ==
* 2010: ''[[Liefling (rolprent)]]''
* 2010: ''[[Susanna van Biljon]]''
* 2014: ''Suurlemoen (rolprent)''

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Sien ook ==
* [[Lys van Suid-Afrikaanse musikante]]

== Eksterne skakels ==
* [http://www.annadavel.com/ Anna Davel se amptelike webwerf]
* {{YouTube|2CjWlNckJGA|Die Gypsy in jou oë}}
* {{YouTube|ZH9ui0gnjC4|Te lank al}}

{{Saadjie}}

{{DEFAULTSORT:Davel, Anna}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse musici]]</text>
      <sha1>9shwsd0hy2rmub8mvv9c4xo4i5b5hbk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921401</id>
      <parentid>2921395</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:36:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1742" sha1="355tl2hg3rs8kcsfpcp8e3dan8w88le" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Musikale kunstenaar
| naam            = Anna Davel
| beeld           =
| beeldgrootte    = 
| dwarsformaat    = 
| beeldbeskrywing = 
| beeldonderskrif = 
| agtergrondkleur = 
| geboortenaam    = [[2 Augustus]] [[1971]]
| alias           = 
| geboortedatum   = 
| geboorteplek    = 
| oorsprong       = 
| sterfdatum      = 
| sterfplek       = 
| genre           = 
| beroep          = Sangeres
| instrument      = 
| jare_aktief     = 
| etiket          = Indie
| assosiasies     = 
| webwerf         = [http://www.annadavel.com/ annadavel.com]
| huidige_lede    = 
| gewese_lede     = 
}}

'''Anna Davel''' is 'n [[Afrikaans]]e liedjieskrywer, sangeres en aktrise. Sy is in 1997 deur die [[ATKV]] as wenner van die [[Crescendo]]-sangkompetisie aangewys. Van haar treffers sluit in: ''Die Gypsy in jou oë'' en ''Te lank al''.  Sy was ook al te sien in verskeie Afrikaanse rolprente en verhoogproduksies.

Anna het in 1990 'n jaar militêre opleiding by die Suid-Afrikaanse Leërvrouekollege (Salvkol) op [[George]] ondergaan.

== Diskografie ==
* 2000: ''Te Diep''
* 2003: ''Gypsy''
* 2005: ''Godinne Op Die Grondpad''
* 2007: ''Raaisels, Skepe en 1000 Drome''
* 2009: ''My Storie'' DVD
* 2009: ''Linger Longer''
* Onbekend: ''Musiek En Woorde / My Storie'' DVD

== Filmografie ==
* 2010: ''[[Liefling (rolprent)]]''
* 2010: ''[[Susanna van Biljon]]''
* 2014: ''Suurlemoen (rolprent)''

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Sien ook ==
* [[Lys van Suid-Afrikaanse musikante]]

== Eksterne skakels ==
* [http://www.annadavel.com/ Anna Davel se amptelike webwerf]
* {{YouTube|2CjWlNckJGA|Die Gypsy in jou oë}}
* {{YouTube|ZH9ui0gnjC4|Te lank al}}

{{Saadjie}}

{{DEFAULTSORT:Davel, Anna}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse musici]]</text>
      <sha1>355tl2hg3rs8kcsfpcp8e3dan8w88le</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921409</id>
      <parentid>2921401</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1757" sha1="1y0y06qf66lw2inhellmbcpwgtx08jg" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Musikale kunstenaar
| naam            = Anna Davel
| beeld           =
| beeldgrootte    = 
| dwarsformaat    = 
| beeldbeskrywing = 
| beeldonderskrif = 
| agtergrondkleur = 
| geboortenaam    = 
| alias           = 
| geboortedatum   = {{Geboortedatum en ouderdom|1971|8|2}}
| geboorteplek    = 
| oorsprong       = 
| sterfdatum      = 
| sterfplek       = 
| genre           = 
| beroep          = Sangeres
| instrument      = 
| jare_aktief     = 
| etiket          = Indie
| assosiasies     = 
| webwerf         = [http://www.annadavel.com/ annadavel.com]
| huidige_lede    = 
| gewese_lede     = 
}}

'''Anna Davel''' is 'n [[Afrikaans]]e liedjieskrywer, sangeres en aktrise. Sy is in 1997 deur die [[ATKV]] as wenner van die [[Crescendo]]-sangkompetisie aangewys. Van haar treffers sluit in: ''Die Gypsy in jou oë'' en ''Te lank al''.  Sy was ook al te sien in verskeie Afrikaanse rolprente en verhoogproduksies.

Anna het in 1990 'n jaar militêre opleiding by die Suid-Afrikaanse Leërvrouekollege (Salvkol) op [[George]] ondergaan.

== Diskografie ==
* 2000: ''Te Diep''
* 2003: ''Gypsy''
* 2005: ''Godinne Op Die Grondpad''
* 2007: ''Raaisels, Skepe en 1000 Drome''
* 2009: ''My Storie'' DVD
* 2009: ''Linger Longer''
* Onbekend: ''Musiek En Woorde / My Storie'' DVD

== Filmografie ==
* 2010: ''[[Liefling (rolprent)]]''
* 2010: ''[[Susanna van Biljon]]''
* 2014: ''Suurlemoen (rolprent)''

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Sien ook ==
* [[Lys van Suid-Afrikaanse musikante]]

== Eksterne skakels ==
* [http://www.annadavel.com/ Anna Davel se amptelike webwerf]
* {{YouTube|2CjWlNckJGA|Die Gypsy in jou oë}}
* {{YouTube|ZH9ui0gnjC4|Te lank al}}

{{Saadjie}}

{{DEFAULTSORT:Davel, Anna}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse musici]]</text>
      <sha1>1y0y06qf66lw2inhellmbcpwgtx08jg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Beyers Naudé.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>46932</id>
    <revision>
      <id>2921190</id>
      <parentid>1385024</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:03:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="234" sha1="rf7n4npyj6hq4cglghfdlui1xhiegao" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. Beyers Naudé
|bron=
|datum=
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=
|ander_weergawes=
}}

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>rf7n4npyj6hq4cglghfdlui1xhiegao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tasmanië</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49383</id>
    <revision>
      <id>2921288</id>
      <parentid>2749580</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10150" sha1="1qiqqmvh21l8j2rb23s60mcb6ev7sre" xml:space="preserve">{{Deelstaat of gebied van Australië |
Plaaslike naam=Tasmania |
Afrikaanse naam=Tasmanië |
beeld_vlag=Flag of Tasmania.svg |
beeld_wapen=Tasmania Coat of Arms.svg|
bynaam=Island of Inspiration; The Apple Isle; Holiday Isle; Tassie |
leuse=&quot;Ubertas et Fidelitas&quot; (Vrugbaarheid en Betroubaarheid) |
beeld=Beeld:Tigris-Australia location Tasmania.svg{{!}}300px|
hoofstad=[[Hobart]] |
koördinate van hoofstad= {{Koördinate|42|52|S|147|19|O}} |
grootste stad=[[Hobart]] |
goewerneur=Barbara Baker |
Premier=Jeremy Rockliff |
Party_van_die_Premier=[[Australiese Arbeidersparty|ALP]] |
oppervlakte_totaal=90 758 |
oppervlakte_land=68 401 |
oppervlakte_water=22 357 |
persentasie_water=24,6 |
bevolking_jaar=2021 |
bevolking_totaal=541 965 |
digtheid=7,35 |
posafkorting=TAS |
tydsone= +10  |
webwerf= [http://www.tas.gov.au/ www.tas.gov.au] |
notes=
}}

'''Tasmanië''' ([[Engels]]: '''Tasmania''', Palawa kani: ''lutruwita''&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tasmanian Aboriginal Centre – Official Aboriginal and Dual Names of places |url=http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |access-date=26 Mei 2022 |website=tacinc.com.au |archive-date=25 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925075102/http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;)  is die grootste [[eiland]] en die kleinste&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tasmania-attractions.com/ |title=argiefkopie |access-date=23 Julie 2010 |archive-date= 1 Augustus 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801125232/http://www.tasmania-attractions.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; deelstaat van [[Australië]]. Dit is 240 kilometer  suid van die Australiese vasteland geleë, daarvan geskei deur die Bass Strait, met die argipel wat die mees suidelike punt van die land bevat. Die staat omvat die hoofeiland Tasmanië, die 26ste grootste eiland ter wêreld, en die omliggende 1000 eilande.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Islands|date=15 Mei 2014|url=https://www.ga.gov.au/scientific-topics/national-location-information/landforms/islands|access-date=14 Mei 2021|publisher=Geoscience Australia}}&lt;/ref&gt; Dit is Australië se minste bevolkte staat, met 569 825 inwoners vanaf Desember 2021. Die hoofstad en grootste stad is [[Hobart]], met ongeveer 40 persent van die bevolking wat in die Groter Hobart-gebied woon. &lt;ref name=&quot;ABSCapitalPop2&quot;&gt;{{cite web|date=24 April 2018|title=3218.0 – Regional Population Growth, Australia, 2016–17: Main Features|url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Lookup/3218.0Main+Features12016-17|access-date=13 Oktober 2018|publisher=Australian Bureau of Statistics}} Estimated resident population, 30 Junie 2017.&lt;/ref&gt;

Tasmanië se hoofeiland was tot 40 000 jaar lank voor Britse kolonisasie deur [[Aborigines|Aboriginale mense]] bewoon.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Aboriginal Life Pre-Invasion|url=http://www.utas.edu.au/library/companion_to_tasmanian_history/A/Aboriginal%20life%20pre-invasion.htm|access-date=3 September 2018|publisher=www.utas.edu.au}}&lt;/ref&gt; Daar word vermoed dat Aboriginale Tasmaniërs ongeveer 11 700 jaar gelede van die vasteland Aboriginalse groepe geskei geraak het, nadat stygende seevlakke [[Bass-seestraat]] gevorm het.&lt;ref name=&quot;nma2&quot;&gt;{{cite web|title=Separation of Tasmania|url=https://www.nma.gov.au/defining-moments/resources/separation-of-tasmania|access-date=22 Julie 2020|publisher=National Museum Australia|location=Canberra}}&lt;/ref&gt; Die eiland is permanent deur Europeërs in 1803 gevestig as 'n strafregtelike nedersetting van die [[Britse Ryk]] om aansprake op die grond deur die Eerste Franse Ryk tydens die [[Napoleontiese Oorloë]] te voorkom.&lt;ref&gt;Frank Bolt, ''The Founding of Hobart 1803–1804'', {{ISBN|0-9757166-0-3}}&lt;/ref&gt; Die Aborigines was na raming tussen 3 000 en 7 000 ten tyde van die Britse vestiging, maar is amper binne 30 jaar uitgewis tydens 'n tydperk van konflikte met setlaars bekend as die &quot;Swart Oorlog&quot; en die verspreiding van aansteeklike siektes. Die konflik, wat 'n hoogtepunt bereik het tussen 1825 en 1831 en gelei het tot meer as drie jaar van krygswet, het die lewens van byna 1 100 Aborigines en setlaars gekos.

Onder Britse bewind was die eiland aanvanklik deel van die Kolonie van [[Nieu-Suid-Wallis]], maar het in 1825 'n aparte kolonie onder die naam Van Diemen's Land (vernoem na Anthony van Diemen) geword.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Van Diemens Land|url=https://www.britannica.com/place/Van-Diemens-Land|access-date=3 September 2018|website=[[Encyclopædia Britannica]]}}&lt;/ref&gt; Ongeveer 80 000 gevangenes is na Van Diemen's Land gestuur voordat hierdie praktyk, bekend as vervoer, in 1853 gestaak is.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Convicts and the British colonies in Australia|url=http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/convicts-and-the-british-colonies|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101181100/http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/convicts-and-the-british-colonies|archive-date=1 Januarie 2016|access-date=31 Desember 2015|publisher=Commonwealth of Australia}}&lt;/ref&gt; In 1855 is die huidige Grondwet van Tasmanië in werking gestel, en die volgende jaar het die kolonie formeel sy naam na Tasmanië verander. In 1901 het dit 'n staat van Australië geword deur die proses van die federasie van Australië.

Vandag het Tasmanië die tweede kleinste ekonomie van die Australiese state en gebiede, wat aansienlik gevorm is uit [[toerisme]], [[landbou]] en [[akwakultuur]], [[onderwys]] en gesondheidsorg.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Estimated full time employment {{!}} Tasmania {{!}} economy.id |url=https://economy.id.com.au/tasmania/employment-by-industry |website=economy.id.com.au |publisher=State Growth Tasmania}}&lt;/ref&gt; Tasmanië is 'n beduidende landbou-uitvoerder, sowel as 'n beduidende bestemming vir [[ekotoerisme]]. Sowat 42 persent van sy grondgebied, insluitend nasionale parke en [[Wêrelderfenisgebied|Wêrelderfenisgebiede]] (21%) word in een of ander vorm van reservaat beskerm.&lt;ref&gt;{{cite web|date=29 Januarie 2014|title=Complete National Parks and Reserves Listings|url=https://parks.tas.gov.au/about-us/managing-our-parks-and-reserves/reserve-listing|access-date=7 Mei 2021|publisher=Parks and Wildlife Service}}&lt;/ref&gt; Die eerste omgewingspolitieke party ter wêreld is in Tasmanië gestig.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Howes|first1=Michael|title=United Tasmania Group (UTG)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/245350/United-Tasmania-Group-UTG|access-date=21 Januarie 2015|website=[[Encyclopædia Britannica]]}}&lt;/ref&gt;

== Toponimie ==
[[Lêer:Tasmania.A2005320.2355.250m.jpg|links|duimnael|Tasmanië vanuit die ruimte.]]
Tasmanië is vernoem na die Nederlandse ontdekkingsreisiger [[Abel Tasman]], wat die eerste gerapporteerde Europese waarneming van die eiland gemaak het op 24 November 1642. Tasman het die eiland Anthony van Diemen's Land genoem na sy borg Anthony van Diemen, die Goewerneur van [[Nederlands Oos-Indië]]. Die naam is later deur die Britte tot Van Diemen's Land verkort. Dit is amptelik herdoop na Tasmanië ter ere van sy eerste Europese ontdekker op 1 Januarie 1856.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.parliament.tas.gov.au/php/BecomingTasmania/BTAppend2.htm |title=Appendix 2: Select chronology of renaming |last1=Newman |first1=Terry |year=2005 |work=Becoming Tasmania – Companion Web Site |publisher=Parliament of Tasmania |access-date=26 Augustus 2011 |archive-date=22 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110422111627/http://www.parliament.tas.gov.au/php/BecomingTasmania/BTAppend2.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Daar is soms na Tasmanië as &quot;Dervon&quot; verwys, soos genoem in die Jerilderie-brief geskryf deur die berugte Australiese bosman Ned Kelly in 1879. Die spreektaal vir die staat is &quot;Tassie&quot;. Tasmanië word ook in die omgangstaal verkort tot &quot;Tas&quot;, hoofsaaklik wanneer dit in besigheidsname en webwerf-adresse gebruik word. TAS is ook die Australia Post-afkorting vir die staat.

In die gerekonstrueerde Palawa kani-taal word die hoofeiland Tasmanië lutruwita genoem,&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite news |title=Tasmanian Aboriginal place names |publisher=Tasmanian Aboriginal Centre |url=http://tacinc.com.au/tasmanian-aboriginal-place-names/ |access-date=30 November 2019 |archive-date=19 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191119003129/http://tacinc.com.au/tasmanian-aboriginal-place-names/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 'n naam wat oorspronklik van die Bruny Island-Tasmaniese taal afgelei is. George Augustus Robinson het dit opgeneem as Loe.trou.witter en ook as Trow.wer.nar, waarskynlik uit een of meer van die oostelike of Noordoostelike Tasmaniese tale. Hy het dit egter ook as 'n naam vir Cape Barren Island aangeteken. In die 20ste eeu het sommige skrywers dit as 'n Aboriginal-naam vir Tasmanië gebruik, gespel &quot;Trowenna&quot; of &quot;Trowunna&quot;. Daar word nou geglo dat die naam meer behoorlik toegepas word op Cape Barren Island, &lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; wat sedert 2014 'n amptelike dubbele naam van &quot;Truwana&quot; het.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Aboriginal and Dual Names of places in lutruwita (Tasmania) |publisher=Tasmanian Aboriginal Centre |url=http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |access-date=30 November 2019 |archive-date=25 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925075102/http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

'n Aantal Palawa kani-name, gebaseer op historiese rekords van inheemse name, is deur die Tasmaanse regering aanvaar. 'n Dosyn van hierdie is 'dubbelgebruik' (tweetalige) name, en nog twee is onbegrensde gebiede met slegs Palawa-name.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/|title=Tasmanian Aboriginal Centre – Official Aboriginal and Dual Names of places|website=tacinc.com.au|access-date= 8 Januarie 2023|archive-date=25 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190925075102/http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}


{{State van Australië}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Eilande in Indiese Oseaan]]
[[Kategorie:Eilande in Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Tasmanië| ]]</text>
      <sha1>1qiqqmvh21l8j2rb23s60mcb6ev7sre</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921303</id>
      <parentid>2921288</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ai!</comment>
      <origin>2921303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10160" sha1="n97flswzkcexff822eiekpukhu4ahpa" xml:space="preserve">{{Deelstaat of gebied van Australië |
Plaaslike naam=Tasmania |
Afrikaanse naam=Tasmanië |
beeld_vlag=Flag of Tasmania.svg |
beeld_wapen=Tasmania Coat of Arms.svg|
bynaam=Island of Inspiration; The Apple Isle; Holiday Isle; Tassie |
leuse=&quot;Ubertas et Fidelitas&quot; (Vrugbaarheid en Betroubaarheid) |
beeld=Beeld:Tigris-Australia location Tasmania.svg{{!}}300px|
hoofstad=[[Hobart]] |
koördinate van hoofstad= {{Koördinate|42|52|S|147|19|O}} |
grootste stad=[[Hobart]] |
goewerneur=Barbara Baker |
Premier=Jeremy Rockliff |
Party_van_die_Premier=[[Australiese Arbeidersparty|ALP]] |
oppervlakte_totaal=90 758 |
oppervlakte_land=68 401 |
oppervlakte_water=22 357 |
persentasie_water=24,6 |
bevolking_jaar=2021 |
bevolking_totaal=541 965 |
digtheid=7,35 |
posafkorting=TAS |
tydsone= +10  |
webwerf= [http://www.tas.gov.au/ www.tas.gov.au] |
notes=
}}

'''Tasmanië''' ([[Engels]]: '''Tasmania''', Palawa kani: ''lutruwita''&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tasmanian Aboriginal Centre – Official Aboriginal and Dual Names of places |url=http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |access-date=26 Mei 2022 |website=tacinc.com.au |archive-date=25 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925075102/http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;)  is die grootste [[eiland]] en die kleinste&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tasmania-attractions.com/ |title=argiefkopie |access-date=23 Julie 2010 |archive-date= 1 Augustus 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801125232/http://www.tasmania-attractions.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; deelstaat van [[Australië]]. Dit is 240 kilometer  suid van die Australiese vasteland geleë, daarvan geskei deur die [[Seestraat van Bass]], met die argipel wat die mees suidelike punt van die land bevat. Die staat omvat die hoofeiland Tasmanië, die 26ste grootste eiland ter wêreld, en die omliggende 1000 eilande.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Islands|date=15 Mei 2014|url=https://www.ga.gov.au/scientific-topics/national-location-information/landforms/islands|access-date=14 Mei 2021|publisher=Geoscience Australia}}&lt;/ref&gt; Dit is Australië se minste bevolkte staat, met 569 825 inwoners vanaf Desember 2021. Die hoofstad en grootste stad is [[Hobart]], met ongeveer 40 persent van die bevolking wat in die Groter Hobart-gebied woon. &lt;ref name=&quot;ABSCapitalPop2&quot;&gt;{{cite web|date=24 April 2018|title=3218.0 – Regional Population Growth, Australia, 2016–17: Main Features|url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Lookup/3218.0Main+Features12016-17|access-date=13 Oktober 2018|publisher=Australian Bureau of Statistics}} Estimated resident population, 30 Junie 2017.&lt;/ref&gt;

Tasmanië se hoofeiland was tot 40 000 jaar lank voor Britse kolonisasie deur [[Aborigines|Aboriginale mense]] bewoon.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Aboriginal Life Pre-Invasion|url=http://www.utas.edu.au/library/companion_to_tasmanian_history/A/Aboriginal%20life%20pre-invasion.htm|access-date=3 September 2018|publisher=www.utas.edu.au}}&lt;/ref&gt; Daar word vermoed dat Aboriginale Tasmaniërs ongeveer 11 700 jaar gelede van die vasteland Aboriginalse groepe geskei geraak het, nadat stygende seevlakke Seestraat van Bassgevorm het.&lt;ref name=&quot;nma2&quot;&gt;{{cite web|title=Separation of Tasmania|url=https://www.nma.gov.au/defining-moments/resources/separation-of-tasmania|access-date=22 Julie 2020|publisher=National Museum Australia|location=Canberra}}&lt;/ref&gt; Die eiland is permanent deur Europeërs in 1803 gevestig as 'n strafregtelike nedersetting van die [[Britse Ryk]] om aansprake op die grond deur die Eerste Franse Ryk tydens die [[Napoleontiese Oorloë]] te voorkom.&lt;ref&gt;Frank Bolt, ''The Founding of Hobart 1803–1804'', {{ISBN|0-9757166-0-3}}&lt;/ref&gt; Die Aborigines was na raming tussen 3 000 en 7 000 ten tyde van die Britse vestiging, maar is amper binne 30 jaar uitgewis tydens 'n tydperk van konflikte met setlaars bekend as die &quot;Swart Oorlog&quot; en die verspreiding van aansteeklike siektes. Die konflik, wat 'n hoogtepunt bereik het tussen 1825 en 1831 en gelei het tot meer as drie jaar van krygswet, het die lewens van byna 1 100 Aborigines en setlaars gekos.

Onder Britse bewind was die eiland aanvanklik deel van die Kolonie van [[Nieu-Suid-Wallis]], maar het in 1825 'n aparte kolonie onder die naam Van Diemen's Land (vernoem na Anthony van Diemen) geword.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Van Diemens Land|url=https://www.britannica.com/place/Van-Diemens-Land|access-date=3 September 2018|website=[[Encyclopædia Britannica]]}}&lt;/ref&gt; Ongeveer 80 000 gevangenes is na Van Diemen's Land gestuur voordat hierdie praktyk, bekend as vervoer, in 1853 gestaak is.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Convicts and the British colonies in Australia|url=http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/convicts-and-the-british-colonies|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101181100/http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/convicts-and-the-british-colonies|archive-date=1 Januarie 2016|access-date=31 Desember 2015|publisher=Commonwealth of Australia}}&lt;/ref&gt; In 1855 is die huidige Grondwet van Tasmanië in werking gestel, en die volgende jaar het die kolonie formeel sy naam na Tasmanië verander. In 1901 het dit 'n staat van Australië geword deur die proses van die federasie van Australië.

Vandag het Tasmanië die tweede kleinste ekonomie van die Australiese state en gebiede, wat aansienlik gevorm is uit [[toerisme]], [[landbou]] en [[akwakultuur]], [[onderwys]] en gesondheidsorg.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Estimated full time employment {{!}} Tasmania {{!}} economy.id |url=https://economy.id.com.au/tasmania/employment-by-industry |website=economy.id.com.au |publisher=State Growth Tasmania}}&lt;/ref&gt; Tasmanië is 'n beduidende landbou-uitvoerder, sowel as 'n beduidende bestemming vir [[ekotoerisme]]. Sowat 42 persent van sy grondgebied, insluitend nasionale parke en [[Wêrelderfenisgebied|Wêrelderfenisgebiede]] (21%) word in een of ander vorm van reservaat beskerm.&lt;ref&gt;{{cite web|date=29 Januarie 2014|title=Complete National Parks and Reserves Listings|url=https://parks.tas.gov.au/about-us/managing-our-parks-and-reserves/reserve-listing|access-date=7 Mei 2021|publisher=Parks and Wildlife Service}}&lt;/ref&gt; Die eerste omgewingspolitieke party ter wêreld is in Tasmanië gestig.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Howes|first1=Michael|title=United Tasmania Group (UTG)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/245350/United-Tasmania-Group-UTG|access-date=21 Januarie 2015|website=[[Encyclopædia Britannica]]}}&lt;/ref&gt;

== Toponimie ==
[[Lêer:Tasmania.A2005320.2355.250m.jpg|links|duimnael|Tasmanië vanuit die ruimte.]]
Tasmanië is vernoem na die Nederlandse ontdekkingsreisiger [[Abel Tasman]], wat die eerste gerapporteerde Europese waarneming van die eiland gemaak het op 24 November 1642. Tasman het die eiland Anthony van Diemen's Land genoem na sy borg Anthony van Diemen, die Goewerneur van [[Nederlands Oos-Indië]]. Die naam is later deur die Britte tot Van Diemen's Land verkort. Dit is amptelik herdoop na Tasmanië ter ere van sy eerste Europese ontdekker op 1 Januarie 1856.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.parliament.tas.gov.au/php/BecomingTasmania/BTAppend2.htm |title=Appendix 2: Select chronology of renaming |last1=Newman |first1=Terry |year=2005 |work=Becoming Tasmania – Companion Web Site |publisher=Parliament of Tasmania |access-date=26 Augustus 2011 |archive-date=22 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110422111627/http://www.parliament.tas.gov.au/php/BecomingTasmania/BTAppend2.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Daar is soms na Tasmanië as &quot;Dervon&quot; verwys, soos genoem in die Jerilderie-brief geskryf deur die berugte Australiese bosman Ned Kelly in 1879. Die spreektaal vir die staat is &quot;Tassie&quot;. Tasmanië word ook in die omgangstaal verkort tot &quot;Tas&quot;, hoofsaaklik wanneer dit in besigheidsname en webwerf-adresse gebruik word. TAS is ook die Australia Post-afkorting vir die staat.

In die gerekonstrueerde Palawa kani-taal word die hoofeiland Tasmanië lutruwita genoem,&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite news |title=Tasmanian Aboriginal place names |publisher=Tasmanian Aboriginal Centre |url=http://tacinc.com.au/tasmanian-aboriginal-place-names/ |access-date=30 November 2019 |archive-date=19 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191119003129/http://tacinc.com.au/tasmanian-aboriginal-place-names/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 'n naam wat oorspronklik van die Bruny Island-Tasmaniese taal afgelei is. George Augustus Robinson het dit opgeneem as Loe.trou.witter en ook as Trow.wer.nar, waarskynlik uit een of meer van die oostelike of Noordoostelike Tasmaniese tale. Hy het dit egter ook as 'n naam vir Cape Barren Island aangeteken. In die 20ste eeu het sommige skrywers dit as 'n Aboriginal-naam vir Tasmanië gebruik, gespel &quot;Trowenna&quot; of &quot;Trowunna&quot;. Daar word nou geglo dat die naam meer behoorlik toegepas word op Cape Barren Island, &lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; wat sedert 2014 'n amptelike dubbele naam van &quot;Truwana&quot; het.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Aboriginal and Dual Names of places in lutruwita (Tasmania) |publisher=Tasmanian Aboriginal Centre |url=http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |access-date=30 November 2019 |archive-date=25 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925075102/http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

'n Aantal Palawa kani-name, gebaseer op historiese rekords van inheemse name, is deur die Tasmaanse regering aanvaar. 'n Dosyn van hierdie is 'dubbelgebruik' (tweetalige) name, en nog twee is onbegrensde gebiede met slegs Palawa-name.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/|title=Tasmanian Aboriginal Centre – Official Aboriginal and Dual Names of places|website=tacinc.com.au|access-date= 8 Januarie 2023|archive-date=25 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190925075102/http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}


{{State van Australië}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Eilande in Indiese Oseaan]]
[[Kategorie:Eilande in Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Tasmanië| ]]</text>
      <sha1>n97flswzkcexff822eiekpukhu4ahpa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921304</id>
      <parentid>2921303</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:22:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ouderdom!</comment>
      <origin>2921304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10161" sha1="b4ysk07wnm85e9n4qa0amd90di7wg51" xml:space="preserve">{{Deelstaat of gebied van Australië |
Plaaslike naam=Tasmania |
Afrikaanse naam=Tasmanië |
beeld_vlag=Flag of Tasmania.svg |
beeld_wapen=Tasmania Coat of Arms.svg|
bynaam=Island of Inspiration; The Apple Isle; Holiday Isle; Tassie |
leuse=&quot;Ubertas et Fidelitas&quot; (Vrugbaarheid en Betroubaarheid) |
beeld=Beeld:Tigris-Australia location Tasmania.svg{{!}}300px|
hoofstad=[[Hobart]] |
koördinate van hoofstad= {{Koördinate|42|52|S|147|19|O}} |
grootste stad=[[Hobart]] |
goewerneur=Barbara Baker |
Premier=Jeremy Rockliff |
Party_van_die_Premier=[[Australiese Arbeidersparty|ALP]] |
oppervlakte_totaal=90 758 |
oppervlakte_land=68 401 |
oppervlakte_water=22 357 |
persentasie_water=24,6 |
bevolking_jaar=2021 |
bevolking_totaal=541 965 |
digtheid=7,35 |
posafkorting=TAS |
tydsone= +10  |
webwerf= [http://www.tas.gov.au/ www.tas.gov.au] |
notes=
}}

'''Tasmanië''' ([[Engels]]: '''Tasmania''', Palawa kani: ''lutruwita''&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tasmanian Aboriginal Centre – Official Aboriginal and Dual Names of places |url=http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |access-date=26 Mei 2022 |website=tacinc.com.au |archive-date=25 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925075102/http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;)  is die grootste [[eiland]] en die kleinste&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tasmania-attractions.com/ |title=argiefkopie |access-date=23 Julie 2010 |archive-date= 1 Augustus 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801125232/http://www.tasmania-attractions.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; deelstaat van [[Australië]]. Dit is 240 kilometer  suid van die Australiese vasteland geleë, daarvan geskei deur die [[Seestraat van Bass]], met die argipel wat die mees suidelike punt van die land bevat. Die staat omvat die hoofeiland Tasmanië, die 26ste grootste eiland ter wêreld, en die omliggende 1000 eilande.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Islands|date=15 Mei 2014|url=https://www.ga.gov.au/scientific-topics/national-location-information/landforms/islands|access-date=14 Mei 2021|publisher=Geoscience Australia}}&lt;/ref&gt; Dit is Australië se minste bevolkte staat, met 569 825 inwoners vanaf Desember 2021. Die hoofstad en grootste stad is [[Hobart]], met ongeveer 40 persent van die bevolking wat in die Groter Hobart-gebied woon. &lt;ref name=&quot;ABSCapitalPop2&quot;&gt;{{cite web|date=24 April 2018|title=3218.0 – Regional Population Growth, Australia, 2016–17: Main Features|url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Lookup/3218.0Main+Features12016-17|access-date=13 Oktober 2018|publisher=Australian Bureau of Statistics}} Estimated resident population, 30 Junie 2017.&lt;/ref&gt;

Tasmanië se hoofeiland was tot 40 000 jaar lank voor Britse kolonisasie deur [[Aborigines|Aboriginale mense]] bewoon.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Aboriginal Life Pre-Invasion|url=http://www.utas.edu.au/library/companion_to_tasmanian_history/A/Aboriginal%20life%20pre-invasion.htm|access-date=3 September 2018|publisher=www.utas.edu.au}}&lt;/ref&gt; Daar word vermoed dat Aboriginale Tasmaniërs ongeveer 11 700 jaar gelede van die vasteland Aboriginalse groepe geskei geraak het, nadat stygende seevlakke Seestraat van Bass gevorm het.&lt;ref name=&quot;nma2&quot;&gt;{{cite web|title=Separation of Tasmania|url=https://www.nma.gov.au/defining-moments/resources/separation-of-tasmania|access-date=22 Julie 2020|publisher=National Museum Australia|location=Canberra}}&lt;/ref&gt; Die eiland is permanent deur Europeërs in 1803 gevestig as 'n strafregtelike nedersetting van die [[Britse Ryk]] om aansprake op die grond deur die Eerste Franse Ryk tydens die [[Napoleontiese Oorloë]] te voorkom.&lt;ref&gt;Frank Bolt, ''The Founding of Hobart 1803–1804'', {{ISBN|0-9757166-0-3}}&lt;/ref&gt; Die Aborigines was na raming tussen 3 000 en 7 000 ten tyde van die Britse vestiging, maar is amper binne 30 jaar uitgewis tydens 'n tydperk van konflikte met setlaars bekend as die &quot;Swart Oorlog&quot; en die verspreiding van aansteeklike siektes. Die konflik, wat 'n hoogtepunt bereik het tussen 1825 en 1831 en gelei het tot meer as drie jaar van krygswet, het die lewens van byna 1 100 Aborigines en setlaars gekos.

Onder Britse bewind was die eiland aanvanklik deel van die Kolonie van [[Nieu-Suid-Wallis]], maar het in 1825 'n aparte kolonie onder die naam Van Diemen's Land (vernoem na Anthony van Diemen) geword.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Van Diemens Land|url=https://www.britannica.com/place/Van-Diemens-Land|access-date=3 September 2018|website=[[Encyclopædia Britannica]]}}&lt;/ref&gt; Ongeveer 80 000 gevangenes is na Van Diemen's Land gestuur voordat hierdie praktyk, bekend as vervoer, in 1853 gestaak is.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Convicts and the British colonies in Australia|url=http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/convicts-and-the-british-colonies|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101181100/http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/convicts-and-the-british-colonies|archive-date=1 Januarie 2016|access-date=31 Desember 2015|publisher=Commonwealth of Australia}}&lt;/ref&gt; In 1855 is die huidige Grondwet van Tasmanië in werking gestel, en die volgende jaar het die kolonie formeel sy naam na Tasmanië verander. In 1901 het dit 'n staat van Australië geword deur die proses van die federasie van Australië.

Vandag het Tasmanië die tweede kleinste ekonomie van die Australiese state en gebiede, wat aansienlik gevorm is uit [[toerisme]], [[landbou]] en [[akwakultuur]], [[onderwys]] en gesondheidsorg.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Estimated full time employment {{!}} Tasmania {{!}} economy.id |url=https://economy.id.com.au/tasmania/employment-by-industry |website=economy.id.com.au |publisher=State Growth Tasmania}}&lt;/ref&gt; Tasmanië is 'n beduidende landbou-uitvoerder, sowel as 'n beduidende bestemming vir [[ekotoerisme]]. Sowat 42 persent van sy grondgebied, insluitend nasionale parke en [[Wêrelderfenisgebied|Wêrelderfenisgebiede]] (21%) word in een of ander vorm van reservaat beskerm.&lt;ref&gt;{{cite web|date=29 Januarie 2014|title=Complete National Parks and Reserves Listings|url=https://parks.tas.gov.au/about-us/managing-our-parks-and-reserves/reserve-listing|access-date=7 Mei 2021|publisher=Parks and Wildlife Service}}&lt;/ref&gt; Die eerste omgewingspolitieke party ter wêreld is in Tasmanië gestig.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Howes|first1=Michael|title=United Tasmania Group (UTG)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/245350/United-Tasmania-Group-UTG|access-date=21 Januarie 2015|website=[[Encyclopædia Britannica]]}}&lt;/ref&gt;

== Toponimie ==
[[Lêer:Tasmania.A2005320.2355.250m.jpg|links|duimnael|Tasmanië vanuit die ruimte.]]
Tasmanië is vernoem na die Nederlandse ontdekkingsreisiger [[Abel Tasman]], wat die eerste gerapporteerde Europese waarneming van die eiland gemaak het op 24 November 1642. Tasman het die eiland Anthony van Diemen's Land genoem na sy borg Anthony van Diemen, die Goewerneur van [[Nederlands Oos-Indië]]. Die naam is later deur die Britte tot Van Diemen's Land verkort. Dit is amptelik herdoop na Tasmanië ter ere van sy eerste Europese ontdekker op 1 Januarie 1856.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.parliament.tas.gov.au/php/BecomingTasmania/BTAppend2.htm |title=Appendix 2: Select chronology of renaming |last1=Newman |first1=Terry |year=2005 |work=Becoming Tasmania – Companion Web Site |publisher=Parliament of Tasmania |access-date=26 Augustus 2011 |archive-date=22 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110422111627/http://www.parliament.tas.gov.au/php/BecomingTasmania/BTAppend2.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Daar is soms na Tasmanië as &quot;Dervon&quot; verwys, soos genoem in die Jerilderie-brief geskryf deur die berugte Australiese bosman Ned Kelly in 1879. Die spreektaal vir die staat is &quot;Tassie&quot;. Tasmanië word ook in die omgangstaal verkort tot &quot;Tas&quot;, hoofsaaklik wanneer dit in besigheidsname en webwerf-adresse gebruik word. TAS is ook die Australia Post-afkorting vir die staat.

In die gerekonstrueerde Palawa kani-taal word die hoofeiland Tasmanië lutruwita genoem,&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite news |title=Tasmanian Aboriginal place names |publisher=Tasmanian Aboriginal Centre |url=http://tacinc.com.au/tasmanian-aboriginal-place-names/ |access-date=30 November 2019 |archive-date=19 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191119003129/http://tacinc.com.au/tasmanian-aboriginal-place-names/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 'n naam wat oorspronklik van die Bruny Island-Tasmaniese taal afgelei is. George Augustus Robinson het dit opgeneem as Loe.trou.witter en ook as Trow.wer.nar, waarskynlik uit een of meer van die oostelike of Noordoostelike Tasmaniese tale. Hy het dit egter ook as 'n naam vir Cape Barren Island aangeteken. In die 20ste eeu het sommige skrywers dit as 'n Aboriginal-naam vir Tasmanië gebruik, gespel &quot;Trowenna&quot; of &quot;Trowunna&quot;. Daar word nou geglo dat die naam meer behoorlik toegepas word op Cape Barren Island, &lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; wat sedert 2014 'n amptelike dubbele naam van &quot;Truwana&quot; het.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Aboriginal and Dual Names of places in lutruwita (Tasmania) |publisher=Tasmanian Aboriginal Centre |url=http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |access-date=30 November 2019 |archive-date=25 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925075102/http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

'n Aantal Palawa kani-name, gebaseer op historiese rekords van inheemse name, is deur die Tasmaanse regering aanvaar. 'n Dosyn van hierdie is 'dubbelgebruik' (tweetalige) name, en nog twee is onbegrensde gebiede met slegs Palawa-name.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/|title=Tasmanian Aboriginal Centre – Official Aboriginal and Dual Names of places|website=tacinc.com.au|access-date= 8 Januarie 2023|archive-date=25 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190925075102/http://tacinc.com.au/official-aboriginal-and-dual-names/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}


{{State van Australië}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Eilande in Indiese Oseaan]]
[[Kategorie:Eilande in Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Tasmanië| ]]</text>
      <sha1>b4ysk07wnm85e9n4qa0amd90di7wg51</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:WilliamNicol.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>51564</id>
    <revision>
      <id>2921188</id>
      <parentid>708440</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="239" sha1="qa6xpqkd58xene5uskrt2t7h45tnjnw" xml:space="preserve">== Opsomming ==
William Nicol, administrateur van Transvaal en NG predikant, onder meer van die gemeente Johannesburg, die sogenaamde Irenekerk.
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>qa6xpqkd58xene5uskrt2t7h45tnjnw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jacob Abraham de Mist</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52310</id>
    <revision>
      <id>2921379</id>
      <parentid>2606225</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3519" sha1="229zqwmfrzlnkwifgn953yw08af0qaf" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam            = Jacob Abraham de Mist
| beeld           = Jacob Abraham Uitenhage de Mist.jpg
| beeldonderskrif = 
| orde            = Kommissaris-generaal van die [[Kaapkolonie]]
| termynaanvang   = [[21 Februarie]] [[1803]]
| termyneinde     = [[25 September]] [[1804]]
| voorganger      = [[Francis Dundas]]
| opvolger        = [[Jan Willem Janssens]]
| geboortedatum   = Jacob Abraham Uitenhage de Mist&lt;br /&gt;[[20 April]] [[1749]]
| geboortejaar    = 
| geboortemaand   = 
| geboortedag     = 
| geboorteplek    = [[Zaltbommel]], [[Nederland]]
| sterftedatum    = {{SDEO|1749|4|20|1823|8|3}}
| sterfteplek     = [[Voorburg]], [[Nederland]]
| party           = 
| orde2           = Voorsitter van die Nasionale Vergadering van die [[Bataafse Republiek]]
| termynaanvang2  = [[17 April]] [[1797]]
| termyneinde2    = [[1 Mei]] [[1797]]
| voorganger2     = [[Jan Couperus]]
| opvolger2       = [[Jan Bernd Bicker]]
| eggenoot        = 
| kinders         = 
| alma_mater      = [[Universiteit van Leiden]]
| religie         = 
| handtekening    = 
| militer         = 
| lojaliteit      = 
| tak             = 
| diensjare       = 
| rang            = 
| eenheid         = 
| oorloe          = 
| toekennings     = 
}}

'''Jacob Abraham Uitenhage de Mist''' ([[Zaltbommel]], [[Nederland]], [[20 April]] [[1749]] - [[Voorburg]], [[Nederland]], [[3 Augustus]] [[1823]]) was 'n Nederlandse staatsman, staatshoof van die [[Bataafse Republiek]] van 17 April tot 1 Mei [[1797]] en kommissaris-generaal van die [[Kaapkolonie]] tydens die afwesigheid van 'n goewerneur van [[21 Februarie]] [[1803]] tot [[25 September]] [[1804]] in ooreenstemming met die Verdrag van Amiens.

De Mist word in 1768 meester in die regte aan die [[Universiteit van Leiden]] en in 1796 afgevaardig as lid vir die distrik [[Deventer]] na die Nasionale Vergadering. In 1800 is hy benoem tot lid van die &quot;Raad der Aziatische Bezittingen en Etablissementen&quot;. Op 10 Desember die volgende jaar gee die [[Bataafse Republiek|Bataafse regering]] hom opdrag om ondersoek in te stel na die wyse waarop die Kaap geregeer moet word. Hy gee sy beskouinge in sy memorandum.

As kommissaris van die Kaap stel hy op [[1 Maart]] [[1803]] luitenant-generaal [[Jan Willem Janssens]] aan as goewerneur van die Kaap en stel ook die Politieke Raad en Raad van Justisie in. Hierna vertrek hy op 'n uitgebreide reis na die binneland. In 1804 besoek hy die sendeling dr. [[J.T. van der Kemp]] en proklameer op 7 Februarie 'n nuwe distrik wat later ter ere van hom [[Uitenhage]] genoem word. In Mei stel hy 'n Kommissaris van Veeteelt aan en vaardig op 25 Julie die Kerkorde en op 11 September sy Onderwysordonnansie uit.

Op 25 September lê hy die amp van kommissaris-generaal neer en vertrek 25 Februarie die volgende jaar met die ''Silenus of New York'' oor Amerika na Nederland. Op 25 Julie lê hy 'n verslag voor oor sy handelinge en besluite aan die Kaap.

== Sien ook ==
* [[Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie]]

== Bronne ==
* [[Eric Rosenthal|Rosenthal, Eric]], 1978. ''Encyclopaedia of Southern Africa''. Kaapstad en Johannesburg: Juta and Company Limited.
* Albertyn, C.F. dr. (hoofred.), 1972. ''Die Afrikaanse Kinderensiklopedie''. Kaapstad: Nasou.

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:De Mist, Jacob Abraham}}
[[Kategorie:Nederlandse kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie]]
[[Kategorie:Nederlandse religieuse mense]]
[[Kategorie:Vrymesselaars]]
[[Kategorie:Geboortes in 1749]]
[[Kategorie:Sterftes in 1823]]</text>
      <sha1>229zqwmfrzlnkwifgn953yw08af0qaf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Victoria (Australië)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53550</id>
    <revision>
      <id>2921291</id>
      <parentid>2905295</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:10:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7767" sha1="k7oobnkay099u8p7oby3zveydfhzkz2" xml:space="preserve">{{Deelstaat of gebied van Australië 
|Plaaslike naam=
|Afrikaanse naam=Victoria
|beeld_vlag=Flag of Victoria (Australia).svg 
|beeld_wapen=Coat_of_Arms_of_Victoria.svg
|bynaam=Garden State 
|leuse=&quot;Peace and Prosperity&quot; (Vrede en Voorspoed) 
|beeld=Beeld:Tigris-Australia location Victoria.svg{{!}}300px
|hoofstad=[[Melbourne]] 
|koördinate van hoofstad= {{Koördinate|37|48|49|S|144|57|47|O}} 
|grootste stad=[[Melbourne]] 
|goewerneur=[[Margaret Gardner]] 
|Premier=[[Jacinta Allan]] 
|Party_van_die_Premier=[[Australian Labor Party|ALP]] 
|oppervlakte_totaal=237 629 
|oppervlakte_land=227 416 
|oppervlakte_water=10 213 
|persentasie_water=4,3 
|bevolking_jaar=2010 
|bevolking_totaal=5 547 527 
|digtheid=24,39 
|posafkorting=VIC 
|tydsone= +10  
|webwerf= {{Amptelike URL}} 
|notes=
}}

'''Victoria''' is 'n deelstaat in suidoostelike [[Australië]] en het 'n bevolking van 5&amp;nbsp;547&amp;nbsp;527 in 2010 gehad. Die hoofstad en grootste stad is [[Melbourne]]. Victoria is 'n staat in die suidooste van Australië. Dit is die tweede-kleinste staat met 'n landoppervlakte van 227&amp;nbsp;444&amp;nbsp;km², die tweede meesbevolkte staat (naas [[Nieu-Suid-Wallis]]) met 'n bevolking van meer as 6,5 miljoen,&lt;ref name=ABSPop&gt;{{cite web|url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/national-state-and-territory-population/mar-2022|title=National, state and territory population – March 2021|publisher=Australian Bureau of Statistics|date=26 September 2022|accessdate=27 November 2022|archive-date=21 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121204624/https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/national-state-and-territory-population/mar-2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; en die mees digbevolkte staat {{Refn| Die ACT het 'n hoër bevolkingsdigtheid, maar dit is 'n gebied eerder as 'n staat.}} in Australië (28 per&amp;nbsp;km²). Victoria word begrens deur Nieu-Suid-Wallis in die noorde en [[Suid-Australië]] in die weste, en word begrens deur die [[Bass-seestraat]] in die suide (met die uitsondering van 'n klein landgrens met [[Tasmanië]] geleë langs Boundary-eiland), die Groot Australiese Boog gedeelte van die [[Suidelike Oseaan]] in die suidweste, en die [[Tasmansee]] ('n randsee van die Suid-[[Stille Oseaan]]) in die suidooste. Die staat sluit 'n reeks klimate en geografiese kenmerke in van sy gematigde kus- en sentrale streke tot die Victoriaanse Alpe in die noordooste en die halfdorre noordweste.

Die meerderheid van die Victoriaanse bevolking is gekonsentreer in die sentraalsuide gebied rondom Port Phillip Bay, en veral binne die metropolitaanse gebied van Groter Melbourne, Victoria se staatshoofstad en grootste stad en ook Australië se tweede grootste stad, waar meer as driekwart van die Victoriaanse bevolking leef. Die staat is die tuiste van vier van Australië se 20 grootste stede: Melbourne, Geelong, Ballarat en Bendigo. Die bevolking is kultureel divers, met 35,1% van die inwoners wat immigrante is.&lt;ref name=&quot;quickstats.censusdata.abs.gov.au&quot;&gt;{{cite web|url=https://quickstats.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/communityprofile/2?opendocument|title=2016 Census Community Profiles: Victoria|access-date=22 Junie 2019|archive-date=22 Junie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622040717/https://quickstats.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/communityprofile/2%3Fopendocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Victoria is die tuiste van talle [[Aborigines|Aboriginie-groepe]], insluitend die Boonwurrung, die Bratauolung, die Djadjawurrung, die Gunai, die Gunditjmara, die Taungurung, die Wathaurong, die Wurundjeri en die Yorta Yorta.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.vic.gov.au/system/user_files/Documents/av/Kulin-People-of-Central-Victoria.pdf |title=Archived copy |access-date=11 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212005039/https://www.vic.gov.au/system/user_files/Documents/av/Kulin-People-of-Central-Victoria.pdf |archive-date=12 Februarie 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Daar was meer as 30 Aboriginale-tale in die gebied gepraat voor Europese kolonisasie. In 1770 het [[James Cook]] aanspraak gemaak op die ooskus van die Australiese vasteland vir die Koninkryk van [[Groot-Brittanje]], en vanaf 1788 was die gebied wat nou Victoria is, deel van die kolonie Nieu-Suid-Wallis. Die eerste Europese nedersetting in die gebied het in 1803 by Sullivanbaai plaasgevind. Baie van wat nou Victoria is, is in 1836 in die Port Phillip-distrik van Nieu-Suid-Wallis ingesluit. Victoria, wat ter ere van [[koningin Victoria]] genoem is, is van Nieu-Suid-Wallis geskei en in 1851 as 'n aparte kroonkolonie gestig, wat verantwoordelike regering in 1855 behaal het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.parliament.vic.gov.au/publications/fact-sheets/2333-fact-sheet-i1-victorias-parliamentary-history|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309135053/http://www.parliament.vic.gov.au/publications/fact-sheets/2333-fact-sheet-i1-victorias-parliamentary-history|url-status=dead|title=Parliament of Victoria - 54th Parliament Votes|archivedate=9 Maart 2013|website=parliament.vic.gov.au}}&lt;/ref&gt; Die Victoriaanse goudstormloop in die 1850's en 1860's het Victoria se bevolking en rykdom aansienlik verhoog. Teen die tyd van die Australiese Federasie in 1901 het Melbourne die grootste stad in Australasië geword, en het gedien as die federale hoofstad van Australië totdat [[Canberra]] in 1927 geopen is. Die staat het voortgegaan om sterk te groei deur verskeie tydperke van die 20ste en vroeë 21ste eeue as 'n gevolg van hoë vlakke van internasionale en interstaatlike migrasie.

Victoria het 38 setels in die Australiese Huis van Verteenwoordigers en 12 setels in die Australiese Senaat. Op staatsvlak bestaan die Parlement van Victoria uit die Wetgewende Vergadering en die Wetgewende Raad. Die Arbeidersparty, gelei deur Daniel Andrews as premier, regeer Victoria sedert 2014. Die Goewerneur van Victoria, die verteenwoordiger van die Monargie van Australië in die staat, is tans Linda Dessau. Victoria is verdeel in 79 plaaslike regeringsgebiede, asook verskeie ongeïnkorporeerde gebiede wat die staat direk administreer.

Victoria se ekonomie is die tweede grootste onder Australiese state en is hoogs gediversifiseerd, met dienstesektore wat oorheers. Kultureel, Melbourne huisves 'n aantal museums, kunsgalerye, en teaters, en word ook beskryf as die wêreld se sport hoofstad,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.smh.com.au/sport/melbourne-named-worlds-sporting-capital-20160420-gobebk.html|title=Melbourne named world's sporting capital|date=21 April 2016|work=The Sydney Morning Herald|access-date=22 Julie 2017|archive-date=11 Augustus 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811174613/http://www.smh.com.au/sport/melbourne-named-worlds-sporting-capital-20160420-gobebk.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theroar.com.au/2016/06/30/melbourne-rightly-worlds-sporting-capital/|title=Melbourne is rightly the world's sporting capital|date=30 June 2016|access-date=22 Julie 2017|archive-date=11 Augustus 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811055011/http://www.theroar.com.au/2016/06/30/melbourne-rightly-worlds-sporting-capital/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; en die geestelike tuiste van Australiese krieket en [[Australiese voetbal|Australiese reëls voetbal]]. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dl.nfsa.gov.au/module/1593/|title=Screen Australia Digital Learning – Rules of AFL (2009)|website=dl.nfsa.gov.au|access-date=22 Julie 2017|archive-date=11 Augustus 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811063017/http://dl.nfsa.gov.au/module/1593/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{State van Australië}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Victoria (Australië)| ]]</text>
      <sha1>k7oobnkay099u8p7oby3zveydfhzkz2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921305</id>
      <parentid>2921291</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ai!</comment>
      <origin>2921305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7771" sha1="7vdfsbcyic3iaruyq785riawu8g63r2" xml:space="preserve">{{Deelstaat of gebied van Australië 
|Plaaslike naam=
|Afrikaanse naam=Victoria
|beeld_vlag=Flag of Victoria (Australia).svg 
|beeld_wapen=Coat_of_Arms_of_Victoria.svg
|bynaam=Garden State 
|leuse=&quot;Peace and Prosperity&quot; (Vrede en Voorspoed) 
|beeld=Beeld:Tigris-Australia location Victoria.svg{{!}}300px
|hoofstad=[[Melbourne]] 
|koördinate van hoofstad= {{Koördinate|37|48|49|S|144|57|47|O}} 
|grootste stad=[[Melbourne]] 
|goewerneur=[[Margaret Gardner]] 
|Premier=[[Jacinta Allan]] 
|Party_van_die_Premier=[[Australian Labor Party|ALP]] 
|oppervlakte_totaal=237 629 
|oppervlakte_land=227 416 
|oppervlakte_water=10 213 
|persentasie_water=4,3 
|bevolking_jaar=2010 
|bevolking_totaal=5 547 527 
|digtheid=24,39 
|posafkorting=VIC 
|tydsone= +10  
|webwerf= {{Amptelike URL}} 
|notes=
}}

'''Victoria''' is 'n deelstaat in suidoostelike [[Australië]] en het 'n bevolking van 5&amp;nbsp;547&amp;nbsp;527 in 2010 gehad. Die hoofstad en grootste stad is [[Melbourne]]. Victoria is 'n staat in die suidooste van Australië. Dit is die tweede-kleinste staat met 'n landoppervlakte van 227&amp;nbsp;444&amp;nbsp;km², die tweede meesbevolkte staat (naas [[Nieu-Suid-Wallis]]) met 'n bevolking van meer as 6,5 miljoen,&lt;ref name=ABSPop&gt;{{cite web|url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/national-state-and-territory-population/mar-2022|title=National, state and territory population – March 2021|publisher=Australian Bureau of Statistics|date=26 September 2022|accessdate=27 November 2022|archive-date=21 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121204624/https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/national-state-and-territory-population/mar-2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; en die mees digbevolkte staat {{Refn| Die ACT het 'n hoër bevolkingsdigtheid, maar dit is 'n gebied eerder as 'n staat.}} in Australië (28 per&amp;nbsp;km²). Victoria word begrens deur Nieu-Suid-Wallis in die noorde en [[Suid-Australië]] in die weste, en word begrens deur die [[Seestraat van Bass]] in die suide (met die uitsondering van 'n klein landgrens met [[Tasmanië]] geleë langs Boundary-eiland), die Groot Australiese Boog gedeelte van die [[Suidelike Oseaan]] in die suidweste, en die [[Tasmansee]] ('n randsee van die Suid-[[Stille Oseaan]]) in die suidooste. Die staat sluit 'n reeks klimate en geografiese kenmerke in van sy gematigde kus- en sentrale streke tot die Victoriaanse Alpe in die noordooste en die halfdorre noordweste.

Die meerderheid van die Victoriaanse bevolking is gekonsentreer in die sentraalsuide gebied rondom Port Phillip Bay, en veral binne die metropolitaanse gebied van Groter Melbourne, Victoria se staatshoofstad en grootste stad en ook Australië se tweede grootste stad, waar meer as driekwart van die Victoriaanse bevolking leef. Die staat is die tuiste van vier van Australië se 20 grootste stede: Melbourne, Geelong, Ballarat en Bendigo. Die bevolking is kultureel divers, met 35,1% van die inwoners wat immigrante is.&lt;ref name=&quot;quickstats.censusdata.abs.gov.au&quot;&gt;{{cite web|url=https://quickstats.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/communityprofile/2?opendocument|title=2016 Census Community Profiles: Victoria|access-date=22 Junie 2019|archive-date=22 Junie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622040717/https://quickstats.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/communityprofile/2%3Fopendocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Victoria is die tuiste van talle [[Aborigines|Aboriginie-groepe]], insluitend die Boonwurrung, die Bratauolung, die Djadjawurrung, die Gunai, die Gunditjmara, die Taungurung, die Wathaurong, die Wurundjeri en die Yorta Yorta.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.vic.gov.au/system/user_files/Documents/av/Kulin-People-of-Central-Victoria.pdf |title=Archived copy |access-date=11 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212005039/https://www.vic.gov.au/system/user_files/Documents/av/Kulin-People-of-Central-Victoria.pdf |archive-date=12 Februarie 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Daar was meer as 30 Aboriginale-tale in die gebied gepraat voor Europese kolonisasie. In 1770 het [[James Cook]] aanspraak gemaak op die ooskus van die Australiese vasteland vir die Koninkryk van [[Groot-Brittanje]], en vanaf 1788 was die gebied wat nou Victoria is, deel van die kolonie Nieu-Suid-Wallis. Die eerste Europese nedersetting in die gebied het in 1803 by Sullivanbaai plaasgevind. Baie van wat nou Victoria is, is in 1836 in die Port Phillip-distrik van Nieu-Suid-Wallis ingesluit. Victoria, wat ter ere van [[koningin Victoria]] genoem is, is van Nieu-Suid-Wallis geskei en in 1851 as 'n aparte kroonkolonie gestig, wat verantwoordelike regering in 1855 behaal het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.parliament.vic.gov.au/publications/fact-sheets/2333-fact-sheet-i1-victorias-parliamentary-history|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309135053/http://www.parliament.vic.gov.au/publications/fact-sheets/2333-fact-sheet-i1-victorias-parliamentary-history|url-status=dead|title=Parliament of Victoria - 54th Parliament Votes|archivedate=9 Maart 2013|website=parliament.vic.gov.au}}&lt;/ref&gt; Die Victoriaanse goudstormloop in die 1850's en 1860's het Victoria se bevolking en rykdom aansienlik verhoog. Teen die tyd van die Australiese Federasie in 1901 het Melbourne die grootste stad in Australasië geword, en het gedien as die federale hoofstad van Australië totdat [[Canberra]] in 1927 geopen is. Die staat het voortgegaan om sterk te groei deur verskeie tydperke van die 20ste en vroeë 21ste eeue as 'n gevolg van hoë vlakke van internasionale en interstaatlike migrasie.

Victoria het 38 setels in die Australiese Huis van Verteenwoordigers en 12 setels in die Australiese Senaat. Op staatsvlak bestaan die Parlement van Victoria uit die Wetgewende Vergadering en die Wetgewende Raad. Die Arbeidersparty, gelei deur Daniel Andrews as premier, regeer Victoria sedert 2014. Die Goewerneur van Victoria, die verteenwoordiger van die Monargie van Australië in die staat, is tans Linda Dessau. Victoria is verdeel in 79 plaaslike regeringsgebiede, asook verskeie ongeïnkorporeerde gebiede wat die staat direk administreer.

Victoria se ekonomie is die tweede grootste onder Australiese state en is hoogs gediversifiseerd, met dienstesektore wat oorheers. Kultureel, Melbourne huisves 'n aantal museums, kunsgalerye, en teaters, en word ook beskryf as die wêreld se sport hoofstad,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.smh.com.au/sport/melbourne-named-worlds-sporting-capital-20160420-gobebk.html|title=Melbourne named world's sporting capital|date=21 April 2016|work=The Sydney Morning Herald|access-date=22 Julie 2017|archive-date=11 Augustus 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811174613/http://www.smh.com.au/sport/melbourne-named-worlds-sporting-capital-20160420-gobebk.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theroar.com.au/2016/06/30/melbourne-rightly-worlds-sporting-capital/|title=Melbourne is rightly the world's sporting capital|date=30 June 2016|access-date=22 Julie 2017|archive-date=11 Augustus 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811055011/http://www.theroar.com.au/2016/06/30/melbourne-rightly-worlds-sporting-capital/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; en die geestelike tuiste van Australiese krieket en [[Australiese voetbal|Australiese reëls voetbal]]. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dl.nfsa.gov.au/module/1593/|title=Screen Australia Digital Learning – Rules of AFL (2009)|website=dl.nfsa.gov.au|access-date=22 Julie 2017|archive-date=11 Augustus 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811063017/http://dl.nfsa.gov.au/module/1593/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{State van Australië}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Victoria (Australië)| ]]</text>
      <sha1>7vdfsbcyic3iaruyq785riawu8g63r2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geboortegrond</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56077</id>
    <revision>
      <id>2921265</id>
      <parentid>2289672</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2029" sha1="rr0szcn9y216ftysjrpn2izl3cys5ud" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = Geboortegrond
| beeld             = 
| regisseur         = [[Pierre de Wet]]
| produksieleier    = 
| geskryf_deur      = '''Draaiboek:'''&lt;br /&gt;[[Joseph Albrecht]]
| verteller         = 
| met               = [[Pierre de Wet]]&lt;br /&gt;[[Jan Brill]]&lt;br /&gt;[[Eugene Heyns]]
| musiek            = 
| kinematografie    = 
| redigeerder       = 
| ateljee           = 
| verspreider       = 
| vrygestel         = [[30 September]] [[1946]]
| speeltyd          = 62 min
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| begroting         = 
| bruto             = 
| voorafgegaan_deur = 
| opgevolg_deur     = 
| webtuiste         = 
| imdb_id           = 2016904
}}

'''Geboortegrond'''  is 'n swart en wit [[Afrikaanse]] rolprent wat op [[30 September]] [[1946]] uitgereik is. Pierre de Wet was die regisseur en 'n mede-akteur, terwyl [[Joseph Albrecht]] die draaiboek geskryf het. Die [[rolprent]] was Pierre de Wet, wat algemeen as die Vader van die Suid-Afrikaanse Filmbedryf beskou word, se eerste rolprent.

== Genre ==
Die rolprent is 'n [[drama]].

== Hoofrolspelers ==
* Pierre de Wet as Jan, die seun.
* Jan Brill, Jan se pa.
* Eugene Heyns as Bettie, die kelnerin en later Jan se vrou.
En andere.

== Storielyn ==
'n Boerseun, Jan (Pierre de Wet), werk op die plaas vir sy streng pa (Jan Brill). Hy besef hy word nie na waarde geskat nie, en sy pa wil niks van moderne boerderymetodes weet nie. Hulle kry stry en hy besluit om in [[Johannesburg]] na werk te gaan soek. Hier raak hy op 'n kelnerin verlief en daar is 'n baba. Hy en sy vrou smag egter na die vryheid van die plaas. Jan se ma raak ernstig siek en sy vertrek plaas toe om te gaan help. Na haar terugkeer ontvang hulle 'n brief dat Jan se ma oorlede is. Hulle vertrek na die plaas, sy pa bely hy het 'n fout begaan en hulle word herenig.

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Dramarolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>rr0szcn9y216ftysjrpn2izl3cys5ud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Swartmossel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58587</id>
    <revision>
      <id>2921403</id>
      <parentid>2877998</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Voortplanting */</comment>
      <origin>2921403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5489" sha1="pivpuisqbzku7v4i5y1tir2haw9bnf8" xml:space="preserve">{{Taksoboks
| name = Swartmossel 
| image = Mussel in rock.jpg
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Mollusca]]
| classis = [[Bivalvia]] (tweekleppiges)
| subclassis = [[Pteriomorphia]]
| ordo = [[Mytiloida]]
| familia = [[Mytilidae]]
| genus = ''[[Choromytilus]]''
| species = '''''C. meridionalis'''''
| binomial = ''Choromytilus meridionalis''
| binomial_authority = Krauss, 1848&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=224609 |title= ''Choromytilus meridionalis'' (Krauss, 1848)|website=www.marinespecies.org |publisher= WoRMS|access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt;
}}

Die '''swartmossel''' (''Choromytilus meridionalis'') is tweekleppige skulpdier wat aan die suid- en [[Weskus]] van [[Suid-Afrika]] voorkom. Dit is 'n mariene weekdier in die familie Mytilidae. Hulle is deel van die filum ''Mollusca'', wat die tweede grootste filum van ongewerwelde diere is met ongeveer 85 000 spesies.

== Morfologie ==
Hierdie diertjie word tot 15&amp;nbsp;cm lank. Die mossel is [[swart]] van kleur en word [[blou]] as gevolg van erosie. Dit kom in rotsagtige gebiede in die tussengetysone voor, waar dit gegroepeerd groei. Dit is smaller en swarter as die [[Mediterreense mossel]], ''Mytilus galloprovincialis'', waarmee dit dikwels verwar word. Die familie ''Mytilldae'' is bekend vir smal, elliptiese, waaiervormige, dun kleppe wat van dieselfde grootte is, die afwesigheid van prominente skarniertande, en die teenwoordigheid van bissus- of fyndrade wat van die skarnierarea afhang om op rigiede substrate te anker.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/mytilidae#:~:text=in%20Table%2069.2.-,The%20family%20Mytilidae%2C%20to%20which%20this%20species%20belongs%2C%20is%20characterized,Table%2069.2|title= Mytilidae - an Overview|work=ScienceDirect|access-date=15 Julie 2023}}&lt;/ref&gt;

== Ekologie en oorlewing ==
Die swartmossel is 'n filtervoeder wat drywende stukkies alge en fitoplankton eet. Dit word bedreig deur die indringing van die snelgroeiende en geharde Mediterreense mossel, wat dit om ruimte oortref. Deeltjies organiese materiaal is die belangrikste voedselbron van baie filtreervoedende tweekleppers, insluitend ''C. meridionalis''. ''Choromytilus meridionalis'' gebruik bakterieë as 'n stikstofhulpbron, wat belangrik is vir sy groei en oorlewing in die tussengetysone. Die bakteriële stikstofopname deur ''C. meridionalis'' was die hoogste wanneer mossels aan hoogwater blootgestel is en die laagste tydens laagwater.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite journal |author= B.C. Clarke, C.L. Griffiths |date= 1990|title=
Ecological energetics of mussels Choromytilus meridionalis under simulated intertidal rock pool conditions|url= https://doi.org/10.1016/0022-0981(90)90060-P|journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology |volume= 137|issue=1|pages=63-77 |doi= | ISSN= 0022-0981 |access-date=15 Julie 2023}}&lt;/ref&gt;

Die bakteriële stikstofopname deur ''C. meridionalis'' word beïnvloed deur die beskikbaarheid van ander stikstofbronne soos opgeloste anorganiese stikstof. Dit dui daarop dat spesies die vermoë het om hul stikstofopnamestrategie aan te pas gebaseer op die beskikbaarheid van verskillende stikstofbronne.&lt;ref&gt;{{cite journal |author= Griffiths, Roberta J. |date= 1980|title=Filtration, respiration and assimilation in the black mussel ''Choromytilus meridionalis''|url= https://doi.org/10.3354/meps003063|journal=Marine Ecology Progress Series |volume= 3|pages=63-70 |doi= |access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt; ''C. meridionalis'' kan saam met die tweekleppige ''[[Aulacomya atra]]'' in die natuur voorkom.

== Voortplanting ==
In die Valsbaai-omgewing plant ''Choromytilus meridionalis'' almal op dieselfde tyd voort en neem deel aan twee broeiseisoene. Alhoewel die aantal eiers en sperms wat elke jaar vrygestel word verander, is die verhouding van eiers tot sperm konstant. Die geslagte is apart en wyfies kan onderskei word deur die [[Sjokolade (kleur)|sjokoladebruin]] kleur van die eierstok, terwyl die testis geel tot wit is, afhangende van die toestand van ontwikkeling. By volwasse diere strek die gonade as 'n verdikte lob in die middellyn tussen die kieue, posterior van die voet.&lt;ref&gt;{{cite journal |author= Griffiths, Roberta J. |date= 1980|title=Reproductive cycles in littoral populations of ''Choromytilus meridionalis'' (Kr.) and Aulacomya ater (Molina) with a quantitative assessment of gamete production in ''Choromytilus meridionalis''|url= https://doi.org/10.1016/0022-0981(77)90027-2|journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology|volume= 30|issue=1|pages=53-71 |doi= |access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt;  By ''C. meridionalis'' vind gametogenese deurlopend deur die jaar plaas. ''C. meridionalis''-larwes is die meeste van die tyd in die waterkolom aanwesig en sal maklik op toue of boeie wat in die water hang, vestig; hulle vestig selde op die rotsagtige substraat.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{cite journal |author= Griffiths, Roberta J. |date= 1981|title=
Population Dynamics and Growth of the Bivalve ''Choromytilus meridionalis'' (Kr.) at Different Tidal Levels|url= https://doi.org/10.1016/S0302-3524(81)80120-X|journal=Estuarine, Coastal and Shelf Science|volume= 12|issue=1|pages=101–118 |doi= |access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt;

Die mossel is 'n gewilde [[seekos]]gereg.

== Bron ==
* ''Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika''. Jacana Media. 2007 {{ISBN|978-1-77009-215-0}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Tweekleppiges]]</text>
      <sha1>pivpuisqbzku7v4i5y1tir2haw9bnf8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921404</id>
      <parentid>2921403</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Voortplanting */</comment>
      <origin>2921404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5518" sha1="mmoh3sjapjl2exu3beaa8lc7gykv5ks" xml:space="preserve">{{Taksoboks
| name = Swartmossel 
| image = Mussel in rock.jpg
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Mollusca]]
| classis = [[Bivalvia]] (tweekleppiges)
| subclassis = [[Pteriomorphia]]
| ordo = [[Mytiloida]]
| familia = [[Mytilidae]]
| genus = ''[[Choromytilus]]''
| species = '''''C. meridionalis'''''
| binomial = ''Choromytilus meridionalis''
| binomial_authority = Krauss, 1848&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=224609 |title= ''Choromytilus meridionalis'' (Krauss, 1848)|website=www.marinespecies.org |publisher= WoRMS|access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt;
}}

Die '''swartmossel''' (''Choromytilus meridionalis'') is tweekleppige skulpdier wat aan die suid- en [[Weskus]] van [[Suid-Afrika]] voorkom. Dit is 'n mariene weekdier in die familie Mytilidae. Hulle is deel van die filum ''Mollusca'', wat die tweede grootste filum van ongewerwelde diere is met ongeveer 85 000 spesies.

== Morfologie ==
Hierdie diertjie word tot 15&amp;nbsp;cm lank. Die mossel is [[swart]] van kleur en word [[blou]] as gevolg van erosie. Dit kom in rotsagtige gebiede in die tussengetysone voor, waar dit gegroepeerd groei. Dit is smaller en swarter as die [[Mediterreense mossel]], ''Mytilus galloprovincialis'', waarmee dit dikwels verwar word. Die familie ''Mytilldae'' is bekend vir smal, elliptiese, waaiervormige, dun kleppe wat van dieselfde grootte is, die afwesigheid van prominente skarniertande, en die teenwoordigheid van bissus- of fyndrade wat van die skarnierarea afhang om op rigiede substrate te anker.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/mytilidae#:~:text=in%20Table%2069.2.-,The%20family%20Mytilidae%2C%20to%20which%20this%20species%20belongs%2C%20is%20characterized,Table%2069.2|title= Mytilidae - an Overview|work=ScienceDirect|access-date=15 Julie 2023}}&lt;/ref&gt;

== Ekologie en oorlewing ==
Die swartmossel is 'n filtervoeder wat drywende stukkies alge en fitoplankton eet. Dit word bedreig deur die indringing van die snelgroeiende en geharde Mediterreense mossel, wat dit om ruimte oortref. Deeltjies organiese materiaal is die belangrikste voedselbron van baie filtreervoedende tweekleppers, insluitend ''C. meridionalis''. ''Choromytilus meridionalis'' gebruik bakterieë as 'n stikstofhulpbron, wat belangrik is vir sy groei en oorlewing in die tussengetysone. Die bakteriële stikstofopname deur ''C. meridionalis'' was die hoogste wanneer mossels aan hoogwater blootgestel is en die laagste tydens laagwater.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite journal |author= B.C. Clarke, C.L. Griffiths |date= 1990|title=
Ecological energetics of mussels Choromytilus meridionalis under simulated intertidal rock pool conditions|url= https://doi.org/10.1016/0022-0981(90)90060-P|journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology |volume= 137|issue=1|pages=63-77 |doi= | ISSN= 0022-0981 |access-date=15 Julie 2023}}&lt;/ref&gt;

Die bakteriële stikstofopname deur ''C. meridionalis'' word beïnvloed deur die beskikbaarheid van ander stikstofbronne soos opgeloste anorganiese stikstof. Dit dui daarop dat spesies die vermoë het om hul stikstofopnamestrategie aan te pas gebaseer op die beskikbaarheid van verskillende stikstofbronne.&lt;ref&gt;{{cite journal |author= Griffiths, Roberta J. |date= 1980|title=Filtration, respiration and assimilation in the black mussel ''Choromytilus meridionalis''|url= https://doi.org/10.3354/meps003063|journal=Marine Ecology Progress Series |volume= 3|pages=63-70 |doi= |access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt; ''C. meridionalis'' kan saam met die tweekleppige ''[[Aulacomya atra]]'' in die natuur voorkom.

== Voortplanting ==
In die [[Valsbaai]]-omgewing plant ''Choromytilus meridionalis'' almal op dieselfde tyd voort en neem deel aan twee broeiseisoene. Alhoewel die aantal [[Eiersel|eiers]] en [[Spermsel|sperms]] wat elke jaar vrygestel word verander, is die verhouding van eiers tot sperm konstant. Die geslagte is apart en wyfies kan onderskei word deur die [[Sjokolade (kleur)|sjokoladebruin]] kleur van die eierstok, terwyl die testis geel tot wit is, afhangende van die toestand van ontwikkeling. By volwasse diere strek die gonade as 'n verdikte lob in die middellyn tussen die kieue, posterior van die voet.&lt;ref&gt;{{cite journal |author= Griffiths, Roberta J. |date= 1980|title=Reproductive cycles in littoral populations of ''Choromytilus meridionalis'' (Kr.) and Aulacomya ater (Molina) with a quantitative assessment of gamete production in ''Choromytilus meridionalis''|url= https://doi.org/10.1016/0022-0981(77)90027-2|journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology|volume= 30|issue=1|pages=53-71 |doi= |access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt;  By ''C. meridionalis'' vind gametogenese deurlopend deur die jaar plaas. ''C. meridionalis''-larwes is die meeste van die tyd in die waterkolom aanwesig en sal maklik op toue of boeie wat in die water hang, vestig; hulle vestig selde op die rotsagtige substraat.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{cite journal |author= Griffiths, Roberta J. |date= 1981|title=
Population Dynamics and Growth of the Bivalve ''Choromytilus meridionalis'' (Kr.) at Different Tidal Levels|url= https://doi.org/10.1016/S0302-3524(81)80120-X|journal=Estuarine, Coastal and Shelf Science|volume= 12|issue=1|pages=101–118 |doi= |access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt;

Die mossel is 'n gewilde [[seekos]]gereg.

== Bron ==
* ''Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika''. Jacana Media. 2007 {{ISBN|978-1-77009-215-0}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Tweekleppiges]]</text>
      <sha1>mmoh3sjapjl2exu3beaa8lc7gykv5ks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921407</id>
      <parentid>2921404</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:46:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Voortplanting */</comment>
      <origin>2921407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5504" sha1="j8aw30pij51cffxlqmxd4y0xxm8zeyl" xml:space="preserve">{{Taksoboks
| name = Swartmossel 
| image = Mussel in rock.jpg
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Mollusca]]
| classis = [[Bivalvia]] (tweekleppiges)
| subclassis = [[Pteriomorphia]]
| ordo = [[Mytiloida]]
| familia = [[Mytilidae]]
| genus = ''[[Choromytilus]]''
| species = '''''C. meridionalis'''''
| binomial = ''Choromytilus meridionalis''
| binomial_authority = Krauss, 1848&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=224609 |title= ''Choromytilus meridionalis'' (Krauss, 1848)|website=www.marinespecies.org |publisher= WoRMS|access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt;
}}

Die '''swartmossel''' (''Choromytilus meridionalis'') is tweekleppige skulpdier wat aan die suid- en [[Weskus]] van [[Suid-Afrika]] voorkom. Dit is 'n mariene weekdier in die familie Mytilidae. Hulle is deel van die filum ''Mollusca'', wat die tweede grootste filum van ongewerwelde diere is met ongeveer 85 000 spesies.

== Morfologie ==
Hierdie diertjie word tot 15&amp;nbsp;cm lank. Die mossel is [[swart]] van kleur en word [[blou]] as gevolg van erosie. Dit kom in rotsagtige gebiede in die tussengetysone voor, waar dit gegroepeerd groei. Dit is smaller en swarter as die [[Mediterreense mossel]], ''Mytilus galloprovincialis'', waarmee dit dikwels verwar word. Die familie ''Mytilldae'' is bekend vir smal, elliptiese, waaiervormige, dun kleppe wat van dieselfde grootte is, die afwesigheid van prominente skarniertande, en die teenwoordigheid van bissus- of fyndrade wat van die skarnierarea afhang om op rigiede substrate te anker.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/mytilidae#:~:text=in%20Table%2069.2.-,The%20family%20Mytilidae%2C%20to%20which%20this%20species%20belongs%2C%20is%20characterized,Table%2069.2|title= Mytilidae - an Overview|work=ScienceDirect|access-date=15 Julie 2023}}&lt;/ref&gt;

== Ekologie en oorlewing ==
Die swartmossel is 'n filtervoeder wat drywende stukkies alge en fitoplankton eet. Dit word bedreig deur die indringing van die snelgroeiende en geharde Mediterreense mossel, wat dit om ruimte oortref. Deeltjies organiese materiaal is die belangrikste voedselbron van baie filtreervoedende tweekleppers, insluitend ''C. meridionalis''. ''Choromytilus meridionalis'' gebruik bakterieë as 'n stikstofhulpbron, wat belangrik is vir sy groei en oorlewing in die tussengetysone. Die bakteriële stikstofopname deur ''C. meridionalis'' was die hoogste wanneer mossels aan hoogwater blootgestel is en die laagste tydens laagwater.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite journal |author= B.C. Clarke, C.L. Griffiths |date= 1990|title=
Ecological energetics of mussels Choromytilus meridionalis under simulated intertidal rock pool conditions|url= https://doi.org/10.1016/0022-0981(90)90060-P|journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology |volume= 137|issue=1|pages=63-77 |doi= | ISSN= 0022-0981 |access-date=15 Julie 2023}}&lt;/ref&gt;

Die bakteriële stikstofopname deur ''C. meridionalis'' word beïnvloed deur die beskikbaarheid van ander stikstofbronne soos opgeloste anorganiese stikstof. Dit dui daarop dat spesies die vermoë het om hul stikstofopnamestrategie aan te pas gebaseer op die beskikbaarheid van verskillende stikstofbronne.&lt;ref&gt;{{cite journal |author= Griffiths, Roberta J. |date= 1980|title=Filtration, respiration and assimilation in the black mussel ''Choromytilus meridionalis''|url= https://doi.org/10.3354/meps003063|journal=Marine Ecology Progress Series |volume= 3|pages=63-70 |doi= |access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt; ''C. meridionalis'' kan saam met die tweekleppige ''[[Aulacomya atra]]'' in die natuur voorkom.

== Voortplanting ==
In die [[Valsbaai]]-omgewing plant ''Choromytilus meridionalis'' almal op dieselfde tyd voort en neem deel aan twee broeiseisoene. Alhoewel die aantal [[Eiersel|eiers]] en [[Spermsel|sperms]] wat elke jaar vrygestel word verander, is die verhouding van eiers tot sperm konstant. Die geslagte is apart en wyfies kan onderskei word deur die [[sjokoladebruin]] kleur van die [[eierstok]], terwyl die testis geel tot wit is, afhangende van die toestand van ontwikkeling. By volwasse diere strek die gonade as 'n verdikte lob in die middellyn tussen die kieue, posterior van die voet.&lt;ref&gt;{{cite journal |author= Griffiths, Roberta J. |date= 1980|title=Reproductive cycles in littoral populations of ''Choromytilus meridionalis'' (Kr.) and Aulacomya ater (Molina) with a quantitative assessment of gamete production in ''Choromytilus meridionalis''|url= https://doi.org/10.1016/0022-0981(77)90027-2|journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology|volume= 30|issue=1|pages=53-71 |doi= |access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt;  By ''C. meridionalis'' vind gametogenese deurlopend deur die jaar plaas. ''C. meridionalis''-larwes is die meeste van die tyd in die waterkolom aanwesig en sal maklik op toue of boeie wat in die water hang, vestig; hulle vestig selde op die rotsagtige substraat.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{cite journal |author= Griffiths, Roberta J. |date= 1981|title=
Population Dynamics and Growth of the Bivalve ''Choromytilus meridionalis'' (Kr.) at Different Tidal Levels|url= https://doi.org/10.1016/S0302-3524(81)80120-X|journal=Estuarine, Coastal and Shelf Science|volume= 12|issue=1|pages=101–118 |doi= |access-date=15 July 2023}}&lt;/ref&gt;

Die mossel is 'n gewilde [[seekos]]gereg.

== Bron ==
* ''Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika''. Jacana Media. 2007 {{ISBN|978-1-77009-215-0}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Tweekleppiges]]</text>
      <sha1>j8aw30pij51cffxlqmxd4y0xxm8zeyl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Swartrugmeeu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60112</id>
    <revision>
      <id>2921373</id>
      <parentid>2878312</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T06:40:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Habitat en gewoontes */</comment>
      <origin>2921373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4485" sha1="a4cc0aojl9ziiwls362clhosimdspch" xml:space="preserve">{{Taksoboks
| name = Swartrugmeeu
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| image = Laridae-Mewa.jpg
| image2 = Larus dominicanus.jpg
| image2_caption = Kop en habitus van 'n swartrugmeeu
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Charadriiformes]]
| familia = [[Laridae]]
| genus = ''[[Larus]]''
| species = '''''L. dominicanus'''''
| binomial = ''Larus dominicanus''
| binomial_authority = ([[Hinrich Lichtenstein|Lichtenstein]], 1823)
| range_map = Larus dominicanus map.svg 
| range_map_caption = verspreiding
{{legend0|#7137c8|&amp;nbsp;broeigebied}}&amp;nbsp;&amp;nbsp;{{legend0|#5f8dd3|&amp;nbsp;swerfgebied}}
}}

Die '''swartrugmeeu''' of '''kelpmeeu''' (''Larus dominicanus'') is 'n seevoël in die [[Orde (biologie)|orde]] van die [[steltloperagtiges]]. Dit kom wydverspreid voor op strande, kusstroke en eilande van die [[Suidelike Halfrond]].

==Verspreiding==
Dit word aan die hele [[Suid-Afrika]]anse en [[Namibiese]] kuslyn gevind, benewens dié van suidelike [[Madagaskar]], suidelike [[Suid-Amerika]], oostelike en suidoostelike [[Australië]], [[Tasmanië]], [[Nieu-Seeland]] en eilande en kusgebiede van en aanliggend aan die [[Suidelike Oseaan]].

==Subspesies==
Daar is vyf erkende subspesies. Subspesie ''L. d. vetula'' is inheems aan die Suider-Afrikaanse kuslyn, en word soms as 'n aparte spesie, die Kaapse meeu ''L. vetula'' beskou. Dit het 'n meer hoekige kopvorm as die ander, benewens 'n kleiner en korter snawel. Die volwassene het 'n donker oog, teenoor die nominaatsubspesie wat meestal 'n bleek oogkleur het. Die gewaad van jong Kaapse meeue is effektief identies aan ander swartrugmeeue van dieselde ouderdomklas.
{| class=&quot;wikitable &quot;
|-
! Beeld !! Subspesie !! Verspreiding
|-
|[[Lêer:Black backed gull 02.jpg|120px]] || ''L. d. dominicanus'' &lt;small&gt;([[Martin Lichtenstein|Lichtenstein]], 1823)&lt;/small&gt; || Suid-Amerika, [[Falkland-eilande]], [[Suid-Georgië en die Suidelike Sandwicheilande|Suid-Georgië]], Australië en Nieu-Seeland
|-
|[[Lêer:Larus dominicanus -Kenton-on-Sea, Eastern Cape, South Africa-8.jpg|120px]] ||''L. d. vetula'' &lt;small&gt;([[Carl Friedrich Bruch|Bruch]], 1853)&lt;/small&gt;|| [[Suidelike Afrika]]
|-
| ||''L. d. judithae'' &lt;small&gt;(Jiguet, 2002)&lt;/small&gt;|| sub-antarktiese eilande van die [[Indiese Oseaan]]
|-
| ||''L. d. melisandae'' &lt;small&gt;(Jiguet, 2002)&lt;/small&gt;|| suidelike en suidwestelike [[Madagaskar]]
|-
|[[Lêer:Kelp GuLL CW.jpg|120px]]||''L. d. austrinus'' &lt;small&gt;(Fleming, 1924)&lt;/small&gt;|| [[Antarktika]] en Antarktiese eilande
|-
|}
Die swartrugmeeu is 'n skaars swerwer in die Verenigde State, met 'n eerste aantekening in 1989 op die Chandeleur-eilande in [[Louisiana]]. Hier het hulle met die Amerikaanse haringmeeu gekruisteel, sodat telge met intermediêre kenmerke voortgebring is. Tydens 2005 se [[Orkaan Katrina]] is broeibevolkings van albei spesies en hul kruisings van die eiland verdryf. Vermoedelike kruisings wat elders opgemerk is kan die gevolg van addisionele buitelandse kolonies wees.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Ayyash|first=Amar|title=Another Presumed Chandeleur Gull in Indiana |url= http://www.anythinglarus.com/2013/10/another-presumed-chandeleur-gull-in.html|access-date=23 Augustus 2021 |language=en|archive-date=23 Augustus 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210823082012/http://www.anythinglarus.com/2013/10/another-presumed-chandeleur-gull-in.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Voorkoms ==
[[Lêer:Larus dominicanus -South Africa -adult and chick-8, crop.jpg|duimnael|regs|Volwassene by 'n donsbedekte kuiken aan die Wes-Kaapse kus]]
Die voël is wit met 'n swart rug en vlerke. Die snawel is geel met 'n kenmerkende oranje kol op die ondersnawel.

== Habitat en gewoontes ==
Die swartrugmeeu vang kos langs die hele kuslyn en maak [[nes]] op eilande of in klowe. Hulle snuffel op die strand vir [[vis]], [[Witmossel|sandmossels]], [[swartmossel|klipmossels]] en jong voëltjies. Hulle het die gewoonte om skulpvis op die rotse te laat val sodat dit kan oopbreek. Hulle aas ook op ashope vir kos, en is uiters lastig by [[hengelaar]]s wat hul aas onbewaak op die strand agterlaat.

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]]
* [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]
* [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Bronnelys ==
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. {{ISBN|978-1-77009-215-0}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Meeue]]</text>
      <sha1>a4cc0aojl9ziiwls362clhosimdspch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Göttingen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60931</id>
    <revision>
      <id>2921434</id>
      <parentid>2445226</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>klein poleerwerk</comment>
      <origin>2921434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4489" sha1="ct6yvd9l8af6sbp96x4soh5ksvjisv9" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
'''Göttingen'''&lt;br /&gt;
[[Lêer:Goettingen Marktplatz Oct06.jpg|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Göttingen in Germany.png|180px|senter]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:DEU Goettingen COA.svg|75px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Flag of None.svg|90px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Duitsland}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Deelstaat'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[Lêer:Flag of Lower Saxony.svg|20px]] [[Nedersakse]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|51|32|N|9|56|O}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting (eerste verwysing)'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[953]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stadstatus'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[1230]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 116,89 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 150 m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (31 Desember 2011)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 116&amp;nbsp;052&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/LaenderRegionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Aktuell/Zensus_Gemeinden.xls;jsessionid=948E2C1788A5F7C552E46C9158817D86.cae2?__blob=publicationFile |title=destatis.de: ''Gemeinden in Deutschland nach Bevölkerung am 31.12.2011 auf Grundlage des Zensus 2011 und früherer Zählungen'' |access-date=14 September 2013 |archive-date= 6 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006215747/https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/LaenderRegionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Aktuell/Zensus_Gemeinden.xls;jsessionid=948E2C1788A5F7C552E46C9158817D86.cae2?__blob=publicationFile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 993/vk km
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +1 (MET)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
| &amp;nbsp;- [[Somertyd]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +2 (MEST)
|-
|&amp;nbsp;'''Burgemeester'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Rolf-Georg Köhler (SPD)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike Webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [http://www.goettingen.de/ ''goettingen.de'']
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|}

'''Göttingen''' is 'n [[stad]] in die suide van die [[Duitsland|Duitse]] deelstaat [[Nedersakse]] met 'n bevolking van 116&amp;nbsp;052 in 2011. Göttingen het 'n lang tradisie as universiteitstad en is die setel van talle akademiese en navorsingsinstellings.

Ná [[Hannover]], [[Brunswyk]] (Braunschweig), [[Osnabrück]], [[Oldenburg]] en [[Wolfsburg]] is Göttingen die sesde grootste stad in Nedersakse. Die stad was tot in 1964 selfregerend en is daarna by die distrik Göttingen ingesluit. Dit fungeer as dié stad se administratiewe setel, maar geniet tegelykertyd nog alle voorregte van selfregerende stede.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Saadjie}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Göttingen| ]]</text>
      <sha1>ct6yvd9l8af6sbp96x4soh5ksvjisv9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andrei Tsjikatilo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63487</id>
    <revision>
      <id>2921235</id>
      <parentid>2907856</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41942" sha1="kp72p1whctv4t11wzvyc5fh99osq3ax" xml:space="preserve">{{Moordenaar
| naam = Andrei Tsjikatilo
| beeld =
| onderskrif =
| gebore = {{Geboortedatum|1936|10|16}}
| oorlede = {{Sterftedatum en ouderdom|1936|10|16|1994|2|14}}
| doodsrede = Tereggestel
| land = [[Sowjetunie]]
| bynaam = Slagter van Rostof &lt;br /&gt;Rooi Slagter
| beroep =
| misdaad = Reeks moorde, seksaanvalle
| plek = [[Rostof-oblast]]
| datums = 22 Desember 1978 – &lt;br /&gt;6 November 1990
| slagoffers = 53 bevestig
| gedood =
| beseer =
| metode =
| motief =
| aangekeer = 20 November 1990
| vonnisdatum =
| vonnis = [[Doodstraf]]
| vrygelaat =
}}
[[File:AndriejCzikatilo.png|thumb|right|Andrei Tsjikatilo (1992)]]

[[Lêer:Rostov in Russia.svg|duimnael|400px|Die ligging van [[Rostof-oblast]] in Rusland waar die meeste van Tsjikatilo se moorde gepleeg is. Die oblast se hoofstad is [[Rostof aan die Don]].]]

'''Andrei Romanowitsj Tsjikatilo''' ([[Oekraïens]]: Андрі́й Рома́нович Чикати́ло; [[Russies]]: Андре́й Рома́нович Чикати́ло; 16 Oktober 1936, Jablotsjnoje, [[Oekraïense SSR]] – 14 Februarie 1994, [[Nowotsjerkassk]], [[Rusland]]) was ’n [[Oekraïens]] gebore [[Sowjet]]-[[reeksmoordenaar]] met die byname '''Slagter van Rostof''' en '''Rooi Slagter'''. Hy het tussen 1978 en 1990 minstens 52 vroue en kinders vermoor. Hy is in Oktober 1992 aan die 52 moorde skuldig bevind (hoewel hyself erken het dat hy 56 moorde gepleeg het en hy op aanklag van 53 moorde tereggestaan het). Hy is in Februarie 1994 tereggestel.

Hy was veral bekend as die Slagter van Rostof omdat hy die meeste moorde in die [[Rostof-oblast]] in die [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek|RSFSR]] gepleeg het.

== Vroeë lewe ==
Andrei Tsjikatilo is tydens ’n ernstige [[hongersnood]] in die [[Oekraïense SSR]] gebore as die seun van plaasarbeiders wat in ’n hut met een kamer gewoon het.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;''The Killer Department'', p. 207.&lt;/ref&gt; Hulle het nie geld gekry vir hul werk nie, maar die reg om ’n stuk grond agter hul hut te bewerk. Hulle het selde genoeg kos gehad en Tsjikatilo het later beweer hy was 12 jaar oud toe hy die eerste keer brood eet.&lt;ref&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 141.&lt;/ref&gt; Die gesin het dikwels van gras en blare geleef.&lt;ref name=&quot;Comrade Chikatilo, p. 143&quot;&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 143.&lt;/ref&gt; Sy ma was streng en onvergeeflik, volgens sy suster.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 213.&lt;/ref&gt;

Tsjikatilo se pa is in die [[Tweede Wêreldoorlog]] gevange geneem.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;''The Killer Department'', pp. 133-134&lt;/ref&gt; Tydens die [[Nazi]]-besetting moes Tsjikatilo bomaanvalle, brande en skietgevegte aanskou en hul hut is eenkeer afgebrand.&lt;ref name=&quot;The Killer Department, p. 262&quot;&gt;''The Killer Department'', p. 262&lt;/ref&gt; In 1943 het Tsjikatilo se ma die lewe geskenk aan ’n dogter, Tatjana. Haar man was steeds in die oorlog en was dus nie die kind se pa nie. Daar is gegis die swangerskap was die gevolg van [[verkragting]] deur ’n Duitse soldaat.&lt;ref name=&quot;hulu.com&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.hulu.com/watch/146083 |title=Biography {{!}} The Beast of Ukraine: Andrei Chikatilo |access-date=26 Oktober 2014 |archive-date=11 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111023643/http://www.hulu.com/watch/146083 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Tsjikatilo was ’n skaam en stil kind en het ’n passie vir lees ontwikkel. Hy was ’n ywerige student, maar is deur boelies geteiken.&lt;ref name=&quot;The Killer Department, p. 262&quot; /&gt;&lt;ref&gt;''The Killer Department'', pp. 214–215&lt;/ref&gt; Op 14 was hy redakteur van die skoolkoerant en ’n ywerige [[Kommunis]].&lt;ref&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 146.&lt;/ref&gt; Aan die begin van sy tienerjare het Tsjikatilo ontdek hy ly aan chroniese [[impotensie]].&lt;ref name=&quot;crimeandinvestigation1&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.crimeandinvestigation.co.uk/famous_criminal/5/home/1/andrei_chikatilo_the_rostov_ripper.htm |title=&quot;Andrei Chikatilo: The Rostov Ripper&quot; at Crime And Investigation Network |access-date=26 Oktober 2014 |archive-date=21 Februarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221133800/http://www.crimeandinvestigation.co.uk/famous_criminal/5/home/1/andrei_chikatilo_the_rostov_ripper.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Hy was skaam voor meisies. Op 17 het hy op ’n 11-jarige vriendin van sy suster gespring en haar grond toe gestoei. Hy het [[Ejakulasie|geëjakuleer]] terwyl die meisie in sy greep worstel.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 216&lt;/ref&gt;

Ná skool is Tsjikatilo afgekeur vir ’n beurs aan die [[Moskouse Staatsuniversiteit]] en hy het na [[Koersk]] gereis. Hy het drie maande lank as arbeider gewerk voordat hy ’n kommunikasie-tegnikus geword het. In dié jaar (1955) het hy met ’n meisie begin uitgaan. Hulle het drie keer probeer [[seks]] hê, maar Tsjikatilo kon nie een keer ’n [[ereksie]] kry nie en sy het ná 18 maande die verhouding verbreek.

In 1957 is Tsjikatilo opgeroep vir diensplig en hy was in die weermag tot in 1960.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 20&lt;/ref&gt; Daarna het hy weer by sy ouers gaan woon. Hy het weer ’n verhouding gehad, wat ná drie maande verbreek is weens sy impotensie. Die mense om hom het teen dié tyd almal van sy probleem geweet en volgens hom het hy uit skaamte sy geboortedorp verlaat.

== Rostof aan die Don ==
In 1961 het Tsjikatilo werk gekry as kommunikasie-ingenieur op ’n dorp noord van [[Rostof aan die Don]]. In dié tyd het sy suster by hom kom bly totdat sy met ’n plaaslike inwoner getroud is. Omdat hy skaam was voor vroue, het sy besluit om vir hom ’n vrou te kry.

Sy het hom aan Feodosia Odnatsjewa voorgestel en hulle is in 1963 getroud. Volgens Tsjikatilo was hy aangetrokke tot Feodosia, maar hul huwelik was basies ’n gereëlde een wat plaasgevind het skaars twee weke nadat hulle mekaar ontmoet het. Die besluite is deur sy suster en haar man geneem.&lt;ref name=&quot;The Killer Department, p. 219&quot;&gt;''The Killer Department'', p. 219&lt;/ref&gt; Tsjikatilo het later beweer hul sekslewe was minimaal. Toe sy vrou besef hy kon nie ’n ereksie behou nie, het sy ingestem dat hy ejakuleer en dan die [[semen]] met sy vingers in haar [[vagina]] druk sodat sy swanger kan raak.&lt;ref&gt;''The Killer Department'' p. 266&lt;/ref&gt; In 1965 het Feodosia die lewe geskenk aan ’n dogter, Ljoedmila. Vier jaar later is ’n seun, Joeri, gebore.&lt;ref name=&quot;The Killer Department, p. 219&quot; /&gt;

== Onderwysloopbaan ==
In 1970 het Tsjikatilo ’n kurus in Russiese [[letterkunde]] voltooi en later ’n graad daarin behaal aan die Rostof-universiteit.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 29&lt;/ref&gt; ’n Jaar later het hy sy loopbaan as Russies-onderwyser begin in [[Nowosjachtinsk]].&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 221&lt;/ref&gt; Hy was nie ’n goeie onderwyser nie. Hy kon nie dissipline handhaaf nie omdat hy so skaam was en sy studente het hom gespot.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 30&lt;/ref&gt;

In Mei 1973 het Tsjikatilo vir die eerste keer bekend een van sy studente seksueel aangerand. Hy het na ’n 15-jarige meisie geswem en haar aan haar borste en geslagsdele gegryp. Hy is nie vir die voorval gestraf nie.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 32&lt;/ref&gt; Maande later het hy nog ’n student in sy klaskamer aangerand. Die skoolhoof het hom gevra om te bedank. Daarna het hy ’n onderwyspos by ’n ander skool in Nowosjachtinsk gekry. Hy het dié pos in 1978 verloor as gevolg van ’n vermindering van personeel en toe ’n ander pos in [[Sjachti]] gekry.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 223&lt;/ref&gt;

Tsjikatilo se loopbaan as onderwyser het in Maart 1981 geëindig ná verskeie klagtes van kindermolestering deur studente van albei geslagte.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 252&lt;/ref&gt; Hy het daarna werk as ’n verskaffer by ’n fabriek gekry wat konstruksiemateriaal vervaardig.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 228&lt;/ref&gt; Dit het beteken hy moes baie reis  oor ’n groot deel van die [[Sowjetunie]] om rou materiaal te koop of verskaffingskontrakte te teken.

== Moorde ==
{{Liggingkaart
| Rostof-oblast
| etiket = Sjachti
| etiket_grootte =
| posisie = regs
| breedtegraad_rigting = N
| lengtegraad_rigting = O
| breedtegraad_grade = 47
| breedtegraad_min = 42
| lengtegraad_grade = 40
| lengtegraad_min = 14
| lengtegraad_sek =
| merk = Blue pog.svg
| merkgrootte = 7
| byskrif = Sjachti in Rostof-oblast
| dryf = links
| wydte = 260
| rand = geen
}}
[[Lêer:Грушевский мост.JPG|duimnael|Grusjefski-brug, waar die lyk van Jelena Zakotnowa ontdek is.]]
In September 1978 het Tsjikatilo na Sjachti naby Rostof aan die Don getrek waar hy sover bekend sy eerste moord gepleeg het. Op 22 Desember het hy ’n negejarige meisie, Jelena Zakotnowa, na ’n ou huis gelok wat hy in die geheim gekoop het; hy het probeer om haar te verkrag, maar kon nie ’n ereksie kry nie. Toe die meisie begin worstel, het hy haar gewurg en drie keer met ’n mes in die onderlyf gesteek; in die proses het hy geëjakuleer. Hy het haar daarna verwurg en haar lyk in die Groesjefka-rivier gegooi.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 43&lt;/ref&gt; Dit is twee dae later ontdek.

Verskeie getuienis het na Tsjikatilo gewys. Bure het hom gesien by die huis wat hy gekoop het en bloedspatsels is in die sneeu gevind. Mense het ook ’n man met haar sien praat wat aan Tsjikatilo se beskrywing voldoen het.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 44&lt;/ref&gt; Desondanks is ’n ander man, Aleksandr Krawtsjenko, vir die moord aangekeer. Hoewel hy ’n alibi gehad het, het die polisie getuienis so geknoei dat sy vrou teen hom getuig en hy skuld beken het. Hy is in 1979 van die moord aangekla, skuldig bevind en tot 15 jaar tronkstraf gevonnis. Weens druk van die slagoffer se familie is hy herverhoor en in Julie 1983 die doodstraf opgelê.

Ná die moord op Zakotnowa kon Tsjikatilo net ’n ereksie kry en [[orgasme]] bereik deur vroue en kinders dood te maak.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 198&lt;/ref&gt; Op 3 September 1981 het hy ’n 17-jarige student, Larisa Tkatsjenko, by ’n bushalte gesien en haar na ’n woud aan die [[Don-rivier]] gelok. Hy het haar aangeval, maar toe hy nie ’n ereksie kon kry nie het hy modder in haar mond gedruk om haar gille te demp en haar toe geslaan en verwurg. Hy het nie ’n mes by hom gehad nie en het die lyk met sy tande en ’n stok vermink.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;''The Killer Department'', p. 213.&lt;/ref&gt; Hy het ook een van haar tepels met sy tande afgeruk.

Nege maande later, op 12 Junie 1982, is Tsjikatilo per bus na die Bagajefski-distrik van Rostof om groente te koop. Op die dorp Donskoi moes hy ’n ander bus haal en hy het besluit om eerder verder te loop.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 199.&lt;/ref&gt; ’n Ent van daar het hy die 13-jarige Ljoebof Birjoek raakgeloop wat op pad huis toe was.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 4.&lt;/ref&gt; Op ’n beskutte plek het Tsjikatilo haar gegryp en na ’n beboste gebied gesleep. Hy het haar rok afgeruk en haar met ’n mes doodgesteek en -gesny.&lt;ref name=&quot;The Red Ripper, p. 60&quot;&gt;''The Red Ripper'', p. 60.&lt;/ref&gt; Sy het 22 meswonde aan haar kop, nek, bors en pelvis gehad.&lt;ref&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 89.&lt;/ref&gt;

Tussen Julie en September 1982 het Tsjikatilo nog vyf slagoffers tussen nege en negentien jaar oud vermoor. Hy het ’n patroon ontwikkel: hy het sy slagoffers van ’n bushalte of treinstasie weggelok, en hulle dan op ’n afgeleë plek vermoor. Hulle is gewoonlik met ’n mes gesteek en gesny, en daarna is hul ingewande verwyder. Sommige is ook verwurg of doodgeslaan benewens die talle snywonde aan hul liggaam.&lt;ref&gt;''Real Life Crimes'', issue 7, p. 150.&lt;/ref&gt; Baie van die slagoffers se oogkaste was vermink en dit het gelyk of hy hul oë wou uitsteek.&lt;ref name=&quot;The Killer Department p. 30&quot;&gt;''The Killer Department''  p. 30&lt;/ref&gt;

Tsjikatilo se vroulike slagoffers was dikwels [[Prostitusie|prostitute]] of hawelose vroue. Hy sou met hulle seks probeer hê en as hy nie ’n ereksie kon kry nie, het hy hulle uit woede vermoor. Sy kinderslagoffers was van albei geslagte.

=== Ondersoek ===
Teen Januarie 1983 is altesaam vier slagoffers aan dieselfde moordenaar verbind. ’n Polisiespan onder majoor Michail Fetisof is van [[Moskou]] na Rostof aan die Don gestuur om die ondersoek te lei. Fetisof het die ondersoek op Sjachti toegespits en ’n nuwe forensiese kenner, Wiktor Boerakof, aangestel. In April is Olga Stalmatsjenok se lyk gevind. Toe Boerakof die verminking aan die oogkaste sien, het hy dadelik geweet hulle het beslis te doen met ’n reeksmoordenaar.

Tsjikatilo het eers weer in Junie 1983 gemoor: die 15-jarige [[Armenië|Armeense]] meisie Laura Sarkisian; haar lyk is langs ’n spoorwegplatform naby Sjachti gevind.&lt;ref name=&quot;Comrade Chikatilo, p. 92&quot;&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 92.&lt;/ref&gt; Teen September het hy nog vyf mense vermoor. Weens die wreedheid en presisie van die wonde het die polisie begin dink hulle het te doen met ’n groep wat [[Orgaan|organe]] verkoop, ’n [[Satanisme|sataniese]] kultus&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Real-Life Crimes issue 7 {{ISBN|978-1-5153-1540-7}}. p.150''&lt;/ref&gt; of ’n [[Geestesteuring|geestelik versteurde]]. Hulle het gekonsentreer op die feit dat die skuldige óf ’n versteurde óf ’n [[homoseksueel]] óf ’n [[pedofiel]] was. Hulle het die alibi's begin nagaan van mense wat in psigiatriese inrigtings was of wat weens homoseksuele misdade of pedofilie veroordeel is.&lt;ref&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 98.&lt;/ref&gt; Ander seksoortreders is ook ondersoek.

Aan die begin van September 1983 het verskeie geestelik gestremde jong mans onder die onmenslike ondervragings skuld beken. Drie bekende homoseksuele en ’n seksoortreder het [[selfmoord]] gepleeg weens die ondersoekers se wrede tegnieke.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 251.&lt;/ref&gt; As gevolg van die ondersoek is meer as 1 000 onverwante misdade, onder meer 95 moorde&lt;ref&gt;''Real-Life Crimes issue 7 {{ISBN|978-1-5153-1540-7}}. p.151''&lt;/ref&gt; en 245 verkragtings,&lt;ref&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 33.&lt;/ref&gt; opgelos.

Intussen is al hoe meer lyke ontdek. Op 30 Oktober 1983 is die verminkte lyk van ’n 19-jarige prostituut wie se ingewande verwyder is, Wera Sjefkoen, in Sjachti ontdek.&lt;ref name=&quot;The Killer Department, p. 48&quot;&gt;''The Killer Department'', p. 48.&lt;/ref&gt; In dié geval was daar nie skade aan die oogkaste nie, hoewel baie ander eienskappe van vorige moorde teenwoordig was.&lt;ref name=&quot;The Killer Department, p. 48&quot; /&gt; Twee maande later is ’n 14-jarige skoolseun, Sergei Markof, van ’n trein af weggelok en in Kazatsji Lagerja vermoor. Sy ingewande is verwyder en hy het meer as 70 meswonde aan sy nek en bolyf gehad.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 50.&lt;/ref&gt;

=== 1984 ===
In Januarie en Februarie 1984 het Tsjikatilo nog twee vroue vermoor. Op 24 Maart het hy die 10-jarige Dmitri Ptasjnikof van ’n kiosk in Nowosjachtinsk weggelok. Verskeie getuies wat hulle saam gesien het, kon ’n beskrywing van die moordenaar gee. Die polisie het ook ’n voetspoor gekry, asook semen en spoeg op die slagoffer se klere.&lt;ref&gt;[http://www.trutv.com/library/crime/serial_killers/notorious/chikatilo/killer_6.html Murder of Dmitry Ptashnikov]&lt;/ref&gt; Die semenmonsters is vir ontleding gestuur en het getoon die moordenaar se [[bloedgroep]] is tipe AB.

Op 25 Mei het Tsjikatilo ’n vrou wat hy jare lank geken het en haar dogter in ’n beboste gebied buite Sjachti vermoor, en teen 19 Julie het hy nog drie jong vroue tussen 19 en 21 en ’n jong seun van 13 vermoor. In die somer van 1984 is Tsjikatilo afgedank weens diefstal by die werk. en op 1 Augustus het hy ’n ander werk in Rostof gekry.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 254&lt;/ref&gt;
Op 2 Augustus het hy die 16-jarige Natalja Golosofskaja vermoor en op 7 Augustus die 17-jarige Ljoedmila Aleksejewa op die oewer van die Don-rivier. Aleksejewa het 39 snywonde gekry voordat sy vermink en haar ingewande verwyder is.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 94&lt;/ref&gt; Haar lyk is die volgende dag gevind met haar afgesnyde bolip in haar mond.&lt;ref name=&quot;cc&quot;&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 200.&lt;/ref&gt; Ure ná haar moord het Tsjikatilo na [[Tasjkent]], die hoofstad van [[Oesbekistan]], gevlieg vir besigheid. Teen die tyd dat hy op 15 Augustus na Rostof teruggekeer het, het hy ’n ongeïdentifiseerde jong vrou en ’n 10-jarige meisie vermoor.&lt;ref name=&quot;cc&quot; /&gt; Binne twee weke daarna is die lyk van ’n 11-jarige seun in Rostof ontdek wat verwurg en gekastreer en wie se oë uitgesteek is. Op 6 September is ’n jong bibliotekaresse, Irina Loetsjinskaja, ook in Rostof vermoor.

== Eerste arres, vrylating en nog moorde ==
Op 13 September 1984, presies ’n week ná sy 15de moord van die jaar, het ’n speurder Tsjikatilo gesien waar hy probeer om ’n jong meisie van ’n bushalte in Rostof weg te lok.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 1.&lt;/ref&gt; Hy is in hegtenis geneem en aangehou. ’n Mes en stuk tou is by hom gevind.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 8.&lt;/ref&gt; Hy was ook ’n diefstalverdagte by ’n vorige werk. Tsjikatilo se twyfelagtige agtergrond is ontdek en hy het voldoen aan die beskrywing wat gegee is van die man wat in Maart saam met Dmitri Ptasjnikof gesien is voor sy moord. ’n Monster van Tsjikatilo se bloed is geneem en dit het gewys sy bloedgroep is tipe A,&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 87&lt;/ref&gt; terwyl semenmonsters wat in 1984 by ses slagoffers geneem het, aangedui het die moordenaar se bloedgroep is tipe AB. Tsjikatilo se naam is gevoeg by dié van die ander 25 000 mense wat ondersoek is en hy is vrygelaat.&lt;ref&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 100.&lt;/ref&gt;

Tsjikatilo is skuldig bevind aan die diefstal by sy vorige werk en tot ’n jaar tronkstraf gevonnis. Hy is ná drie maande, op 12 Desember, vrygelaat.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 118.&lt;/ref&gt;

Ná die moord op 6 September van Loetsjinskaja is geen verdere lyke gevind wat aan die saak verbind is nie en die polisie het gemeen die moordenaar het na na ’n ander deel van die Sowjetunie getrek. Hulle het waarskuwings en ’n lys verdagtes oor die hele land versprei.

Ná sy vrylating het Tsjikatilo nuwe werk gekry by ’n lokomotieffabriek in [[Nowotsjerkassk]] en ’n lae profiel gehandhaaf. Hy het eers weer op 31 Julie 1985 gemoor, op ’n sakereis na Moskou.&lt;ref&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 216.&lt;/ref&gt; Hy het die 18-jarige Natalia Pochlistowa op ’n stasie naby die [[Moskouse Lughawe Domodedowo|Domodedowo-lughawe]] ontmoet. Sy is weggelok na ’n beboste gebied waar sy 38 keer gesteek en toe verwurg is.&lt;ref&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 218.&lt;/ref&gt; Die polisie het gemeen die moordenaar het na Moskou gevlieg en alle rekords van passasiers nagegaan. Tsjikatilo het egter per trein gereis. ’n Maand later, op 27 Augustus, het hy nog ’n vrou, Irina Goeljaewa, in Sjachti vermoor.

In November 1985 is die spesiale agent Issa Kostojef aangestel om die ondersoek te lei.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', pp. 118–19&lt;/ref&gt; Die moorde in Rostov is weer versigtig ondersoek en bekende seksoortreders is weer ondervra. Die polisie het ook weer begin om treinstasies te patrolleer, en ’n psigiater, dr. Alexandr Boechanofski, is aangestel om ’n profiel op te stel. Sy profiel van 65 bladsye het die moordenaar beskryf as ’n man tussen 45 en 50 jaar oud van gemiddelde intelligensie wat waarskynlik getroud is of voorheen getroud was. Hy was ook ’n [[sadomasochisme|sadis]] wat net seksueel geprikkel kan word as hy sy slagoffers sien ly.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 126–29.&lt;/ref&gt; Hy het gemeen die moordenaar se werk vereis dat hy baie reis en dat hy waarskynlik by ’n produksieskedule hou.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 129.&lt;/ref&gt;

Tsjikatilo, wat die koerante deeglik gelees het, het weer ’n lae profiel gehandhaaf.

Op 18 Augustus 1986 is die lyk van die 18-jarige Irina Pogorjelowa gevind met dieselfde wonde as die vorige slagoffers. Omdat die moordenaar ’n poging aangewend het om die lyk te begrawe,&lt;ref&gt;''The Killer Department'' p. 136&lt;/ref&gt;  het sommige ondersoekers dit as die rede beskou hoekom daar ’n afname in lyke was.

In 1987 het Tsjikatilo drie keer gemoor. Dit het gebeur op sakereise ver van die Rostof-oblast, en nie een van hulle is aan die Rostof-saak verbind nie.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'' p. 133&lt;/ref&gt; Tsjikatilo se eerste moord in 1987 is in Mei gepleeg: die 13-jarige Oleg Makarenkof op die dorp Rewda in die [[Oeralgebergte]]. In Julie het hy die 12-jarige Iwan Bilowetski in die stad [[Zaporizjia]] vermoor en op 15 September die 16-jarige student Joeri Teresjonok buite Leningrad (nou [[Sint Petersburg]]).

In 1988 het Tsjikatilo drie keer gemoor: ’n ongeïdentifiseerde vrou in April en twee seuns in Mei en Julie. Die ondersoekers was nie seker of die vrou met die saak verbind moes word nie omdat sy met ’n stuk sement vermoor is. Die 9-jarige Aleksei Woronko se wonde het egter daarop gedui dat die moordenaar weer aan die werk is.&lt;ref name=&quot;The Red Ripper, pp. 256–57&quot;&gt;''The Red Ripper'', pp. 256–57&lt;/ref&gt; Die ander seun, Jewgeni Moeratof, se lyk is eers in April 1989 gevind.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 152&lt;/ref&gt;

Die volgende moord was op 8 Maart 1989: die 16-jarige Tatjana Rizjowa, wat Tsjikatilo in sy eie dogter se leë woonstel vermoor het. Hy het haar ledemate afgesny en in ’n riool weggesteek. Tussen Mei en Augustus het Tsjikatilo nog vier mense vermoor.

Op 14 Januarie 1990 het Tsjikatilo ’n 11-jarige seun, Andrei Krawtsjenko, buite die Sjachti-teater raakgeloop. Sy ontmande lyk is die volgende maand ontdek. Sewe weke later, op 7 Maart, het Tsjikatilo die 10-jarige Jaroslaf Makarof van ’n Rostof-treinstasie na die stad se botaniese tuin gelok. Die lyk, waarvan die ingewande verwyder is, is die volgende dag ontdek.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 257&lt;/ref&gt;

Die ondersoeker was nou onder groot druk van die publiek, pers en minister van binnelandse sake om die saak op te los. Teen Augustis 1990 is nog drie lyke gevind, dié van ’n vrou en twee seuns.

== Die valstrik ==
Die ondersoekers het nou besluit om polisiemanne in uniforms al die groot stasies te laat patrolleer in die hoop dat dit die moordenaar na die kleiner stasies sou dryf, waar polisiemanne in privaat klere sou patrolleer en waar dit makliker sou wees om verdagtes te sien. Alle mans in die geselskap van vroue en kinders se naam en paspoortnommer moes neergeskryf word.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 187.&lt;/ref&gt;

Op 30 Oktober het die polisie die lyk van ’n 16-jarige seun, Wadim Gromof, by die Donleschoz-stasie gekry – hy is vermoor 10 dae voor hul nuwe plan in werking gestel is. Op dieselfde dag dat Gromof se lyk ontdek is, het Tsjikatilo nog ’n 16-jarige seun, Wiktor Tisjtsjenko, van die Kirpitsjnaja-stasie, wat deur polisiemanne in privaat klere gepatrolleer is, weggelok en hom in ’n nabygeleë word vermoor.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 166&lt;/ref&gt;

=== Laaste moord en dophouding ===
Op 6 November 1990 het Tsjikatilo ’n 22-jarige vrou, Swetlana Korostik, naby die Donleschoz-stasie vermoor. Toe hy die toneel verlaat, het ’n polisieman in privaat klere hom gesien. Hy het gesien hoe Tsjikatilo sy hande en gesig in ’n fontein was. Sy jas het gras- en grondvlekke gehad en op sy wang was ’n rooi streep.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 186.&lt;/ref&gt; Die polisieman het hom voorgekeer en na sy dokumente gekyk, maar nie gedink daar is rede om hom in hegtenis te neem nie. Terug by die kantoor het hy ’n roetineverslag geskryf. Dit het die naam bevat van die persoon wat hy by die stasie voorgekeer het.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 187&lt;/ref&gt;

Korostik se lyk is op 30 November ontdek. Toe die polisie deur die vorige week se verslae van die Donleschoz-stasie gaan, het hulle op Tsjikatilo se naam afgekom. Verskeie polisiemanne het die naam erken omdat hy in 1984 ondervra is en sy naam later op ’n lys geplaas is wat deur die Sowjetunie versprei is.&lt;ref&gt;''The Killer Department'' pp. 170–71&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''The Killer Department'' p. 251&lt;/ref&gt; Navrae by sy huidige en vorige werke het Tsjikatilo se verteenwoordigheid verraai by baie van die dorpe en stede waar lyke ontdek is.&lt;ref&gt;''The Killer Department''  p207&lt;/ref&gt; Voormalige onderwyskollegas het vertel hy is gevra om te bedank weens verskeie klagtes van seksuele aanranding.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 172&lt;/ref&gt;

Op 14 November het die polisie Tsjikatilo begin dophou. Hy is verskeie kere gesien waar hy naby busse of treine vroue en kinders nader en met hulle begin gesels.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 192&lt;/ref&gt; Op 20 November, nadat hy ses dae lank dopgehou is, is Tsjikatilo by sy huis weg met ’n groot fles  wat hy by ’n kiosk in ’n plaaslike park met bier gevul het&lt;ref&gt;''The Killer Department'' p. 175&lt;/ref&gt; voordat hy in Nowotsjerkassk begin rondloop het en met kinders op sy pad gepraat het. Hy is in hegtenis geneem toe hy by ’n kafee uitkom.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 193&lt;/ref&gt;

== Laaste arres ==
Toe hy in hegtenis geneem word, het Tsjikatilo ’n verklaring afgelê waarin hy sê die polisie maak ’n fout en kla dat hy in 1984 vir dieselfde reeks moorde gearresteer is.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 181&lt;/ref&gt; ’n Ondersoek van Tsjikatilo se persoon het gewys hy het ’n wond aan sy vingers. Mediese ondersoekers het afgelei hy is deur ’n mens gebyt. Tsjikatilo se tweede laaste slagoffer was ’n sterk 16-jarige seun. Op die toneel het die polisie verskeie bewyse gekry van ’n woeste geveg tussen die slagoffer en sy moordenaar. Hoewel Tsjikatilo se vinger gebreek en die vingernael afgebyt is, het hy nooit mediese behandeling daarvoor gekry nie.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 177.&lt;/ref&gt;

Tussen sy besittings was ook ’n mes en stuk tou. ’n Monster van sy bloed is geneem &lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 198&lt;/ref&gt; en hy is in ’n sel van die [[KGB]]-hoofkwartier in Rostof aangehou. Die volgende dag, op 21 November, het die formele ondervraging van Tsjikatilo begin, deur Issa Kostojef. Die polisie se strategie was om Tsjikatilo te laat glo hy is ’n baie siek man en het mediese hulp nodig. Die doel was om Tsjikatilo te laat hoop dat as hy skuld beken, hy weens 'n pleit van waansin nie aangekla sou word nie. Die polisie het geweet hulle het net omstandigheidsgetuienis gehad en kragtens Sowjet-wette moes hulle ’n aangehoudene binne 10 dae óf aankla óf vrylaat.

=== Bloedgroep ===
Op 21 November het die resultate van Tsjikatilo se bloedtoets weer eens gewys sy bloed is tipe A en nie tipe AB nie. Tot toe het die polisie semen gebruik om die moordenaar se bloedgroep vas te stel. Nou het hulle van Tsjikatilo se semen laat toets, en dit het bevestig sy semen is tipe AB, terwyl sy bloed en spoeg tipe A is.&lt;ref name=&quot;The Killer Department, p. 190&quot;&gt;''The Killer Department'', p. 190&lt;/ref&gt;

== Tsjikatilo se bekentenis ==
Op 29 November het Boerakof en Fetisof vir dr. Aleksandr Boechanofski, die psigiater wat destyds die profiel opgestel het, gevra om te help met die verdagte se ondervraging. Boechanofski het uittreksels uit sy verslag van 65 bladsye aan Tsjikatilo voorgelees&lt;ref&gt;''The Killer Department'', pp. 193–96&lt;/ref&gt; en binne twee uur het Tsjikatilo teenoor Boechanofski beken hy het die moorde gepleeg. Die dokter het aan Boerakof en Fetisof gerapporteer Tsjikatilo is gereed om skuld te beken.

Op 30 November, die laaste dag dat Tsjikatilo aangehou kon word, het hy skuld beken op 34 van die 36 moorde waarmee die polisie hom verbind het, maar skuld ontken op die ander twee.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 135&lt;/ref&gt; Hy het ’n volle beskrywing gegee van elke moord. Hy kon ook ’n skets teken van verskeie misdaadtonele en die ligging van verskeie moorde aandui.

In sy beskrywing van sy slagoffers het hy na hulle verwys as &quot;laeklas-elemente&quot; wat hy na afgeleë gebiede gelok en vermoor het. Hy het ook beskryf hoe hy dit gedoen het. Hy het vertel die slagoffers se &quot;geskree, die bloed en die lyding het my laat ontspan en ’n mate van plesier gegee.&quot;&lt;ref name=&quot;The Killer Department p. 205&quot;&gt;''The Killer Department'', p. 205&lt;/ref&gt; Toe hy gevra is hoekom hy die eerste slagoffers se oë uitgesteek het, maar nie die lateres s’n nie, het hy gesê hy het aanvanklik ’n ou bygeloof geglo dat die beeld van ’n moordenaar op die slagoffer se oë afgeëts word. Hy was later egter oortuig dis ’n ouvroustorie en toe het hy dit gestaak.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 196&lt;/ref&gt;

Volgens Tsjikatilo het hy ook dikwels sy slagoffers se bloed geproe.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p 203&lt;/ref&gt; Hy het die slagoffers se geslagsdele, lippe, tepels en tonge met sy tande geskeur. Hy het erken hy het aan die [[baarmoeder]] en [[testikel]]s van sy slagoffers gekou.

Op 30 November is Tsjikatilo amptelik aangekla van elk van die 34 moorde waarop hy skuld beken het – almal gepleeg tussen  Junie 1982 en November 1990.&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 258&lt;/ref&gt; In die loop van die volgende dae het hy skuld beken aan nog 22 moorde wat nie deur die ondersoekers met die saak verbind is nie omdat hulle buite die Rostof-oblast gepleeg is. (Aleksandr Krawtsjenko is [[nadoods]] vrygespreek van die moord op die eerste slagoffer, Jelena Zakotnowa.)

Tsjikatilo is eindelik aangekla van die moord op 53 vroue en kinders tussen 1978 en 1990. Nadat hy vir sielkundige waarneming gestuur is, is besluit hy is by sy volle verstand en kan dus aangekla word, hoewel hy aan ’n [[geestesteuring]] met sadistiese eienskappe ly.&lt;ref name=SJG&gt;{{cite book|last=Giannangelo|first=SJ.|title=Real-life Monsters: A Psychological Examination of the Serial Murderer|date=2012|publisher=Praeger|isbn=978-0-313-39784-4|pages=71–72}}&lt;/ref&gt;

== Skuldigbevinding en teregstelling ==
Tsjikatilo het op 14 April 1992 die eerste keer in die hof verskyn. Dit was die eerste groot mediagebeurtenis ná die verbrokkeling van die Sowjetunie. Die aangeklaagde het in ’n ysterhok in die hof verskyn om hom te beskerm teen woedende en histeriese familielede van sy slagoffers.

Hy het regdeur die hofverskyning nie sy samewerking gegee nie. Hy het soms die regter doodgeskree, gesê die hof is ’n klug en onsamehangend gebabbel. Hy sou hom ook tydens die verrigtinge ontbloot of sosialistiese liedere sing. Hy is soms na sy sel teruggeneem voordat die hofverrigtinge hervat is.

Op 15 Oktober is Tsjikatilo skuldig bevind aan 52 moorde en vir elke oortreding tot lewenslange tronkstraf gevonnis. Hy is ook skuldig bevind aan vyf aanklagte van seksuele aanranding in sy jare as onderwyser in die 1970's. Die regter se finale vonnis was die [[doodstraf]].

Op 4 Januarie 1994 het die destyde Russiese president, [[Boris Jeltsin]], ’n laaste aansoek om begenadiging afgekeur.&lt;ref&gt;[http://www.nytimes.com/1994/02/16/world/a-serial-killer-of-52-is-executed-by-russia.html/ ''New York Times'', 16 Februarie 1994.]&lt;/ref&gt; Op 14 Februarie is Tsjikatilo in die Nowotsjerkassk-gevangenis met ’n enkele skoot agter die regteroor doodgeskiet.&lt;ref&gt;[http://news.google.com/newspapers?id=iu8VAAAAIBAJ&amp;sjid=1xMEAAAAIBAJ&amp;pg=5278,1621788&amp;dq/ ''New Straits Times''. 16 Feb., 1994]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.trutv.com/library/crime/serial_killers/notorious/chikatilo/epilogue_14.html/ TruTV.com]&lt;/ref&gt;

== Lys slagoffers ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Nr.&lt;ref&gt;{{ru}} [http://vitaextensa.narod.ru/chikatilo_victims.htm/ Lys en beskrywing van Tsjikatilo se moorde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120627075320/http://vitaextensa.narod.ru/chikatilo_victims.htm |date=27 Junie 2012 }}&lt;/ref&gt;
! Naam
! Geslag
! Ouderdom
! Datum vermoor
! Notas
|-
| 1
| Jelena Zakotnowa
| V
| 9
| 22 Desember 1978
| Die eerste slagoffer. Tsjikatilo het haar ontmoet toe sy huis toe loop van ’n ysskaatsbaan af.
|-
| 2
| Larisa Tkatsjenko
| V
| 17
| 3 September 1981
| Genader toe sy vir ’n bus gewag het terug kosskool toe.
|-
| 3
| Ljoebof Birjoek
| V
| 13
| 12 Junie 1982
| Aangeval op pad terug van inkopies in Donskoi.
|-
| 4
| Ljoebof Woloboeijewa
| V
| 14
| 25 Julie 1982
| Vermoor in ’n boord naby [[Krasnodar]]-lughawe. Haar lyk is op 7 Augustus ontdek.
|-
| 5
| Oleg Pozjidajef
| M
| 9
| 13 Augustus 1982
| Tsjikatilo se eerste manlike slagoffer. Hy is in [[Adigea]] vermoor. Sy lyk is nooit gevind nie.
|-
| 6
| Olga Koeprina
| V
| 16
| 16 Augustus 1982
| Vermoor in Kazatsji Lagerja. Haar lyk is op 27 Oktober ontdek.
|-
| 7
| Irina Karabelnikowa
| V
| 19
| 8 September 1982
| Weggelok van die Sjachti-stasie af. Haar lyk is op 20 September gevind.
|-
| 8
| Sergei Koezmin
| M
| 15
| 15 September 1982
| Het weggeloop van sy kosskool. Sy lyk is in Januarie 1983 by Sjachti-stasie ontdek.
|-
| 9
| Olga Stalmatskenok
| V
| 10
| 11 Desember 1982
| Van ’n bus af gelok op pad huis van musieklesse in Nowosjachtinsk.
|-
| 10
| Laoera Sarkisian
| V
| 15
| Ná 18 Junie 1983
| Vermoor in ’n beboste gebied naby Sjachti. Tsjikatilo is op dié moord vrygespreek.
|-
| 11
| Irina Doenenkowa
| V
| 13
| Julie 1983
| Haar lyk is op 8 Augustus 1983 in ’n park in Rostof ontdek.
|-
| 12
| Ljoedmila Koetsioeba
| V
| 24
| Julie 1983
| Vermoor in ’n beboste gebied naby ’n Sjachti-busstasie. Haar lyk is op 12 Maart 1984 ontdek.
|-
| 13
| Igor Goedkof
| M
| 7
| 9 Augustus 1983
| Die jongste slagoffer. Vermoor in ’n park in Rostof.
|-
| 14
| Ongeïdentifiseer
| V
| 18–25
| Julie–Augustus 1983
| Tsjikatilo het beweer hy haar raakgeloop toe sy ’n &quot;kliënt met ’n motor&quot; probeer vind het.
|-
| 15
| Walentina Tsjoetsjoelina
| V
| 22
| Ná 19 September 1983
| Haar lyk is op 27 November 1983 gevind in ’n beboste gebied naby Kirpitsjnaja-stasie.
|-
| 16
| Wera Sjefkoen
| V
| 19
| 27 Oktober 1983
| Vermoor op ’n myndorp naby Sjachti. Haar lyk is op 30 Oktober ontdek.
|-
| 17
| Sergei Markof
| M
| 14
| 27 Desember 1983
| Verdwyn op pad huis toe. Sy lyk is op 4 Januarie 1984 ontdek.
|-
| 18
| Natalja Sjalapinina
| V
| 17
| 9 Januarie 1984
| Vermoor in ’n park in Rostof. Sy was ’n goeie vriendin van Olga Koeprina, wat Tsjikatilo in 1982 vermoor het.
|-
| 19
| Marta Rjabenko
| V
| 45
| 21 Februarie 1984
| Die oudste slagoffer. Vermoor in ’n park in Rostof.
|-
| 20
| Dmitri Ptasjnikof
| M
| 10
| 24 Maart 1984
| Weggelok van ’n seëlkiosk in Nowosjachtinsk af deur Tsjikatilo, wat voorgegee het hy versamel ook seëls.
|-
| 21
| Tatjana Petrosian
| V
| 29
| 25 Mei 1984
| Saam met haar dogter vermoor buite Sjachti. Sy het Tsjikatilo sedert 1978 geken.
|-
| 22
| Swetlana Petrosian
| V
| 10
| 25 Mei 1984
| Sy het haar ma se moord gesien. Tsjikatilo het haar gejaag en met ’n hamer doodgeslaan voordat hy haar onthoof het.
|-
| 23
| Jelena Bakoelina
| V
| 21
| 22 Junie 1984
| Haar lyk is op 27 Augustus ontdek in die Bagasenski-streek van Rostof.
|-
| 24
| Dmitri Illarionof
| M
| 13
| 10 Julie 1984
| Het in Rostof verdwyn op pad om ’n gesondheidsertifikaat te kry vir ’n somerkamp.
|-
| 25
| Anna Lemesjewa
| V
| 19
| 19 Julie 1984
| ’n Student wat op pad tandarts toe verdwyn het. Sy is in Sjachti vermoor.
|-
| 26
| Swetlana Tsana
| V
| 20
| Julie 1984
| Oorspronklik van [[Riga]]. Haar lyk is op 9 September 1984 in ’n park in Rostof ontdek.
|-
| 27
| Natalja Golosofskaja
| V
| 16
| 2 Augustus 1984
| Verdwyn op besoek aan haar suster in Nowosjachtinsk. Vermoor in ’n park in Rostof.
|-
| 28
| Ljoedmila Aleksejewa
| V
| 17
| 7 Augustus 1984
| ’n Student wat weggelok is van ’n bushalte af.
|-
| 29
| Ongeïdentifiseer
| V
| 20–25
| 8–11 Augustus 1984
| In [[Tasjkent]] vermoor terwyl Tsjikatilo daar op ’n sakebesoek was.
|-
| 30
| Akmaral Seidalijewa
| V
| 10
| 13 Augustus 1984
| Weggeloop van [[Alma-Ata]], [[Kazachstan]]. In Tasjkent vermoor.
|-
| 31
| Aleksandr Tsjepel
| M
| 11
| 28 Augustus 1984
| Vermoor op die oewers van die Don-rivier.
|-
| 32
| Irina Loetsjinskaja
| V
| 24
| 6 September 1984
| ’n Bibliotekaresse wat in ’n park in Rostof vermoor is.
|-
| 33
| Natalja Pochlistowa
| V
| 18
| 31 Julie 1985
| Weggelok van ’n trein af naby die Domodedowo-lughawe in Moskou-oblast. Haar lyk is op 3 Augustus ontdek.
|-
| 34
| Irina Goeljajewa
| V
| 18
| 27 Augustus 1985
| Vermoor in ’n bos bome naby Sjachti-busstasie.
|-
| 35
| Oleg Makarenkof
| M
| 13
| 16 Mei 1987
| Vermoor in Rewda, Swerdlofsk-oblast. Tsjikatilo het die polisie ná sy arres na Makarenkof se oorskot gelei.
|-
| 36
| Iwan Bilowetski
| M
| 12
| 29 Julie 1987
| Vermoor in ’n beboste gebied langs ’n spoorlyn in die Oekraïense stad Zaporizjia. Sy pa het sy lyk op 30 Julie gekry.
|-
| 37
| Joeri Teresjonok
| M
| 16
| 15 September 1987
| Weggelok van ’n trein in Leningrad af. Tsjikatilo het die polisie ná sy arres na Teresjonok se oorskot gelei.
|-
| 38
| Ongeïdentifiseer
| V
| 18–25
| 1–4 April 1988
| Vermoor naby Krasni Soelin-stasie.
|-
| 39
| Aleksei Woronko
| M
| 9
| 15 Mei 1988
| Vermoor naby ’n stasie in die Oekraïense stad Ilowaisk; op die Rostof-Oekraïne-treinroete.
|-
| 40
| Jewgeni Moeratof
| M
| 15
| 14 Julie 1988
| Die eerste slagoffer wat naby Rostof vermoor is sedert 1985. Sy lyk is op 10 April 1989 gekry.
|-
| 41
| Tatjana Rizjowa
| V
| 16
| 8 Maart 1989
| Weggeloop van Krasni Soelin; vermoor in die woonstel van Tsjikatilo se eie dogter.
|-
| 42
| Aleksandr Djakonof
| M
| 8
| 11 Mei 1989
| Vermoor in die Rostof-middestad die dag ná sy agtste verjaardag. Sy lyk is op 14 Julie ontdek.
|-
| 43
| Aleksei Moisejef
| M
| 10
| 20 Junie 1989
| Vermoor in [[Wladimir-oblast]], oos van Moskou.
|-
| 44
| Helena Warga
| V
| 19
| 19 Augustus 1989
| ’n Student van [[Hongarye]] wat ’n kind gehad het. Sy is van ’n bus af weggelok en op ’n dorp naby Rostof vermoor.
|-
| 45
| Aleksei Chobotof
| M
| 10
| 28 Augustus 1989
| Verdwyn buite ’n teater in Sjachti.  Tsjikatilo het die polisie ná sy arres na sy oorskot gelei.
|-
| 46
| Andrei Krawtsjenko
| M
| 11
| 14 Januarie 1990
| Weggelok van ’n bioskoop af en in Sjachti vermoor. Sy lyk is op 19 Februarie ontdek.
|-
| 47
| Jaroslaf Makarof
| M
| 10
| 7 Maart 1990
| Weggelok van ’n Rostof-stasie af; vermoor in die stad se botaniese tuin.
|-
| 48
| Ljoebof Zoejewa
| V
| 31
| 4 April 1990
| Weggelok van ’n trein af naby die Donleschoz-stasie naby Sjachti. Haar lyk is op 24 Augustus ontdek.
|-
| 49
| Wiktor Petrof
| M
| 13
| 28 Julie 1990
| Vermoor in Rostof se botaniese tuin.
|-
| 50
| Iwan Fomin
| M
| 11
| 14 Augustus 1990
| Vermoor op Nowotsjerkassk se munisipale strand. Sy lyk is op 17 Augustus ontdek.
|-
| 51
| Wadim Gromof
| M
| 16
| 17 Oktober 1990
| ’n Geestelik gestremde student van Sjachti. Het verdwyn op ’n treinrit na [[Taganrog]].
|-
| 52
| Wiktor Tisjtsjenko
| M
| 16
| 30 Oktober 1990
| Vermoor in Sjachti. Hy het hard geveg vir sy lewe, en het Tsjikatilo se vinger gebreek en nael afgebyt.
|-
| 53
| Swetlana Korostik
| V
| 22
| 6 November 1990
| Die laaste slagoffer. Haar lyk is op 13 November naby die Donleschoz-stasie ontdek.
|}

'''Voetnoot'''
Regter Leonid Achobzjanof het Tsjikatilo vrygespreek van die moord op die 15-jarige Laoera Sarkisian weens onvoldoende getuienis.&lt;ref&gt;''Comrade Chikatilo'', p. 285.&lt;/ref&gt; Sarkisian, wat van Armenië af weggeloop het, is die laaste keer op 18 Junie deur haar familie gesien. Hoewel Tsjikatiilo beken het hy het ’n Armeense meisie in 1983 vermoor en baie van sy beskrywings ooreengestem het met van die bewyse wat gevind is by die gedeeltelike skelet van ’n meisie van haar middel- tot laat tienerjare, kon haar identiteit nie vir seker vasgestel word nie.&lt;ref&gt;''The Killer Department'', p. 249.&lt;/ref&gt;

=== Vermeende slagoffers ===
* Tsjikatilo het skuld beken op nog drie moorde wat die polisie nie kon bevestig nie. Die moorde is glo tussen 1980 en 1982 in en om Sjachti gepleeg. Sy beskrywing van die slagoffers het nie ooreengestem met dié van enige vermiste persone nie&lt;ref&gt;''The Red Ripper'', p. 205.&lt;/ref&gt; en hul lyke kon nie opgespoor word nie. Hy is nie van dié moorde aangekla nie.

* Tsjikatilo is die hoofverdagte in die moord op die 18-jarige Irina Pogorjelowa, ’n hofsekretaresse van Bataisk wat op 11 Augustus 1986 verdwyn het en wie se lyk op 18 Augustus op ’n kollektiewe plaas gekry is. Sy het dieselfde tekens van verminking gehad as ander slagoffers voor en ná 1986. Hy het eers skuld ontken, maar tydens sy verhoor daarop aangedring dat hy haar wel vermoor het.

* Tydens sy verhoor het Tsjikatilo beweer hy het nog vier moorde gepleeg benewens die 53 waarvan hy aangekla is. Drie is vermoedelik dié wat die polisie nie kon bevestig nie, en die vierde het hy beweer was Irina Pogorjelowa. As sy bewerings waar is, bring dit sy totale slagoffers op 57 te staan.

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bronne en verdere leesstof ==
* Conradi, Peter. ''The Red Ripper: Inside the Mind of Russia’s Most Brutal Serial Killer''. True Crime, 1992. {{ISBN|0-440-21603-6}}
* Cullen, Robert. ''The Killer Department: Detective Viktor Burakov's Eight-Year Hunt for the Most Savage Serial Killer of Our Times''. Orion Media, 1993. {{ISBN|1-85797-210-4}}
* Lourie, Richard. ''Hunting the Devil: The Pursuit, Capture and Confession of the Most Savage Serial Killer in History''. HarperCollins, 1993. {{ISBN|0-06-017717-9}}
* Krivich, Mikhail and Olgin, Olgert. ''Comrade Chikatilo: The Psychopathology of Russia's Notorious Serial Killer''. Barricade Books, 1993. {{ISBN|0-450-01717-6}}
* [http://www.trutv.com/library/crime/serial_killers/notorious/chikatilo/animal_13.html Andrei Chikatilo, the Rostov Ripper serial killer — The Crime Library — Crime Library on truTV.com] {{en}}

== Eksterne skakels ==
* CrimeLibrary.com [http://www.trutv.com/library/crime/serial_killers/notorious/chikatilo/coat_1.html/ Artikel oor Andrei Tsjikatilo]
* Crime and Investigation Network [http://www.crimeandinvestigation.co.uk/famous_criminal/5/home/1/Andrei_Chikatilo_The_Rostov_Ripper.htm Biografie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221133800/http://www.crimeandinvestigation.co.uk/famous_criminal/5/home/1/andrei_chikatilo_the_rostov_ripper.htm |date=21 Februarie 2009 }}
* {{ru}} [http://vitaextensa.narod.ru/chikatilo_victims.htm Lys van Tsjikatilo se slagoffers, met foto's]
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is merendeels vertaal uit die [[:en:Andrei Chikatilo|Engelse Wikipedia]]

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Tsjikatilo, Andrei}}
[[Kategorie:Oekraïners]]
[[Kategorie:Russiese reeksmoordenaars]]
[[Kategorie:Tereggestelde mense]]
[[Kategorie:Geboortes in 1936]]
[[Kategorie:Sterftes in 1994]]</text>
      <sha1>kp72p1whctv4t11wzvyc5fh99osq3ax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kom saam vanaand</title>
    <ns>0</ns>
    <id>64800</id>
    <revision>
      <id>2921267</id>
      <parentid>1804345</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:09:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2522" sha1="4es4k7cewk6qd9faxw6rt32qz5w69hv" xml:space="preserve">{{skuinse titel}}
{{Inligtingskas rolprent
| naam              = Kom saam, vanaand
| beeld             = 
| regisseur         = [[Pierre de Wet]]
| produksieleier    = [[Hyman Kirstein]]
| geskryf_deur      = Pierre de Wet&lt;br /&gt;[[Franz Engels]]
| verteller         = 
| met               = [[Frederik Burgers]]&lt;br /&gt;[[Pierre de Wet]]&lt;br /&gt;[[Al Debbo]]
| musiek            = Jan Pohl
| kinematografie    = Peter Lang
| redigeerder       = Gerald Ehrlich
| ateljee           = African Film Productions
| verspreider       = 
| vrygestel         = 1949
| speeltyd          = 94 min
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| begroting         = 
| bruto             = 
| voorafgegaan_deur = 
| opgevolg_deur     = 
| webtuiste         = 
| imdb_id           = 0437288
}}

'''Kom saam, vanaand'''  is 'n swart en wit [[Afrikaanse]] rolprent wat in [[1949]] uitgereik is. Dit is die eerste musiekblyspele wat in Afrikaans verfilm is en die regisseur [[Pierre de Wet]] se grootse treffer. Die hoofrolle word deur [[Frederik Burgers]], [[Pierre de Wet]], [[Al Debbo]] en [[Hendrik Susan]] vertolk.

== Genre ==
Die rolprent is 'n [[musiek]]blyspel. Dit het geen ouderdomsperk op nie.

== Hoofrolspelers ==
* [[Frederik Burgers]] as homself
* [[Pierre de Wet]] as homself
* [[Al Debbo]] as homself
* [[Hendrik Susan]] as homself
* [[Jan Bruyns]]
* [[Jan Cronjé]] as Otto Joubert

== Storielyn ==
Otto Erasmus en Louise Bekker, albei rykmanskinders, is baie verlief en Otto wag net op die regie oomblik om haar te vra om met hom te trou. Maar dan vind Louise uit dat haar pa se besigheid omtrent bankrot is en hulle hul huis en besittings moet verkoop en sy verbreek haar en Otto se verhouding.

Intussen word haar talentvolle sussie, Tjoeksie, beseer toe die vleuelklavier tydens die trek op haar val. Haar droom om 'n sangloopbaan te volg, is daarmee heen en haar enigste hoop om ooit weer te loop, is 'n operasie in die buiteland - wat haar pa nie kan bekostig nie.

Met die hulp van Otto se vriend in die vermaaklikheidswêreld en gasoptredes deur verskeie bekende kunstenaars, hou hulle 'n verskeidenheidskonsert en samel genoeg geld in vir Tjoeksie se operasie.

Intussen kom Olto se pa met 'n aanbod wat mnr Bekker nie kan weier nie. 

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

== Eksterne skakels ==
* [http://www.imdb.com/title/tt0437288/ IMDB fliek databasis]

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Musiekrolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>4es4k7cewk6qd9faxw6rt32qz5w69hv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65219</id>
    <revision>
      <id>2921455</id>
      <parentid>2863094</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5673" sha1="f14cny5lfsike2twq7kefl3o6mo7ljg" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| name = Karee
| image =
| taxon = Searsia lancea
| authority = (L.f.) F.A.Barkley, (1943)
| synonyms = * ''Rhus denudata'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult.&lt;/small&gt;
* ''Rhus fragrans'' &lt;small&gt;Licht. ex Schult.&lt;/small&gt;
* ''Rhus lancea &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''Rhus viminalis'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''Toxicodendron lanceum'' &lt;small&gt;(L.f.) Kuntze&lt;/small&gt;
| range_map = Karee (Searsia lancea) IUCN range 2018.svg
| range_map_caption = verspreidingrekords
}}
Die '''karee''' (''Searsia lancea'') is 'n digte [[boom|koelteboom]] met 'n neerhangende kroon en olyfgroen blare.&lt;ref&gt;{{en}} {{citation|title=TREES of the Kruger National Park, a field guide|publisher=Piet van Wyk. Struik Uitgewers, Kaapstad, 2008.|ISBN=978-1-77007-759-1}}&lt;/ref&gt; Die boom is wydverspreid in [[Suider-Afrika]]. Dit groei in oop boswêreld, langs riviere, strome en dikwels op [[termiet]]hope. Die boom se FSA-nommer is 386.&lt;ref&gt;https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/&lt;/ref&gt; Dit is ook [[inheems]] in [[Botswana]], [[Lesotho]], [[Mianmar]], [[Namibië]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]].

== Beskrywing ==
Dit is 'n immergroen, rypgeharde en droogtebestande boom, wat 'n hoogte van tot 8 meter kan bereik met 'n kroonwydte van 5 meter. Dit het 'n grasieuse, hangende vorm en donker, swartbruin, gegroefde bas wat goed kontrasteer met sy lang, dunnerige, haarlose, donker-groen en drieledige blare met gladde rande. Van [[Julie]] tot [[September]] dra dit klein geel blomme, wat op die vroulike bome gevolg word deur trosse klein, geel-groen platterige vrugte, wat baie gewild is by voëls.

== Verbouing ==
Die boom is 'n goeie koelteboom vir tuine, parke en sypaadjies en is een van die mees algemene bome op die hoëveld en in die bosveld in Suid-Afrika, maar nie in die laeveld nie. Dit is beste aangepas vir areas ryk in kalk in die Karoo en Namibië. Dit benodig baie son en matige water. In vroeëre tye is die vrugte gestamp, water bygevoeg en toegelaat om te gis, vir die bereiding van 'n klaarblyklik verfrissende bier.

== Benamings ==
Die naam ''Rhus'' is afgelei van die Griekse woord vir &quot;rooi&quot;, 'n verwysing na die treffende herfskleure van sommige spesies, terwyl ''lancea'' verwys na die lansetvormige blare. Karee is afgelei van Karoo. Dit staan ook bekend ''Karree'' in Engels, ''inHlokoshiyne'' in Zoeloe, ''umHlakotshane'' in Xhosa en ''Mokalaabata'' in Noord-Sotho.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Lêer:Rhus lancea01.jpg|&lt;center&gt;[[bas]]
Lêer:Rhus lancea00.jpg|&lt;center&gt;[[hout]]
Searsia lancea02.jpg|&lt;center&gt;stamdeursnit
Searsia lancea 1DS-II 7635.jpg|&lt;center&gt;blomknoppe en blomme
Searsia lancea 1DS-II 1-9967.jpg|&lt;center&gt;groen vrugte
Searsia lancea 54248373.jpg|&lt;center&gt;eksemplaar naby Kimberley
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Bronnelys ==
* Die Suid-Afrikaanse Gids – feite en wenke. Isabel Uys. 2009 {{ISBN|978-1-86919-324-9}}
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul &amp; Meg Coates Palgrave. 2000. {{ISBN|1-86872-527-8}}
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:71177-1 Plants of the World Online]
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=5522-71 REDLIST Sanbi]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Searsia|lancea]]
[[Kategorie:Bome van Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Mianmar]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]
&lt;!--
Een van die bekende spesies is die karee (''Searsia lancea''), wat in groot dele van die Suid-Afrika, [[Namibië]] en [[Zimbabwe]] en ŉ gedeelte van [[Botswana]] voorkom. Die karee groei in koel, droë streke en word dikwels langs rivierbeddings of in oop vlaktes aangetref. Dit groei selde teen heuwels of op berge. 

Hoewel die boom se hout sterk en hard is, kan dit nie in die houtnywerheid gebruik word nie omdat die stamme te kram en skeef is om reguit planke van te maak. Die hout is rooierig en het 'n soeterige reuk. Die karee is 'n immergroen boom met driebladige blare wat donkergroen aan die bokant en liggroen aan die onderkant is. Die eindblaartjie is tussen 9 en 12 cm lank en die laterale blaartjies is net 'n bietjie korter. Die blare is glad en leeragtig en loop spits na die ente toe. Die blare staan al 3 op die punt van die blaarstingel, wat 3 tot 4 cm lank is. Die blomme is baie klein en liggeelgroen. 

Die karee blom tussen Junie en September en dra sy blomme in trossies aan die punt van die stingeltjie. Die boom se vrug is ŉ geel tot rooibruin bessie, bolvormig en dikwels asimmetries met 'n groot, harde pit in die middel. Die bessies word ook in trossies gedra en soms gebruik om bier mee te maak. Die besemkaree, (''Searsia erosa'') kom in groot dele van die [[Vrystaat]], [[Lesotho]] en [[Oos-Kaap]] voor. Dit is 'n struik of klein boom wat hoofsaaklik op klipperige koppies groei. Die blare is geel-groen, leeragtig en sander hare. 

Die blare is driebladig en die eindblaartjie is sowat 12 cm lank en die laterale blaartjies net 'n bietjie korter. AI die blare is getand. Die blomme word op lang stingeltjies (9 cm) gedra en bloei van Oktober tot Desember. Die vrugte is gelerig en baie klein. Die besemkaree is belangrik wat die instandhouding van grond betref omdat erosie dikwels voorkom waar die bome verwyder is. Die boom se blare en takke kan gebruik word vir die maak van besems en dakke, terwyl dit in medisinale vorm gebruik word vir die behandeling van diarree by mense en diere. 

Inligting uit: * Wêreldspektrum, 1982, {{ISBN|0908409540}}  Hoe betroubaar is dit nog?

--&gt;</text>
      <sha1>f14cny5lfsike2twq7kefl3o6mo7ljg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds CW Retief.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>65713</id>
    <revision>
      <id>2921184</id>
      <parentid>1355170</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:00:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="414" sha1="rwi11mmja22uk2qppn3r6o2zxlsbpr2" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds CW Retief, leraar van [[NG gemeente Mariental]] van 1909 tot 1911
|bron=''Ons Kerk Album''
|datum=1910
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>rwi11mmja22uk2qppn3r6o2zxlsbpr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Basboom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66746</id>
    <revision>
      <id>2921459</id>
      <parentid>2849912</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2694" sha1="o6eizxle40rtpt3re0iqcmipuyfeqke" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| name = Basboom
| image = Dais cotinifolia00.jpg
| taxon = Dais cotinifolia
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]], (1762)
| synonyms =* ''Dais canescens'' &lt;small&gt;Bartl. ex [[Carl Meissner|Meisn.]]&lt;/small&gt;
* ''Dais cotinifolia var. laurifolia'' &lt;small&gt;(Jacq.) Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Dais cotinifolia var. major'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Dais cotinifolia var. parvifolia'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Dais eriocephala'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Dais laurifolia'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''Dais passerina'' &lt;small&gt;J.C.Wendl. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Gnidia grandifolia'' &lt;small&gt;(Gilli) Gilli&lt;/small&gt;
* ''Lasiosiphon grandifolius'' &lt;small&gt;Gilli&lt;/small&gt;
}}

Die '''basboom''' of '''kannabas''' (''Dais cotinifolia'') is 'n klein [[boom]]pie wat voorkom van [[Limpopo]], suidwaarts deur [[Mpumalanga]] en [[KwaZulu-Natal]] tot by [[Oos-Londen]]. Die [[spesie]] is ook inheems in [[Eswatini]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Tanzanië]] en [[Zimbabwe]]. Die boompie groei veral in woude en bosse. Die buisvormige [[blom]]me is [[pienk]] tot [[ligpers]] en word gedra in digte ronde hofies. Aan die basis van die blom is vier groot, skildvormige skubbe wat later houtagtig word en tot die volgende blomseisoen aan die boom bly. Die [[blare]] is deursigtig wanneer dit teen die lig gehou word. Die bome word dikwels vernietig of beskadig om die [[bas]] te verkry - waarvan toue gemaak word.

Die boom se FSA-nommer is 521.&lt;ref&gt;https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/&lt;/ref&gt;

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Gardenology.org-IMG 2251 rbgs11jan.jpg
Gardenology.org-IMG 2245 rbgs11jan.jpg
Dais cotinifolia 20D 4233.jpg
Dais cotinifolia 3c.JPG
Dais cotinifolia 2c.JPG
Dais cotinifolia 2833.jpg
Gardenology.org-IMG 2248 rbgs11jan.jpg
Dais cotinifolia im Botansichen Garten Muenchen Nymphenburg.JPG
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Bronne ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=2929-1 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:831106-1 Plants of the World Online]
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul &amp; Meg Coates Palgrave. 2000. {{ISBN|1-86872-527-8}}
* van Rensburg, Theuns: Kannabas - Boom van die Jaar 1992. In: Conserva. Tydskrif van die Departement van Omgewingsake. Maart/ April 1992, deel 7, nr. 2. ISSN 0258-3313

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Bome van Afrika]]
[[Kategorie:Dais|cotinifolia]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Malawi]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>o6eizxle40rtpt3re0iqcmipuyfeqke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Siddhartha Gautama</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67394</id>
    <revision>
      <id>2921332</id>
      <parentid>2875477</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T21:00:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Bygewerk</comment>
      <origin>2921332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5042" sha1="sftzt6z59kfryfvtr7sugqsy8ra3zwg" xml:space="preserve">[[Lêer:Buddhist pilgrimage sites in India.svg|duimnael|links|Belangrike Boeddhistiese pelgrimsplekke in Indië dui op belangrike plekke in Siddharta Gautama se lewe, in rooi die vier plekke waarna die Boeddha self verwys het]]
{{Inligtingskas Boeddhiste
| titel = Gautama Boeddha
| beeld = Buddha Kopf.jpg
| onderskrif = Gautama Boeddha
| beeldbreedte = 200px
| skool  = 
| lyn = 
| sekte = 
| tempel = 
| orde = 
| instituut = 
| ander_name = Siddharta Gautama, Shakyamuni
| geboortenaam = 
| gebore = tussen ca. 563 v.C. tot 483 v.C., [[Lumbini]] (tans in [[Nepal]])
| oorlede = ca. 483 v.C. (op 80) of 411 en 400 v.C., [[Kushinagar]] (tans in [[Uttar Pradesh]], [[Indië]])
| gebaseer = 
| titel2 = Die Boeddha
| voorganger = [[Kassapa Boeddha]]
| opvolger = [[Maitreya|Maitreya Boeddha]]
| onderwyser = 
| reinkarnasie = 
| inwyding = 
}}
{{Kantbalk Boeddhisme}}

'''Siddharta Gautama''' (tussen omstreeks 563 v.C. en 483 v.C. – 483, 411 of 400 v.C.; [[Sanskrit]] en [[Devanagari]]: सिद्धार्थ गौतम), ook '''Gautama Boeddha''' genoem, is die stigter van die [[Boeddhisme]]. Hy was glo ’n welvarende man wat al sy besittings en familie prysgegee het om die idees waarop Boeddhisme gegrond is uit te dra.&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt;

Gautama het in die 6de eeu v.C. in [[Lumbini]] in die huidige [[Nepal]] gebore en het in Noord-Indië gewoon, glo in dieselfde tyd as [[Mahavira]]. Daar word vertel dat hy grootgemaak is om 'n koning te word en met 'n pragtige prinses getrou het. As 'n jong prins sou sy pa hom teen al die hartseer van die wêreld buite die paleise beskerm het deur hom nooit te laat uitgaan nie, maar op 'n keer het hy uitgeglip en die lyding daarbuite aanskou. Hy het toe sy gesin en lewe van beskerming en groot gerief agterlaat om die oplossings vir hierdie lyding te vind.

Ses jaar lank het hy probeer en misluk, totdat hy in [[Bodh Gaya]] onder 'n boom gaan sit en mediteer en sy &quot;[[Verligting in Boeddhisme|verligting]]&quot; ontvang het. Hy het toe [[Boeddha]] geword, wat &quot;die verligte een&quot; beteken.

Kort hierna het hy in [[Sarnath]] volgelinge gelok en ’n [[Sangha|kloosterorde]] gestig. Toe het hy, as die Boeddha, vir die res van sy lewe die [[Dharma|pad na verligting]] wat hy ontdek het, aan ander geleer terwyl hy deur die noordoostelike Indiese subkontinent gereis het. Hy is op 80 jaar (in 483 v.C.) in [[Kushinagar]], Indië, dood.

Die Boeddha het self na die vier belangrikste plekke van sy lewe verwys wat Boeddhiste tydens 'n [[pelgrimstog]] sal besoek. Gevolglik is Lumbini, Bodh Gaya, Sarnath en Kushinagar belangrike bedevaartsplekke vir Boeddhiste.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Nandini Majumdar |title=Banaras: Walks through India’s Sacred City |edition=1 |publisher=Roli Books Pvt. Ltd |location=Nieu-Delhi |year=2014 |isbn=978-81-7436-916-1 |pages=158}}&lt;/ref&gt;

Volgens die [[Theravada]]-[[Boeddhisme|Boeddhistiese]] tradisie is hy die 28ste van die 29 Boeddhas wie se naam bekend is en die vierde van die vyf Boeddhas van die huidige [[Kalpa (eon)|kalpa]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|title=Tradition and modernity in Myanmar|last=Gärtner|first=Uta|author2=Jens Lorenz|year=1994|publisher=LIT Verlag|isbn=978-3-8258-2186-9|page=281}}&lt;/ref&gt;

Die huidige kalpa word die ''bhadrakalpa'' (&quot;Gunstige Eon&quot;) genoem. Die vyf Boeddhas van dié eon is:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|last=Buswell Jr.|first=RE|last2=Lopez Jr.|first2=DS|title=The Princeton Dictionary of Buddhism|edition=1st|pages=106|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, New Jersey|year=2014|isbn=978-0-691-15786-3|url=https://books.google.com/books?id=DXN2AAAAQBAJ&amp;pg=PA106&amp;lpg=PA106&amp;dq=Buddhas+of+the+present+kalpa&amp;source=bl&amp;ots=c6lQny7Tdx&amp;sig=kzqS5pi-JWuZtFetuCrLMNoKv1U&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=yw2XVKCzE8mVNuzDg8AL&amp;ved=0CD0Q6AEwBzgK#v=onepage&amp;q=Buddhas%20of%20the%20present%20kalpa&amp;f=false}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Buddhistdoor&gt;{{en}} {{cite web |title=Chapter 36: The Buddhas in the three periods of time |work=Buddhism in a Nutshell Archives |publisher=Buddhistdoor International |location=Hong Kong |url=http://www.buddhistdoor.com/OldWeb/bdoor/archive/nutshell/teach36.htm |access-date=21 Desember 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720161340/http://www.buddhistdoor.com/OldWeb/bdoor/archive/nutshell/teach36.htm |archive-date=20 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
# [[Kakusandha Boeddha|Kakusandha]]
# [[Konagamana Boeddha|Konagamana]]
# [[Kassapa Boeddha|Kassapa]]
# Gautama (die huidige Boeddha)
# [[Maitreya]] (die toekomstige Boeddha)

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Shakyamuni Buddha|Siddhartha Gautama}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Buddha-founder-of-Buddhism|title=Buddha|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2 Augustus 2026}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Boeddhas]]
[[Kategorie:Geboortes in 566 v.C.]]
[[Kategorie:Profete]]
[[Kategorie:Sterftes in 452 v.C.]]
[[Kategorie:Vorme van Vishnu]]</text>
      <sha1>sftzt6z59kfryfvtr7sugqsy8ra3zwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Die skerpioen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70324</id>
    <revision>
      <id>2921266</id>
      <parentid>1460426</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1207" sha1="44ivcq14dyw1atnlkqlfl5kdxj5d3ii" xml:space="preserve">{{skuinse titel}}
{{Inligtingskas rolprent
| naam              = Die Skerpioen
| beeld             = 
| regisseur         = [[Arthur Bennett]]
| produksieleier    = 
| geskryf_deur      = 
| verteller         = 
| met               = [[Anton Ackermann]]&lt;br /&gt;[[Johann Nell]]&lt;br /&gt;[[Helen Faul]]
| musiek            = 
| kinematografie    = 
| redigeerder       = 
| ateljee           = 
| verspreider       = 
| vrygestel         = [[2 Desember]] [[1946]]
| speeltyd          = 
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| begroting         = 
| bruto             = 
| voorafgegaan_deur = 
| opgevolg_deur     = 
| webtuiste         = 
| imdb_id           = 2180345
}}

'''Die Skerpioen'''  is 'n swart en wit [[Afrikaanse]] rolprent wat op [[2 Desember]] [[1946]] uitgereik is.

== Genre ==
Die rolprent is 'n [[drama]].

== Hoofrolspelers ==
* [[Anton Ackermann]]
* [[Johann Nell]]
* [[Helen Faul]]
* [[Siegfried Mynhardt]]
* [[Frederik Burgers]]
* [[Sann de Lange]]
* [[Peter Quinton]]

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

{{DEFAULTSORT:Skerpioen, Die}}
[[Kategorie:Dramarolprente]]
[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>44ivcq14dyw1atnlkqlfl5kdxj5d3ii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Donker spore</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70362</id>
    <revision>
      <id>2921263</id>
      <parentid>1616621</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2778" sha1="qnniifejr3snlmqlr75exvayccmdwr3" xml:space="preserve">{{skuinse titel}}
: ''Die rolprent moet nie met die gelyknamige dokumentêre reeks wat op kykNET uitgesaai is verwar word nie.''
{{Inligtingskas rolprent
| naam              = Donker Spore
| beeld             = 
| regisseur         = Thomas Block
| produksieleier    = Louis Wiesner
| geskryf_deur      = [[C.J. Langenhoven]]
| verteller         = 
| met               = [[Esther Mentz]]&lt;br /&gt;[[Gideon Roos]]
| musiek            = 
| kinematografie    = Merl La Voy&lt;br /&gt;Danie Wium
| redigeerder       = Louis Wiesner
| ateljee           = Utolo Beperk
| verspreider       = 
| vrygestel         = [[5 Oktober]] [[1944]]
| speeltyd          = 
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| begroting         = 
| bruto             = 
| voorafgegaan_deur = 
| opgevolg_deur     = 
| webtuiste         = 
| imdb_id           = 2047717
}}

'''Donker Spore''' is 'n swart-en-wit [[Afrikaans]]e [[rolprent]] wat in 1944 uitgereik is. Die film is gebaseer op [[C.J. Langenhoven]] se boek, &quot;Donker Spore: 'n Verhaal uit Ladismith&quot;.

== Genre ==
Die rolprent is 'n [[drama]]. Dit het geen ouderdomsperk nie.

== Hoofrolspelers ==
* [[Esther Mentz]] as Lina
* [[Gideon Roos]] as Koos Kok
* Jan Schutte as Sarel van Duine
* [[T.H. Blok|Thomas Blok]] as Windskut
* Hester Roux as Tant Treinie
* Piet Meiring as die magistraat
* [[Douglas Fuchs]] as dr. Du Toit
* Chicken Pienaar as die staatsaanklaer
* Betsie Duvenhage as Johanna Lootsman
* Cisca Marais as Elsie
* Jannie Botha as Steyn Vermeulen
* Gus Cluver as redakteur
* Louis Carney as Tys Lootsman

== Storielyn ==
Sarel van Duine, vars uit die universiteit, doen aansoek vir werk as 'n verslaggewer by [[Die Burger]]. Hy beïndruk die redakteur, mnr Rompel, wat hom onmiddellik na [[Ladismith]] stuur om 'n skynbaar bonatuurlike moord te ondersoek. 'n Man genaamd Thys Lootsman is dood terwyl hy deur 'n [[bergpas|pas]] huis toe gery het en, onverklaarbaar, is daar hoegenaamd geen leidrade nie. Sarel woon die verhoor by en bevriend die hoofgetuie, 'n plaaslike boer met die naam Koos Kok, wie die weduwee op soek na haar man vergesel het. Terwyl hy voorgee om agtergrond vir 'n reeks koerantartikels in te samel, ondersoek Sarel die moord tydens sy verblyf by oom Koos, tant Treinie en hul dogter, Liena. Naby hulle woon prof Mierdyk, een van Sarel se dosente, saam met sy dogter Elsie. Mierdyk het sedert die dood van sy vrou mal geword, terwyl 'n kluisenaar genaamd Windskut, wat selde gesien word, ook in die pas woon.&lt;ref&gt;[http://esat.sun.ac.za/index.php/Donker_Spore ESAT], besoek op 6 November 2016&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Dramarolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>qnniifejr3snlmqlr75exvayccmdwr3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Die kaskenades van Dr. Kwak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70372</id>
    <revision>
      <id>2921268</id>
      <parentid>2621010</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2471" sha1="2f6p1d73qn3218dgqpqq8uyy9ciorg3" xml:space="preserve">{{skuinse titel}}
{{Inligtingskas rolprent
| naam              = Die Kaskenades van Dr. Kwak
| beeld             = 
| regisseur         = [[Pierre de Wet]]
| produksieleier    = [[Joseph Albrecht]]
| geskryf_deur      = Pierre de Wet
| verteller         = 
| met               = Pierre de Wet&lt;br /&gt;[[Gert van den Bergh]]&lt;br /&gt;[[Paula Styger]]
| musiek            = 
| kinematografie    = Frank Dixon
| redigeerder       = Gerald Ehrlich
| ateljee           = 
| verspreider       = 
| vrygestel         = [[5 April]] [[1945]]
| speeltyd          = 
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| begroting         = 
| bruto             = 
| voorafgegaan_deur = 
| opgevolg_deur     = 
| webtuiste         = 
| imdb_id           = 2034670
}}

'''Die Kaskenades van Dr. Kwak''' is 'n swart en wit [[Afrikaans]]e [[rolprent]] wat op [[5 April]] [[1945]] uitgereik is.

== Genre ==
Die rolprent is 'n [[komedie]].

== Hoofrolspelers ==
* [[Pierre de Wet]] as dr. Hendrikus Kwak
* [[Gert van den Bergh]] as Poggenpoel
* [[Paula Styger]]
* [[Jan Cronjé]]
* [[Helen Faul]]
* [[Stanley Raphael]]
* [[Ben Havenga]]
* [[Susan Roos]]
* [[Francis Coertze]]
* [[Bernabe van Alphen]]
* [[Al Debbo]]
* [[James Norval]]
* [[Schalk Theron]]
* [[Rynhard Smit]]
* [[Gerhard Mol]]

== Storielyn ==
'n Jong dokter, vars uit die mediese skool, koop 'n praktyk vir 'n appel en 'n ei op 'n klein dorpie in die middel van nêrens. Met sy aankoms ontvang hy skokkende nuus van die dorpsmense: &quot;''Niemand op die dorp raak ooit siek nie, en die vorige dokter het van aalmoese geleef. Niemand het ooit 'n dokter, apteker of begrafnisondernemer nodig nie.''&quot; vertel hulle hom.

Maar Dr Kwak weier om dit te glo, en kom met die apteker en die onderwyser bymekaar. Hy benadruk die belangrikheid daarvan dat die mediese wetenskap na die mense gebring moet word en dat hulle bewus gemaak moet word van die verskriklike gevare wat kieme inhou. Kort nadat Kwak aankondig dat hy Maandae gratis konsultasies aanbied, is sy spreekkamers vol, die plaaslike hotel is omskep in 'n hospitaal, en die hele dorp is in die bed. Dr Kwak, die hoteleienaar (nou matrone van die hospitaal) en die apteker glimlag almal breed. Maar geregtigheid seëvier in die gestalte van die ou dokter.

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

{{DEFAULTSORT:Kaskenades van dr. Kwak, Die}}
[[Kategorie:Komedierolprente]]
[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>2f6p1d73qn3218dgqpqq8uyy9ciorg3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>’n Plan is ’n boerdery</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70918</id>
    <revision>
      <id>2921272</id>
      <parentid>2220557</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2481" sha1="tb4vfrnbw8s5lf53qek0d9htws0y8lm" xml:space="preserve">{{skuinse titel}}
{{Inligtingskas rolprent
| naam              = ’n Plan is ’n Boerdery
| beeld             =
| regisseur         = [[Pierre de Wet]]
| produksieleier    =
| geskryf_deur      = Pierre de Wet
| verteller         =
| met               = [[Jimmy Boonzaaier]]&lt;br /&gt;[[Gert van den Bergh]]&lt;br /&gt;[[Trudi Kestell]]
| musiek            = [[Nico Carstens]]&lt;br /&gt;Petersen Broers
| kinematografie    = [[David Millin]]
| redigeerder       = Gerald Ehrlich
| ateljee           =
| verspreider       =
| vrygestel         = [[28 Mei]] [[1954]]
| speeltyd          = 70 minute
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| begroting         =
| bruto             =
| voorafgegaan_deur =
| opgevolg_deur     =
| webtuiste         =
| imdb_id           = 2034606
}}

'''’n Plan is ’n Boerdery''' is 'n swart-en-wit [[Afrikaans]]e [[rolprent]] wat op [[28 Mei]] [[1954]] vrygestel is. [[Pierre de Wet]] het beide die regie en skryfwerk behartig. Die hoofrolle word deur Jimmy Boonzaaier, Gert van den Bergh en Trudi Kestell vertolk.

== Genre ==
Die rolprent is 'n romantiese [[komedie]]. Dit het geen ouderdomsperk nie en is goeie gesinsvermaak.

== Hoofrolspelers ==
* [[Jimmy Boonzaaier]]
* [[Gert van den Bergh]]
* [[Trudi Kestell]]
* [[James Norval]]
* [[Frederik Burgers]]
* [[Esther Mentz]]
* [[Jan Bruyns]]
* [[Delvina Govea]]
* [[Hendrik Susan]]

== Storielyn ==
Neef Gerrit en neef Frederik beland op 'n eksentrieke boer se plaas. Die boer is erg bekommerd dat hulle sy stoetbul skade sal berokken. Op sy vader en dogter (Oom Sias en Cecile) se aandrang laat die boer hulle toe om op die plaas aan te bly. Frederik raak handig op die plaas, maar Gerrit bestee eerder sy tyd om by Cecile aan te lê.

Frederik, op sy beurt, raak op die buurman se dogter verlief en slaag daarmee om die jarelange kloof tussen die bure te oorbrug. Die polisie, wat op soek is na Frederik, haal hom uiteindelik in, maar om te vra of hy by hulle jaarlikse funksie sal optree. Dit beteken egter dat Frederik sy nuutgevonde werk op die plaas sal moet opsê. Oom Sias kom tot die redding en nooi die hele orkes om op die plaas aan te bly en in die sitkamer te oefen.

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

== Eksterne skakels ==
* [http://www.imdb.com/title/tt2034606/ IMDB fliek databasis]

{{Saadjie}}

{{DEFAULTSORT:Plan is n Boerdery}}
[[Kategorie:Komedierolprente]]
[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>tb4vfrnbw8s5lf53qek0d9htws0y8lm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daar Doer in die Stad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70975</id>
    <revision>
      <id>2921274</id>
      <parentid>2823552</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Aliwal2012 het bladsy [[Daar doer in die stad]] na [[Daar Doer in die Stad]] oor 'n aanstuur geskuif</comment>
      <origin>2823552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2442" sha1="qqftt39i9tu7167oncpdfvak268px1x" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = Daar Doer in die Stad
| beeld             = 
| regisseur         = [[Jamie Uys]]&lt;br /&gt;[[Jan Perold]] (assistent-regisseur)
| produksieleier    = 
| geskryf_deur      = Jamie Uys
| verteller         = 
| met               = Jamie Uys&lt;br /&gt;[[Hettie Uys]]&lt;br /&gt;[[Marietjie Uys]]
| musiek            = 
| kinematografie    = Peter Lang&lt;br /&gt;Ronnie Shears
| redigeerder       = Dennis Gurney
| ateljee           = 
| verspreider       = 
| vrygestel         = [[4 Januarie]] [[1954]]
| speeltyd          = 70 minute
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| begroting         = 
| bruto             = 
| voorafgegaan_deur = 
| opgevolg_deur     = 
| webtuiste         = 
| imdb_id           = 2017704
}}

'''Daar Doer in die Stad''' is 'n swart en wit [[Afrikaans]]e [[rolprent]] wat op [[4 Januarie]] [[1954]] vrygestel is. Jamie Uys was die vervaardiger, regisseur en skrywer. Die hoofrolle is deur Jamie Uys, Hettie Uys, Marietjie Uys, Jurg du Preez, Louis Pienaar en Elize Loubser vertolk

== Genre ==
Die rolprent is 'n [[drama]] en 'n [[komedie]]. Dit het geen ouderdomsperk nie.

== Hoofrolspelers ==
* [[Jamie Uys]] as Hans Botha
* [[Hettie Uys]] as Martie Botha
* [[Marietjie Uys]] as Marietjie
* [[Louis Pienaar]] as Potgieter
* [[Elise Loubser]] as Elise de Villiers
* [[Ronnie Tiburtini]] as Rossi
* [[Anna Neethling-Pohl]] as Hans se moeder
* [[Andries Roux]]
* [[Willie Herbst]]
* [[Benn Potgieter]]
* [[Jack Shoul]]

== Storielyn ==
Hans bly doodgelukkig op sy plaas saam met sy vrou Hettie en hul dogtertjie, Marietjie. Maar toe 'n slang Hettie pik en sy doodgaan, en Hans se geld opraak, is hy genoodsaak om stad toe te gaan om sy grondboontjiemasjien te patenteer. Hans en Marietjie sukkel aanvanklik om in die stad aan te pas, maar dan raak Hans verlief op 'n stadsmeisie wat elke aand net wil rinkink. Die verliefde Hans skeep klein Marietjie af, en wanneer 'n buurman hom hieroor oor die vingers tik, besluit hy om haar terug te stuur plaas toe, waar haar ouma en oupa haar kan oppas. Die verlange aan beide kante word egter te groot en die storie het 'n gelukkige einde as pa en dogter op hul geliefde plaas verenig word.

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

{{Saadjie}}
{{Jamie Uys rolprente}}
[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Dramarolprente]]
[[Kategorie:Komedierolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>qqftt39i9tu7167oncpdfvak268px1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amrita Pritam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71669</id>
    <revision>
      <id>2921231</id>
      <parentid>1891087</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:08:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2138" sha1="436nan9v9yedilij7efjhuijpoqou6i" xml:space="preserve">{{Weesbladsy|datum=Augustus 2017}}
{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Amrita Pritam
| bynaam           = 
| beeld            = Amrita Pritam (1919 – 2005) , in 1948.jpg
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = 
| geboortenaam     = 
| geboortedatum    = {{Geboortedatum|1919|8|31}}
| geboorteplek     = Gujranwala, Panjab, [[Brits-Indië]] (tans [[Pakistan]])
| sterfdatum       = {{Sterftedatum en ouderdom|1919|8|31|2005|10|31}}
| sterfteplek      = [[Delhi]], [[Indië]]
| ouers            = 
| titel            = 
| nasionaliteit    = {{vlagland|Indië}}
| alma_mater       = 
| beroep           = Romanskrywer, digter, essayis
| ander            = 
| bekend           = ''Pinjar'' (roman)&lt;br /&gt;''Ajj aakhaan Waris Shah nu'' (gedig)&lt;br /&gt;''Suneray'' (gedig)
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| religie          = 
| huweliksmaat     = 
| kinders          = 
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}

'''Amrita Pritam''' ([[Panjabi]]: ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ &lt;small&gt;([[Gurmukhi]])&lt;/small&gt; امرتا پریتم &lt;small&gt;([[Shahmukhi]])&lt;/small&gt; अमृता प्रीतम &lt;small&gt;([[Devanagari]])&lt;/small&gt;) was 'n [[Panjabi]] skrywer en digter. Haar loopbaan het oor ses dekades gestrek, sy het 100 boeke van digkuns, fiksie, lewensbeskrywings, opstelle, 'n versameling van Punjabi volksliedere en 'n outobiografie gelewer.&lt;ref name=guar&gt;[http://www.guardian.co.uk/news/2005/nov/04/guardianobituaries.india Amrita Pritam – Obituary] ''[[The Guardian]]'', 4 November 2005.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20060619074153/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2005%5C11%5C14%5Cstory_14-11-2005_pg7_43 Amrita Pritam: A great wordsmith in Punjab’s literary history] ''[[Daily Times (Pakistan)]]'', 14 November 2005.&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}
{{Saadjie}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Pritam, Amrita}}
[[Kategorie:Indiese skrywers]]
[[Kategorie:Pandjabi]]
[[Kategorie:Geboortes in 1919]]
[[Kategorie:Sterftes in 2005]]</text>
      <sha1>436nan9v9yedilij7efjhuijpoqou6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anastasius I van Bisantium</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72270</id>
    <revision>
      <id>2921232</id>
      <parentid>1779329</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3736" sha1="a7387pzaf24iuoh448jq1g0vhkq7lja" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Anastasius I
|kleur = #FFCC33
|titel = ''Keiser van die Bisantynse Ryk''
|beeld = Semissis-Anastasius I-sb0007.jpg
|beeld_wydte = 180px
|beeld_onderskrif = ’n Muntstuk wat Anastasius uitbeeld.
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = Bewind
|1 = [[11 April]] [[491]] – [[9 Julie]] [[518]]
|opskrif2 = Volle naam
|2 = Flavius Anastasius Augustus
|opskrif3 = Dinastie
|3 = [[Thraciese Dinastie|Thraciese]]
|opskrif4 = Gebore
|4 = Omstreeks [[430]]
|opskrif5 = Oorlede
|5 = [[9 Julie]] [[518]]
|opskrif6 = Voorganger
|6 = [[Zeno van Bisantium|Zeno]]
|opskrif7 = Opvolger
|7 = [[Justinus I van Bisantium|Justinus I]]
|opskrif8 = 
|8 = 
|opskrif9 = Eggenote
|9 = Ariadne
|opskrif10 = 
|10 = 
|opskrif11 = 
|11 = 
|opskrif12 = 
|12 = 
|opskrif13 = 
|13 = 
|opskrif14 = 
|14 = 
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

'''Anastasius I''' ([[Latyn]]: Flavius Anastasius Augustus, [[Grieks]]: Ἀναστάσιος; omstreeks 430 – Julie 518) was die [[Bisantynse Ryk|Bisantynse]] keiser van 491 tot 518. Tydens sy bewind is groot versterkings aangebring aan die grens van die [[Oos-Romeinse Ryk]].

== Vroeë lewe ==
Anastasius is in [[Dyrrhachium]] gebore, maar die datum is onseker – nie later nie as 430 of 431 n.C. Hy was die seun van Pompeius, ’n edelman van Dyrrachium, en sy vrou, Anastasia Constantina.

Hy het een swart en een blou oog gehad&lt;ref&gt;[http://www.roman-emperors.org/anastasi.htm Anastasius (AD 491–518)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051229163249/http://www.roman-emperors.org/anastasi.htm |date=29 Desember 2005 }} Hugh Elton – Florida International University – An Online Encyclopedia of Roman Emperors&lt;/ref&gt; en sy bynaam was &quot;Dicorus&quot; (Grieks vir &quot;met twee pupille&quot;).

== Bewind ==
Met keiser [[Zeno van Bisantium|Zeno]] se dood in 491 was Anastasius ’n hoë paleisamptenaar en hy is keiser gemaak deur Zeno se weduwee, Ariadne, wat hom verkies het bo Zeno se broer, [[Longinus]].

Ariadne is kort ná sy troonbestyging op 20 Mei 491 met hom getroud. Hy het gewild geword ná ’n vermindering van belasting en het groot energie getoon in die administrasie van staatsake.

== Buitelandse beleid en oorloë ==
Anastasius het die [[Isauriese Oorlog]] begin teen die indringer Longinus en die [[Anastasiese Oorlog]] teen die Persiese [[Sassaniede]].

Die Isauriese Oorlog (492-497) is veroorsaak deur die Isauriese ondersteuners van Longinus, die broer van Zeno wat oorgesien is toe Anastasius tot keiser verkies is. Die oorlog is beëindig met die Slag van Cotyaeum in 492, maar rebelle-oorlogvoering het nog ’n paar jaar daarna voortgeduur.

In die Anastasiese Oorlog (502–505) het die Sassaniede die stede Theodosiopolis en Amida verower, maar die Romeine het Amida terugverower. Albei partye was uitgeput toe vrede in 506 gesluit is sonder ’n verandering aan die stand van sake. Anastasius het daarna die sterk fort Daras gebou om die Perse uit te hou. Die Balkan-provinsies is egter verwoes deur invallende [[Slawiërs]] en [[Bulgare]]. Om [[Konstantinopel]] en omgewing te beskerm het die keiser die Anastasiese Mure laat bou.

Anastasius is op 9 Julie 518 sonder kinders dood. Hy is opgevolg deur [[Justinus I van Bisantium|Justinus I]], ’n offisier wat deur die leër en volk verkies is.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Anastasius I|Engelse Wikipedia]]&lt;/small&gt;

{{Bisantynse keisers}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Bisantynse keisers]]
[[Kategorie:Geboortes in 430]]
[[Kategorie:Mense in die 5de eeu]]
[[Kategorie:Mense in die 6de eeu]]
[[Kategorie:Sterftes in 518]]</text>
      <sha1>a7387pzaf24iuoh448jq1g0vhkq7lja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vyftig-vyftig</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73782</id>
    <revision>
      <id>2921271</id>
      <parentid>2823551</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1782" sha1="7s5u5yg13j5t7xg1owp0g4t7bef9zvx" xml:space="preserve">{{skuinse titel}}
{{Inligtingskas rolprent
| naam              = Vyftig-vyftig (50/50)
| beeld             = 
| regisseur         = [[Jamie Uys]]
| produksieleier    = Jannie Raath
| geskryf_deur      = Jamie Uys
| verteller         = 
| met               = Jamie Uys&lt;br /&gt;[[Tromp Terre'blanche]]&lt;br /&gt;[[Hettie Uys]]
| musiek            = 
| kinematografie    = [[Jan Perold]]
| redigeerder       = 
| ateljee           = Raath-films
| verspreider       = 
| vrygestel         = [[1952]]
| speeltyd          = 70 minute
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]] en [[Engels]]
| begroting         = 
| bruto             = 
| voorafgegaan_deur = 
| opgevolg_deur     = 
| webtuiste         = 
| imdb_id           = 2040591
}}

'''Vyftig-vyftig''' (ook 50/50, Vyftig/''Fifty'' of ''Fifty-Fifty'' genoem) is 'n swart en wit rolprent met Afrikaanse en Engelse dialoog wat in 1952 vrygestel is. Jamie Uys was die regisseur en Jannie Raath die vervaardiger.

== Genre ==
Die rolprent is 'n [[komedie]]. Dit lewer 'n satiriese uitbeelding van die Boer teenoor Brit-politiekery van die tyd.

== Hoofrolspelers ==
* [[Jamie Uys]] as die Boer
* [[Tromp Terre'blanche]]
* [[Hettie Uys]]
* [[Andries Roux]]
* Erika Norton

== Storielyn ==
Twee mans, een Afrikaans en een Engels, doen aansoek vir buskaartjies om 'n reis te onderneem. Hulle doen dit egter nie vir ontspanning nie, maar om hulself teen mekaar op te dring. Die twee stry en baklei gedurende die reis tot 'n medepassasier hulle versoek om sonder kos of water terug te stap, sodat die toer in vrede voortgesit kan word.

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

{{Jamie Uys rolprente}}
[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Komedierolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>7s5u5yg13j5t7xg1owp0g4t7bef9zvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katedraal van Petrus en Paulus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75568</id>
    <revision>
      <id>2921314</id>
      <parentid>2903245</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ [[Sjabloon:Voorbladster]]</comment>
      <origin>2921314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29892" sha1="q303elpgucmsm9me6qehflp6q2zbbqf" xml:space="preserve">[[Lêer:Peters Great boathouse Saint Peter and Paul Cathedral in Saint Petersburg.jpg|duimnael|Die Katedraal van Petrus en Paulus in Sint Petersburg.]]

Die '''Katedraal van Petrus en Paulus''' ([[Russies]]: Петропа́вловский собо́р; ''Petropawlofski sobor'') is ’n [[Russies-Ortodokse Kerk|Russies-Ortodokse]] katedraal in [[Sint Petersburg]], [[Rusland]]. Dit is in die [[Fort van Petrus en Paulus]] geleë en is die stad se eerste en oudste baken. Dit is tussen 1712 en 1733 op [[Zajatsji-eiland]] aan die [[Newarivier]] gebou. Beide die fort en die kerk is aanvanklik deur tsaar [[Pieter I van Rusland|Pieter die Grote]] laat bou en deur Domenico Trezzini ontwerp. Die katedraal se kloktoring is die hoogste Ortodokse toring in die wêreld.

[[Lêer:Petropavlovsk Graves.JPG|duimnael|links|240px|Grafte in die katedraal.]]
Die katedraal is gewy aan die apostels [[Petrus]] en [[Paulus]], twee van die die stad se [[beskermheilige]]s. Die huidige gebou is die tweede op die terrein; die eerste kerk wat net ná die stad se stigting deur Pieter die Grote laat bou is, is in April 1704 ingewy.

Die huidige gebou, die eerste steenkerk in Sint Petersburg, is deur Trezzini ontwerp en tussen 1712 en 1733 gebou. Die goue toring is 123 meter hoog en het ’n goue [[engel]] aan die spits wat ’n kruis vashou. Die engel is een van die belangrikste simbole van die stad.

Die katedraal het ook ’n unieke ikonostase, of beeldewand.  Dit is gewoonlik ’n plat muur in Oosters-Ortodokse kerke met drie deure in, waaronder die sentrale Heilige Deur. In die Katedraal van Petrus en Paulus vorm die ikonostase egter ’n soort toring oor die heiligdom, of altaar.

Die katedraal is in 1919 gesluit en in 1924 in ’n museum omskep. Dit is steeds amptelik ’n museum, hoewel kerkdienste in 2000 hervat is. Feitlik al die Russiese [[tsaar]]s sedert Pieter die Grote is in die katedraal begrawe, ook [[Nikolaas II van Rusland|Nikolaas II]] en sy gesin wat in Julie 1998 hier herbegrawe is. Die enigste twee tsaars wat nie hier begrawe is nie, is [[Pieter II van Rusland|Pieter II]] en [[Iwan VI van Rusland|Iwan VI]].

Op 28 September 2006 is keiserin [[Prinses Dagmar van Denemarke|Maria Fjodorowna]], Nikolaas II se ma, ook in die katedraal herbegrawe om te voldoen aan haar wens om naas haar man, [[Aleksander III van Rusland|Alexander III]], begrawe te word. Sy is op 13 Oktober 1928 in bannelingskap in haar geboorteland, [[Denemarke]], oorlede.

Die katedraal was die stad se katedraalkerk (setel van die biskop) tot met die bou van die [[Sint Isak-katedraal]] in 1859. Die huidige katedraalkerk is die Kazankatedraal aan [[Nefski-prospekt]].

==Geskiedenis==
[[Beeld:Derevyannii Petropavlovskii sobor.jpeg||thumb|190px|Die houtkerk.]]
[[Beeld:СПб. Петропавловский собор - разрез (с юга) Рис.1826г 484729.jpg|thumb|190px|'n Tekening van die kerk uit 1826.]]
In 1703 het [[Pieter die Grote]] die [[Fort van Petrus en Paulus]] aan die oewer van die [[Golf van Finland]] laat bou. Hy het besef die [[Russiese Ryk|nuwe Rusland]] het argitektuur nodig wat die idees van die tyd kon weerspieël. 

Met die doel om die jong hoofstad se oorheersende posisie onder die stede van Rusland te versterk, het die tsaar 'n nuwe kerk beplan wat hoër sou wees as die Kloktoring van Iwan die Grote en die Mensjikof-toring. Dié nuwe kerk moes die belangrikste gebou in die ryk se hoofstad word en in die hart van die Fort van Petrus en Paulus geleë wees.{{sfn|Титов|2003|с=8}}

Die bou van die kerk het op 29&amp;nbsp;Junie 1703 begin, op die feesdag van die apostels [[Petrus]] en [[Paulus]] (in die 21ste eeu word hierdie fees op 12 Julie gevier), op die terrein van die pas geboude Fort van Petrus en Paulus. Die inwyding van die eerste houtkerk het op 1&amp;nbsp;April 1704 plaasgevind. Op 14&amp;nbsp;Mei 1704 is 'n feestelike diens gehou ter ere van die oorwinning van veldmaarskalk Boris Petrowitsj Sjeremetef oor die Sweedse skepe op die Tsjoedskoje-meer.

===Die katedraal van klip===
In 1712 is die Katedraal van Petrus en Paulus in klip herbou.&lt;ref name=autogenerated3&gt;{{Cite web |url=http://www.spbmuseum.ru/exhibits_and_exhibitions/92/1316/ |title=Музей истории Петербурга. |access-date=2013-05-29 |archive-date=2012-02-03 |archive-url=https://www.webcitation.org/65AwRf2H9?url=http://www.spbmuseum.ru/exhibits_and_exhibitions/92/1316/}}&lt;/ref&gt; Dit is so gebou dat die bestaande houtkerk binne die nuwe struktuur sou bly.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Die werk het plaasgevind onder leiding van die Switserse argitek Domenico Trezzini.&lt;ref name=autogenerated2&gt;{{Cite web |url=http://www.encspb.ru/object/2804010248?lc=ru |title=Энциклопедия Санкт-Петербурга. |access-date=2013-05-29 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714042050/http://www.encspb.ru/object/2804010248?lc=ru}}&lt;/ref&gt; Die Nederlandse meester Harman van Bolos het aan die oprigting van die spits deelgeneem. Op bevel van Pieter die Grote het die bouwerk met die kloktoring begin.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Weens 'n tekort aan werkers, die wegvlug van boere en 'n gebrek aan boumateriaal is die kloktoring eers in 1720 voltooi.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Die spits van die kloktoring is later met vergulde koperplate bedek.{{sfn|Титов|2003|с=8}} In 1722 het die tsaar met trots sy &quot;paradys&quot; aan ministers gewys en hulle gedwing om na die boonste verdieping van die kloktoring te klim. Die hoogte van die gebou was 112&amp;nbsp;m, wat 32&amp;nbsp;m hoër as die Kloktoring van Iwan die Grote was.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Die hele katedraal is eers in 1733 voltooi, ná die dood van Pieter die Grote.{{sfn|Титов|2003|с=8}}

Van die stigting van die Sint Petersburgse bisdom in 1742 tot die inwyding van die [[Isakkatedraal]] in 1858 was die Katedraal van Petrus en Paulus die hoofkatedraal, waarna dit aan die hofadministrasie oorgedra is.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

In 1756-'57 is die katedraal ná 'n brand herstel. In 1773 is die kapel van Sint Katharina ingewy. In 1776 is 'n klokkespel deur die Nederlandse meester B. Oort Kras op die kloktoring geïnstalleer.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

In 1777 is die spits van die katedraal deur 'n storm beskadig. Restourasiewerk is deur die argitek Pjotr Paton uitgevoer, en die nuwe figuur van 'n engel met 'n kruis is deur Antonio Rinaldi geskep. In 1857-'58 is die houtstrukture van die spits deur metaal vervang.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt; Daarna het die hoogte van die gebou met 10,5&amp;nbsp;m toegeneem.{{sfn|Титов|2003|с=8}}

In 1864-'66 is die ou koninklike deure deur nuwes van [[brons]] vervang; in 1875-'77 het Giovanni Boldini nuwe plafonskilderye geskilder.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

===Museum===
In 1919 is die katedraal gesluit en in 1924 is dit in 'n [[museum]] omskep. Die meeste waardevolle voorwerpe uit die einde van die 17de en begin van die 18de eeu (silwer, boeke, kledingstukke en ikone) is na ander museums verskuif.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

In die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die katedraal ernstige skade opgedoen. In 1952 is die fasades gerestoureer en in 1956-'57 die binnekant. In 1954 is die gebou oorgedra aan die Museum van Sint Petersburg se Geskiedenis.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;&lt;ref name=autogenerated3 /&gt;

Sedert die 1990's word herdenkingsdienste vir die Russiese tsaars gereeld in die katedraal gehou, en sedert 2000 weer kerkdienste.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt; In 2008 is die eerste [[Paasfees|Paasdiens]] sedert 1917 in die katedraal gehou. Tans is die hoofpriester van die kerk die argimandriet ([[ab]]) Aleksander (Fjodorof),&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://globus.aquaviva.ru/people/aleksandr-fedorov |title=архимандрит Александр (Федоров Александр Николаевич) |access-date=2017-04-01 |archive-date=2017-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429222731/http://globus.aquaviva.ru/people/aleksandr-fedorov}}&lt;/ref&gt; wat ook voorsitter is van die biskoplike kommissie vir argitektonies-artistieke sake.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://globus.aquaviva.ru/eparkhialnaya-komissiya-po-arkhitekturno-khudozhestvennym-voprosam |title=Комиссия по архитектурно-художественным вопросам Санкт-Петербургской епархии |access-date=2017-04-01 |archive-date=2017-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170506013538/http://globus.aquaviva.ru/eparkhialnaya-komissiya-po-arkhitekturno-khudozhestvennym-voprosam}}&lt;/ref&gt;

==Argitektuur==
Volgens sy plan en voorkoms lyk die Katedraal van Petrus en Paulus glad nie soos die tradisionele Ortodokse koepel- of tentkerke nie. Dit is 'n langwerpige, reghoekige gebou wat van wes na oos gerig is, tipies van [[Wes-Europa|Wes-Europese]] argitektuur.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Dit is 61&amp;nbsp;m lank en 27,5&amp;nbsp;m breed.

Die buitekant is eenvoudig, maar indrukwekkend. Die mure is slegs versier met plat pilare en engelgesigte bo die vensters. Aan die oostelike fasade is 'n fresko van kunstenaar P. Titof met die titel &quot;Die apostels Petrus en Paulus staan voor Christus&quot;. Die westelike fasade, wat die basis van die kloktoring vorm, is versier met ses pilare aan beide kante van die hoofingang – die portiek. Bo die altaargedeelte is 'n [[Tamboer (boukunde)|koepeltrommel]].

[[Lêer:St Petersburg Peter and Paul Cathedral Angel 01.jpg|duimnael|links|200px|Die engel aan die bopunt van die toring.]]
Die dominante deel van die katedraal is die kloktoring aan die westekant, versier met pilare. Die eerste twee verdiepings word geleidelik kleiner na bo, wat 'n gladde oorgang van die hoofgebou na die hoë toring vorm. Die boonste gedeelte van die toring word gekroon deur 'n vergulde agtkantige dak met vier ronde vensters in swaar witsteenraamwerke. Bo-op die dak is 'n agtkantige koepeltrommel met smal, vertikale openinge. Daarbo is 'n hoë, ook agtkantige, goue kroon, en bo-op die kroon is, in plaas van die tradisionele Russiese kruis, 'n fyn goue toring wat die basis vorm van 'n 40&amp;nbsp;m hoë spits. Heel bo-op die spits is die beeld van 'n engel met 'n kruis (die kruis is sowat 6,5&amp;nbsp;m hoog). Die engel is 3,2&amp;nbsp;m hoog, die vlerkspan is 3,8&amp;nbsp;m breed en dit weeg sowat 250&amp;nbsp;kg.

Die kloktoring dien as een van die stad se belangrikste oriënteringspunte. Die katedraal, wat 122,5&amp;nbsp;m hoog is, was vir 'n lang tyd die hoogste gebou in Sint Petersburg. Dit is herhaaldelik gerestoureer en herbou, en daarom is dit baie moeilik om vas te stel wat sy oorspronklike voorkoms presies was. Die eerste skets is deur Pieter die Grote self gemaak, na aanleiding van sy reise tydens die [[Pieter_I_van_Rusland#Groot_Ambassade|Groot Ambassade]] (1697-'98).

Die eerste weergawe van die engel op die spits (wat verskil van die huidige weergawe) is ontwerp deur Trezzini en is geïnspireer deur die windwyser van die stadsaal in [[Maastricht]]. Die huidige engel (die vierde weergawe, ná 'n brand in 1756 en latere aanpassings) is in 1857 gemaak volgens 'n ontwerp deur die beeldhouer Robert Zalemann.

As gevolg van herbouings is die spits aansienlik verhoog, terwyl die oorspronklike hoë dak in Nederlandse styl verlaag is. Hierdie veranderinge het die verhoudings van die katedraal versteur: Die trommel het buitensporig hoog gelyk met 'n klein koepel bo-op. Aan die westekant is 'n tweede paar [[Voluut|volute]] bygevoeg. Die kloktoring het groot veranderings ondergaan (herbouings van 1757-'76 en 1857-'59). Die bygevoegde portiek het die aanvanklike komposisie van die westelike fasade versteur.

Die oorspronklike argitektuurplanne het nie behoue gebly nie, maar dit is bekend dat Pieter die Grote opdrag gegee het dat die planne aan graveerders oorhandig word, sodat die gebou reeds op prente kon bestaan het voordat dit voltooi is. In Trezzini se ontwerp het die kloktoring van twee verdiepings as 'n selfstandige struktuur bestaan, ietwat teruggeskuif van die barokfasade, in die Wes-Europese toringstyl en in teenstelling met die Russiese tradisie.

===Inspirasie===
Onder die moontlike voorbeelde vir die katedraal het Boris Vipper die beursgebou van [[Kopenhagen]] (waar Trezzini gewerk het voor sy koms na Rusland) geïdentifiseer. Die naaste prototipes van die kloktoring is die toring van die Kerk van Petrus in Riga (1688-'90, wat Pieter gesien het tydens sy eerste oorsese reis), asook kerke in [[Londen]] wat Pieter besoek het.

Dit is merkwaardig dat Trezzini, hoewel hy nie 'n uiters kreatiewe argitek was nie, niks direk gekopieer het nie en nie beskuldig kan word van klakkelose navolging nie. Interessant genoeg het die [[Katolieke Kerk|Katolieke]] Trezzini en die [[Russies-Ortodokse Kerk|Ortodokse]] Pieter geen probleem gesien in die kombinasie van Katolieke en Lutherse kerkelemente in 'n ortodokse kerk nie. Die spitstipe toring, skerper as Noord-Europese voorbeelde, kan as 'n Sint Petersburgse innovasie beskou word. Dié spitsdakke is dikwels met vlae versier, soortgelyk aan die vlaggies van skepe wat op die [[Newa]] vaar. Dit het maklik en goedkoop 'n romantiese en indrukwekkende beeld van die nuwe stad geskep.

Die restoureerders van die engel aan die spits van die toring het in 1997 ’n briefie gekry waarin restoureerders van 1953 verskoning vra vir die werk wat hulle gevoel het afgejaag en slordig was (die [[Sowjetunie|Sowjet]]-leier [[Nikita Chroesjtsjof]] wou die engel laat herstel vir die viering van die stad se 250ste bestaanjaar). Daar word beweer die 1997-restoureerders het weer ’n briefie vir die volgende geslagte gelos, maar die inhoud daarvan is nie bekend nie.

=== Die kloktoring ===
[[Lêer:Carillon of PeterAndPaulCathedral 2.JPG|duimnael|links|240px|Die kloktoring van binne.]]
[[Lêer:Carillon of PeterAndPaulCathedral 1.JPG|240px|links|duimnael|Die grootste klokke in die katedraal.]]

Die kloktoring en spits is die oorheersende kenmerk van die katedraal. Dit vervul verskeie funksies as deel van die struktuur:
* Dit is 'n argitektoniese simbool en 'n belangrike deel van die katedraal se vorm.
* Dit is deel van 'n keiserlike grafkelder. Die grafte is op die grondverdieping.
* Dit is 'n weerligafleier wat die katedraal beskerm.
* Dit is 'n uitsigplatform waar besoekers van 12:00 tot 18:00 elke uur bymekaarkom.
* Dit het 'n klokkespel waarop konserte van tyd tot tyd uitgevoer word.

Die eerste klokke is in 1720 deur Pieter die Grote laat aanbring, maar in 1756 het die toring in ’n [[donderstorm]] afgebrand en die klokke is verwoes. 

In 1757, net 'n jaar ná dié ramp, is nuwe klokke uit Nederland bestel en die klokmaker Barend Oortkras het uit [[Den Haag]] gekom om dit te installeer. Met sy aankoms was die toring egter nog nie klaar herbou nie en hy kon nie die klokke installeer nie. Hy het in Sint Peterburg gebly om dit te doen, maar is in 1764 in armoede dood voordat die toring klaar gebou was. Die klokke is toe in 1776 deur die Duitse klokmaker Johann Erdmann Rudiger geïnstalleer. 

Hy kon egter nie die klokke goed instem nie, en Russiese klokmakers het dit in die 19de eeu ooringestem. Hulle het egter ook nie veel beter sukses behaal nie. Daarom is 51 nuwe klokke in 2001 in [[Nederland]] laat maak. Die totale gewig van die klokke is 15&amp;nbsp;160&amp;nbsp;kg; die grootste een weeg sowat 1&amp;nbsp;000&amp;nbsp;kg en die kleinste een 10&amp;nbsp;kg. Die klokkespel het ’n omvang van vier oktawe en die meeste klassieke en moderne musiek kan dus daarop gespeel word.

Die katedraal se klokkespel is ’n geskenk van die regering van [[Vlaandere]] en meer as 350 borge uit verskillende lande. Dit is geskenk namens die koningin van [[België]], die Belgiese Koning Boudewijn-fonds, die regering van die provinsie Vlaandere, die owerhede van verskeie Vlaamse stede en gemeenskappe en gewone burgers uit talle lande.&lt;ref name=&quot;will begin to sound&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.fontanka.ru/2009/08/26/079/|title=In the Peter and Paul Fortress again will begin to sound carillon {{ru|В Петропавловской крепости снова зазвучит карильон}}|date=2009-08-27|publisher=fontanka.ru |language=ru|accessdate=2009-09-03}}&lt;/ref&gt;

===Binneversiering===
[[Beeld:Stpeterandpaulcathedralinterioraltarscreenjuly2010.jpg|thumb|180px|Die Tsaardeure in die katedraal.]]
[[Beeld:Петропавловский собор 025.jpg|thumb|180px|Die tsaar se sitplek.]]
[[Beeld:Петропавловский собор 031.jpg|thumb|180px|Die preekstoel.]]

Die binnekant van die kerk is deur pilare in drie [[Skip (argitektuur)|skepe]] verdeel deur middel van enorme kolomme, wat geskilder is om soos [[marmer]] te lyk en wat aan 'n feessaal herinner. Vir die versiering is marmer, jaspis en rodoniet gebruik. Die vloer is met kalksteenplate uitgeplavei. Die muurskilderye is gemaak deur die kunstenaars Worobjof en Negroebof. Die beeldhouwerk is deur Ignazio Rossi en Antonio Quadri gedoen. Die plafonne in die sentrale skip is deur Pjotr Zibin geskilder, en die Bybelse tonele teen die mure onder leiding van Andrei Matwejef.

Die ruimte van die katedraal word verlig deur vyf kroonkandelare gemaak van vergulde brons, gekleurde Venesiese glas en bergkristal. Die kandelaar voor die altaar kom oorspronklik uit die 18de eeu, terwyl die ander ná die Tweede Wêreldoorlog herstel is.

Oorkant die altaar is die vergulde preekstoel, wat in 1732 deur Nicholas Kraskop in Wes-Europese barokstyl gemaak is. Die bestaan van so 'n preekstoel in 'n Ortodokse kerk toon Westerse invloed. 'n Houttrap lei na die preekstoel, wat versier is met skilderye wat &quot;In die begin was die Woord&quot; illustreer. Bo die preekstoel is beeldhouwerke van die apostels Petrus en Paulus, die vier [[Evangelie|Evangeliste]], en bo-op 'n duif ('n simbool van die [[Heilige Gees]] en die Goddelike Woord). Die hoofidee is: van die Woord na die Gees. Naby die preekstoel is die tsaar se sitplek vir die keiser, met tekens van mag soos die septer, kroon en swaarde.

Die katedraal het lank gedien as monument vir die glorie van die Russiese weermag. Twee eeue lank is oorwinningsvaandels en sleutels van verowerde stede daar gehou. In die vroeë 20ste eeu is dié relieke na die [[Hermitage]] geskuif. Nou is slegs replikas van Sweedse en Turkse vaandels in die katedraal oor.

Die kerk het twee altare: die hoofaltaar is gewy aan die heilige apostels Petrus en Paulus, en die tweede in die suidwestelike hoek is gewy aan die groot martelaar sint Katharina.

====Ikonostase====
Die vergulde [[Ikoon|ikonostase]] van houtsneewerk wat amper 20&amp;nbsp;m hoog is, is tussen 1722 en 1726 in Moskou vervaardig. Die oorspronklike ontwerp is deur Trezzini gemaak, en die bouwerk is onder leiding van argitek Iwan Zaroedni gedoen. Die ikonostase is stuk-stuk na Sint Petersburg vervoer.

Altesaam 43 ikone, wat in ikoonkaste geplaas is, is van 1726-'29 deur Moskouse ikoonskilders geskilder. Die ikone beeld die [[beskermheilige]]s van Sint Petersburg uit: [[Aleksander Nefski]], die apostels Petrus en Paulus, en heilige prinse van die [[Rjoerik-dinastie]] soos [[Wladimir I van Kiëf|Wladimir]], [[Olga van Kiëf|Olga]] en die martelare [[Boris en Gleb]].

Die ikonostase is buitengewoon en lyk nie soos die tradisionele Russiese ikonostases wat as soliede mure van ikone dien nie. Dit lyk eerder soos 'n triomfboog in die antieke Romeinse styl, 'n allegorie van Rusland se oorwinning in die Groot Noordelike Oorlog teen Swede. Aan weerskante van die Tsaardeure is beelde van die aartsengele [[Gabriël]] met 'n palm en [[Migael (aartsengel)|Migael]] met 'n vlammende swaard wat op 'n draak trap. Langs die sentrale ikoon van Christus se Opstanding is afbeeldings van [[Dawid]] en [[Salomo]], en boaan is [[God]] omring deur engele.

===Keiserlike grafte===
In die tyd van Pieter die Grote was die plek vir die begrafnis van lede van die keiserlike familie nog nie finaal bepaal nie. Familielede is in die Boodskapkerk van die Aleksander Nefski-klooster begrawe. In 1715 is die tweejarige dogter van Pieter en [[Katharina I van Rusland|Katharina]], Natalia, in die onvoltooide katedraal begrawe.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://sites.google.com/view/obo-vsem2/Императорский Российский Дом |author=Саитов В. И. |title=Императорский Российский Дом |date=1912 |publisher=И. Р. (с) 2023 |accessdate=2023-01-05 |lang=ru |archive-date=2023-01-04 |archive-url=https://sites.google.com/view/obo-vsem2/%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0/%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C-%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD-%D0%B2-%D0%B8-%D1%81%D0%B0%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%BC-%D1%81%D0%BF%D0%B1-1912-1913/%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%B4%D0%BE%D0%BC-%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80?authuser=0}}&lt;/ref&gt; Die vrou van [[Aleksei Petrowitsj, tsarewitsj van Rusland|tsarewitsj Aleksei Petrowitsj]] is onder die kloktoring begrawe en in 1718 is die oorskot van Aleksei self daar begrawe. In 1716 is die weduwee van tsaar [[Fjodor III van Rusland|Fjodor III]] by die ingang van die katedraal begrawe.

[[Beeld:SPB St. Peter and Paul Cathedral, photochrome 1896-1897 (WU).jpg|thumg|links|200px|Die katedraal aan die einde van die 19de eeu.]]

Ná die dood van Pieter die Grote is sy kis in 'n tydelike kapel in die onvoltooide katedraal geplaas. Sy amptelike begrafnis het eers op 29 Mei 1731 plaasgevind. Daarna is alle keisers en keiserinne tot en met [[Aleksander III van Rusland|Aleksander III]] daar begrawe, buiten [[Pieter II van Rusland|Pieter II]] (wat in Moskou oorlede is) en [[Iwan VI van Rusland|Iwan VI]] (wat in 1764 in Schlüsselburg vermoor is en wie se begrafnisplek steeds onbekend is).

In 1831 het [[Nikolaas I van Rusland|Nikolaas I]] gelas dat sy broer [[Groothertog Konstantyn Pawlowitsj van Rusland|Konstantyn Pawlowitsj]] in die katedraal begrawe word. Van daardie tyd af is nabyfamilielede van die keisers daar begrawe.

In 1865 is al die oorspronklike grafmonumente vervang met identiese witmarmersarkofae met vergulde bronskruise. Die keiserlike sarkofae is versier met tweehoofarende. Tussen 1887 en 1906, in opdrag van [[Aleksander III van Rusland|Aleksander III]], is sarkofae gemaak vir sy ouers: die sarkofaag van [[Aleksander II van Rusland|Aleksander II]] van groen jaspis en dié van Maria Aleksandrowna van pienk rodoniet.

Op 13 Maart 1990, op die 109de herdenking van die dood van Aleksander II, is 'n herdenkingsdiens vir die &quot;bevryder-tsaar&quot; vir die eerste keer in die [[Sowjetunie|Sowjetera]] daar gehou.

{{beeldgroep2|perrow = 2 / 2 / 2|total_width=330|align=right
|image1= Peter_I._Портрет_царя_Петра_I_%28прижизненый%29._худ.Moor_v1%28b%29.jpg|caption1=[[Pieter I van Rusland|Pieter die Grote]].
|image2= Carle Vanloo, Portrait de l’impératrice Élisabeth Petrovna (1760).jpg|caption2=[[Elisabeth van Rusland|Elisabeth]].
|image3= Nicolas II photographie couleur.jpg|caption3=[[Nikolaas II van Rusland|Nikolaas II]].
|image4= Catherine II by F.Rokotov after Roslin (1780s, Hermitage) 2.jpg|caption4=[[Katharina II van Rusland|Katharina die Grote]].
}}
Op 17 Julie 1998 is die oorskot wat volgens die bevinding van die staatskommissie aan Nikolaas II, keiserin [[Prinses Alix van Hesse-Darmstadt|Aleksandra Fjodorowna]] en die groothertoginne [[Groothertogin Olga Nikolajewna van Rusland|Olga]], [[Groothertogin Tatjana Nikolajewna van Rusland|Tatjana]] en [[Groothertogin Anastasia Nikolajewna van Rusland|Anastasia]] behoort, in die suidwestelike deel van die katedraal herbegrawe. Hulle is in 1918 in [[Jekaterinburg]] vermoor. Dié oorskot is om politieke redes nie deur die [[Russies-Ortodokse Kerk]] erken nie. Saam met hulle is ook begrawe: Jewgeni Botkin (hofdokter), Aleksei Trupp (lakei), Iwan Charitonof (sjef) en Anna Demidowa (kamerdiens).

Op 28 September 2006 is die oorskot van keiserin [[Prinses Dagmar van Denemarke|Maria Fjodorowna]], die moeder van Nikolaas II wat in 1928 in [[Denemarke]] oorlede is, in die kerk herbegrawe.

Elke jaar word op die volgende datums herdenkingsdienste in die katedraal gehou:

*5 Januarie – [[Elisabeth van Rusland|Elisabeth Petrowna]] (†1761)
*30 Januarie – Die vermoorde groothertoë (†1918)
*10 Februarie – [[Pieter I van Rusland|Pieter I]] (†1725)
*3 Maart – Nikolaas I (†1855)
*14 Maart – Alexander II (†1881)
*24 Maart – [[Paul van Rusland|Paul I]] (†1801)
*19 Mei – Katharina I (†1727)
*19 Julie – [[Pieter III van Rusland|Pieter III]] (†1762)
*13 Oktober – Keiserin Maria Fjodorowna (†1928)
*30 Oktober – [[Anna van Rusland|Keiserin Anna Ioannowna]] (†1740)
*2 November – Aleksander III (†1894)
*20 November – [[Katharina II van Rusland|Katharina die Grote]] (†1796)

==Ander kerke en uitbeeldings==
[[Beeld:Banknote 50 rubles 2004 front.jpg|240px|duimnael|links|Die Russiese 50-dollarnoot met die Katedraal van Petrus en Paulus op die agtergrond. Die katedraal is ook 'n watermerk.]]
Op die dorp Somino van die Boksitogorski-distrik in die [[Leningrad-oblast]] is ’n katedraal met dieselfde naam. Op sy dak is 'n kleiner weergawe van die engel van die Katedraal van Petrus en Paulus. Op die dorp [[Saratof]] in die [[Saratof-oblast]] is ook 'n [[Katolieke]] kerk met dié naam.

Daar is ook Katedrale van Petrus en Paulus op feitlik al die vastelande van die wêreld.

Die Katedraal van Petrus en Paulus in Sint Petersburg word op die agtergrond van die voorkant van die moderne Russiese 50-roebelbanknoot uitgebeeld, en was vroeër ook op die 50&amp;nbsp;000-roebelnoot van 1995.

Die beeld van die engel op die spits van die Katedraal van Petrus en Paulus was van 2001 tot 2004 die logo van die televisiekanaal Vyfde Kanaal.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Lêer:SPB St. Peter and Paul Cathedral, photochrome 1896-1897 (LoC).jpg|{{Middel|’n Ou poskaart van die Katedraal van Petrus en Paulus.}}
Lêer:Воссозданный корабль Полтава 2H1A8328WI.jpg|{{Middel|Die aansig van die Newarivier af.}}
Lêer:St peter and paul cathedral royal doors.jpg|{{Middel|Die boonste deel van die ikonostase.}}
Lêer:Peter and Paul Cathedral Interior1, St. Petersburg, Russia.jpg|{{Middel|Die heilige deur en onderste deel van die ikonostase.}}
Lêer:Peter and Paul Cathedral Interior3, St. Petersburg, Russia.jpg|{{Middel|Die mosaïekplafon en 'n kandelaar.}}
Lêer:Витраж в Петропавловском соборе.jpg|{{Middel|’n Glasvenster.}}
Lêer:Burials at Peter and Paul Cathedral (St. Petersburg) scheme EN by shakko.jpg|{{Middel|Die uitleg van die tsaars se grafte.}}
Lêer:Peter-und-Paul-Festung in Sant-Petersburg..40 origWI.jpg|{{Middel|'n Unieke sonsondergang in Sint Petersburg.}}
Lêer:Petropavlovka.jpg|{{Middel|Die verligte kerk in die nag.}}
Lêer:St. Peter and Paul Cathedral, Saint-Petersberg.JPG|{{Middel|Die kerk met 'n deel van die stad op die agtergrond.}}

&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

===Bronne===
{{refbegin|3}}
* Краеведческие записки. — СПб., 1994. — Вып. 2 : Петропавловский собор и Великокняжеская усыпальница. — 365 с.
* ''Логунова М. О., Скоробогая О. В.'' Час иконостаса // Русский меценат. — СПб. Апрель 2013. — С. 22-26.
* ''Логунова М. О.'' Тема ключей в иконостасе Петропавловского собора // Труды государственного музея истории Санкт-Петербурга: исследования и материалы. Вып. 22 / Гос. музей истории С.-Петербурга. — СПб., 2012. — С. 157—167.
* ''Логунова М. О.'' Печальные ритуалы императорской России // Печальные ритуалы императорской России. — М.-СПб. : Центрполиграф, 2011.
* ''Логунова М. О.'' Петропавловская крепость // Петропавловская крепость. — СПб.: Альфа-колор, 2003.
* ''DeAgostini'' Православные храмы. Путешествие по святым местам — Выпуск № 11, 2012 — Петропавловский собор (собор во имя первоверховных апостолов Петра и Павла) Санкт-Петербург
* ''Gerasimova J.'' The Iconostasis of Peter the Great in the Peter and Paul Cathedral in St. Petersburg (1722—1729).— Amsterdam, 2004
{{refend}}

== Skakels ==
* [https://web.archive.org/web/20100817014152/http://www.spbmuseum.ru/peterpaul/info/ Die amptelike webtuiste van die Katedraal van Petrus en Paulus in Sint Petersburg]
* [https://tour-planet.com/articles/50 Artikel oor die Katedraal van Petrus en Paulus] Uitstallings, besigheidsure, hoe om daar te kom en indrukke van toeriste.
* [http://walkspb.ru/zd/petrop_sobor.html Die geskiedenis en foto's van die katedraal] by {{Wayback|url=http://walkspb.ru/zd/petrop_sobor.html |date=20100523193254 }}
* [http://funeral-spb.narod.ru/necropols/ppk/ppk.html Die Katedraal van Petrus en Paulus op funeral-spb.narod.ru] by {{Wayback|url=http://funeral-spb.narod.ru/necropols/ppk/ppk.html |date=20090214002649 }}
{{Commons-kategorie inlyn|Saint_Peter_&amp;_Paul_Cathedral}}
{{vertaaluit| taalafk = ru | il = Петропавловский собор}}
{{Koördinate|59.9502|N|30.3164|O|type:landmark|aansig=titel}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Geboue en strukture in Sint Petersburg]]
[[Kategorie:Katedrale]]
[[Kategorie:Kerkgeboue in Rusland]]</text>
      <sha1>q303elpgucmsm9me6qehflp6q2zbbqf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921341</id>
      <parentid>2921314</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:45:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Kassie</comment>
      <origin>2921341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30575" sha1="kf0dmjx94mzrdyk2rjayyqygjm2zp65" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Katedraal van Petrus en Paulus
|titel =
|kleur = #FFDEAD
|beeld = Peters Great boathouse Saint Peter and Paul Cathedral in Saint Petersburg.jpg
|beeld_wydte = 240px
|beeld_onderskrif = 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Plaaslike naam
|1                 = Петропавловский собор
|opskrif2          = Affiliasie
|2                 = [[Russies-Ortodokse Kerk]]
|opskrif3          = Land
|3                 = [[Rusland]]
|opskrif4          = Beskermheiliges
|4                 = [[Petrus]] en [[Paulus]]
|opskrif5          = Argitek
|5                 = Domenico Trezzini
|opskrif6          = Begin bou
|6                 = 1712
|opskrif7          = Voltooi
|7                 = {{Begindatum en ouderdom|1733}}
|opskrif8          = 
|8                 = 
}}

Die '''Katedraal van Petrus en Paulus''' ([[Russies]]: Петропа́вловский собо́р; ''Petropawlofski sobor'') is ’n [[Russies-Ortodokse Kerk|Russies-Ortodokse]] katedraal in [[Sint Petersburg]], [[Rusland]]. Dit is in die [[Fort van Petrus en Paulus]] geleë en is die stad se eerste en oudste baken. Dit is tussen 1712 en 1733 op [[Zajatsji-eiland]] aan die [[Newarivier]] gebou. Beide die fort en die kerk is aanvanklik deur tsaar [[Pieter I van Rusland|Pieter die Grote]] laat bou en deur Domenico Trezzini ontwerp. Die katedraal se kloktoring is die hoogste Ortodokse toring in die wêreld.

[[Lêer:Petropavlovsk Graves.JPG|duimnael|links|240px|Grafte in die katedraal.]]
Die katedraal is gewy aan die apostels [[Petrus]] en [[Paulus]], twee van die die stad se [[beskermheilige]]s. Die huidige gebou is die tweede op die terrein; die eerste kerk wat net ná die stad se stigting deur Pieter die Grote laat bou is, is in April 1704 ingewy.

Die huidige gebou, die eerste steenkerk in Sint Petersburg, is deur Trezzini ontwerp en tussen 1712 en 1733 gebou. Die goue toring is 123 meter hoog en het ’n goue [[engel]] aan die spits wat ’n kruis vashou. Die engel is een van die belangrikste simbole van die stad.

Die katedraal het ook ’n unieke ikonostase, of beeldewand.  Dit is gewoonlik ’n plat muur in Oosters-Ortodokse kerke met drie deure in, waaronder die sentrale Heilige Deur. In die Katedraal van Petrus en Paulus vorm die ikonostase egter ’n soort toring oor die heiligdom, of altaar.

Die katedraal is in 1919 gesluit en in 1924 in ’n museum omskep. Dit is steeds amptelik ’n museum, hoewel kerkdienste in 2000 hervat is. Feitlik al die Russiese [[tsaar]]s sedert Pieter die Grote is in die katedraal begrawe, ook [[Nikolaas II van Rusland|Nikolaas II]] en sy gesin wat in Julie 1998 hier herbegrawe is. Die enigste twee tsaars wat nie hier begrawe is nie, is [[Pieter II van Rusland|Pieter II]] en [[Iwan VI van Rusland|Iwan VI]].

Op 28 September 2006 is keiserin [[Prinses Dagmar van Denemarke|Maria Fjodorowna]], Nikolaas II se ma, ook in die katedraal herbegrawe om te voldoen aan haar wens om naas haar man, [[Aleksander III van Rusland|Alexander III]], begrawe te word. Sy is op 13 Oktober 1928 in bannelingskap in haar geboorteland, [[Denemarke]], oorlede.

Die katedraal was die stad se katedraalkerk (setel van die biskop) tot met die bou van die [[Sint Isak-katedraal]] in 1859. Die huidige katedraalkerk is die Kazankatedraal aan [[Nefski-prospekt]].

==Geskiedenis==
[[Beeld:Derevyannii Petropavlovskii sobor.jpeg||thumb|190px|Die houtkerk.]]
[[Beeld:СПб. Петропавловский собор - разрез (с юга) Рис.1826г 484729.jpg|thumb|190px|'n Tekening van die kerk uit 1826.]]
In 1703 het [[Pieter die Grote]] die [[Fort van Petrus en Paulus]] aan die oewer van die [[Golf van Finland]] laat bou. Hy het besef die [[Russiese Ryk|nuwe Rusland]] het argitektuur nodig wat die idees van die tyd kon weerspieël. 

Met die doel om die jong hoofstad se oorheersende posisie onder die stede van Rusland te versterk, het die tsaar 'n nuwe kerk beplan wat hoër sou wees as die Kloktoring van Iwan die Grote en die Mensjikof-toring. Dié nuwe kerk moes die belangrikste gebou in die ryk se hoofstad word en in die hart van die Fort van Petrus en Paulus geleë wees.{{sfn|Титов|2003|с=8}}

Die bou van die kerk het op 29&amp;nbsp;Junie 1703 begin, op die feesdag van die apostels [[Petrus]] en [[Paulus]] (in die 21ste eeu word hierdie fees op 12 Julie gevier), op die terrein van die pas geboude Fort van Petrus en Paulus. Die inwyding van die eerste houtkerk het op 1&amp;nbsp;April 1704 plaasgevind. Op 14&amp;nbsp;Mei 1704 is 'n feestelike diens gehou ter ere van die oorwinning van veldmaarskalk Boris Petrowitsj Sjeremetef oor die Sweedse skepe op die Tsjoedskoje-meer.

===Die katedraal van klip===
In 1712 is die Katedraal van Petrus en Paulus in klip herbou.&lt;ref name=autogenerated3&gt;{{Cite web |url=http://www.spbmuseum.ru/exhibits_and_exhibitions/92/1316/ |title=Музей истории Петербурга. |access-date=2013-05-29 |archive-date=2012-02-03 |archive-url=https://www.webcitation.org/65AwRf2H9?url=http://www.spbmuseum.ru/exhibits_and_exhibitions/92/1316/}}&lt;/ref&gt; Dit is so gebou dat die bestaande houtkerk binne die nuwe struktuur sou bly.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Die werk het plaasgevind onder leiding van die Switserse argitek Domenico Trezzini.&lt;ref name=autogenerated2&gt;{{Cite web |url=http://www.encspb.ru/object/2804010248?lc=ru |title=Энциклопедия Санкт-Петербурга. |access-date=2013-05-29 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714042050/http://www.encspb.ru/object/2804010248?lc=ru}}&lt;/ref&gt; Die Nederlandse meester Harman van Bolos het aan die oprigting van die spits deelgeneem. Op bevel van Pieter die Grote het die bouwerk met die kloktoring begin.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Weens 'n tekort aan werkers, die wegvlug van boere en 'n gebrek aan boumateriaal is die kloktoring eers in 1720 voltooi.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Die spits van die kloktoring is later met vergulde koperplate bedek.{{sfn|Титов|2003|с=8}} In 1722 het die tsaar met trots sy &quot;paradys&quot; aan ministers gewys en hulle gedwing om na die boonste verdieping van die kloktoring te klim. Die hoogte van die gebou was 112&amp;nbsp;m, wat 32&amp;nbsp;m hoër as die Kloktoring van Iwan die Grote was.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Die hele katedraal is eers in 1733 voltooi, ná die dood van Pieter die Grote.{{sfn|Титов|2003|с=8}}

Van die stigting van die Sint Petersburgse bisdom in 1742 tot die inwyding van die [[Isakkatedraal]] in 1858 was die Katedraal van Petrus en Paulus die hoofkatedraal, waarna dit aan die hofadministrasie oorgedra is.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

In 1756-'57 is die katedraal ná 'n brand herstel. In 1773 is die kapel van Sint Katharina ingewy. In 1776 is 'n klokkespel deur die Nederlandse meester B. Oort Kras op die kloktoring geïnstalleer.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

In 1777 is die spits van die katedraal deur 'n storm beskadig. Restourasiewerk is deur die argitek Pjotr Paton uitgevoer, en die nuwe figuur van 'n engel met 'n kruis is deur Antonio Rinaldi geskep. In 1857-'58 is die houtstrukture van die spits deur metaal vervang.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt; Daarna het die hoogte van die gebou met 10,5&amp;nbsp;m toegeneem.{{sfn|Титов|2003|с=8}}

In 1864-'66 is die ou koninklike deure deur nuwes van [[brons]] vervang; in 1875-'77 het Giovanni Boldini nuwe plafonskilderye geskilder.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

===Museum===
In 1919 is die katedraal gesluit en in 1924 is dit in 'n [[museum]] omskep. Die meeste waardevolle voorwerpe uit die einde van die 17de en begin van die 18de eeu (silwer, boeke, kledingstukke en ikone) is na ander museums verskuif.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

In die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die katedraal ernstige skade opgedoen. In 1952 is die fasades gerestoureer en in 1956-'57 die binnekant. In 1954 is die gebou oorgedra aan die Museum van Sint Petersburg se Geskiedenis.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;&lt;ref name=autogenerated3 /&gt;

Sedert die 1990's word herdenkingsdienste vir die Russiese tsaars gereeld in die katedraal gehou, en sedert 2000 weer kerkdienste.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt; In 2008 is die eerste [[Paasfees|Paasdiens]] sedert 1917 in die katedraal gehou. Tans is die hoofpriester van die kerk die argimandriet ([[ab]]) Aleksander (Fjodorof),&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://globus.aquaviva.ru/people/aleksandr-fedorov |title=архимандрит Александр (Федоров Александр Николаевич) |access-date=2017-04-01 |archive-date=2017-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429222731/http://globus.aquaviva.ru/people/aleksandr-fedorov}}&lt;/ref&gt; wat ook voorsitter is van die biskoplike kommissie vir argitektonies-artistieke sake.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://globus.aquaviva.ru/eparkhialnaya-komissiya-po-arkhitekturno-khudozhestvennym-voprosam |title=Комиссия по архитектурно-художественным вопросам Санкт-Петербургской епархии |access-date=2017-04-01 |archive-date=2017-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170506013538/http://globus.aquaviva.ru/eparkhialnaya-komissiya-po-arkhitekturno-khudozhestvennym-voprosam}}&lt;/ref&gt;

==Argitektuur==
Volgens sy plan en voorkoms lyk die Katedraal van Petrus en Paulus glad nie soos die tradisionele Ortodokse koepel- of tentkerke nie. Dit is 'n langwerpige, reghoekige gebou wat van wes na oos gerig is, tipies van [[Wes-Europa|Wes-Europese]] argitektuur.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Dit is 61&amp;nbsp;m lank en 27,5&amp;nbsp;m breed.

Die buitekant is eenvoudig, maar indrukwekkend. Die mure is slegs versier met plat pilare en engelgesigte bo die vensters. Aan die oostelike fasade is 'n fresko van kunstenaar P. Titof met die titel &quot;Die apostels Petrus en Paulus staan voor Christus&quot;. Die westelike fasade, wat die basis van die kloktoring vorm, is versier met ses pilare aan beide kante van die hoofingang – die portiek. Bo die altaargedeelte is 'n [[Tamboer (boukunde)|koepeltrommel]].

[[Lêer:St Petersburg Peter and Paul Cathedral Angel 01.jpg|duimnael|links|200px|Die engel aan die bopunt van die toring.]]
Die dominante deel van die katedraal is die kloktoring aan die westekant, versier met pilare. Die eerste twee verdiepings word geleidelik kleiner na bo, wat 'n gladde oorgang van die hoofgebou na die hoë toring vorm. Die boonste gedeelte van die toring word gekroon deur 'n vergulde agtkantige dak met vier ronde vensters in swaar witsteenraamwerke. Bo-op die dak is 'n agtkantige koepeltrommel met smal, vertikale openinge. Daarbo is 'n hoë, ook agtkantige, goue kroon, en bo-op die kroon is, in plaas van die tradisionele Russiese kruis, 'n fyn goue toring wat die basis vorm van 'n 40&amp;nbsp;m hoë spits. Heel bo-op die spits is die beeld van 'n engel met 'n kruis (die kruis is sowat 6,5&amp;nbsp;m hoog). Die engel is 3,2&amp;nbsp;m hoog, die vlerkspan is 3,8&amp;nbsp;m breed en dit weeg sowat 250&amp;nbsp;kg.

Die kloktoring dien as een van die stad se belangrikste oriënteringspunte. Die katedraal, wat 122,5&amp;nbsp;m hoog is, was vir 'n lang tyd die hoogste gebou in Sint Petersburg. Dit is herhaaldelik gerestoureer en herbou, en daarom is dit baie moeilik om vas te stel wat sy oorspronklike voorkoms presies was. Die eerste skets is deur Pieter die Grote self gemaak, na aanleiding van sy reise tydens die [[Pieter_I_van_Rusland#Groot_Ambassade|Groot Ambassade]] (1697-'98).

Die eerste weergawe van die engel op die spits (wat verskil van die huidige weergawe) is ontwerp deur Trezzini en is geïnspireer deur die windwyser van die stadsaal in [[Maastricht]]. Die huidige engel (die vierde weergawe, ná 'n brand in 1756 en latere aanpassings) is in 1857 gemaak volgens 'n ontwerp deur die beeldhouer Robert Zalemann.

As gevolg van herbouings is die spits aansienlik verhoog, terwyl die oorspronklike hoë dak in Nederlandse styl verlaag is. Hierdie veranderinge het die verhoudings van die katedraal versteur: Die trommel het buitensporig hoog gelyk met 'n klein koepel bo-op. Aan die westekant is 'n tweede paar [[Voluut|volute]] bygevoeg. Die kloktoring het groot veranderings ondergaan (herbouings van 1757-'76 en 1857-'59). Die bygevoegde portiek het die aanvanklike komposisie van die westelike fasade versteur.

Die oorspronklike argitektuurplanne het nie behoue gebly nie, maar dit is bekend dat Pieter die Grote opdrag gegee het dat die planne aan graveerders oorhandig word, sodat die gebou reeds op prente kon bestaan het voordat dit voltooi is. In Trezzini se ontwerp het die kloktoring van twee verdiepings as 'n selfstandige struktuur bestaan, ietwat teruggeskuif van die barokfasade, in die Wes-Europese toringstyl en in teenstelling met die Russiese tradisie.

===Inspirasie===
Onder die moontlike voorbeelde vir die katedraal het Boris Vipper die beursgebou van [[Kopenhagen]] (waar Trezzini gewerk het voor sy koms na Rusland) geïdentifiseer. Die naaste prototipes van die kloktoring is die toring van die Kerk van Petrus in Riga (1688-'90, wat Pieter gesien het tydens sy eerste oorsese reis), asook kerke in [[Londen]] wat Pieter besoek het.

Dit is merkwaardig dat Trezzini, hoewel hy nie 'n uiters kreatiewe argitek was nie, niks direk gekopieer het nie en nie beskuldig kan word van klakkelose navolging nie. Interessant genoeg het die [[Katolieke Kerk|Katolieke]] Trezzini en die [[Russies-Ortodokse Kerk|Ortodokse]] Pieter geen probleem gesien in die kombinasie van Katolieke en Lutherse kerkelemente in 'n ortodokse kerk nie. Die spitstipe toring, skerper as Noord-Europese voorbeelde, kan as 'n Sint Petersburgse innovasie beskou word. Dié spitsdakke is dikwels met vlae versier, soortgelyk aan die vlaggies van skepe wat op die [[Newa]] vaar. Dit het maklik en goedkoop 'n romantiese en indrukwekkende beeld van die nuwe stad geskep.

Die restoureerders van die engel aan die spits van die toring het in 1997 ’n briefie gekry waarin restoureerders van 1953 verskoning vra vir die werk wat hulle gevoel het afgejaag en slordig was (die [[Sowjetunie|Sowjet]]-leier [[Nikita Chroesjtsjof]] wou die engel laat herstel vir die viering van die stad se 250ste bestaanjaar). Daar word beweer die 1997-restoureerders het weer ’n briefie vir die volgende geslagte gelos, maar die inhoud daarvan is nie bekend nie.

=== Die kloktoring ===
[[Lêer:Carillon of PeterAndPaulCathedral 2.JPG|duimnael|links|240px|Die kloktoring van binne.]]
[[Lêer:Carillon of PeterAndPaulCathedral 1.JPG|240px|links|duimnael|Die grootste klokke in die katedraal.]]

Die kloktoring en spits is die oorheersende kenmerk van die katedraal. Dit vervul verskeie funksies as deel van die struktuur:
* Dit is 'n argitektoniese simbool en 'n belangrike deel van die katedraal se vorm.
* Dit is deel van 'n keiserlike grafkelder. Die grafte is op die grondverdieping.
* Dit is 'n weerligafleier wat die katedraal beskerm.
* Dit is 'n uitsigplatform waar besoekers van 12:00 tot 18:00 elke uur bymekaarkom.
* Dit het 'n klokkespel waarop konserte van tyd tot tyd uitgevoer word.

Die eerste klokke is in 1720 deur Pieter die Grote laat aanbring, maar in 1756 het die toring in ’n [[donderstorm]] afgebrand en die klokke is verwoes. 

In 1757, net 'n jaar ná dié ramp, is nuwe klokke uit Nederland bestel en die klokmaker Barend Oortkras het uit [[Den Haag]] gekom om dit te installeer. Met sy aankoms was die toring egter nog nie klaar herbou nie en hy kon nie die klokke installeer nie. Hy het in Sint Peterburg gebly om dit te doen, maar is in 1764 in armoede dood voordat die toring klaar gebou was. Die klokke is toe in 1776 deur die Duitse klokmaker Johann Erdmann Rudiger geïnstalleer. 

Hy kon egter nie die klokke goed instem nie, en Russiese klokmakers het dit in die 19de eeu ooringestem. Hulle het egter ook nie veel beter sukses behaal nie. Daarom is 51 nuwe klokke in 2001 in [[Nederland]] laat maak. Die totale gewig van die klokke is 15&amp;nbsp;160&amp;nbsp;kg; die grootste een weeg sowat 1&amp;nbsp;000&amp;nbsp;kg en die kleinste een 10&amp;nbsp;kg. Die klokkespel het ’n omvang van vier oktawe en die meeste klassieke en moderne musiek kan dus daarop gespeel word.

Die katedraal se klokkespel is ’n geskenk van die regering van [[Vlaandere]] en meer as 350 borge uit verskillende lande. Dit is geskenk namens die koningin van [[België]], die Belgiese Koning Boudewijn-fonds, die regering van die provinsie Vlaandere, die owerhede van verskeie Vlaamse stede en gemeenskappe en gewone burgers uit talle lande.&lt;ref name=&quot;will begin to sound&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.fontanka.ru/2009/08/26/079/|title=In the Peter and Paul Fortress again will begin to sound carillon {{ru|В Петропавловской крепости снова зазвучит карильон}}|date=2009-08-27|publisher=fontanka.ru |language=ru|accessdate=2009-09-03}}&lt;/ref&gt;

===Binneversiering===
[[Beeld:Stpeterandpaulcathedralinterioraltarscreenjuly2010.jpg|thumb|180px|Die Tsaardeure in die katedraal.]]
[[Beeld:Петропавловский собор 025.jpg|thumb|180px|Die tsaar se sitplek.]]
[[Beeld:Петропавловский собор 031.jpg|thumb|180px|Die preekstoel.]]

Die binnekant van die kerk is deur pilare in drie [[Skip (argitektuur)|skepe]] verdeel deur middel van enorme kolomme, wat geskilder is om soos [[marmer]] te lyk en wat aan 'n feessaal herinner. Vir die versiering is marmer, jaspis en rodoniet gebruik. Die vloer is met kalksteenplate uitgeplavei. Die muurskilderye is gemaak deur die kunstenaars Worobjof en Negroebof. Die beeldhouwerk is deur Ignazio Rossi en Antonio Quadri gedoen. Die plafonne in die sentrale skip is deur Pjotr Zibin geskilder, en die Bybelse tonele teen die mure onder leiding van Andrei Matwejef.

Die ruimte van die katedraal word verlig deur vyf kroonkandelare gemaak van vergulde brons, gekleurde Venesiese glas en bergkristal. Die kandelaar voor die altaar kom oorspronklik uit die 18de eeu, terwyl die ander ná die Tweede Wêreldoorlog herstel is.

Oorkant die altaar is die vergulde preekstoel, wat in 1732 deur Nicholas Kraskop in Wes-Europese barokstyl gemaak is. Die bestaan van so 'n preekstoel in 'n Ortodokse kerk toon Westerse invloed. 'n Houttrap lei na die preekstoel, wat versier is met skilderye wat &quot;In die begin was die Woord&quot; illustreer. Bo die preekstoel is beeldhouwerke van die apostels Petrus en Paulus, die vier [[Evangelie|Evangeliste]], en bo-op 'n duif ('n simbool van die [[Heilige Gees]] en die Goddelike Woord). Die hoofidee is: van die Woord na die Gees. Naby die preekstoel is die tsaar se sitplek vir die keiser, met tekens van mag soos die septer, kroon en swaarde.

Die katedraal het lank gedien as monument vir die glorie van die Russiese weermag. Twee eeue lank is oorwinningsvaandels en sleutels van verowerde stede daar gehou. In die vroeë 20ste eeu is dié relieke na die [[Hermitage]] geskuif. Nou is slegs replikas van Sweedse en Turkse vaandels in die katedraal oor.

Die kerk het twee altare: die hoofaltaar is gewy aan die heilige apostels Petrus en Paulus, en die tweede in die suidwestelike hoek is gewy aan die groot martelaar sint Katharina.

====Ikonostase====
Die vergulde [[Ikoon|ikonostase]] van houtsneewerk wat amper 20&amp;nbsp;m hoog is, is tussen 1722 en 1726 in Moskou vervaardig. Die oorspronklike ontwerp is deur Trezzini gemaak, en die bouwerk is onder leiding van argitek Iwan Zaroedni gedoen. Die ikonostase is stuk-stuk na Sint Petersburg vervoer.

Altesaam 43 ikone, wat in ikoonkaste geplaas is, is van 1726-'29 deur Moskouse ikoonskilders geskilder. Die ikone beeld die [[beskermheilige]]s van Sint Petersburg uit: [[Aleksander Nefski]], die apostels Petrus en Paulus, en heilige prinse van die [[Rjoerik-dinastie]] soos [[Wladimir I van Kiëf|Wladimir]], [[Olga van Kiëf|Olga]] en die martelare [[Boris en Gleb]].

Die ikonostase is buitengewoon en lyk nie soos die tradisionele Russiese ikonostases wat as soliede mure van ikone dien nie. Dit lyk eerder soos 'n triomfboog in die antieke Romeinse styl, 'n allegorie van Rusland se oorwinning in die Groot Noordelike Oorlog teen Swede. Aan weerskante van die Tsaardeure is beelde van die aartsengele [[Gabriël]] met 'n palm en [[Migael (aartsengel)|Migael]] met 'n vlammende swaard wat op 'n draak trap. Langs die sentrale ikoon van Christus se Opstanding is afbeeldings van [[Dawid]] en [[Salomo]], en boaan is [[God]] omring deur engele.

===Keiserlike grafte===
In die tyd van Pieter die Grote was die plek vir die begrafnis van lede van die keiserlike familie nog nie finaal bepaal nie. Familielede is in die Boodskapkerk van die Aleksander Nefski-klooster begrawe. In 1715 is die tweejarige dogter van Pieter en [[Katharina I van Rusland|Katharina]], Natalia, in die onvoltooide katedraal begrawe.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://sites.google.com/view/obo-vsem2/Императорский Российский Дом |author=Саитов В. И. |title=Императорский Российский Дом |date=1912 |publisher=И. Р. (с) 2023 |accessdate=2023-01-05 |lang=ru |archive-date=2023-01-04 |archive-url=https://sites.google.com/view/obo-vsem2/%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0/%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C-%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD-%D0%B2-%D0%B8-%D1%81%D0%B0%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%BC-%D1%81%D0%BF%D0%B1-1912-1913/%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%B4%D0%BE%D0%BC-%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80?authuser=0}}&lt;/ref&gt; Die vrou van [[Aleksei Petrowitsj, tsarewitsj van Rusland|tsarewitsj Aleksei Petrowitsj]] is onder die kloktoring begrawe en in 1718 is die oorskot van Aleksei self daar begrawe. In 1716 is die weduwee van tsaar [[Fjodor III van Rusland|Fjodor III]] by die ingang van die katedraal begrawe.

[[Beeld:SPB St. Peter and Paul Cathedral, photochrome 1896-1897 (WU).jpg|thumg|links|200px|Die katedraal aan die einde van die 19de eeu.]]

Ná die dood van Pieter die Grote is sy kis in 'n tydelike kapel in die onvoltooide katedraal geplaas. Sy amptelike begrafnis het eers op 29 Mei 1731 plaasgevind. Daarna is alle keisers en keiserinne tot en met [[Aleksander III van Rusland|Aleksander III]] daar begrawe, buiten [[Pieter II van Rusland|Pieter II]] (wat in Moskou oorlede is) en [[Iwan VI van Rusland|Iwan VI]] (wat in 1764 in Schlüsselburg vermoor is en wie se begrafnisplek steeds onbekend is).

In 1831 het [[Nikolaas I van Rusland|Nikolaas I]] gelas dat sy broer [[Groothertog Konstantyn Pawlowitsj van Rusland|Konstantyn Pawlowitsj]] in die katedraal begrawe word. Van daardie tyd af is nabyfamilielede van die keisers daar begrawe.

In 1865 is al die oorspronklike grafmonumente vervang met identiese witmarmersarkofae met vergulde bronskruise. Die keiserlike sarkofae is versier met tweehoofarende. Tussen 1887 en 1906, in opdrag van [[Aleksander III van Rusland|Aleksander III]], is sarkofae gemaak vir sy ouers: die sarkofaag van [[Aleksander II van Rusland|Aleksander II]] van groen jaspis en dié van Maria Aleksandrowna van pienk rodoniet.

Op 13 Maart 1990, op die 109de herdenking van die dood van Aleksander II, is 'n herdenkingsdiens vir die &quot;bevryder-tsaar&quot; vir die eerste keer in die [[Sowjetunie|Sowjetera]] daar gehou.

{{beeldgroep2|perrow = 2 / 2 / 2|total_width=330|align=right
|image1= Peter_I._Портрет_царя_Петра_I_%28прижизненый%29._худ.Moor_v1%28b%29.jpg|caption1=[[Pieter I van Rusland|Pieter die Grote]].
|image2= Carle Vanloo, Portrait de l’impératrice Élisabeth Petrovna (1760).jpg|caption2=[[Elisabeth van Rusland|Elisabeth]].
|image3= Nicolas II photographie couleur.jpg|caption3=[[Nikolaas II van Rusland|Nikolaas II]].
|image4= Catherine II by F.Rokotov after Roslin (1780s, Hermitage) 2.jpg|caption4=[[Katharina II van Rusland|Katharina die Grote]].
}}
Op 17 Julie 1998 is die oorskot wat volgens die bevinding van die staatskommissie aan Nikolaas II, keiserin [[Prinses Alix van Hesse-Darmstadt|Aleksandra Fjodorowna]] en die groothertoginne [[Groothertogin Olga Nikolajewna van Rusland|Olga]], [[Groothertogin Tatjana Nikolajewna van Rusland|Tatjana]] en [[Groothertogin Anastasia Nikolajewna van Rusland|Anastasia]] behoort, in die suidwestelike deel van die katedraal herbegrawe. Hulle is in 1918 in [[Jekaterinburg]] vermoor. Dié oorskot is om politieke redes nie deur die [[Russies-Ortodokse Kerk]] erken nie. Saam met hulle is ook begrawe: Jewgeni Botkin (hofdokter), Aleksei Trupp (lakei), Iwan Charitonof (sjef) en Anna Demidowa (kamerdiens).

Op 28 September 2006 is die oorskot van keiserin [[Prinses Dagmar van Denemarke|Maria Fjodorowna]], die moeder van Nikolaas II wat in 1928 in [[Denemarke]] oorlede is, in die kerk herbegrawe.

Elke jaar word op die volgende datums herdenkingsdienste in die katedraal gehou:

*5 Januarie – [[Elisabeth van Rusland|Elisabeth Petrowna]] (†1761)
*30 Januarie – Die vermoorde groothertoë (†1918)
*10 Februarie – [[Pieter I van Rusland|Pieter I]] (†1725)
*3 Maart – Nikolaas I (†1855)
*14 Maart – Alexander II (†1881)
*24 Maart – [[Paul van Rusland|Paul I]] (†1801)
*19 Mei – Katharina I (†1727)
*19 Julie – [[Pieter III van Rusland|Pieter III]] (†1762)
*13 Oktober – Keiserin Maria Fjodorowna (†1928)
*30 Oktober – [[Anna van Rusland|Keiserin Anna Ioannowna]] (†1740)
*2 November – Aleksander III (†1894)
*20 November – [[Katharina II van Rusland|Katharina die Grote]] (†1796)

==Ander kerke en uitbeeldings==
[[Beeld:Banknote 50 rubles 2004 front.jpg|240px|duimnael|links|Die Russiese 50-dollarnoot met die Katedraal van Petrus en Paulus op die agtergrond. Die katedraal is ook 'n watermerk.]]
Op die dorp Somino van die Boksitogorski-distrik in die [[Leningrad-oblast]] is ’n katedraal met dieselfde naam. Op sy dak is 'n kleiner weergawe van die engel van die Katedraal van Petrus en Paulus. Op die dorp [[Saratof]] in die [[Saratof-oblast]] is ook 'n [[Katolieke]] kerk met dié naam.

Daar is ook Katedrale van Petrus en Paulus op feitlik al die vastelande van die wêreld.

Die Katedraal van Petrus en Paulus in Sint Petersburg word op die agtergrond van die voorkant van die moderne Russiese 50-roebelbanknoot uitgebeeld, en was vroeër ook op die 50&amp;nbsp;000-roebelnoot van 1995.

Die beeld van die engel op die spits van die Katedraal van Petrus en Paulus was van 2001 tot 2004 die logo van die televisiekanaal Vyfde Kanaal.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Lêer:SPB St. Peter and Paul Cathedral, photochrome 1896-1897 (LoC).jpg|{{Middel|’n Ou poskaart van die Katedraal van Petrus en Paulus.}}
Lêer:Воссозданный корабль Полтава 2H1A8328WI.jpg|{{Middel|Die aansig van die Newarivier af.}}
Lêer:St peter and paul cathedral royal doors.jpg|{{Middel|Die boonste deel van die ikonostase.}}
Lêer:Peter and Paul Cathedral Interior1, St. Petersburg, Russia.jpg|{{Middel|Die heilige deur en onderste deel van die ikonostase.}}
Lêer:Peter and Paul Cathedral Interior3, St. Petersburg, Russia.jpg|{{Middel|Die mosaïekplafon en 'n kandelaar.}}
Lêer:Витраж в Петропавловском соборе.jpg|{{Middel|’n Glasvenster.}}
Lêer:Burials at Peter and Paul Cathedral (St. Petersburg) scheme EN by shakko.jpg|{{Middel|Die uitleg van die tsaars se grafte.}}
Lêer:Peter-und-Paul-Festung in Sant-Petersburg..40 origWI.jpg|{{Middel|'n Unieke sonsondergang in Sint Petersburg.}}
Lêer:Petropavlovka.jpg|{{Middel|Die verligte kerk in die nag.}}
Lêer:St. Peter and Paul Cathedral, Saint-Petersberg.JPG|{{Middel|Die kerk met 'n deel van die stad op die agtergrond.}}

&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

===Bronne===
{{refbegin|3}}
* Краеведческие записки. — СПб., 1994. — Вып. 2 : Петропавловский собор и Великокняжеская усыпальница. — 365 с.
* ''Логунова М. О., Скоробогая О. В.'' Час иконостаса // Русский меценат. — СПб. Апрель 2013. — С. 22-26.
* ''Логунова М. О.'' Тема ключей в иконостасе Петропавловского собора // Труды государственного музея истории Санкт-Петербурга: исследования и материалы. Вып. 22 / Гос. музей истории С.-Петербурга. — СПб., 2012. — С. 157—167.
* ''Логунова М. О.'' Печальные ритуалы императорской России // Печальные ритуалы императорской России. — М.-СПб. : Центрполиграф, 2011.
* ''Логунова М. О.'' Петропавловская крепость // Петропавловская крепость. — СПб.: Альфа-колор, 2003.
* ''DeAgostini'' Православные храмы. Путешествие по святым местам — Выпуск № 11, 2012 — Петропавловский собор (собор во имя первоверховных апостолов Петра и Павла) Санкт-Петербург
* ''Gerasimova J.'' The Iconostasis of Peter the Great in the Peter and Paul Cathedral in St. Petersburg (1722—1729).— Amsterdam, 2004
{{refend}}

== Skakels ==
* [https://web.archive.org/web/20100817014152/http://www.spbmuseum.ru/peterpaul/info/ Die amptelike webtuiste van die Katedraal van Petrus en Paulus in Sint Petersburg]
* [https://tour-planet.com/articles/50 Artikel oor die Katedraal van Petrus en Paulus] Uitstallings, besigheidsure, hoe om daar te kom en indrukke van toeriste.
* [http://walkspb.ru/zd/petrop_sobor.html Die geskiedenis en foto's van die katedraal] by {{Wayback|url=http://walkspb.ru/zd/petrop_sobor.html |date=20100523193254 }}
* [http://funeral-spb.narod.ru/necropols/ppk/ppk.html Die Katedraal van Petrus en Paulus op funeral-spb.narod.ru] by {{Wayback|url=http://funeral-spb.narod.ru/necropols/ppk/ppk.html |date=20090214002649 }}
{{Commons-kategorie inlyn|Saint_Peter_&amp;_Paul_Cathedral}}
{{vertaaluit| taalafk = ru | il = Петропавловский собор}}
{{Koördinate|59.9502|N|30.3164|O|type:landmark|aansig=titel}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Geboue en strukture in Sint Petersburg]]
[[Kategorie:Katedrale]]
[[Kategorie:Kerkgeboue in Rusland]]</text>
      <sha1>kf0dmjx94mzrdyk2rjayyqygjm2zp65</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921345</id>
      <parentid>2921341</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <origin>2921345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30643" sha1="6og78zmghk7q4v5w0rja9un7s91igzz" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Katedraal van Petrus en Paulus
|titel =
|kleur = #FFDEAD
|beeld = Peters Great boathouse Saint Peter and Paul Cathedral in Saint Petersburg.jpg
|beeld_wydte = 240px
|beeld_onderskrif = 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Plaaslike naam
|1                 = Петропавловский собор
|opskrif2          = Affiliasie
|2                 = [[Russies-Ortodokse Kerk]]
|opskrif3          = Stad 
|3                 = [[Sint Petersburg]]
|opskrif4          = Land
|4                 = [[Rusland]]
|opskrif5          = Beskermheiliges
|5                 = [[Petrus]] en [[Paulus]]
|opskrif6          = Argitek
|6                 = Domenico Trezzini
|opskrif7          = Begin bou
|7                 = 1712
|opskrif8          = Voltooi
|8                 = {{Begindatum en ouderdom|1733}}
|opskrif9          = 
|9                 = 
}}

Die '''Katedraal van Petrus en Paulus''' ([[Russies]]: Петропа́вловский собо́р; ''Petropawlofski sobor'') is ’n [[Russies-Ortodokse Kerk|Russies-Ortodokse]] katedraal in [[Sint Petersburg]], [[Rusland]]. Dit is in die [[Fort van Petrus en Paulus]] geleë en is die stad se eerste en oudste baken. Dit is tussen 1712 en 1733 op [[Zajatsji-eiland]] aan die [[Newarivier]] gebou. Beide die fort en die kerk is aanvanklik deur tsaar [[Pieter I van Rusland|Pieter die Grote]] laat bou en deur Domenico Trezzini ontwerp. Die katedraal se kloktoring is die hoogste Ortodokse toring in die wêreld.

[[Lêer:Petropavlovsk Graves.JPG|duimnael|links|240px|Grafte in die katedraal.]]
Die katedraal is gewy aan die apostels [[Petrus]] en [[Paulus]], twee van die die stad se [[beskermheilige]]s. Die huidige gebou is die tweede op die terrein; die eerste kerk wat net ná die stad se stigting deur Pieter die Grote laat bou is, is in April 1704 ingewy.

Die huidige gebou, die eerste steenkerk in Sint Petersburg, is deur Trezzini ontwerp en tussen 1712 en 1733 gebou. Die goue toring is 123 meter hoog en het ’n goue [[engel]] aan die spits wat ’n kruis vashou. Die engel is een van die belangrikste simbole van die stad.

Die katedraal het ook ’n unieke ikonostase, of beeldewand.  Dit is gewoonlik ’n plat muur in Oosters-Ortodokse kerke met drie deure in, waaronder die sentrale Heilige Deur. In die Katedraal van Petrus en Paulus vorm die ikonostase egter ’n soort toring oor die heiligdom, of altaar.

Die katedraal is in 1919 gesluit en in 1924 in ’n museum omskep. Dit is steeds amptelik ’n museum, hoewel kerkdienste in 2000 hervat is. Feitlik al die Russiese [[tsaar]]s sedert Pieter die Grote is in die katedraal begrawe, ook [[Nikolaas II van Rusland|Nikolaas II]] en sy gesin wat in Julie 1998 hier herbegrawe is. Die enigste twee tsaars wat nie hier begrawe is nie, is [[Pieter II van Rusland|Pieter II]] en [[Iwan VI van Rusland|Iwan VI]].

Op 28 September 2006 is keiserin [[Prinses Dagmar van Denemarke|Maria Fjodorowna]], Nikolaas II se ma, ook in die katedraal herbegrawe om te voldoen aan haar wens om naas haar man, [[Aleksander III van Rusland|Alexander III]], begrawe te word. Sy is op 13 Oktober 1928 in bannelingskap in haar geboorteland, [[Denemarke]], oorlede.

Die katedraal was die stad se katedraalkerk (setel van die biskop) tot met die bou van die [[Sint Isak-katedraal]] in 1859. Die huidige katedraalkerk is die Kazankatedraal aan [[Nefski-prospekt]].

==Geskiedenis==
[[Beeld:Derevyannii Petropavlovskii sobor.jpeg||thumb|190px|Die houtkerk.]]
[[Beeld:СПб. Петропавловский собор - разрез (с юга) Рис.1826г 484729.jpg|thumb|190px|'n Tekening van die kerk uit 1826.]]
In 1703 het [[Pieter die Grote]] die [[Fort van Petrus en Paulus]] aan die oewer van die [[Golf van Finland]] laat bou. Hy het besef die [[Russiese Ryk|nuwe Rusland]] het argitektuur nodig wat die idees van die tyd kon weerspieël. 

Met die doel om die jong hoofstad se oorheersende posisie onder die stede van Rusland te versterk, het die tsaar 'n nuwe kerk beplan wat hoër sou wees as die Kloktoring van Iwan die Grote en die Mensjikof-toring. Dié nuwe kerk moes die belangrikste gebou in die ryk se hoofstad word en in die hart van die Fort van Petrus en Paulus geleë wees.{{sfn|Титов|2003|с=8}}

Die bou van die kerk het op 29&amp;nbsp;Junie 1703 begin, op die feesdag van die apostels [[Petrus]] en [[Paulus]] (in die 21ste eeu word hierdie fees op 12 Julie gevier), op die terrein van die pas geboude Fort van Petrus en Paulus. Die inwyding van die eerste houtkerk het op 1&amp;nbsp;April 1704 plaasgevind. Op 14&amp;nbsp;Mei 1704 is 'n feestelike diens gehou ter ere van die oorwinning van veldmaarskalk Boris Petrowitsj Sjeremetef oor die Sweedse skepe op die Tsjoedskoje-meer.

===Die katedraal van klip===
In 1712 is die Katedraal van Petrus en Paulus in klip herbou.&lt;ref name=autogenerated3&gt;{{Cite web |url=http://www.spbmuseum.ru/exhibits_and_exhibitions/92/1316/ |title=Музей истории Петербурга. |access-date=2013-05-29 |archive-date=2012-02-03 |archive-url=https://www.webcitation.org/65AwRf2H9?url=http://www.spbmuseum.ru/exhibits_and_exhibitions/92/1316/}}&lt;/ref&gt; Dit is so gebou dat die bestaande houtkerk binne die nuwe struktuur sou bly.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Die werk het plaasgevind onder leiding van die Switserse argitek Domenico Trezzini.&lt;ref name=autogenerated2&gt;{{Cite web |url=http://www.encspb.ru/object/2804010248?lc=ru |title=Энциклопедия Санкт-Петербурга. |access-date=2013-05-29 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714042050/http://www.encspb.ru/object/2804010248?lc=ru}}&lt;/ref&gt; Die Nederlandse meester Harman van Bolos het aan die oprigting van die spits deelgeneem. Op bevel van Pieter die Grote het die bouwerk met die kloktoring begin.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Weens 'n tekort aan werkers, die wegvlug van boere en 'n gebrek aan boumateriaal is die kloktoring eers in 1720 voltooi.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Die spits van die kloktoring is later met vergulde koperplate bedek.{{sfn|Титов|2003|с=8}} In 1722 het die tsaar met trots sy &quot;paradys&quot; aan ministers gewys en hulle gedwing om na die boonste verdieping van die kloktoring te klim. Die hoogte van die gebou was 112&amp;nbsp;m, wat 32&amp;nbsp;m hoër as die Kloktoring van Iwan die Grote was.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Die hele katedraal is eers in 1733 voltooi, ná die dood van Pieter die Grote.{{sfn|Титов|2003|с=8}}

Van die stigting van die Sint Petersburgse bisdom in 1742 tot die inwyding van die [[Isakkatedraal]] in 1858 was die Katedraal van Petrus en Paulus die hoofkatedraal, waarna dit aan die hofadministrasie oorgedra is.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

In 1756-'57 is die katedraal ná 'n brand herstel. In 1773 is die kapel van Sint Katharina ingewy. In 1776 is 'n klokkespel deur die Nederlandse meester B. Oort Kras op die kloktoring geïnstalleer.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

In 1777 is die spits van die katedraal deur 'n storm beskadig. Restourasiewerk is deur die argitek Pjotr Paton uitgevoer, en die nuwe figuur van 'n engel met 'n kruis is deur Antonio Rinaldi geskep. In 1857-'58 is die houtstrukture van die spits deur metaal vervang.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt; Daarna het die hoogte van die gebou met 10,5&amp;nbsp;m toegeneem.{{sfn|Титов|2003|с=8}}

In 1864-'66 is die ou koninklike deure deur nuwes van [[brons]] vervang; in 1875-'77 het Giovanni Boldini nuwe plafonskilderye geskilder.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

===Museum===
In 1919 is die katedraal gesluit en in 1924 is dit in 'n [[museum]] omskep. Die meeste waardevolle voorwerpe uit die einde van die 17de en begin van die 18de eeu (silwer, boeke, kledingstukke en ikone) is na ander museums verskuif.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

In die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die katedraal ernstige skade opgedoen. In 1952 is die fasades gerestoureer en in 1956-'57 die binnekant. In 1954 is die gebou oorgedra aan die Museum van Sint Petersburg se Geskiedenis.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;&lt;ref name=autogenerated3 /&gt;

Sedert die 1990's word herdenkingsdienste vir die Russiese tsaars gereeld in die katedraal gehou, en sedert 2000 weer kerkdienste.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt; In 2008 is die eerste [[Paasfees|Paasdiens]] sedert 1917 in die katedraal gehou. Tans is die hoofpriester van die kerk die argimandriet ([[ab]]) Aleksander (Fjodorof),&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://globus.aquaviva.ru/people/aleksandr-fedorov |title=архимандрит Александр (Федоров Александр Николаевич) |access-date=2017-04-01 |archive-date=2017-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429222731/http://globus.aquaviva.ru/people/aleksandr-fedorov}}&lt;/ref&gt; wat ook voorsitter is van die biskoplike kommissie vir argitektonies-artistieke sake.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://globus.aquaviva.ru/eparkhialnaya-komissiya-po-arkhitekturno-khudozhestvennym-voprosam |title=Комиссия по архитектурно-художественным вопросам Санкт-Петербургской епархии |access-date=2017-04-01 |archive-date=2017-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170506013538/http://globus.aquaviva.ru/eparkhialnaya-komissiya-po-arkhitekturno-khudozhestvennym-voprosam}}&lt;/ref&gt;

==Argitektuur==
Volgens sy plan en voorkoms lyk die Katedraal van Petrus en Paulus glad nie soos die tradisionele Ortodokse koepel- of tentkerke nie. Dit is 'n langwerpige, reghoekige gebou wat van wes na oos gerig is, tipies van [[Wes-Europa|Wes-Europese]] argitektuur.{{sfn|Титов|2003|с=8}} Dit is 61&amp;nbsp;m lank en 27,5&amp;nbsp;m breed.

Die buitekant is eenvoudig, maar indrukwekkend. Die mure is slegs versier met plat pilare en engelgesigte bo die vensters. Aan die oostelike fasade is 'n fresko van kunstenaar P. Titof met die titel &quot;Die apostels Petrus en Paulus staan voor Christus&quot;. Die westelike fasade, wat die basis van die kloktoring vorm, is versier met ses pilare aan beide kante van die hoofingang – die portiek. Bo die altaargedeelte is 'n [[Tamboer (boukunde)|koepeltrommel]].

[[Lêer:St Petersburg Peter and Paul Cathedral Angel 01.jpg|duimnael|links|200px|Die engel aan die bopunt van die toring.]]
Die dominante deel van die katedraal is die kloktoring aan die westekant, versier met pilare. Die eerste twee verdiepings word geleidelik kleiner na bo, wat 'n gladde oorgang van die hoofgebou na die hoë toring vorm. Die boonste gedeelte van die toring word gekroon deur 'n vergulde agtkantige dak met vier ronde vensters in swaar witsteenraamwerke. Bo-op die dak is 'n agtkantige koepeltrommel met smal, vertikale openinge. Daarbo is 'n hoë, ook agtkantige, goue kroon, en bo-op die kroon is, in plaas van die tradisionele Russiese kruis, 'n fyn goue toring wat die basis vorm van 'n 40&amp;nbsp;m hoë spits. Heel bo-op die spits is die beeld van 'n engel met 'n kruis (die kruis is sowat 6,5&amp;nbsp;m hoog). Die engel is 3,2&amp;nbsp;m hoog, die vlerkspan is 3,8&amp;nbsp;m breed en dit weeg sowat 250&amp;nbsp;kg.

Die kloktoring dien as een van die stad se belangrikste oriënteringspunte. Die katedraal, wat 122,5&amp;nbsp;m hoog is, was vir 'n lang tyd die hoogste gebou in Sint Petersburg. Dit is herhaaldelik gerestoureer en herbou, en daarom is dit baie moeilik om vas te stel wat sy oorspronklike voorkoms presies was. Die eerste skets is deur Pieter die Grote self gemaak, na aanleiding van sy reise tydens die [[Pieter_I_van_Rusland#Groot_Ambassade|Groot Ambassade]] (1697-'98).

Die eerste weergawe van die engel op die spits (wat verskil van die huidige weergawe) is ontwerp deur Trezzini en is geïnspireer deur die windwyser van die stadsaal in [[Maastricht]]. Die huidige engel (die vierde weergawe, ná 'n brand in 1756 en latere aanpassings) is in 1857 gemaak volgens 'n ontwerp deur die beeldhouer Robert Zalemann.

As gevolg van herbouings is die spits aansienlik verhoog, terwyl die oorspronklike hoë dak in Nederlandse styl verlaag is. Hierdie veranderinge het die verhoudings van die katedraal versteur: Die trommel het buitensporig hoog gelyk met 'n klein koepel bo-op. Aan die westekant is 'n tweede paar [[Voluut|volute]] bygevoeg. Die kloktoring het groot veranderings ondergaan (herbouings van 1757-'76 en 1857-'59). Die bygevoegde portiek het die aanvanklike komposisie van die westelike fasade versteur.

Die oorspronklike argitektuurplanne het nie behoue gebly nie, maar dit is bekend dat Pieter die Grote opdrag gegee het dat die planne aan graveerders oorhandig word, sodat die gebou reeds op prente kon bestaan het voordat dit voltooi is. In Trezzini se ontwerp het die kloktoring van twee verdiepings as 'n selfstandige struktuur bestaan, ietwat teruggeskuif van die barokfasade, in die Wes-Europese toringstyl en in teenstelling met die Russiese tradisie.

===Inspirasie===
Onder die moontlike voorbeelde vir die katedraal het Boris Vipper die beursgebou van [[Kopenhagen]] (waar Trezzini gewerk het voor sy koms na Rusland) geïdentifiseer. Die naaste prototipes van die kloktoring is die toring van die Kerk van Petrus in Riga (1688-'90, wat Pieter gesien het tydens sy eerste oorsese reis), asook kerke in [[Londen]] wat Pieter besoek het.

Dit is merkwaardig dat Trezzini, hoewel hy nie 'n uiters kreatiewe argitek was nie, niks direk gekopieer het nie en nie beskuldig kan word van klakkelose navolging nie. Interessant genoeg het die [[Katolieke Kerk|Katolieke]] Trezzini en die [[Russies-Ortodokse Kerk|Ortodokse]] Pieter geen probleem gesien in die kombinasie van Katolieke en Lutherse kerkelemente in 'n ortodokse kerk nie. Die spitstipe toring, skerper as Noord-Europese voorbeelde, kan as 'n Sint Petersburgse innovasie beskou word. Dié spitsdakke is dikwels met vlae versier, soortgelyk aan die vlaggies van skepe wat op die [[Newa]] vaar. Dit het maklik en goedkoop 'n romantiese en indrukwekkende beeld van die nuwe stad geskep.

Die restoureerders van die engel aan die spits van die toring het in 1997 ’n briefie gekry waarin restoureerders van 1953 verskoning vra vir die werk wat hulle gevoel het afgejaag en slordig was (die [[Sowjetunie|Sowjet]]-leier [[Nikita Chroesjtsjof]] wou die engel laat herstel vir die viering van die stad se 250ste bestaanjaar). Daar word beweer die 1997-restoureerders het weer ’n briefie vir die volgende geslagte gelos, maar die inhoud daarvan is nie bekend nie.

=== Die kloktoring ===
[[Lêer:Carillon of PeterAndPaulCathedral 2.JPG|duimnael|links|240px|Die kloktoring van binne.]]
[[Lêer:Carillon of PeterAndPaulCathedral 1.JPG|240px|links|duimnael|Die grootste klokke in die katedraal.]]

Die kloktoring en spits is die oorheersende kenmerk van die katedraal. Dit vervul verskeie funksies as deel van die struktuur:
* Dit is 'n argitektoniese simbool en 'n belangrike deel van die katedraal se vorm.
* Dit is deel van 'n keiserlike grafkelder. Die grafte is op die grondverdieping.
* Dit is 'n weerligafleier wat die katedraal beskerm.
* Dit is 'n uitsigplatform waar besoekers van 12:00 tot 18:00 elke uur bymekaarkom.
* Dit het 'n klokkespel waarop konserte van tyd tot tyd uitgevoer word.

Die eerste klokke is in 1720 deur Pieter die Grote laat aanbring, maar in 1756 het die toring in ’n [[donderstorm]] afgebrand en die klokke is verwoes. 

In 1757, net 'n jaar ná dié ramp, is nuwe klokke uit Nederland bestel en die klokmaker Barend Oortkras het uit [[Den Haag]] gekom om dit te installeer. Met sy aankoms was die toring egter nog nie klaar herbou nie en hy kon nie die klokke installeer nie. Hy het in Sint Peterburg gebly om dit te doen, maar is in 1764 in armoede dood voordat die toring klaar gebou was. Die klokke is toe in 1776 deur die Duitse klokmaker Johann Erdmann Rudiger geïnstalleer. 

Hy kon egter nie die klokke goed instem nie, en Russiese klokmakers het dit in die 19de eeu ooringestem. Hulle het egter ook nie veel beter sukses behaal nie. Daarom is 51 nuwe klokke in 2001 in [[Nederland]] laat maak. Die totale gewig van die klokke is 15&amp;nbsp;160&amp;nbsp;kg; die grootste een weeg sowat 1&amp;nbsp;000&amp;nbsp;kg en die kleinste een 10&amp;nbsp;kg. Die klokkespel het ’n omvang van vier oktawe en die meeste klassieke en moderne musiek kan dus daarop gespeel word.

Die katedraal se klokkespel is ’n geskenk van die regering van [[Vlaandere]] en meer as 350 borge uit verskillende lande. Dit is geskenk namens die koningin van [[België]], die Belgiese Koning Boudewijn-fonds, die regering van die provinsie Vlaandere, die owerhede van verskeie Vlaamse stede en gemeenskappe en gewone burgers uit talle lande.&lt;ref name=&quot;will begin to sound&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.fontanka.ru/2009/08/26/079/|title=In the Peter and Paul Fortress again will begin to sound carillon {{ru|В Петропавловской крепости снова зазвучит карильон}}|date=2009-08-27|publisher=fontanka.ru |language=ru|accessdate=2009-09-03}}&lt;/ref&gt;

===Binneversiering===
[[Beeld:Stpeterandpaulcathedralinterioraltarscreenjuly2010.jpg|thumb|180px|Die Tsaardeure in die katedraal.]]
[[Beeld:Петропавловский собор 025.jpg|thumb|180px|Die tsaar se sitplek.]]
[[Beeld:Петропавловский собор 031.jpg|thumb|180px|Die preekstoel.]]

Die binnekant van die kerk is deur pilare in drie [[Skip (argitektuur)|skepe]] verdeel deur middel van enorme kolomme, wat geskilder is om soos [[marmer]] te lyk en wat aan 'n feessaal herinner. Vir die versiering is marmer, jaspis en rodoniet gebruik. Die vloer is met kalksteenplate uitgeplavei. Die muurskilderye is gemaak deur die kunstenaars Worobjof en Negroebof. Die beeldhouwerk is deur Ignazio Rossi en Antonio Quadri gedoen. Die plafonne in die sentrale skip is deur Pjotr Zibin geskilder, en die Bybelse tonele teen die mure onder leiding van Andrei Matwejef.

Die ruimte van die katedraal word verlig deur vyf kroonkandelare gemaak van vergulde brons, gekleurde Venesiese glas en bergkristal. Die kandelaar voor die altaar kom oorspronklik uit die 18de eeu, terwyl die ander ná die Tweede Wêreldoorlog herstel is.

Oorkant die altaar is die vergulde preekstoel, wat in 1732 deur Nicholas Kraskop in Wes-Europese barokstyl gemaak is. Die bestaan van so 'n preekstoel in 'n Ortodokse kerk toon Westerse invloed. 'n Houttrap lei na die preekstoel, wat versier is met skilderye wat &quot;In die begin was die Woord&quot; illustreer. Bo die preekstoel is beeldhouwerke van die apostels Petrus en Paulus, die vier [[Evangelie|Evangeliste]], en bo-op 'n duif ('n simbool van die [[Heilige Gees]] en die Goddelike Woord). Die hoofidee is: van die Woord na die Gees. Naby die preekstoel is die tsaar se sitplek vir die keiser, met tekens van mag soos die septer, kroon en swaarde.

Die katedraal het lank gedien as monument vir die glorie van die Russiese weermag. Twee eeue lank is oorwinningsvaandels en sleutels van verowerde stede daar gehou. In die vroeë 20ste eeu is dié relieke na die [[Hermitage]] geskuif. Nou is slegs replikas van Sweedse en Turkse vaandels in die katedraal oor.

Die kerk het twee altare: die hoofaltaar is gewy aan die heilige apostels Petrus en Paulus, en die tweede in die suidwestelike hoek is gewy aan die groot martelaar sint Katharina.

====Ikonostase====
Die vergulde [[Ikoon|ikonostase]] van houtsneewerk wat amper 20&amp;nbsp;m hoog is, is tussen 1722 en 1726 in Moskou vervaardig. Die oorspronklike ontwerp is deur Trezzini gemaak, en die bouwerk is onder leiding van argitek Iwan Zaroedni gedoen. Die ikonostase is stuk-stuk na Sint Petersburg vervoer.

Altesaam 43 ikone, wat in ikoonkaste geplaas is, is van 1726-'29 deur Moskouse ikoonskilders geskilder. Die ikone beeld die [[beskermheilige]]s van Sint Petersburg uit: [[Aleksander Nefski]], die apostels Petrus en Paulus, en heilige prinse van die [[Rjoerik-dinastie]] soos [[Wladimir I van Kiëf|Wladimir]], [[Olga van Kiëf|Olga]] en die martelare [[Boris en Gleb]].

Die ikonostase is buitengewoon en lyk nie soos die tradisionele Russiese ikonostases wat as soliede mure van ikone dien nie. Dit lyk eerder soos 'n triomfboog in die antieke Romeinse styl, 'n allegorie van Rusland se oorwinning in die Groot Noordelike Oorlog teen Swede. Aan weerskante van die Tsaardeure is beelde van die aartsengele [[Gabriël]] met 'n palm en [[Migael (aartsengel)|Migael]] met 'n vlammende swaard wat op 'n draak trap. Langs die sentrale ikoon van Christus se Opstanding is afbeeldings van [[Dawid]] en [[Salomo]], en boaan is [[God]] omring deur engele.

===Keiserlike grafte===
In die tyd van Pieter die Grote was die plek vir die begrafnis van lede van die keiserlike familie nog nie finaal bepaal nie. Familielede is in die Boodskapkerk van die Aleksander Nefski-klooster begrawe. In 1715 is die tweejarige dogter van Pieter en [[Katharina I van Rusland|Katharina]], Natalia, in die onvoltooide katedraal begrawe.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://sites.google.com/view/obo-vsem2/Императорский Российский Дом |author=Саитов В. И. |title=Императорский Российский Дом |date=1912 |publisher=И. Р. (с) 2023 |accessdate=2023-01-05 |lang=ru |archive-date=2023-01-04 |archive-url=https://sites.google.com/view/obo-vsem2/%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0/%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C-%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD-%D0%B2-%D0%B8-%D1%81%D0%B0%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%BC-%D1%81%D0%BF%D0%B1-1912-1913/%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%B4%D0%BE%D0%BC-%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80?authuser=0}}&lt;/ref&gt; Die vrou van [[Aleksei Petrowitsj, tsarewitsj van Rusland|tsarewitsj Aleksei Petrowitsj]] is onder die kloktoring begrawe en in 1718 is die oorskot van Aleksei self daar begrawe. In 1716 is die weduwee van tsaar [[Fjodor III van Rusland|Fjodor III]] by die ingang van die katedraal begrawe.

[[Beeld:SPB St. Peter and Paul Cathedral, photochrome 1896-1897 (WU).jpg|thumg|links|200px|Die katedraal aan die einde van die 19de eeu.]]

Ná die dood van Pieter die Grote is sy kis in 'n tydelike kapel in die onvoltooide katedraal geplaas. Sy amptelike begrafnis het eers op 29 Mei 1731 plaasgevind. Daarna is alle keisers en keiserinne tot en met [[Aleksander III van Rusland|Aleksander III]] daar begrawe, buiten [[Pieter II van Rusland|Pieter II]] (wat in Moskou oorlede is) en [[Iwan VI van Rusland|Iwan VI]] (wat in 1764 in Schlüsselburg vermoor is en wie se begrafnisplek steeds onbekend is).

In 1831 het [[Nikolaas I van Rusland|Nikolaas I]] gelas dat sy broer [[Groothertog Konstantyn Pawlowitsj van Rusland|Konstantyn Pawlowitsj]] in die katedraal begrawe word. Van daardie tyd af is nabyfamilielede van die keisers daar begrawe.

In 1865 is al die oorspronklike grafmonumente vervang met identiese witmarmersarkofae met vergulde bronskruise. Die keiserlike sarkofae is versier met tweehoofarende. Tussen 1887 en 1906, in opdrag van [[Aleksander III van Rusland|Aleksander III]], is sarkofae gemaak vir sy ouers: die sarkofaag van [[Aleksander II van Rusland|Aleksander II]] van groen jaspis en dié van Maria Aleksandrowna van pienk rodoniet.

Op 13 Maart 1990, op die 109de herdenking van die dood van Aleksander II, is 'n herdenkingsdiens vir die &quot;bevryder-tsaar&quot; vir die eerste keer in die [[Sowjetunie|Sowjetera]] daar gehou.

{{beeldgroep2|perrow = 2 / 2 / 2|total_width=330|align=right
|image1= Peter_I._Портрет_царя_Петра_I_%28прижизненый%29._худ.Moor_v1%28b%29.jpg|caption1=[[Pieter I van Rusland|Pieter die Grote]].
|image2= Carle Vanloo, Portrait de l’impératrice Élisabeth Petrovna (1760).jpg|caption2=[[Elisabeth van Rusland|Elisabeth]].
|image3= Nicolas II photographie couleur.jpg|caption3=[[Nikolaas II van Rusland|Nikolaas II]].
|image4= Catherine II by F.Rokotov after Roslin (1780s, Hermitage) 2.jpg|caption4=[[Katharina II van Rusland|Katharina die Grote]].
}}
Op 17 Julie 1998 is die oorskot wat volgens die bevinding van die staatskommissie aan Nikolaas II, keiserin [[Prinses Alix van Hesse-Darmstadt|Aleksandra Fjodorowna]] en die groothertoginne [[Groothertogin Olga Nikolajewna van Rusland|Olga]], [[Groothertogin Tatjana Nikolajewna van Rusland|Tatjana]] en [[Groothertogin Anastasia Nikolajewna van Rusland|Anastasia]] behoort, in die suidwestelike deel van die katedraal herbegrawe. Hulle is in 1918 in [[Jekaterinburg]] vermoor. Dié oorskot is om politieke redes nie deur die [[Russies-Ortodokse Kerk]] erken nie. Saam met hulle is ook begrawe: Jewgeni Botkin (hofdokter), Aleksei Trupp (lakei), Iwan Charitonof (sjef) en Anna Demidowa (kamerdiens).

Op 28 September 2006 is die oorskot van keiserin [[Prinses Dagmar van Denemarke|Maria Fjodorowna]], die moeder van Nikolaas II wat in 1928 in [[Denemarke]] oorlede is, in die kerk herbegrawe.

Elke jaar word op die volgende datums herdenkingsdienste in die katedraal gehou:

*5 Januarie – [[Elisabeth van Rusland|Elisabeth Petrowna]] (†1761)
*30 Januarie – Die vermoorde groothertoë (†1918)
*10 Februarie – [[Pieter I van Rusland|Pieter I]] (†1725)
*3 Maart – Nikolaas I (†1855)
*14 Maart – Alexander II (†1881)
*24 Maart – [[Paul van Rusland|Paul I]] (†1801)
*19 Mei – Katharina I (†1727)
*19 Julie – [[Pieter III van Rusland|Pieter III]] (†1762)
*13 Oktober – Keiserin Maria Fjodorowna (†1928)
*30 Oktober – [[Anna van Rusland|Keiserin Anna Ioannowna]] (†1740)
*2 November – Aleksander III (†1894)
*20 November – [[Katharina II van Rusland|Katharina die Grote]] (†1796)

==Ander kerke en uitbeeldings==
[[Beeld:Banknote 50 rubles 2004 front.jpg|240px|duimnael|links|Die Russiese 50-dollarnoot met die Katedraal van Petrus en Paulus op die agtergrond. Die katedraal is ook 'n watermerk.]]
Op die dorp Somino van die Boksitogorski-distrik in die [[Leningrad-oblast]] is ’n katedraal met dieselfde naam. Op sy dak is 'n kleiner weergawe van die engel van die Katedraal van Petrus en Paulus. Op die dorp [[Saratof]] in die [[Saratof-oblast]] is ook 'n [[Katolieke]] kerk met dié naam.

Daar is ook Katedrale van Petrus en Paulus op feitlik al die vastelande van die wêreld.

Die Katedraal van Petrus en Paulus in Sint Petersburg word op die agtergrond van die voorkant van die moderne Russiese 50-roebelbanknoot uitgebeeld, en was vroeër ook op die 50&amp;nbsp;000-roebelnoot van 1995.

Die beeld van die engel op die spits van die Katedraal van Petrus en Paulus was van 2001 tot 2004 die logo van die televisiekanaal Vyfde Kanaal.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Lêer:SPB St. Peter and Paul Cathedral, photochrome 1896-1897 (LoC).jpg|{{Middel|’n Ou poskaart van die Katedraal van Petrus en Paulus.}}
Lêer:Воссозданный корабль Полтава 2H1A8328WI.jpg|{{Middel|Die aansig van die Newarivier af.}}
Lêer:St peter and paul cathedral royal doors.jpg|{{Middel|Die boonste deel van die ikonostase.}}
Lêer:Peter and Paul Cathedral Interior1, St. Petersburg, Russia.jpg|{{Middel|Die heilige deur en onderste deel van die ikonostase.}}
Lêer:Peter and Paul Cathedral Interior3, St. Petersburg, Russia.jpg|{{Middel|Die mosaïekplafon en 'n kandelaar.}}
Lêer:Витраж в Петропавловском соборе.jpg|{{Middel|’n Glasvenster.}}
Lêer:Burials at Peter and Paul Cathedral (St. Petersburg) scheme EN by shakko.jpg|{{Middel|Die uitleg van die tsaars se grafte.}}
Lêer:Peter-und-Paul-Festung in Sant-Petersburg..40 origWI.jpg|{{Middel|'n Unieke sonsondergang in Sint Petersburg.}}
Lêer:Petropavlovka.jpg|{{Middel|Die verligte kerk in die nag.}}
Lêer:St. Peter and Paul Cathedral, Saint-Petersberg.JPG|{{Middel|Die kerk met 'n deel van die stad op die agtergrond.}}

&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

===Bronne===
{{refbegin|3}}
* Краеведческие записки. — СПб., 1994. — Вып. 2 : Петропавловский собор и Великокняжеская усыпальница. — 365 с.
* ''Логунова М. О., Скоробогая О. В.'' Час иконостаса // Русский меценат. — СПб. Апрель 2013. — С. 22-26.
* ''Логунова М. О.'' Тема ключей в иконостасе Петропавловского собора // Труды государственного музея истории Санкт-Петербурга: исследования и материалы. Вып. 22 / Гос. музей истории С.-Петербурга. — СПб., 2012. — С. 157—167.
* ''Логунова М. О.'' Печальные ритуалы императорской России // Печальные ритуалы императорской России. — М.-СПб. : Центрполиграф, 2011.
* ''Логунова М. О.'' Петропавловская крепость // Петропавловская крепость. — СПб.: Альфа-колор, 2003.
* ''DeAgostini'' Православные храмы. Путешествие по святым местам — Выпуск № 11, 2012 — Петропавловский собор (собор во имя первоверховных апостолов Петра и Павла) Санкт-Петербург
* ''Gerasimova J.'' The Iconostasis of Peter the Great in the Peter and Paul Cathedral in St. Petersburg (1722—1729).— Amsterdam, 2004
{{refend}}

== Skakels ==
* [https://web.archive.org/web/20100817014152/http://www.spbmuseum.ru/peterpaul/info/ Die amptelike webtuiste van die Katedraal van Petrus en Paulus in Sint Petersburg]
* [https://tour-planet.com/articles/50 Artikel oor die Katedraal van Petrus en Paulus] Uitstallings, besigheidsure, hoe om daar te kom en indrukke van toeriste.
* [http://walkspb.ru/zd/petrop_sobor.html Die geskiedenis en foto's van die katedraal] by {{Wayback|url=http://walkspb.ru/zd/petrop_sobor.html |date=20100523193254 }}
* [http://funeral-spb.narod.ru/necropols/ppk/ppk.html Die Katedraal van Petrus en Paulus op funeral-spb.narod.ru] by {{Wayback|url=http://funeral-spb.narod.ru/necropols/ppk/ppk.html |date=20090214002649 }}
{{Commons-kategorie inlyn|Saint_Peter_&amp;_Paul_Cathedral}}
{{vertaaluit| taalafk = ru | il = Петропавловский собор}}
{{Koördinate|59.9502|N|30.3164|O|type:landmark|aansig=titel}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Geboue en strukture in Sint Petersburg]]
[[Kategorie:Katedrale]]
[[Kategorie:Kerkgeboue in Rusland]]</text>
      <sha1>6og78zmghk7q4v5w0rja9un7s91igzz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hinrich Lichtenstein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76276</id>
    <revision>
      <id>2921423</id>
      <parentid>2865290</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Terug in Duitsland */ verbeter</comment>
      <origin>2921423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9852" sha1="829kghb127eql4fc6zwsvstg2iz9nkc" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Wetenskaplike
| naam                      = Hinrich Lichtenstein
| beeld                     = Martin Lichtenstein.jpg
| breedte                   = 220
| beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| beeldonderskrif           = 
| geboortenaam              = Martin Hinrich Carl Lichtenstein
| geboortedatum             = [[10 Januarie]] [[1780]]
| geboorteplek              = [[Hamburg]]
| sterftedatum              = {{SDEO|1780|1|10|1857|9|2}}
| sterfteplek               = Op see tussen Korsør en [[Kiel, Duitsland|Kiel]]
| plek van graf             = 
| blyplek                   = 
| burgerskap                = 
| nasionaliteit             = [[Duitsland]]
| vakgebied                 = natuurkundige en dierkundige
| werkplek                  = 
| alma mater                = 
| doktorale promotor        = 
| akademiese adviseurs      = 
| doktorale studente        = 
| ander studente            = 
| bekend vir                = Lichtensteins zandhoen
| beïnvloed deur            = 
| invloed op                = 
| toekennings               = 
| handtekening              = 
| webblad                   = 
| voetnotas                 = 
}}

'''Hinrich Lichtenstein''' ([[10 Januarie]] [[1780]] – [[2 September]] [[1857]]) was 'n Duitse geneesheer, skrywer en veelsydige geleerde. Hy het sy loopbaan in [[Suid-Afrika]] begin en sou later 'n wêreldbekende wetenskaplike word.  Hy het die [[Kaap die Goeie Hoop]] van 1802 tot 1806 besoek en deur sy boeke en artikels lewer hy 'n besondere bydrae tot die kultuurhistoriese geskiedskrywing en die kennis van die plant- en dierelewe van Suid-Afrika.

== Biografie ==
[[Lêer:Martin Lichtenstein00.jpg|duimnael|links|upright|Hinrich Lichtenstein (ca. 1806)]]
'''Martin Hinrich Carl Lichtenstein''' is op 10 Januarie 1780 in [[Hamburg]] gebore. In sy voorgeslagte was verskeie bekende geleerdes van die 18de en 19de eeu. Hy studeer in die geneeskunde aan die universiteite  van [[Helmstedt]], [[Jena]] en [[Göttingen]]. Op  23 Desember 1802 arriveer hy aan die Kaap as huisarts vir die [[Bataafse Republiek]] se goewerneur, luit.-genl. [[Jan Willem Janssens]], en sy gesin en as privaatonderwyser vir die goewerneur se seun.

In 1811 word Lichtenstein die eerste professor in dierkunde aan die [[Humboldt-universiteit]] in [[Berlyn]], in 1813 ook die direkteur van die Natuurkundige Museum in Berlyn en kort daaran stig hy die dieretuin in die stad. Lichtenstein het 'n besondere musikale talent gehad en was lid van die Berlynse sangakademie. Hy sterf na 'n [[tweegeveg]] op 2 September 1857 op 'n skip op die [[Baltiese See]].

== Sy reise ==
Gedurende sy verblyf aan die Kaap het Lichtenstein kommissaris-generaal [[Jacob Abraham de Mist]] op 'n uitgebreide reis na die binneland van die kolonie vergesel. Die doel van die ekspedisie was Bataafse magsvertoon. Die geselskap het uit 50 lede bestaan en het te perd en met ses waens gereis. Ook De Mist se dogter Augusta was deel van die groep. Lichtenstein was die geneesheer, maar sy eie doel was om monsters van [[plant]]e en [[dier]]e te versamel.

Op 9 Oktober het hulle vertrek na [[Saldanhabaai]], oor die [[Bergrivier]] en die [[Olifantsrivier]], via die [[Hantam]], Nardouwsberg en na die grensplaas Akkerendam (by die huidige [[Calvinia]]). Van hier uit weer suid deur die [[Roggeveld]], die Warm en [[Koue Bokkeveld]], die [[Roodezand]], langs die [[Breederivier]] na die sendingstasie [[Genadendal]]. Van hier af ooswaarts langs die kusgebiede van [[Swellendam]], [[Mosselbaai]], [[Knysna]], [[Plettenbergbaai]] na [[Algoabaai]]. Hier het 'n groep koloniste en die Waldeck-regiment onder kapt. Ludwig Alberti by hulle aangesluit. Vanaf [[Bethelsdorp]] slaan De Mist 'n noordoostelike koers in  deur die [[Zuurveld]] na die [[Groot-Visrivier]]. Die terugtog was verby [[Bruintjieshoogte]], deur die [[Camdeboo]], [[Karoo]], [[Hexrivierberge]], [[Stellenbosch]] en die Hottentots-Holland-kom. Langs die pad het Lichtenstein so baie siekes behandel, veral teen rumatiek, dat sy voorraad Halle medicines ([[Hollandse medisyne]])  vinnig opgeraak het en hy begin het om plaaslike medisinale plante te bestudeer. Op 23 Maart 1804 was hulle in Kaapstad terug.

In September 1804 is hy op 'n kort besoek aan Swellendam en omgewing. By sy terugkoms word hy opgedra om die infanteriebataljon van die [[Khoikhoi]] op 'n ekspedisie na die binneland te vergesel.

In 1805 vergesel Lichtenstein en drie ander die landdros van [[Tulbagh]] na [[Kuruman]] om verslag te lewer oor gemeenskappe oor die koloniale grens.  Hulle vertrek op 7 Mei met 3 waens  en reis deur die Warm en Koue Bokkeveld, die Karoo en Roggeveld tot by eerw. Kicherer se sendingpos aan die [[Sakrivier]]. Hier het enkele burgers by hulle aangesluit om hulle teen [[Boesman]]aanvalle te beskerm. By die [[Kurumanrivier]] draai hulle om en is op 7 Augustus terug in Kaapstad.

Teen die middel van Augustus 1805 beveel die goewerneur vir Lichtenstein om die noordelike grensgebied van die kolonie, [[Betsjoeanaland]] en die Roggeveld te besoek om die koloniste teen [[pokke]] in te ent. Die doel daarmee was om die verspreiding van pokkies suidwaarts te probeer stuit.

Omdat Lichtenstein se persoonlike doel met die reise was om wetenskaplike navorsing te doen, het hy altyd 'n groot versameling boeke en wetenskaplike instrumente soos mikroskope, 'n teleskoop, skoenlappernette, papier om plante in te droog en 'n kis versterkwater om reptiele in te bewaar saam gebring.

Tydens die Britse aanval en oorname van die Kaap veg Lichtenstein saam in die [[Slag van Blaauwberg]]. Op 5 Maart 1806 verlaat hy die Kaap in die gevolg van die goewerneur. Voor hy die Kaap verlaat, het hy eers sy versameling van plant- en dieremateriaal wetenskaplik georden.

== Boeke en artikels ==
Na sy terugkeer in Duitsland publiseer Lichtenstein sy ''Reisen im Südlichen Afrika in den Jahren 1803, 1804, 1805 und 1806''. Kort daarna verskyn vertalings hiervan in Nederlands, Frans en Engels sowel as ander boeke en wetenskaplike artikels. Dit bevat etnografiese, plantkundige, dierkundige en aardrykskundige gegewens oor die gebiede wat hy besoek het en beskrywings van die plase en die bewoners. Met die skryf hiervan het hy sy eie notas gebruik, maar ook Janssens en De Mist se dagboeke en aantekeninge was vir hom beskikbaar.

Hy was duidelik beïndruk met die koloniale en afgesonderde leefwyse van die koloniste alhoewel hy soms bewus geword het van die swak onderlinge verhoudinge tussen hulle. 'n Groot deel van sy werk bestaan uit 'n breedvoerige beskrywing van die mense se woonhuise, hul lewenswyse en  die boerdery, maar ook hul geaardheid en hul armoede. Hy beskryf in besonderhede die trekboere se voedsel  en hul lewe van uiterste selfversorging. Die stryd tussen die koloniste enersyds en die Boesman, Khoikhoi en [[Xhosa]] andersyds was vir hom duidelik. Hy bly egter objektief in sy beskrywing.

Sy opmerkings oor die taal wat die trekboere gepraat het, word vandag beskou as die eerste stappe in die ontwikkeling van Afrikaans. Ook die taal en leefwyse van die Afrika-volkere het hom geïnteresseer. Gevolglik is sy eerlike en onbevooroordeelde verslag van sy reise 'n belangrike dokument vir die moderne geskiedskrywer. Dit gee 'n beeld van die kolonie op die vooraand van die Britse besetting.  Later jare het hy nog werke gepubliseer oor die [[voëls]] en ander diere aan die Kaap. Verskeie ongepubliseerde manuskripte word in Berlyn bewaar.

== Terug in Duitsland ==
Met 'n 600 tot 700 [[spesie]]s van plante en diere het hy in [[Europa]] teruggekeer. Daar word vermoed dat byna die helfte daarvan nuut was vir die wetenskap van daardie tyd. Vanaf 1810 was hy 'n dosent en later professor in die dierkunde aan die universiteit in Berlyn. In 1841 stig hy die Berlynse Tiergarten nadat hy koning Frederik Willem 4  van Pruise omgehaal het om 'n deel van die paleistuine vir die doel af te staan. Onder Lichtenstein se leiding het die dieretuin en museum wêreldberoemd geword. Met sy latere navorsing het hy baie gedoen om die Suid-Afrikaanse plant- en dierkunde op 'n wetenskaplike grondslag te plaas. Hy beskryf nuwe spesies en 'n aantal word na Lichtenstein vernoem, o.a. die [[rooibok]] en die Zimbabwiese [[mofhartbees]].

== Sien ook ==
* [[Lys van botaniste volgens outeursafkorting]]

== Bibliografie ==
* Brown, A.C. (red.): History of scientific endeavour in South Africa: a collection of essays published on the occasion of the centenary of the Royal Society of South Africa. Kaapstad: [[Royal Society of South Africa]]/Universiteit Kaapstad, 1977.
* Burman, Jose: Towards the far horizon. The story of the ox-wagon in South Africa. Kaapstad: Human en Rousseau, 1988. {{ISBN|0-7981-2411-3}}
* De Mist, Augusta Uitenhage: diary of a journey to the Cape of Good Hope and the interior of Africa in 1802 and 1803. Kaapstad: Balkema, 1954.
* De Villiers, Anna: Volksgebruike uit vervloë dae. Johannesburg: S.A.U.K., s.j.
* Dictionary of South African Biography, deel 3. Kaapstad: Tafelberg vir Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, 1977. {{ISBN|0-624-00849-5}}
* Eloff, F.C. en R.J. Labuschagne: Ontdekkers van Afrika. Johannesburg: S.A.U.K., 1966.
* Eybers, G.W.: Op die voetspoor van die ou reisigers - stories uit Kolbe, Barrow, Lichtenstein en Campbell. Kaapstad: Maskew Miller, 1926.
* Green, Lawrence G.: Karoo. Kaapstad: Howard Timmins, 1955.
* Green, Lawrence G.: When the journey's over. Kaapstad: Howard Timmins, 1972. {{ISBN|0-86978-030-1}}
* Logie, Bartle: Two for the road. In the wagon-tracks of De Mist and Lichtenstein. Hunters Retreat: Bluecliff, 2003. {{ISBN|0-620-30946-6}}
* Palmer, Eve: The plains of Camdeboo. Londen: Fontana, 1974.

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Lichtenstein, Hinrich}}
[[Kategorie:Duitse bioloë]]
[[Kategorie:Geboortes in 1780]]
[[Kategorie:Sterftes in 1857]]</text>
      <sha1>829kghb127eql4fc6zwsvstg2iz9nkc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921424</id>
      <parentid>2921423</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:08:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Terug in Duitsland */ verbeter</comment>
      <origin>2921424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10001" sha1="03zxdjcu4e4pb96axjj5o61z4jem4m4" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Wetenskaplike
| naam                      = Hinrich Lichtenstein
| beeld                     = Martin Lichtenstein.jpg
| breedte                   = 220
| beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| beeldonderskrif           = 
| geboortenaam              = Martin Hinrich Carl Lichtenstein
| geboortedatum             = [[10 Januarie]] [[1780]]
| geboorteplek              = [[Hamburg]]
| sterftedatum              = {{SDEO|1780|1|10|1857|9|2}}
| sterfteplek               = Op see tussen Korsør en [[Kiel, Duitsland|Kiel]]
| plek van graf             = 
| blyplek                   = 
| burgerskap                = 
| nasionaliteit             = [[Duitsland]]
| vakgebied                 = natuurkundige en dierkundige
| werkplek                  = 
| alma mater                = 
| doktorale promotor        = 
| akademiese adviseurs      = 
| doktorale studente        = 
| ander studente            = 
| bekend vir                = Lichtensteins zandhoen
| beïnvloed deur            = 
| invloed op                = 
| toekennings               = 
| handtekening              = 
| webblad                   = 
| voetnotas                 = 
}}

'''Hinrich Lichtenstein''' ([[10 Januarie]] [[1780]] – [[2 September]] [[1857]]) was 'n Duitse geneesheer, skrywer en veelsydige geleerde. Hy het sy loopbaan in [[Suid-Afrika]] begin en sou later 'n wêreldbekende wetenskaplike word.  Hy het die [[Kaap die Goeie Hoop]] van 1802 tot 1806 besoek en deur sy boeke en artikels lewer hy 'n besondere bydrae tot die kultuurhistoriese geskiedskrywing en die kennis van die plant- en dierelewe van Suid-Afrika.

== Biografie ==
[[Lêer:Martin Lichtenstein00.jpg|duimnael|links|upright|Hinrich Lichtenstein (ca. 1806)]]
'''Martin Hinrich Carl Lichtenstein''' is op 10 Januarie 1780 in [[Hamburg]] gebore. In sy voorgeslagte was verskeie bekende geleerdes van die 18de en 19de eeu. Hy studeer in die geneeskunde aan die universiteite  van [[Helmstedt]], [[Jena]] en [[Göttingen]]. Op  23 Desember 1802 arriveer hy aan die Kaap as huisarts vir die [[Bataafse Republiek]] se goewerneur, luit.-genl. [[Jan Willem Janssens]], en sy gesin en as privaatonderwyser vir die goewerneur se seun.

In 1811 word Lichtenstein die eerste professor in dierkunde aan die [[Humboldt-universiteit]] in [[Berlyn]], in 1813 ook die direkteur van die Natuurkundige Museum in Berlyn en kort daaran stig hy die dieretuin in die stad. Lichtenstein het 'n besondere musikale talent gehad en was lid van die Berlynse sangakademie. Hy sterf na 'n [[tweegeveg]] op 2 September 1857 op 'n skip op die [[Baltiese See]].

== Sy reise ==
Gedurende sy verblyf aan die Kaap het Lichtenstein kommissaris-generaal [[Jacob Abraham de Mist]] op 'n uitgebreide reis na die binneland van die kolonie vergesel. Die doel van die ekspedisie was Bataafse magsvertoon. Die geselskap het uit 50 lede bestaan en het te perd en met ses waens gereis. Ook De Mist se dogter Augusta was deel van die groep. Lichtenstein was die geneesheer, maar sy eie doel was om monsters van [[plant]]e en [[dier]]e te versamel.

Op 9 Oktober het hulle vertrek na [[Saldanhabaai]], oor die [[Bergrivier]] en die [[Olifantsrivier]], via die [[Hantam]], Nardouwsberg en na die grensplaas Akkerendam (by die huidige [[Calvinia]]). Van hier uit weer suid deur die [[Roggeveld]], die Warm en [[Koue Bokkeveld]], die [[Roodezand]], langs die [[Breederivier]] na die sendingstasie [[Genadendal]]. Van hier af ooswaarts langs die kusgebiede van [[Swellendam]], [[Mosselbaai]], [[Knysna]], [[Plettenbergbaai]] na [[Algoabaai]]. Hier het 'n groep koloniste en die Waldeck-regiment onder kapt. Ludwig Alberti by hulle aangesluit. Vanaf [[Bethelsdorp]] slaan De Mist 'n noordoostelike koers in  deur die [[Zuurveld]] na die [[Groot-Visrivier]]. Die terugtog was verby [[Bruintjieshoogte]], deur die [[Camdeboo]], [[Karoo]], [[Hexrivierberge]], [[Stellenbosch]] en die Hottentots-Holland-kom. Langs die pad het Lichtenstein so baie siekes behandel, veral teen rumatiek, dat sy voorraad Halle medicines ([[Hollandse medisyne]])  vinnig opgeraak het en hy begin het om plaaslike medisinale plante te bestudeer. Op 23 Maart 1804 was hulle in Kaapstad terug.

In September 1804 is hy op 'n kort besoek aan Swellendam en omgewing. By sy terugkoms word hy opgedra om die infanteriebataljon van die [[Khoikhoi]] op 'n ekspedisie na die binneland te vergesel.

In 1805 vergesel Lichtenstein en drie ander die landdros van [[Tulbagh]] na [[Kuruman]] om verslag te lewer oor gemeenskappe oor die koloniale grens.  Hulle vertrek op 7 Mei met 3 waens  en reis deur die Warm en Koue Bokkeveld, die Karoo en Roggeveld tot by eerw. Kicherer se sendingpos aan die [[Sakrivier]]. Hier het enkele burgers by hulle aangesluit om hulle teen [[Boesman]]aanvalle te beskerm. By die [[Kurumanrivier]] draai hulle om en is op 7 Augustus terug in Kaapstad.

Teen die middel van Augustus 1805 beveel die goewerneur vir Lichtenstein om die noordelike grensgebied van die kolonie, [[Betsjoeanaland]] en die Roggeveld te besoek om die koloniste teen [[pokke]] in te ent. Die doel daarmee was om die verspreiding van pokkies suidwaarts te probeer stuit.

Omdat Lichtenstein se persoonlike doel met die reise was om wetenskaplike navorsing te doen, het hy altyd 'n groot versameling boeke en wetenskaplike instrumente soos mikroskope, 'n teleskoop, skoenlappernette, papier om plante in te droog en 'n kis versterkwater om reptiele in te bewaar saam gebring.

Tydens die Britse aanval en oorname van die Kaap veg Lichtenstein saam in die [[Slag van Blaauwberg]]. Op 5 Maart 1806 verlaat hy die Kaap in die gevolg van die goewerneur. Voor hy die Kaap verlaat, het hy eers sy versameling van plant- en dieremateriaal wetenskaplik georden.

== Boeke en artikels ==
Na sy terugkeer in Duitsland publiseer Lichtenstein sy ''Reisen im Südlichen Afrika in den Jahren 1803, 1804, 1805 und 1806''. Kort daarna verskyn vertalings hiervan in Nederlands, Frans en Engels sowel as ander boeke en wetenskaplike artikels. Dit bevat etnografiese, plantkundige, dierkundige en aardrykskundige gegewens oor die gebiede wat hy besoek het en beskrywings van die plase en die bewoners. Met die skryf hiervan het hy sy eie notas gebruik, maar ook Janssens en De Mist se dagboeke en aantekeninge was vir hom beskikbaar.

Hy was duidelik beïndruk met die koloniale en afgesonderde leefwyse van die koloniste alhoewel hy soms bewus geword het van die swak onderlinge verhoudinge tussen hulle. 'n Groot deel van sy werk bestaan uit 'n breedvoerige beskrywing van die mense se woonhuise, hul lewenswyse en  die boerdery, maar ook hul geaardheid en hul armoede. Hy beskryf in besonderhede die trekboere se voedsel  en hul lewe van uiterste selfversorging. Die stryd tussen die koloniste enersyds en die Boesman, Khoikhoi en [[Xhosa]] andersyds was vir hom duidelik. Hy bly egter objektief in sy beskrywing.

Sy opmerkings oor die taal wat die trekboere gepraat het, word vandag beskou as die eerste stappe in die ontwikkeling van Afrikaans. Ook die taal en leefwyse van die Afrika-volkere het hom geïnteresseer. Gevolglik is sy eerlike en onbevooroordeelde verslag van sy reise 'n belangrike dokument vir die moderne geskiedskrywer. Dit gee 'n beeld van die kolonie op die vooraand van die Britse besetting.  Later jare het hy nog werke gepubliseer oor die [[voëls]] en ander diere aan die Kaap. Verskeie ongepubliseerde manuskripte word in Berlyn bewaar.

== Terug in Duitsland ==
Met 'n 600 tot 700 [[spesie]]s van plante en diere het hy in [[Europa]] teruggekeer. Daar word vermoed dat byna die helfte daarvan nuut was vir die wetenskap van daardie tyd. Vanaf 1810 was hy 'n dosent en later professor in die dierkunde aan die universiteit in Berlyn. In 1841 stig hy die Berlynse Tiergarten nadat hy koning Frederik Willem 4  van Pruise omgehaal het om 'n deel van die paleistuine vir die doel af te staan. Onder Lichtenstein se leiding het die dieretuin en museum wêreldberoemd geword. Met sy latere navorsing het hy baie gedoen om die Suid-Afrikaanse plant- en dierkunde op 'n wetenskaplike grondslag te plaas. Hy beskryf nuwe spesies en 'n aantal word na Lichtenstein vernoem, o.a. die [[rooibok]] en die Zimbabwiese [[mofhartbees]].

Die standaard skrywer afkorting '''Licht.''' word gebruik om Hinrich Lichtenstein as die skrywer aan te dui wanneer 'n botaniese naam gebruik word.

== Sien ook ==
* [[Lys van botaniste volgens outeursafkorting]]

== Bibliografie ==
* Brown, A.C. (red.): History of scientific endeavour in South Africa: a collection of essays published on the occasion of the centenary of the Royal Society of South Africa. Kaapstad: [[Royal Society of South Africa]]/Universiteit Kaapstad, 1977.
* Burman, Jose: Towards the far horizon. The story of the ox-wagon in South Africa. Kaapstad: Human en Rousseau, 1988. {{ISBN|0-7981-2411-3}}
* De Mist, Augusta Uitenhage: diary of a journey to the Cape of Good Hope and the interior of Africa in 1802 and 1803. Kaapstad: Balkema, 1954.
* De Villiers, Anna: Volksgebruike uit vervloë dae. Johannesburg: S.A.U.K., s.j.
* Dictionary of South African Biography, deel 3. Kaapstad: Tafelberg vir Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, 1977. {{ISBN|0-624-00849-5}}
* Eloff, F.C. en R.J. Labuschagne: Ontdekkers van Afrika. Johannesburg: S.A.U.K., 1966.
* Eybers, G.W.: Op die voetspoor van die ou reisigers - stories uit Kolbe, Barrow, Lichtenstein en Campbell. Kaapstad: Maskew Miller, 1926.
* Green, Lawrence G.: Karoo. Kaapstad: Howard Timmins, 1955.
* Green, Lawrence G.: When the journey's over. Kaapstad: Howard Timmins, 1972. {{ISBN|0-86978-030-1}}
* Logie, Bartle: Two for the road. In the wagon-tracks of De Mist and Lichtenstein. Hunters Retreat: Bluecliff, 2003. {{ISBN|0-620-30946-6}}
* Palmer, Eve: The plains of Camdeboo. Londen: Fontana, 1974.

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Lichtenstein, Hinrich}}
[[Kategorie:Duitse bioloë]]
[[Kategorie:Geboortes in 1780]]
[[Kategorie:Sterftes in 1857]]</text>
      <sha1>03zxdjcu4e4pb96axjj5o61z4jem4m4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds Arnold Meiring.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>76307</id>
    <revision>
      <id>2921195</id>
      <parentid>1169918</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:06:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="407" sha1="3fp7k5ws4v1801p6kj0zrndyczze4bj" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. [[Arnold Meiring]]
|bron=NG gemeente Rondebosch, 1891-1991
|datum=Omstreeks 1935
|daarsteller=Morné van Rooyen 
|outeur=Waarskynlik Akkersdyk
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>3fp7k5ws4v1801p6kj0zrndyczze4bj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abell 3266</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78901</id>
    <revision>
      <id>2921176</id>
      <parentid>2902543</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2727" sha1="q9ppsn7vn1425i31myy8orde0z4b0pm" xml:space="preserve">{{Inligtingskas sterrestelselswerm
| naam= Abell 3266
| beeld= 
| onderskrif= 
| soort= [[Sterrestelselswerm]]
| sterrebeeld= [[Net (sterrebeeld)|Net]]
| tipe= 
| RK= {{RK|04|31|12}}&lt;ref name=&quot;abell&quot;&gt;{{cite web
  | title=Heasarc Browse
  | work=Result for Abell 3266
  | url=http://heasarc.gsfc.nasa.gov/db-perl/W3Browse/w3table.pl?tablehead=name%3Dabell&amp;Action=More+Options
  | accessdate=2010-10-03
  | archive-date=2017-01-04
  | archive-url=https://web.archive.org/web/20170104172006/http://heasarc.gsfc.nasa.gov/db-perl/W3Browse/w3table.pl?tablehead=name=abell&amp;Action=More+Options
  | url-status=dead
  }}&lt;/ref&gt;
| Dek= {{Dek|-61|28|00}}&lt;ref name=&quot;abell&quot; /&gt;
| afstand= 809 miljoen
| rooiverskuiwing= 0,05890 (17&amp;nbsp;658&amp;nbsp;km/s)&lt;ref name=&quot;NED&quot;&gt;{{cite web
 | url = http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=Abell+3266&amp;extend=no
 | title = NED-resulte vir Abell 3266
 | publisher = Nasa/Ipac Extragalactic Database (NED)
 | accessdate = 17 Maart 2012
 | postscript = 
 | archive-date = 13 Junie 2020
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200613050244/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=Abell%203266&amp;extend=no
 | url-status = dead
 }}&lt;/ref&gt;
| helderste=
| aantal= 
| massa= 
| name= Geen
}}

'''Abell 3266''' is een van die grootste [[sterrestelselswerm]]s in die suidelike lugruim en een van die grootste massakonsentrasies in die nabye [[heelal]]. Dit is in die [[Horologium-superswerm|Horologium-Reticulum-superswerm]] geleë.

Die departement van fisika aan die Universiteit van Maryland het ontdek ’n groot massa [[gas]] trek deur die swerm met ’n spoed van 750&amp;nbsp;km/s. Dit het ’n massa van miljarde [[sonmassa]]s, is sowat 3&amp;nbsp;miljoen [[ligjare]] in deursnee en is een van die grootstes in sy soort.&lt;ref&gt;http://www.spacedaily.com/reports/XMM_Newton_Spots_Greatest_Ball_Of_Fire.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160913190549/http://www.spacedaily.com/reports/XMM_Newton_Spots_Greatest_Ball_Of_Fire.html |date=13 September 2016 }} XMM-Newton Spots Greatest Ball of Fire&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.esa.int/esaSC/SEMWD1AATME_index_0.html XMM-Newton spots the greatest of great balls of fire&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Abell-katalogus]]
* [[Portaal:Sterrekunde|Sterrekundeportaal]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://simbad3.u-strasbg.fr/sim-id.pl?protocol=html&amp;Ident=A3266 Abel 3266 op SIMBAD]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Abell 3266|Engelse Wikipedia]]

{{Lug3|04|31|12|-|61|28|00|809000000|aansig=titel}}
{{ruimtesaadjie}}

[[Kategorie:Abell-voorwerpe|3266]]
[[Kategorie:Sterrestelselswerms]]</text>
      <sha1>q9ppsn7vn1425i31myy8orde0z4b0pm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds PJ Conradie.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>79571</id>
    <revision>
      <id>2921182</id>
      <parentid>1198644</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="411" sha1="9q5av2bxebjpowf69tjlsvfu7bduw4j" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. P.J. Conradie, leraar van onder meer die [[NG gemeente Mariental]]
|bron=''Ons Kerk Album''
|datum=1910
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>9q5av2bxebjpowf69tjlsvfu7bduw4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruikerbespreking:Revi C.</title>
    <ns>3</ns>
    <id>80355</id>
    <revision>
      <id>2921213</id>
      <parentid>2921041</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:15:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pathoschild</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])</comment>
      <origin>2921213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1122" sha1="5b8qtz4dnjnrhc9ts3mku14m3gujbq8" xml:space="preserve">__NOINDEX__&lt;div class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!&lt;/span&gt;]]

'''&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt; BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX &lt;/span&gt;''(Script)''&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.&lt;/span&gt;'''

Instead, please leave your message following site:
&lt;br /&gt;
[[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff &lt;!--(I am {{int:Group-sysop}} there)--&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there)
&lt;br /&gt;
[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...)

Messages left on this page may be reverted or moved without any response.&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>5b8qtz4dnjnrhc9ts3mku14m3gujbq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds JR Lückhoff.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>82300</id>
    <revision>
      <id>2921198</id>
      <parentid>1218170</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="378" sha1="ng1dz5umqmzb8gp4rqgwvuukmc0tjni" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds J.R. Lückhoff
|bron=Album van die NG Sinode 1957
|datum=April 1957
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>ng1dz5umqmzb8gp4rqgwvuukmc0tjni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Australiese nasionale krieketspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83254</id>
    <revision>
      <id>2921294</id>
      <parentid>2905189</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:13:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Invoering en vestiging van krieket */ Skakel</comment>
      <origin>2921294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123355" sha1="2uvodeu9xonc39bdnqqw1ht8jblo7f0" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die Australiese nasionale manskrieketspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouekrieketspan, sien [[Australiese nasionale vrouekrieketspan]].''
{{Inligtingskas Krieketspan
| naam                  = Australië
| beeld                 = Kenteken van die Australiese nasionale krieketspan.svg
| byskrif               = Kenteken van die Australiese nasionale krieketspan
| bynaam                = 
| konferensie           = [[Krieket Australië]]
| toetskaptein          = [[Steve Smith]]
| edi-kaptein           = [[Mitchell Marsh]]
| t20i-kaptein          = Mitchell Marsh
| afrigter              = {{vlagikoon|Australië}} [[Andrew McDonald]]
| toetsstatusjaar       = 1877
| ikr_status            = Volle lid
| ikr_aansluiting       = 1909
| ikr_streek            = [[IKR Oos-Asië-Oseanië|Oos-Asië-Oseanië]]
| toetsrang             = 1ste
| beste_toetsrang       = 1ste (1 Januarie 1952)
| edi-rang              = 3de
| beste_edi-rang        = 1ste (1 Januarie 1990)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/icc-odi-one-day-rankings-number-one-team-australia-south-africa-chappell-hadlee-defeat/2017-02-05 |title=Australia hang on to No.1 ODI ranking |publisher=[[Krieket Australië]] |date=5 Februarie 2017 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| t20i-rang             = 3de
| beste_t20i-rang       = 1ste (1 Mei 2020)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1662828 |title=Australia advance to the top of men's Test and T20I rankings |date=1 Mei 2020 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| eerste_toets          = t {{Cr-EN}} op [[Melbourne-krieketveld]], [[Melbourne]]; 15–19 Maart 1877
| mees_onlangse_toets   = t {{Cr-EN}} op [[Sydney-krieketveld]], [[Sydney]]; 4–8 Januarie 2026
| aantal_toetse         = 882
| aantal_toetse_vanjaar = 1
| toetsrekord           = 426/235 (48,30%)&lt;br /&gt;(2 gelykop, 219 onbeslis)
| toetsrekord_vanjaar   = 1/0 (0 gelykop, 0 onbeslis)
| wtk_verskynings       = 4/4
| wtk_eerste            = [[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021|2019–2021]]
| wtk_beste             = '''Kampioen''' (in [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|2021–2023]])
| eerste_edi            = t {{Cr-EN}} op [[Melbourne-krieketveld]], [[Melbourne]]; 5 Januarie 1971
| mees_onlangse_edi     = t {{Cr-IN}} op [[Sydney-krieketveld]], [[Sydney]]; 25 Oktober 2025
| aantal_edis           = 1019
| aantal_edis_vanjaar   = 0
| edi-rekord            = 617/358 (60,55%)&lt;br /&gt;(9 gelykop, 35 onbeslis)
| edi-rekord_vanjaar    = 0/0&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wb_verskynings        = 13/13
| wb_eerste             = [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]]
| wb_beste              = '''Kampioen''' (in [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] en [[Krieketwêreldbeker 2023|2023]])
| kt_verskynings        = 9/9
| kt_eerste             = [[Kampioenetrofee 1998|1998]]
| kt_beste              = '''Kampioen''' (in [[Kampioenetrofee 2006|2006]] en [[Kampioenetrofee 2009|2009]])
| eerste_t20i           = t {{Cr-NZ}} op [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]; 17 Februarie 2005
| mees_onlangse_t20i    = t {{Cr-OM}} op [[Pallekele Internasionale Krieketstadion]], [[Pallekele]]; 20 Februarie 2026
| aantal_t20is          = 226
| aantal_t20is_vanjaar  = 7
| t20i-rekord           = 124/92 (54,87%)&lt;br /&gt;(3 gelykop, 7 onbeslis)
| t20i-rekord_vanjaar   = 2/5&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wt20-verskynings      = 10/10
| eerste_wt20           = [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]]
| beste_wt20            = '''Kampioen''' (in [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]])
| h_patroon_la          = 
| h_patroon_b           = _collar
| h_patroon_ra          = 
| h_patroon_broek       = 
| h_linkerarm           = FFFFF0
| h_liggaam             = FFFFF0
| h_regterarm           = FFFFF0
| h_broek               = FFFFF0
| a_patroon_la          = _aus_odi25
| a_patroon_b           = _aus_odi25
| a_patroon_ra          = _aus_odi25
| a_patroon_broek       = 
| a_linkerarm           = FFE000
| a_liggaam             = FFDF00
| a_regterarm           = FFE000
| a_broek               = FFE000
| t_patroon_la          = _aus_t20i25
| t_patroon_b           = _aus_t20i25
| t_patroon_ra          = _aus_t20i25
| t_patroon_broek       = 
| t_linkerarm           = 00363F
| t_liggaam             = 00363F
| t_regterarm           = 00363F
| t_broek               = 00363F
}}

Die '''Australiese nasionale krieketspan''' ([[Engels]]: ''Australia national cricket team'') is die nasionale [[krieket]]span wat [[Australië]] in [[toetskrieket|toets-]] en kitskrieket verteenwoordig. Dit word beheer en geadministreer deur [[Krieket Australië]] (''CA'', van Engels: ''Cricket Australia'') en is ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) met toets-, [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]- en [[Twintig20|T20I]]-status. Dit is die gesamentlike oudste span in toetskrieket, wat hul eerste toets reeds in 1877 teen [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] gespeel het.&lt;ref name=espncricinfo1&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/17735/scorecard/62396/australia-vs-england-1st-test-england-tour-of-australia-1876-77 |title=1st Test, Melbourne, Mar 15-19 1877, England tour of Australia |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die span speel ook [[internasionale eendagwedstryd|EDI]]- en [[Twintig20|T20I]]-krieket, hulle was deel van beide die eerste EDI, teen Engeland in die 1970/71-seisoen&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/17265/scorecard/64148/australia-vs-england-only-odi-england-marylebone-cricket-club-tour-of-australia-1970-71 |title=Only ODI, Melbourne, Jan 5 1971, England [Marylebone Cricket Club] tour of Australia |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en die eerste T20I, teen [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] in die 2004/05-seisoen,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/14897/scorecard/211048/new-zealand-vs-australia-only-t20i-australia-tour-of-new-zealand-2004-05 |title=Only T20I (D/N), Auckland, Feb 17 2005, Australia tour of New Zealand |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en het ook albei wedstryde gewen. Die span trek sy spelers hoofsaaklik van die spanne wat in die Australiese binnelandse kompetisies speel – die Sheffield Shield, die Australiese tuis-eendagreeks en die Big Bash-liga. Australië is tans (Februarie 2026) eerste op die IKR-toetsranglys, derde op die eendagranglys en derde op die Twintig20-wêreldranglys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/test |title=Men's Test Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=25 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Men's ODI Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=25 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026 |archive-date=17 Februarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=25 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Australiese krieketspan het reeds 882 toetswedstryde gespeel, 426 gewen, 235 verloor, 219 het onbeslis en twee gelykop geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283877.html |title=Records / Test matches / Team records / Results summary |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië is die suksesvolste span in toetskrieket, volgens algehele oorwinnings, wen-nederlaag-verhouding en wenrekord. Op 11 Junie 2023 het Australië die [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023]] se eindstryd teen Indië gewen. Tydens die [[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025]] is die verdedigende kampioen deur Suid-Afrika geklop.

Die Australiese krieketspan het reeds 1019 EDI-wedstryde gespeel, 617 gewen, 358 verloor, nege het gelykop en 35 onbeslis geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283878.html |title=Records / One-Day Internationals / Team records / Results summary |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië is die suksesvolste span in internasionale eendagwedstryde en hulle het tot dusver meer as 60% van hulle wedstryde gewen. Australië het agt keer in die eindstryd van die [[krieketwêreldbeker]]toernooi verskyn (in [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1996|1996]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] en [[Krieketwêreldbeker 2023|2023]]) en die eindstryd ses keer gewen: in 1987, 1999, 2003, 2007, 2015 en 2023; albei meer as enige ander span. Australië is ook die eerste span wat in vier agtereenvolgende eindstryde verskyn het (in 1996, 1999, 2003 en 2007), en hulle het sodoende die ou rekord van drie eindstrydverskynings van [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] (in 1975, [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] en [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]]) geëwenaar en is ook die eerste span wat drie agtereenvolgende krieketwêreldbekertoernooie gewen het (in 1999, 2003 en 2007). Die span was vir 34 wêreldbekerwedstryde onoorwonne, totdat [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] hulle op 19 Maart tydens die Krieketwêreldbeker 2011 se groepfase met vier paaltjies geklop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/9428278.stm |publisher=[[BBC]] |title=World Cup day 29 as it happened |date=19 Maart 2011 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In 2015 het hulle die tweede span geword wat ’n krieketwêreldbekertoernooi tuis gewen het, ná [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] (in [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]]). Australië het ook die IKR se [[Kampioenetrofee]] twee keer ingepalm (in [[Kampioenetrofee 2006|2006]] en [[Kampioenetrofee 2009|2009]]), tot dusver die enigste span wat dit twee agtereenvolgende keer kon wen.

Die Australiese krieketspan het reeds 226 Twintig20-wedstryde gespeel, 124 gewen, 92 verloor, drie het gelykop en sewe onbeslis geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283307.html |title=Records / Twenty20 Internationals / Team records / Results summary |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die span het die eindstryd van die IKR se [[T20I-wêreldbeker]]toernooi twee keer gehaal (in [[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] en [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]]) en die eindstryd een keer gewen: in 2021 teen Nieu-Seeland.

Op 12 Januarie 2019 het Australië sy 1&amp;nbsp;000ste oorwinning in internasionale krieket behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/971683 |title=Jhye Richardson sets up Australia's 1000th win |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle het Indië in die eerste EDI op die [[Sydney-krieketveld]] met 34 lopies gewen. 25 voormalige Australiese spelers is in die [[Internasionale Krieketraad]] se Heldesaal opgeneem.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Krieket Australië}}
[[Lêer:Australia-coloured-locator.png|duimnael|links|Krieket Australië se ses plaaslike beheerliggame is geskoei op die tradisionele deelstaatspanne]]
Krieket Australië (Engels: ''Cricket Australia'', ''CA''), voorheen bekend as die Australiese Krieketraad (AKR; Engels: ''Australian Cricket Borard'', ''ACB''), is die beheerliggaam vir enige krieket in Australië. Dit is in 1905 as die Australiese Beheerraad vir Internasionale Krieket (''Australian Board of Control for International Cricket'') gestig en is in 1973 in Australiese Krieketraad hernoem. Dit is as ’n Australiese publieke maatskappy gelys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://auscricket.com.au/about-us/board-of-directors/ |title=Board of Directors |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 15 Junie 1909 het Australië saam met [[Marylebone-krieketklub|Engeland]] en [[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]] die Imperiale Krieketkonferensie (IKK; nou [[Internasionale Krieketraad]], IKR) gestig.&lt;ref name=&quot;IKK&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963 |title=1909–1963 – Imperial Cricket Conference |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Krieket Australië bestaan uit ses plaaslike beheerliggame, wat elkeen ’n [[Deelstate en gebiede van Australië|deelstaat]] verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketaustralia.com.au/about/member-associations |title=Member Associations |publisher=Krieket Australië |date=2021 |accessdate=13 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613145100/https://www.cricketaustralia.com.au/about/member-associations |archive-date=13 Junie 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Krieket Australië bestuur al die Australië-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van toets-, EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en vir die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is Krieket Australië verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Australiese span.

Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Australië oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; ''Australia A'' is die tweede nasionale span van Australië en van hul wedstryde geniet [[Eersterangse krieket|eersterangse]] of A-lys-status.

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van krieket ===
[[Lêer:MCG-1864.JPG|duimnael|links|’n Krieketwedstryd op die [[Melbourne-krieketveld]] op 1 Januarie 1864]]
[[Lêer:Australian Aboriginal cricket team in England 1868.jpg|duimnael|links|Die [[Aborigines]]-krieketspan van die 1868-toer na Engeland met Charles Lawrence in die middel]]
Soos in ander dele van die wêreld het Britse kolonisasie die spel krieket na Australië gebring, wat vinnig gewildheid verwerf het. Die eerste bekende krieketwedstryd in Australië is in Desember 1803 in [[Sydney]] gespeel en volgens ’n verslag in die ''Sydney Gazette'' op 8 Januarie 1804 was dié spel in die nuwe kolonie reeds goed gevestig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/625962 |title=SYDNEY. |newspaper=The Sydney Gazette and New South Wales Advertiser (NSW : 1803–1842) |location=[[Nieu-Suid-Wallis]] |date=8 Januarie 1804 |accessdate=25 Februarie 2026 |page=3 |publisher=[[Nasionale Biblioteek van Australië]]}}&lt;/ref&gt; Teen 1826 is krieketklubs soos die Currency Krieketklub, die Militêre Krieketklub en die Australiese Krieketklub gestig. Van hierdie vroeë wedstryde is op Hydepark&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/2214952 |title=Cricket Match |newspaper=The Sydney Gazette and New South Wales Advertiser |page=2 |date=12 Desember 1833 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en Racecourse&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/42009154 |title=The Return Cricket Match |newspaper=The Australian |date=7 Februarie 1834 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; aangebied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/42008154 | title=Military – First Innings |newspaper=The Australian |date=28 Februarie 1834 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=PictorialHistory&gt;{{en}} {{cite book |author=Jack Pollard |title=The Pictorial History of Australian Cricket (hersiene uitgawe) |publisher=J.M Dent Pty Ltd &amp; Australian Broadcasting Corporation |location=Boronia |year=1986 |isbn=0-86770-043-2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/2215806 |title=The Grand Cricket Match |newspaper=The Sydney Gazette and New South Wales Advertiser |page=2 |date=5 April 1834 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/42006834 |title=Immigrants. First Innings. |newspaper=The Australian | page=2 |date=4 April 1834 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Net ’n kort rukkie later is klubs in Van Diemen’s Land (later [[Tasmanië]] genoem) soos in [[Hobart]] in 1832 en Launceston in 1843 gestig. In 1838 is in [[Victoria (Australië)|Victoria]] glo Australië se mees eksklusiewe en invloedrykste krieketklub gestig, die [[Melbourne-krieketklub]] (MKK). Klubs in die ander kolonies het in 1839 in [[Suid-Australië]] en [[Wes-Australië]] gevolg, en in 1835 is ’n wedstryd tussen die werknemers en die werktuigkundiges aan die een kant en die bouers van die nuwe Regeringshuis in [[Perth]] aan die ander kant gereël.&lt;ref name=&quot;PictorialHistory&quot; /&gt;

Interkoloniale krieket in Australië het in Februarie 1851 met ’n besoek van krieketspelers uit Victoria in Tasmanië begin.&lt;ref name=&quot;PictorialHistory&quot; /&gt; Dié wedstryd is op 11–12 Februarie in Launceston gespeel en Tasmanië het met drie paaltjies gewen.&lt;ref name=&quot;Cricinfo1851&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1850S/1850-51/AUS_LOCAL/TAS_VIC_11-12FEB1851.html |title=Tasmania v Victoria, 1850/51 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; ’n Bykomende drie wedstryde is voor 1854 tussen die twee spanne gespeel, maar daarna het die oorsteek van die [[Bass-seestraat]] vir die Victoria-span minder aantreklik geword en hul fokus het na die buurkolonie [[Nieu-Suid-Wallis]] verskuif. Dié wedstryde het ’n groot belangstelling gewek, insluitende ’n skare van 15&amp;nbsp;000 tydens ’n wedstryd in Sydney in Januarie 1853.&lt;ref name=&quot;PictorialHistory&quot; /&gt; Krieketrade is in die onderskeidelike kolonies gestig: in 1857 in Nieu-Suid-Wallis, in 1864 in Victoria en in 1871 in Suid-Australië.&lt;ref name=&quot;PictorialHistory&quot; /&gt;

In 1861/62 het ’n Engelse span die eerste toer na Australië onderneem; dié toer is deur die spysenieringmaatskappy Spiers &amp; Pond as ’n private onderneming gereël. Die span is deur [[HH Stephenson]] aangevoer en het veral uit krieketspelers van [[Surrey]] bestaan en hoewel dié span nie heeltemal verteenwoordigend was nie, was dit redelik sterk. Terwyl die plaaslike bevolking se probeerslae, selfs as hulle die kans sou gehad het, meestal tevergeefs was, het die toer onder die ondersteuners gewildheid verwerf en was vir beide krieketspelers en aanbieders baie winsgewend. ’n Verdere toer het in 1863/64 gevolg, aangevoer deur [[George Parr]] en dit was nog suksesvoller as die vorige toer.&lt;ref name=CricketTours&gt;{{en}} {{cite book |author=Peter Wynne-Thomas |title=The Complete History of Cricket Tours at Home and Abroad |publisher=Hamlyn |location=Londen |year=1989 |isbn=0-600-55782-0}}&lt;/ref&gt;

In 1868 het [[Aborigines]]-krieketspelers die eerste Australiese span geword om na Engeland te toer en daarmee vir Australië die internasionale krieket ingelui. Dié span is aangevoer deur [[Charles Lawrence]], ’n lid van Stephenson se 1861-span wat in Australië gebly het, en het meestal uit spelers van Harrow en Edenhope in die Wimmera-streek van Wes-Victoria bestaan. Die span het uitstekende spelers soos [[Johnny Mullagh]] ingesluit en 14 van 47 wedstryde gewen, 19 gelykop gespeel en 14 verloor. Naas krieket het die spelers ook atletiese bekwaamheid voor, ná en tydens wedstryde vertoon, insluitende die gooi van [[boemerang]]s en [[Spiesgooi|spiese]]. Die groot werklas en die slegte weerstoestande het sy tol geëis toe [[King Cole]] tydens die toer aan [[tuberkulose]] dood is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Ken Piesse |title=Great Australian Cricket Stories |publisher=Penguin |location=South Yarra |year=1988 |isbn=0-670-90101-6}}&lt;/ref&gt;

=== Die eerste toetse ===
[[Lêer:Australia cricket team 1878.jpg|duimnael|Die Australiese krieketspan wat in 1878 na Engeland getoer het]]
[[Lêer:DeathofEnglishCricket.jpg|duimnael|Die “doodsberig” wat in 1882 in ''The Sporting Times'' verskyn het]]
In 1873/74 en 1876/77 is verdere toere deur Engelse spanne (insluitende die destyds bekendste krieketspeler [[W.G. Grace]]) na Australië onderneem.&lt;ref name=CricketTours /&gt; Die 1876/77-seisoen is noemenswaardig vir ’n wedstryd tussen ’n saamgestelde XI uit Nieu-Suid-Wallis en Victoria teen die besoekende Engelse op die [[Melbourne-krieketveld]] op 15–19 Maart 1877. Dié wedstryd, wat later as die eerste toetswedstryd nog erken is, is met 45 lopies deur Australië gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154361.html |title=Australia v England 1876–77 |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=espncricinfo1 /&gt; [[Charles Bannerman]] het die eerste honderdtal in [[eersterangse krieket]] aangeteken, en ’n onoorwonne telling van 165 lopies behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/review-charles-bannerman-australia-s-premier-batsman-1042267 |title=What do we know about the first Test cricketer? |publisher=ESPNcricinfo |author=Gideon Haigh |date=8 Augustus 2016 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die uitslag van hierdie wedstryd word deur beide Australiërs en Engelse as ’n weerkaatsing van Australiese krieket se stygende gehalte gesien.&lt;ref name=CricketColosseum&gt;{{en}} {{cite book |author=Ken Piesse |title=Cricket Colosseum:125 Years of Test Cricket at the MCG |publisher=Hardie Grant |location=South Yarra |year=2003 |isbn=1-74066-064-1}}&lt;/ref&gt; Toetskrieket, wat destyds slegs tussen Australië en Engeland gespeel is, is gekniehalter deur die lang afstand tussen dié twee lande, waardeur wedersydse toere per skip maande geduur het. Weens die moeite van die destydse lang toere was die “ontspanne” gasheer altyd die gunsteling. Ten spyte van Australië se kleiner bevolking was die span in vroeë wedstryde baie mededingend. Die meeste krieketspelers was destyds veral afkomstig uit óf Nieu-Suid-Wallis óf Victoria, met die noemenswaardige uitsondering George Giffen, die veelsydige ster uit Suid-Australië.

’n Hoogtepunt van Australië se vroeë geskiedenis was die 1882-toets in Engeland op [[The Oval (Londen)|The Oval]], wat Australië verrassend met sewe lopies gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/152999.html |title=England v Australia 1882 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/17718/scorecard/62404/england-vs-australia-only-test-australia-tour-of-england-1882 |title=Only Test, London, Aug 28 – 29 1882, Australia tour of England |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The golden age&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/cricket-s-turning-points-the-golden-age-449057 |title=The golden age |publisher=ESPNCricinfo |author=David Frith |date=20 Februarie 2010 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In hierdie wedstryd het Fred Spofforth 7/44 in die toets se vierde beurt behaal en sodoende die Australiese oorwinning verseker, aangesien hy Engeland van hul 85-lopiesteiken ontneem het. Ná die wedstryd het ''The Sporting Times'', ’n vername destydse Londense koerant, ’n spottende “doodsberig” gedruk waarin die dood van Engelse krieket bekend gemaak is en dat “die lyk veras en die as na Australië geneem sal word”. Uit hierdie ’n koerantgrap het die beroemde [[Die As]]-reeks ontstaan, waarin Australië en Engeland ’n reeks toetswedstryde speel om te bepaal wie die As-urn verower. Tot op hede is hierdie kompetisie een van die felste wedyweringe in internasionale sport.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Ashes-cricket |title=Ashes |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/jul/09/ashes-england-cricket-urn |title=A brief guide to the Ashes, where colonial master and renegade offspring clash |publisher=[[The Guardian]] |author=Aaron Timms |date=9 Julie 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die volledige persberig lui soos volg:

{{aanhaling|&lt;center&gt;In Liefdevolle Herinnering&lt;br /&gt;
AAN&lt;br /&gt;
&lt;big&gt;''ENGELSE KRIEKET'',&lt;/big&gt;&lt;br /&gt;
WAT BY DIE OVAL GESTERF HET&lt;br /&gt;
&lt;small&gt;OP&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
&lt;big&gt;29 AUGUSTUS 1882,&lt;/big&gt;&lt;br /&gt;
Diep beklaag deur ’n groot verdriet&lt;br /&gt;vriende en bekendes.&lt;br /&gt;
&lt;big&gt;R. I. V.&lt;/big&gt;&lt;br /&gt;
''N.B.—Die lyk sal veras en die''&lt;br /&gt;''as na Australië geneem word.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,23070-471469,00.html |title=The Ashes in The Times |publisher=The Times |date=6 November 2002 |accessdate=5 Februarie 2008 |location=Londen |author=Marcus Williams |archive-url=https://web.archive.org/web/20080210145936/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,23070-471469,00.html |archive-date=10 Februarie 2008 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;}}

=== Die “goue tydperk” ===
[[Lêer:Victor Trumper Drive.jpg|duimnael|links|“Spring vir ’n reguit grenshou”, George Beldam, ca. 1905 – glo een van die bekendste foto’s in die krieketgeskiedenis&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/arts/review/crickets-victor-trumper-master-of-his-field-just-like-gideon-haigh/news-story/271b640f4c0826f41ba902f7693efcbb |title=Cricket’s Victor Trumper master of his field, just like Gideon Haigh |author=Catherine McGregor |publisher=The Australian |date=5 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161112203826/http://www.theaustralian.com.au/arts/review/crickets-victor-trumper-master-of-his-field-just-like-gideon-haigh/news-story/271b640f4c0826f41ba902f7693efcbb |archive-date=12 November 2016 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=12 Januarie 2020 }}&lt;/ref&gt;]]
[[Lêer:Australian cricket team 1896.jpg|duimnael|Die Australiese span in 1896]]
[[Lêer:Australia vs England at Adelaide Oval in 1902.jpg|duimnael|Die derde toets tussen Australië en Engeland in 1902 op die Adelaide-ovaal]]
Na die tydperk tussen die 1890-seisoen en die begin van die [[Eerste Wêreldoorlog]] in 1914 word dikwels as die ''Golden Age of Cricket'' (“goue tydperk van krieket”) verwys.&lt;ref name=&quot;The golden age&quot; /&gt; Naas Engeland, wat steeds Australië se hoofmededinger was, het aan die einde van die 19de eeu met [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] en [[Proteas|Suid-Afrika]] nuwe mededingers opgekom. Die As-reekse was oorwegend geëwenaar en veral die kolwer [[Victor Trumper]] was die Australiese span se ster.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricinfo.com/magazine/content/story/433241.html |title=The man who was the Golden Age |publisher=ESPNcricinfo |author=Gideon Haigh |date=7 November 2009 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 15 Junie 1909 het Australië saam met [[Marylebone-krieketklub|Engeland]] en [[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]] op die [[Londen]]se [[Lord’s]] die Imperiale Krieketkonferensie (IKK; nou [[Internasionale Krieketraad]], IKR) gestig.&lt;ref name=&quot;IKK&quot; /&gt;

Tydens hierdie “goue tydperk” van die Australiese krieket het die span onder kapteinskap van [[Joe Darling]], [[Monty Noble]] en [[Clem Hill]] agt van hul tien toetse gewen. Volgens algemene mening het die Australiese “goue tydperk” met die Engelse 1897/98-toer na Australië begin en tot die Suid-Afrikaanse 1910/11-toer na Australië gestrek. Uitstekende kolwers, briljante veelsydiges asook uitmuntende boulers het almal gehelp om van Australië die oorheersende krieketmag in hierdie tydperk te maak.&lt;ref name=&quot;The golden age&quot; /&gt;

Victor Trumper het een van Australië se eerste sporthelde geword, en word algemeen as Australië se beste kolwer voor [[Donald Bradman]] en een van die gewildste spelers beskou. Hy het destyds ’n rekord van 49 toetse gespeel en 3163 lopies aangeteken (’n verdere rekord) met ’n destydse gemiddeld van 39.04. Sy vroeë beswyking in 1915 op 37 aan [[nierversaking]] het tot nasionale rou gelei. Die ''Wisden Cricketers' Almanack'' het in sy doodsberig na Trumper as Australië se beste kolwer verwys: ''Of all the great Australian batsmen Victor Trumper was by general consent the best and most brilliant.'' (“Van al die groot Australiese kolwers was Victor Trumper met algemene toestemming die beste en briljantste.”)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/australia/content/player/7980.html |title=Victor Trumper &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die laaste jare voor die [[Eerste Wêreldoorlog]] is deur ’n konflik tussen die spelers, aangevoer deur Clem Hill, Victor Trumper en [[Frank Laver]], en die Australiese Krieketraad, onder [[Peter McAlister]], wat probeer het om meer beheer oor toere van die spelers te verkry, oorheers. Dit het tot die uittrede van ses leidende spelers (die sogenaamde “Groot Ses”) tydens die driehoekige toernooi in 1912 in Engeland gelei, waarvolgens Australië se span as ’n tweede vlakspan beskou is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/292911.html |title=Australia in England 1912 |work=Wisden Cricketers' Almanack – Online Archive |publisher=John Wisden &amp; Co |year=1913 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Dit was die laaste reeks voor die Groot Oorlog, en Australië sou vir agt jaar nie meer internasionale krieket speel nie; Tibby Cotter het tydens die oorlog in [[Staat Palestina|Palestina]] gesneuwel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/australia/content/player/4632.html |title=Tibby Cotter &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Tussenoorlogse tydperk ===
[[Lêer:Herbert Sutcliffe 1924.jpg|duimnael|Herbert Sutcliffe vee Arthur Mailey uit tydens die eerste As-toets in Sydney, 1924]]
Ná die Eerste Wêreldoorlog is die internasionale toere tydens die 1920/21-seisoen hervat. Die besoekende Engelse span onder kaptein [[Johnny Douglas]] het tydens die As-reeks 1920/21 al vyf toetse in Australië onder kaptein Warwick Armstrong verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/m-c-c-team-in-australia-1920-21-155201 |title=M.C.C. Team in Australia 1920–21 |publisher=ESPNcricinfo |date=4 Januarie 2007 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Verskeie spelers van die tydperk voor die oorlog, insluitende Warwick Armstrong, [[Charlie Macartney]], [[Charles Kelleway]], [[Warren Bardsley]] en die paaltjiewagter [[Sammy Carter]] het ’n leidende rol in die span se sukses gehad, maar ook nuwe spelers en die sogenaamde “tweelingverwoesters” [[Jack Gregory]] en [[Ted McDonald]]. Die span het sy sukses tydens die 1921-toer na Engeland voortgesit, waarin hulle drie van hul vyf toetse in Warwick Armstrong se laaste toetsreeks gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australians-in-england-1921-154097 |title=The Australians in England, 1921 |publisher=ESPNcricinfo |date=17 Mei 2007 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee het Australië sy oorheersing in die As-reeks onderstreep. Gedurende die drie reekse tussen 1920 en 1925 het hulle van 15 toetse slegs een teen Engeland verloor. Die hele span was egter in die tweede helfte van die 1920’s minder konsekwent, en Australië het sy eerste As-reeks sedert die 1911/12-seisoen in 1928/29 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/m-c-c-team-in-australia-1928-29-155207 |title=M.C.C. team in Australia 1928–29 |publisher=ESPNcricinfo |author=S.J. Southerton |date=24 April 2008 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Die Bradman-tydperk ===
[[Lêer:Aus1930Team.jpg|duimnael|Die Australiese span tydens hul 1930-toer na Engeland]]
[[Lêer:4th Test Woodfull.jpg|duimnael|Bill Woodfull ontwyk ’n gevaarlike lyf-bal van Harold Larwood tydens die sogenaamde “[[Lyfkrieket-reeks]]” in 1932–33]]
Die Australiese 1930-toer na Engeland in 1930 het ’n nuwe tydperk van sukses vir die Australiese span ingelui. Die span, aangevoer deur [[Bill Woodfull]] – ''the unbowlable'' (“die onboulbare”)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ask-steven-the-real-unbowlable-and-birthday-hundreds-498831 |title=The real Unbowlable, and birthday hundreds |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; – het legendes soos [[Bill Ponsford]], [[Stan McCabe]], [[Clarrie Grimmett]], maar ook die jong paartjie [[Archie Jackson]] en Donald Bradman ingesluit. Bradman was die uitstekende kolwer van die reeks en hy het ’n rekord van 974 lopies aangeteken, insluitende een honderdtal, twee tweehonderdtalle en een driehonderdtal, ’n reuse telling van 334 in [[Leeds]] wat 309 lopies op een dag ingesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australian-team-in-england-1930-155208 |title=The Australian team in England 1930 |publisher=ESPNcricinfo |author=S.J. Southerton |date=30 November 1930 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Jackson het drie jaar later op 23 aan [[tuberkulose]] beswyk, nadat hy in agt toetse gespeel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/archie-jackson-6000 |title=Archie Jackson &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die span is algemeen as onoorwinlik beskou, en Australië het nege van hul volgende tien toetse gewen.

Die Engelse 1932/33-toer na Australië het in die sogenaamde “[[Lyfkrieket-reeks]]” ontaard en word as een van die mees epiese in internasionale krieket beskou. Weens die oorheersing van Donald Bradman het die Engelse span lyfboulwerk gebruik, om paaltjies te neem.&lt;ref name=&quot;Bodyline&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bodyline-148537 |title=Bodyline |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Augustus 2007 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Engelse kaptein [[Douglas Jardine]] het vir sy boulers [[Bill Voce]] en [[Harold Larwood]] opdrag gegee om vinnige aflewerings met ’n kort afstand op die liggame van die Australiese kolwers te boul.&lt;ref name=&quot;Bodyline&quot; /&gt; Dié taktiek, hoewel dit effektief was, is deur die Australiese ondersteuners as kwaadwillig en onsportief beskou. Beserings aan Bill Woodfull, wat net bo die hart getref is, en [[Bert Oldfield]], wat ’n skedelbreuk opgedoen het (hoewel dit van ’n nielyfbal was), het die situasie vererger, en amper tot onluste in die met 50&amp;nbsp;000 ondersteuners volgepakte [[Adelaide-ovaal]] in die derde toets gelei. Die konflik het byna tot ’n diplomatieke voorval tussen die twee lande ontwikkel, nadat vername Australiese politici, waaronder die goewerneur van Suid-Australië, Alexander Hore-Ruthven (van Engelse herkoms), protes by hul Engelse eweknieë aangeteken het. Die reeks het met ’n 4–1-oorwinning vir Engeland geëindig, maar die gebruikte lyfboulwerk-taktiek is die volgende jaar verbied.&lt;ref name=&quot;Bodyline&quot; /&gt;

Die Australiese span het van hierdie reeks herstel en hul volgende 1934-toer na Engeland gewen. Die span is aangevoer deur Bill Woodfull tydens sy laaste toer en is veral oorheers deur Ponsford en Bradman, albei het twee keer ’n vennootskap van meer as 380 lopies behaal, en Bradman het weer ’n driehonderdtal in Leeds gemoker. Die boulwerk is oorheers deur die draaipaartjie [[Bill O’Reilly]] en Clarrie Grimmett, wat altesaam 53 paaltjies geneem het, waarvan O’Reilly twee keer ’n sewe-paaltjie-oes.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australian-team-in-england-1934-151790 |title=The Australian team in England, 1934 |publisher=ESPNcricinfo |author=S. J. Southerton |date=30 November 1934 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Donald Bradman word algemeen as die beste kolwer van alle tye beskou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |author=mohankaus |url=http://i3j3cricket.com/2009/01/17/icc-best-ever-batsmen-and-bowlers/ |title=ICC's &quot;Best Ever&quot; batsmen and bowlers! |publisher=i3j3Cricket :: A blog for fans of Indian cricket... |date=17 Januarie 2009 |accessdate=14 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140107212243/http://i3j3cricket.com/2009/01/17/icc-best-ever-batsmen-and-bowlers/ |archive-date= 7 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://worldcricketwatch.com/stories/feature/the-10-greatest-batsmen-ever |title=The 10 Greatest Batsmen Ever |publisher=World Cricket Watch |date=15 Oktober 2009 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hy het die sport tussen 1930 en tot sy uittrede in 1948 oorheers, en nuwe rekords vir die hoogste telling in ’n toetsbeurt (334 teen Engeland op [[Headingley-krieketveld|Headingley]] in 1930), die meeste lopies (6996), die meeste honderdtalle (29), die meeste tweehonderdtalle en die hoogste toets- en eersterangse kolfgemiddeldes aangeteken. Sy rekord vir die hoogste kolfgemiddelde – 99.94 – is nooit oortref nie. Dit is amper 40 lopies per beurt meer as die naasbeste kolfgemiddelde. Hy sou met ’n gemiddelde van meer as 100 lopies per beurt kon afgesluit het as hy nie vir ’n nulletjie in sy laaste toets uitgevang is nie. Hy is in 1949 vir sy bydraes tot krieket tot ridder geslaan. Hy word algemeen as een van Australië se grootste sporthelde beskou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/australia/content/player/4188.html |title=Donald Bradman &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] is toetskrieket weer onderbreek, in die laaste toetsreeks voor die oorlog in 1938 het [[Len Hutton]] ’n wêreldrekord van 364 vir Engeland aangeteken, en [[Chuck Fleetwood-Smith]] moes 298 lopies in Engeland se wêreldrekord van 7/903 afstaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australian-team-in-england-1938-155217 |title=The Australian team in England 1938 |publisher=ESPNcricinfo |author=Wilfrid Brookes |date=30 November 1938 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; [[Ross Gregory]], ’n noemenswaardige jong kolwer wat voor die oorlog in twee toetse gespeel het, het tydens die oorlog gesneuwel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/australia/content/player/5436.html |title=Ross Gregory &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Ná die Tweede Wêreldoorlog ===
[[Lêer:Peter May.jpg|duimnael|links|Peter May ry Bill Johnston op pad na ’n honderdtal in Sydney, 1954]]
[[Lêer:Australian cricket team prior to Wellington Test, 1946.jpeg|duimnael|Die Australiese span voor die toets in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Nieu-Seeland]], 1946]]
[[Lêer:Opzienbarende cricketmatch Weeknummer 64-36 - Open Beelden - 56301.ogv|duimnael|Filmnuus uit 1964: [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] wen die krieketwedstryd teen Australië op die Haagse krieketveld]]
Die Australiese krieketspan het sy sukses ná die einde van die Tweede Wêreldoorlog voortgesit, en het tydens die 1945/46-seisoen die eerste toets (ook Australië se eerste toets teen [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]], sedert 1930 ’n toetsland) in Nieu-Seeland gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-tour-of-new-zealand-1945-46-61401/new-zealand-vs-australia-only-test-62661/full-scorecard |title=Only Test, Wellington, Mar 28 – 30 1946, Australia tour of New Zealand |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië was verreweg die suksesvolste span van die 1940’s en was in die hele dekade onoorwonne; hulle het twee As-reekse teen Engeland en hul eerste toets teen [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] (sedert 1932 ’n toetsland) gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ashley-mallett-on-vijay-hazare-s-two-centuries-in-the-1948-adelaide-test-550103 |title=Hazare's Adelaide magic |publisher=ESPNcricinfo |author=Ashley Mallett |date=22 Januarie 2012 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die span het op sy ou sterre rondom Bradman staat gemaak, maar ook nuwe talente gebruik, wat almal in die tweede helfte van die 1940’s sou debuteer en vir ’n groot deel van die volgende dekade die grondslag van die Australiese span sou vorm. Die span onder kaptein Donald Bradman in Engeland in 1948 het die bynaam ''The Invincibles'' (“die onoorwinlikes”) verkry, nadat hulle tydens die hele toer slegs een wedstryd verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2019-08-11/invincible-neil-harvey-final-pilgrimage-to-lords-for-ashes-test/11398576 |title=Australia's last surviving Invincible makes final journey to Lord's for the second Ashes Test |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=10 Augustus 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1940S/1948/AUS_IN_ENG/ |title=Wisden Cricket Monthly – August 1998 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Van 31 eersterangse wedstryde gedurende die toer het hulle 23 gewen en in agt gelykop gespeel, insluitende ’n oorwinning in die vyf-toetsreeks met 4–0, met een onbesliste wedstryd. Die toer is veral noemenswaardig vir die vierde toets, wat Australië met sewe paaltjies gewen nadat hulle ’n teiken van 404 gejaag het, en ’n nuwe rekord vir die hoogste lopiejaag in toetskrieket opgestel het, beide Arthur Morris en Bradman het honderdtalle gemoker, maar ook vir die laaste toets, Bradman se laaste, wat hy met ’n nulletjie in sy laaste beurt afgesluit het, nadat hy slegs vier lopies benodig het om sy loopbaan met ’n gemiddelde 100 te beëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-quiet-goodbye-370267 |title=A quiet goodbye |publisher=ESPNcricinfo |author=Suresh Menon |date=21 September 2008 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Gedurende die 1950’s was Australië minder suksesvol, nadat hulle drie agtereenvolgende As-reekse teen Engeland verloor het, insluitende ’n erge 1956-toer na Engeland, waar die “draaibaltweelings” [[Jim Laker|Laker]] en [[Tony Lock|Lock]] Australië vernietig en altesaam 61 paaltjies geneem het, insluitende Laker se 19 paaltjies in die wedstryd (’n eersterangse rekord) op [[Headingley-krieketveld|Headingley]], ’n wedstryd wat “Laker se wedstryd” gedoop is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rewind-when-laker-skittled-the-aussies-897043|title=When Laker skittled the Aussies |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Julie 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië het egter herstel en van 1958 tot 1968 oor ses agtereenvolgende reekse die urn behou, eers onder die leierskap van Ian Johnson, en toe [[Ian Craig]] en [[Richie Benaud]]. Die tuisreeks teen [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] in die 1960/61-seisoen is veral noemenswaardig vir die gelykopuitslag in die eerste toets op [[The Gabba-krieketveld|The Gabba]], die eerste in toetskrieket, nadat Australië versuim het om die beslissende lopie vir ’n oorwinning aan te teken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rob-steen-the-first-tied-test-began-fifty-years-ago-today-490782 |title=It was fifty years ago today |publisher=ESPNcricinfo |author=Rob Steen |date=8 Desember 2010 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/153700.html |title=Australia v West Indies 1960–61 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië het die reeks met 2–1 gewen in ’n naelskraapse reeks wat vir sy uitstekende kwaliteit en sin vir ’n regverdige spel geloof is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/background-the-1960-61-west-indies-tour-of-australia-93285 |title=Background – The 1960/61 West Indies tour of Australia |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Oktober 2000 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Van die uitstaande spelers in die reeks en die vroeë 1960’s was die draaibalbouler Richie Benaud, wat ’n destydse rekord paaltjies geneem en Australië in 28 toetse aangevoer het, insluitende 24 sonder ’n nederlaag; [[Alan Keith Davidson|Alan Davidson]], ’n noemenswaardige snelbouler en ook die eerste speler wat tien paaltjies geneem en 100 lopies in dieselfde wedstryd aangeteken het; [[Bob Simpson]], wat Australië ook later as kaptein sou lei; [[Colin McDonald]], die eerste keuse-aanvangskolwer vir die grootste deel van die 1950’s en vroeë 1960’s; [[Norm O’Neill]], wat 181 lopies in die gelykop aangeteken het; [[Neil Harvey]], aan die einde van sy lang loopbaan; en [[Wally Grout]], ’n uitstekende paaltjiewagter wat op 41 oorlede is.

Die Australiërs het hul sukses gedurende die 1970’s voortgesit. Die Eeufeestoets is in Maart 1977 op die Melbourne-krieketveld ter herdenking van die eerste toets 100 jaar gelede gespeel. Australië het dié toets met 45 lopies gewen, ’n identiese uitslag as in die eerste toetswedstryd.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154355.html |title=Australia v England 1976–77 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.theroar.com.au/2009/11/01/the-1977-centenary-test/ |title=Remembering the 1977 Centenary Test |publisher=The Roar |date=1 November 2009 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Opkoms van EDI-krieket ===
[[Lêer:Australia Cricket1988.jpg|duimnael|Die Australiese span in 1988]]
Sedert 1971 speel Australië nie net toetswedstryde teen ander krieketlande nie, maar ook [[Internasionale eendagwedstryd|EDIs]]. Tydens die [[Krieketwêreldbeker 1975]] in Engeland is Australië in die eindstryd deur Wes-Indië verslaan. Aan die begin van die 1980’s het ’n krisis in Australiese krieket gevolg. Tydens beide die [[Krieketwêreldbeker 1979]] en [[Krieketwêreldbeker 1983]] – wat ook in Engeland aangebied is – is Australië reeds in die groepfase uitgeskakel en hulle het ook die As-reeks tussen 1977 en 1986 by ses geleenthede vyf keer verloor.

In Mei 1977 het [[Kerry Packer]] ’n wegbreektoernooi aangekondig – Wêreldreekskrieket – nadat die Australiese Krieketraad geweier het om ''Channel Nine'' se aanbod vir eksklusiewe uitsaairegte van Australiese toetswedstryde in 1976 te aanvaar. Packer het in die geheim kontrakte met internasionale krieketspelers onderteken, waaronder 28 Australiërs. Byna die hele destydse Australiese toetsspan was by die toernooi betrokke en die Australiese keurders moes die spelers kies wat in die algemeen as ’n derdeklas-span beskou is en in die Sheffield Shield betrokke was. Die voormalige speler Bob Simpson, wat tien jaar tevore weens ’n konflik met die Australiese Krieketraad afgetree het, is op 41 teruggeroep om Australië teen Indië te lei. [[Jeff Thomson]] is as onderkaptein benoem in ’n span wat sewe debutante ingesluit het. Australië het die reeks met 3–2 gewen, veral te danke aan Simpson se kolfwerk, wat 539 lopies aangeteken het, insluitende twee honderdtalle; en die boulwerk van [[Wayne Clark]], wat 28 paaltjies geneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/india-in-australia-1977-78-152158 |title=India in Australia, 1977–78 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1978 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië het die volgende reeks in Wes-Indië met 1–3 verloor,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketmonthly.com/story/350489/rumble-in-jamaica |title=Rumble in Jamaica |publisher=The Cricket Monthly |author=Peter Toohey |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-in-the-west-indies-1977-78-152164 |title=Australia in the West Indies, 1977–78 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1978 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; die Wes-Indiese krieketspan het ’n volstoomspan op die veld gesit; Australië het ook die 1978/79 As-reeks teen Engeland met 1–5 verloor, die span se ergste uitslag in Australië.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-in-australia-1978-79-153025 |title=England in Australia, 1978–79 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1979 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; [[Graham Yallop]] is as kaptein vir die As-reeks benoem, en is deur Kim Hughes vir die 1979/80-toer na Indië opgevolg. [[Rodney Hogg]] het 41 paaltjies in sy debuutreeks geneem, ’n Australiese rekord. Wêreldreekskrieketspelers het vir die 1979/80-seisoen weer by die span aangesluit, nadat die Australiese Krieketraad en Kerry Packer ’n ooreenkoms bereik het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-series-cricket-72632 |title=World Series Cricket |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; [[Greg Chappell]] is as kaptein herbenoem. Die Wêreldreekskrieket het talle innovasies gesien wat tot op hede in krieket gebruik word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2015-11-26/innovations-that-changed-cricket/6977816?nw=0 |title=Innovations that changed the game of cricket |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=3 Oktober 2016 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die jaar 1981 het die onderarmboulvoorval in ’n EDI teen Nieu-Seeland gesien, nadat Greg Chappell vir sy broer [[Trevor Chappell|Trevor]] opdrag gegee het om ’n onderarmaflewering vir die Nieu-Seelandse kolwer [[Brian McKechnie]] te boul; dit was die laaste bal in die wedstryd en Nieu-Seeland moes ’n grenshou aanteken om die wedstryd gelykop te laat eindig. Die nasleep van hierdie voorval het die politieke verhoudinge tussen Australië en Nieu-Seeland laat versuur, verskeie leidende politieke en krieketpersoonlikhede het die voorval as “onsportief” en “teen die gees van krieket” beskryf.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/498574.html |title=Underarm, underarm |publisher=ESPNcricinfo |date=29 Januarie 2011 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Australië het sy sukses tot in die vroeë 1980’s voortgesit, met ’n span bestaande uit die Chappell-broers, [[Dennis Lillee]], Jeff Thomson en [[Rod Marsh]]. Die 1980’s was ’n periode van relatiewe middelmatigheid ná die onrus as gevolg van die rebelletoere in 1987 na Suid-Afrika en die daaropvolgende aftrede van verskeie sleutelspelers. Die rebelletoere is deur die [[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse Krieketraad]] finansieel ondersteun om aan sy geskorste nasionale krieketspan internasionale wedstryde te besorg — die [[Proteas|Suid-Afrikaanse nasionale krieketspan]] is net soos die [[Springbokke]] en Olimpiese atlete weens die Suid-Afrikaanse regering se rassistiese [[apartheid]]sbeleid van al die internasionale toernooie verban.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australian-xi-tour-of-south-africa-1985-86-389141 |title=Australian XI tour of South Africa 1985/86 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theroar.com.au/2016/02/15/story-behind-south-african-rebel-tours/ |title=The story behind the South African rebel tours |publisher=The Roar |date=14 Februarie 2016 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Van Australië se beste spelers is gestroop. Die Australiese Krieketraad het hierdie spelers vir drie jaar geskors, wat die spelerpoel vir die nasionale spanne baie laat verswak het, aangesien die meeste van hierdie spelers óf destyds verteenwoordigende spelers was óf op die punt was om toekennings te ontvang. Nogtans het Australië tydens die [[Krieketwêreldbeker 1987]] in Indië en Pakistan sy eerste titel ingepalm.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/tom-moody-looks-back-at-australia-s-1987-world-cup-win-1078887 |title='How'd I do that?' |publisher=ESPNcricinfo |date=22 Januarie 2017 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Onder die kapteinskap van [[Allan Border]] en die nuwe vlak van veldwerk wat deur die nuwe afrigter Bob Simpson ingevoer is, het die span sy krieketvermoeë herstruktureer en geleidelik herbou. Van die rebelspelers het ná die uitdiening van hul skorsings by die nasionale span heraangesluit, waaronder [[Trevor Hohns]], Carl Rackemann en Terry Alderman. Gedurende hierdie maer jare het veral enkele spelers die Australiese span laat dryf.

=== Begin van ’n nuwe oorheersing ===
[[Lêer:Australia vs India.jpg|duimnael|EDI-wedstryd tussen Australië en [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] in Melbourne, 2004]]
[[Lêer:Australia vs South Africa.jpg|duimnael|EDI-wedstryd tussen Australië en Suid-Afrika in Brisbane, 2006]]
[[Lêer:Australian World Cup treble.jpg|duimnael|Heldeverwelkoming vir Australië te Sydney na hul oorwinning tydens die Krieketwêreldbeker 2007]]
Met die opkoms van ’n aantal nuwe spelers in die laat 1980’s het Australië van sy laagtepunt herstel. Nadat hulle die As in 1989 ingepalm het,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/david-boon-interview-everything-we-touched-turned-to-gold-451958 |title='Everything we touched turned to gold' |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=20 Maart 2010 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; het Australië momentum gekry en agtereenvolgende toetsreekse teen [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-sri-lankans-in-australia-1989-90-153158 |title=The Sri Lankans in Australia, 1989–90 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1990 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-pakistanis-in-australia-1989-90-152038 |title=The Pakistanis in Australia, 1989–90 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1990 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; gewen, voordat hulle die As in 1990/91 weer tuis verdedig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-in-australia-and-new-zealand-1990-91-155277 |title=England in Australia and New Zealand, 1990–91 |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Junie 2009 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Aansluitend het Australië na Wes-Indië getoer, maar dié toetsreeks met 1–2 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australians-in-the-west-indies-1990-91-153180 |title=The Australians in the West Indies, 1990–91 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1991 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle het herstel en Indië in hul volgende toetsreeks in 1991/92 met 4–0 verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-indians-in-australia-1991-92-152073 |title=The Indians in Australia, 1991–92 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1992 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Met die aftrede van die verdedigende kampioen Allan Border is onder leierskap van Mark Taylor en later [[Steve Waugh]] ’n nuwe tydperk van aanvallende krieket ingelui.

Die 1990’s en vroeë 21ste eeu is waarskynlik Australië se suksesvolste tydperk, waartydens hulle al die As-reekse, behalwe vir 2005, kon wen. Afgesien van die uitskakeling tydens die [[Krieketwêreldbeker 1992]] tuis en in Nieu-Seeland was die wen van hierdie toernooi vir Australië byna vanselfsprekend. Ná ’n tweede plek tydens die [[Krieketwêreldbeker 1996]] in Indië, Pakistan en Sri Lanka het hulle drie agtereenvolgende [[krieketwêreldbeker]]toernooie (in [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] en [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]]) gewen en sodoende ’n driekuns behaal. Van 1999 tot 2011 het Australië ’n ononderbroke wenloop tydens vier krieketwêreldbekertoernooie aangeteken wat teen Pakistan begin het en twaalf jaar later deur dieselfde opponent beëindig is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thestar.com/sports/2011/03/19/pakistan_hands_australia_first_cricket_world_cup_loss_since_1999.html |title=Pakistan hands Australia first Cricket World Cup loss since 1999 |publisher=The Star |date=19 Maart 2011 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hierdie sukses is behaal deur die herstrukturering van beide die span en die stelsel onder Border, opeenvolgende aggressiewe kapteins, en die doeltreffendheid van verskeie sleutelspelers. Dié sukses op die krieketveld het gepaard gegaan met verskeie pryse en nominasies. Onder andere is hulle in 2001, 2004 en 2008 as Laureus se “span van die jaar” genomineer.&lt;ref name=&quot;laurens2001&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2001 |title=Laureus World Sports Awards 2001 winners &amp; nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2001 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2004 |title=Laureus World Sports Awards 2004 winners &amp; nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2004 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2008 |title=Laureus World Sports Awards 2008 winners &amp; nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2008 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In 2002 kon die span dié toekenning wen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/waugh-s-men-world-team-of-the-year-119786 |title=Waugh's men world team of the year |publisher=ESPNcricinfo |author=Paul Mulvey |date=14 Mei 2002 |accessdate=28 April 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens is die spelers [[Brett Lee]] in 2001 as “deurbraak van die jaar” en [[Shane Warne]] in 2005 as “terugkoms van die jaar” genomineer.&lt;refname=&quot;laurens2001&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2005 |title=Laureus World Sports Awards 2005 winners &amp; nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2005 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Die nuwe millennium ===
[[Lêer:Cricket World Cup Final (16351625604).jpg|duimnael|Eindstryd van die [[Krieketwêreldbeker 2015]] tussen Australië en Nieu-Seeland op die Melbourne-krieketveld]]
[[Lêer:AUS v PAK 2017 1.jpg|duimnael|Australië teen [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] op die [[The Gabba-krieketveld|Brisbane-krieketveld]] in 2017]]
Daarna het die Australiese oorheersing egter gekrimp. Hulle het die eerste As-reeks in 20 jaar teen Engeland met 0–5 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/living-the-dream-218985 |title=Living the dream |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hoewel Australië tydens die As-reeks 2006/07 sonder ’n nederlaag wraak geneem het,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-australia-2006-07-227733/australia-vs-england-5th-test-249226/live-cricket-score |title=Australia seal the whitewash |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; het Engeland daarin geslaag om die Australiërs in te haal en selfs verby te steek. Onder andere het hulle tydens die As-reeks 2010/11 vir die eerste keer sedert 1986/87 ’n tuisreeks verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/9343026.stm |title=Ashes: England wrap up 3–1 series win over Australia |publisher=[[BBC]] |date=7 Januarie 2011 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Australië het op 12 Maart 2006 die eerste span geword wat met 434–5 in 50 boulbeurte meer as 400 lopies in een beurt aangeteken het. Hulle het nogtans dié wedstryd verloor, nadat Suid-Afrika die wêreldrekord vir die hoogste suksesvolle lopiejaag met 438–9 in 49.5 boulbeurte behaal en met die voorlaaste aflewering Australië van ’n oorwinning ontneem het. Die wedstryd word as een van die beste EDIs beskou wat ooit gespeel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.thesportscampus.com/201101059598/news-bytes/438-game-voted-the-best-odi-ever |title=438 Game voted the Best ODI Ever |publisher=thesportscampus.com |accessdate=15 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110111161419/http://www.thesportscampus.com/201101059598/news-bytes/438-game-voted-the-best-odi-ever |archive-date=11 Januarie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.timeslive.co.za/sport/cricket/article836108.ece/438-game-voted-best-ever-by-fans |title='438' game voted best ever by fans |publisher=Times Live |accessdate=15 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120022011/http://www.timeslive.co.za/sport/cricket/article836108.ece/438-game-voted-best-ever-by-fans |archive-date=20 Januarie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/feature/australia-south-africa-434-438-game-wanderers-flashback-hussey-ponting-ntini-boucher-pollock/2020-03-12 |title=Miracle at the Wanderers: An oral history of 'The 438 Game' |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Ná hul driekuns tydens die krieketwêreldbekertoernooie en hul oorwinning tydens die [[Kampioenetrofee]] in [[Kampioenetrofee 2006|2006]] en [[Kampioenetrofee 2009|2009]] is Australië tydens die [[Krieketwêreldbeker 2011]] in Bangladesj, Indië en Sri Lanka in die kwarteindstryd uitgeskakel. Tydens die As-reeks 2013/14 het Australië Engeland weer met 5–0 verslaan en die derde plek op die toetsranglys behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/mark-nicholas-australia-s-success-a-testament-to-immense-will-707515 |title=Australia's success a testament to immense will |publisher=ESPNcricinfo |author=Mark Nicholas |date=6 Januarie 2014 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Vroeg in 2014 het Australië Suid-Afrika, die destydse nommer een, met 2–1 verslaan en hul plek op die wêreldranglys oorgeneem. Australië het die [[Krieketwêreldbeker 2015]] tuis teen Nieu-Seeland gewen, nadat hulle slegs een wedstryd verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/content/story/856581.html |title=Majestic Australia win fifth World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=29 Maart 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die As-reeks 2015 moes Australië die trofee aan die gasheer Engeland oorhandig, nadat die besoekers met 3–2 verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-tour-of-england-and-ireland-2015-743911/england-vs-australia-5th-investec-test-743971/match-report |title=Victory sends off Clarke and Rogers on a high |publisher=ESPNcricinfo |author=David Hopps |date=23 Augustus 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; By die [[T20I-wêreldbeker]]toernooie wat sedert 2007 beslis word, is Australië minder suksesvol en het vir die eerste keer in [[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] die eindstryd gehaal, maar hulle is deur Engeland verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/england/8684847.stm |title=England beat Australia to win World Twenty20 title |publisher=[[BBC]] |author=Harry Reekie |date=16 Mei 2010 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Australiese krieketbalpeuterskandaal van 2018 ===
{{Hoofartikel|Australiese krieketbalpeuterskandaal van 2018}}
In 2018 is die span deur ’n skandaal geraak. Op 25 Maart 2018, tydens die derde toets teen die gasheer Suid-Afrika, was die spelers [[Cameron Bancroft]], [[Steve Smith]], [[David Warner]] en die leierskorps van die span in ’n krieketbalpeuterskandaal betrokke.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.news.com.au/sport/cricket/readers-verdict-public-call-for-australian-cricket-captain-steve-smith-and-leadership-group-to-go-over-south-africa-ball-tampering/news-story/0cef0759967d9f4e503c9bcb8280cd52 |title=The leadership group of the Australian cricket team including Steve Smith and David Warner to be questioned for the foul play relating to admission of ball tampering controversial scandal |publisher=news.com.au |accessdate=28 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180328172253/http://www.news.com.au/sport/cricket/readers-verdict-public-call-for-australian-cricket-captain-steve-smith-and-leadership-group-to-go-over-south-africa-ball-tampering/news-story/0cef0759967d9f4e503c9bcb8280cd52 |archive-date=28 Maart 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/mar/25/an-unashamed-disgrace-ball-tampering-cheats-australian-cricket-fans |title=Steve Smith and David Warner brings disgrace to Australian cricket over ball tampering row |newspaper=The Guardian |author=Kate O'Halloran |date=25 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Beide Smith en Bancroft het erken dat hulle saamgesweer het om die toestand van die bal te verander deur dit te vryf met ’n stuk kleefband wat skuurkorrels bevat wat van die grond af opgetel is (later het aan die lig gekom dat skuurpapier gebruik is).&lt;ref name=&quot;ferrisfate&quot; /&gt; Smith het verduidelik dat die doel was om ’n voordeel te kry deur die oppervlak van die bal onwettig te verander om omgekeerde swaai te bewerkstellig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/sambit-bal-this-is-australia-s-moment-of-truth-1141580 |title=This is Australia's moment of truth |publisher=ESPNcricinfo |author=Sambit Bal |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bancroft is verfilm met die bal en nadat hy meegedeel is dat hy gevang is, is daar gesien dat hy ’n geel voorwerp uit die sak na die binnekant van sy broek vervoer om die bewyse te verberg.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.news.com.au/sport/cricket/australian-cricket-team-faces-questions-over-ashes-as-furore-over-ball-tampering-hypocrisy-deepens/news-story/288240b569bcd1c4954ba1e8a1dca530 |title=Aussies face questions over Ashes conduct |publisher=NewsComAu |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Smith&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/desperation-drove-australia-to-cheat-steven-smith-1141521 |title=Desperation drove Australia to cheat – Smith |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=24 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Beide Steve Smith en David Warner is tydens die derde toets as kaptein en onderkaptein onthef en hulle is (saam met Cameron Bancroft) huis toe gestuur; volgens oorspronklike meldings het die hoofafrigter Darren Lehmann Cameron Bancroft gehelp om met die bal te peuter.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/steven-smith-david-warner-darren-lehmann-in-sights-as-james-sutherland-flies-to-sa-1141760 |title=Smith, Warner, Lehmann in sights as Sutherland flies to SA |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die IKR het Smith vir een wedstryd geskors en ’n boete van 100% van sy wedstrydsalaris opgelê, terwyl Bancroft met 75% van sy wedstrydfooi beboet is en drie demerietepunte gekry het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/650624 |title=Steve Smith suspended and Bancroft handed three demerit points |publisher=ICC media release |date=25 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tim Paine is vir die vierde toets as kaptein aangewys. Krieket Australië het vervolgens Smith en Warner vir twaalf maande en Bancroft vir nege maande geskors. Beide Smith en Bancroft was vir twaalf maande na die skorsing nie in aanmerking vir leierskaprolle geneem nie, terwyl Warner lewenslank nie meer leidende rolle van enige span kon oorneem nie.&lt;ref name=ferrisfate&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/player-sanctions-steve-smith-cameron-bancroft-david-warner-australia-cricket-ball-tampering/2018-03-28 |title=Tampering trio learn their fate |publisher=[[Krieket Australië]] |date=28 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die nasleep van hierdie gebeure het Darren Lehmann aan die einde van die reeks sy bedanking as hoofafrigter aangekondig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.abc.net.au/news/2018-03-29/darren-lehmann-steps-down-over-ball-tampering-scandal/9604014 |title=Darren Lehmann steps down as Australian cricket coach over ball-tampering scandal |publisher=Australian Broadcasting Corporation |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat die beheerliggaam Krieket Australië sy ondersoek voltooi het, is Lehmann van enige verdenking van betrokkenheid vrygespreek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/43571509 |title=Australian ball-tampering: Darren Lehmann says side must stop 'butting heads' |publisher=[[BBC]] |date=28 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 8 Mei 2018 is Tim Paine ook as EDI-kaptein aangewys&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/reports-australia-odi-squad-tim-paine-captain-aaron-finch-speculation-england-tour/2018-05-08 |title=Paine to captain Aussies in ODIs |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en Aaron Finch is ure later weer as T20I-kaptein heraangestel, hoewel Finch Paine as EDI-kaptein vervang het ná ’n 5-0 EDI-vernedering in Engeland in Junie 2018.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/australia-odi-one-day-squad-t20-twenty20-captain-tim-paine-aaron-finch-england-zimbabwe-pakistan/2018-05-08 |title=New skippers in, Swepson named for white-ball tours |publisher=[[Krieket Australië]] |date=8 Mei 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Onder Paine ===
Op 7 Oktober 2018 het Australië sy eerste toetswedstryd onder die nuwe afrigter Justin Langer en ’n nuwe leierskorps, insluitende Tim Paine as Australië se 46ste toetskaptein, gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/tim-paine-s-new-australia-face-first-test-of-their-quality-1161806 |title=Paine's new Australia face first Test of their quality |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/tim-paine-appointed-cricket-australia-46th-test-captain-board-steve-smith-sacked-tampering-scandal/2018-03-28 |title=Paine to be Australia's 46th Test captain |publisher=[[Krieket Australië]] |date=28 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Ná ’n 0–1-nederlaag teen Pakistan in ’n twee-toetsreeks in die [[Verenigde Arabiese Emirate]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-in-uae-2018-19-1157361/australia-vs-pakistan-2nd-test-1157371/match-report-4 |title=Abbas takes ten-for as Pakistan seal 1-0 series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Danyal Rasool |date=19 Oktober 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en die eerste tuisnederlaag teen Indië in 71 jaar&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-in-aus-2018-19-1145097/australia-vs-india-4th-test-1144996/match-report-5 |title=Kohli's India script historic series win in Australia |publisher=ESPNcricinfo |author=Shashank Kishore |date=6 Januarie 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; het hulle hul sukses hervat en die twee-toetsreeks teen Sri Lanka tuis met 2–0 gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sl-in-aus-2018-19-1145098/australia-vs-sri-lanka-2nd-test-1145001/match-report |title=Starc's ten-for powers Australia towards crushing victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=4 Februarie 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Gedurende die Engelse 2019-somer het Australië tydens die [[Krieketwêreldbeker 2019]] se groepfase tweede geëindig, maar hulle is in die halfeindstryd deur die latere wêreldkampioen Engeland op Edgbaston uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jul/11/england-australia-cricket-world-cup-semi-final-report |title=England thrash Australia to reach their fourth Cricket World Cup final |publisher=[[The Guardian]] |author=Vic Marks |date=11 Julie 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië het toe die As-urn tydens die 2019-As-reeks herwin nadat hulle die vierde toets op Old Trafford kon wen, die eerste keer op Engelse bodem sedert 2001.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.standard.co.uk/sport/cricket/australia-retain-the-ashes-after-victory-over-england-in-fourth-test-at-old-trafford-a4231576.html |title=Australia retain the Ashes after victory over England in fourth Test at Old Trafford |publisher=Evening Standard |author=Ouzia Malik |date=8 September 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Nog titeloorwinnings ===
In die daaropvolgende As-reeks 2021–22 het hulle dit met 4–0 verdedig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-in-australia-2021-22-1263452/australia-vs-england-5th-test-1263466/match-report |title=Cameron Green, Pat Cummins ignite under lights as Australia seal Ashes 4–0 |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=16 Januarie 2022 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat die As-reeks 2023 met 2–2 onbeslis geëindig het, kon Australië die trofee behou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/the-ashes-2023-1336037/england-vs-australia-5th-test-1336047/match-report |title=Stuart Broad conjures one last burst of magic as England win fifth Test by 49 runs |publisher=ESPNcricinfo |author=Matt Roller |date=31 Julie 2023 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]] se Super 12 in [[Oman]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate]] het Australië Suid-Afrika, Sri Lanka, Bangladesj en Wes-Indië geklop; hul enigste nederlaag was teen Engeland. Vervolgens het die Australiërs hul groep in die tweede plek afgesluit en tot die halfeindrondte gevorder, waar hulle Pakistan met vyf paaltjies geklop en die eindstryd gehaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/australia-vs-pakistan-2nd-semi-final-1273755/match-report |title=Wade, Stoinis tee off at the close to put Australia in final |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=11 November 2021 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die eindstryd het Australië Nieu-Seeland met agt paaltjies verslaan en sodoende sy eerste T20I-wêreldbekertitel ingepalm.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/australia-vs-new-zealand-final-1273756/match-report |title=Marsh, Warner muscle Australia to T20 World Cup glory |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=20 April 2022 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2022]] se Super 12 is die gasheer en verdedigende wêreldkampioen Australië in sy eerste wedstryd deur Nieu-Seeland met 89 lopies verslaan, nadat hulle op 111 lopies uitgeboul is. Hierdeur is hul lopietempo erg verswak, waardeur die Australiërs selfs ná oorwinnings oor Sri Lanka, Ierland en Afghanistan, asook die weens reën afgelaste wedstryd teen Engeland in hul groep in die derde plek afgesluit het en sodoende uit die toernooi geskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/match-report/england-defeat-sri-lanka-and-knock-australia-out-of-t20-world-cup-rashid-hales-curran-nissanka/2022-11-05 |title=England seal semi-final spot and end Australia's campaign |publisher=[[Krieket Australië]] |date=5 November 2022 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Nadat Australië tydens die eerste [[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021]] die derde plek behaal en daarmee die eindstryd misgeloop het, het hulle tydens die tweede [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|tweede toernooi in 2021–2023]] die eindstryd gehaal en teen Indië met 209 lopies gewen, waardeur die Australiërs die eerste span geword het, wat al die IKR-titels ten minste een keer kon wen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2021-2023-1268315/australia-vs-india-final-1358412/match-report |title=Boland breaks India's resistance as Australia claim WTC title |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=11 Junie 2023 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2023]] in Indië het die Australiërs die groepfase in die derde plek afgesluit en in die halfeindstryd Suid-Afrika met drie paaltjies verslaan, waarna hulle in die eindstryd teen die gasheer Indië te staan gekom het. Nadat hulle die Indiërs op 240 lopies kon uitboul, het hulle die eindstryd met ses paaltjies gewen en sodoende hul sesde titel ingepalm.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/match-report |title=Head's magnificent 137 leads Australia to sixth World Cup title |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=19 November 2023 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2024]] in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en Wes-Indië het die span ná vier oorwinnings in die eerste rondte die Super Agt gehaal, maar ná ’n maklike oorwinning oor Bangladesj is hulle vir die eerste keer deur [[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]] verslaan, waarna hulle deur Indië geklop en sodoende uit die toernooi geskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/afghanistan-vs-bangladesh-52nd-match-super-eights-group-1-1415752/match-report |title=Afghanistan storm into maiden World Cup semi-finals; Australia knocked out |publisher=ESPNcricinfo |author=S Sudarshanan |date=25 Junie 2024 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Kampioenetrofee 2025]] het die Australiërs onoorwonne die halfeindstryd gehaal, maar hulle het teen die Indiërs vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2024-25-1459031/australia-vs-india-1st-semi-final-1466426/match-report |title=Kohli's 84 sends India into Champions Trophy final |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=4 Maart 2025 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die derde [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023]] het die verdedigende kampioen Australië weer die eindstryd gehaal, maar hulle is deur Suid-Afrika met vyf paaltjies verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2023-2025-1345943/australia-vs-south-africa-final-1449769/match-report-4 |title=Markram delivers WTC glory to end South Africa's history of heartbreak |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=14 Junie 2025 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarteenoor het die Australiërs tydens die tuisreeks 2025–26 die As met 4–1 verdedig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/the-ashes-2025-26-1455609/australia-vs-england-5th-test-1455615/match-report |title=It's 4-1 to Australia after Carey and Green complete stuttering chase at SCG |publisher=ESPNcricinfo |author=Tristan Lavalette |date=8 Januarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die daaropvolgende [[T20I-wêreldbeker 2026]] in [[Indië]] en [[Sri Lanka]] het egter teleurstellend verloop, nadat die span ná oorwinnings oor [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]] en [[Omaanse nasionale krieketspan|Oman]], maar ook nederlae teen Sri Lanka en Zimbabwe reeds in die eerste rondte uitgeskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-coach-andrew-mcdonald-says-his-team-didn-t-take-the-t20-world-cup-lightly-1525081 |title=Andrew McDonald: Australia were 'fully locked' in for T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=19 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Kleure ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin-left:1em;float:left&quot;
!Tydperk
!Truiverskaffer
!Hempborg
|-
|-
|1979–90
|[[Adidas]]
|''onbekend''
|-
|1990–93
|''onbekend''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[XXXX (handelsmerk)|XXXX]]
|-
|1992
|[[ISC (maatskappy)|ISC]]
|-
|1993–98
|''onbekend''
|[[Coca-Cola]]
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1999]]
|[[Asics]]
|[[Emirates]]
|-
|2000–03
|[[ISC (maatskappy)|ISC]]
|''onbekend''
|-
|2003–03
|[[Fila]]
|[[Carlton &amp; United Breweries]]
|-
|2004–07
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Adidas]]
|[[Travelex]], [[3 (handelsmerk)|3]] (toets)
|-
|2008–11
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Victoria Bitter]], [[Commonwealth Bank of Australia|Commonwealth Bank]] (toets),&lt;br /&gt;[[KFC]] (T20I), [[Qantas]] (weg; sedert 2015)
|-
|2012–18
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Asics]]
|-
|2018–22
|[[Alinta Energy]] (tuis), [[Qantas]] (weg)
|-
|2023–2025
|[[Toyota]] (tuis), [[Qantas]] (weg)
|-
|sedert 2025
|[[Westpac]] (tuis), [[Qantas]] (weg)
|}
[[Lêer:Ricky Ponting.jpg|duimnael|Ricky Ponting slaan ’n ses vir Australië tydens ’n EDI-wedstryd teen [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] in 2006]]
Vir toetswedstryde speel die Australiese nasionale krieketspan in hul wit kriekettrui, met ’n opsionele [[sweetpaktop]] of ’n truirok met ’n groen en goud V-halslyn in koue weer. Die borg (tans [[Alinta]] vir tuiswedstryde en [[Qantas]] vir wegwedstryde) se kenteken word op die regterkant van die bors vertoon, terwyl [[Krieket Australië]] se embleem op die linkerkant verskyn. Indien hulle in die sweetpaktop speel, word Krieket Australië se embleem onder die V-halslyn vertoon en die borg se kenteken bly op die regterkant van die bors.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cbc.ca/gfx/images/sports/photos/2010/12/27/ponting-ricky101227getty.jpg |title=Photograph: Ricky Ponting, 2010 |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die sakgroen, die Australiese krieketpet, word as ’n belangrike deel van die kriekettrui en as ’n simbool van die nasionale span beskou, en aan nuwe spelers word ná hul benoeming vir die nasionale span een pet oorhandig. Beide die pet en die helm vertoon die Australiese krieketwapen duidelik sigbaar, pleks van Krieket Australië se embleem. Aan die einde van 2011 is ASICS as die vervaardiger van die wit en korter formate se truie benoem en het by Adidas oorgeneem, en die Asics-kenteken is op die truie en broeke vertoon. Spelers mag enige vervaardiger vir hul ander uitrusting kies (kolf, beenskutte, skoene en handskoene).

Vir EDI- en T20I-wedstryde dra die span gewoonlik truie in groen en goud, die nasionale kleure van Australië. Daar was al ’n verskeidenheid van style en uitlegte in albei korter vorme van krieket, met gekleurde truie (soms “nagklere” genoem) wat in die laat 1970’s vir Wêreldkrieketreekse ingevoer is. Die Alinta- of Qantas-kenteken word duidelik sigbaar op die trui en ander toerusting vertoon. Die huidige EDI-tuistrui gebruik groen as hoofkleur en goud as tweede kleur. Die wegtrui is die teenoorgestelde van die tuistrui met goud as hoofkleur en groen as tweede kleur. Die T20I-tuistrui gebruik swart met strepe in die nasionale kleure van Australië, groen en goud.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://cricket.com.au/news-display/ASICS-unveil-new-uniforms/25621/ |title=ASICS unveil new uniforms – Cricket Australia |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=22 Julie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111212044714/http://cricket.com.au/news-display/ASICS-unveil-new-uniforms/25621 |archive-date=12 Desember 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sedert Australië, geklee in goud truie, Nieu-Seeland tydens die Krieketwêreldbeker 2015 op die Melbourne-krieketveld verslaan het, het dit ook hul hoofkleur geword, en die gebruikte pette is “floppie goud” genoem, voorheen bekend as “sakgoud”, ’n ekwivalent vir die sakgroen in die korter vorme van die spel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/george-bailey-yellow-floppy-hat-baggy-green-cricket-fashion-australia-odi-series-india-waca/2016-01-13 |title=Floppy Gold to rival Baggy Green? |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tot in die vroeë 2000’s het Australië in EDI-wedstryde geel helms gedra, voordat hulle soos in toetskrieket groen helms begin gebruik het.

Voormalige uitrusters was onder andere Asics (1999), ISC (2000–2001), Fila (2002–2003) en Adidas (2004–2010). Voor Travelex was van die voormalige borge Coca-Cola (1993–1998), Fly Emirates (1999) en Carlton &amp; United Breweries (2000–2001).

== Tuisstadions ==
[[Lêer:MCG stands.jpg|duimnael|links|Welwillendheidsdagtoetswedstryd op die Melbourne-krieketveld in 2006]]
{{Location map+ |Australië
|caption=Huidige Australiese krieketstadions wat tydens toetswedstryde gebruik word
|places=
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Melbourne-krieketveld|MCG]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=-37.82|long=144.9834}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Sydney-krieketveld|SCG]]&lt;/small&gt;|position=top|lat=-33.89151|long=151.22518}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[The Gabba-krieketveld|Gabba]]/[[Brisbane Showgrounds|Exhibition]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=-27.4858376|long=153.0380853}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Adelaide-ovaal]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=-34.9166072|long=138.596565}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Carrara-stadion|Carrara]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=-28.0023|long=153.222}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[WACA-krieketveld|WACA]]&lt;/small&gt;|position=top|lat=-31.9530044|long=115.8574693}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Perth-stadion|Optus]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=-31.574|long=115.53205}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Manuka-ovaal|Manuka]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=-35.3191676|long=149.1336799}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Cazaly’s-stadion|Cazaly’s]]&lt;/small&gt;|position=right|lat=-16.9357343|long=145.7490706}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Bellerive-ovaal|Bellerive]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=-42.877566|long=147.373505}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Marrara-ovaal|TIO]]&lt;/small&gt;|position=top|locator_position=left|lat=-12.399167|long=130.887222}}
}}
Net soos ander vername krieketlande soos Bangladesj, Engeland, Ierland, Indië, Nieu-Seeland, Pakistan, Sri Lanka, Suid-Afrika, Wes-Indië en Zimbabwe beskik Australië oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Australiese nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Australië.

Australië se eerste internasionale wedstryd (en die eerste toets ooit) is teen Engeland op 15–19 Maart 1877 op die Melbourne-krieketveld gespeel. Op 27 November–1 Desember 2015 is op die [[Adelaide-ovaal]] die eerste dag/aandtoetswedstryd tussen Australië en Nieu-Seeland gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/first-day-night-test-for-adelaide-oval-892403 |title=First day-night Test for Adelaide Oval |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=29 Junie 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Van Australië se tradisionele krieketwedstryde op vakansiedae sluit in dié rondom [[Welwillendheidsdag]] en rondom [[Nuwejaarsdag]] op die Melbourne-krieketveld.

Die Australiese nasionale krieketspan het tot dusver elf tuisstadions tydens toetswedstryde gebruik:
{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste toets
|-
| 1
| [[Melbourne-krieketveld]] (MCG)
| [[Melbourne]]
| 15 Maart 1877
|-
| 2
| [[Sydney-krieketveld]] (SCG)
| [[Sydney]]
| 17 Februarie 1882
|-
| 3
| [[Adelaide-ovaal]]
| [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]]
| 12 Desember 1884
|-
| 4
| [[Brisbane Showgrounds]] (The Ekka)
| [[Brisbane]]
| 30 November 1928
|-
| 5
| [[The Gabba-krieketveld]] (The Gabba)
| [[Brisbane]]
| 27 November 1931
|-
| 6
| [[WACA-krieketveld]] (The WACA)
| [[Perth]]
| 11 Desember 1970
|-
| 7
| [[Bellerive-ovaal]]
| [[Hobart]]
| 16 Desember 1989
|-
| 8
| [[Marrara-ovaal]]
| [[Darwin]]
| 18 Julie 2003
|-
| 9
| [[Cazaly’s-stadion]]
| [[Cairns]]
| 25 Julie 2003
|-
| 10
| [[Perth-stadion]]
| [[Perth]]
| 14 Desember 2018
|-
| 11
| [[Manuka-ovaal]]
| [[Canberra]]
| 1 Februarie 2019
|}

=== Krieketwêreldbekerstadions ===
{{Hoofartikel|Krieketwêreldbeker 1992|Krieketwêreldbeker 2015|T20I-wêreldbeker 2022|T20I-wêreldbeker 2028}}
[[Lêer:SCG Member's Pavilion (23904139542).jpg|duimnael|Die [[Sydney-krieketveld]] tydens die [[Krieketwêreldbeker 2015]]]]
Die Krieketwêreldbeker 1992 is saam deur Australië en Nieu-Seeland aangebied. Van die wedstryde was soos volg opgedeel: Australië het 25 wedstryde op elf verskeie plekke gehuisves, terwyl Nieu-Seeland 14 wedstryde op sewe plekke aangebied het. Beide Australië en Nieu-Seeland het hul wedstryde tydens dié toernooi tuis gespeel, terwyl die openingswedstryd tussen albei gashere op die Nieu-Seelandse [[Edenparkstadion]] in [[Auckland]] aangebied is. In ruil daarvoor is die eindstryd tussen Pakistan en Engeland op die Australiese Melbourne-krieketveld aangebied.

23 jaar later het beide Australië en Nieu-Seeland die Krieketwêreldbeker 2015 aangebied. Australië het 26 wedstryde op sewe verskeie plekke gehuisves, terwyl Nieu-Seeland 23 wedstryde op sewe plekke aangebied het. Albei gashere het hul wedstryde tuis gespeel, terwyl hul ontmoeting tydens die groepfase weer op die Nieu-Seelandse Edenparkstadion in Auckland gehou is. Tydens die eindwedstryd op die Australiese Melbourne-krieketveld het die gashere herontmoet.

Tydens die T20I-wêreldbeker 2022 is sewe Australiese stadions gebruik. Ses jaar later sal beide Australië en Nieu-Seeland die T20I-wêreldbeker 2028 aanbied.&lt;ref name=&quot;hosts&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Under the Southern Cross I Stand ==
Die span se lied is ''Under the Southern Cross I Stand'' (“Onder die [[Suiderkruis]] staan ek”) wat die spelers ná elke oorwinning sing en deur die span “met eerbiedige agting en respek behandel word”.&lt;ref name=&quot;Southern Cross&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theage.com.au/sport/cricket/tune-in-for-a-new-voice-in-victory-20070102-gdp5p5.html |title=Tune in for a new voice in victory |publisher=The Age |author=Andrew Stevenson |date=2 Januarie 2007 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die amptelike lirieke is soos volg, maar wanneer dit deur die spelers gesing word, word die woord ''little'' in die laaste lyn met ''bloody'' of ’n vloek vervang.

{|
| style=&quot;padding-right:50px&quot; |
''Under the Southern Cross I Stand''&lt;br /&gt;
''A sprig of wattle in my hand,''&lt;br /&gt;
''A native of my native land,''&lt;br /&gt;
''Australia you little beauty.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricket.com.au/default.aspx?s=faq |title=Cricket Australia FAQ |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=8 Desember 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20101208084625/http://cricket.com.au/default.aspx?s=faq |archive-date=8 Desember 2010 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|
“Onder die Suiderkruis staan ek”&lt;br /&gt;
“’n Takkie wattel in my hand,”&lt;br /&gt;
“’n Boorling van my geboorteland,”&lt;br /&gt;
“Australië jou klein skoonheid.”
|}

Die lirieke van ''Under the Southern Cross I Stand'' word toegeskryf aan die voormalige paaltjiewagter [[Rod Marsh]], wat blykbaar deur [[Henry Lawson]] se 1887-gedig, ''Flag of the Southern Cross'', geïnspireer is.&lt;ref name=&quot;Southern Cross&quot; /&gt; Marsh het oorspronklik die taak gehad om die span aan te wakker om die liedjie te sing en het, by sy aftrede, dié taak aan [[Allan Border]] oorhandig. Van die ander spelers wat hierdie taak oorgeneem het, is [[David Boon]] (nadat Border die kapteinskap oorgeneem het), [[Ian Healy]] (ná Boon se aftrede), [[Ricky Ponting]] (ná Healy se aftrede) en [[Justin Langer]] (nadat Ponting kaptein geword het). Die taak is daarna aan [[Michael Hussey]] oorhandig, wat oorgeneem het toe Langer in Januarie 2007 afgetree het. Ná Hussey se aftrede op 6 Januarie 2013 het hy aangekondig dat hy die taak aan [[Nathan Lyon]] sal oorhandig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/australia-v-sri-lanka-2012/content/current/story/599810.html |title=Australia v Sri Lanka, 3rd Test, Sydney, 4th day Report : Retiring Hussey steers Australia to victory &amp;#124; Cricket News |publisher=ESPNcricinfo |date=6 Januarie 2013 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Ná Lyon se ontrekking tydens die As-reeks 2023 weens ’n besering is die taak aan [[Alex Carey]] oorhandig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/3607209/carey-handed-song-master-role-as-pm-has-say-on-stumping |title=Carey handed song-master role as PM has say on stumping |publisher=[[Krieket Australië]] |author=Louis Cameron |date=4 Julie 2023 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die lied is gebaseer op die koor van die patriotiese lied ''Australia; or Heart to Heart and Hand to Hand'' wat in die 1890’s deur Thomas Hilhouse Taylor (1861–1925) geskryf is.&lt;ref name=&quot;song&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.instituteofaustralianculture.com/under-the-southern-cross-i-stand/ |title=Under the Southern Cross I Stand [the Australian cricket team’s victory song] |publisher=The Institute of Australian Culture}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.instituteofaustralianculture.com/australia-or-heart-to-heart-and-hand-to-hand/ |title=Australia, or Heart to Heart and Hand to Hand [song, 1890s] |publisher=The Institute of Australian Culture}}&lt;/ref&gt;

Een bron beweer dat “Die getuienis dui daarop dat hierdie krieketlied in die laat 1890’s as ’n patriotiese lied ontstaan het, in die 1940’s in ’n militêre drinklied omskep is en uiteindelik in die 1970’s tot die oorwinningslied van die Australiese krieketspan geword het. Van die begin af het hierdie onverskrokke vers gewild geraak onder krieketaanhangers in die besonder, en by Australiërs in die algemeen.”&lt;ref name=&quot;song&quot; /&gt;

== Wedywering met ander nasionale spanne ==
[[Lêer:Ashes Urn.jpg|duimnael|upright|Die As is die oudste trofee in internasionale krieket en word sedert 1882 tussen Engeland en Australië beslis]]
Sedert die eerste toets op 15–19 Maart 1877 handhaaf Australië ’n wedywering met Engeland wat in die kompetisie om die As neerslag vind, die mees tradisionele en belangrikste wedywering in internasionale krieket. Dit vom deel van die sedert die laat 19de eeu bestaande intensiewe, sportiewe wedywering tussen Engeland en Australië, wat ook in ander sportsoorte (veral [[rugby]] en op die [[Statebondspele]]) ’n besondere status geniet.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.newstatesman.com/politics/sport/2017/11/why-england-and-australia-love-hate-each-other |title=Why England and Australia love to hate each other |publisher=New Statesman |author=Simon Barnes |date=25 November 2017 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Soos in ander sportsoorte (veral rugby, [[rugby league]], [[netbal]] en op die Statebondspele) handhaaf Australië tradisioneel goeie wedywering met sy buurland Nieu-Seeland,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/more-sports/mad-tuesday-11-things-you-never-wanted-to-know-about-the-trans-tasman-sporting-rivalry/news-story/ae6dd16e7f4cec90ec146c176f497ebf |title=Mad Tuesday: 11 things you never wanted to know about the Trans Tasman sporting rivalry |publisher=Fox Sports |author=Trevor Marshallsea |date=3 Mei 2016 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/oct/29/the-encounters-that-have-underpinned-trans-tasman-sporting-rivalry |title=The encounters that have underpinned trans-Tasman sporting rivalry |publisher=[[The Guardian]] |author=Russell Jackson |date=28 Oktober 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; waarna dikwels as “wedywering onder sibbes” (''sibling rivalry'') verwys word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/australia-vs-new-zealand-an-intense-sibling-rivalry-where-nothing-else-matters-than-win-502235 |title=Australia vs New Zealand, an intense sibling rivalry where nothing else matters than 'win' |publisher=Cricket Country |author=Suvajit Mustafi |date=28 Maart 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/67529059/top-ten-nzaustralia-clashes |title=Top ten NZ/Australia clashes |publisher=Stuff |author=Rosanna Price, Henry Cooke |date=27 Maart 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die eerste toetsreeks tussen albei spanne is tydens die Australiese besoek aan Nieu-Seeland in 1945/46 gespeel. In 1981 het die “onderarm”-wedstryd op die Melbourne-krieketveld die sportiewe verhoudinge tussen albei spanne versuur en dit is selfs op die hoogste politieke vlak tussen albei lande bespreek. Australië en Nieu-Seeland is die enigste twee krieketlande wat om twee trofeë meeding: Sedert 1985/86 in toetskrieket om die Trans-Tasman-trofee en sedert 2006/07 in EDI-krieket om die Chappell-Hadlee-trofee. Albei lande het al belangrike kriekettoernooie soos die [[Krieketwêreldbeker 1992]] en die [[Krieketwêreldbeker 2015]] saam aangebied. Daarbenewens het hulle in die eindstryde van die Krieketwêreldbeker 2015 en die [[T20I-wêreldbeker 2021]] ontmoet, wat albei deur Australië gewen is. Australië sal saam met Nieu-Seeland die [[T20I-wêreldbeker 2028]] aanbied.&lt;ref name=&quot;hosts&quot;/&gt;

== Internasionale toere ==
Soos gebruiklik sedert die begin van internasionale krieket, onderneem die Australiese nasionale krieketspan deels maandelange oorsese toere, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaasliksaamgestelde spanne en klubspanne speel. Eweneens huisves hulle ander nasionale spanne wat na Australië toer. Gedurende die plaaslike somer tree hulle as gasheer op of onderneem op hul beurt toere deur die ander krieketlande van die Suidelike Halfrond en gedurende die plaaslike winter onderneem hulle toere deur krieketlande van die Noordelike Halfrond. Die bekendste en mees tradisionele, want oudste trofee, wat tydens die toere beslis word, is die As waarom Australië en Engeland sedert 1882 meeding. Sedertdien het ander trofeë bygekom, waarom Australië teen ander nasionale spanne meeding. Net so speel Australië in toetskrieket sedert 1960/61 teen [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] om die Frank Worrell-trofee, sedert 1985/86 teen [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] om die Trans-Tasman-trofee, sedert 1996/97 teen [[Indiese nasionale krieketspan|Indie]] om die Border-Gavaskar-trofee, sedert 1999/2000 teen [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] om die Southern Cross-trofee, sedert 2007/08 teen [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] om die Warne-Muralitharan-trofee en sedert 2021/22 teen [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] om die Benaud-Qadir-trofee mee. Daarbenewens speel hulle in EDI-krieket sedert 2004/05 om die Chappell-Hadlee-trofee teen Nieu-Seeland.

== Spelers ==
=== Bekende spelers ===
[[Lêer:DonaldBradman.jpg|duimnael|upright|Donald Bradman]]
[[Lêer:Chappelli2.jpg|duimnael|upright|Ian Chappell]]
[[Lêer:Clarrie Grimmett 1934.jpg|duimnael|upright|Clarrie Grimmett (1934)]]
[[Lêer:Ranji 1897 page 143 F. R. Spofforth, the demon bowler.jpg|duimnael|upright|Fred Spofforth (1897)]]
25 voormalige Australiese spelers is vir hul uitstekende prestasies in die [[Internasionale Krieketraad]] se Heldesaal opgeneem:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/hall-of-fame/hall-of-famers |title=ICC Hall of Famers |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Speler
! Posisie
! Inskrywing
|-
| [[Richie Benaud]] || Veelsydig || 2009
|-
| [[Allan Border]] || Middelorde-[[kolwer]] || 2009
|-
| [[Sir Donald Bradman|Donald Bradman]] || Kolwer || 2009
|-
| [[Greg Chappell]] || Kolwer || 2009
|-
| [[Ian Chappell]] || Kolwer || 2009
|-
| [[Alan Davidson]] || Veelsydig || 2011
|-
| [[Adam Gilchrist]] || [[Paaltjiewagter]]-kolwer || 2013
|-
| [[Clarrie Grimmett]] || [[Bouler]] || 2009
|-
| [[Neil Harvey]] || Toporde-kolwer || 2009
|-
| [[Matthew Hayden]] || Toporde-kolwer || 2025
|-
| [[Dennis Lillee]] || Bouler || 2009
|-
| [[Ray Lindwall]] || Veelsydig || 2009
|-
| [[Rod Marsh]] || Paaltjiewagter || 2009
|-
| [[Stan McCabe]] || Veelsydig || 2021
|-
| [[Glenn McGrath]] || Bouler || 2012
|-
| [[Keith Ross Miller]] || Veelsydig || 2009
|-
| [[Arthur Morris]] || Kolwer || 2016
|-
| [[Monty Noble]] || Veelsydig || 2021
|-
| [[Bill O’Reilly]] || Bouler || 2009
|-
| [[Ricky Ponting]] || Kolwer || 2018
|-
| [[Bob Simpson]] || Veelsydig || 2014
|-
| [[Fred Spofforth]] || Bouler || 2011
|-
| [[Victor Trumper]] || Kolwer || 2009
|-
| [[Shane Warne]] || Bouler || 2013
|-
| [[Steve Waugh]] || Kolwer || 2009
|}

=== Spelerstatistieke ===
Daar het altesaam 473 spelers [[Toetskrieket|toets-]], 251 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 116 spelers [[Twintig20|T20I-wedstryde]] vir Australië gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Australiese span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.

==== Lopies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |Toets
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | Toetse
! scope=col | Lopies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Lopies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Lopies
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Ricky Ponting]]
| 1995–2012
| align=center | 168
| align=center | '''13&amp;nbsp;378'''
| [[Ricky Ponting]]
| 1995–2012
| align=center | 374
| align=center | '''13&amp;nbsp;589'''
| [[David Warner]]
| 2009–2024
| align=center | 110
| align=center | '''3&amp;nbsp;277'''
|-
| [[Allan Border]]
| 1978–1994
| align=center | 156
| align=center | '''11&amp;nbsp;174'''
| [[Adam Gilchrist]]
| 1996–2008
| align=center | 286
| align=center | '''{{0}}9&amp;nbsp;595'''
| [[Aaron Finch]]
| 2011–2022
| align=center | 103
| align=center | '''3&amp;nbsp;120'''
|-
| [[Steve Waugh]]
| 1985–2004
| align=center | 168
| align=center | '''10&amp;nbsp;927'''
| [[Mark Waugh]]
| 1988–2002
| align=center | 244
| align=center | '''{{0}}8&amp;nbsp;500'''
| [[Glenn Maxwell]]
| 2012–hede
| align=center | 130
| align=center | '''2&amp;nbsp;897'''
|-
| [[Steve Smith]]
| 2010–hede
| align=center | 123
| align=center | '''10&amp;nbsp;763'''
| [[Michael Clarke]]
| 2003–2015
| align=center | 245
| align=center | '''{{0}}7&amp;nbsp;981'''
| [[Mitchell Marsh]]
| 2011–hede
| align=center | {{0}}85
| align=center | '''2&amp;nbsp;220'''
|-
| [[David Warner]]
| 2011–2024
| align=center | 112
| align=center | '''{{0}}8&amp;nbsp;786'''
| [[Steve Waugh]]
| 1986–2002
| align=center | 325
| align=center | '''{{0}}7&amp;nbsp;569'''
| [[Shane Watson]]
| 2006–2016
| align=center | {{0}}58
| align=center | '''1&amp;nbsp;462'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=1;id=2;type=team |title=Records / Australia / Test Matches / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=2;type=team |title=Records / Australia / One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=2;type=team |title=Records / Australia / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

==== Paaltjies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |Toets
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | Toetse
! scope=col | Paaltjies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Paaltjies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Paaltjies
|-
| [[Shane Warne]]
| 1992–2007
| align=center | 145
| align=center | '''708'''
| [[Glenn McGrath]]
| 1993–2007
| align=center | 249
| align=center | '''380'''
| [[Adam Zampa]]
| 2016–hede
| align=center | 115
| align=center | '''147'''
|-
| [[Nathan Lyon]]
| 2011–hede
| align=center | 141
| align=center | '''567'''
| [[Brett Lee]]
| 2000–2012
| align=center | 221
| align=center | '''380'''
| [[Josh Hazlewood]]
| 2013–hede
| align=center | {{0}}60
| align=center | '''{{0}}79'''
|-
| [[Glenn McGrath]]
| 1993–2007
| align=center | 124
| align=center | '''563'''
| [[Shane Warne]]
| 1993–2003
| align=center | 193
| align=center | '''291'''
| [[Mitchell Starc]]
| 2012–2024
| align=center | {{0}}65
| align=center | '''{{0}}79'''
|-
| [[Mitchell Starc]]
| 2011–hede
| align=center | 105
| align=center | '''433'''
| [[Mitchell Starc]]
| 2010–hede
| align=center | 130
| align=center | '''247'''
| [[Pat Cummins]]
| 2011–2024
| align=center | {{0}}57
| align=center | '''{{0}}66'''
|-
| [[Dennis Lillee]]
| 1971–1984
| align=center | {{0}}70
| align=center | '''355'''
| [[Mitchell Johnson]]
| 2005–2015
| align=center | 153
| align=center | '''239'''
| [[Nathan Ellis]]
| 2021–hede
| align=center | {{0}}36
| align=center | '''{{0}}55'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=1;id=2;type=team |title=Records / Australia / Test Matches / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=2;type=team |title=Records / Australia / One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=2;type=team |title=Records / Australia / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Spankapteins ===
Tot op hede was 47 spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Australië tydens ’n toetswedstryd, 30 tydens ’n EDI en 14 tydens ’n T20I.&lt;ref&gt;Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.&lt;/ref&gt;

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! colspan=&quot;3&quot; | Toets&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=1;id=2;type=team |title=Records / Australia / Test Matches / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; | EDI&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=2;id=2;type=team |title=Records / Australia / One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; | T20I&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=2;type=team |title=Records / Australia / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk
|-
| 1
| Dave Gregory
| 1877–1879
| Bill Lawry
| 1971
| Ricky Ponting
| 2005–2009
|-
| 2
| Billy Murdoch
| 1880–1890
| Ian Chappell
| 1972–1975
| Adam Gilchrist
| 2007
|-
| 3
| Tom Horan
| 1885
| Greg Chappell
| 1975–1983
| Michael Clarke
| 2007–2010
|-
| 4
| Hugh Massie
| 1885
| Bob Simpson
| 1978
| Brad Haddin
| 2009
|-
| 5
| Jack Blackham
| 1885–1894
| Graham Yallop
| 1979
| Cameron White
| 2011
|-
| 6
| Tup&lt;!--sic--&gt; Scott
| 1886
| Kim Hughes
| 1979–1984
| George Bailey
| 2012–2014
|-
| 7
| Percy McDonnell
| 1887–1888
| David Hookes
| 1983
| Aaron Finch
| 2014–2022
|-
| 8
| George Giffen
| 1894–1895
| Allan Border
| 1985–1994
| Steve Smith
| 2015–2016
|-
| 9
| Harry Trott
| 1896–1898
| Ray Bright
| 1986
| Shane Watson
| 2016
|-
| 10
| Joe Darling
| 1899–1905
| Geoff Marsh
| 1987–1991
| David Warner
| 2016–2018
|-
| 11
| Hugh Trumble
| 1902
| Mark Taylor
| 1992–1997
| Matthew Wade
| 2020–2022
|-
| 12
| Monty Noble
| 1903–1909
| Ian Healy
| 1996–1997
| '''Mitchell Marsh'''
| 2023–hede
|-
| 13
| Clem Hill
| 1910–1912
| Steve Waugh
| 1997–2002
| Travis Head
| 2024
|-
| 14
| Syd Gregory
| 1912
| Shane Warne
| 1998–1999
| Josh Inglis
| 2024
|-
| 15
| Warwick Armstrong
| 1920–1921
| Adam Gilchrist
| 2001–2007
|-
| 16
| Herbie Collins
| 1921–1926
| Ricky Ponting
| 2002–2012
|-
| 17
| Warren Bardsley
| 1926
| Michael Hussey
| 2006–2007
|-
| 18
| Jack Ryder
| 1928–1929
| Michael Clarke
| 2008–2015
|-
| 19
| Bill Woodfull
| 1930–1934
| Cameron White
| 2011
|-
| 20
| Vic Richardson
| 1935–1936
| Shane Watson
| 2012–2013
|-
| 21
| Donald Bradman
| 1936–1948
| George Bailey
| 2013–2015
|-
| 22
| Bill Brown
| 1946
| Steve Smith
| 2015–2025
|-
| 23
| Lindsay Hassett
| 1949–1953
| David Warner
| 2016
|-
| 24
| Arthur Morris
| 1951–1954
| Aaron Finch
| 2017–2022
|-
| 25
| Ian Johnson
| 1954–1956
| Tim Paine
| 2018
|-
| 26
| Ray Lindwall
| 1956
| Alex Carey
| 2021
|-
| 27
| Ian Craig
| 1957–1958
| Pat Cummins
| 2022–2024
|-
| 28
| Richie Benaud
| 1958–1963
| Josh Hazlewood
| 2022
|-
| 29
| Neil Harvey
| 1961
| '''Mitchell Marsh'''
| 2023–hede
|-
| 30
| Bob Simpson
| 1964–1978
| Josh Inglis
| 2024
|-
| 31
| Brian Booth
| 1965–1966
|-
| 32
| Bill Lawry
| 1968–1971
|-
| 33
| Barry Jarman
| 1968
|-
| 34
| Ian Chappell
| 1971–1975
|-
| 35
| Greg Chappell
| 1975–1983
|-
| 36
| Graham Yallop
| 1978–1979
|-
| 37
| Kim Hughes
| 1979–1984
|-
| 38
| Allan Border
| 1984–1994
|-
| 39
| Mark Taylor
| 1994–1999
|-
| 40
| Steve Waugh
| 1999–2004
|-
| 41
| Adam Gilchrist
| 2000–2004
|-
| 42
| Ricky Ponting
| 2004–2010
|-
| 43
| Michael Clarke
| 2011–2015
|-
| 44
| Shane Watson
| 2013
|-
| 45
| '''Steve Smith'''
| 2014–hede
|-
| 46
| Tim Paine
| 2018–2021
|-
| 47
| Pat Cummins
| 2021–2025
|}

== Rekords ==
=== Toetsrekord teen ander lande ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Gespeel !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BD}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 0 || 83,33 || 18 Julie 2003
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 366 || 156 || 113 || 0 || 97 || 42,62 || 15 Maart 1877
|-
|align=&quot;left&quot;| IKR Wêreld XI || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 14 Oktober 2005
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 112 || 48 || 33 || 1 || 30 || 42,86 || 28 November 1947
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 62 || 36 || 8 || 0 || 18 || 58,06 || 29 Maart 1946
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 72 || 37 || 15 || 0 || 20 || 51,38 || 13 November 1959
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 35 || 22 || 5 || 0 || 8 || 62,86 || 22 April 1983
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 102 || 54 || 27 || 0 || 21 || 52,94 || 18 Oktober 1902
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 123 || 64 || 33 || 1 || 25 || 52,03 || 12 Desember 1930
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 14 Oktober 1999
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''882''' || '''426''' || '''235''' || '''2''' || '''219''' || '''48,30''' || 15 Maart 1877
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met toets #2616 op 4–8 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 25 Februarie 2026.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=1;id=2;type=team |title=Records / Australia / Test matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Januarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Wêreldtoetskampioenskap ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021|2019–2021]] || Derde plek
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|2021–2023]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025|2023–2025]] || Naaswenner
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2025–2027|2025–2027]] || ''gekwalifiseer''
|}

=== EDI-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AF}} || 5 || 4 || 0 || 0 || 1 || 80,00 || 25 Augustus 2012
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BD}} || 22 || 20 || 1 || 0 || 1 || 90,90 || 30 April 1990
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 162 || 92 || 65 || 2 || 3 || 56,79 || 5 Januarie 1971
|-
|align=&quot;left&quot;| IKR Wêreld XI || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 5 Oktober 2005
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 5 || 4 || 0 || 0 || 1 || 80,00 || 27 Augustus 2015
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 155 || 86 || 59 || 0 || 10 || 55,48 || 18 Desember 1980
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 142 || 96 || 39 || 0 || 7 || 67,60 || 30 Maart 1974
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 111 || 71 || 36 || 1 || 3 || 63,96 || 7 Junie 1975
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 105 || 64 || 37 || 0 || 4 || 60,95 || 11 Junie 1975
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 113 || 52 || 57 || 3 || 1 || 46,02 || 14 Desember 1993
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 146 || 79 || 61 || 3 || 3 || 54,10 || 20 Desember 1975
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 33 || 29 || 3 || 0 || 1 || 87,87 || 16 Junie 1983
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-CA}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 16 Junie 1979
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 23 Februarie 1996
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 27 Februarie 2003
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NL}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 18 Maart 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-XS}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 16 Mei 1999
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-US}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 13 September 2004
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''1019''' || '''617''' || '''358''' || '''9''' || '''35''' || '''60,55''' || 5 Januarie 1971
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met EDI #4942 op 27 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 25 Februarie 2026. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/australia/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=2;type=team |title=Records / Australia / ODI matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Januarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Krieketwêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Naaswenner
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Naaswenner
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Kwarteindrondte
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Halfeindrondte
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || {{n.v.t.}}
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Kampioenetrofeerekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Kwarteindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Kwarteindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Halfeindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Halfeindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Groepfase
|-
|[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Groepfase
|-
|[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Halfeindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || {{n.v.t.}}
|}

=== T20I-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AF}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 4 November 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BD}} || 11 || 7 || 4 || 0 || 0 || 63,63 || 16 September 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 26 || 12 || 12 || 0 || 2 || 46,15 || 9 Januarie 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 37 || 12 || 22 || 0 || 3 || 32,43 || 1 Februarie 2008
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 19 September 2012
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 22 || 15 || 5 || 1 || 1 || 68,18 || 17 Februarie 2005
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 31 || 14 || 15 || 1 || 1 || 45,16 || 5 Februarie 2010
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 27 || 15 || 11 || 1 || 0 || 55,56 || 20 September 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 28 || 19 || 9 || 0 || 0 || 67,86 || 9 Januarie 2006
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 27 || 16 || 11 || 0 || 0 || 59,26 || 21 Februarie 2010
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 4 || 2 || 2 || 0 || 0 || 50,00 || 3 Julie 2018
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 11 Junie 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-OM}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 5 Junie 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-XS}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 15 Junie 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AE}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 22 Oktober 2018
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''226''' || '''124''' || '''92''' || '''3''' || '''7''' || '''54,87''' || 17 Februarie 2005
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met T20I #3733 op 25 Februarie 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=2;type=team |title=Records / Australia / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=25 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== T20I-wêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Halfeindrondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Naaswenner
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Halfeindrondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Super 10
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Super 10
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || '''Kampioen'''
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Super 12
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Super 8
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || ''gekwalifiseer''
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}}
|}

== Toekennings ==
Die Australiese nasionale krieketspan het een keer die Laureus Wêreldsporttoekennings as “span van die jaar” ontvang (in 2002).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2002 |title=Laureus World Sports Awards 2002 |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2002 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}
* [[Australiese nasionale vrouekrieketspan]]
* [[Wallabies]], Australië se nasionale rugbyspan

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Gideon Haigh |title=Crossing The Line: How Australian Cricket Lost its Way |publisher=Slattery Media Group |location=Melbourne |year=2018 |isbn=978-1-921778-94-0}}
* {{en}} {{cite book |author=Jared van Duinen |title=The British World and an Australian National Identity: Anglo-Australian Cricket, 1860–1901 |series=Palgrave Studies in Sport and Politics |publisher=Palgrave Macmillan |location=Londen |year=2018 |isbn=978-1-137-52777-6}}
* {{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game: The Story of Cricket’s Early Years |publisher=Harper Collins |location=Londen |year=2009 |isbn=978-0-00-728011-7}}
* {{en}} {{cite book |author=Bill Hornadge |title=Cricket in Australia 1804–1884 |publisher=Review Publications |location=Dubbo, Nieu-Suid-Wallis |year=2006 |isbn=0-909895-62-7}}
* {{en}} {{cite book |editor=Garrie Hutchinson en John Ross |title=200 seasons of Australian cricket |publisher=Macmillan |location=Sydney |year=1997 |isbn=0-330-36034-5}}
* {{en}} {{cite book |author=Chris Harte |title=A History of Australian Cricket |publisher=Andre Deutsch |year=1993 |isbn=978-0-233-98825-2}}
* {{en}} {{cite book |author=D. Frith |title=Australia versus England: a pictorial history of every Test match since 1877 |publisher=Penguin Books |location=Victoria |year=1990 |isbn=0-670-90323-X}}
* {{en}} {{cite book |author=Jack Pollard |title=Australian Cricket: The game and the players |publisher=Angus &amp; Robertson |location=Sydney |year=1988 |isbn=0-207-15269-1}}
* {{en}} {{cite book |author=Jack Pollard |title=Pictorial history of Australian cricket |publisher=J.M Dent Pty Ltd &amp; Australian Broadcasting Corporation |location=Melbourne |year=1983 |isbn=0-86770-019-X}}
* {{en}} {{cite book |author=Ralph Barker en Irving Rosenwater |title=England v Australia: A compendium of Test cricket between the countries 1877–1968 |publisher=B.T. Batsford |year=1969 |isbn=0-7134-0317-9}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Australia national cricket team|Australiese nasionale krieketspan}}
* {{en}} [https://www.cricket.com.au/ Amptelike webwerf van Krieket Australië]
* {{en}} [https://www.cricketaustralia.com.au/ Krieket in Australië]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/australia-2 Australië op ESPNcricinfo]
* {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-australia Australië by die IKR]

{{Nasionale krieketspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Krieket in Australië]]
[[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Oseanië]]</text>
      <sha1>2uvodeu9xonc39bdnqqw1ht8jblo7f0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921306</id>
      <parentid>2921294</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:23:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Invoering en vestiging van krieket */ Ai!</comment>
      <origin>2921306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123359" sha1="8ij8ltc2znwplu12caj4pkhetwf5lvc" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die Australiese nasionale manskrieketspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouekrieketspan, sien [[Australiese nasionale vrouekrieketspan]].''
{{Inligtingskas Krieketspan
| naam                  = Australië
| beeld                 = Kenteken van die Australiese nasionale krieketspan.svg
| byskrif               = Kenteken van die Australiese nasionale krieketspan
| bynaam                = 
| konferensie           = [[Krieket Australië]]
| toetskaptein          = [[Steve Smith]]
| edi-kaptein           = [[Mitchell Marsh]]
| t20i-kaptein          = Mitchell Marsh
| afrigter              = {{vlagikoon|Australië}} [[Andrew McDonald]]
| toetsstatusjaar       = 1877
| ikr_status            = Volle lid
| ikr_aansluiting       = 1909
| ikr_streek            = [[IKR Oos-Asië-Oseanië|Oos-Asië-Oseanië]]
| toetsrang             = 1ste
| beste_toetsrang       = 1ste (1 Januarie 1952)
| edi-rang              = 3de
| beste_edi-rang        = 1ste (1 Januarie 1990)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/icc-odi-one-day-rankings-number-one-team-australia-south-africa-chappell-hadlee-defeat/2017-02-05 |title=Australia hang on to No.1 ODI ranking |publisher=[[Krieket Australië]] |date=5 Februarie 2017 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| t20i-rang             = 3de
| beste_t20i-rang       = 1ste (1 Mei 2020)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1662828 |title=Australia advance to the top of men's Test and T20I rankings |date=1 Mei 2020 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| eerste_toets          = t {{Cr-EN}} op [[Melbourne-krieketveld]], [[Melbourne]]; 15–19 Maart 1877
| mees_onlangse_toets   = t {{Cr-EN}} op [[Sydney-krieketveld]], [[Sydney]]; 4–8 Januarie 2026
| aantal_toetse         = 882
| aantal_toetse_vanjaar = 1
| toetsrekord           = 426/235 (48,30%)&lt;br /&gt;(2 gelykop, 219 onbeslis)
| toetsrekord_vanjaar   = 1/0 (0 gelykop, 0 onbeslis)
| wtk_verskynings       = 4/4
| wtk_eerste            = [[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021|2019–2021]]
| wtk_beste             = '''Kampioen''' (in [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|2021–2023]])
| eerste_edi            = t {{Cr-EN}} op [[Melbourne-krieketveld]], [[Melbourne]]; 5 Januarie 1971
| mees_onlangse_edi     = t {{Cr-IN}} op [[Sydney-krieketveld]], [[Sydney]]; 25 Oktober 2025
| aantal_edis           = 1019
| aantal_edis_vanjaar   = 0
| edi-rekord            = 617/358 (60,55%)&lt;br /&gt;(9 gelykop, 35 onbeslis)
| edi-rekord_vanjaar    = 0/0&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wb_verskynings        = 13/13
| wb_eerste             = [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]]
| wb_beste              = '''Kampioen''' (in [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] en [[Krieketwêreldbeker 2023|2023]])
| kt_verskynings        = 9/9
| kt_eerste             = [[Kampioenetrofee 1998|1998]]
| kt_beste              = '''Kampioen''' (in [[Kampioenetrofee 2006|2006]] en [[Kampioenetrofee 2009|2009]])
| eerste_t20i           = t {{Cr-NZ}} op [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]; 17 Februarie 2005
| mees_onlangse_t20i    = t {{Cr-OM}} op [[Pallekele Internasionale Krieketstadion]], [[Pallekele]]; 20 Februarie 2026
| aantal_t20is          = 226
| aantal_t20is_vanjaar  = 7
| t20i-rekord           = 124/92 (54,87%)&lt;br /&gt;(3 gelykop, 7 onbeslis)
| t20i-rekord_vanjaar   = 2/5&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wt20-verskynings      = 10/10
| eerste_wt20           = [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]]
| beste_wt20            = '''Kampioen''' (in [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]])
| h_patroon_la          = 
| h_patroon_b           = _collar
| h_patroon_ra          = 
| h_patroon_broek       = 
| h_linkerarm           = FFFFF0
| h_liggaam             = FFFFF0
| h_regterarm           = FFFFF0
| h_broek               = FFFFF0
| a_patroon_la          = _aus_odi25
| a_patroon_b           = _aus_odi25
| a_patroon_ra          = _aus_odi25
| a_patroon_broek       = 
| a_linkerarm           = FFE000
| a_liggaam             = FFDF00
| a_regterarm           = FFE000
| a_broek               = FFE000
| t_patroon_la          = _aus_t20i25
| t_patroon_b           = _aus_t20i25
| t_patroon_ra          = _aus_t20i25
| t_patroon_broek       = 
| t_linkerarm           = 00363F
| t_liggaam             = 00363F
| t_regterarm           = 00363F
| t_broek               = 00363F
}}

Die '''Australiese nasionale krieketspan''' ([[Engels]]: ''Australia national cricket team'') is die nasionale [[krieket]]span wat [[Australië]] in [[toetskrieket|toets-]] en kitskrieket verteenwoordig. Dit word beheer en geadministreer deur [[Krieket Australië]] (''CA'', van Engels: ''Cricket Australia'') en is ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) met toets-, [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]- en [[Twintig20|T20I]]-status. Dit is die gesamentlike oudste span in toetskrieket, wat hul eerste toets reeds in 1877 teen [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] gespeel het.&lt;ref name=espncricinfo1&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/17735/scorecard/62396/australia-vs-england-1st-test-england-tour-of-australia-1876-77 |title=1st Test, Melbourne, Mar 15-19 1877, England tour of Australia |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die span speel ook [[internasionale eendagwedstryd|EDI]]- en [[Twintig20|T20I]]-krieket, hulle was deel van beide die eerste EDI, teen Engeland in die 1970/71-seisoen&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/17265/scorecard/64148/australia-vs-england-only-odi-england-marylebone-cricket-club-tour-of-australia-1970-71 |title=Only ODI, Melbourne, Jan 5 1971, England [Marylebone Cricket Club] tour of Australia |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en die eerste T20I, teen [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] in die 2004/05-seisoen,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/14897/scorecard/211048/new-zealand-vs-australia-only-t20i-australia-tour-of-new-zealand-2004-05 |title=Only T20I (D/N), Auckland, Feb 17 2005, Australia tour of New Zealand |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en het ook albei wedstryde gewen. Die span trek sy spelers hoofsaaklik van die spanne wat in die Australiese binnelandse kompetisies speel – die Sheffield Shield, die Australiese tuis-eendagreeks en die Big Bash-liga. Australië is tans (Februarie 2026) eerste op die IKR-toetsranglys, derde op die eendagranglys en derde op die Twintig20-wêreldranglys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/test |title=Men's Test Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=25 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Men's ODI Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=25 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026 |archive-date=17 Februarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=25 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Australiese krieketspan het reeds 882 toetswedstryde gespeel, 426 gewen, 235 verloor, 219 het onbeslis en twee gelykop geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283877.html |title=Records / Test matches / Team records / Results summary |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië is die suksesvolste span in toetskrieket, volgens algehele oorwinnings, wen-nederlaag-verhouding en wenrekord. Op 11 Junie 2023 het Australië die [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023]] se eindstryd teen Indië gewen. Tydens die [[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025]] is die verdedigende kampioen deur Suid-Afrika geklop.

Die Australiese krieketspan het reeds 1019 EDI-wedstryde gespeel, 617 gewen, 358 verloor, nege het gelykop en 35 onbeslis geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283878.html |title=Records / One-Day Internationals / Team records / Results summary |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië is die suksesvolste span in internasionale eendagwedstryde en hulle het tot dusver meer as 60% van hulle wedstryde gewen. Australië het agt keer in die eindstryd van die [[krieketwêreldbeker]]toernooi verskyn (in [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1996|1996]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] en [[Krieketwêreldbeker 2023|2023]]) en die eindstryd ses keer gewen: in 1987, 1999, 2003, 2007, 2015 en 2023; albei meer as enige ander span. Australië is ook die eerste span wat in vier agtereenvolgende eindstryde verskyn het (in 1996, 1999, 2003 en 2007), en hulle het sodoende die ou rekord van drie eindstrydverskynings van [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] (in 1975, [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] en [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]]) geëwenaar en is ook die eerste span wat drie agtereenvolgende krieketwêreldbekertoernooie gewen het (in 1999, 2003 en 2007). Die span was vir 34 wêreldbekerwedstryde onoorwonne, totdat [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] hulle op 19 Maart tydens die Krieketwêreldbeker 2011 se groepfase met vier paaltjies geklop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/9428278.stm |publisher=[[BBC]] |title=World Cup day 29 as it happened |date=19 Maart 2011 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In 2015 het hulle die tweede span geword wat ’n krieketwêreldbekertoernooi tuis gewen het, ná [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] (in [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]]). Australië het ook die IKR se [[Kampioenetrofee]] twee keer ingepalm (in [[Kampioenetrofee 2006|2006]] en [[Kampioenetrofee 2009|2009]]), tot dusver die enigste span wat dit twee agtereenvolgende keer kon wen.

Die Australiese krieketspan het reeds 226 Twintig20-wedstryde gespeel, 124 gewen, 92 verloor, drie het gelykop en sewe onbeslis geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283307.html |title=Records / Twenty20 Internationals / Team records / Results summary |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die span het die eindstryd van die IKR se [[T20I-wêreldbeker]]toernooi twee keer gehaal (in [[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] en [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]]) en die eindstryd een keer gewen: in 2021 teen Nieu-Seeland.

Op 12 Januarie 2019 het Australië sy 1&amp;nbsp;000ste oorwinning in internasionale krieket behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/971683 |title=Jhye Richardson sets up Australia's 1000th win |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle het Indië in die eerste EDI op die [[Sydney-krieketveld]] met 34 lopies gewen. 25 voormalige Australiese spelers is in die [[Internasionale Krieketraad]] se Heldesaal opgeneem.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Krieket Australië}}
[[Lêer:Australia-coloured-locator.png|duimnael|links|Krieket Australië se ses plaaslike beheerliggame is geskoei op die tradisionele deelstaatspanne]]
Krieket Australië (Engels: ''Cricket Australia'', ''CA''), voorheen bekend as die Australiese Krieketraad (AKR; Engels: ''Australian Cricket Borard'', ''ACB''), is die beheerliggaam vir enige krieket in Australië. Dit is in 1905 as die Australiese Beheerraad vir Internasionale Krieket (''Australian Board of Control for International Cricket'') gestig en is in 1973 in Australiese Krieketraad hernoem. Dit is as ’n Australiese publieke maatskappy gelys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://auscricket.com.au/about-us/board-of-directors/ |title=Board of Directors |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 15 Junie 1909 het Australië saam met [[Marylebone-krieketklub|Engeland]] en [[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]] die Imperiale Krieketkonferensie (IKK; nou [[Internasionale Krieketraad]], IKR) gestig.&lt;ref name=&quot;IKK&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963 |title=1909–1963 – Imperial Cricket Conference |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Krieket Australië bestaan uit ses plaaslike beheerliggame, wat elkeen ’n [[Deelstate en gebiede van Australië|deelstaat]] verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketaustralia.com.au/about/member-associations |title=Member Associations |publisher=Krieket Australië |date=2021 |accessdate=13 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613145100/https://www.cricketaustralia.com.au/about/member-associations |archive-date=13 Junie 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Krieket Australië bestuur al die Australië-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van toets-, EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en vir die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is Krieket Australië verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Australiese span.

Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Australië oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; ''Australia A'' is die tweede nasionale span van Australië en van hul wedstryde geniet [[Eersterangse krieket|eersterangse]] of A-lys-status.

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van krieket ===
[[Lêer:MCG-1864.JPG|duimnael|links|’n Krieketwedstryd op die [[Melbourne-krieketveld]] op 1 Januarie 1864]]
[[Lêer:Australian Aboriginal cricket team in England 1868.jpg|duimnael|links|Die [[Aborigines]]-krieketspan van die 1868-toer na Engeland met Charles Lawrence in die middel]]
Soos in ander dele van die wêreld het Britse kolonisasie die spel krieket na Australië gebring, wat vinnig gewildheid verwerf het. Die eerste bekende krieketwedstryd in Australië is in Desember 1803 in [[Sydney]] gespeel en volgens ’n verslag in die ''Sydney Gazette'' op 8 Januarie 1804 was dié spel in die nuwe kolonie reeds goed gevestig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/625962 |title=SYDNEY. |newspaper=The Sydney Gazette and New South Wales Advertiser (NSW : 1803–1842) |location=[[Nieu-Suid-Wallis]] |date=8 Januarie 1804 |accessdate=25 Februarie 2026 |page=3 |publisher=[[Nasionale Biblioteek van Australië]]}}&lt;/ref&gt; Teen 1826 is krieketklubs soos die Currency Krieketklub, die Militêre Krieketklub en die Australiese Krieketklub gestig. Van hierdie vroeë wedstryde is op Hydepark&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/2214952 |title=Cricket Match |newspaper=The Sydney Gazette and New South Wales Advertiser |page=2 |date=12 Desember 1833 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en Racecourse&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/42009154 |title=The Return Cricket Match |newspaper=The Australian |date=7 Februarie 1834 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; aangebied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/42008154 | title=Military – First Innings |newspaper=The Australian |date=28 Februarie 1834 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=PictorialHistory&gt;{{en}} {{cite book |author=Jack Pollard |title=The Pictorial History of Australian Cricket (hersiene uitgawe) |publisher=J.M Dent Pty Ltd &amp; Australian Broadcasting Corporation |location=Boronia |year=1986 |isbn=0-86770-043-2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/2215806 |title=The Grand Cricket Match |newspaper=The Sydney Gazette and New South Wales Advertiser |page=2 |date=5 April 1834 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/42006834 |title=Immigrants. First Innings. |newspaper=The Australian | page=2 |date=4 April 1834 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Net ’n kort rukkie later is klubs in Van Diemen’s Land (later [[Tasmanië]] genoem) soos in [[Hobart]] in 1832 en Launceston in 1843 gestig. In 1838 is in [[Victoria (Australië)|Victoria]] glo Australië se mees eksklusiewe en invloedrykste krieketklub gestig, die [[Melbourne-krieketklub]] (MKK). Klubs in die ander kolonies het in 1839 in [[Suid-Australië]] en [[Wes-Australië]] gevolg, en in 1835 is ’n wedstryd tussen die werknemers en die werktuigkundiges aan die een kant en die bouers van die nuwe Regeringshuis in [[Perth]] aan die ander kant gereël.&lt;ref name=&quot;PictorialHistory&quot; /&gt;

Interkoloniale krieket in Australië het in Februarie 1851 met ’n besoek van krieketspelers uit Victoria in Tasmanië begin.&lt;ref name=&quot;PictorialHistory&quot; /&gt; Dié wedstryd is op 11–12 Februarie in Launceston gespeel en Tasmanië het met drie paaltjies gewen.&lt;ref name=&quot;Cricinfo1851&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1850S/1850-51/AUS_LOCAL/TAS_VIC_11-12FEB1851.html |title=Tasmania v Victoria, 1850/51 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; ’n Bykomende drie wedstryde is voor 1854 tussen die twee spanne gespeel, maar daarna het die oorsteek van die [[Seestraat van Bass]] vir die Victoria-span minder aantreklik geword en hul fokus het na die buurkolonie [[Nieu-Suid-Wallis]] verskuif. Dié wedstryde het ’n groot belangstelling gewek, insluitende ’n skare van 15&amp;nbsp;000 tydens ’n wedstryd in Sydney in Januarie 1853.&lt;ref name=&quot;PictorialHistory&quot; /&gt; Krieketrade is in die onderskeidelike kolonies gestig: in 1857 in Nieu-Suid-Wallis, in 1864 in Victoria en in 1871 in Suid-Australië.&lt;ref name=&quot;PictorialHistory&quot; /&gt;

In 1861/62 het ’n Engelse span die eerste toer na Australië onderneem; dié toer is deur die spysenieringmaatskappy Spiers &amp; Pond as ’n private onderneming gereël. Die span is deur [[HH Stephenson]] aangevoer en het veral uit krieketspelers van [[Surrey]] bestaan en hoewel dié span nie heeltemal verteenwoordigend was nie, was dit redelik sterk. Terwyl die plaaslike bevolking se probeerslae, selfs as hulle die kans sou gehad het, meestal tevergeefs was, het die toer onder die ondersteuners gewildheid verwerf en was vir beide krieketspelers en aanbieders baie winsgewend. ’n Verdere toer het in 1863/64 gevolg, aangevoer deur [[George Parr]] en dit was nog suksesvoller as die vorige toer.&lt;ref name=CricketTours&gt;{{en}} {{cite book |author=Peter Wynne-Thomas |title=The Complete History of Cricket Tours at Home and Abroad |publisher=Hamlyn |location=Londen |year=1989 |isbn=0-600-55782-0}}&lt;/ref&gt;

In 1868 het [[Aborigines]]-krieketspelers die eerste Australiese span geword om na Engeland te toer en daarmee vir Australië die internasionale krieket ingelui. Dié span is aangevoer deur [[Charles Lawrence]], ’n lid van Stephenson se 1861-span wat in Australië gebly het, en het meestal uit spelers van Harrow en Edenhope in die Wimmera-streek van Wes-Victoria bestaan. Die span het uitstekende spelers soos [[Johnny Mullagh]] ingesluit en 14 van 47 wedstryde gewen, 19 gelykop gespeel en 14 verloor. Naas krieket het die spelers ook atletiese bekwaamheid voor, ná en tydens wedstryde vertoon, insluitende die gooi van [[boemerang]]s en [[Spiesgooi|spiese]]. Die groot werklas en die slegte weerstoestande het sy tol geëis toe [[King Cole]] tydens die toer aan [[tuberkulose]] dood is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Ken Piesse |title=Great Australian Cricket Stories |publisher=Penguin |location=South Yarra |year=1988 |isbn=0-670-90101-6}}&lt;/ref&gt;

=== Die eerste toetse ===
[[Lêer:Australia cricket team 1878.jpg|duimnael|Die Australiese krieketspan wat in 1878 na Engeland getoer het]]
[[Lêer:DeathofEnglishCricket.jpg|duimnael|Die “doodsberig” wat in 1882 in ''The Sporting Times'' verskyn het]]
In 1873/74 en 1876/77 is verdere toere deur Engelse spanne (insluitende die destyds bekendste krieketspeler [[W.G. Grace]]) na Australië onderneem.&lt;ref name=CricketTours /&gt; Die 1876/77-seisoen is noemenswaardig vir ’n wedstryd tussen ’n saamgestelde XI uit Nieu-Suid-Wallis en Victoria teen die besoekende Engelse op die [[Melbourne-krieketveld]] op 15–19 Maart 1877. Dié wedstryd, wat later as die eerste toetswedstryd nog erken is, is met 45 lopies deur Australië gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154361.html |title=Australia v England 1876–77 |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=espncricinfo1 /&gt; [[Charles Bannerman]] het die eerste honderdtal in [[eersterangse krieket]] aangeteken, en ’n onoorwonne telling van 165 lopies behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/review-charles-bannerman-australia-s-premier-batsman-1042267 |title=What do we know about the first Test cricketer? |publisher=ESPNcricinfo |author=Gideon Haigh |date=8 Augustus 2016 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die uitslag van hierdie wedstryd word deur beide Australiërs en Engelse as ’n weerkaatsing van Australiese krieket se stygende gehalte gesien.&lt;ref name=CricketColosseum&gt;{{en}} {{cite book |author=Ken Piesse |title=Cricket Colosseum:125 Years of Test Cricket at the MCG |publisher=Hardie Grant |location=South Yarra |year=2003 |isbn=1-74066-064-1}}&lt;/ref&gt; Toetskrieket, wat destyds slegs tussen Australië en Engeland gespeel is, is gekniehalter deur die lang afstand tussen dié twee lande, waardeur wedersydse toere per skip maande geduur het. Weens die moeite van die destydse lang toere was die “ontspanne” gasheer altyd die gunsteling. Ten spyte van Australië se kleiner bevolking was die span in vroeë wedstryde baie mededingend. Die meeste krieketspelers was destyds veral afkomstig uit óf Nieu-Suid-Wallis óf Victoria, met die noemenswaardige uitsondering George Giffen, die veelsydige ster uit Suid-Australië.

’n Hoogtepunt van Australië se vroeë geskiedenis was die 1882-toets in Engeland op [[The Oval (Londen)|The Oval]], wat Australië verrassend met sewe lopies gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/152999.html |title=England v Australia 1882 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/17718/scorecard/62404/england-vs-australia-only-test-australia-tour-of-england-1882 |title=Only Test, London, Aug 28 – 29 1882, Australia tour of England |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The golden age&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/cricket-s-turning-points-the-golden-age-449057 |title=The golden age |publisher=ESPNCricinfo |author=David Frith |date=20 Februarie 2010 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In hierdie wedstryd het Fred Spofforth 7/44 in die toets se vierde beurt behaal en sodoende die Australiese oorwinning verseker, aangesien hy Engeland van hul 85-lopiesteiken ontneem het. Ná die wedstryd het ''The Sporting Times'', ’n vername destydse Londense koerant, ’n spottende “doodsberig” gedruk waarin die dood van Engelse krieket bekend gemaak is en dat “die lyk veras en die as na Australië geneem sal word”. Uit hierdie ’n koerantgrap het die beroemde [[Die As]]-reeks ontstaan, waarin Australië en Engeland ’n reeks toetswedstryde speel om te bepaal wie die As-urn verower. Tot op hede is hierdie kompetisie een van die felste wedyweringe in internasionale sport.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Ashes-cricket |title=Ashes |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/jul/09/ashes-england-cricket-urn |title=A brief guide to the Ashes, where colonial master and renegade offspring clash |publisher=[[The Guardian]] |author=Aaron Timms |date=9 Julie 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die volledige persberig lui soos volg:

{{aanhaling|&lt;center&gt;In Liefdevolle Herinnering&lt;br /&gt;
AAN&lt;br /&gt;
&lt;big&gt;''ENGELSE KRIEKET'',&lt;/big&gt;&lt;br /&gt;
WAT BY DIE OVAL GESTERF HET&lt;br /&gt;
&lt;small&gt;OP&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
&lt;big&gt;29 AUGUSTUS 1882,&lt;/big&gt;&lt;br /&gt;
Diep beklaag deur ’n groot verdriet&lt;br /&gt;vriende en bekendes.&lt;br /&gt;
&lt;big&gt;R. I. V.&lt;/big&gt;&lt;br /&gt;
''N.B.—Die lyk sal veras en die''&lt;br /&gt;''as na Australië geneem word.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,23070-471469,00.html |title=The Ashes in The Times |publisher=The Times |date=6 November 2002 |accessdate=5 Februarie 2008 |location=Londen |author=Marcus Williams |archive-url=https://web.archive.org/web/20080210145936/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,23070-471469,00.html |archive-date=10 Februarie 2008 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;}}

=== Die “goue tydperk” ===
[[Lêer:Victor Trumper Drive.jpg|duimnael|links|“Spring vir ’n reguit grenshou”, George Beldam, ca. 1905 – glo een van die bekendste foto’s in die krieketgeskiedenis&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/arts/review/crickets-victor-trumper-master-of-his-field-just-like-gideon-haigh/news-story/271b640f4c0826f41ba902f7693efcbb |title=Cricket’s Victor Trumper master of his field, just like Gideon Haigh |author=Catherine McGregor |publisher=The Australian |date=5 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161112203826/http://www.theaustralian.com.au/arts/review/crickets-victor-trumper-master-of-his-field-just-like-gideon-haigh/news-story/271b640f4c0826f41ba902f7693efcbb |archive-date=12 November 2016 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=12 Januarie 2020 }}&lt;/ref&gt;]]
[[Lêer:Australian cricket team 1896.jpg|duimnael|Die Australiese span in 1896]]
[[Lêer:Australia vs England at Adelaide Oval in 1902.jpg|duimnael|Die derde toets tussen Australië en Engeland in 1902 op die Adelaide-ovaal]]
Na die tydperk tussen die 1890-seisoen en die begin van die [[Eerste Wêreldoorlog]] in 1914 word dikwels as die ''Golden Age of Cricket'' (“goue tydperk van krieket”) verwys.&lt;ref name=&quot;The golden age&quot; /&gt; Naas Engeland, wat steeds Australië se hoofmededinger was, het aan die einde van die 19de eeu met [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] en [[Proteas|Suid-Afrika]] nuwe mededingers opgekom. Die As-reekse was oorwegend geëwenaar en veral die kolwer [[Victor Trumper]] was die Australiese span se ster.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricinfo.com/magazine/content/story/433241.html |title=The man who was the Golden Age |publisher=ESPNcricinfo |author=Gideon Haigh |date=7 November 2009 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 15 Junie 1909 het Australië saam met [[Marylebone-krieketklub|Engeland]] en [[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]] op die [[Londen]]se [[Lord’s]] die Imperiale Krieketkonferensie (IKK; nou [[Internasionale Krieketraad]], IKR) gestig.&lt;ref name=&quot;IKK&quot; /&gt;

Tydens hierdie “goue tydperk” van die Australiese krieket het die span onder kapteinskap van [[Joe Darling]], [[Monty Noble]] en [[Clem Hill]] agt van hul tien toetse gewen. Volgens algemene mening het die Australiese “goue tydperk” met die Engelse 1897/98-toer na Australië begin en tot die Suid-Afrikaanse 1910/11-toer na Australië gestrek. Uitstekende kolwers, briljante veelsydiges asook uitmuntende boulers het almal gehelp om van Australië die oorheersende krieketmag in hierdie tydperk te maak.&lt;ref name=&quot;The golden age&quot; /&gt;

Victor Trumper het een van Australië se eerste sporthelde geword, en word algemeen as Australië se beste kolwer voor [[Donald Bradman]] en een van die gewildste spelers beskou. Hy het destyds ’n rekord van 49 toetse gespeel en 3163 lopies aangeteken (’n verdere rekord) met ’n destydse gemiddeld van 39.04. Sy vroeë beswyking in 1915 op 37 aan [[nierversaking]] het tot nasionale rou gelei. Die ''Wisden Cricketers' Almanack'' het in sy doodsberig na Trumper as Australië se beste kolwer verwys: ''Of all the great Australian batsmen Victor Trumper was by general consent the best and most brilliant.'' (“Van al die groot Australiese kolwers was Victor Trumper met algemene toestemming die beste en briljantste.”)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/australia/content/player/7980.html |title=Victor Trumper &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die laaste jare voor die [[Eerste Wêreldoorlog]] is deur ’n konflik tussen die spelers, aangevoer deur Clem Hill, Victor Trumper en [[Frank Laver]], en die Australiese Krieketraad, onder [[Peter McAlister]], wat probeer het om meer beheer oor toere van die spelers te verkry, oorheers. Dit het tot die uittrede van ses leidende spelers (die sogenaamde “Groot Ses”) tydens die driehoekige toernooi in 1912 in Engeland gelei, waarvolgens Australië se span as ’n tweede vlakspan beskou is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/292911.html |title=Australia in England 1912 |work=Wisden Cricketers' Almanack – Online Archive |publisher=John Wisden &amp; Co |year=1913 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Dit was die laaste reeks voor die Groot Oorlog, en Australië sou vir agt jaar nie meer internasionale krieket speel nie; Tibby Cotter het tydens die oorlog in [[Staat Palestina|Palestina]] gesneuwel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/australia/content/player/4632.html |title=Tibby Cotter &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Tussenoorlogse tydperk ===
[[Lêer:Herbert Sutcliffe 1924.jpg|duimnael|Herbert Sutcliffe vee Arthur Mailey uit tydens die eerste As-toets in Sydney, 1924]]
Ná die Eerste Wêreldoorlog is die internasionale toere tydens die 1920/21-seisoen hervat. Die besoekende Engelse span onder kaptein [[Johnny Douglas]] het tydens die As-reeks 1920/21 al vyf toetse in Australië onder kaptein Warwick Armstrong verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/m-c-c-team-in-australia-1920-21-155201 |title=M.C.C. Team in Australia 1920–21 |publisher=ESPNcricinfo |date=4 Januarie 2007 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Verskeie spelers van die tydperk voor die oorlog, insluitende Warwick Armstrong, [[Charlie Macartney]], [[Charles Kelleway]], [[Warren Bardsley]] en die paaltjiewagter [[Sammy Carter]] het ’n leidende rol in die span se sukses gehad, maar ook nuwe spelers en die sogenaamde “tweelingverwoesters” [[Jack Gregory]] en [[Ted McDonald]]. Die span het sy sukses tydens die 1921-toer na Engeland voortgesit, waarin hulle drie van hul vyf toetse in Warwick Armstrong se laaste toetsreeks gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australians-in-england-1921-154097 |title=The Australians in England, 1921 |publisher=ESPNcricinfo |date=17 Mei 2007 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee het Australië sy oorheersing in die As-reeks onderstreep. Gedurende die drie reekse tussen 1920 en 1925 het hulle van 15 toetse slegs een teen Engeland verloor. Die hele span was egter in die tweede helfte van die 1920’s minder konsekwent, en Australië het sy eerste As-reeks sedert die 1911/12-seisoen in 1928/29 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/m-c-c-team-in-australia-1928-29-155207 |title=M.C.C. team in Australia 1928–29 |publisher=ESPNcricinfo |author=S.J. Southerton |date=24 April 2008 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Die Bradman-tydperk ===
[[Lêer:Aus1930Team.jpg|duimnael|Die Australiese span tydens hul 1930-toer na Engeland]]
[[Lêer:4th Test Woodfull.jpg|duimnael|Bill Woodfull ontwyk ’n gevaarlike lyf-bal van Harold Larwood tydens die sogenaamde “[[Lyfkrieket-reeks]]” in 1932–33]]
Die Australiese 1930-toer na Engeland in 1930 het ’n nuwe tydperk van sukses vir die Australiese span ingelui. Die span, aangevoer deur [[Bill Woodfull]] – ''the unbowlable'' (“die onboulbare”)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ask-steven-the-real-unbowlable-and-birthday-hundreds-498831 |title=The real Unbowlable, and birthday hundreds |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; – het legendes soos [[Bill Ponsford]], [[Stan McCabe]], [[Clarrie Grimmett]], maar ook die jong paartjie [[Archie Jackson]] en Donald Bradman ingesluit. Bradman was die uitstekende kolwer van die reeks en hy het ’n rekord van 974 lopies aangeteken, insluitende een honderdtal, twee tweehonderdtalle en een driehonderdtal, ’n reuse telling van 334 in [[Leeds]] wat 309 lopies op een dag ingesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australian-team-in-england-1930-155208 |title=The Australian team in England 1930 |publisher=ESPNcricinfo |author=S.J. Southerton |date=30 November 1930 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Jackson het drie jaar later op 23 aan [[tuberkulose]] beswyk, nadat hy in agt toetse gespeel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/archie-jackson-6000 |title=Archie Jackson &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die span is algemeen as onoorwinlik beskou, en Australië het nege van hul volgende tien toetse gewen.

Die Engelse 1932/33-toer na Australië het in die sogenaamde “[[Lyfkrieket-reeks]]” ontaard en word as een van die mees epiese in internasionale krieket beskou. Weens die oorheersing van Donald Bradman het die Engelse span lyfboulwerk gebruik, om paaltjies te neem.&lt;ref name=&quot;Bodyline&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bodyline-148537 |title=Bodyline |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Augustus 2007 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Engelse kaptein [[Douglas Jardine]] het vir sy boulers [[Bill Voce]] en [[Harold Larwood]] opdrag gegee om vinnige aflewerings met ’n kort afstand op die liggame van die Australiese kolwers te boul.&lt;ref name=&quot;Bodyline&quot; /&gt; Dié taktiek, hoewel dit effektief was, is deur die Australiese ondersteuners as kwaadwillig en onsportief beskou. Beserings aan Bill Woodfull, wat net bo die hart getref is, en [[Bert Oldfield]], wat ’n skedelbreuk opgedoen het (hoewel dit van ’n nielyfbal was), het die situasie vererger, en amper tot onluste in die met 50&amp;nbsp;000 ondersteuners volgepakte [[Adelaide-ovaal]] in die derde toets gelei. Die konflik het byna tot ’n diplomatieke voorval tussen die twee lande ontwikkel, nadat vername Australiese politici, waaronder die goewerneur van Suid-Australië, Alexander Hore-Ruthven (van Engelse herkoms), protes by hul Engelse eweknieë aangeteken het. Die reeks het met ’n 4–1-oorwinning vir Engeland geëindig, maar die gebruikte lyfboulwerk-taktiek is die volgende jaar verbied.&lt;ref name=&quot;Bodyline&quot; /&gt;

Die Australiese span het van hierdie reeks herstel en hul volgende 1934-toer na Engeland gewen. Die span is aangevoer deur Bill Woodfull tydens sy laaste toer en is veral oorheers deur Ponsford en Bradman, albei het twee keer ’n vennootskap van meer as 380 lopies behaal, en Bradman het weer ’n driehonderdtal in Leeds gemoker. Die boulwerk is oorheers deur die draaipaartjie [[Bill O’Reilly]] en Clarrie Grimmett, wat altesaam 53 paaltjies geneem het, waarvan O’Reilly twee keer ’n sewe-paaltjie-oes.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australian-team-in-england-1934-151790 |title=The Australian team in England, 1934 |publisher=ESPNcricinfo |author=S. J. Southerton |date=30 November 1934 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Donald Bradman word algemeen as die beste kolwer van alle tye beskou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |author=mohankaus |url=http://i3j3cricket.com/2009/01/17/icc-best-ever-batsmen-and-bowlers/ |title=ICC's &quot;Best Ever&quot; batsmen and bowlers! |publisher=i3j3Cricket :: A blog for fans of Indian cricket... |date=17 Januarie 2009 |accessdate=14 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140107212243/http://i3j3cricket.com/2009/01/17/icc-best-ever-batsmen-and-bowlers/ |archive-date= 7 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://worldcricketwatch.com/stories/feature/the-10-greatest-batsmen-ever |title=The 10 Greatest Batsmen Ever |publisher=World Cricket Watch |date=15 Oktober 2009 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hy het die sport tussen 1930 en tot sy uittrede in 1948 oorheers, en nuwe rekords vir die hoogste telling in ’n toetsbeurt (334 teen Engeland op [[Headingley-krieketveld|Headingley]] in 1930), die meeste lopies (6996), die meeste honderdtalle (29), die meeste tweehonderdtalle en die hoogste toets- en eersterangse kolfgemiddeldes aangeteken. Sy rekord vir die hoogste kolfgemiddelde – 99.94 – is nooit oortref nie. Dit is amper 40 lopies per beurt meer as die naasbeste kolfgemiddelde. Hy sou met ’n gemiddelde van meer as 100 lopies per beurt kon afgesluit het as hy nie vir ’n nulletjie in sy laaste toets uitgevang is nie. Hy is in 1949 vir sy bydraes tot krieket tot ridder geslaan. Hy word algemeen as een van Australië se grootste sporthelde beskou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/australia/content/player/4188.html |title=Donald Bradman &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] is toetskrieket weer onderbreek, in die laaste toetsreeks voor die oorlog in 1938 het [[Len Hutton]] ’n wêreldrekord van 364 vir Engeland aangeteken, en [[Chuck Fleetwood-Smith]] moes 298 lopies in Engeland se wêreldrekord van 7/903 afstaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australian-team-in-england-1938-155217 |title=The Australian team in England 1938 |publisher=ESPNcricinfo |author=Wilfrid Brookes |date=30 November 1938 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; [[Ross Gregory]], ’n noemenswaardige jong kolwer wat voor die oorlog in twee toetse gespeel het, het tydens die oorlog gesneuwel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/australia/content/player/5436.html |title=Ross Gregory &amp;#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Ná die Tweede Wêreldoorlog ===
[[Lêer:Peter May.jpg|duimnael|links|Peter May ry Bill Johnston op pad na ’n honderdtal in Sydney, 1954]]
[[Lêer:Australian cricket team prior to Wellington Test, 1946.jpeg|duimnael|Die Australiese span voor die toets in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Nieu-Seeland]], 1946]]
[[Lêer:Opzienbarende cricketmatch Weeknummer 64-36 - Open Beelden - 56301.ogv|duimnael|Filmnuus uit 1964: [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] wen die krieketwedstryd teen Australië op die Haagse krieketveld]]
Die Australiese krieketspan het sy sukses ná die einde van die Tweede Wêreldoorlog voortgesit, en het tydens die 1945/46-seisoen die eerste toets (ook Australië se eerste toets teen [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]], sedert 1930 ’n toetsland) in Nieu-Seeland gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-tour-of-new-zealand-1945-46-61401/new-zealand-vs-australia-only-test-62661/full-scorecard |title=Only Test, Wellington, Mar 28 – 30 1946, Australia tour of New Zealand |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië was verreweg die suksesvolste span van die 1940’s en was in die hele dekade onoorwonne; hulle het twee As-reekse teen Engeland en hul eerste toets teen [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] (sedert 1932 ’n toetsland) gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ashley-mallett-on-vijay-hazare-s-two-centuries-in-the-1948-adelaide-test-550103 |title=Hazare's Adelaide magic |publisher=ESPNcricinfo |author=Ashley Mallett |date=22 Januarie 2012 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die span het op sy ou sterre rondom Bradman staat gemaak, maar ook nuwe talente gebruik, wat almal in die tweede helfte van die 1940’s sou debuteer en vir ’n groot deel van die volgende dekade die grondslag van die Australiese span sou vorm. Die span onder kaptein Donald Bradman in Engeland in 1948 het die bynaam ''The Invincibles'' (“die onoorwinlikes”) verkry, nadat hulle tydens die hele toer slegs een wedstryd verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2019-08-11/invincible-neil-harvey-final-pilgrimage-to-lords-for-ashes-test/11398576 |title=Australia's last surviving Invincible makes final journey to Lord's for the second Ashes Test |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=10 Augustus 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1940S/1948/AUS_IN_ENG/ |title=Wisden Cricket Monthly – August 1998 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Van 31 eersterangse wedstryde gedurende die toer het hulle 23 gewen en in agt gelykop gespeel, insluitende ’n oorwinning in die vyf-toetsreeks met 4–0, met een onbesliste wedstryd. Die toer is veral noemenswaardig vir die vierde toets, wat Australië met sewe paaltjies gewen nadat hulle ’n teiken van 404 gejaag het, en ’n nuwe rekord vir die hoogste lopiejaag in toetskrieket opgestel het, beide Arthur Morris en Bradman het honderdtalle gemoker, maar ook vir die laaste toets, Bradman se laaste, wat hy met ’n nulletjie in sy laaste beurt afgesluit het, nadat hy slegs vier lopies benodig het om sy loopbaan met ’n gemiddelde 100 te beëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-quiet-goodbye-370267 |title=A quiet goodbye |publisher=ESPNcricinfo |author=Suresh Menon |date=21 September 2008 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Gedurende die 1950’s was Australië minder suksesvol, nadat hulle drie agtereenvolgende As-reekse teen Engeland verloor het, insluitende ’n erge 1956-toer na Engeland, waar die “draaibaltweelings” [[Jim Laker|Laker]] en [[Tony Lock|Lock]] Australië vernietig en altesaam 61 paaltjies geneem het, insluitende Laker se 19 paaltjies in die wedstryd (’n eersterangse rekord) op [[Headingley-krieketveld|Headingley]], ’n wedstryd wat “Laker se wedstryd” gedoop is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rewind-when-laker-skittled-the-aussies-897043|title=When Laker skittled the Aussies |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Julie 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië het egter herstel en van 1958 tot 1968 oor ses agtereenvolgende reekse die urn behou, eers onder die leierskap van Ian Johnson, en toe [[Ian Craig]] en [[Richie Benaud]]. Die tuisreeks teen [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] in die 1960/61-seisoen is veral noemenswaardig vir die gelykopuitslag in die eerste toets op [[The Gabba-krieketveld|The Gabba]], die eerste in toetskrieket, nadat Australië versuim het om die beslissende lopie vir ’n oorwinning aan te teken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rob-steen-the-first-tied-test-began-fifty-years-ago-today-490782 |title=It was fifty years ago today |publisher=ESPNcricinfo |author=Rob Steen |date=8 Desember 2010 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/153700.html |title=Australia v West Indies 1960–61 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië het die reeks met 2–1 gewen in ’n naelskraapse reeks wat vir sy uitstekende kwaliteit en sin vir ’n regverdige spel geloof is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/background-the-1960-61-west-indies-tour-of-australia-93285 |title=Background – The 1960/61 West Indies tour of Australia |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Oktober 2000 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Van die uitstaande spelers in die reeks en die vroeë 1960’s was die draaibalbouler Richie Benaud, wat ’n destydse rekord paaltjies geneem en Australië in 28 toetse aangevoer het, insluitende 24 sonder ’n nederlaag; [[Alan Keith Davidson|Alan Davidson]], ’n noemenswaardige snelbouler en ook die eerste speler wat tien paaltjies geneem en 100 lopies in dieselfde wedstryd aangeteken het; [[Bob Simpson]], wat Australië ook later as kaptein sou lei; [[Colin McDonald]], die eerste keuse-aanvangskolwer vir die grootste deel van die 1950’s en vroeë 1960’s; [[Norm O’Neill]], wat 181 lopies in die gelykop aangeteken het; [[Neil Harvey]], aan die einde van sy lang loopbaan; en [[Wally Grout]], ’n uitstekende paaltjiewagter wat op 41 oorlede is.

Die Australiërs het hul sukses gedurende die 1970’s voortgesit. Die Eeufeestoets is in Maart 1977 op die Melbourne-krieketveld ter herdenking van die eerste toets 100 jaar gelede gespeel. Australië het dié toets met 45 lopies gewen, ’n identiese uitslag as in die eerste toetswedstryd.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154355.html |title=Australia v England 1976–77 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.theroar.com.au/2009/11/01/the-1977-centenary-test/ |title=Remembering the 1977 Centenary Test |publisher=The Roar |date=1 November 2009 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Opkoms van EDI-krieket ===
[[Lêer:Australia Cricket1988.jpg|duimnael|Die Australiese span in 1988]]
Sedert 1971 speel Australië nie net toetswedstryde teen ander krieketlande nie, maar ook [[Internasionale eendagwedstryd|EDIs]]. Tydens die [[Krieketwêreldbeker 1975]] in Engeland is Australië in die eindstryd deur Wes-Indië verslaan. Aan die begin van die 1980’s het ’n krisis in Australiese krieket gevolg. Tydens beide die [[Krieketwêreldbeker 1979]] en [[Krieketwêreldbeker 1983]] – wat ook in Engeland aangebied is – is Australië reeds in die groepfase uitgeskakel en hulle het ook die As-reeks tussen 1977 en 1986 by ses geleenthede vyf keer verloor.

In Mei 1977 het [[Kerry Packer]] ’n wegbreektoernooi aangekondig – Wêreldreekskrieket – nadat die Australiese Krieketraad geweier het om ''Channel Nine'' se aanbod vir eksklusiewe uitsaairegte van Australiese toetswedstryde in 1976 te aanvaar. Packer het in die geheim kontrakte met internasionale krieketspelers onderteken, waaronder 28 Australiërs. Byna die hele destydse Australiese toetsspan was by die toernooi betrokke en die Australiese keurders moes die spelers kies wat in die algemeen as ’n derdeklas-span beskou is en in die Sheffield Shield betrokke was. Die voormalige speler Bob Simpson, wat tien jaar tevore weens ’n konflik met die Australiese Krieketraad afgetree het, is op 41 teruggeroep om Australië teen Indië te lei. [[Jeff Thomson]] is as onderkaptein benoem in ’n span wat sewe debutante ingesluit het. Australië het die reeks met 3–2 gewen, veral te danke aan Simpson se kolfwerk, wat 539 lopies aangeteken het, insluitende twee honderdtalle; en die boulwerk van [[Wayne Clark]], wat 28 paaltjies geneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/india-in-australia-1977-78-152158 |title=India in Australia, 1977–78 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1978 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië het die volgende reeks in Wes-Indië met 1–3 verloor,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketmonthly.com/story/350489/rumble-in-jamaica |title=Rumble in Jamaica |publisher=The Cricket Monthly |author=Peter Toohey |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-in-the-west-indies-1977-78-152164 |title=Australia in the West Indies, 1977–78 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1978 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; die Wes-Indiese krieketspan het ’n volstoomspan op die veld gesit; Australië het ook die 1978/79 As-reeks teen Engeland met 1–5 verloor, die span se ergste uitslag in Australië.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-in-australia-1978-79-153025 |title=England in Australia, 1978–79 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1979 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; [[Graham Yallop]] is as kaptein vir die As-reeks benoem, en is deur Kim Hughes vir die 1979/80-toer na Indië opgevolg. [[Rodney Hogg]] het 41 paaltjies in sy debuutreeks geneem, ’n Australiese rekord. Wêreldreekskrieketspelers het vir die 1979/80-seisoen weer by die span aangesluit, nadat die Australiese Krieketraad en Kerry Packer ’n ooreenkoms bereik het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-series-cricket-72632 |title=World Series Cricket |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; [[Greg Chappell]] is as kaptein herbenoem. Die Wêreldreekskrieket het talle innovasies gesien wat tot op hede in krieket gebruik word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2015-11-26/innovations-that-changed-cricket/6977816?nw=0 |title=Innovations that changed the game of cricket |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=3 Oktober 2016 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die jaar 1981 het die onderarmboulvoorval in ’n EDI teen Nieu-Seeland gesien, nadat Greg Chappell vir sy broer [[Trevor Chappell|Trevor]] opdrag gegee het om ’n onderarmaflewering vir die Nieu-Seelandse kolwer [[Brian McKechnie]] te boul; dit was die laaste bal in die wedstryd en Nieu-Seeland moes ’n grenshou aanteken om die wedstryd gelykop te laat eindig. Die nasleep van hierdie voorval het die politieke verhoudinge tussen Australië en Nieu-Seeland laat versuur, verskeie leidende politieke en krieketpersoonlikhede het die voorval as “onsportief” en “teen die gees van krieket” beskryf.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/498574.html |title=Underarm, underarm |publisher=ESPNcricinfo |date=29 Januarie 2011 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Australië het sy sukses tot in die vroeë 1980’s voortgesit, met ’n span bestaande uit die Chappell-broers, [[Dennis Lillee]], Jeff Thomson en [[Rod Marsh]]. Die 1980’s was ’n periode van relatiewe middelmatigheid ná die onrus as gevolg van die rebelletoere in 1987 na Suid-Afrika en die daaropvolgende aftrede van verskeie sleutelspelers. Die rebelletoere is deur die [[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse Krieketraad]] finansieel ondersteun om aan sy geskorste nasionale krieketspan internasionale wedstryde te besorg — die [[Proteas|Suid-Afrikaanse nasionale krieketspan]] is net soos die [[Springbokke]] en Olimpiese atlete weens die Suid-Afrikaanse regering se rassistiese [[apartheid]]sbeleid van al die internasionale toernooie verban.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australian-xi-tour-of-south-africa-1985-86-389141 |title=Australian XI tour of South Africa 1985/86 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theroar.com.au/2016/02/15/story-behind-south-african-rebel-tours/ |title=The story behind the South African rebel tours |publisher=The Roar |date=14 Februarie 2016 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Van Australië se beste spelers is gestroop. Die Australiese Krieketraad het hierdie spelers vir drie jaar geskors, wat die spelerpoel vir die nasionale spanne baie laat verswak het, aangesien die meeste van hierdie spelers óf destyds verteenwoordigende spelers was óf op die punt was om toekennings te ontvang. Nogtans het Australië tydens die [[Krieketwêreldbeker 1987]] in Indië en Pakistan sy eerste titel ingepalm.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/tom-moody-looks-back-at-australia-s-1987-world-cup-win-1078887 |title='How'd I do that?' |publisher=ESPNcricinfo |date=22 Januarie 2017 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Onder die kapteinskap van [[Allan Border]] en die nuwe vlak van veldwerk wat deur die nuwe afrigter Bob Simpson ingevoer is, het die span sy krieketvermoeë herstruktureer en geleidelik herbou. Van die rebelspelers het ná die uitdiening van hul skorsings by die nasionale span heraangesluit, waaronder [[Trevor Hohns]], Carl Rackemann en Terry Alderman. Gedurende hierdie maer jare het veral enkele spelers die Australiese span laat dryf.

=== Begin van ’n nuwe oorheersing ===
[[Lêer:Australia vs India.jpg|duimnael|EDI-wedstryd tussen Australië en [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] in Melbourne, 2004]]
[[Lêer:Australia vs South Africa.jpg|duimnael|EDI-wedstryd tussen Australië en Suid-Afrika in Brisbane, 2006]]
[[Lêer:Australian World Cup treble.jpg|duimnael|Heldeverwelkoming vir Australië te Sydney na hul oorwinning tydens die Krieketwêreldbeker 2007]]
Met die opkoms van ’n aantal nuwe spelers in die laat 1980’s het Australië van sy laagtepunt herstel. Nadat hulle die As in 1989 ingepalm het,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/david-boon-interview-everything-we-touched-turned-to-gold-451958 |title='Everything we touched turned to gold' |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=20 Maart 2010 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; het Australië momentum gekry en agtereenvolgende toetsreekse teen [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-sri-lankans-in-australia-1989-90-153158 |title=The Sri Lankans in Australia, 1989–90 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1990 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-pakistanis-in-australia-1989-90-152038 |title=The Pakistanis in Australia, 1989–90 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1990 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; gewen, voordat hulle die As in 1990/91 weer tuis verdedig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-in-australia-and-new-zealand-1990-91-155277 |title=England in Australia and New Zealand, 1990–91 |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Junie 2009 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Aansluitend het Australië na Wes-Indië getoer, maar dié toetsreeks met 1–2 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australians-in-the-west-indies-1990-91-153180 |title=The Australians in the West Indies, 1990–91 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1991 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle het herstel en Indië in hul volgende toetsreeks in 1991/92 met 4–0 verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-indians-in-australia-1991-92-152073 |title=The Indians in Australia, 1991–92 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1992 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Met die aftrede van die verdedigende kampioen Allan Border is onder leierskap van Mark Taylor en later [[Steve Waugh]] ’n nuwe tydperk van aanvallende krieket ingelui.

Die 1990’s en vroeë 21ste eeu is waarskynlik Australië se suksesvolste tydperk, waartydens hulle al die As-reekse, behalwe vir 2005, kon wen. Afgesien van die uitskakeling tydens die [[Krieketwêreldbeker 1992]] tuis en in Nieu-Seeland was die wen van hierdie toernooi vir Australië byna vanselfsprekend. Ná ’n tweede plek tydens die [[Krieketwêreldbeker 1996]] in Indië, Pakistan en Sri Lanka het hulle drie agtereenvolgende [[krieketwêreldbeker]]toernooie (in [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] en [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]]) gewen en sodoende ’n driekuns behaal. Van 1999 tot 2011 het Australië ’n ononderbroke wenloop tydens vier krieketwêreldbekertoernooie aangeteken wat teen Pakistan begin het en twaalf jaar later deur dieselfde opponent beëindig is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thestar.com/sports/2011/03/19/pakistan_hands_australia_first_cricket_world_cup_loss_since_1999.html |title=Pakistan hands Australia first Cricket World Cup loss since 1999 |publisher=The Star |date=19 Maart 2011 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hierdie sukses is behaal deur die herstrukturering van beide die span en die stelsel onder Border, opeenvolgende aggressiewe kapteins, en die doeltreffendheid van verskeie sleutelspelers. Dié sukses op die krieketveld het gepaard gegaan met verskeie pryse en nominasies. Onder andere is hulle in 2001, 2004 en 2008 as Laureus se “span van die jaar” genomineer.&lt;ref name=&quot;laurens2001&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2001 |title=Laureus World Sports Awards 2001 winners &amp; nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2001 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2004 |title=Laureus World Sports Awards 2004 winners &amp; nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2004 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2008 |title=Laureus World Sports Awards 2008 winners &amp; nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2008 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In 2002 kon die span dié toekenning wen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/waugh-s-men-world-team-of-the-year-119786 |title=Waugh's men world team of the year |publisher=ESPNcricinfo |author=Paul Mulvey |date=14 Mei 2002 |accessdate=28 April 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens is die spelers [[Brett Lee]] in 2001 as “deurbraak van die jaar” en [[Shane Warne]] in 2005 as “terugkoms van die jaar” genomineer.&lt;refname=&quot;laurens2001&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2005 |title=Laureus World Sports Awards 2005 winners &amp; nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2005 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Die nuwe millennium ===
[[Lêer:Cricket World Cup Final (16351625604).jpg|duimnael|Eindstryd van die [[Krieketwêreldbeker 2015]] tussen Australië en Nieu-Seeland op die Melbourne-krieketveld]]
[[Lêer:AUS v PAK 2017 1.jpg|duimnael|Australië teen [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] op die [[The Gabba-krieketveld|Brisbane-krieketveld]] in 2017]]
Daarna het die Australiese oorheersing egter gekrimp. Hulle het die eerste As-reeks in 20 jaar teen Engeland met 0–5 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/living-the-dream-218985 |title=Living the dream |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hoewel Australië tydens die As-reeks 2006/07 sonder ’n nederlaag wraak geneem het,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-australia-2006-07-227733/australia-vs-england-5th-test-249226/live-cricket-score |title=Australia seal the whitewash |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; het Engeland daarin geslaag om die Australiërs in te haal en selfs verby te steek. Onder andere het hulle tydens die As-reeks 2010/11 vir die eerste keer sedert 1986/87 ’n tuisreeks verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/9343026.stm |title=Ashes: England wrap up 3–1 series win over Australia |publisher=[[BBC]] |date=7 Januarie 2011 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Australië het op 12 Maart 2006 die eerste span geword wat met 434–5 in 50 boulbeurte meer as 400 lopies in een beurt aangeteken het. Hulle het nogtans dié wedstryd verloor, nadat Suid-Afrika die wêreldrekord vir die hoogste suksesvolle lopiejaag met 438–9 in 49.5 boulbeurte behaal en met die voorlaaste aflewering Australië van ’n oorwinning ontneem het. Die wedstryd word as een van die beste EDIs beskou wat ooit gespeel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.thesportscampus.com/201101059598/news-bytes/438-game-voted-the-best-odi-ever |title=438 Game voted the Best ODI Ever |publisher=thesportscampus.com |accessdate=15 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110111161419/http://www.thesportscampus.com/201101059598/news-bytes/438-game-voted-the-best-odi-ever |archive-date=11 Januarie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.timeslive.co.za/sport/cricket/article836108.ece/438-game-voted-best-ever-by-fans |title='438' game voted best ever by fans |publisher=Times Live |accessdate=15 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120022011/http://www.timeslive.co.za/sport/cricket/article836108.ece/438-game-voted-best-ever-by-fans |archive-date=20 Januarie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/feature/australia-south-africa-434-438-game-wanderers-flashback-hussey-ponting-ntini-boucher-pollock/2020-03-12 |title=Miracle at the Wanderers: An oral history of 'The 438 Game' |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Ná hul driekuns tydens die krieketwêreldbekertoernooie en hul oorwinning tydens die [[Kampioenetrofee]] in [[Kampioenetrofee 2006|2006]] en [[Kampioenetrofee 2009|2009]] is Australië tydens die [[Krieketwêreldbeker 2011]] in Bangladesj, Indië en Sri Lanka in die kwarteindstryd uitgeskakel. Tydens die As-reeks 2013/14 het Australië Engeland weer met 5–0 verslaan en die derde plek op die toetsranglys behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/mark-nicholas-australia-s-success-a-testament-to-immense-will-707515 |title=Australia's success a testament to immense will |publisher=ESPNcricinfo |author=Mark Nicholas |date=6 Januarie 2014 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Vroeg in 2014 het Australië Suid-Afrika, die destydse nommer een, met 2–1 verslaan en hul plek op die wêreldranglys oorgeneem. Australië het die [[Krieketwêreldbeker 2015]] tuis teen Nieu-Seeland gewen, nadat hulle slegs een wedstryd verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/content/story/856581.html |title=Majestic Australia win fifth World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=29 Maart 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die As-reeks 2015 moes Australië die trofee aan die gasheer Engeland oorhandig, nadat die besoekers met 3–2 verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-tour-of-england-and-ireland-2015-743911/england-vs-australia-5th-investec-test-743971/match-report |title=Victory sends off Clarke and Rogers on a high |publisher=ESPNcricinfo |author=David Hopps |date=23 Augustus 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; By die [[T20I-wêreldbeker]]toernooie wat sedert 2007 beslis word, is Australië minder suksesvol en het vir die eerste keer in [[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] die eindstryd gehaal, maar hulle is deur Engeland verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/england/8684847.stm |title=England beat Australia to win World Twenty20 title |publisher=[[BBC]] |author=Harry Reekie |date=16 Mei 2010 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Australiese krieketbalpeuterskandaal van 2018 ===
{{Hoofartikel|Australiese krieketbalpeuterskandaal van 2018}}
In 2018 is die span deur ’n skandaal geraak. Op 25 Maart 2018, tydens die derde toets teen die gasheer Suid-Afrika, was die spelers [[Cameron Bancroft]], [[Steve Smith]], [[David Warner]] en die leierskorps van die span in ’n krieketbalpeuterskandaal betrokke.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.news.com.au/sport/cricket/readers-verdict-public-call-for-australian-cricket-captain-steve-smith-and-leadership-group-to-go-over-south-africa-ball-tampering/news-story/0cef0759967d9f4e503c9bcb8280cd52 |title=The leadership group of the Australian cricket team including Steve Smith and David Warner to be questioned for the foul play relating to admission of ball tampering controversial scandal |publisher=news.com.au |accessdate=28 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180328172253/http://www.news.com.au/sport/cricket/readers-verdict-public-call-for-australian-cricket-captain-steve-smith-and-leadership-group-to-go-over-south-africa-ball-tampering/news-story/0cef0759967d9f4e503c9bcb8280cd52 |archive-date=28 Maart 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/mar/25/an-unashamed-disgrace-ball-tampering-cheats-australian-cricket-fans |title=Steve Smith and David Warner brings disgrace to Australian cricket over ball tampering row |newspaper=The Guardian |author=Kate O'Halloran |date=25 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Beide Smith en Bancroft het erken dat hulle saamgesweer het om die toestand van die bal te verander deur dit te vryf met ’n stuk kleefband wat skuurkorrels bevat wat van die grond af opgetel is (later het aan die lig gekom dat skuurpapier gebruik is).&lt;ref name=&quot;ferrisfate&quot; /&gt; Smith het verduidelik dat die doel was om ’n voordeel te kry deur die oppervlak van die bal onwettig te verander om omgekeerde swaai te bewerkstellig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/sambit-bal-this-is-australia-s-moment-of-truth-1141580 |title=This is Australia's moment of truth |publisher=ESPNcricinfo |author=Sambit Bal |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bancroft is verfilm met die bal en nadat hy meegedeel is dat hy gevang is, is daar gesien dat hy ’n geel voorwerp uit die sak na die binnekant van sy broek vervoer om die bewyse te verberg.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.news.com.au/sport/cricket/australian-cricket-team-faces-questions-over-ashes-as-furore-over-ball-tampering-hypocrisy-deepens/news-story/288240b569bcd1c4954ba1e8a1dca530 |title=Aussies face questions over Ashes conduct |publisher=NewsComAu |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Smith&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/desperation-drove-australia-to-cheat-steven-smith-1141521 |title=Desperation drove Australia to cheat – Smith |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=24 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Beide Steve Smith en David Warner is tydens die derde toets as kaptein en onderkaptein onthef en hulle is (saam met Cameron Bancroft) huis toe gestuur; volgens oorspronklike meldings het die hoofafrigter Darren Lehmann Cameron Bancroft gehelp om met die bal te peuter.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/steven-smith-david-warner-darren-lehmann-in-sights-as-james-sutherland-flies-to-sa-1141760 |title=Smith, Warner, Lehmann in sights as Sutherland flies to SA |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die IKR het Smith vir een wedstryd geskors en ’n boete van 100% van sy wedstrydsalaris opgelê, terwyl Bancroft met 75% van sy wedstrydfooi beboet is en drie demerietepunte gekry het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/650624 |title=Steve Smith suspended and Bancroft handed three demerit points |publisher=ICC media release |date=25 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tim Paine is vir die vierde toets as kaptein aangewys. Krieket Australië het vervolgens Smith en Warner vir twaalf maande en Bancroft vir nege maande geskors. Beide Smith en Bancroft was vir twaalf maande na die skorsing nie in aanmerking vir leierskaprolle geneem nie, terwyl Warner lewenslank nie meer leidende rolle van enige span kon oorneem nie.&lt;ref name=ferrisfate&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/player-sanctions-steve-smith-cameron-bancroft-david-warner-australia-cricket-ball-tampering/2018-03-28 |title=Tampering trio learn their fate |publisher=[[Krieket Australië]] |date=28 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die nasleep van hierdie gebeure het Darren Lehmann aan die einde van die reeks sy bedanking as hoofafrigter aangekondig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.abc.net.au/news/2018-03-29/darren-lehmann-steps-down-over-ball-tampering-scandal/9604014 |title=Darren Lehmann steps down as Australian cricket coach over ball-tampering scandal |publisher=Australian Broadcasting Corporation |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat die beheerliggaam Krieket Australië sy ondersoek voltooi het, is Lehmann van enige verdenking van betrokkenheid vrygespreek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/43571509 |title=Australian ball-tampering: Darren Lehmann says side must stop 'butting heads' |publisher=[[BBC]] |date=28 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 8 Mei 2018 is Tim Paine ook as EDI-kaptein aangewys&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/reports-australia-odi-squad-tim-paine-captain-aaron-finch-speculation-england-tour/2018-05-08 |title=Paine to captain Aussies in ODIs |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en Aaron Finch is ure later weer as T20I-kaptein heraangestel, hoewel Finch Paine as EDI-kaptein vervang het ná ’n 5-0 EDI-vernedering in Engeland in Junie 2018.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/australia-odi-one-day-squad-t20-twenty20-captain-tim-paine-aaron-finch-england-zimbabwe-pakistan/2018-05-08 |title=New skippers in, Swepson named for white-ball tours |publisher=[[Krieket Australië]] |date=8 Mei 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Onder Paine ===
Op 7 Oktober 2018 het Australië sy eerste toetswedstryd onder die nuwe afrigter Justin Langer en ’n nuwe leierskorps, insluitende Tim Paine as Australië se 46ste toetskaptein, gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/tim-paine-s-new-australia-face-first-test-of-their-quality-1161806 |title=Paine's new Australia face first Test of their quality |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/tim-paine-appointed-cricket-australia-46th-test-captain-board-steve-smith-sacked-tampering-scandal/2018-03-28 |title=Paine to be Australia's 46th Test captain |publisher=[[Krieket Australië]] |date=28 Maart 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Ná ’n 0–1-nederlaag teen Pakistan in ’n twee-toetsreeks in die [[Verenigde Arabiese Emirate]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-in-uae-2018-19-1157361/australia-vs-pakistan-2nd-test-1157371/match-report-4 |title=Abbas takes ten-for as Pakistan seal 1-0 series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Danyal Rasool |date=19 Oktober 2018 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en die eerste tuisnederlaag teen Indië in 71 jaar&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-in-aus-2018-19-1145097/australia-vs-india-4th-test-1144996/match-report-5 |title=Kohli's India script historic series win in Australia |publisher=ESPNcricinfo |author=Shashank Kishore |date=6 Januarie 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; het hulle hul sukses hervat en die twee-toetsreeks teen Sri Lanka tuis met 2–0 gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sl-in-aus-2018-19-1145098/australia-vs-sri-lanka-2nd-test-1145001/match-report |title=Starc's ten-for powers Australia towards crushing victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=4 Februarie 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Gedurende die Engelse 2019-somer het Australië tydens die [[Krieketwêreldbeker 2019]] se groepfase tweede geëindig, maar hulle is in die halfeindstryd deur die latere wêreldkampioen Engeland op Edgbaston uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jul/11/england-australia-cricket-world-cup-semi-final-report |title=England thrash Australia to reach their fourth Cricket World Cup final |publisher=[[The Guardian]] |author=Vic Marks |date=11 Julie 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Australië het toe die As-urn tydens die 2019-As-reeks herwin nadat hulle die vierde toets op Old Trafford kon wen, die eerste keer op Engelse bodem sedert 2001.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.standard.co.uk/sport/cricket/australia-retain-the-ashes-after-victory-over-england-in-fourth-test-at-old-trafford-a4231576.html |title=Australia retain the Ashes after victory over England in fourth Test at Old Trafford |publisher=Evening Standard |author=Ouzia Malik |date=8 September 2019 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Nog titeloorwinnings ===
In die daaropvolgende As-reeks 2021–22 het hulle dit met 4–0 verdedig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-in-australia-2021-22-1263452/australia-vs-england-5th-test-1263466/match-report |title=Cameron Green, Pat Cummins ignite under lights as Australia seal Ashes 4–0 |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=16 Januarie 2022 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat die As-reeks 2023 met 2–2 onbeslis geëindig het, kon Australië die trofee behou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/the-ashes-2023-1336037/england-vs-australia-5th-test-1336047/match-report |title=Stuart Broad conjures one last burst of magic as England win fifth Test by 49 runs |publisher=ESPNcricinfo |author=Matt Roller |date=31 Julie 2023 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]] se Super 12 in [[Oman]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate]] het Australië Suid-Afrika, Sri Lanka, Bangladesj en Wes-Indië geklop; hul enigste nederlaag was teen Engeland. Vervolgens het die Australiërs hul groep in die tweede plek afgesluit en tot die halfeindrondte gevorder, waar hulle Pakistan met vyf paaltjies geklop en die eindstryd gehaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/australia-vs-pakistan-2nd-semi-final-1273755/match-report |title=Wade, Stoinis tee off at the close to put Australia in final |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=11 November 2021 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die eindstryd het Australië Nieu-Seeland met agt paaltjies verslaan en sodoende sy eerste T20I-wêreldbekertitel ingepalm.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/australia-vs-new-zealand-final-1273756/match-report |title=Marsh, Warner muscle Australia to T20 World Cup glory |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=20 April 2022 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2022]] se Super 12 is die gasheer en verdedigende wêreldkampioen Australië in sy eerste wedstryd deur Nieu-Seeland met 89 lopies verslaan, nadat hulle op 111 lopies uitgeboul is. Hierdeur is hul lopietempo erg verswak, waardeur die Australiërs selfs ná oorwinnings oor Sri Lanka, Ierland en Afghanistan, asook die weens reën afgelaste wedstryd teen Engeland in hul groep in die derde plek afgesluit het en sodoende uit die toernooi geskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/match-report/england-defeat-sri-lanka-and-knock-australia-out-of-t20-world-cup-rashid-hales-curran-nissanka/2022-11-05 |title=England seal semi-final spot and end Australia's campaign |publisher=[[Krieket Australië]] |date=5 November 2022 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Nadat Australië tydens die eerste [[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021]] die derde plek behaal en daarmee die eindstryd misgeloop het, het hulle tydens die tweede [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|tweede toernooi in 2021–2023]] die eindstryd gehaal en teen Indië met 209 lopies gewen, waardeur die Australiërs die eerste span geword het, wat al die IKR-titels ten minste een keer kon wen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2021-2023-1268315/australia-vs-india-final-1358412/match-report |title=Boland breaks India's resistance as Australia claim WTC title |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=11 Junie 2023 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2023]] in Indië het die Australiërs die groepfase in die derde plek afgesluit en in die halfeindstryd Suid-Afrika met drie paaltjies verslaan, waarna hulle in die eindstryd teen die gasheer Indië te staan gekom het. Nadat hulle die Indiërs op 240 lopies kon uitboul, het hulle die eindstryd met ses paaltjies gewen en sodoende hul sesde titel ingepalm.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/match-report |title=Head's magnificent 137 leads Australia to sixth World Cup title |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=19 November 2023 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2024]] in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en Wes-Indië het die span ná vier oorwinnings in die eerste rondte die Super Agt gehaal, maar ná ’n maklike oorwinning oor Bangladesj is hulle vir die eerste keer deur [[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]] verslaan, waarna hulle deur Indië geklop en sodoende uit die toernooi geskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/afghanistan-vs-bangladesh-52nd-match-super-eights-group-1-1415752/match-report |title=Afghanistan storm into maiden World Cup semi-finals; Australia knocked out |publisher=ESPNcricinfo |author=S Sudarshanan |date=25 Junie 2024 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Kampioenetrofee 2025]] het die Australiërs onoorwonne die halfeindstryd gehaal, maar hulle het teen die Indiërs vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2024-25-1459031/australia-vs-india-1st-semi-final-1466426/match-report |title=Kohli's 84 sends India into Champions Trophy final |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=4 Maart 2025 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die derde [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023]] het die verdedigende kampioen Australië weer die eindstryd gehaal, maar hulle is deur Suid-Afrika met vyf paaltjies verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2023-2025-1345943/australia-vs-south-africa-final-1449769/match-report-4 |title=Markram delivers WTC glory to end South Africa's history of heartbreak |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=14 Junie 2025 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarteenoor het die Australiërs tydens die tuisreeks 2025–26 die As met 4–1 verdedig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/the-ashes-2025-26-1455609/australia-vs-england-5th-test-1455615/match-report |title=It's 4-1 to Australia after Carey and Green complete stuttering chase at SCG |publisher=ESPNcricinfo |author=Tristan Lavalette |date=8 Januarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die daaropvolgende [[T20I-wêreldbeker 2026]] in [[Indië]] en [[Sri Lanka]] het egter teleurstellend verloop, nadat die span ná oorwinnings oor [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]] en [[Omaanse nasionale krieketspan|Oman]], maar ook nederlae teen Sri Lanka en Zimbabwe reeds in die eerste rondte uitgeskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-coach-andrew-mcdonald-says-his-team-didn-t-take-the-t20-world-cup-lightly-1525081 |title=Andrew McDonald: Australia were 'fully locked' in for T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=19 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Kleure ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin-left:1em;float:left&quot;
!Tydperk
!Truiverskaffer
!Hempborg
|-
|-
|1979–90
|[[Adidas]]
|''onbekend''
|-
|1990–93
|''onbekend''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[XXXX (handelsmerk)|XXXX]]
|-
|1992
|[[ISC (maatskappy)|ISC]]
|-
|1993–98
|''onbekend''
|[[Coca-Cola]]
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1999]]
|[[Asics]]
|[[Emirates]]
|-
|2000–03
|[[ISC (maatskappy)|ISC]]
|''onbekend''
|-
|2003–03
|[[Fila]]
|[[Carlton &amp; United Breweries]]
|-
|2004–07
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Adidas]]
|[[Travelex]], [[3 (handelsmerk)|3]] (toets)
|-
|2008–11
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Victoria Bitter]], [[Commonwealth Bank of Australia|Commonwealth Bank]] (toets),&lt;br /&gt;[[KFC]] (T20I), [[Qantas]] (weg; sedert 2015)
|-
|2012–18
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Asics]]
|-
|2018–22
|[[Alinta Energy]] (tuis), [[Qantas]] (weg)
|-
|2023–2025
|[[Toyota]] (tuis), [[Qantas]] (weg)
|-
|sedert 2025
|[[Westpac]] (tuis), [[Qantas]] (weg)
|}
[[Lêer:Ricky Ponting.jpg|duimnael|Ricky Ponting slaan ’n ses vir Australië tydens ’n EDI-wedstryd teen [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] in 2006]]
Vir toetswedstryde speel die Australiese nasionale krieketspan in hul wit kriekettrui, met ’n opsionele [[sweetpaktop]] of ’n truirok met ’n groen en goud V-halslyn in koue weer. Die borg (tans [[Alinta]] vir tuiswedstryde en [[Qantas]] vir wegwedstryde) se kenteken word op die regterkant van die bors vertoon, terwyl [[Krieket Australië]] se embleem op die linkerkant verskyn. Indien hulle in die sweetpaktop speel, word Krieket Australië se embleem onder die V-halslyn vertoon en die borg se kenteken bly op die regterkant van die bors.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cbc.ca/gfx/images/sports/photos/2010/12/27/ponting-ricky101227getty.jpg |title=Photograph: Ricky Ponting, 2010 |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die sakgroen, die Australiese krieketpet, word as ’n belangrike deel van die kriekettrui en as ’n simbool van die nasionale span beskou, en aan nuwe spelers word ná hul benoeming vir die nasionale span een pet oorhandig. Beide die pet en die helm vertoon die Australiese krieketwapen duidelik sigbaar, pleks van Krieket Australië se embleem. Aan die einde van 2011 is ASICS as die vervaardiger van die wit en korter formate se truie benoem en het by Adidas oorgeneem, en die Asics-kenteken is op die truie en broeke vertoon. Spelers mag enige vervaardiger vir hul ander uitrusting kies (kolf, beenskutte, skoene en handskoene).

Vir EDI- en T20I-wedstryde dra die span gewoonlik truie in groen en goud, die nasionale kleure van Australië. Daar was al ’n verskeidenheid van style en uitlegte in albei korter vorme van krieket, met gekleurde truie (soms “nagklere” genoem) wat in die laat 1970’s vir Wêreldkrieketreekse ingevoer is. Die Alinta- of Qantas-kenteken word duidelik sigbaar op die trui en ander toerusting vertoon. Die huidige EDI-tuistrui gebruik groen as hoofkleur en goud as tweede kleur. Die wegtrui is die teenoorgestelde van die tuistrui met goud as hoofkleur en groen as tweede kleur. Die T20I-tuistrui gebruik swart met strepe in die nasionale kleure van Australië, groen en goud.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://cricket.com.au/news-display/ASICS-unveil-new-uniforms/25621/ |title=ASICS unveil new uniforms – Cricket Australia |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=22 Julie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111212044714/http://cricket.com.au/news-display/ASICS-unveil-new-uniforms/25621 |archive-date=12 Desember 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sedert Australië, geklee in goud truie, Nieu-Seeland tydens die Krieketwêreldbeker 2015 op die Melbourne-krieketveld verslaan het, het dit ook hul hoofkleur geword, en die gebruikte pette is “floppie goud” genoem, voorheen bekend as “sakgoud”, ’n ekwivalent vir die sakgroen in die korter vorme van die spel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/george-bailey-yellow-floppy-hat-baggy-green-cricket-fashion-australia-odi-series-india-waca/2016-01-13 |title=Floppy Gold to rival Baggy Green? |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tot in die vroeë 2000’s het Australië in EDI-wedstryde geel helms gedra, voordat hulle soos in toetskrieket groen helms begin gebruik het.

Voormalige uitrusters was onder andere Asics (1999), ISC (2000–2001), Fila (2002–2003) en Adidas (2004–2010). Voor Travelex was van die voormalige borge Coca-Cola (1993–1998), Fly Emirates (1999) en Carlton &amp; United Breweries (2000–2001).

== Tuisstadions ==
[[Lêer:MCG stands.jpg|duimnael|links|Welwillendheidsdagtoetswedstryd op die Melbourne-krieketveld in 2006]]
{{Location map+ |Australië
|caption=Huidige Australiese krieketstadions wat tydens toetswedstryde gebruik word
|places=
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Melbourne-krieketveld|MCG]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=-37.82|long=144.9834}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Sydney-krieketveld|SCG]]&lt;/small&gt;|position=top|lat=-33.89151|long=151.22518}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[The Gabba-krieketveld|Gabba]]/[[Brisbane Showgrounds|Exhibition]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=-27.4858376|long=153.0380853}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Adelaide-ovaal]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=-34.9166072|long=138.596565}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Carrara-stadion|Carrara]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=-28.0023|long=153.222}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[WACA-krieketveld|WACA]]&lt;/small&gt;|position=top|lat=-31.9530044|long=115.8574693}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Perth-stadion|Optus]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=-31.574|long=115.53205}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Manuka-ovaal|Manuka]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=-35.3191676|long=149.1336799}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Cazaly’s-stadion|Cazaly’s]]&lt;/small&gt;|position=right|lat=-16.9357343|long=145.7490706}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Bellerive-ovaal|Bellerive]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=-42.877566|long=147.373505}}
{{location map~|Australië|label=&lt;small&gt;[[Marrara-ovaal|TIO]]&lt;/small&gt;|position=top|locator_position=left|lat=-12.399167|long=130.887222}}
}}
Net soos ander vername krieketlande soos Bangladesj, Engeland, Ierland, Indië, Nieu-Seeland, Pakistan, Sri Lanka, Suid-Afrika, Wes-Indië en Zimbabwe beskik Australië oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Australiese nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Australië.

Australië se eerste internasionale wedstryd (en die eerste toets ooit) is teen Engeland op 15–19 Maart 1877 op die Melbourne-krieketveld gespeel. Op 27 November–1 Desember 2015 is op die [[Adelaide-ovaal]] die eerste dag/aandtoetswedstryd tussen Australië en Nieu-Seeland gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/first-day-night-test-for-adelaide-oval-892403 |title=First day-night Test for Adelaide Oval |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=29 Junie 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Van Australië se tradisionele krieketwedstryde op vakansiedae sluit in dié rondom [[Welwillendheidsdag]] en rondom [[Nuwejaarsdag]] op die Melbourne-krieketveld.

Die Australiese nasionale krieketspan het tot dusver elf tuisstadions tydens toetswedstryde gebruik:
{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste toets
|-
| 1
| [[Melbourne-krieketveld]] (MCG)
| [[Melbourne]]
| 15 Maart 1877
|-
| 2
| [[Sydney-krieketveld]] (SCG)
| [[Sydney]]
| 17 Februarie 1882
|-
| 3
| [[Adelaide-ovaal]]
| [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]]
| 12 Desember 1884
|-
| 4
| [[Brisbane Showgrounds]] (The Ekka)
| [[Brisbane]]
| 30 November 1928
|-
| 5
| [[The Gabba-krieketveld]] (The Gabba)
| [[Brisbane]]
| 27 November 1931
|-
| 6
| [[WACA-krieketveld]] (The WACA)
| [[Perth]]
| 11 Desember 1970
|-
| 7
| [[Bellerive-ovaal]]
| [[Hobart]]
| 16 Desember 1989
|-
| 8
| [[Marrara-ovaal]]
| [[Darwin]]
| 18 Julie 2003
|-
| 9
| [[Cazaly’s-stadion]]
| [[Cairns]]
| 25 Julie 2003
|-
| 10
| [[Perth-stadion]]
| [[Perth]]
| 14 Desember 2018
|-
| 11
| [[Manuka-ovaal]]
| [[Canberra]]
| 1 Februarie 2019
|}

=== Krieketwêreldbekerstadions ===
{{Hoofartikel|Krieketwêreldbeker 1992|Krieketwêreldbeker 2015|T20I-wêreldbeker 2022|T20I-wêreldbeker 2028}}
[[Lêer:SCG Member's Pavilion (23904139542).jpg|duimnael|Die [[Sydney-krieketveld]] tydens die [[Krieketwêreldbeker 2015]]]]
Die Krieketwêreldbeker 1992 is saam deur Australië en Nieu-Seeland aangebied. Van die wedstryde was soos volg opgedeel: Australië het 25 wedstryde op elf verskeie plekke gehuisves, terwyl Nieu-Seeland 14 wedstryde op sewe plekke aangebied het. Beide Australië en Nieu-Seeland het hul wedstryde tydens dié toernooi tuis gespeel, terwyl die openingswedstryd tussen albei gashere op die Nieu-Seelandse [[Edenparkstadion]] in [[Auckland]] aangebied is. In ruil daarvoor is die eindstryd tussen Pakistan en Engeland op die Australiese Melbourne-krieketveld aangebied.

23 jaar later het beide Australië en Nieu-Seeland die Krieketwêreldbeker 2015 aangebied. Australië het 26 wedstryde op sewe verskeie plekke gehuisves, terwyl Nieu-Seeland 23 wedstryde op sewe plekke aangebied het. Albei gashere het hul wedstryde tuis gespeel, terwyl hul ontmoeting tydens die groepfase weer op die Nieu-Seelandse Edenparkstadion in Auckland gehou is. Tydens die eindwedstryd op die Australiese Melbourne-krieketveld het die gashere herontmoet.

Tydens die T20I-wêreldbeker 2022 is sewe Australiese stadions gebruik. Ses jaar later sal beide Australië en Nieu-Seeland die T20I-wêreldbeker 2028 aanbied.&lt;ref name=&quot;hosts&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Under the Southern Cross I Stand ==
Die span se lied is ''Under the Southern Cross I Stand'' (“Onder die [[Suiderkruis]] staan ek”) wat die spelers ná elke oorwinning sing en deur die span “met eerbiedige agting en respek behandel word”.&lt;ref name=&quot;Southern Cross&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theage.com.au/sport/cricket/tune-in-for-a-new-voice-in-victory-20070102-gdp5p5.html |title=Tune in for a new voice in victory |publisher=The Age |author=Andrew Stevenson |date=2 Januarie 2007 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die amptelike lirieke is soos volg, maar wanneer dit deur die spelers gesing word, word die woord ''little'' in die laaste lyn met ''bloody'' of ’n vloek vervang.

{|
| style=&quot;padding-right:50px&quot; |
''Under the Southern Cross I Stand''&lt;br /&gt;
''A sprig of wattle in my hand,''&lt;br /&gt;
''A native of my native land,''&lt;br /&gt;
''Australia you little beauty.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricket.com.au/default.aspx?s=faq |title=Cricket Australia FAQ |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=8 Desember 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20101208084625/http://cricket.com.au/default.aspx?s=faq |archive-date=8 Desember 2010 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|
“Onder die Suiderkruis staan ek”&lt;br /&gt;
“’n Takkie wattel in my hand,”&lt;br /&gt;
“’n Boorling van my geboorteland,”&lt;br /&gt;
“Australië jou klein skoonheid.”
|}

Die lirieke van ''Under the Southern Cross I Stand'' word toegeskryf aan die voormalige paaltjiewagter [[Rod Marsh]], wat blykbaar deur [[Henry Lawson]] se 1887-gedig, ''Flag of the Southern Cross'', geïnspireer is.&lt;ref name=&quot;Southern Cross&quot; /&gt; Marsh het oorspronklik die taak gehad om die span aan te wakker om die liedjie te sing en het, by sy aftrede, dié taak aan [[Allan Border]] oorhandig. Van die ander spelers wat hierdie taak oorgeneem het, is [[David Boon]] (nadat Border die kapteinskap oorgeneem het), [[Ian Healy]] (ná Boon se aftrede), [[Ricky Ponting]] (ná Healy se aftrede) en [[Justin Langer]] (nadat Ponting kaptein geword het). Die taak is daarna aan [[Michael Hussey]] oorhandig, wat oorgeneem het toe Langer in Januarie 2007 afgetree het. Ná Hussey se aftrede op 6 Januarie 2013 het hy aangekondig dat hy die taak aan [[Nathan Lyon]] sal oorhandig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/australia-v-sri-lanka-2012/content/current/story/599810.html |title=Australia v Sri Lanka, 3rd Test, Sydney, 4th day Report : Retiring Hussey steers Australia to victory &amp;#124; Cricket News |publisher=ESPNcricinfo |date=6 Januarie 2013 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Ná Lyon se ontrekking tydens die As-reeks 2023 weens ’n besering is die taak aan [[Alex Carey]] oorhandig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/3607209/carey-handed-song-master-role-as-pm-has-say-on-stumping |title=Carey handed song-master role as PM has say on stumping |publisher=[[Krieket Australië]] |author=Louis Cameron |date=4 Julie 2023 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die lied is gebaseer op die koor van die patriotiese lied ''Australia; or Heart to Heart and Hand to Hand'' wat in die 1890’s deur Thomas Hilhouse Taylor (1861–1925) geskryf is.&lt;ref name=&quot;song&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.instituteofaustralianculture.com/under-the-southern-cross-i-stand/ |title=Under the Southern Cross I Stand [the Australian cricket team’s victory song] |publisher=The Institute of Australian Culture}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.instituteofaustralianculture.com/australia-or-heart-to-heart-and-hand-to-hand/ |title=Australia, or Heart to Heart and Hand to Hand [song, 1890s] |publisher=The Institute of Australian Culture}}&lt;/ref&gt;

Een bron beweer dat “Die getuienis dui daarop dat hierdie krieketlied in die laat 1890’s as ’n patriotiese lied ontstaan het, in die 1940’s in ’n militêre drinklied omskep is en uiteindelik in die 1970’s tot die oorwinningslied van die Australiese krieketspan geword het. Van die begin af het hierdie onverskrokke vers gewild geraak onder krieketaanhangers in die besonder, en by Australiërs in die algemeen.”&lt;ref name=&quot;song&quot; /&gt;

== Wedywering met ander nasionale spanne ==
[[Lêer:Ashes Urn.jpg|duimnael|upright|Die As is die oudste trofee in internasionale krieket en word sedert 1882 tussen Engeland en Australië beslis]]
Sedert die eerste toets op 15–19 Maart 1877 handhaaf Australië ’n wedywering met Engeland wat in die kompetisie om die As neerslag vind, die mees tradisionele en belangrikste wedywering in internasionale krieket. Dit vom deel van die sedert die laat 19de eeu bestaande intensiewe, sportiewe wedywering tussen Engeland en Australië, wat ook in ander sportsoorte (veral [[rugby]] en op die [[Statebondspele]]) ’n besondere status geniet.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.newstatesman.com/politics/sport/2017/11/why-england-and-australia-love-hate-each-other |title=Why England and Australia love to hate each other |publisher=New Statesman |author=Simon Barnes |date=25 November 2017 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Soos in ander sportsoorte (veral rugby, [[rugby league]], [[netbal]] en op die Statebondspele) handhaaf Australië tradisioneel goeie wedywering met sy buurland Nieu-Seeland,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/more-sports/mad-tuesday-11-things-you-never-wanted-to-know-about-the-trans-tasman-sporting-rivalry/news-story/ae6dd16e7f4cec90ec146c176f497ebf |title=Mad Tuesday: 11 things you never wanted to know about the Trans Tasman sporting rivalry |publisher=Fox Sports |author=Trevor Marshallsea |date=3 Mei 2016 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/oct/29/the-encounters-that-have-underpinned-trans-tasman-sporting-rivalry |title=The encounters that have underpinned trans-Tasman sporting rivalry |publisher=[[The Guardian]] |author=Russell Jackson |date=28 Oktober 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; waarna dikwels as “wedywering onder sibbes” (''sibling rivalry'') verwys word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/australia-vs-new-zealand-an-intense-sibling-rivalry-where-nothing-else-matters-than-win-502235 |title=Australia vs New Zealand, an intense sibling rivalry where nothing else matters than 'win' |publisher=Cricket Country |author=Suvajit Mustafi |date=28 Maart 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/67529059/top-ten-nzaustralia-clashes |title=Top ten NZ/Australia clashes |publisher=Stuff |author=Rosanna Price, Henry Cooke |date=27 Maart 2015 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die eerste toetsreeks tussen albei spanne is tydens die Australiese besoek aan Nieu-Seeland in 1945/46 gespeel. In 1981 het die “onderarm”-wedstryd op die Melbourne-krieketveld die sportiewe verhoudinge tussen albei spanne versuur en dit is selfs op die hoogste politieke vlak tussen albei lande bespreek. Australië en Nieu-Seeland is die enigste twee krieketlande wat om twee trofeë meeding: Sedert 1985/86 in toetskrieket om die Trans-Tasman-trofee en sedert 2006/07 in EDI-krieket om die Chappell-Hadlee-trofee. Albei lande het al belangrike kriekettoernooie soos die [[Krieketwêreldbeker 1992]] en die [[Krieketwêreldbeker 2015]] saam aangebied. Daarbenewens het hulle in die eindstryde van die Krieketwêreldbeker 2015 en die [[T20I-wêreldbeker 2021]] ontmoet, wat albei deur Australië gewen is. Australië sal saam met Nieu-Seeland die [[T20I-wêreldbeker 2028]] aanbied.&lt;ref name=&quot;hosts&quot;/&gt;

== Internasionale toere ==
Soos gebruiklik sedert die begin van internasionale krieket, onderneem die Australiese nasionale krieketspan deels maandelange oorsese toere, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaasliksaamgestelde spanne en klubspanne speel. Eweneens huisves hulle ander nasionale spanne wat na Australië toer. Gedurende die plaaslike somer tree hulle as gasheer op of onderneem op hul beurt toere deur die ander krieketlande van die Suidelike Halfrond en gedurende die plaaslike winter onderneem hulle toere deur krieketlande van die Noordelike Halfrond. Die bekendste en mees tradisionele, want oudste trofee, wat tydens die toere beslis word, is die As waarom Australië en Engeland sedert 1882 meeding. Sedertdien het ander trofeë bygekom, waarom Australië teen ander nasionale spanne meeding. Net so speel Australië in toetskrieket sedert 1960/61 teen [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] om die Frank Worrell-trofee, sedert 1985/86 teen [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] om die Trans-Tasman-trofee, sedert 1996/97 teen [[Indiese nasionale krieketspan|Indie]] om die Border-Gavaskar-trofee, sedert 1999/2000 teen [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] om die Southern Cross-trofee, sedert 2007/08 teen [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] om die Warne-Muralitharan-trofee en sedert 2021/22 teen [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] om die Benaud-Qadir-trofee mee. Daarbenewens speel hulle in EDI-krieket sedert 2004/05 om die Chappell-Hadlee-trofee teen Nieu-Seeland.

== Spelers ==
=== Bekende spelers ===
[[Lêer:DonaldBradman.jpg|duimnael|upright|Donald Bradman]]
[[Lêer:Chappelli2.jpg|duimnael|upright|Ian Chappell]]
[[Lêer:Clarrie Grimmett 1934.jpg|duimnael|upright|Clarrie Grimmett (1934)]]
[[Lêer:Ranji 1897 page 143 F. R. Spofforth, the demon bowler.jpg|duimnael|upright|Fred Spofforth (1897)]]
25 voormalige Australiese spelers is vir hul uitstekende prestasies in die [[Internasionale Krieketraad]] se Heldesaal opgeneem:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/hall-of-fame/hall-of-famers |title=ICC Hall of Famers |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Speler
! Posisie
! Inskrywing
|-
| [[Richie Benaud]] || Veelsydig || 2009
|-
| [[Allan Border]] || Middelorde-[[kolwer]] || 2009
|-
| [[Sir Donald Bradman|Donald Bradman]] || Kolwer || 2009
|-
| [[Greg Chappell]] || Kolwer || 2009
|-
| [[Ian Chappell]] || Kolwer || 2009
|-
| [[Alan Davidson]] || Veelsydig || 2011
|-
| [[Adam Gilchrist]] || [[Paaltjiewagter]]-kolwer || 2013
|-
| [[Clarrie Grimmett]] || [[Bouler]] || 2009
|-
| [[Neil Harvey]] || Toporde-kolwer || 2009
|-
| [[Matthew Hayden]] || Toporde-kolwer || 2025
|-
| [[Dennis Lillee]] || Bouler || 2009
|-
| [[Ray Lindwall]] || Veelsydig || 2009
|-
| [[Rod Marsh]] || Paaltjiewagter || 2009
|-
| [[Stan McCabe]] || Veelsydig || 2021
|-
| [[Glenn McGrath]] || Bouler || 2012
|-
| [[Keith Ross Miller]] || Veelsydig || 2009
|-
| [[Arthur Morris]] || Kolwer || 2016
|-
| [[Monty Noble]] || Veelsydig || 2021
|-
| [[Bill O’Reilly]] || Bouler || 2009
|-
| [[Ricky Ponting]] || Kolwer || 2018
|-
| [[Bob Simpson]] || Veelsydig || 2014
|-
| [[Fred Spofforth]] || Bouler || 2011
|-
| [[Victor Trumper]] || Kolwer || 2009
|-
| [[Shane Warne]] || Bouler || 2013
|-
| [[Steve Waugh]] || Kolwer || 2009
|}

=== Spelerstatistieke ===
Daar het altesaam 473 spelers [[Toetskrieket|toets-]], 251 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 116 spelers [[Twintig20|T20I-wedstryde]] vir Australië gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Australiese span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.

==== Lopies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |Toets
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | Toetse
! scope=col | Lopies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Lopies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Lopies
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Ricky Ponting]]
| 1995–2012
| align=center | 168
| align=center | '''13&amp;nbsp;378'''
| [[Ricky Ponting]]
| 1995–2012
| align=center | 374
| align=center | '''13&amp;nbsp;589'''
| [[David Warner]]
| 2009–2024
| align=center | 110
| align=center | '''3&amp;nbsp;277'''
|-
| [[Allan Border]]
| 1978–1994
| align=center | 156
| align=center | '''11&amp;nbsp;174'''
| [[Adam Gilchrist]]
| 1996–2008
| align=center | 286
| align=center | '''{{0}}9&amp;nbsp;595'''
| [[Aaron Finch]]
| 2011–2022
| align=center | 103
| align=center | '''3&amp;nbsp;120'''
|-
| [[Steve Waugh]]
| 1985–2004
| align=center | 168
| align=center | '''10&amp;nbsp;927'''
| [[Mark Waugh]]
| 1988–2002
| align=center | 244
| align=center | '''{{0}}8&amp;nbsp;500'''
| [[Glenn Maxwell]]
| 2012–hede
| align=center | 130
| align=center | '''2&amp;nbsp;897'''
|-
| [[Steve Smith]]
| 2010–hede
| align=center | 123
| align=center | '''10&amp;nbsp;763'''
| [[Michael Clarke]]
| 2003–2015
| align=center | 245
| align=center | '''{{0}}7&amp;nbsp;981'''
| [[Mitchell Marsh]]
| 2011–hede
| align=center | {{0}}85
| align=center | '''2&amp;nbsp;220'''
|-
| [[David Warner]]
| 2011–2024
| align=center | 112
| align=center | '''{{0}}8&amp;nbsp;786'''
| [[Steve Waugh]]
| 1986–2002
| align=center | 325
| align=center | '''{{0}}7&amp;nbsp;569'''
| [[Shane Watson]]
| 2006–2016
| align=center | {{0}}58
| align=center | '''1&amp;nbsp;462'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=1;id=2;type=team |title=Records / Australia / Test Matches / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=2;type=team |title=Records / Australia / One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=2;type=team |title=Records / Australia / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

==== Paaltjies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |Toets
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | Toetse
! scope=col | Paaltjies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Paaltjies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Paaltjies
|-
| [[Shane Warne]]
| 1992–2007
| align=center | 145
| align=center | '''708'''
| [[Glenn McGrath]]
| 1993–2007
| align=center | 249
| align=center | '''380'''
| [[Adam Zampa]]
| 2016–hede
| align=center | 115
| align=center | '''147'''
|-
| [[Nathan Lyon]]
| 2011–hede
| align=center | 141
| align=center | '''567'''
| [[Brett Lee]]
| 2000–2012
| align=center | 221
| align=center | '''380'''
| [[Josh Hazlewood]]
| 2013–hede
| align=center | {{0}}60
| align=center | '''{{0}}79'''
|-
| [[Glenn McGrath]]
| 1993–2007
| align=center | 124
| align=center | '''563'''
| [[Shane Warne]]
| 1993–2003
| align=center | 193
| align=center | '''291'''
| [[Mitchell Starc]]
| 2012–2024
| align=center | {{0}}65
| align=center | '''{{0}}79'''
|-
| [[Mitchell Starc]]
| 2011–hede
| align=center | 105
| align=center | '''433'''
| [[Mitchell Starc]]
| 2010–hede
| align=center | 130
| align=center | '''247'''
| [[Pat Cummins]]
| 2011–2024
| align=center | {{0}}57
| align=center | '''{{0}}66'''
|-
| [[Dennis Lillee]]
| 1971–1984
| align=center | {{0}}70
| align=center | '''355'''
| [[Mitchell Johnson]]
| 2005–2015
| align=center | 153
| align=center | '''239'''
| [[Nathan Ellis]]
| 2021–hede
| align=center | {{0}}36
| align=center | '''{{0}}55'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=1;id=2;type=team |title=Records / Australia / Test Matches / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=2;type=team |title=Records / Australia / One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=2;type=team |title=Records / Australia / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Spankapteins ===
Tot op hede was 47 spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Australië tydens ’n toetswedstryd, 30 tydens ’n EDI en 14 tydens ’n T20I.&lt;ref&gt;Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.&lt;/ref&gt;

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! colspan=&quot;3&quot; | Toets&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=1;id=2;type=team |title=Records / Australia / Test Matches / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; | EDI&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=2;id=2;type=team |title=Records / Australia / One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; | T20I&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=2;type=team |title=Records / Australia / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk
|-
| 1
| Dave Gregory
| 1877–1879
| Bill Lawry
| 1971
| Ricky Ponting
| 2005–2009
|-
| 2
| Billy Murdoch
| 1880–1890
| Ian Chappell
| 1972–1975
| Adam Gilchrist
| 2007
|-
| 3
| Tom Horan
| 1885
| Greg Chappell
| 1975–1983
| Michael Clarke
| 2007–2010
|-
| 4
| Hugh Massie
| 1885
| Bob Simpson
| 1978
| Brad Haddin
| 2009
|-
| 5
| Jack Blackham
| 1885–1894
| Graham Yallop
| 1979
| Cameron White
| 2011
|-
| 6
| Tup&lt;!--sic--&gt; Scott
| 1886
| Kim Hughes
| 1979–1984
| George Bailey
| 2012–2014
|-
| 7
| Percy McDonnell
| 1887–1888
| David Hookes
| 1983
| Aaron Finch
| 2014–2022
|-
| 8
| George Giffen
| 1894–1895
| Allan Border
| 1985–1994
| Steve Smith
| 2015–2016
|-
| 9
| Harry Trott
| 1896–1898
| Ray Bright
| 1986
| Shane Watson
| 2016
|-
| 10
| Joe Darling
| 1899–1905
| Geoff Marsh
| 1987–1991
| David Warner
| 2016–2018
|-
| 11
| Hugh Trumble
| 1902
| Mark Taylor
| 1992–1997
| Matthew Wade
| 2020–2022
|-
| 12
| Monty Noble
| 1903–1909
| Ian Healy
| 1996–1997
| '''Mitchell Marsh'''
| 2023–hede
|-
| 13
| Clem Hill
| 1910–1912
| Steve Waugh
| 1997–2002
| Travis Head
| 2024
|-
| 14
| Syd Gregory
| 1912
| Shane Warne
| 1998–1999
| Josh Inglis
| 2024
|-
| 15
| Warwick Armstrong
| 1920–1921
| Adam Gilchrist
| 2001–2007
|-
| 16
| Herbie Collins
| 1921–1926
| Ricky Ponting
| 2002–2012
|-
| 17
| Warren Bardsley
| 1926
| Michael Hussey
| 2006–2007
|-
| 18
| Jack Ryder
| 1928–1929
| Michael Clarke
| 2008–2015
|-
| 19
| Bill Woodfull
| 1930–1934
| Cameron White
| 2011
|-
| 20
| Vic Richardson
| 1935–1936
| Shane Watson
| 2012–2013
|-
| 21
| Donald Bradman
| 1936–1948
| George Bailey
| 2013–2015
|-
| 22
| Bill Brown
| 1946
| Steve Smith
| 2015–2025
|-
| 23
| Lindsay Hassett
| 1949–1953
| David Warner
| 2016
|-
| 24
| Arthur Morris
| 1951–1954
| Aaron Finch
| 2017–2022
|-
| 25
| Ian Johnson
| 1954–1956
| Tim Paine
| 2018
|-
| 26
| Ray Lindwall
| 1956
| Alex Carey
| 2021
|-
| 27
| Ian Craig
| 1957–1958
| Pat Cummins
| 2022–2024
|-
| 28
| Richie Benaud
| 1958–1963
| Josh Hazlewood
| 2022
|-
| 29
| Neil Harvey
| 1961
| '''Mitchell Marsh'''
| 2023–hede
|-
| 30
| Bob Simpson
| 1964–1978
| Josh Inglis
| 2024
|-
| 31
| Brian Booth
| 1965–1966
|-
| 32
| Bill Lawry
| 1968–1971
|-
| 33
| Barry Jarman
| 1968
|-
| 34
| Ian Chappell
| 1971–1975
|-
| 35
| Greg Chappell
| 1975–1983
|-
| 36
| Graham Yallop
| 1978–1979
|-
| 37
| Kim Hughes
| 1979–1984
|-
| 38
| Allan Border
| 1984–1994
|-
| 39
| Mark Taylor
| 1994–1999
|-
| 40
| Steve Waugh
| 1999–2004
|-
| 41
| Adam Gilchrist
| 2000–2004
|-
| 42
| Ricky Ponting
| 2004–2010
|-
| 43
| Michael Clarke
| 2011–2015
|-
| 44
| Shane Watson
| 2013
|-
| 45
| '''Steve Smith'''
| 2014–hede
|-
| 46
| Tim Paine
| 2018–2021
|-
| 47
| Pat Cummins
| 2021–2025
|}

== Rekords ==
=== Toetsrekord teen ander lande ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Gespeel !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BD}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 0 || 83,33 || 18 Julie 2003
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 366 || 156 || 113 || 0 || 97 || 42,62 || 15 Maart 1877
|-
|align=&quot;left&quot;| IKR Wêreld XI || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 14 Oktober 2005
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 112 || 48 || 33 || 1 || 30 || 42,86 || 28 November 1947
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 62 || 36 || 8 || 0 || 18 || 58,06 || 29 Maart 1946
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 72 || 37 || 15 || 0 || 20 || 51,38 || 13 November 1959
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 35 || 22 || 5 || 0 || 8 || 62,86 || 22 April 1983
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 102 || 54 || 27 || 0 || 21 || 52,94 || 18 Oktober 1902
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 123 || 64 || 33 || 1 || 25 || 52,03 || 12 Desember 1930
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 14 Oktober 1999
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''882''' || '''426''' || '''235''' || '''2''' || '''219''' || '''48,30''' || 15 Maart 1877
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met toets #2616 op 4–8 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 25 Februarie 2026.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=1;id=2;type=team |title=Records / Australia / Test matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Januarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Wêreldtoetskampioenskap ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021|2019–2021]] || Derde plek
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|2021–2023]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025|2023–2025]] || Naaswenner
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2025–2027|2025–2027]] || ''gekwalifiseer''
|}

=== EDI-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AF}} || 5 || 4 || 0 || 0 || 1 || 80,00 || 25 Augustus 2012
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BD}} || 22 || 20 || 1 || 0 || 1 || 90,90 || 30 April 1990
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 162 || 92 || 65 || 2 || 3 || 56,79 || 5 Januarie 1971
|-
|align=&quot;left&quot;| IKR Wêreld XI || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 5 Oktober 2005
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 5 || 4 || 0 || 0 || 1 || 80,00 || 27 Augustus 2015
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 155 || 86 || 59 || 0 || 10 || 55,48 || 18 Desember 1980
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 142 || 96 || 39 || 0 || 7 || 67,60 || 30 Maart 1974
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 111 || 71 || 36 || 1 || 3 || 63,96 || 7 Junie 1975
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 105 || 64 || 37 || 0 || 4 || 60,95 || 11 Junie 1975
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 113 || 52 || 57 || 3 || 1 || 46,02 || 14 Desember 1993
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 146 || 79 || 61 || 3 || 3 || 54,10 || 20 Desember 1975
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 33 || 29 || 3 || 0 || 1 || 87,87 || 16 Junie 1983
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-CA}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 16 Junie 1979
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 23 Februarie 1996
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 27 Februarie 2003
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NL}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 18 Maart 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-XS}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 16 Mei 1999
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-US}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 13 September 2004
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''1019''' || '''617''' || '''358''' || '''9''' || '''35''' || '''60,55''' || 5 Januarie 1971
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met EDI #4942 op 27 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 25 Februarie 2026. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/australia/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=2;type=team |title=Records / Australia / ODI matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Januarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Krieketwêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Naaswenner
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Naaswenner
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Kwarteindrondte
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Halfeindrondte
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || {{n.v.t.}}
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Kampioenetrofeerekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Kwarteindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Kwarteindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Halfeindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Halfeindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || '''Kampioen'''
|-
|[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Groepfase
|-
|[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Groepfase
|-
|[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Halfeindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || {{n.v.t.}}
|}

=== T20I-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AF}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 4 November 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BD}} || 11 || 7 || 4 || 0 || 0 || 63,63 || 16 September 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 26 || 12 || 12 || 0 || 2 || 46,15 || 9 Januarie 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 37 || 12 || 22 || 0 || 3 || 32,43 || 1 Februarie 2008
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 19 September 2012
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 22 || 15 || 5 || 1 || 1 || 68,18 || 17 Februarie 2005
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 31 || 14 || 15 || 1 || 1 || 45,16 || 5 Februarie 2010
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 27 || 15 || 11 || 1 || 0 || 55,56 || 20 September 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 28 || 19 || 9 || 0 || 0 || 67,86 || 9 Januarie 2006
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 27 || 16 || 11 || 0 || 0 || 59,26 || 21 Februarie 2010
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 4 || 2 || 2 || 0 || 0 || 50,00 || 3 Julie 2018
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 11 Junie 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-OM}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 5 Junie 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-XS}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 15 Junie 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AE}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 22 Oktober 2018
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''226''' || '''124''' || '''92''' || '''3''' || '''7''' || '''54,87''' || 17 Februarie 2005
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met T20I #3733 op 25 Februarie 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=2;type=team |title=Records / Australia / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=25 Februarie 2026 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== T20I-wêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Halfeindrondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Naaswenner
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Halfeindrondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Super 10
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Super 10
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || '''Kampioen'''
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Super 12
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Super 8
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || ''gekwalifiseer''
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}}
|}

== Toekennings ==
Die Australiese nasionale krieketspan het een keer die Laureus Wêreldsporttoekennings as “span van die jaar” ontvang (in 2002).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2002 |title=Laureus World Sports Awards 2002 |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2002 |accessdate=25 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}
* [[Australiese nasionale vrouekrieketspan]]
* [[Wallabies]], Australië se nasionale rugbyspan

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Gideon Haigh |title=Crossing The Line: How Australian Cricket Lost its Way |publisher=Slattery Media Group |location=Melbourne |year=2018 |isbn=978-1-921778-94-0}}
* {{en}} {{cite book |author=Jared van Duinen |title=The British World and an Australian National Identity: Anglo-Australian Cricket, 1860–1901 |series=Palgrave Studies in Sport and Politics |publisher=Palgrave Macmillan |location=Londen |year=2018 |isbn=978-1-137-52777-6}}
* {{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game: The Story of Cricket’s Early Years |publisher=Harper Collins |location=Londen |year=2009 |isbn=978-0-00-728011-7}}
* {{en}} {{cite book |author=Bill Hornadge |title=Cricket in Australia 1804–1884 |publisher=Review Publications |location=Dubbo, Nieu-Suid-Wallis |year=2006 |isbn=0-909895-62-7}}
* {{en}} {{cite book |editor=Garrie Hutchinson en John Ross |title=200 seasons of Australian cricket |publisher=Macmillan |location=Sydney |year=1997 |isbn=0-330-36034-5}}
* {{en}} {{cite book |author=Chris Harte |title=A History of Australian Cricket |publisher=Andre Deutsch |year=1993 |isbn=978-0-233-98825-2}}
* {{en}} {{cite book |author=D. Frith |title=Australia versus England: a pictorial history of every Test match since 1877 |publisher=Penguin Books |location=Victoria |year=1990 |isbn=0-670-90323-X}}
* {{en}} {{cite book |author=Jack Pollard |title=Australian Cricket: The game and the players |publisher=Angus &amp; Robertson |location=Sydney |year=1988 |isbn=0-207-15269-1}}
* {{en}} {{cite book |author=Jack Pollard |title=Pictorial history of Australian cricket |publisher=J.M Dent Pty Ltd &amp; Australian Broadcasting Corporation |location=Melbourne |year=1983 |isbn=0-86770-019-X}}
* {{en}} {{cite book |author=Ralph Barker en Irving Rosenwater |title=England v Australia: A compendium of Test cricket between the countries 1877–1968 |publisher=B.T. Batsford |year=1969 |isbn=0-7134-0317-9}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Australia national cricket team|Australiese nasionale krieketspan}}
* {{en}} [https://www.cricket.com.au/ Amptelike webwerf van Krieket Australië]
* {{en}} [https://www.cricketaustralia.com.au/ Krieket in Australië]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/australia-2 Australië op ESPNcricinfo]
* {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-australia Australië by die IKR]

{{Nasionale krieketspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Krieket in Australië]]
[[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Oseanië]]</text>
      <sha1>8ij8ltc2znwplu12caj4pkhetwf5lvc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atomium</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83263</id>
    <revision>
      <id>2921338</id>
      <parentid>2220106</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3264" sha1="3zyettm8y7q80duq4ldj137nffwgax4" xml:space="preserve">[[Lêer:Heizel (Brussel).jpg|duimnael|300px|Die Atomium.]]

Die '''Atomium''' is 'n [[monument]] in die [[België|Belgiese]] hoofstad [[Brussel]]. Die Atomium is, saam met die [[Manneken Pis]] en die [[Groot Markplein van Brussel]], een van die stad se gewildste landmerke. [[CNN]] het dit as [[Europa]] se mees bisarre gebou aangewys.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Benavides Canepa |first=Jessica |title=11 of Europe's most bizarre buildings |url=http://edition.cnn.com/2013/01/18/travel/europe-bizarre-buildings/index.html |work=[[CNN]] |publisher=Turner Broadcasting System, Inc |access-date=25 Januarie 2013 |date=24 Januarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170507172456/http://edition.cnn.com/2013/01/18/travel/europe-bizarre-buildings/index.html |archive-date=7 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die gebou is oorspronklik vir die Brusselse Wêreldtentoonstelling van [[1958]], die sogenaamde ''Expo 58'', opgerig. Dit is deur die ingenieur Mozart en argitekte André en Jean Polak&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.atomium.be/#/History.aspx |title=Amptelike webtuiste |access-date=27 Desember 2013 |archive-date=26 Februarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110226234002/http://atomium.be/#/History.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ontwerp. Die struktuur is 102 m hoog. Die nege 18 meter breë [[sfeer|sfere]] van vlekvrye [[staal]] is met mekaar verbind om die struktuur van 'n [[yster]]kristal wat 165 miljard keer vergroot is te vorm.

Buise verbind die sfere langs die 12 sye van die [[kubus|kubiese struktuur]] en die hoekpunte is met 8 buise na die middelste sfeer verbind. Die buise bevat [[roltrap]]pe en 'n [[hysbak]] wat toegang tot die uitstalruimtes en ander openbare ruimtes in die sfere verleen. Die boonste sfeer bied 'n [[panorama|panoramiese]] uitsig oor Brussel.

Die gebou sou volgens die oorspronklike plan vir ses maande gebruik en daarna gesloop word. Na die tentoonstelling word egter besluit om die gebou, wat ondertussen baie gewild en bekend geword het, so te laat.

[[Lêer:Bollen Atomium.jpg|duimnael]]

== Vryheid van panorama ==

België was tot 1 Januarie 2015 een van dié lande wat nie die [[vryheid van panorama]] erken het nie. Die outeursregte van hierdie argitekteur het daarom berus by die ingenieurs André Waterkeyn (oorlede in 2005), André Polak (oorlede in 1988) en Jean Polack (oorlede in 2012) en afbeeldings van hierdie gebou kon nie op Wikipedia gewys word nie, omdat hulle regte nog 70 jaar ná hulle dood bly bestaan. Baie gebruikers se foto's is daarom [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Atomium_related_deletion_requests gewis]. Die Belgiese parlement het egter besluit om dit te wysig.&lt;ref&gt;[https://www.dekamer.be/FLWB/PDF/54/1484/54K1484009.pdf Belgiese parlement {{nl}}, {{fr}}]&lt;/ref&gt;
== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.atomium.be Die Atomium se webtuiste]
* {{Commonskat-inlyn|Atomium}}

&lt;center&gt;{{panorama|Panoramic view of brussels.jpg|1500px|&lt;center&gt;Uitsig oor Brussel vanuit die Atomium&lt;/center&gt;}}&lt;/center&gt;

{{Saadjie}}
{{Koördinate|50|53|42|N|4|20|29|O|type:landmark_scale:3125_region:BE|aansig=titel}}

[[Kategorie:Brussel]]
[[Kategorie:Geboue en strukture in België]]
[[Kategorie:Kultuur in België]]
[[Kategorie:Kuns]]</text>
      <sha1>3zyettm8y7q80duq4ldj137nffwgax4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bengaalse nasionale krieketspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83343</id>
    <revision>
      <id>2921353</id>
      <parentid>2905287</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T02:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161314" sha1="738h53tpct0u1s9skcdfpc97poga18y" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die Bengaalse nasionale manskrieketspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouekrieketspan, sien [[Bengaalse nasionale vrouekrieketspan]].''
{{Inligtingskas Krieketspan
| naam                  = Bangladesj
| beeld                 = Kenteken van die Bengaalse nasionale krieketspan.svg
| byskrif               = Kenteken van die Bengaalse nasionale krieketspan
| bynaam                = ''The Tigers'' („die [[tier]]e“)
| konferensie           = [[Bengaalse Krieketraad]] (BCB)
| toetskaptein          = [[Najmul Hossain Shanto]]
| edi-kaptein           = [[Mehidy Hasan Miraz]]
| t20i-kaptein          = [[Litton Das]]
| afrigter              = {{vlagikoon|Wes-Indië}} Phil Simmons
| toetsstatusjaar       = 2000
| ikr_status            = Assosiaatlid
| ikr_aansluiting       = 1977
| ikr_status2           = Volle lid
| ikr_aansluiting2      = 2000
| ikr_streek            = [[Asiatiese Krieketraad|AKR]] (Asië)
| toetsrang             = 9de
| beste_toetsrang       = 8ste &lt;small&gt;(1 Mei 2018)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.dhakatribune.com/sport/cricket/2018/05/01/bangladesh-rise-no-8-icc-test-ranking |title=Bangladesh rise to no 8 in ICC test rankings |publisher=Dhaka Tribiune |date=1 Mei 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| edi-rang              = 10de
| beste_edi-rang        = 6de &lt;small&gt;(25 Mei 2017)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-rise-to-no-6-in-odi-rankings-1099421 |title=Bangladesh rise no 6 in odi rankings |publisher=ESPNcricinfo |date=25 Mei 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| t20i-rang             = 9de
| beste_t20i-rang       = 4de &lt;small&gt;(22 Julie 2012)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.news18.com/cricketnext/news/bangladesh-surpass-pak-aus-in-t20-rankings-583778.html |title=Bangladesh surpass Pak, Aus in T20 rankings |publisher=News18 |date=22 Julie 2012 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-in-europe-2012-bangladesh-to-play-extra-t20-in-netherlands-573750 |title=Bangladesh to play extra T20 in Netherlands |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Julie 2012 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| eerste_toets          = t {{Cr-IN}} op [[Bangabandhu Nasionale stadion]], [[Dhaka]]; 10–13 November 2000
| mees_onlangse_toets   = t {{Cr-IE}} op [[Sher-e-Bangla Nasionale Krieketstadion]], [[Dhaka]]; 19–23 November 2025
| aantal_toetse         = 156
| aantal_toetse_vanjaar = 0
| toetsrekord           = 25/112 (16,03%)&lt;br /&gt;(0 gelykop, 19 onbeslis)
| toetsrekord_vanjaar   = 0/0&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wtk_verskynings       = 4/4
| wtk_eerste            = [[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021|2019–2021]]
| wtk_beste             = 7de plek (in [[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025|2023–2025]])
| eerste_edi            = t {{Cr-PK}} op [[Tyronne Fernando-stadion]], [[Moratuwa]]; 31 Maart 1986
| mees_onlangse_edi     = t {{Cr-WI}} op [[Sher-e-Bangla Nasionale Krieketstadion]], [[Dhaka]]; 23 Oktober 2025
| aantal_edis           = 455
| aantal_edis_vanjaar   = 0
| edi-rekord            = 163/281 (35,82%)&lt;br /&gt;(1 gelykop, 10 onbeslis)
| edi-rekord_vanjaar    = 0/0&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wb_verskynings        = 7/13
| wb_eerste             = [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]]
| wb_beste              = Kwarteindrondte (in [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])
| wbk_verskynings       = 6
| wbk_eerste            = 1979
| wbk_beste             = Kampioen (in 1997)
| kt_verskynings        = 6/9
| kt_eerste             = [[Kampioenetrofee 1998|1998]]
| kt_beste              = Halfeindrondte (in [[Kampioenetrofee 2017|2017]])
| eerste_t20i           = t {{Cr-ZW}} op [[Sheikh Abu Naser-stadion]], [[Khulna]]; 28 November 2006
| mees_onlangse_t20i    = t {{Cr-IE}} op [[Chittagong Afdelingsstadion|Zahur Ahmed Chowdhury-stadion]], [[Chittagong]]; 2 Desember 2025
| aantal_t20is          = 212
| aantal_t20is_vanjaar  = 0
| t20i-rekord           = 86/121 (40,57%)&lt;br /&gt;(0 gelykop, 5 onbeslis)
| t20i-rekord_vanjaar   = 0/0&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wt20-verskynings      = 9/10
| eerste_wt20           = [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]]
| beste_wt20            = Tweede rondte (in [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]], [[T20I-wêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-wêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]], [[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] en [[T20I-wêreldbeker 2024|2024]])
| h_patroon_la          = _darkgreen_border
| h_patroon_b           = _collar
| h_patroon_ra          = _darkgreen_border
| h_patroon_broek       = 
| h_linkerarm           = FFFFFF
| h_liggaam             = FFFFFF
| h_regterarm           = FFFFFF
| h_broek               = FFFFFF
| a_patroon_la          = _redborder
| a_patroon_b           = _ban_odi_26
| a_patroon_ra          = _redborder
| a_patroon_broek       = _redsides
| a_linkerarm           = 004931
| a_liggaam             = 004931
| a_regterarm           = 004931
| a_broek               = 004931
| t_patroon_la          = _ban_t20i25
| t_patroon_b           = _ban_t20i25
| t_patroon_ra          = _ban_t20i25
| t_patroon_broek       = _redsides
| t_linkerarm           = FF0000
| t_liggaam             = FF0000
| t_regterarm           = FF0000
| t_broek               = 004931
}}

Die '''Bengaalse nasionale krieketspan''' ([[Bengaals]]: বাংলাদেশ জাতীয় ক্রিকেট দল), met die bynaam '''The Tigers''',&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/48349638 |title=Cricket World Cup: Bangladesh head coach Steve Rhodes looks to upset England after turbulent year |publisher=[[BBC]] |date=6 Junie 2019 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; is die nasionale [[krieket]]span wat [[Bangladesj]] in [[toetskrieket|toets-]] en kitskrieket verteenwoordig. Dit word beheer en geadministreer deur die [[Bengaalse Krieketraad]] (''BCB'', van [[Engels]]: ''Bangladesh Cricket Board'') en is ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) met toets-, [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]- en [[Twintig20|T20I]]-status. Bangladesj het sy eerste toetswedstryd in November 2000 teen [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] in [[Dhaka]] gespeel en sodoende die tiende land, en die vierde in [[Asië]], met toetsstatus geword.

Bangladesj se eerste vertoning in internasionale krieket was tydens die IKR-trofee 1979 in [[Engeland]]. Hulle beëindig dié toernooi met twee oorwinnings en twee nederlae. Sewe jaar later, op 31 Maart 1986 tydens die Asiatiese Beker, speel Bangladesj in sy eerste internasionale eendagwedstryd teen [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]]. Bangladesj wen die IKR-trofee 1997 in [[Maleisië]]. Deur die toernooi te wen het Bangladesj vir die eerste keer ook vir die [[Krieketwêreldbeker 1999]] gekwalifiseer. Tydens dié toernooi het hulle onder andere Pakistan en [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] verslaan. Oor ’n lang tydperk was [[sokker]] die gewildste sport in Bangladesj, maar krieket het geleidelik gewildheid verwerf – veral in stedelike gebiede – en teen die 1990’s sokker verbygesteek. Op 26 Junie 2000 is Bangladesj se vordering in internasionale krieket met toetsstatus beloon.

In 1997 word Bangladesj ’n gereelde lid van die IKR met die reg om internasionale eendagwedstryde te speel. Hulle verwerf op 26 Junie 2000 die status van ’n toetskrieketland. Bangladesj hou die rekord vir die meeste verloorslae agtereenvolgens in toetse (21 tussen 1999 en 2002) en eendagwedstryde (23 tussen 2001 en 2004). Nadat hulle toetsstatus verkry het, moes Bangladesj tot in 2004 vir sy eerste EDI-oorwinning sedert die Krieketwêreldbeker 1999 wag. Die span wat Bangladesj tydens dié geleentheid gewen het, was [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]], wat Bangladesj ook in hul eerste toetsoorwinning in 2005 verslaan het; nadat hulle die tweede toets geëwenaar het, het Bangladesj sy eerste toetsreeks gewen. In 2009 vertrek Bangladesj vir twee toetse na [[Wes-Indië]] en nadat hulle albei gewen het, beklink Bangladesj sy eerste oorsese toetsreeks.

Teen 25 Januarie 2026 het Bangladesj in 156 toetswedstryde gespeel, waarvan hulle 25 gewen het. Hul eerste oorwinning was oor Zimbabwe, en die volgende twee teen [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]]. Veral tuis het hulle reeds goed presteer en onbeslis teen [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]], Pakistan, [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] en [[Proteas|Suid-Afrika]] gespeel, maar ook oorwinnings oor [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]], [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] en [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283877.html |title=Records / Test matches / Team records / Results summary |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens hul 2016/17-toer na [[Sri Lanka]] het Bangladesj in Maart 2017 sy 100ste toetswedstryd gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-to-play-100th-test-in-march-1083021 |title=Bangladesh to play 100th Test in March |publisher=ESPNcricinfo |date=17 Februarie 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj is meer suksesvol wat EDIs betref, hulle het 163 van hul 455 EDI-wedstryde gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283878.html |title=Records / One-Day Internationals / Team records / Results summary |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het ook reeds 212 [[Twintig20]]-wedstryde gespeel, waarvan hulle 86 gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283307.html |title=Records / Twenty20 Internationals / Team records / Results summary |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj is tans (Januarie 2026) negende op die IKR-toetsranglys, tiende op die eendagranglys en negende op die Twintig20-wêreldranglys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/test |title=Men's Test Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=8 Januarie 2026 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Men's ODI Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=24 Januarie 2026 |accessdate=25 Januarie 2026 |archive-date=17 Februarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=25 Januarie 2026 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Bengaalse Krieketraad}}
[[Lêer:Supporters of the Bangladesh cricket team.jpg|duimnael|links|Ondersteuners van die Bengaalse krieketspan met die [[Vlag van Bangladesj|Bengaalse vlag]] tydens ’n krieketwedstryd]]
Die Bengaalse Krieketraad (Bengaals: বাংলাদেশ ক্রিকেট বোর্ড; Engels: ''Bangladesh Cricket Board'', ''BCB'') is in 1972 as die Bengaalse Krieketbeheerraad (Engels: ''Bangladesh Cricket Control Board'', BCCB) gestig en verantwoordelik vir die reël van krieket in Bangladesj.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/khademul-islam-on-dhaka-cricket-477943 |title=Cricket in a time of scarce land |publisher=ESPNcricinfo |author=Khademul Islam |date=16 November 2010 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Sedert 26 Junie 2000 is Bangladesj ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) en mag dus toetskrieket speel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/bangladesh-cricket-board |title=Bangladesh Cricket Board |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die Bengaalse beheerliggaam in 1983 ’n stigtingslid van die Asiatiese Krieketkonferensie (''Asian Cricket Conference'', ACC; nou [[Asiatiese Krieketraad]]).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.asiancricket.org/aboutus |title=Inaugural Meeting of The Asian Cricket Conference on 19th and 20th September 1983, New Delhi, India. |publisher=[[Asiatiese Krieketraad]] |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Bengaalse Krieketraad bestuur al die Bangladesj-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van toets-, EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is die BCB verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Bengaalse span.

Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Bangladesj oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj A is die tweede nasionale span van Bangladesj en van hul wedstryde geniet [[Eersterangse krieket|eersterangse]] of A-lys-status.

== Geskiedenis ==
=== Krieket in Bengale ===
Krieket is in die 18de eeu deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]] na [[Bengale]] gebring en die eerste bekende krieketwedstryde is in 1792 in [[Kolkata|Calcutta]] gespeel, maar wedstryde is dalk ’n dekade voorheen gespeel. Die spel het vinnig gewildheid in [[Wes-Bengale]] en die aangrensende [[Bihar]] verwerf. In Oos-Bengale, die huidige Bangladesj, het krieket stadiger ontwikkel, aangesien dié gebied tot in die tweede helfte van die 19de eeu nie ’n groot aantal Europese settlers gelok het nie. Eers later het Europeërs hulle hulle in [[Dhaka]] begin vestig en net soos in die aangrensende [[Indië]] het krieket vinnig een van hul gunsteling ontspanningsaktiwiteite geword. In 1876 het ’n Europese XI ’n Inheemse XVIII in Dhaka verslaan (die syfers verwys na die aantal spelers).&lt;ref&gt;{{en}} Roy Morgan, ''Encyclopaedia of World Cricket'', SportsBooks Limited (2007), bl. 31.&lt;/ref&gt;

Tydens die eerste besoek van ’n [[Engelse nasionale krieketspan|Engelse span]] op die [[Indiese subkontinent]] het in 1889/90 ’n verteenwoordigende Bengaalse span teen G. F. Vernon’s XI gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/134/134868.html |title=Bengal v Vernon's XI, 1889–90 |publisher=Cricket Archive |accessdate=30 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120924/https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/134/134868.html |archive-date=30 April 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In Januarie 1923 het Bengale tydens die Nagpur Provinsiale Toernooi teen ’n keurspan uit [[Mumbai|Bombay]] en ’n Sentrale Provinsies XI te staan gekom.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/7/Nagpur_Provincial_Tournament_1922-23.html |title=Nagpur Provincial Tournament itinerary, 1923 |publisher=Cricket Archive |accessdate=20 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820113413/https://cricketarchive.com/Archive/Events/7/Nagpur_Provincial_Tournament_1922-23.html |archive-date=20 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1934 het die [[Raad vir Beheer van Krieket in Indië]] die Ranji-trofee van stapel gestuur, maar Bengale het nie aan die eerste 1934/35-toernooi deelgeneem nie. In Desember 1934 het Bengale eersterangse status verkry, toe hulle teen die toerende [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] gespeel het, maar met nege paaltjies verslaan is. In Januarie 1936 het Bengale aan die Ranji-trofee deelgeneem en in die Oostelike sone gespeel, maar hulle is deur Madras in die halfeindstryd verslaan. In 1937 het Bengale as naaswenner geëindig en in 1939 het hulle die Ranji-trofee ingepalm. Destyds was Bengale as ’t ware ’n Wes-Bengaalse span. Hulle was in Calcutta gesetel en het al hul tuitswedstryde op Eden Gardens gespeel. In Februarie 1941 is die eerste belangrike wedstryd in [[Dhaka]] gespeel, toe ’n Bengaalse Goewerneurs XI teen die Bengaalse Gymkhana op die Bangabandhu Nasionale stadion – destyds die Dacca-stadion genoem – gespeel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/168/168094.html |title=Bengal Governor's XI v Bengal Gymkhana, 1941 |publisher=Cricket Archive |accessdate=31 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131190021/https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/168/168094.html |archive-date=31 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Krieket in Oos-Pakistan ===
Tussen die 1954/55- en 1970/71-seisoene het 13 Oos-Pakistanse eersterangse spanne aan Pakistan se plaaslike kriekettoernooie – die Quaid-i-Azam- en die Ayub-trofee – deelgeneem, baie van die spanne egter net in ’n enkele seisoen of twee. Van die mees aktiewe spanne was Oos-Pakistan (nege seisoene), Dhaka-universiteit, Oos-Pakistan Greens en Oos-Pakistan Whites (drie seisoene elk). [[Chittagong]] is ’n goeie voorbeeld van die sporadiese manier waarvolgens spanne van Oos-Pakistan in die nasionale kompetisies betrokke was. Dié plaaslike span sou tussen 1959/60 en 1965/66 in drie wedstryde gespeel het, maar al drie wedstryde moes afgelas word. Van die Oos-Pakistanse spanne het eersterangse wedstryde teen die toerende [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] (in 1954/55) en Marylebone-krieketklub (in 1955/56) gespeel. Vanaf Januarie 1955 het Oos-Pakistan toetskrieket begin huisves, toe ’n wedstryd tussen Pakistan en Indië op die Bangabandhu Nasionale stadion in Dhaka aangebied is. Dié stadion is regdeur die 1960’s vir verskeie belangrike wedstryde, insluitende toetse, gebruik. Die M. A. Aziz-stadion in Chittagong word sedert 1954 ook vir eersterangse wedstryde gebruik, maar die eerste toets is eers in 2001 in dié stadion aangebied, toe Bangladesj teen [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] gespeel het.

Die laaste voltooide eersterangse wedstryd in Oos-Pakistan was vanaf 26 Februarie tot 1 Maart 1971 tussen ’n Pakistanse Krieketraad XI en die toerende Internasionale XI in Dhaka gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/31/31462.html |title=BCCP XI v International XI 1971 |publisher=Cricket Archive |accessdate=31 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131190021/https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/31/31462.html |archive-date=31 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dié wedstryd het onbeslis geëindig en sy laaste dag het met die ontbinding van die nasionale vergadering deur Yahya Khan saamgeval, wat tot die uitbreek van die Bengaalse Oorlog gelei het. Die Internasionale XI het Dhaka die volgende dag op pad na [[Lahore]] toe verlaat en ’n verdere wedstryd gespeel, voordat hul toer geëindig het. Twee wedstryde wat vir Maart tydens die Quaid-i-Azam-trofee in Dhaka beplan was, is weens die nasionale noodtoestand geskrap.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Seasons/Seasonal_Averages/PAK/1970-71_f_Match_List.html |title=List of first-class matches in Pakistan 1970–71 |publisher=Cricket Archive |accessdate=31 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131190032/https://cricketarchive.com/Archive/Seasons/Seasonal_Averages/PAK/1970-71_f_Match_List.html |archive-date=31 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==== Geassosieerde lid van die IKR ====
[[Lêer:Bangladesh national cricket team 1986.jpg|duimnael|Bangladesj het sy volle debuut in internasionale krieket tydens die Asiatiese Beker in 1986 gemaak]]
Tot in 1947 was Bangladesj ’n deel van [[Brits-Indië]] en vanaf 1971 ’n deel van Pakistan, en het as deel van hierdie lande oor toetsstatus beskik. Ná sy onafhanklikheid moes die span op nuut herbou. In 1972 het die regering die [[Bengaalse Krieketraad]] (''Bangladesh Cricket Board'', BCB), destyds die Bengaalse Krieketbeheerraad (''Bangladesh Cricket Control Board'', BCCB) genoem, gestig. Dié beheerliggaam het die taak gehad om krieket in die nuwe land te reël. In die nadraai van die Derde Indies-Pakistanse Oorlog was dit egter nie maklik nie. Volgens ''Barclays World of Cricket'' was die nasionale stadion in Dhaka in ’n vervalle toestand in die lente van 1975.&lt;ref&gt;{{en}} ''Barclays World of Cricket'', E. W. Swanton (redakteur), Willow Books (1986), bl. 75.&lt;/ref&gt; Nadat die probleme van die naoorlogse fase opgelos is, het krieket in Dhaka toenemend gewildheid verwerf en in Februarie en Maart 1973 is die eerste belangrike kompetisie op klubvlak, die Dhaka Metropolis Uitspeeltoernooi, aangebied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/19/Dacca_Metropolis_Knockout_Tournament_1972-73.html |title=Matches in 1973 Dhaka Metropolis Knockout Tournament |publisher=Cricket Archive |accessdate=30 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120255/https://cricketarchive.com/Archive/Events/19/Dacca_Metropolis_Knockout_Tournament_1972-73.html |archive-date=30 April 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ’n Nasionale klubtoernooi is in 1974/75 geloods en tot in 2015 gedurende die meeste seisoene aangebied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/19/National_Cricket_Championship_1974-75.html |title=National Cricket Championship 1974–75 |publisher=Cricket Archive |accessdate=31 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131190021/https://cricketarchive.com/Archive/Events/19/National_Cricket_Championship_1974-75.html |archive-date=31 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit is in 1983/84 deur die [[tabak]]maatskappy W.D. &amp; H.O. Wills en toe in 1993/94 deur Pepsi geborg, maar dit was nooit ’n eersterangse kompetisie nie. Dit het oor ’n soortgelyke status as dié van ligakrieket in [[Engeland]] of graadkrieket in [[Australië]] beskik.

Die beheerliggaam het die ergste van hierdie probleme aan die begin van die 1976/77-seisoen aangepak. In Januarie 1977 is die eerste Bengaalse nasionale krieketspan vir ’n wedstryd teen die toerende Marylebone-krieketklub (MKK of ''MCC'' in Engels) op die Bangabandhu Nasionale stadion saamgestel. Die MKK het ook teen die Noordsone, Oossone en Suidsone gespeel, waarvolgens dié deelnemers aan die Bengaalse Krieketliga vir die eerste keer in internasionale wedstryde gespeel het. Hoewel die MKK-span bekende county-krieketspelers ingesluit het, het hul wedstryde tydens die 1976/77-toer nie oor eersterangse status beskik nie. Bangladesj het die MKK nogtans beïndruk en in 1977 het die land ’n assosiaatlid van die Internasionale Krieketraad geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Countries/4.html |title=Bangladesh |publisher=Cricket Archive |accessdate=12 Maart 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155003/https://cricketarchive.com/Archive/Countries/4.html |archive-date=12 Maart 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die eerste nasionale span wat Bangladesj besoek het, was [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] in Januarie 1978. Sri Lanka was op die punt om ’n toetsland te word (wat in 1982 gebeur het) en het sy hoër vlak met verskeie beurtoorwinnings in die drie wedstryde oor Bangladesj onderstreep. Die wedstryd in Dhaka, wat op 13 Januarie 1978 begin het en deur Sri Lanka met ’n beurt en nege lopies gewen is, was Bangladesj se internasionale krieketverskyning, maar as gevolg van die laer vlak van krieket in Bangladesj het dit nie eersterangse status geniet nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/140/140349.html |title=Bangladesh v Sri Lanka 1977–78 |publisher=Cricket Archive}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj was een van vyftien spanne wat aan die eerste IKR-trofee in 1979 deelgeneem het. Dié toernooi het aan nietoetslande die moontlikheid gegee om vir daardie jaar se [[Krieketwêreldbeker 1979|Krieketwêreldbeker]] in Engeland te kwalifiseer. Bangladesj, aangevoer deur kaptein Raqibul Hasan, het elk twee wedstryde gewen en verloor, maar hulle het versuim om vanaf die eerste rondte te vorder.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT79/ICCT79_TABLES.html |title=ICCT79: Final Group Tables |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT79/ICCT79_PREVIEW |title=ICCT79: Preview |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Met sy seëviering tydens die Suidoos-Asiatiese Krieketkonferensietoernooi in Februarie 1984 het Bangladesj vir die Asiatiese Beker 1986 gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154346.html |title=Asia Cup, 1985–86 |publisher=Wisden |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 31 Maart 1986 het Bangladesj sy eerste EDI-wedstryd teen ’n volle lid van die IKR gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/150618.html |title=Asia Cup: Bangladesh v Pakistan 1985–86 |publisher=Wisden |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj, aangevoer deur Gazi Ashraf, is op 94 uitgeboul en Pakistan het dié wedstryd met sewe paaltjies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/47/47028.html |title=a4779 o375 Bangladesh v Pakistan: John Player Gold Leaf Trophy (Asia Cup) 1985/86 |publisher=Cricket Archive |accessdate=23 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223190008/https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/47/47028.html |archive-date=23 Februarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het sy tweede EDI-wedstryd teen Sri Lanka verloor en laaste tydens die driehoekige toernooi geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/SL/1985-86_SL_John_Player_Gold_Leaf_Trophy_%28Asia_Cup%29_1985-86.html |title=John Player Gold Leaf Trophy (Asia Cup) 1985/86 |publisher=Cricket Archive |accessdate=11 Junie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611180109/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/SL/1985-86_SL_John_Player_Gold_Leaf_Trophy_%28Asia_Cup%29_1985-86.html |archive-date=11 Junie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj het as gasheer aan die Asiatiese Beker 1988 deelgeneem; tydens dié toernooi is die eerste EDI-wedstryde (met terugwerkende status) in die land aangebied, hulle het egter al hul wedstryde verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155174.html |title=Asia Cup, 1988–89 |publisher=Wisden |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die IKR-trofee 1986 het Bangladesj net twee oorwinnings aangeteken, en sy volgende internasionale verskynings was tydens die Austral-Asiatiese Beker 1990, die Asiatiese Beker in 1990/91, 1995, 1997, en verskeie ander driehoekige toernooie, maar hulle het eers in 1998 hul eerste EDI-wedstryd gewen. Hul reeks van 22 agtereenvolgende verlore wedstryde sedert hul eerste EDI-wedstryd was ’n destydse rekord.&lt;ref name=&quot;toothless tigers&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2570000/newsid_2573000/2573035.stm |title=Toothless Tigers |publisher=[[BBC]] |date=2 Januarie 2003 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het sy eerste EDI-oorwinning in Indië oor [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]], veral te danke aan Mohammad Rafique, wat ’n uitstekende 77 lopies aangeteken en drie paaltjies geneem het, behaal. Hy het tydens die vennootskap met Athar Ali Khan om die eerste paaltjie 137 lopies aangeteken. Athar se eie bydrae was 47 lopies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-v-kenya-1997-1998-151471 |title=Bangladesh v Kenya 1997–1998 |publisher=ESPNcricinfo |date=15 April 1999 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Oktober [[Kampioenetrofee 1998|1998]] het Bangladesj die eerste IKR-uitkloptrofee (die latere [[Kampioenetrofee]]), ’n uitkloptoernooi met al die destydse toetslande, aangebied, maar self nie daaraan deelgeneem nie. Bangladesj het aan die IKR-trofee in 1979, 1982, 1986, 1990 asook 1994 deelgeneem, en die 1997-toernooi in [[Maleisië]] gewen. Daarmee het hulle vir die eerste keer vir die [[Krieketwêreldbeker 1999]] gekwalifiseer, nadat hulle al die vorige [[krieketwêreldbeker]]toernooie misgeloop het. Die destydse sekretaris-generaal van die Bengaalse Krieketraad, Aminul Huq Moni, het die Astro Turf in die Abahani-krieketveld en die Bangabandhu Nasionale stadion laat oprig, sodat die plaaslike spelers oor twee volle seisoene heen vir die kolfblaaie van die IKR-trofee 1997 kon voorberei.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/former-bcb-general-secretary-dies-in-dhaka-883039 |title=Former BCB general secretary dies in Dhaka |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=1 Junie 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het in 1999 aan sy eerste krieketwêreldbekertoernooi in Engeland deelgeneem en sy eerste oorwinning in ’n krieketwêreldbekerwedstryd oor die assosiaatlid [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] aangeteken. In die groepwedstryd in Northampton het Bangladesj ’n verrassende oorwinning oor die toetsland Pakistan met 62 lopies aangeteken.&lt;ref name=&quot;toothless tigers&quot; /&gt; Bangladesj het 223/9 in sy 50 boulbeurte aangeteken en Pakistan kon met net 161 lopies antwoord, nadat die paaltjiewagter Khaled Mashud ’n aantal Pakistanse spelers uitgeskakel het en Khaled Mahmud met sy boulwerk 3/31 in tien boulbeurte geneem het. Mahmud is as „speler van die wedstryd“ aangewys. Bangladesj het ná drie nederlae in sy vyf wedstryde nie tot die Super Ses gevorder nie. Hul oorwinning oor Pakistan, wat later as naaswenner na Australië geëindig het, het aan Bangladesj ’n hupstoot gegee om die volgende jaar toetsstatus te verkry.&lt;ref name=&quot;toothless tigers&quot; /&gt;

In voorbereiding op sy toetsstatus het Bangladesj in 1999/2000 sy eie eersterangse toernooi gehuisves, hoewel die toernooi se wedstryde eers vanaf die 2000/01-seisoen dié status geniet het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-brief-history-of-bangladesh-domestic-cricket-260114 |title=A brief history of Bangladesh domestic cricket |publisher=ESPNcricinfo |date=20 September 2006 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die gebrek aan ’n gevestigde eersterangse struktuur in die land kort voor Bangladesj se eerste toetswedstryd, is as een van die redes aangevoer waarom die span gesukkel het om by die langer formaat van die spel aan te pas.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ireland-news-ireland-plan-first-class-structure-529402 |title=Ireland plan first-class structure |author=Andrew McGlashan |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Augustus 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] het in Oktober na Bangladesj getoer en albei wedstryde van die EDI-reeks gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/153897.html |title=The West Indians in Bangladesh, 1999–2000 |publisher=Wisden |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Mei en Junie 2000 het Bangladesj die Asiatiese Beker aangebied; Bangladesj het al drie sy wedstryde verloor en Pakistan het Bangladesj die destyds hoogste EDI-nederlaag met 233 lopies toegedien.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154010.html |title=Pepsi Asia Cup, 1999–2000 |publisher=Wisden |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Oktober het Bangladesj aan die IKR-uitkloptoernooi deelgeneem en hul enigste wedstryd het in ’n nederlaag teen Engeland geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154265.html |title=Bangladesh v England 2000–01 |publisher=Wisden |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

==== Eerste jare as ’n toetsspan ====
[[Lêer:Naimur Rahman Durjoy in Sydney 2015.jpg|duimnael|upright|Naimur Rahman het Bangladesj in die eerste toets aangevoer]]
[[Lêer:Khaled Mahmud Sujon (2) (cropped).jpg|duimnael|upright|Khaled Mahmud was tussen 2003 en 2003/4 Bangladesj se kaptein]]
Op 13 November 2000 het Bangladesj in sy eerste toetswedstryd teen Indië in Dhaka gespeel. Bangladesj, aangevoer deur Naimur Rahman, het egter met nege paaltjies verloor. Aminul Islam Bulbul het 145 lopies in die eerste beurt aangeteken en die eerste krieketspeler geword om ’n honderdtal in die eerste toets vir sy span aan te teken; Rahman het ses paaltjies vir 132 lopies geneem, die naasbeste boulsyfers tydens ’n span se eerste toets.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154208.html |title=Bangladesh v India, 2000–01 |publisher=Wisden |author=Richard Hobson |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In April 2001 het Bangladesj Zimbabwe vir twee toetse en drie EDI-wedstryde besoek, maar hulle is in al hul vyf wedstryde verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154233.html |title=The Bangladeshis in Zimbabwe, 2000–01 |publisher=Wisden |author=John Ward |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het aan die Asiatiese toetskampioenskap deelgeneem, die tweede en laaste toernooi van sy soort. Bangladesj het albei wedstryde met ’n beurt verloor. Die debutant Mohammad Ashraful het die jongste speler geword om ’n toetshonderdtal in sy eerste wedstryd aan te teken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154935.html |title=The Asian Test Championship, 2001–02 |publisher=Wisden |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In November het Bangladesj Zimbabwe vir twee toetse en drie EDI-wedstryde gehuisves. Die eerste toets moes weens slegte weer ingekort word en het onbeslis geëindig. Nadat hulle hul vyf eerste toetse verloor het, was dit die eerste keer wat Bangladesj ’n nederlaag vermy het. Zimbabwe het egter al die oorblywende wedstryde gewen. Ná die toetsreeks het die paaltjiewagter Khaled Mashud Rahman as kaptein vervang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/154957.html |title=The Zimbabweans in Bangladesh, 2001–02 |publisher=Wisden |author=Utpal Shuvro |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die volgende maand het Bangladesj vir twee toetswedstryde na Nieu-Seeland vertrek. Bangladesj se kolwers het in onbekende omstandighede gesukkel en die span het twee nederlae elk met ’n beurt gely.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155106.html |title=The Bangladeshis in New Zealand, 2001–02 |publisher=Wisden |author=Don Cameron |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Januarie 2002 het Bangladesj tuis twee toetse en drie EDI-wedstryde teen Pakistan verloor. Op hierdie punt het hulle tien van hul elf eerste toetswedstryde verloor; net Suid-Afrika het op ’n soortgelyke manier in hul eerste toetswedstryde gesukkel en ook tien van hul elf eerste toetswedstryde verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155115.html |title=The Pakistanis in Bangladesh, 2001–02 |publisher=Wisden |author=Shahid A. Hashmi |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Toe Bangladesj in Julie en Augustus na Sri Lanka getoer het, het hulle Sri Lanka se beste oorwinning in toetskrieket beleef: met ’n beurt en 196 lopies. Bangladesj het albei toetse en al drie EDI-wedstryde verloor, en hul 50ste nederlaag in hul 53ste EDI-wedstryd gely. Voortgesette swak vertonings deur Bangladesj het hul toetsstatus bevraagteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155109.html |title=The Bangladeshis in Sri Lanka, 2002 |publisher=Wisden |author=Sa'adi Thawfeeq |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Twee nederlae teen Australië en Nieu-Seeland in hul poelwedstryde het Bangladesj tydens die [[Kampioenetrofee 2002]] uitgeskakel. In Oktober het toets- en EDI-reeksnederlae in Suid-Afrika gevolg.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155907.html |title=The Bangladeshis in South Africa, 2002–03 |publisher=Wisden |author=Marcus Prior |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die laaste nederlaag het ’n nuwe rekord vir die meeste EDI-nederlae opgestel (23), die vorige rekord was ook Bangladesj s’n.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/284056.html |title=Records / One-Day Internationals / Team records / Most consecutive defeats |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Toe Wes-Indië in November en Desember na Bangladesj getoer het, het Bangladesj albei toetse en twee van die drie EDI-wedstryde verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155917.html |title=The West Indians in India and Bangladesh, 2002–03 |publisher=Wisden |authors=Amit Varma, Utpal Shuvro |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het verskeie laagtepunte op die derde dag van die eerste toets beleef: hul laagste beurttelling (87 lopies), hul laagste wedstrydgemiddelde (226) en die hoogste nederlaag in hul 16 toetswedstryde (met ’n beurt en 310 lopies).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155931.html |title=Bangladesh v West Indies |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2003]] in Februarie en Maart in Suid-Afrika, Kenia en Zimbabwe het Bangladesj vyf van sy ses wedstryde verloor, insluitende die wedstryde teen [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]] (wat sedert die [[Krieketwêreldbeker 1979]] geen internasionale krieket gespeel het nie)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/canada-overwhelm-bangladesh-in-durban-upset-126573 |title=Canada overwhelm Bangladesh in Durban upset |publisher=ESPNcricinfo |author=Samanth Subramanian |date=12 Februarie 2003 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; en [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] (wat later tot die halfeindstryd sou vorder). In die nadraai van dié toernooi het Habibul Bashar Khaled Mashud as kaptein vervang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/214645.html |title=The South Africans in Bangladesh, 2003 |publisher=Wisden |author=Brian Murgatroyd |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens Suid-Afrika se toer na Bangladesj in April en Mei het Bangladesj al sy vier EDI-wedstryde swak en twee toetswedstryde met beurte verloor.

==== Maer jare ====
[[Lêer:Farid with Dav cropped.jpg|duimnael|upright|Dav Whatmore was tussen 2003 en 2007 Bangladesj se afrigter]]
[[Lêer:Habibul Bashar (1) (cropped).jpg|duimnael|upright|Habibul Bashar het vanaf 2004/05 tot 2007 Bangladesj aangevoer]]
[[Lêer:England v Bangladesh at Lord's 28 May 05.JPG|duimnael|400px|Toetswedstryd tussen Bangladesj en Engeland op [[Lord’s]] in 2005]]
In 2003 het Bangladesj sewe verdere toetse en elf EDI-wedstryde teen Australië, Pakistan en Engeland gespeel, maar hulle het elke wedstryd verloor. In September was Bangladesj op die punt om sy eerste toetsoorwinning aan te teken, nadat hulle deur Pakistan met net een paaltjie verslaan is. Dit was net die tiende keer wat ’n span ’n toets met net een paaltjie verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/215587.html |title=Third Test match: Pakistan v Bangladesh |publisher=Wisden |author=Utpal Shuvro |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die reeks teen Pakistan het Alok Kapali die eerste Bengaalse speler geword wat ’n driekuns in toetskrieket behaal het, nadat hy Shabbir Ahmed, Danish Kaneria en Umar Gul uitgeskakel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/215586.html |title=Second Test match: Pakistan v Bangladesh |publisher=Wisden |author=Utpal Shuvro |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Voor Bangladesj se toer na Zimbabwe in Februarie en Maart die volgende jaar is Mahmud uit die span verwyder en die kolwer Habibul Bashar is as nuwe kaptein aangewys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bashar-to-lead-bangladesh-in-zimbabwe-137826 |title=Bashar to lead Bangladesh in Zimbabwe |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Januarie 2004 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het die toetsreeks met 0–1 en die EDI-reeks met 1–2 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/237446.html |title=The Bangladeshis in Zimbabwe, 2003–04 |publisher=Wisden |author=John Ward |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die tweede toets het na drie dae se reën en sonder enige speel onbeslis geëindig&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/content/story/137133.html |title=Bulawayo washout |publisher=ESPNcricinfo |date=26 Februarie 2004 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; en het hul reeks van 21 agtereenvolgende nederlae sedert November 2001 beëindig, ’n wêreldrekord in toetskrieket.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/284055.html |title=Records / Test matches / Team records / Most consecutive defeats |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die eenmalige EDI-oorwinning was Bangladesj se eerste internasionale oorwinning sedert hul seëviering oor Pakistan tydens die Krieketwêreldbeker 1999.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/237460.html |title=Third One-Day International: The Bangladeshis in Zimbabwe, 2003–04 |publisher=Wisden |author=John Ward |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj se volgende wedstryde was in Mei en Junie teen Wes-Indië. Bangladesj het die EDI-reeks met 0–3 en die toetsreeks met 0–1 verloor; met ’n onbeslis in die eerste wedstryd het Bangladesj net vir die derde keer in hul 29 toetswedstryde ’n nederlaag vermy.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/238115.html |title=The Bangladeshis in The West Indies, 2003–04 |publisher=Wisden |author=Fazeer Mohammed |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het in 2004 aan beide die Asiatiese Beker en die [[Kampioenetrofee 2004|Kampioenetrofee]] deelgeneem, maar hulle het net die wedstryd teen [[Hongkongse nasionale krieketspan|Hongkong]] gewen. In die volgende maande het Bangladesj swak nederlae in toets- en EDI-wedstryde teen die toerende spanne uit Nieu-Seeland en Indië gely. In Desember het Bangladesj in sy 100ste EDI-wedstryd Indië verslaan, dit was net die derde keer wat hulle teen ’n toetsland gewen het. In Januarie 2005 het Zimbabwe vir twee toetse en vyf EDI-wedstryde na Bangladesj getoer. Die besoekende Zimbabwiese span het onder geskille tussen die beheerliggaam en spelers gely wat tot dié land se voorlopige skorsing uit toetskrieket gelei het. Van Zimbabwe se 16 spelers het net die kaptein in meer as nege toetswedstryde verskyn, gevolglik was Bangladesj die meer ervare span. In die eerste wedstryd het Bangladesj sy eerste oorwinning in toetskrieket aangeteken.&lt;ref name=zim05&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/288794.html |title=Bangladesh v Zimbabwe, 2004–05 |publisher=Wisden |author=Utpal Shuvro |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj se kolwers het in die tweede toets ’n onbeslis verseël deur in die vyf laaste sessies deur te kolf.&lt;ref name=&quot;Haque's record&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/288797.html |title=Second Test: Bangladesh v Zimbabwe, 2004–05 |publisher=Wisden |author=Utpal Shuvro |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die wedstryd – wat aan Bangladesj ’n geskiedkundige eerste reeksoorwinning besorg het – het Enamul Haque jr. sy eie boulrekord vir die beste boulsyfer in ’n beurt verbeter, nadat hy sewe paaltjies vir 95 lopies geneem het, en die beste syfers in ’n wedstryd aangeteken het: twaalf paaltjies vir 200 lopies&lt;ref name=&quot;Haque's record&quot; /&gt; en die kaptein Habibul Bashar het vyftigtalle in albei beurte aangeteken. In die volgende EDI-reeks het Zimbabwe die eerste twee wedstryde gewen en Bangladesj die laaste drie, waarmee hulle die EDI-reeks beklink het.&lt;ref name=&quot;zim05&quot; /&gt;

Ná hul eerste toetsoorwinning het Bangladesj in Mei en Junie 2005 vir sy eerste toer na Engeland vertrek. Bangladesj het albei toetswedstryde met ’n beurt verloor; die tweede toets was die 22ste nederlaag in 38 toetse.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/259968.html |title=England v Bangladesh 2005 |publisher=Wisden |author=Andrew Miller |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarop het die NatWest-reeks in Engeland gevolg, waaraan naas die gasheer ook Australië en Bangladesj gevolg het. Bangladesj het net een van sy ses wedstryde gewen, maar hul eenmalige oorwinning was oor ’n Australiese span wat destyds die wêreldkampioen was en ''Wisden'' het dit as „die grootste ontsteltenis in die eendaagse krieketgeskiedenis“ beskryf.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/natwest-series-2005-207164/australia-vs-bangladesh-2nd-match-211364/match-report |title=Whatmore – 'I am smiling' |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Junie 2005 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Mohammad Ashraful het tydens dié wedstryd sy eerste honderdtal met ’n presiese telling van 100 lopies aangeteken en hy het in die volgende wedstryd teen Engeland ’n beslissende 94 lopies van 53 aflewerings aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/259977.html |title=The NatWest Series 2005 |publisher=Wisden |author=Julian Guyer |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het in September vir twee toetse en drie EDI-wedstryde na Sri Lanka getoer. Ná die eenmalige oorwinning oor Australië in Engeland was Bangladesj ’n meer gevestigde span, Sri Lanka het egter al vyf wedstryde gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/289099.html |title=Sri Lanka v Bangladesh, 2005–06 |publisher=Wisden |author=Charlie Austin |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj het die 2006-tuisseisoen met optimisme aangepak, nadat hulle hul eerste oorwinning oor Sri Lanka in die tweede wedstryd van die EDI-reeks aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/290921.html |title=Bangladesh v Sri Lanka, 2005–06 |publisher=Wisden |author=Utpal Shuvro |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het egter beide die EDI- en toetsreeks met onderskeidelik 1–2 en 0–2 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-tour-of-bangladesh-2005-06-231566/bangladesh-vs-sri-lanka-2nd-test-238168/match-report |title=Sri Lanka seal series despite the rain |publisher=ESPNcricinfo |date=11 Maart 2006 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In April was Bangladesj op die punt om Australië in ’n toetswedstryd te verslaan, nadat hulle in die eerste beurt met 158 lopies voorgeloop het en met drie paaltjies verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/it-was-a-moral-victory-for-us-bashar-244298 |title='It was a moral victory for us' – Bashar |publisher=ESPNcricinfo |date=14 April 2006 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het die tweede toets met ’n beurt en die drie EDI-wedstryde swak verloor. Tydens die [[Kampioenetrofee 2006|Kampioenetrofee]] in Indië het Bangladesj versuim om vanaf die groepfase te vorder, nadat hulle twee van hul drie wedstryde verloor het. Hul enigste oorwinning was oor Zimbabwe.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2006-07-232694/bangladesh-vs-zimbabwe-5th-qualifying-match-249743/match-report |title=Nafees stars in Bangladesh's win |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh |date=13 Oktober 2006 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het sy eerste [[Twintig20|T20I-wedstryd]] teen Zimbabwe voor ’n tuisskare gewen en dieselfde teenstander in ’n EDI-reeks van vyf wedstryde platgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/291202.html |title=Bangladesh v Zimbabwe, 2006–07 |publisher=Wisden |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het Shahriar Nafees die eerste Bengaalse speler geword om meer as eenduisend lopies (insluitende drie honderdtalle) in ’n kalenderjaar aan te teken,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/shahriar-nafees-56153 |title=Shahriar Nafees |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; terwyl Mashrafe Mortaza die leidende EDI-paaltjienemer met 49 paaltjies geword het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283219.html |title=One-Day Internationals: Most wickets in a calendar year |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Op 17 Maart het Bangladesj in sy eerste wedstryd tydens die Krieketwêreldbeker 2007 ’n oorwinning met vyf paaltjies oor Indië aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-parties-after-india-upset-285876 |title=Bangladesh parties after India upset |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Maart 2007 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In hul oorblywende groepwedstryde het Bangladesj teen Sri Lanka verloor en [[Bermudaanse nasionale krieketspan|Bermuda]] verslaan, genoeg om vir die tweede rondte te kwalifiseer. Bangladesj se enigste oorwinning tydens die Super Agt was oor Suid-Afrika, terwyl hulle in al die ander wedstryde verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/points-table-standings |title=ICC World Cup 2006/07 / Points table |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Indiese besoek vir twee toetswedstryde en drie EDI-wedstryde het hulle die EDI-reeks met 2–0 gewen. Die eerste toetswedstryd het ná reën onbeslis geëindig, maar Indië het tydens die tweede toets hul hoogste oorwinning nog aangeteken (met ’n beurt en 239 lopies).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/347035.html |title=Bangladesh v India, 2007 |publisher=Wisden |author=Utpal Shuvro |date=12 September 2022}}&lt;/ref&gt; In die nadraai is die toetskaptein Habibul Bashar, wat voorheen as EDI-kaptein bedank het, deur die 22-jarige Mohammad Ashraful in al die vorms van krieket vervang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ashraful-named-bangladesh-captain-296705 |title=Ashraful named Bangladesh captain |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Junie 2007 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Ashraful se eerste reeks was ’n toer na Sri Lanka in Junie en Julie. Bangladesj het swak nederlae in elkeen van die drie toetse (elk met ’n beurt) gely en ook al die drie EDI-wedstryde verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-sri-lanka-2007-293426/sri-lanka-vs-bangladesh-3rd-odi-293483/match-report |title=Sri Lanka complete series whitewash |publisher=ESPNcricinfo |author=Jamie Alter |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die eerste beurt van die tweede toets is Bangladesj op sy laagste telling uitgeboul (62 lopies).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/395691.html |title=Sri Lanka v Bangladesh 2007 |publisher=Wisden |author=Charlie Austin |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Voor die [[T20I-wêreldbeker 2007]] het Bangladesj twee T20I-wedstryde in Kenia gespeel. Hulle het die gasheer verslaan, maar teen Pakistan verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/chowdhury-replaces-mahmudullah-for-final-game-309463 |title=Chowdhury replaces Mahmudullah for final game |publisher=ESPNcricinfo |date=4 September 2007 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het tydens die T20I-wêreldbeker se groepfase Wes-Indië verslaan en tot die Super Agt gevorder, maar hulle het die volgende vier wedstryde verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/380497.html |title=ICC World Twenty20, 2007–08 |publisher=Wisden |author=Hugh Chevallier |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

==== Stadige opkoms ====
[[Lêer:Jamie Siddons, 23 January, 2009, Dhaka SBNS.jpg|duimnael|upright|Jamie Siddons was tussen 2007 en 2011 Bangladesj se afrigter]]
[[Lêer:Shakib al hasan 2.jpg|duimnael|upright|[[Shakib Al Hasan]] het Bangladesj tydens hul geskiedkundige toetsreeksoorwinning oor Wes-Indië in 2009 aangevoer]]
[[Lêer:Bangladesh Players Celebrate Fall of Wicket.jpg|duimnael|Die Bengaalse nasionale krieketspan vier die neem van ’n paaltjie teen [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]]]]
[[Lêer:Mohammad Ashraful 2010.jpg|duimnael|Mohammad Ashraful stap tydens ’n toetswedstryd teen Engeland in om te kolf op Lord’s in 2010. Hy het 50 lopies tydens die twee-toetsreeks aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/england-v-bangladesh-2010/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=5504;type=series |title=Bangladesh in England Test Series, 2010 / Records / Most runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;]]
[[Lêer:Bangladesh v. Ireland (5522416435).jpg|duimnael|Wedstryd tussen Bangladesj en Ierland tydens die [[Krieketwêreldbeker 2011]]]]
Aan die einde van 2007 het Bangladesj ’n Nieu-Seelandse toer onderneem en tydens dié toer se EDI-reeks is hulle met 0–3 platgeloop. Bangladesj het die nuwe jaar met die toetsbeen van dié toer begin, waarin hulle met 0–2 verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-new-zealand-2007-08-300412/new-zealand-vs-bangladesh-2nd-test-300430/match-report |title=New Zealand coast to innings victory |publisher=ESPNcricinfo |author=George Binoy |date=14 Januarie 2008 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; ’n Besoekende Suid-Afrikaanse span het Bangladesj in Februarie–Maart 2008 in al die krieket platgeloop. Dié toer het twee toetse en drie EDI-wedstryde ingesluit. In die eerste toetswedstryd het Bangladesj in die eerste beurt met 22 lopies voorgeloop, nadat hulle Suid-Afrika op 170 lopies uitgeboul het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-tour-of-bangladesh-2007-08-323940/bangladesh-vs-south-africa-1st-test-323947/match-report |title=South Africa complete hard-fought win |publisher=ESPNcricinfo |author=Dileep Premachandran |date=25 Februarie 2008 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het in dieselfde maand die nietoetsland Ierland in ’n EDI-reeks met 3–0 tuis verslaan en ’n reeks van twaalf agtereenvolgende EDI-nederlae sedert die vorige Krieketwêreldbeker beëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tour-of-bangladesh-2007-08-335630/bangladesh-vs-ireland-1st-odi-335633/match-preview |title=Bangladesh keen to reverse ODI drought |publisher=ESPNcricinfo |date=17 Maart 2008 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Pakistan het Bangladesj in April vir vyf EDI-wedstryde en een T20I-wedstryd gehuisves. Dié toer het teleurstellend verloop, nadat hulle al hul wedstryde verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-pakistan-2007-08-343065/pakistan-vs-bangladesh-only-t20i-343764/match-report |title=Misbah's 87 powers comprehensive rout |publisher=ESPNcricinfo |author=Siddarth Ravindran |date=20 April 2008 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Driereeks in Junie tuis het Bangladesj albei groepwedstryde teen Pakistan en Indië verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/kitply-cup-2008-345463/points-table-standings |title=Points Table – Kitply Cup 2008 – ESPN Cricinfo |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Asiatiese Beker 2008 in Pakistan het Bangladesj sy eerste groepwedstryd teen die assosiaatlid [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan|Verenigde Arabiese Emirate]] gewen. Ten spyte van sy nederlaag in die volgende groepwedstryd teen Sri Lanka het Bangladesj die Super Vier gehaal, maar die volgende drie wedstryde teen Indië, Sri Lanka en Pakistan verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2008-298014/points-table-standings |title=Points Table – Asia Cup – ESPN Cricinfo |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens sy Australiese toer in August–September is Bangladesj in die EDI-reeks met 0–3 platgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-batting-was-terrible-bangladesh-chief-selector-369606 |title='The batting was terrible' – Bangladesh chief selector |publisher=ESPNcricinfo |date=13 September 2008 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Oktober het Nieu-Seeland vir drie EDI-wedstryde en twee toetswedstryde Bangladesj besoek. Kort voor dié toer het 14 Bengaalse spelers Bangladesj verlaat om aan die [[Indiese Premierliga]] deel te neem en hulle is vervolgens deur die Bengaalse beheerliggaam vir tien jaar geskors. Ses van dié spelers, waaronder die voormalige kaptein [[Habibul Bashar]], het sentrale kontrakte onderteken. Volgens verwagtinge sou Bangladesj deur Nieu-Seeland oorheers geword het. Nadat hulle die eerste EDI-wedstryd gewen het (hul eerste EDI-oorwinning oor Nieu-Seeland nog), is Bangladesj in die reeks met 2–1 verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/431964.html |title=Bangladesh v New Zealand 2008–09 |publisher=Wisden |author=Utpal Shuvro |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nieu-Seeland het die eerste toetswedstryd met drie paaltjies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/431973.html |title=First Test: Bangladesh v New Zealand 2008–09 |publisher=Wisden |author=Utpal Shuvro |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die tweede toetswedstryd het ná reën onbeslis geëindig, waarvolgens Nieu-Seeland die reeks met 1–0 beklink het.

In November 2008 het Bangladesj na Suid-Afrika getoer en hulle is deur die Proteas in al die wedstryde verslaan, insluitende die eenmalige T20I-wedstryd, twee van die drie EDI-wedstryde en albei toetswedstryde elk met ’n beurt.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-south-africa-2008-09-350336/south-africa-vs-bangladesh-2nd-test-350346/match-report |title=Woeful Bangladesh slump to defeat |publisher=ESPNcricinfo |author=Will Luke |date=28 November 2008 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Desember het Bangladesj egter van die teleurstellende vertonings herstel en was op die punt om die eerste toetswedstryd teen Sri Lanka tuis te wen, nadat hulle die hoogste teiken (513 lopies) in die vierte beurt gejaag, maar 107 lopies te min aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-tour-of-bangladesh-2008-09-378736/bangladesh-vs-sri-lanka-1st-test-378750/match-report-5 |title=Brave Bangladesh fall 107 short |publisher=ESPNcricinfo |author=Kanishkaa Balachandran |date=31 Desember 2008 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die tweede toets is Bangladesj egter met 465 lopies verslaan, waardeur hulle die toetsreeks met 0–2 verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-tour-of-bangladesh-2008-09-378736/bangladesh-vs-sri-lanka-2nd-test-378751/match-report |title=Dilshan's all-round display seals series for Sri Lanka |publisher=ESPNcricinfo |author=Kanishkaa Balachandran |date=6 Januarie 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarna het Zimbabwe vir die Driereeks aangesluit. In die eerste wedstryd het Zimbabwe Bangladesj ná ’n uitstekende vertoning verslaan, maar is toe maklik deur Sri Lanka geklop, waarvolgens Bangladesj met ’n bonuspunt teen Sri Lanka in die laaste groepwedstryd moes wen om teen dieselfde span in die eindstryd te staan te kom. In ’n weens reën verkorte wedstryd het Bangladesj sy tweede EDI-oorwinning oor Sri Lanka aangeteken en sodoende die eindstryd gehaal, waar hulle egter verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/tri-nation-tournament-in-bangladesh-2008-09-378748/bangladesh-vs-sri-lanka-final-378756/match-report |title=Murali cameo clinches humdinger |publisher=ESPNcricinfo |date=16 Januarie 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2009]] in Engeland is Bangladesj in die groepfase uitgeskakel, nadat hulle in hul wedstryde teen Indië en die assosiaatlid Ierland verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-2009-335113/points-table-standings |title=Points Table – ICC World Twenty20 2009 – ESPN Cricinfo |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die nadraai van hul nederlae tydens dié toernooi het die keurderbeamptes Mashrafe Mortaza vir die toer na Wes-Indië as nuwe kaptein benoem, sodat Ashraful op sy kolfwerk kon fokus.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/mortaza-named-bangladesh-captain-410237 |title=Mortaza named Bangladesh captain |publisher=ESPNcricinfo |date=23 Junie 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die tweetoetsreeks is te midde van ’n geskil tussen die Wes-Indiese spelers en die Wes-Indiese Krieketraad gespeel: ’n aantal Wes-Indiese spelers het dié toetsreeks geboikot, wat die [[Krieket Wes-Indië|Wes-Indiese Krieketraad]] gedwing het om ’n aantal onervare spelers as plaasvervangers te benoem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-origins-of-the-issue-413458 |title=The origins of the issue |publisher=ESPNcricinfo |date=9 Julie 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het albei toetswedstryde gewen, die eerste met 95 lopies&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-west-indies-2009-380896/west-indies-vs-bangladesh-1st-test-401071/match-report |title=Spinners seal historic Bangladesh win |publisher=ESPNcricinfo |author=Sriram Veera |date=13 Julie 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; en die tweede met vier paaltjies. Hiermee het Bangladesj sy eerste oorsese toetsreeksoorwinning behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-west-indies-2009-380896/west-indies-vs-bangladesh-2nd-test-401072/match-report |title=Raqibul and Shakib inspire first overseas series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Sriram Veera |date=20 Julie 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende EDI-reeks het Bangladesj sy eerste EDI-oorwinning in die 14de probeerslag oor Wes-Indië aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-west-indies-2009-380896/west-indies-vs-bangladesh-1st-odi-401073/match-report |title=Razzak and Shakib seal Bangladesh win |publisher=ESPNcricinfo |author=Siddhartha Talya |date=26 Julie 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het die reeks met 3–0 gewen,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-west-indies-2009-380896/west-indies-vs-bangladesh-3rd-odi-401075/match-report |title=Bangladesh complete 3–0 sweep |publisher=ESPNcricinfo |author=Sriram Veera |date=31 Julie 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; maar hulle is in die eenmalige T20I-wedstryd verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-west-indies-2009-380896/west-indies-vs-bangladesh-only-t20i-401076/match-report |title=West Indies earn consolation win |publisher=ESPNcricinfo |author=Sriram Veera |date=2 Augustus 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het seëvierend na vore gekom met elk 4–1 in opeenvolgende EDI-reekse van vyf wedstryde elk teen Zimbabwe weg (in Augustus) en tuis (in Oktober–November).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-zimbabwe-2009-410334/zimbabwe-vs-bangladesh-5th-odi-410341/match-report |title=Dolar and Mushfiqur make it 4–1 |publisher=ESPNcricinfo |author=Kanishkaa Balachandran |date=18 Augustus 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-bangladesh-2009-10-422622/bangladesh-vs-zimbabwe-5th-odi-422630/match-report |title=Naeem Islam fifty hands Bangladesh thrilling win |publisher=ESPNcricinfo |date=5 November 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Januarie 2010 het Bangladesj die Driereeks met Indië en Sri Lanka aangebied. Hulle het egter versuim om ’n wedstryd ten wen (van hul vier wedstryde) en is uit die toernooi geskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/tri-nation-tournament-in-bangladesh-2009-10-434245/points-table-standings |title=Tri-Nation Tournament in Bangladesh Table – 2010 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Dit is opgevolg deur ’n tweetoetsreeks tuis teen Indië, waarin Bangladesj met 2–0 verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-bangladesh-2009-10-434243/bangladesh-vs-india-2nd-test-434257/match-report |title=Zaheer burst sets up 2–0 victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Dileep Premachandran |date=27 Januarie 2010 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens ’n volledige toer na Nieu-Seeland in Februarie 2010 het Bangladesj al sy wedstryde verloor (een T20I-, drie EDI- en een toetswedstryd).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-new-zealand-2009-10-423769/new-zealand-vs-bangladesh-only-test-423786/match-report-5 |title=NZ overcome resurgent Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fernando |date=19 Februarie 2010 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Februarie–Maart 2010 het Engeland Bangladesj vir drie EDI- en twee toetswedstryde besoek. Bangladesj is in al die vyf wedstryde verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-bangladesh-2009-10-426373/bangladesh-vs-england-2nd-test-426424/match-report |title=Cook hundred takes England to 2–0 series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Sahil Dutta |date=24 Maart 2010 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Mei het Bangladesj aan die [[T20I-wêreldbeker 2010]] in Wes-Indië deelgeneem. Hulle het albei groepwedstryde (teen Pakistan en Australië) verloor en versuim om tot die Super Agt te vorder. Ná dié toernooi het Bangladesj Engeland vir twee toetswedstryde besoek, maar hulle het albei verloor, ondanks [[Tamim Iqbal]] se twee honderdtalle.&lt;ref name=&quot;espncricinfo.com1&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-england-ireland-and-scotland-2010-426339/england-vs-bangladesh-2nd-test-426402/match-report |title=Anderson and Finn rout Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=6 Junie 2010 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tussen die toets- en EDI-wedstryde het Bangladesj in Junie aan die Asiatiese Beker 2010 deelgeneem, maar al sy wedstryde teen Indië, Sri Lanka en Pakistan verloor. In die EDI-reeks het Engeland die eerste wedstryd maklik gewen. In die tweede wedstryd in [[Bristol]] het Bangladesj Engeland vir die eerste keer in ’n internasionale wedstryd verslaan (Engeland was die enigste toetsland wat Bangladesj tot dusver nog nie geklop het nie), nadat hulle Engeland in die laaste boulbeurt uitgeboul en met vyf lopies gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-england-ireland-and-scotland-2010-426339/england-vs-bangladesh-2nd-odi-426404/match-report |title=Bangladesh seal historic victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=10 Julie 2010 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Engeland het egter die derde EDI-wedstryd in [[Birmingham]] gewen en die reeks met 2–1 beklink.&lt;ref name=&quot;espncricinfo.com1&quot; /&gt; Bangladesj het sy toer in Europa verleng en twee bykomende EDI-wedstryde teen Ierland gespeel. Dié reeks het met 1–1 gelykop geëindig. Later het [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] die laaste EDI-wedstryd van die toer gewen.&lt;ref name=&quot;espncricinfo.com1&quot; /&gt; In Oktober dieselfde jaar het Nieu-Seeland Bangladesj vir vyf EDI-wedstryde besoek. Mortaza is in die eerste wedstryd beseer en Shakib het as kaptein by hom oorgeneem. Onder sy leierskap het Bangladesj die reeks met 4–0 gewen en hul eerste reeksoorwinning oor ’n volle IKR-lid beklink.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-bangladesh-2010-11-476044/bangladesh-vs-new-zealand-4th-odi-476599/match-report |title=All-round Shakib inspires Bangladesh to historic win |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fernando |date=14 Oktober 2010 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Wisselvallige vertonings ===
In Februarie en Maart 2011 het Bangladesj saam met Indië en Sri Lanka die [[Krieketwêreldbeker 2011]] aangebied. Bangladesj het die openigswedstryd teen Indië verloor en daarna Ierland verslaan. Die volgende wedstryd is deur Wes-Indië gewen, nadat hulle Bangladesj op net 58 lopies uitgeboul het, Bangladesj se laagste EDI-telling en ’n negatiewe rekord vir ’n volle lid tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-cup-2011-bangladesh-are-devastated-jamie-siddons-504517 |title=Bangladesh are devastated – Siddons |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=6 Maart 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het later Engeland en Nederland verslaan, waarvolgens hulle hul laaste wedstryd tydens die groepfase moes wen. Teen Suid-Afrika het Bangladesj sy tweede hoogste EDI-nederlaag gely en die eerste volle lid geword wat twee keer op minder as 100 lopies tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd uitgeboul is. Bangladesj is as gevolg van sy swakker lopietempo teenoor Wes-Indië in die groepfase uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2010-11-381449/bangladesh-vs-south-africa-39th-match-group-b-433597/match-report |title=Abject Bangladesh surrender meekly |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhishek Purohit |date=19 Maart 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die daaropvolgende EDI-reeks teen die besoekende Australië in April het met ’n 3–0 platloop ook teleurstellend verloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-tour-of-bangladesh-2011-503357/bangladesh-vs-australia-3rd-odi-503365/match-report |title=Hussey hundred sets up Australia's clean-sweep |publisher=ESPNcricinfo |author=Brydon Coverdale |date=13 April 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj het in Augustus 2011 vir ’n eenmalige toets en vyf EDI-wedstryde na Zimbabwe getoer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-in-zimbabwe-2011-uncapped-nasir-shuvagoto-in-squad-for-zimbabwe-523380 |title=Uncapped Nasir, Shuvagoto in squad for Zimbabwe |publisher=ESPNcricinfo |date=15 Julie 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die toets was, ná ’n selfopgelegde onttrekking in Januarie 2006 aangesien die sport in dié land in ’n toestand van wanorde verkeer het, Zimbabwe se terugkoms na die spel se langste formaat. Bangladesj is in die toetswedstryd met 130 lopies verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/14449989 |title=Zimbabwe beat Bangladesh on return to Test cricket |publisher=[[BBC]] |date=8 Augustus 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het ook die EDI-reeks met 2–3 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-zimbabwe-2011-504002/zimbabwe-vs-bangladesh-5th-odi-522250/match-report |title=All-round Shakib stars in comprehensive win |publisher=ESPNcricinfo |author=Siddhartha Talya |date=21 Augustus 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die nadraai van dié reeks is beide kaptein Shakib Al Hasan en onderkaptein Tamim Iqbal met verwysing na hul swak leierskap van hul posisies verwyder.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-news-shakib-and-tamim-stripped-of-leadership-roles-531274 |title=Shakib and Tamim stripped of leadership roles |publisher=ESPNcricinfo |date=5 September 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Later daardie maand is die paaltjiewagter Mushfiqur Rahim as kaptein en die veelsydige Mahmudullah as onderkaptein benoem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-news-mushfiqur-rahim-named-new-bangladesh-captain-533124 |title=Mushfiqur Rahim named Bangladesh captain |publisher=ESPNcricinfo |date=20 September 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj se struweling op internasionale vlak is deur die ondoeltreffendheid van hul snelboulers onderstreep. Tussen Januarie 2010 en Augustus 2011 het hulle 37 paaltjies in agt toetswedstryde op ’n gemiddelde van 67.67 geneem, die ergste van die destydse nege gereeld toetsspelende lande.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-numbers-game-england-s-pace-pack-and-johnson-s-asia-heroics-527068 |title=England's pace pack, and Johnson's Asia heroics |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh |date=12 Augustus 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hoewel Bangladesj die eerste wedstryd onder Rahim gewen het, die enigste T20I-wedstryd teen Wes-Indië tuis in Oktober, het die span die daaropvolgende EDI-reeks met 1–2 en die tweetoetsreeks met 0–1 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-tour-of-bangladesh-2011-12-531420/bangladesh-vs-west-indies-2nd-test-531987/match-report-5 |title=Bishoo spins West Indies to series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Siddhartha Talya |date=2 November 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Pakistan het in Desember na Bangladesj getoer en tydens die eerste van drie EDI-wedstryde is Bangladesj vir die 13de keer op ’n EDI-telling van minder as 100 lopies uitgeboul; hulle het sodoende Zimbabwe se rekord van 12 keer oorgesteek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-bangladesh-2011-12-538064/bangladesh-vs-pakistan-1st-odi-538069/match-report |title=Afridi's five leads rout of Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=George Binoy |date=1 Desember 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj is in al die krieket heeltemal platgeloop: 0–1 (T20I), 0–3 (EDIs) en 0–2 (toetse).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-bangladesh-2011-12-538064/bangladesh-vs-pakistan-2nd-test-538073/match-report |title=Rehman's best sets up clean sweep |publisher=ESPNcricinfo |author=Siddarth Ravindran |date=21 Desember 2011 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Maart het Bangladesj die Asiatiese Beker 2012 aangebied. Ná oorwinnings oor Indië en Sri Lanka het Bangladesj die eindstryd gehaal, waar hulle teen Pakistan te staan gekom het; dit was slegs die tweede keer wat Bangladesj ’n eindstryd van ’n multinasionale toernooi bereik het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2011-12-524504/bangladesh-vs-sri-lanka-6th-match-535799/match-report |title=Team effort takes Bangladesh to historic final |publisher=ESPNcricinfo |author=Kanishkaa Balachandran |date=20 Maart 2012 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hoewel Pakistan die wedstryd met twee lopies gewen het, het Bangladesj die verwagtinge oortref.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2011-12-524504/bangladesh-vs-pakistan-final-535800/match-report |title=Pakistan prevail over gutsy Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhishek Purohit |date=22 Maart 2012 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens dié toernooi het Tamim Iqbal die eerste Bengaalse speler geword wat vier agtereenvolgende EDI-honderdtalle aangeteken het. Shakib Al Hasan is as speler van die reeks benoem, nadat hy 237 lopies aangeteken en ses paaltjies geneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-v-pakistan-asia-cup-final-mirpur-middle-over-batting-costs-bangladesh-558358 |title=Middle-over batting costs Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=Madhusudhan Ramakrishnan |date=22 Maart 2012 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens Bangladesj se Europese toer in Julie het hulle die T20I-reeks teen Ierland skoonskip met 3–0 gewen, Skotland in ’n T20I-wedstryd verslaan en die T20I-reeks teen Nederland met 1–1 gedeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-in-europe-2012-plenty-of-positives-from-europe-tour-tamim-574760 |title=Plenty of positives from Europe tour – Tamim |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=30 Julie 2012 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj is tydens die [[T20I-wêreldbeker 2012]] in Sri Lanka reeds in die eerste rondte uitgeskakel, nadat hulle deur beide Nieu-Seeland en Pakistan verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-2012-13-531597/points-table-standings |title=Points Table – ICC World Twenty20 2012 – ESPN Cricinfo |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die tuisreeks teen Wes-Indië in November–Desember 2012 het die Bengaalse span die twee toetswedstryde verloor, maar die EDI-reeks met 3–2 gewen, voordat hulle in die enigste T20I-wedstryd verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/darren-sammy-disappointed-despite-t20-win-596696 |title=Sammy disappointed despite T20 win |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=10 Desember 2012 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj het in Maart 2013 vir ’n volle reeks na Sri Lanka getoer. In die eerste toetswedstryd in Galle het Mushfiqur Rahim die eerste tweehonderdtal vir die Bengaalse span in toetskrieket aangeteken,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-sri-lanka-2012-13-602463/sri-lanka-vs-bangladesh-1st-test-602472/match-report |title=Eight tons in Galle stalemate |publisher=ESPNcricinfo |author=Kanishkaa Balachandran |date=12 Maart 2013 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; en Mohammad Ashraful het 190 lopies bygevoeg. Die eerste toets teen Sri Lanka het onbeslis geëindig, die eerste keer nog teen dié [[eilandstaat]]. Sri Lanka het die tweede toetswedstryd met sewe paaltjies gewen en die toetsreeks met 1–0 beklink. Die EDI-reeks is met 1–1 gedeel en Bangladesj het die enigste T20I-wedstryd verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-timely-boost-for-bangladesh-627465 |title=A timely boost for Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=1 April 2013 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Aansluitend het Bangladesj in April en Mei Zimbabwe besoek. Hulle is in in die eerste toetswedstryd met 335 lopies verslaan, dit was Zimbabwe se hoogste toetsoorwinning. Die tweede toetswedstryd het hulle met 173 lopies gewen en die toetsreeks met Zimbabwe gedeel (met 1–1). Bangladesj het die EDI-reeks verloor (met 1–2), voordat hulle die T20I-reeks gedeel het (met 1–1).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/brendan-taylor-satisfied-with-zimbabwe-s-gains-from-series-635609 |title=Taylor satisfied with Zimbabwe's gains from series |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=12 Mei 2013 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Oktober–November 2013 het Bangladesj ’n nuwe prestasie behaal en die tweetoetsreeks tuis teen Nieu-Seeland gedeel (met 0–0), die eerste keer teen dié eilandstaat. Dit is opgevolg deur ’n skoonskip oorwinning met 3–0 in die EDI-reeks, voordat hulle in die enigste T20I verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-loss-highlights-bangladesh-s-deficiencies-in-format-686163 |title=T20 loss highlights Bangladesh's deficiencies in format |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=6 November 2013 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Sri Lanka het in Januarie–Februarie 2014 vir ’n volle reeks na Bangladesj getoer. Bangladesj het sy vierde-ergste nederlaag in sy toetsgeskiedenis gely, nadat hulle die eerste toets met ’n beurt en 248 lopies verloor het. Die tweede toetswedstryd het met ’n hoë telling onbeslis geëindig en Bangladesj het die toetsreeks met 0–1 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-in-bangladesh-test-series-2013-14-690341/bangladesh-vs-sri-lanka-2nd-test-690349/match-report |title=Bangladesh save Test but SL take series |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=8 Februarie 2014 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Aansluitend is hulle in die T20I- (met 0–2)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-in-bangladesh-t20i-series-2013-14-690343/bangladesh-vs-sri-lanka-2nd-t20i-690353/match-report |title=Sri Lanka take series after another final-ball win |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=14 Februarie 2014 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; en die EDI-reeks (met 0–3) verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-in-bangladesh-odi-series-2013-14-690345/bangladesh-vs-sri-lanka-3rd-odi-690359/match-report |title=Sri Lanka complete whitewash after Kusal ton |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=22 Februarie 2014 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Daarop het ’n reeks van nederlae (met 0–4) teen ander Asiatiese krieketlande (Indië, [[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]], Pakistan en Sri Lanka) tydens die groepfase van die Asiatiese Beker 2014 op eie bodem gevolg, waardeur Bangladesj op die laaste plek van hul groep geëindig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2013-14-671665/points-table-standings |title=Points Table – Asia Cup – ESPN Cricinfo |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die destydse assosiaatlid Afghanistan se oorwinning oor Bangladesj was hul eerste EDI-oorwinning oor ’n toetsland. Bangladesj het sy wenlose reeks van elf wedstryde in 2014 met oorwinnings oor twee assosiaatlede (Afghanistan en [[Nepalese nasionale krieketspan|Nepal]]) in agtereenvolgende T20I-wedstryde tydens die T20I-wêreldbeker 2014 se groepfase beëindig. Hul nederlaag teen ’n verdere assosiaatlid, [[Hongkongse nasionale krieketspan|Hongkong]], het hulle nie van hul vordering tot die Super 10 ontneem nie. Tydens die Super 10-fase is Bangladesj egter in al sy vier wedstryde deur Wes-Indië, Indië, Pakistan en Australië verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/world-t20-2013-14-628368/points-table-standings |title=Points Table – World T20 – ESPN Cricinfo |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarop het die Indiese besoek gevolg. Bangladesj is in die eerste en tweede EDI maklik verslaan, waardeur hulle die reeks met 0–2 verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-bangladesh-2014-743887/bangladesh-vs-india-3rd-odi-744683/match-report |title=Washout after India collapse |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=19 Junie 2014 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Augustus het Bangladesj vir ’n volle reeks na Wes-Indië getoer. Die gasheer het Bangladesj in die EDI-reeks met 3–0 verslaan en Bangladesj se wenlose EDI-reeks na 13 wedstryde verleng. In die tweede EDI-wedstryd is Bangladesj op 70 uitgeboul, die derde laagste EDI-telling vir Bangladesj. Bangladesj is in dié wedstryd met 177 lopies verslaan. Daarna het Wes-Indië Bangladesj in die toetsreeks met 2–0 platgeloop, nadat hulle Bangladesj in die eerste toets met tien paaltjies en in die tweede toets met 296 lopies verslaan het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-must-address-tactical-issues-782685 |title=Bangladesh must address tactical issues |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=20 September 2014 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj was uiteindelik tydens die Zimbabwiese besoek seëvierend en hulle het die toeriste in die toetsreeks met 3–0 platgeloop. In die EDI-reeks het Bangladesj Zimbabwe met 5–0 ook platgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-resurgence-bangladesh-waited-a-year-for-806625 |title=The resurgence Bangladesh waited a year for |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=2 Desember 2014 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Suksesse in toetskrieket ===
[[Lêer:Mushfiqur Rahim 2009 (cropped).jpg|duimnael|Mushfiqur Rahim het Bangladesj in sy geskiedkundige oorwinning in die 100ste toetswedstryd oor Sri Lanka en hul eerste toetsoorwinnings oor beide Engeland en Australië aangevoer]]
[[Lêer:India v Bangladesh CWC15 QF (16712755800).jpg|duimnael|Die kwarteindstryd tussen Bangladesj en Indië tydens die [[Krieketwêreldbeker 2015]]]]
Met die koms van die nuwe jaar het die Bengaalse veelsydige Shakib Al Hasan as beste veelsydige in al die krieket verskyn. Dit was die eerste keer wat ’n speler hierdie prestasie behaal het, nadat die IKR die nuwe spelerranglys ingevoer het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.news.com.au/sport/cricket/shakib-al-hasan-just-may-be-the-worlds-best-cricketer/story-fndpt0dy-1227184515219 |title=Shakib Al Hasan tops ICC all-rounder rankings in all three formats |publisher=NewsComAu |date=14 Januarie 2015 |accessdate=9 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150918232443/http://www.news.com.au/sport/cricket/shakib-al-hasan-just-may-be-the-worlds-best-cricketer/story-fndpt0dy-1227184515219 |archive-date=18 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens die groepfase van die [[Krieketwêreldbeker 2015]] in Australië en Nieu-Seeland het Bangladesj Afghanistan in hul eerste wedstryd verslaan,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2014-15-509587/afghanistan-vs-bangladesh-7th-match-pool-a-656411/match-report |title=Shakib, Mortaza spoil Afghanistan's debut |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=18 Februarie 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; en hul volgende wedstryd teen Australië is uitgereën.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2014-15-509587/australia-vs-bangladesh-11th-match-pool-a-656419/match-report |title=Points shared after Gabba washout |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=21 Februarie 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle is toe deur Sri Lanka met 92 lopies geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2014-15-509587/bangladesh-vs-sri-lanka-18th-match-pool-a-656433/match-report |title=Dilshan, Sangakkara tons set up big win |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=26 Februarie 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarna het Bangladesj sy hoogste suksesvolle EDI-lopiejaag aangeteken, nadat hulle Skotland se teiken van 318 suksesvol ingehaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2014-15-509587/bangladesh-vs-scotland-27th-match-pool-a-656451/match-report |title=Seniors set up Bangladesh's highest chase |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=4 Maart 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Ná hul oorwinning oor Engeland het Bangladesj vir die eerste keer die kwarteindrondte gehaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2014-15-509587/bangladesh-vs-england-33rd-match-pool-a-656463/match-report |title=Mahmudullah, Rubel knock England out |publisher=ESPNcricinfo |author=David Hopps |date=9 Maart 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die kwarteindstryd het Indië Bangladesj maklik met 109 lopies verslaan en hulle uit die toernooi geskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2014-15-509587/bangladesh-vs-india-2nd-quarter-final-656485/match-report |title=Responsible Rohit sees off Bangladesh threat |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=19 Maart 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In April–Mei 2015 het Pakistan vir ’n volle reeks na Bangladesj getoer. Bangladesj het die EDI-reeks met 3–0 gewen en sy eerste reeksoorwinning oor Pakistan aangeteken. Die enigste T20I-wedstryd is ook deur Bangladesj gewen. Pakistan het egter die toetsreeks beklink (met 1–0), nadat hulle in die eerste toetswedstryd onbeslis gespeel en die tweede toetswedstryd met 328 lopies gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-need-to-carry-odi-confidence-to-tests-873623 |title=Bangladesh need to carry ODI confidence to Tests |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=10 Mei 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Junie 2015 het ’n Indiese volstoomspan vir ’n eenmalige toetswedstryd en drie EDI-wedstryde na Bangladesj getoer. Tydens die toetswedstryd was die Indiese span te sterk, maar swaar reënonderbrekings het ’n beslissende uitslag verhoed (net 184.2 boulbeurte is gespeel). Uitstekende prestasies deur die kolwer en EDI-nuwelingbouler Mustafizur Rahman het die tafeldoek omgedraai en Bangladesj die eerste twee EDI-wedstryde maklik laat wen en hulle het sodoende vir die eerste keer ’n bilaterale reeks teen Indië gewen (met 2–1).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-bangladesh-2015-870723/bangladesh-vs-india-3rd-odi-870735/match-report |title=Dhawan, Dhoni set up consolation win |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=24 Junie 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Julie 2015 het Suid-Afrika Bangladesj vir twee T20Is, drie ODIs en twee toetswedstryde besoek. Suid-Afrika het Bangladesj in die T20I-reeks platgeloop (met 2–0) en in die EDI-reeks voorgeloop, nadat hulle die eerste wedstryd gewen het. Bangladesj het egter volstoom teruggekom en Suid-Afrika in die twee volgende wedstryde heeltemal oorheers – geen van albei spanne kon in die hele EDI-reeks meer as 200 lopies in ’n beurt aanteken nie – en sodoende die EDI-reeks met 2–1 gewen, hul eerste reeksoorwinning oor Suid-Afrika nog.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-tour-of-bangladesh-2015-817095/bangladesh-vs-south-africa-3rd-odi-817211/match-report |title=Bangladesh seal series with nine-wicket win |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=15 Julie 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat swaar [[moeson]]reën albei wedstryde ingekort het (onderskeidelik 221&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-tour-of-bangladesh-2015-817095/bangladesh-vs-south-africa-1st-test-817213/match-report |title=Rain-hit Test ends in tame draw |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=25 Julie 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; en 88.1 boulbeurte&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-tour-of-bangladesh-2015-817095/bangladesh-vs-south-africa-2nd-test-817215/match-report-4 |title=Rain completes hat-trick of washouts |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; is gespeel), is die tweetoetsreeks gedeel (met 0–0).

Bangladesj se sterk EDI-vertonings sedert die Krieketwêreldbeker 2015 en hul oorwinnings tydens EDI-reekse oor Pakistan, Indië en Suid-Afrika, het hulle van die negende tot die sewende plek in die EDI-ranglys geneem. Nadat hulle op 30 September 2015 (die sperdatum) op die sewende plek was, het hulle bo Wes-Indië vir die [[Kampioenetrofee 2017]] gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/34402169 |title=ICC Champions Trophy 2017: West Indies out, Pakistan in |publisher=[[BBC]] |date=30 September 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In November 2015 het Zimbabwe vir drie EDIs en twee T20Is na Bangladesj getoer; Bangladesj het die EDI-reeks met 3–0 gewen en die T20I-reeks met 1–1 gedeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-bangladesh-2015-16-931380/bangladesh-vs-zimbabwe-2nd-t20i-931398/match-report |title=Waller and Madziva pull off heist |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=15 November 2015 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Dié toer is in Januarie 2016 met ’n verdere T20I-reeks van vier wedstryde voortgesit en dié reeks is weer met 2–2 gedeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-bangladesh-jan-2016-2015-16-958411/bangladesh-vs-zimbabwe-4th-match-958421/match-report |title=Masakadza, Madziva help Zimbabwe level series |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=22 Januarie 2016 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj het sy goeie prestasies voortgesit en tydens die Asiatiese Beker 2016 tuis as naaswenner geëindig. Hulle het die eerste wedstryd van die groepfase teen Indië verloor, maar hulle het agtereenvolgens teen die Verenigde Arabiese Emirate, Sri Lanka (die destydse verdedigende T20I-wêreld- en Asiatiese kampioen) en Pakistan gewen en vir die tweede keer die eindstryd gehaal. Hulle is egter weer maklik deur Indië verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2015-16-966595/bangladesh-vs-india-final-966765/match-report |title=Dhawan, Kohli bring India sixth Asia Cup title |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=6 Maart 2016 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het egter nie ’n noemenswaardige deurbraak tydens die [[T20I-wêreldbeker 2016]] in Indië gemaak nie. Oorwinnings oor twee assosiaatlede (Nederland en [[Omaanse nasionale krieketspan|Oman]]) en die uitgereëne wedstryd teen ’n verdere assosiaatlid (Ierland) tydens die groepfase het hulle tot die Super 10 laat vorder. Bangladesj het tuis toe getrek nadat hulle tydens die Super 10-fase in al die vier wedstryde deur die volle lede Pakistan, Australië, Indië en Nieu-Seeland verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/world-t20-2015-16-901359/points-table-standings |title=Points Table – World T20 – ESPN Cricinfo |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In EDI het Bangladesj aanhou suksesvol bly en hulle het in September–Oktober 2016 die tuisreeks teen Afghanistan beklink (met 2–1).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/afg-tour-of-bdesh-2016-17-1051291/bangladesh-vs-afghanistan-3rd-odi-1051301/match-report |title=Tamim, Mosharraf send Afghanistan packing |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=1 Oktober 2016 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Dit is opgevolg met die Engelse toer na Bangladesj, waartydens Bangladesj die EDI-reeks met 1–2 verloor het. Hulle het egter ’n geskiedkundige toetsoorwinning (met 108 lopies) oor Engeland aangeteken,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/alastair-cook-rues-lack-of-world-class-spin-as-bangladesh-seal-historic-win-1064022 |title=Cook rues lack of 'world-class' spin as Bangladesh seal historic win |publisher=ESPNcricinfo |author=George Dobell |date=30 Oktober 2016 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; hul eerste oorwinning in tien probeerslae, en die toetsreeks met 1–1 gedeel, nadat hulle in die eerste toetswedstryd naelskraap met 22 lopies verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-bdesh-2016-17-1029813/bangladesh-vs-england-1st-test-1029825/match-report |title=Stokes breaks Bangladesh hearts |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=24 Oktober 2016 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het in Desember 2016 vir ’n volle reeks na Nieu-Seeland getoer. Bangladesj het dié toer met ’n 3–0-platloop in die EDI-reeks begin en die koms van die nuwe jaar 2017 het ’n soortgelyke 3–0-platloop in die T20I-reeks gesien. Aansluitend is Bangladesj in die toetsreeks met 2–0 verslaan. Hulle het egter in die eerste toetswedstryd die 123-jaar oue rekord vir die hoogste beurttotaal in toetse gebreek, nadat hulle in die eerste toets teen Nieu-Seeland 595/8 (ná verklaring) aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/stats-bangladesh-s-595-the-highest-total-in-a-losing-cause-1077894 |title=Bangladesh's 595: the highest total in a losing cause |publisher=ESPNcricinfo |author=Bharath Seervi |date=16 Januarie 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle het tydens die toer al hul wedstryde verloor (met 0–8).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/coach-chandika-hathurusingha-warns-against-drastic-changes-for-bangladesh-1079252 |title=Hathurusingha warns against drastic changes for Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=24 Januarie 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Februarie 2017 het Bangladesj vir die eerste toetswedstryd tussen albei spanne op Indiese bodem na dié buurland getoer. Indië het dié wedstryd maklik met 208 lopies gewen, nadat hulle albei beurte verklaar het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-india-2016-17-1030191/india-vs-bangladesh-only-test-1041761/match-report |title=Jadeja, Ishant wrap up India's 208-run win |publisher=ESPNcricinfo |author=Deivarayan Muthu |date=13 Februarie 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die volgende taak vir Bangladesj was in Maart–April 2017 ’n verdere toer na Sri Lanka. Bangladesj is in die eerste toetswedstryd maklik met 259 lopies verslaan. Hulle was egter in staat om die toetsreeks met 1–1 gelykop te laat eindig, nadat hulle die tweede toetswedstryd met vier paaltjies gewen het. Dit was Bangladesj se eerste toetsoorwinning oor Sri Lanka.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/sixteen-years-18-tries-one-win-1087641 |title=Sixteen years, 18 tries, one win |publisher=ESPNcricinfo |author=Shiva Jayaraman |date=19 Maart 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Beide die EDI- en die T20I-reeks is met 1–1 gedeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/we-played-with-more-freedom-shakib-al-hasan-1090806 |title=We played with more freedom – Shakib |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=7 April 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Mei 2017 het Bangladesj tydens die Drienasiesreeks in Ierland ná twee oorwinnings tweede geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-2019-1168496/points-table-standings |title=Ireland Tri-Nation Series Table – 2017 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj het die Kampioenetrofee 2017 met ’n nederlaag in die openingswedstryd teen die gasheer Engeland begin. Ná ’n uitgereëne wedstryd teen Australië het hulle vir die eerste keer die halfeindstryd gehaal, maar hulle is deur Indië maklik met nege paaltjies verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2017-1022345/bangladesh-vs-india-2nd-semi-final-1022373/match-report |title=Dominant India march into yet another final |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=15 Junie 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Augustus–September 2017 het Australië vir ’n tweetoetsreeks na Bangladesj getoer. Die gasheer Bangladesj het sy eerste toetsoorwinning oor Australië aangeteken, nadat hulle die toeriste in die eerste wedstryd met 20 lopies verslaan het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bdesh-v-aus-2017-1104281/bangladesh-vs-australia-1st-test-1104284/match-report |title=Shakib stars with ten-for in historic Bangladesh win |publisher=ESPNcricinfo |author=Brydon Coverdale |date=30 Augustus 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj was egter nie in staat om dié toetsreeks te beklink nie, nadat Australië die tweede toets met nege paaltjies gewen en die toetsreeks met 1–1 onbeslis geëindig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bdesh-v-aus-2017-1104281/bangladesh-vs-australia-2nd-test-1104285/match-report |title=Lyon, Warner power series-saving Australia victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=7 September 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In September–Oktober 2017 het Bangladesj vir twee toets-, drie EDI- en twee T20I-wedstryde na Suid-Afrika getoer en hulle is met 0–7 platgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/no-easy-answers-to-bangladesh-s-quick-questions-1125138 |title=No easy answers to Bangladesh's quick questions |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=31 Oktober 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Proteas was te sterk vir Bangladesj en hierdie wedstryde was ’n baie eensydige aangeleentheid, waartydens verskeie nuwe span- en spelerrekorde opgestel is. Bangladesj het in die toetswedstryde met 333 lopies en ’n beurt en 254 lopies onderskeidelik verloor. Laasgenoemde was die hoogste toetsoorwinning vir Suid-Afrika.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/sa-v-ban-2nd-test-3rd-day-stats-bangladesh-demolished-and-rabada-on-the-rise-1123322 |title=Rabada on the rise |publisher=ESPNcricinfo |author=S Rajesh |date=8 Oktober 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Suid-Afrika het die eerste EDI met tien paaltjies gewen, nadat hulle die hoogste EDI-teiken (279) gejaag het sonder om ’n paaltjie af te staan. In die laaste twee EDIs het Bangladesj swak met 104 en 200 lopies verloor. Later het Bangladesj die twee T20Is met 20 lopies en 83 lopies verloor. Gedurende die tweede T20I het [[David Miller]] die vinnigste T20I-honderdtal nog aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/david-miller-smashes-record-for-fastest-t20i-ton-1124989 |title=Miller smashes record for fastest T20I ton |publisher=ESPNcricinfo |author=Gaurav Sundararaman |date=29 Oktober 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nietemin het Bangladesj tydens die toer vir die [[Krieketwêreldbeker 2019]] gekwalifiseer, aangesien hulle op die sperdatum (30 September 2017) die sewende plek van die EDI-ranglys beklee het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/476792 |title=Sri Lanka qualify for ICC Cricket World Cup 2019 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=19 September 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Shakib Al Hasan het Mushfiqur Rahim as Bangladesj se toetskaptein vervang en dié taak in Januarie 2018 met die volgende Sri Lanka-toer begin beklee. Mahmudullah is as onderkaptein benoem en hy het by Tamim Iqbal oorgeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/shakib-al-hasan-named-new-bangladesh-test-captain-1129104 |title=Shakib named new Bangladesh Test captain |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=10 Desember 2017 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Oortuigende oorwinnings tydens die Driereeks tuis oor die laergeplaaste teenstanders Sri Lanka en Zimbabwe in die eerste drie groepwedstryde het Bangladesj na die eindstryd geneem. Bangladesj het tydens dié toernooi sy hoogste EDI-oorwinning (163 lopies) oor Sri Lanka aangeteken, hulle is egter in die laaste groepwedstryde teen Sri Lanka op 82 lopies uitgeboul (hul negende minste EDI-telling) en is met tien paaltjies verslaan. Hulle het in die eindstryd teen Sri Lanka te staan gekom en met 79 lopies verloor wat hul wenlose reeks van toernooi-eindstryde verleng het. Die eerste toetswedstryd teen Sri Lanka het in ’n onbeslis met ’n hoë telling geëindig. In die tweede toets is Bangladesj met 215 lopies binne-in drie dae verslaan en hulle het die toetsreeks met 0–1 verloor. Bangladesj het ook die T20I-reeks met 0–2 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sl-in-bdesh-2017-18-1130733/bangladesh-vs-sri-lanka-2nd-t20i-1130747/match-report |title=Mendis stars in thumping win as SL sweep tour |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=18 Februarie 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Deurbraak in internasionale toernooie ===
[[Lêer:Bangladesh team on practice session at Sher-e-Bangla National Cricket Stadium (4).jpg|duimnael|Die Bengaalse span tydens ’n oefensessie op Sher-e-Bangla Nasionale Krieketstadion]]
[[Lêer:Steve Rhodes (14) (cropped).jpg|duimnael|upright|Steve Rhodes tydens sy ampstermyn as Bengaalse hoofafrigter]]
Bangladesj is in die eindstryd van die Nidhas-trofee, ’n driehoekige T20I-toernooi in Sri Lanka in Maart, deur Indië verslaan, nadat hulle tydens die groepfase die gasheer twee keer geklop en sodoende die eindstryd gehaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nidahas-t20-series-2017-18-1133811/bangladesh-vs-india-final-1133823/match-report |title=India clinch title with Karthik's stunning last-ball six |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=18 Maart 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj is tydens die T20I-reeks teen Afghanistan in Indië met 3–0 platgeloop, nadat hulle onderskeidelik met 45 lopies, ses paaltjies en een lopie verslaan is. Dit was Bangladesj se eerste T20I-nederlaag en hul eerste verlore T20I-reeks teen Afghanistan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/afg-in-india-2018-1133249/afghanistan-vs-bangladesh-3rd-t20i-1145984/match-report |title=Rashid defends eight off the last over to seal 3–0 whitewash |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=7 Junie 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het ’n laagtepunt bereik toe hulle in die eerste toetswedstryd teen Wes-Indië in North Sound op 43 uitgeboul is (hul laagste telling in toetswedstryde) en dié toetswedstryd met ’n beurt en 219 lopies verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-crash-to-all-time-low-in-antigua-1151233 |title=Bangladesh crash to all-time low in Antigua |publisher=ESPNcricinfo |author=Gaurav Sundararaman |date=4 Julie 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Later het Bangladesj die tweede toetswedstryd met 166 lopies en sodoende die toetsreeks met 0–2 verloor. Hulle het egter in die kleiner formate goed presteer en beide die EDI- en die T20I-reeks met 2–1 beklink.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20i-win-against-wi-came-as-a-surprise-steve-rhodes-1154801 |title=T20I win against WI came as a surprise – Steve Rhodes |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=9 Augustus 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj het sy Asiatiese Beker 2018-veldtog met ’n oorwinning oor Sri Lanka met 137 lopies begin, hul hoogste EDI-telling weg. Hoewel hulle in die volgende wedstryd deur Afghanistan verslaan is (met 136 lopies – Bangladesj se ergste EDI-nederlaag teen Afghanistan), het hulle tot die Super 4 gevorder. Bangladesj het tydens die Super 4-fase met sewe paaltjies teen Indië verloor, naelskraap met drie lopies teen Afghanistan gewen en Pakistan met 37 lopies verslaan en sodoende die eindstryd gehaal. Tydens dié eindstryd is hulle met drie paaltjies deur Indië verslaan wat hul wenlose reeks van toernooi-eindstryde voortgesit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2018-1153237/bangladesh-vs-india-final-1153255/match-report |title=Heroic Kedar Jadhav wins India title in last-ball thriller |publisher=ESPNcricinfo |author=Alagappan Muthu |date=28 Augustus 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Oktober–November het Bangladesj Zimbabwe vir drie EDI- en twee toetswedstryde gehuisves. Bangladesj het die EDI-reeks met 3–0 gewen, terwyl die toetsreeks onbeslis met 1–1 geëindig het, nadat hulle in die eerste toetswedstryd in Sylhet verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-in-bangladesh-2018-19-1153629/bangladesh-vs-zimbabwe-2nd-test-1153640/match-report-5 |title=Bangladesh level series with Mehidy Hasan's five-for |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=15 November 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In November–Desember het Wes-Indië vir ’n volle reeks na Bangladesj getoer. Bangladesj het die toetsreeks met 2–0 gewen. Nadat hulle Wes-Indië in die tweede toetswedstryd met ’n beurt en 184 lopies verslaan het, het Bangladesj sy eerste toetsoorwinning met ’n beurt aangeteken. Bangladesj het die EDI-reeks met 2–1 gewen, maar hulle is in die T20I-reeks met 2–1 verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/wi-in-bangladesh-2018-19-1153306/bangladesh-vs-west-indies-3rd-t20i-1153319/match-report |title=Lewis 89, Paul five-for help West Indies clinch T20I series |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=22 Desember 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Februarie–Maart 2019 het Bangladesj vir drie toets- en drie EDI-wedstryde na Nieu-Seeland getoer. Bangladesj is in die EDI-reeks met 3–0 platgeloop. Bangladesj het die eerste toetswedstryd in Hamilton met ’n beurt en 52 lopies verloor. Later het hulle die tweede toetswedstryd in Wellington met ’n beurt en 12 lopies verloor, nadat die eerste twee dae se spel uitgereën is. Die derde toetswedstryd is ná die [[Christchurch-aanval van 2019]], wat die span naelskraap vrygespring het, afgelas.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/111314794/bangladesh-cricket-team-escape-christchurch-mosque-shooting |title=Christchurch mosque shootings: Black Caps v Bangladesh test cancelled |publisher=Stuff |author=Mat Kermeen |date=15 Maart 2019 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Bangladesj het sy eerste EDI-toernooi-eindstryd op 17 Mei 2019 in Dublin gewen, nadat hulle Wes-Indië tydens die Drienasiesreeks 2019 se eindstryd met vyf paaltjies verslaan het (volgens die [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|DLS-metode]]). Bangladesj het die eindstryd gemaak nadat hulle tydens die ligafase Wes-Indië tweekeer en Ierland eenkeer verslaan het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-2019-1168496/bangladesh-vs-west-indies-final-1168514/match-report |title=Mosaddek's blazing fifty seals historic win for Bangladesh |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=17 Mei 2019 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hoewel hulle die [[Krieketwêreldbeker 2019]] in Engeland met hoë verwagtinge betree het, het Bangladesj ná drie oorwinnings (teen Suid-Afrika, Wes-Indië en Afghanistan) net die agtste plek gehaal en sodoende versuim om tot die halfeindstryd te vorder.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-part-ways-with-coach-steve-rhodes-1193484 |title=Bangladesh part ways with coach Steve Rhodes |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=8 Julie 2019 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Vestiging in internasionale krieket ===
[[Lêer:Day night test at Eden gardens.jpeg|duimnael|Bangladesj het in November sy eerste dag/nagtoets teen Indië op [[Eden Gardens]] gespeel]]
[[Lêer:Russell Domingo.jpg|duimnael|upright|Die [[Suid-Afrika]]ner [[Russell Domingo]] was van 2019 tot 2022 Bangladesj se hoofafrigter]]
[[Lêer:Sher-E-Bangla National Cricket Stadium, Dhaka.jpg|duimnael|T20I-wedstryd tussen Bangladesj en Afghanistan in [[Dhaka]], 2022]]
Bangladesj is in September 2019 in ’n eenmalige toets teen Afghanistan in Chittagong verslaan,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/afg-in-bangladesh-2019-1197133/bangladesh-vs-afghanistan-only-test-1197138/match-report |title=Rashid bags 11 as Afghanistan use small window to seal big win |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=9 September 2019 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; maar in die Driereeks met Afghanistan en Zimbabwe het Bangladesj die eindstryd bereik nadat hulle drie van hul vier groepwedstryde gewen het. Die eindstryd teen Afghanistan is egter uitgereën.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-t20-series-2019-1197136/bangladesh-vs-afghanistan-final-1197146/match-report |title=Trophy shared as rain washes out final in Dhaka |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=24 September 2019 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het in Oktober–November vir drie T20I-wedstryde en twee toetswedstryde na Indië getoer. Bangladesj het sy Wêreldtoetskampioenskap met dié toetsreeks begin. Net enkele dae voor die toer is Bangladesj se toets- en T20I-kaptein Shakib Al Hasan deur die IKR vir twee jaar geskors, nadat hy die IKR se gedragskode rakende ongemelde kontak met beroepswedders gebreek het. Vervolgens is Mominul Haque as toets- en Mahmudullah as T20I-kaptein benoem. Bangladesj het die eerste T20I in [[Delhi]] met sewe paaltjies gewen, maar hulle het die twee oorblywende wedstryde onderskeidelik met agt paaltjies en 30 lopies verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/india-vs-bangladesh-3rd-t20i-win-series-report-6113339/ |title=Deepak Chahar demolishes Bangladesh with 6/7, India win T20I series 2–1 |publisher=The Indian Express |date=11 November 2019 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het albei toetswedstryde met beurte verloor, nadat die kolwers versuim het om munt te slaan. Die tweede toetswedstryd was die eerste dag/aandtoetswedstryd tussen albei spanne.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/1498140 |title=Bangladesh brace for another historic first against India |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=21 November 2019 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Februarie 2020 het Zimbabwe na Bangladesj getoer en die gasheer het die eenmalige toetswedstryd met ’n beurt en 106 lopies gewen; dit is Bangladesj se tweede toetsoorwinning met ’n beurt.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/sports/bangladesh-cricket/news/mominul-mushy-look-secure-dominant-position-1872286 |title=Bangladesh beat Zimbabwe by innings and 106 runs |publisher=The Daily Star |date=24 Februarie 2020 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het die EDI-reeks met 3–0 beklink en Mortaza het in die derde wedstryd van dié reeks sy 50ste EDI-oorwinning as kaptein aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketworld.com/3rd-odi-bangladesh-v-zimbabwe-bangladesh-win-by-123-runs-dls-/62345.htm |title=3rd ODI Bangladesh v Zimbabwe: Bangladesh win by 123 runs (DLS) |publisher=Cricket World |date=6 Maart 2020 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Januarie 2021 het Bangladesj teen Wes-Indië in sy eerste internasionale reeks sedert die wêreldwyd [[Covid-19-pandemie]] gespeel. Die EDIs was deel van die eerste Krieketwêreldbekersuperliga 2020–2023. Bangladesj het die EDI-reeks met 3–0 beklink.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.dhakatribune.com/sport/cricket/2021/01/25/bangladesh-21-1-after-5-overs-against-wi |title=Tigers beat WI by 120 runs to sweep ODI series 3–0 |publisher=Dhaka Tribune |author=Minhaz Uddin Khan |date=25 Januarie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die twee toetswedstryde was deel van die eerste Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021. Wes-Indië het die eerste toetswedstryd met drie paaltjies gewen, nadat hulle 395 lopies suksesvol gejaag het, tot dusver die hoogste suksesvolle lopiejag in Asië en die vyfhoogste in toetskrieket.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-wi-1st-test-chattogram-stats-kyle-mayers-bags-the-highest-fourth-innings-score-in-asia-1250655 |title=Stats: Kyle Mayers bags the highest fourth-innings score in Asia |publisher=ESPNcricinfo |author=Gaurav Sundararaman |date=7 Februarie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die gaste het ook die tweede toetswedstryd met 17 lopies gewen, Bangladesj se eerste tuisplatloop in toetskrieket sedert 2012/13.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.dhakatribune.com/sport/cricket/2021/02/14/west-indies-62-5 |title=WI beat Bangladesh by 17 runs, sweep series 2–0 |publisher=Dhaka Tribune |author=Ali Shahriyar Amin |date=14 Februarie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Maart 2021 het Bangladesj vir drie EDIs en T20Is elk na Nieu-Seeland getoer; hulle is in albei reekse egter met 3–0 verslaan. In die daaropvolgende maand het Bangladesj Sri Lanka vir twee toetswedstryde besoek. Die eerste toetswedstryd het met ’n hoë telling onbeslis geëindig, waardeur Bangladesj sy eerste punte in die Wêreldtoetskampioenskap se tabel ingepalm het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-sri-lanka-2021-1255822/sri-lanka-vs-bangladesh-1st-test-1255828/match-report |title=Rain takes over after breezy Tamim Iqbal fifty as first Test ends in high-scoring stalemate |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=25 April 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj is egter in die tweede toetswedstryd met 209 lopies verslaan en hulle het die toetsreeks met 0–1 verloor. ’n Maand later het Bangladesj Sri Lanka vir drie EDIs ontvang. Bangladesj het die eerste wedstryd met 33 lopies en die tweede met 103 lopies gewen, waardeur hulle vir die eerste keer ’n EDI-reeks teen Sri Lanka beklink het. Hulle is in die derde EDI egter met 97 lopies verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-tour-of-bangladesh-2021-1262340/bangladesh-vs-sri-lanka-2nd-odi-1262346/match-report |title=Mushfiqur, bowlers help Bangladesh record maiden series win over Sri Lanka |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=25 Mei 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Julie 2021 het Bangladesj Zimbabwe vir ’n eenmalige toets, drie EDIs en vyf T20Is besoek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/sports/bangladesh-cricket/news/zc-confirms-hosting-bangladesh-full-series-july-2116165 |title=ZC confirms hosting Bangladesh for a full series in July |publisher=The Daily Star |date=22 Junie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het die toetswedstryd met 220 lopies maklik gewen, nadat Mehidy Hasan Miraz in die eerste beurt vyf paaltjies en in die tweede beurt vier paaltjies geneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/sports/cricket/news/tigers-thump-zimbabwe-220-runs-one-test-2127436 |title=Tigers thump Zimbabwe by 220 runs in one-off Test |publisher=The Daily Star |date=11 Julie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In dié wedstryd het drie kolwers honderdtalle aangeteken: Mahmudullah, Shadman Islam en Najmul Hossain Shanto;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-in-zimbabwe-2021-1267671/zimbabwe-vs-bangladesh-only-test-1267676/match-report |title=Zimbabwe lose rampant Taylor as Bangladesh sight victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=11 Julie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Mahmudullah was die beste kolwer met 150 onoorwonne lopies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.dhakatribune.com/sport/2021/07/08/mahmudullah-ton-taskin-cameo-guide-bangladesh-to-392-8-after-100-overs |title=Mahmudullah hits career-best 150 as Bangladesh dominate Zimbabwe |publisher=Dhaka Tribune |date=8 Julie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Bangladesj het die EDI-reeks met 3–0 gewen, waardeur hulle vir die eerste keer sedert 2009 ’n oorsese reeks skoonskip gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://en.prothomalo.com/sports/cricket/tamims-first-ton-as-captain-help-tigers-secure-clean-sweep-overseas-after-12-yrs |title=Tamim’s first ton as captain help Tigers secure clean sweep overseas after 12 yrs |publisher=Prothomalo |date=20 Julie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die eerste EDI het hulle Zimbabwe met 155 lopies verslaan, terwyl Shakib Al Hasan met sy 270ste paaltjie Bangladesj se beste paaltjienemer in EDIs geword het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zim-vs-ban-2021-shakib-al-hasan-becomes-bangladesh-s-highest-odi-wicket-taker-1264300 |title=Shakib Al Hasan becomes Bangladesh's highest ODI wicket-taker |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=16 Julie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle het die ander twee EDIs onderskeidelik met drie en vyf paaltjies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.dhakatribune.com/sport/cricket/2021/07/20/bangladesh-opt-to-bowl-in-third-odi-against-zimbabwe |title=Tamim century as Bangladesh won by 5 wickets against Zimbabwe |publisher=Dhaka Tribune |date=20 Julie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die eerste T20I van die T20I-reeks was Bangladesj se 100ste wedstryd in dié formaat wat hulle met agt paaltjies gewen het, waardeur hulle ná Australië en Pakistan die derde span geword het wat hul 100ste wedstryd in al die krieket gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://en.prothomalo.com/sports/cricket/bangladesh-win-their-100th-t20i-by-8-wickets |title=Bangladesh win their 100th T20I by 8 wickets |publisher=Prothomalo |date=22 Julie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat hulle die tweede wedstryd verloor en die derde gewen het, het hulle die reeks met 2–1 beklink.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://en.prothomalo.com/sports/cricket/bangladesh-chase-193-to-seal-t20i-series-against-zimbabwe |title=Bangladesh chase 193 to seal T20I series against Zimbabwe |publisher=Prothomalo |date=25 Julie 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee het Bangladesj vir die eerste keer ’n toer in al die krieket gewen (toets, EDI en T20I).

In Augustus 2021 het Australië Bangladesj vir vyf T20Is besoek. In die eerste wedstryd het Bangladesj sy eerste oorwinning teen Australië met 23 lopies in dié formaat aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-in-bangladesh-2021-1270832/bangladesh-vs-australia-1st-t20i-1270834/match-report |title=Shakib Al Hasan and Nasum Ahmed star as Bangladesh record first T20I win over Australia |publisher=ESPNcricinfo |author=Sreshth Shah |date=3 Augustus 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Eweneens het Bangladesj die twee aansluitende wedstryde onderskeidelik met vyf paaltjies en tien lopies gewen, waarmee hulle dié reeks reeds beklink het. Dit was die eerste keer wat Bangladesj Australië in agtereenvolgende wedstryde kon verslaan en sy eerste T20I-reeks teen dié teenstander gewen het. Hulle is egter in die vierde T20I met drie paaltjies verslaan. Hulle het die vyfde en laaste T20I met 60 lopies gewen, nadat hulle die teenstander op 62 lopies uitgeboul het, die laagste telling nog teen Bangladesj.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-in-bangladesh-2021-1270832/bangladesh-vs-australia-5th-t20i-1270838/match-report |title=Australia crash to their lowest T20I score in 4-1 series defeat |publisher=ESPNcricinfo |author=Himanshu Agrawal |date=9 Augustus 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Aansluitend het Nieu-Seeland Bangladesj vir dieselfde aantal T20Is besoek. In die eerste wedstryd het Bangladesj Nieu-Seeland op net 60 lopies uitgeboul, waardeur die rekord vir die laagste telling teen Bangladesj ingehaal is; dit was ook Bangladesj se eerste T20I-oorwining oor dié teenstander.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/black-caps/126258308/black-caps-dismissed-for-60-as-they-lose-to-bangladesh-for-the-first-time-in-t20-cricket |title=Black Caps dismissed for 60 as they lose to Bangladesh for the first time in T20 cricket |publisher=Stuff |author=Andrew Voerman |date=2 September 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle het ook dié reeks met 3–2 beklink, waardeur hulle hul eerste T20I-reeks teen Nieu-Seeland gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/black-caps/126319675/finn-allen-fires-tom-latham-leads-the-way-as-black-caps-end-twenty20-series-with-win |title=Finn Allen fires, Tom Latham leads the way as Black Caps end Twenty20 series with win |publisher=Stuff |author=Andrew Voerman |date=11 September 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die [[T20I-wêreldbeker 2021]] in [[Oman]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate]] het vir Bangladesj met ’n verrassende nederlaag in die eerste rondte teen die assosiaatlid Skotland met ses lopies begin. Hulle het herstel en die ander twee assosiaatlede in hul groep – [[Omanse nasionale krieketspan|Oman]] en [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan|Papoea-Nieu-Guinee]] – verslaan en sodoende tot die Super 12 gevorder. In dié rondte het die Bengale egter al hul wedstryde teen Sri Lanka, Engeland, Wes-Indië, Suid-Afrika en Australië verloor en sodoende laaste in hul groep geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/men-s-t20-world-cup-ban-vs-aus-mahmudullah-captaincy-future-not-in-my-hands-1287477 |title=Mahmudullah: Captaincy future not in my hands |publisher=ESPNcricinfo |author=Matt Roller |date=4 November 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2022]] se Super 12 in Australië het Bangladesj teen Nederland en Zimbabwe gewen, terwyl hulle deur Suid-Afrika, Indië en Pakistan verslaan is, waarmee die span uit dié toernooi geskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2022-23-1298134/bangladesh-vs-pakistan-41st-match-group-2-1298175/match-report |title=Pakistan grab unexpected lifeline to make the semi-finals |publisher=ESPNcricinfo |author=Alagappan Muthu |date=6 November 2022 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Asiatiese Beker 2023 in Pakistan en Sri Lanka het die span die Super 4 gehaal, maar hulle is deur die twee gashere verslaan, waarop hulle ’n troosoorwinning teen die latere kampioen Indië kon behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-2023-1388374/bangladesh-vs-india-12th-match-super-four-1388412/match-report |title=Bangladesh weather Gill century to snatch consolation win |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=15 September 2023 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die [[Krieketwêreldbeker 2023]] se groepfase in Indië het ook teleurstellend verloop en die Bengale kon slegs Afghanistan en Sri Lanka klop, terwyl hulle teen Engeland, Nieu-Seeland, Indië, Suid-Afrika, Nederland, Pakistan en Australië verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/bangladesh-vs-pakistan-31st-match-1384422/match-report |title=Bangladesh knocked out after Afridi and Fakhar fashion big Pakistan win |publisher=ESPNcricinfo |author=Danyal Rasool |date=31 Oktober 2023 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; As ’n troosprys kon hulle vir die [[Kampioenetrofee 2025]] in Pakistan kwalifiseer. Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2024]] in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en [[Wes-Indië]] kon die span in die eerste rondte sy eerste T20I-wêreldbekeroorwinning oor Sri Lanka aanteken,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.news18.com/cricket/sl-vs-ban-t20-world-cup-2024-bangladesh-nail-low-score-thriller-to-register-first-win-against-sri-lanka-in-t20-world-cups-8925388.html |title=Bangladesh Nail Low-score Thriller to Register First Win Against Sri Lanka in T20 World Cups |publisher=Network18 Group |author=Aakash Biswas |date=8 Junie 2024 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; waarna hulle deur Suid-Afrika geklop is en beide Nederland en Nepal kon verslaan, waarmee hulle die Super Agt gehaal het. In die Super Agt het Bangladesj egter teen Australië, Indië en – vir die eerste keer ooit – Afghanistan vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/records-for-gurbaz-zadran-and-rashid-khan-as-afghanistan-march-into-semi-finals-1440847 |title=Records for Gurbaz, Zadran and Rashid Khan as Afghanistan march into semi-finals |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=25 Junie 2024 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Kampioenetrofee 2025 is die Bengale ná nederlae teen Indië en Nieu-Seeland in die groepfase uitgeskakel, terwyl die laaste groepwedstryd teen Pakistan weens reën afgelas moes word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2024-25-1459031/pakistan-vs-bangladesh-9th-match-group-a-1466422/match-report |title=Pakistan, Bangladesh share points after washout |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=27 Februarie 2025 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Januarie 2026 het die Bengaalse Krieketraad verklaar dat Bangladesj tydens die [[T20I-wêreldbeker 2026]] sy wedstryde in Indië nie sou wou speel nie en veiligheidsredes aangevoer. Nadat daar geen ooreenkoms met die Internasionale Krieketraad bereik kon word nie, is die Bengaalse span voor toernooibegin met die naasbeste span op die T20I-ranglys, destyds Skotland, vervang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cp801njpr8zo |title=Scotland replace Bangladesh at T20 World Cup |publisher=[[BBC]] |author=Timothy Abraham |date=24 Januarie 2026 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Kleure ==
[[Lêer:Bangladesh Team Returning to Dressing Room.jpg|duimnael|Die Bengaalse krieketspan op pad kleedkamers toe op die Sher-e-Bangla-krieketstadion in Dhaka]]
[[Lêer:Panthera tigris tigris.jpg|duimnael|Die [[tier]] (''Panthera tigris tigris''), Bangladesj se nasionale tier&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |authors=Kunal Chakrabarti, Shubhra Chakrabarti |title=Historical Dictionary of the Bengalis |publisher=Scarecrow Press |year=2013 |pages=399 |isbn=978-0-8108-8024-5 |url=https://books.google.de/books?id=QVOFAAAAQBAJ&amp;pg=PA399&amp;q=#v=onepage&amp;q&amp;f=false |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; en naamgewer van die Bengaalse nasionale krieketspan]]
In toetswedstryde dra Bangladesj wit krieketkleurte met die BKR se kenteken op die linkerbors en die borg se kenteken op die regterbors. Veldwerkers dra ’n donkergroen pet of ’n wit breedgerande sonhoed. Die helms is ook donkergroen. In die kleiner formate dra Bangladesj ’n groen trui met rooi as tweede kleur en die BKR se kenteken op die bors en die borg se kenteken in die middel en BANGLADESH onder in rooi letters geskryf, die veldwerkers dra ’n groen bofbalpet met rooi aksente of ’n groen breedgerande sonhoed. Gedurende IKR-toernooie verskyn die borg se kenteken op die linkermou. Tydens die [[Krieketwêreldbeker 1999]] het Bangladesj ’n olyfgroentrui met geel aksente en ’n horisontale streep met ’n tierstreepmotief op die bors gedra.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/181003 |title=Classic World Cup Kits – 1999 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 6 September 2018 het Unilever Bangladesj vir die tydperk tussen 2018 en 2020 die span se borg geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.tigercricket.com.bd/2018/09/06/media-release-unilever-bangladesh-limited-becomes-national-team-sponsors/ |title=Unilever Bangladesh Limited becomes National Team Sponsors |publisher=Bengaalse nasionale krieketspan |date=6 September 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Bengaalse nasionale krieketspan se bynaam is ''The Tigers'', genoem na die nasionale dier van Bangladesj, die [[tier]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/04/bangladesh_tigers_come_of_age.shtml |title=Bangladesh Tigers come of age |publisher=[[BBC]] |date=7 April 2007 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Bengaalse Krieketraad se kenteken toon derhalwe ’n tier.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! Tydperk !! Truiverskaffer !! Truiborg
|-
| 1971–1999 || colspan=&quot;2&quot; | –
|-
| [[Krieketwêreldbeker 1999]] || Asics || Veetee&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bowled-over-by-veetee-19-may-1999-82441 |title=Bowled over by Veetee? |publisher=ESPNcricinfo |date=19 Mei 1999 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2000–2004 || rowspan=2| AJ Sports&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bccsl-appoints-aj-sports-as-official-clothing-sponsor-112196 |title=BCCSL appoints AJ Sports as official clothing sponsor |publisher=ESPNcricinfo |date=20 Augustus 2002 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; || Beximco
|-
| [[Krieketwêreldbeker 2003]] || Mobil 1
|-
| 2005–2008 || Ihsan Sports&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://bdnews24.com/sport/2005/07/09/ihsan-sports-to-sponsor-bangladesh-s-five-teams-including-the-national-cricket-team |title=Ihsan Sports to sponsor Bangladesh's five teams including the national cricket team |publisher=Bdnews24.com |date=9 Julie 2005 |accessdate=11 September 2018}}&lt;/ref&gt; || rowspan=2| Grameenphone&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-strike-deal-with-grameenphone-216280 |title=Bangladesh strike deal with GrameenPhone |publisher=ESPNcricinfo |date=17 Augustus 2005 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009–2011 || Bata&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-82532 |title=Bata clothing sponsors for cricket teams |publisher=The Daily Star |date=3 April 2009 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012–2015 || rowspan=&quot;2&quot; | – || Sahara&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://uk.reuters.com/article/cricket-bangladesh-sponsor/cricket-sahara-group-set-to-become-bangladesh-cricket-sponsor-idUKL4E8GU6Y820120530 |title=Cricket-Sahara Group set to become Bangladesh cricket sponsor |publisher=Reuters |date=30 Mei 2012 |accessdate=12 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180912023923/https://uk.reuters.com/article/cricket-bangladesh-sponsor/cricket-sahara-group-set-to-become-bangladesh-cricket-sponsor-idUKL4E8GU6Y820120530 |archive-date=12 September 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || PRAN Frooto&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://bdnews24.com/cricket/2015/04/13/pran-to-sponsor-bangladesh-for-pakistan-series-after-top-of-mind-sells-rights |title=Pran to sponsor Bangladesh for Pakistan series after Top of Mind sells rights |publisher=Bdnews24.com |date=13 April 2015 |accessdate=11 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016–2017 || rowspan=3| BRAC Bank&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://theindependentbd.com/printversion/details/165984 |title=BRAC Bank to keep kit partner of national cricket teams |publisher=The Independent |date=12 September 2018 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt; || Robi&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://bdnews24.com/cricket/2017/05/04/robi-retains-sponsorship-right-of-bangladesh-cricket-team |title=Robi retains sponsorship right of Bangladesh cricket team |publisher=Bdnews24.com |date=4 Mei 2017 |accessdate=11 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018–2020 || Lifebuoy&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/sports/bangladesh-cricket/news/unilever-becomes-bangladesh-cricket-teams-sponsor-1630069 |title=Unilever becomes Bangladesh Cricket team's sponsor |publisher=The Daily Star |date=6 September 2018 |accessdate=6 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 || Akash DTH&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.newagebd.net/article/100078/akash-to-sponsor-bangladesh-vs-zimbabwe |title=Akash to sponsor Bangladesh vs Zimbabwe |publisher=New Age |date=10 Maart 2020 |accessdate=10 Maart 2020 |archive-date=20 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220121449/https://www.newagebd.net/article/100078/akash-to-sponsor-bangladesh-vs-zimbabwe |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2021–2023 || Akash DTH&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bdcrictime.com/akash-dth-returns-as-bangladesh-kits-partner/ |title=Akash DTH returns as Bangladesh kits partner |publisher=BDCricTime |date=15 Januarie 2021 |accessdate=8 Maart 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123811/https://www.bdcrictime.com/akash-dth-returns-as-bangladesh-kits-partner/ |archive-date=8 Maart 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; || Beximco&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.tigercricket.com.bd/2021/01/14/media-release-west-indies-in-bangladesh-2021-beximco-becomes-national-team-sponsor/ |title=Media Release : West Indies In Bangladesh 2021 – Beximco becomes National Team Sponsor |publisher=[[Bengaalse Krieketraad]] |date=14 Januarie 2021 |accessdate=27 Januarie 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| e-food || Evaly&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://thefinancialexpress.com.bd/sports/evaly-sponsors-bangladesh-cricket-teams-nz-tour-1614005280 |title=Evaly sponsors Bangladesh cricket team's NZ tour |publisher=The Financial Express |date=22 Februarie 2021 |accessdate=23 Februarie 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| Hungrynaki || Daraz&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/sports/bangladesh-cricket/news/daraz-becomes-national-cricket-team-sponsor-till-nov-2023-2073685 |title=Daraz becomes National cricket team sponsor till Nov 2023 |publisher=The Daily Star |date=7 April 2021 |accessdate=21 April 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|2024–27 || Robi&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.tigercricket.com.bd/detail/bangladesh-cricket-board-bcb-and-robi-axiata-limited-signed-a-sponsorship-agreement |title=Bangladesh Cricket Board (BCB) and Robi Axiata Limited signed a sponsorship agreement |publisher=[[Bengaalse Krieketraad]] |date=16 Februarie 2024 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

== Tuisstadions ==
{{Location map+ |Bangladesj
|caption=Bengaalse krieketstadions wat reeds toetswedstryde gehuisves het
|places=
{{location map~|Bangladesj|label=&lt;small&gt;[[Bangabandhu Nasionale Stadion|Bangabandhu]]&lt;/small&gt;|position=right|lat=23.727833|long=90.413444}}
{{location map~|Bangladesj|label=&lt;small&gt;[[Khan Shaheb Osman Ali-stadion|Osmani]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=23.650161|long=90.488811}}
{{location map~|Bangladesj|label=&lt;small&gt;[[M. A. Aziz-stadion|MA Aziz]]&lt;/small&gt;|position=right|lat=22.355841|long=91.767769}}
{{location map~|Bangladesj|label=&lt;small&gt;[[Shaheed Chandu-stadion|Shaheed Chandu]]&lt;/small&gt;|position=left|lat =24.839617|long=89.365225}}
{{location map~|Bangladesj|label=&lt;small&gt;[[Sheikh Abu Naser-stadion|Sheikh Abu Naser]]&lt;/small&gt;|position=right|lat=22.844475|long=89.537353}}
{{location map~|Bangladesj|label=&lt;small&gt;[[Sher-e-Bangla Nasionale Krieketstadion|Sher-e-Bangla]]&lt;/small&gt;|position=top|lat=23.806917|long=90.363583}}
{{location map~|Bangladesj|label=&lt;small&gt;[[Sylhet Internasionale Krieketstadion|SIC]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=24.920781|long=91.868653}}
{{location map~|Bangladesj|label=&lt;small&gt;[[Zohur Ahmed Chowdhury-stadion|ZAC]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=22.355803|long=91.767919}}
}}

Net soos ander vername krieketlande soos Australië, Engeland, Ierland, Indië, Nieu-Seeland, Pakistan, Sri Lanka, Suid-Afrika, Wes-Indië en Zimbabwe beskik Bangladesj oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Bengaalse nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Bangladesj.

Die Bengaalse nasionale krieketspan het tot dusver agt tuisstadions tydens toetswedstryde gebruik:

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste toets
|-
| 1
| [[Bangabandhu Nasionale Stadion]]
| [[Dhaka]]
| 1 Januarie 1955 (as Pakistan)&lt;br /&gt;10 November 2000 (as Bangladesj)&lt;ref&gt;Op 12 Maart 1999 het ’n toetswedstryd tussen Pakistan en Sri Lanka in hierdie stadium plaasgevind. Bangladesj was dus gasheer, maar het nie gespeel nie.&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| [[M. A. Aziz-stadion]]
| [[Chittagong]]
| 15 November 2001
|-
| 3
| [[Chittagong Afdelingsstadion|Zahur Ahmed Chowdhury-stadion]]
| [[Chittagong]]
| 28 Februarie 2006
|-
| 4
| [[Shaheed Chandu-stadion]]
| [[Bogra]]
| 8 Maart 2006
|-
| 5
| [[Narayanganj Osmani-stadion]]
| [[Narayanganj|Fatullah]]
| 9 April 2006
|-
| 6
| [[Sher-e-Bangla Nasionale Krieketstadion]]
| [[Dhaka]]
| 25 Mei 2007
|-
| 7
| [[Khulna Afdelingsstadion]]
| [[Khulna]]
| 21 November 2012
|-
| 8
| [[Sylhet Internasionale Krieketstadion]]
| [[Sylhet]]
| 3 November 2018
|}

=== Krieketwêreldbekerstadions ===
{{Hoofartikel|Kampioenetrofee 1998|Krieketwêreldbeker 2011|T20I-wêreldbeker 2014|Krieketwêreldbeker 2031}}
[[Lêer:Shere Bangla National Stadium.jpg|duimnael|Die Sher-e-Bangla Nasionale Krieketstadion in Mirpur, [[Dhaka]]]]
Die Krieketwêreldbeker 2011 is deur Indië, Sri Lanka en Bangladesj saam aangebied. Oorspronklik is ook wedstryde in Pakistan beplan, maar dié land is ná die 2009-aanval op die Sri Lankaanse nasionale krieketspan van sy gasheerregte ontneem. Indië het 29 wedstryde op ag verskeie plekke gehuisves, terwyl Sri Lanka twaalf wedstryde op drie plekke en Bangladesj ag wedstryde op twee plekke aangebied het. Die meeste van die drie gashere se wedstryde is tuis gespeel. Bangladesj het al sy wedstryde op óf die Zohur Ahmed Chowdhury-stadion in Chittagong óf die Sher-e-Bangla Nasionale Krieketstadion in Dhaka gespeel. Daarbenewens is laasgenoemde vir twee kwarteindstryde gebruik. Daarbenewens het Bangladesj al vername internasionale kriekettoernooie soos die Kampioenetrofee 1998 en die T20I-wêreldbeker 2014 aangebied.

Saam met Indië sal Bangladesj die Krieketwêreldbeker 2031 aanbied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Internasionale toere ==
Soos gebruiklik sedert die begin van internasionale krieket, onderneem die Bengaalse nasionale krieketspan deels maandelange oorsese toere, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaasliksaamgestelde spanne en klubspanne speel. Eweneens huisves hulle ander nasionale spanne wat na Bangladesj toer. Gedurende die plaaslike somer tree hulle as gasheer op of onderneem op hul beurt toere deur die ander krieketlande van die Noordelike Halfrond en gedurende die plaaslike winter onderneem hulle toere deur krieketlande van die Suidelike Halfrond. As deel hiervan ding Bangladesj in toetskrieket sedert 2017 teen Indië om die Ganguly-Durjoy-trofee mee.

== Spelers ==
=== Spelerstatistieke ===
Daar het altesaam 106 spelers [[Toetskrieket|toets-]], 148 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 91 spelers [[Twintig20|T20I-wedstryde]] vir Bangladesj gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Bengaalse span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.

==== Lopies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |Toets
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | Toetse
! scope=col | Lopies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Lopies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Lopies
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Mushfiqur Rahim]]
| 2005–hede
| align=center | 100
| align=center | '''6&amp;nbsp;510'''
| [[Tamim Iqbal]]
| 2007–2023
| align=center | 243
| align=center | '''8&amp;nbsp;357'''
| [[Litton Das]]
| 2015–hede
| align=center | 120
| align=center | '''2&amp;nbsp;655'''
|-
| [[Tamim Iqbal]]
| 2008–2023
| align=center | {{0}}70
| align=center | '''5&amp;nbsp;134'''
| [[Mushfiqur Rahim]]
| 2006–hede
| align=center | 274
| align=center | '''7&amp;nbsp;795'''
| [[Shakib Al Hasan]]
| 2006–2024
| align=center | 129
| align=center | '''2&amp;nbsp;551'''
|-
| [[Mominul Haque]]
| 2013–hede
| align=center | {{0}}75
| align=center | '''4&amp;nbsp;859'''
| [[Shakib Al Hasan]]
| 2006–2023
| align=center | 247
| align=center | '''7&amp;nbsp;570'''
| [[Mahmudullah]]
| 2007–2024
| align=center | 141
| align=center | '''2&amp;nbsp;444'''
|-
| [[Shakib Al Hasan]]
| 2007–2024
| align=center | {{0}}71
| align=center | '''4&amp;nbsp;609'''
| [[Mahmudullah]]
| 2007–hede
| align=center | 239
| align=center | '''5&amp;nbsp;689'''
| [[Tamim Iqbal]]
| 2007–2020
| align=center | {{0}}74
| align=center | '''1&amp;nbsp;701'''
|-
| [[Litton Das]]
| 2015–hede
| align=center | {{0}}52
| align=center | '''3&amp;nbsp;117'''
| [[Mohammad Ashraful]]
| 2001–2013
| align=center | 175
| align=center | '''3&amp;nbsp;468'''
| [[Mushfiqur Rahim]]
| 2006–2022
| align=center | 102
| align=center | '''1&amp;nbsp;500'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Januarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=1;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / Test Matches / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Januarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Januarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

==== Paaltjies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |Toets
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | Toetse
! scope=col | Paaltjies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Paaltjies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Paaltjies
|-
| [[Taijul Islam]]
| 2014–hede
| align=center | 57
| align=center | '''250'''
| [[Shakib Al Hasan]]
| 2006–2023
| align=center | 247
| align=center | '''317'''
| [[Mustafizur Rahman]]
| 2015–hede
| align=center | 126
| align=center | '''158'''
|-
| [[Shakib Al Hasan]]
| 2007–2024
| align=center | 71
| align=center | '''246'''
| [[Mashrafe Mortaza]]
| 2001–2020
| align=center | 218
| align=center | '''269'''
| [[Shakib Al Hasan]]
| 2006–2024
| align=center | 129
| align=center | '''149'''
|-
| [[Mehidy Hasan Miraz]]
| 2016–hede
| align=center | 56
| align=center | '''210'''
| [[Abdur Razzak]]
| 2004–2014
| align=center | 153
| align=center | '''207'''
| [[Taskin Ahmed]]
| 2014–hede
| align=center | {{0}}86
| align=center | '''106'''
|-
| [[Mohammad Rafique]]
| 2000–2008
| align=center | 33
| align=center | '''100'''
| [[Mustafizur Rahman]]
| 2015–hede
| align=center | 116
| align=center | '''177'''
| [[Rishad Hossain]]
| 2023–hede
| align=center | {{0}}55
| align=center | '''{{0}}71'''
|-
| [[Mashrafe Mortaza]]
| 2001–2009
| align=center | 36
| align=center | '''{{0}}78'''
| [[Rubel Hossain]]
| 2009–2021
| align=center | 104
| align=center | '''129'''
| [[Mahedi Hasan]]
| 2018–hede
| align=center | {{0}}70
| align=center | '''{{0}}68'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Januarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=1;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / Test Matches / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Januarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 25 Januarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Spankapteins ===
Tot op hede was 14 spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Bangladesj tydens ’n toetswedstryd, 17 tydens ’n EDI en twaalf tydens ’n T20I.&lt;ref&gt;Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.&lt;/ref&gt;

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! colspan=&quot;3&quot; | Toets&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=1;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / Test Matches / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; | EDI&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=2;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; | T20I&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk
|-
| 1
| Naimur Rahman
| 2000–2001
| Gazi Ashraf
| 1986–1990
| Shahriar Nafees
| 2006
|-
| 2
| Khaled Mashud
| 2001–2004
| Minhajul Abedin
| 1990
| Mohammad Ashraful
| 2007–2009
|-
| 3
| Khaled Mahmud
| 2003
| Akram Khan
| 1995–1998
| Shakib Al Hasan
| 2009–2023
|-
| 4
| Habibul Bashar
| 2004–2007
| Aminul Islam
| 1998–2000
| Mushfiqur Rahim
| 2011–2014
|-
| 5
| Mohammad Ashraful
| 2007–2009
| Naimur Rahman
| 2000–2001
| Mashrafe Mortaza
| 2014–2017
|-
| 6
| Mashrafe Mortaza
| 2009
| Khaled Mashud
| 2001–2006
| Mahmudullah
| 2018–2022
|-
| 7
| Shakib Al Hasan
| 2009–2023
| Khaled Mahmud
| 2003
| '''Litton Das'''
| 2021–hede
|-
| 8
| Mushfiqur Rahim
| 2011–2017
| Habibul Bashar
| 2004–2007
| Nurul Hasan
| 2022
|-
| 9
| Tamim Iqbal
| 2017
| Rajin Saleh
| 2004
| Mosaddek Hossain
| 2022
|-
| 10
| Mahmudullah
| 2018–2019
| Mohammad Ashraful
| 2007–2009
| Saif Hassan
| 2023
|-
| 11
| Mominul Haque
| 2019–2022
| Shakib Al Hasan
| 2009–2023
| Najmul Hossain Shanto
| 2023–2024
|-
| 12
| Litton Das
| 2023
| Mashrafe Mortaza
| 2010–2020
| Jaker Ali
| 202
|-
| 13
| '''Najmul Hossain Shanto'''
| 2023–hede
| Mushfiqur Rahim
| 2011–2014
|-
| 14
| Mehidy Hasan Miraz
| 2024
| Tamim Iqbal
| 2019–2023
|-
| 15
|
|
| Litton Das
| 2022–2023
|-
| 16
|
|
| Najmul Hossain Shanto
| 2023–2025
|-
| 17
|
|
| '''Mehidy Hasan Miraz'''
| 2024–hede
|}

== Rekords ==
=== Toetsrekord teen ander lande ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Gespeel !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AF}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 18 Junie 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AU}} || 6 || 1 || 5 || 0 || 0 || 16,67 || 30 Augustus 2017
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 10 || 1 || 9 || 0 || 0 || 10,00 || 30 Oktober 2016
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 8 April 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 15 || 0 || 13 || 0 || 2 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 19 || 2 || 14 || 0 || 3 || 10,52 || 5 Januarie 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 15 || 2 || 12 || 0 || 1 || 13,33 || 25 Augustus 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 28 || 1 || 21 || 0 || 6 || 3,57 || 19 Maart 2017
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 16 || 0 || 14 || 0 || 2 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 22 || 5 || 15 || 0 || 2 || 22,72 || 13 Julie 2009
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 20 || 9 || 8 || 0 || 3 || 45,00 || 10 Januarie 2005
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''156''' || '''25''' || '''112''' || '''0''' || '''19''' || '''16,03''' || 10 Januarie 2005
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met toets #2616 op 4–8 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 25 Januarie 2026.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=1;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / Test matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Januarie 2026 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Wêreldtoetskampioenskaprekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021|2019–2021]] || Negende plek
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|2021–2023]] || Negende plek
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025|2023–2025]] || Sewende plek
|-
|[[Wêreldtoetskampioenskap 2025–2027|2025–2027]] || ''gekwalifiseer''
|}

=== EDI-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AF}} || 22 || 11 || 11 || 0 || 0 || 50,00 || 18 Februarie 2015
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AU}} || 22 || 1 || 20 || 0 || 1 || 4,54 || 18 Junie 2005
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 25 || 5 || 20 || 0 || 0 || 20,00 || 10 Julie 2010
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 16 || 11 || 2 || 0 || 3 || 68,75 || 18 Maart 2008
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 42 || 8 || 33 || 0 || 1 || 19,04 || 26 Desember 2004
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 46 || 11 || 34 || 0 || 1 || 23,91 || 9 Oktober 2008
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 39 || 5 || 34 || 0 || 0 || 12,82 || 31 Mei 1999
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 60 || 13 || 45 || 0 || 2 || 21,67 || 22 Februarie 2006
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 25 || 6 || 19 || 0 || 0 || 24,00 || 7 April 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 50 || 23 || 24 || 0 || 2 || 46,00 || 26 Julie 2009
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 81 || 51 || 30 || 0 || 0 || 62,96 || 10 Maart 2004
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BM}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 25 Februarie 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-CA}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 28 Februarie 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-HK}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 16 Julie 2004
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 14 || 8 || 6 || 0 || 0 || 57,14 || 17 Mei 1998
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NL}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 0 || 33,33 || 14 Maart 2011
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-XS}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 24 Mei 1999
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AE}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 24 Junie 2008
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''455''' || '''163''' || '''281''' || '''1''' || '''10''' || '''35,82''' || 17 Mei 1998
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met EDI #4941 op 24 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 25 Januarie 2026. Wenpersentasies sluit geen uitslae uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / One-Day Internationals / Result Summary |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Januarie 2026 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Krieketwêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Geen deelname
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Geen deelname
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Geen deelname
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || Super 8
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || Kwarteindrondte
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || {{n.v.t.}}
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || ''gekwalifiseer''
|}

=== Kampioenetrofeerekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Geen deelname
|-
|[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Uitspeelrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Groepfase
|-
|[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Groepfase
|-
|[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || Kwalifikasierondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Halfeindrondte
|-
|[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Groepfase
|-
|[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || {{n.v.t.}}
|}

=== T20I-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste T20I-oorwinning
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AF}} || 16 || 9 || 7 || 0 || 0 || 56,25 || 16 Maart 2014
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AU}} || 11 || 4 || 7 || 0 || 0 || 36,36 || 3 Augustus 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 0 || 75,00 || 9 Maart 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 11 || 7 || 3 || 0 || 1 || 63,64 || 18 Julie 2012
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 18 || 1 || 17 || 0 || 0 || 5,56 || 3 November 2019
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 20 || 4 || 15 || 0 || 1 || 20,00 || 1 September 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 26 || 5 || 21 || 0 || 0 || 19,23 || 24 April 2015
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 22 || 9 || 13 || 0 || 0 || 40,90 || 28 Februarie 2016
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 9 || 0 || 9 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 22 || 8 || 12 || 0 || 2 || 36,36 || 13 September 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 25 || 17 || 8 || 0 || 0 || 68,00 || 28 November 2006
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-HK}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 11 September 2025
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 1 September 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Maleisië}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 4 Oktober 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NL}} || 8 || 6 || 1 || 0 || 0 || 75,00 || 25 Julie 2012
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NP}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 18 Maart 2014
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-OM}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 13 Maart 2016
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PG}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 21 Oktober 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-XS}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AE}} || 6 || 4 || 0 || 0 || 0 || 66,67 || 26 Februarie 2016
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-US}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 0 || 33,33 || 25 Mei 2024
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''212''' || '''86''' || '''121''' || '''0''' || '''5''' || '''40,57''' || 28 November 2006
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met T20I #3668 op 25 Januarie 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit geen uitslae uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=25;type=team |title=Records / Bangladesh / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=25 Januarie 2026 |accessdate=25 Januarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== T20I-wêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Super 8
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Groepfase
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Groepfase
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Groepfase
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Super 10
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Super 10
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || Super 12
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Super 12
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Super 8
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || ''geskors''
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || ''gekwalifiseer''
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Asiatiese Bekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|1984 || Geel deelname
|-
|1986 || Eerste rondte
|-
|1988 || Eerste rondte
|-
|1990–91 || Eerste rondte
|-
|1993 || Toernooi afgelas
|-
|1995 || Eerste rondte
|-
|1997 || Eerste rondte
|-
|2000 || Eerste rondte
|-
|2004 || Super 4
|-
|2008 || Super 4
|-
|2010 || Eerste rondte
|-
|2012 || Naaswenner
|-
|2014 || Eerste rondte
|-
|2016 || Naaswenner
|-
|2018 || Naaswenner
|-
|2022 || Eerste rondte
|-
|2023 || Super 4
|-
|2025 || Super 4
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}
* [[Bengaalse nasionale vrouekrieketspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Bangladesh national cricket team|Bengaalse nasionale krieketspan}}
* {{bn}} {{en}} [https://tigercricket.com.bd/ Amptelike webwerf van die Bengaalse Krieketraad]
* {{en}} [http://www.banglacricket.com/ BanglaCricket]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/bangladesh-25 Bangladesj op ESPNcricinfo]
* {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/bangladesh-cricket-board Bangladesj by die IKR]

{{Nasionale krieketspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Krieket in Bangladesj]]
[[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Asië]]</text>
      <sha1>738h53tpct0u1s9skcdfpc97poga18y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Palmiet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85272</id>
    <revision>
      <id>2921458</id>
      <parentid>2844147</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:20:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3272" sha1="lp1lkt39ptgxd2x88nk54enmr0e01en" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = &lt;!-- Afrikaanse naam --&gt;
| image=Prionium serratum02.jpg
| image_caption=Prionium serratum, deur [[Walter Hood Fitch]] (1868)
| status = NT
| status_system = iucn3.1
| taxon = Prionium serratum
| authority = (L.f.) Drège (1843)
| synonyms = * ''Acorus palmita'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]]&lt;/small&gt;
* ''Juncus serratus'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''Prionium palmita'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]]&lt;/small&gt;
}}

'''Palmiet''' (''Prionium serratum'' (L.f.) Drège ex E.Mey.) is 'n riet of biesiesoort wat in die riviere en vleie van die [[Wes-Kaap]] tot by [[Uitenhage]] groei. Dit is [[endemie (ekologie)|endemies]] aan Suid-Afrika. Palmiet kom in [[kusfynbos en -renosterveld|kusfynbos]] en [[Albanie-ruigte]] tot Grahamstad in die [[Oos-Kaap]] asook in die kusstreek van die [[Indiese Oseaan]] tussen [[Port St. Johns]] en die suide van [[KwaZulu-Natal]] voor. Veral in KwaZulu-Natal is dit afnemend omrede dit vir mediese doeleinde geoes word en dikwels aan oorbeweiding en veldbrande blootstaan. Op die [[SANBI-rooilys]] is dit as 'afnemend'  ('declining') gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3635-2 |title=SANBI |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190618151111/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3635-2 |archive-date=18 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 

Die naam palmiet is as 'wilde palmit' reeds deur [[Jan van Riebeeck]] hieraan gegee. Die [[plant]] word tot 2 meter hoog. Die [[blare]] word gebruik vir weefwerk. Hierdie stewige immergroene struik het 'n stam wat 5 -10 cm breed kan word en 'n wortelstok. Die blare is styf en lansvormig, liggrysgroen van kleur en het getande rande. Hulle groei spiraalvormig die stam langs. Die bloeiwyse is vertak en kan 50 cm lank word. Die blomme is klein en bruin. 

Die jong blomskeute kan voordat hulle bloei afgebreek en as groente geëet word. Die plant speel 'n belangrike ekologiese rol in die riviere en hul mondings. Dit beskerm oewers teen erosie en stabiliseer die rivierbedding.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.plantzafrica.com/plantnop/prionserr.htm |title=PlantZAfrica |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160701024256/http://www.plantzafrica.com/plantnop/prionserr.htm |archive-date= 1 Julie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all |access-date= 7 Januarie 2017 }}&lt;/ref&gt; 

Die boom se FSA-nommer is 768.&lt;ref&gt;https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/&lt;/ref&gt;

== Fotogalery ==
&lt;gallery  widths=&quot;180px&quot;&gt;
Prionium serratum04.jpg|Palmiet op die [[Bloukransrivier (Tsitsikamma)|Bloukransrivier]] (Tuinroete)
Prionium serratum.jpg|Palmiet van nader beskou
Prionium serratum08.jpg|'n Blaar
Prionium serratum09.jpg|Sade
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

== Verwysings ==
{{verwysings}}

== Bronne ==
* [[Ensiklopedie van Suidelike Afrika]]. [[Eric Rosenthal]] 1967.
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:444006-1 Plants of the World Online]

== Eksterne skakels ==
* {{Commonskat-inlyn|Prionium serratum}}
* {{Wikispecies-inlyn|Prionium serratum}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Veldkos]]
[[Kategorie:Waterplante]]</text>
      <sha1>lp1lkt39ptgxd2x88nk54enmr0e01en</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John Ruskin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86713</id>
    <revision>
      <id>2921335</id>
      <parentid>2653429</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T23:08:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HermanvanAswegen988</username>
        <id>200973</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter.</comment>
      <origin>2921335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2915" sha1="fy9ljx4x84ovlly7lv5gbrs6cy4ivul" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = John Ruskin
| bynaam           = 
| beeld            = John Ruskin 1863.jpg
| beeldbeskrywing  = John Ruskin in 1863
| onderskrif       = 
| geboortenaam     = 
| geboortedatum    = 8 Februarie 1819
| geboorteplek     = 54 Hunter Street, Brunswick Square, [[Londen]], [[Engeland]]
| dood_datum       = 20 Januarie 1900
| sterfteplek      = Brantwood, Coniston, Engeland
| ouers            = John James Ruskin (1785-1864) en Margaret Cox, née Cock (1781-1871)
| titel            = 
| nasionaliteit    = Brits
| beroep           = Skrywer, kunskritikus, tekenkunstenaar, waterverfskilder, sosiale denker, filantroop
| ander            = 
| bekend           = ''Modern Painters'' (5 boekdele,1843–60), ''The Seven Lamps of Architecture'' (1849), ''The Stones of Venice'' (3 boekdele, 1851–53), ''Unto This Last'' (1860, 1862), ''Fors Clavigera'' (1871–84), ''Praeterita'' (3 boekdele, 1885–89).
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| godsdiens        = 
| huweliksmaat     = Euphemia Chalmers Gray (1828-1897, huwelik ontbind)
| kinders          = 
| webblad          = 
| handtekening     = John Ruskin signature 1880.svg
}}

'''John Ruskin''' ([[8 Februarie]] [[1819]] – [[20 Januarie]] [[1900]]) was die voorste [[Engeland|Engelse]] kunskritikus in die [[Victoriaanse tydperk]] wat ook as beskermheer van die kunste, tekenkunstenaar, waterverfskilder, sosiale denker en filantroop bekendheid verwerf het. In sy werke het Ruskin 'n groot verskeidenheid onderwerpe behandel wat van [[geologie]] tot [[argitektuur]], van [[mitologie]] tot [[voëlkunde]], van [[literatuur]] tot [[opvoedkunde]], en van [[Plantkunde|botaniek]] tot [[politieke ekonomie]] gestrek het.

Sy skryfstyle en literêre vorme was ewe uiteenlopend. So het [[essay]]s en skripsies, digkuns en lesings, reisgidse en handboeke, briewe en selfs 'n [[sprokie]] uit sy pen gevloei. In sy latere werke het hy die gesofistikeerde skryfstyl, wat kenmerkend van sy vroeë geskrifte oor kuns was, ten gunste van 'n meer eenvoudige taal laat vaar, om sy gedagtes vir 'n breër gehoor toeganklik te maak. In al sy werke het Ruskin die verbinding tussen natuur, kuns en samelewing beklemtoon. As kunstenaar het hy gedetailleerde sketse en skilderye van rotse, plante, voëls, landskapstonele en argitektoniese strukture en versierings geskep.

== Eksterne skakels ==
;''The Stones of Venice''
* [http://venice.umwblogs.org/exhibit/john-ruskin-the-adopted-venetian/ruskins-the-stones-of-venice/ ''University of Mary Washington, Fredericksburg, Virginië: Ruskin's &quot;The Stones of Venice&quot;'']

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Ruskin, John}}
[[Kategorie:Engelse skilders]]
[[Kategorie:Engelse skrywers]]
[[Kategorie:Filantrope]]
[[Kategorie:Kunskritici]]
[[Kategorie:Geboortes in 1819]]
[[Kategorie:Sterftes in 1900]]</text>
      <sha1>fy9ljx4x84ovlly7lv5gbrs6cy4ivul</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921336</id>
      <parentid>2921335</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T23:20:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HermanvanAswegen988</username>
        <id>200973</id>
      </contributor>
      <comment>Uitgebrei.</comment>
      <origin>2921336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3972" sha1="adynua03sa48p3dbptae8u8nthnva4s" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = John Ruskin
| bynaam           = 
| beeld            = John Ruskin 1863.jpg
| beeldbeskrywing  = John Ruskin in 1863
| onderskrif       = 
| geboortenaam     = 
| geboortedatum    = 8 Februarie 1819
| geboorteplek     = 54 Hunter Street, Brunswick Square, [[Londen]], [[Engeland]]
| dood_datum       = 20 Januarie 1900
| sterfteplek      = Brantwood, Coniston, Engeland
| ouers            = John James Ruskin (1785-1864) en Margaret Cox, née Cock (1781-1871)
| titel            = 
| nasionaliteit    = Brits
| beroep           = Skrywer, kunskritikus, tekenkunstenaar, waterverfskilder, sosiale denker, filantroop
| ander            = 
| bekend           = ''Modern Painters'' (5 boekdele,1843–60), ''The Seven Lamps of Architecture'' (1849), ''The Stones of Venice'' (3 boekdele, 1851–53), ''Unto This Last'' (1860, 1862), ''Fors Clavigera'' (1871–84), ''Praeterita'' (3 boekdele, 1885–89).
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| godsdiens        = 
| huweliksmaat     = Euphemia Chalmers Gray (1828-1897, huwelik ontbind)
| kinders          = 
| webblad          = 
| handtekening     = John Ruskin signature 1880.svg
}}

'''John Ruskin''' ([[8 Februarie]] [[1819]] – [[20 Januarie]] [[1900]]) was die voorste [[Engeland|Engelse]] kunskritikus in die [[Victoriaanse tydperk]] wat ook as beskermheer van die kunste, tekenkunstenaar, waterverfskilder, sosiale denker en filantroop bekendheid verwerf het. Hy was ook bekend as [[veelweter]]. In sy werke het Ruskin 'n groot verskeidenheid onderwerpe behandel wat van [[geologie]] tot [[argitektuur]], van [[mitologie]] tot [[voëlkunde]], van [[literatuur]] tot [[opvoedkunde]], en van [[Plantkunde|botaniek]] tot [[politieke ekonomie]] gestrek het.

Sy skryfstyle en literêre vorme was ewe uiteenlopend. So het [[essay]]s en skripsies, digkuns en lesings, reisgidse en handboeke, briewe en selfs 'n [[sprokie]] uit sy pen gevloei. In sy latere werke het hy die gesofistikeerde skryfstyl, wat kenmerkend van sy vroeë geskrifte oor kuns was, ten gunste van 'n meer eenvoudige taal laat vaar, om sy gedagtes vir 'n breër gehoor toeganklik te maak. In al sy werke het Ruskin die verbinding tussen natuur, kuns en samelewing beklemtoon. As kunstenaar het hy gedetailleerde sketse en skilderye van rotse, plante, voëls, landskapstonele en argitektoniese strukture en versierings geskep.

== Galery ==
=== Skilderye ===
&lt;gallery widths=&quot;210&quot; heights=&quot;165&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Lêer:Lion's profile from life Ruskin.jpg|''Profiel van 'n leeu''
Lêer:View of Amalfi.jpeg|''Uitsig oor Amalfi''
Lêer:Ruskin Self Portrait with Blue Neckcloth.jpg|''Selfportret met blou halsdoek''
Lêer:River Seine and its Islands, by John Ruskin.jpg|''Rivier Seine en sy eilande''
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=&quot;210&quot; heights=&quot;165&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Lêer:Falls of Schaffhausen Ruskin.jpg|''Waterfalle van Schaffhausen''
Lêer:Rocks in Unrest.jpg|''Rocks in Unrest''
Lêer:Fribourg Suisse Ruskin.jpg|''Fribourg Suisse''
Lêer:Zermatt Ruskin.jpeg|''Zermatt'' 
&lt;/gallery&gt;

=== Tekeninge ===
&lt;gallery widths=&quot;210&quot; heights=&quot;165&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Lêer:Naples MET DP806039.jpg|''[[Napels]]''
Lêer:John Ruskin - Turner’s Sunset seen from Goldau. 1855.jpg|''Sonsondergang gesien vanaf Goldau (ná J.M.W. Turner)''
Lêer:The Aiguille Blaitiere.jpg|''Aiguille de Blaitière''
Lêer:Lauffenbourg - c 1863 corrected.jpg|''Lauffenbourg'' 
&lt;/gallery&gt;

== Eksterne skakels ==
;''The Stones of Venice''
* [http://venice.umwblogs.org/exhibit/john-ruskin-the-adopted-venetian/ruskins-the-stones-of-venice/ ''University of Mary Washington, Fredericksburg, Virginië: Ruskin's &quot;The Stones of Venice&quot;'']

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Ruskin, John}}
[[Kategorie:Engelse skilders]]
[[Kategorie:Engelse skrywers]]
[[Kategorie:Filantrope]]
[[Kategorie:Kunskritici]]
[[Kategorie:Geboortes in 1819]]
[[Kategorie:Sterftes in 1900]]</text>
      <sha1>adynua03sa48p3dbptae8u8nthnva4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921337</id>
      <parentid>2921336</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HermanvanAswegen988</username>
        <id>200973</id>
      </contributor>
      <comment>Uitgebrei.</comment>
      <origin>2921337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15591" sha1="2bi6f5ijshawap6rbv8rrh5j5hu8ck1" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = John Ruskin
| bynaam           = 
| beeld            = John Ruskin 1863.jpg
| beeldbeskrywing  = John Ruskin in 1863
| onderskrif       = 
| geboortenaam     = 
| geboortedatum    = 8 Februarie 1819
| geboorteplek     = 54 Hunter Street, Brunswick Square, [[Londen]], [[Engeland]]
| dood_datum       = 20 Januarie 1900
| sterfteplek      = Brantwood, Coniston, Engeland
| ouers            = John James Ruskin (1785-1864) en Margaret Cox, née Cock (1781-1871)
| titel            = 
| nasionaliteit    = Brits
| beroep           = Skrywer, kunskritikus, tekenkunstenaar, waterverfskilder, sosiale denker, filantroop
| ander            = 
| bekend           = ''Modern Painters'' (5 boekdele,1843–60), ''The Seven Lamps of Architecture'' (1849), ''The Stones of Venice'' (3 boekdele, 1851–53), ''Unto This Last'' (1860, 1862), ''Fors Clavigera'' (1871–84), ''Praeterita'' (3 boekdele, 1885–89).
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| godsdiens        = 
| huweliksmaat     = Euphemia Chalmers Gray (1828-1897, huwelik ontbind)
| kinders          = 
| webblad          = 
| handtekening     = John Ruskin signature 1880.svg
}}

'''John Ruskin''' ([[8 Februarie]] [[1819]] – [[20 Januarie]] [[1900]]) was die voorste [[Engeland|Engelse]] kunskritikus in die [[Victoriaanse tydperk]] wat ook as beskermheer van die kunste, tekenkunstenaar, waterverfskilder, sosiale denker en filantroop bekendheid verwerf het. Hy was ook bekend as [[veelweter]]. In sy werke het Ruskin 'n groot verskeidenheid onderwerpe behandel wat van [[geologie]] tot [[argitektuur]], van [[mitologie]] tot [[voëlkunde]], van [[literatuur]] tot [[opvoedkunde]], en van [[Plantkunde|botaniek]] tot [[politieke ekonomie]] gestrek het.

Sy skryfstyle en literêre vorme was ewe uiteenlopend. So het [[essay]]s en skripsies, digkuns en lesings, reisgidse en handboeke, briewe en selfs 'n [[sprokie]] uit sy pen gevloei. In sy latere werke het hy die gesofistikeerde skryfstyl, wat kenmerkend van sy vroeë geskrifte oor kuns was, ten gunste van 'n meer eenvoudige taal laat vaar, om sy gedagtes vir 'n breër gehoor toeganklik te maak. In al sy werke het Ruskin die verbinding tussen natuur, kuns en samelewing beklemtoon. As kunstenaar het hy gedetailleerde sketse en skilderye van rotse, plante, voëls, landskapstonele en argitektoniese strukture en versierings geskep.

== Galery ==
=== Skilderye ===
&lt;gallery widths=&quot;210&quot; heights=&quot;165&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Lêer:Lion's profile from life Ruskin.jpg|''Profiel van 'n leeu''
Lêer:View of Amalfi.jpeg|''Uitsig oor Amalfi''
Lêer:Ruskin Self Portrait with Blue Neckcloth.jpg|''Selfportret met blou halsdoek''
Lêer:River Seine and its Islands, by John Ruskin.jpg|''Rivier Seine en sy eilande''
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=&quot;210&quot; heights=&quot;165&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Lêer:Falls of Schaffhausen Ruskin.jpg|''Waterfalle van Schaffhausen''
Lêer:Rocks in Unrest.jpg|''Rocks in Unrest''
Lêer:Fribourg Suisse Ruskin.jpg|''Fribourg Suisse''
Lêer:Zermatt Ruskin.jpeg|''Zermatt'' 
&lt;/gallery&gt;

=== Tekeninge ===
&lt;gallery widths=&quot;210&quot; heights=&quot;165&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Lêer:Naples MET DP806039.jpg|''[[Napels]]''
Lêer:John Ruskin - Turner’s Sunset seen from Goldau. 1855.jpg|''Sonsondergang gesien vanaf Goldau (ná J.M.W. Turner)''
Lêer:The Aiguille Blaitiere.jpg|''Aiguille de Blaitière''
Lêer:Lauffenbourg - c 1863 corrected.jpg|''Lauffenbourg'' 
&lt;/gallery&gt;

== Bibliografie ==
Die standaard, of [https://www.lancaster.ac.uk/the-ruskin/the-complete-works-of-ruskin/ biblioteekuitgawe] van Ruskin se werke is {{cite book |editor-last1=Cook |editor-first1=E. T. |editor-last2=Wedderburn |editor-first2=Alexander |title=The Works of John Ruskin |others=(39 vols.) |publisher=George Allen, 1903–12 |ref={{harvid|Cook and Wedderburn}}}} Dit word soms bloot genoem ''Cook and Wedderburn''.

=== Werke deur Ruskin===
NB. Die kolom gemerk LE dui die volumenommer aan waarin die werk verskyn in die [https://www.lancaster.ac.uk/the-ruskin/the-complete-works-of-ruskin/ biblioteekuitgawe] van ''The Works of John Ruskin'', ed. E. T. Cook en Alexander Wedderburn (39 volumes) (Londen: George Allen, 1903–1912).
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Jaar
! Titel
! LE
! class=&quot;unsortable&quot; | Notas
|-
|1850 
|''Poems'' 
|02
|geskryf 1835–1846 
|-
|1837– 1838
|''The Poetry of Architecture'' 
|01
|opgevolg in ''The Architectural Magazine'' 1837–38; gemagtigde boek, 1893)
|-
|1894
| ''Letters to a College Friend'' 
|01
|geskryf 1840–1845
|-
|1850
|''The King of the Golden River, or the Black Brothers. A Legend of Stiria'' 
|01
|geskryf 1841
|-
| 1843– 1860
|''Modern Painters''  (5 volumes)
|03– 07
|
|-
|1843
|''Modern Painters'' 1:''Of General Principles and of Truth'' 
|03
| Dele I en II
|-
|1846
|''Modern Painters'' 2: ''Of the Imaginative and Theoretic Faculties''
|04
|Deel III
|-
|1856
|''Modern Painters'' 3: ''Of Many Things''
|05
|Deel IV
|- 
|1856
|''Modern Painters'' 4: ''Mountain Beauty''
|06
|Deel V
|-
|1860
|''Modern Painters'' 5: ''Of Leaf Beauty'', ''Of Cloud Beauty'', ''Of Ideas of Relation (1) Of Invention Formal'', ''Of Ideas of Relation (2) Of Invention Spiritual''
|07
|Dele VI–IX
|-
|1849
|''The Seven Lamps of Architecture'' 
|08
|
|-
|1851– 1853
|''The Stones of Venice'' (3 volumes)
|09– 11
|[https://ruskinto-day.org/the-stones-of-venice/ Verkorte luisterboek deur Robert Hewison]
|-
|1851
|''The Stones of Venice'' 1: ''The Foundations'' 
|09
|
|-
|1853
||''The Stones of Venice'' 2: ''The Sea–Stories'' 
|10
|met hoofstuk &quot;The Nature of Gothic&quot;
|-
|1853
|''The Stones of Venice''  3: ''The Fall'' 
|11
|
|-
|1851
|''Notes on the Construction of Sheepfolds'' 
|12
|
|-
|1851
|''Pre-Raphaelitism''
|12
|
|-
|1851, 1854
|Letters to the ''Times'' on the [[Lys van skilderye deur die Pre-Rafaëliete|Pre-Raphaelite Artists]] 
|12
|
|-
|1854
|''Lectures on Architecture and Painting (Edinburgh, 1853)''
|12
|
|-
|1855– 1859, 1875
|''Academy Notes''
|14
| resensies van die June Royal Academy tentoonstellings
|-
|1856
|''The Harbours of England''
|13
|
|-
|1857
|''The Elements of Drawing, in Three Letters to Beginners''
|15
|
|-
|1857, 1880
|''’A Joy Forever' and Its Price in the Market: being the substance (with additions) of two lectures on The Political Economy of Art'' 
|16
|
|-
|1859
|''The Two Paths: being Lectures on Art, and Its Application to Decoration and Manufacture, Delivered in 1858–9'' 
|16
|
|-
|1859
|''The Elements of Perspective, Arranged for the Use of Schools and Intended to be Read in Connection with the First Three Books of Euclid''
|15
|
|-
|1862
|''Unto This Last: Four Essays on the First Principles of Political Economy'' '
|17
| opgevolg in ''Cornhill Magazine'' 1860
|-
|1872
|''Munera Pulveris: Six Essays on the Elements of Political Economy'' 
|17
|opgevolg in ''Fraser's Magazine'' 
|-
|1864
|''The Cestus of Aglaia'' 
|19
|opgevolg in ''Art Journal'' 1864, ingesluit (hersien) in ''On the Old Road'' (1882) 
|-
|1865
|''Sesame and Lilies: Two Lectures delivered at Manchester in 1864''
|18
|d.i.., &quot;Of Queens' Gardens&quot; en &quot;Of Kings' Treasuries&quot; (plus, uitgawe van 1871, &quot;The Mystery of Life and Its Arts&quot;) 
|-
|1866
|''The Ethics of the Dust: Ten Lectures to Little Housewives on the Elements of Crystallisation''
|18
|lesings gegee aan die meisies by Winnington Hall
|-
|1866
|''The Crown of Wild Olive: Three Lectures on Work, Traffic and War'' 
|18
|in 'n latere uitgawe is 'n vierde lesing (gegee in 1869) bekend as &quot;The Future of England&quot; bygevoeg 
|-
|1867
|''Time and Tide, by Weare and Tyne: Twenty-five Letters to a Working Man of Sunderland on the Laws of Work''
|17
|Briewe aan Thomas Dixon 
|-
|1869
|''The Queen of the Air: A Study of the Greek Myths of Cloud and Storm'' 
|19
|
|-
|1870
|''Lectures on Art, Delivered before the [[Universiteit van Oxford|University of Oxford]] in Hilary term, 1870'' (''Hilary term'' is die tweede semester van die [[Universiteit van Oxford]],&lt;ref&gt;[http://www.ox.ac.uk/about_the_university/university_year/dates_of_term.html Dates of Full Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080409225107/http://www.ox.ac.uk/about_the_university/university_year/dates_of_term.html |date=9 April 2008 }}, Universiteit van Oxford, VK.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Oxford Regs&quot;&gt;[http://www.admin.ox.ac.uk/examregs/03-00_REGULATIONS_ON_THE_NUMBER_AND_LENGTH_OF_TERMS.shtml Oxford University: Regulations on the number and lengths of terms] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080527150600/http://www.admin.ox.ac.uk/examregs/03-00_REGULATIONS_ON_THE_NUMBER_AND_LENGTH_OF_TERMS.shtml |date=2008-05-27 }}, Universiteit van Oxford, VK.&lt;/ref&gt; Trinity College Dublin,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tcd.ie/calendar/term-dates/ |title=Term Dates - Important Dates - Text Version - College Calendar, 2011-2012 : Trinity College Dublin, the University of Dublin, Ireland |access-date=2011-12-28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111210050032/http://www.tcd.ie/calendar/term-dates/ |archive-date=2011-12-10 }}&lt;/ref&gt; en 'n paar ander instellings.&lt;ref&gt;{{cite news |title=School term ends today as students begin Christmas break |url=https://barbadostoday.bb/2025/12/11/school-term-ends-today-as-students-begin-christmas-break/amp/ |access-date=14 April 2026 |work=Barbados Today |date=12 November 2025 |quote=The upcoming Hilary Term will run for 13 weeks}}&lt;/ref&gt; 
|20
|
|-
|1872
|Aratra Pentelici: ''Six Lectures on the Elements of Sculpture Given before the University of Oxford in Michaelmas term, 1870''
|20
|
|-
|1898
|''Lectures on Landscape, Delivered at University of Oxford in [Lent term| Lent Term], 1871''
|22
|
|-
|1871– 1884
|''Fors Clavigera: Letters to the Workmen and Labourers of Great Britain'' 
|27– 29
|oorspronklik gebundel in 8 volumes., vols. 1–7 dek die jare 1871–1877, en vol. 8, Letters 85–96, dek 1878–84
|-
|1871– 1873
||''Fors Clavigera 1: Letters 1–36'' 
|27
|
|-
|1874– 1876
|''Fors Clavigera 2: Letters 37–72'' 
|28
|
|-
|1877– 1884
||''Fors Clavigera 3: Letters 73–96 (1877–1884) '' 
|29
|
|-
|1872
|''The Eagle's Nest: Ten Lectures on the Relation of Natural science to Art, Given before the University of Oxford in Lent term, 1872''
|22
|
|-
|1876
|''Ariadne Florentina': Six Lectures on Wood and Metal Engraving, with Appendix, Given before the University of Oxford, in Michaelmas Term, 1872'' 
|22
|
|-
|1873– 1881
|''Love's Meinie: Lectures on Greek and English Birds''
|25
|
|-
|1874
|''Val d'Arno: Ten Lectures on the Tuscan Art, directly antecedent to the Florentine Year of Victories, given before the University of Oxford in Michaelmas Term, 1873''
|23
|
|-
|1906
|''The Aesthetic and Mathematic School of Art in Florence: Lectures Given before the University of Oxford in Michaelmas Term, 1874'' 
|23
|
|-
|1875– 1877
|''Mornings in Florence: Simple Studies of Christian Art, for English Travellers''
|23
|
|-
|1875– 1883
|''Deucalion: Collected Studies of the Lapse of Waves, and Life of Stones'' 
|26
|
|-
|1875– 1886
|''Proserpina: Studies of Wayside Flowers, While the Air was Yet Pure Among the Alps, and in the Scotland and England Which My Father Knew''
|25
|
|-
|1876– 1888
|''Bibliotheca Pastorum'' 
|31– 32
| d.i., 'Shepherd's Library', geredigeer deur Ruskin
|-
|1877– 1878
|''Laws of Fésole: A Familiar Treatise on the Elementary Principles and Practice of Drawing and Painting as Determined by the Tuscan Masters (arranged for the use of schools)'' 
|15
|
|-
|1877– 1884
|''St Mark's Rest''
|24
|
|-
|1880– 1881
|''Fiction, Fair and Foul'' 
|34
|opgevolg in ''Nineteenth Century'' 1880–81, ingesluit in ''On the Old Road'' (1885))
|-
|1880– 1885
|''The Bible of Amiens'' 
|33
|eerste deel van ''Our Fathers Have Told Us''
|-
|1884
|''The Art of England: Lectures Given in Oxford, During his Second Tenure of the Slade Professorship'' 
|33
|gegee in 1883
|-
|1884
|''The Storm-Cloud of the Nineteenth Century: Two Lectures Delivered at the London Institution, 4 and 11 February 1884''
|34
|
|-
|1884– 1885
|''The Pleasures of England: Lectures Given in Oxford, During his Second Tenure of the Slade Professorship''
|33
|gegee in 1884
|-
|1885– 1889
|''Præterita: Outlines of Scenes and Thoughts Perhaps Worthy of Memory in My Past Life'' (3 volumes)
|35
|
|-
|1886, 1887. 1900
|''Dilecta: Correspondence, Diary Notes, and Extracts from Books, Illustrating 'Praeterita''' 
|35
|
|-
|}

=== Uitgesoekte dagboek en briewe ===
* ''The Diaries of John Ruskin'' eds. Joan Evans and John Howard Whitehouse (Clarendon Press, 1956–1959)
* ''The Brantwood Diary of John Ruskin'' ed. Helen Gill Viljoen (Drukpers van Yale-universiteit, 1971)
* ''A Tour of the Lakes in Cumbria. John Ruskin's Diary for 1830'' eds. Van Akin Burd and James S. Dearden (Scolar, 1990)
* ''The Winnington Letters: John Ruskin's correspondence with Margaret Alexis Bell and the children at Winnington Hall'' ed. Van Akin Burd (Drukpers van [[Harvard-universiteit]], 1969)
* ''The Ruskin Family Letters: The Correspondence of John James Ruskin, his wife, and their son John, 1801–1843'' ed. Van Akin Burd (2 vols.) (Drukpers van Cornell-universiteit, 1973)
* ''The Correspondence of John Ruskin and Charles Eliot Norton'' ed. John Lewis Bradley en Ian Ousby (Drukpers van die [[Universiteit van Cambridge]], 1987)
* ''The Correspondence of Thomas Carlyle and John Ruskin'' ed. George Allen Cate (Drukpers van Stanford-universiteit, 1982)
* ''John Ruskin's Correspondence with Joan Severn: Sense and Nonsense Letters'' ed. Rachel Dickinson (Legenda, 2008)

=== Uitgesoekte uitgawes deur Ruskin wat steeds in druk is ===
* ''Praeterita'' [Ruskin's autobiography] ed. Francis O' Gorman ([[Oxford University Press|Drukpers van die Universiteit van Oxford]], 2012)
* ''Unto this Last: Four essays on the First Principles of Political Economy'' inleiding deur Andrew Hill (Pallas Athene, 2010)
* ''Unto This Last And Other Writings'' ed. Clive Wilmer (Penguin, 1986)
* ''Fors Clavigera: Letters to the Workmen and Labourers of Great Britain'' ed. Dinah Birch (Drukpers van die Universiteit van [[Edinburg]], 1999)
* ''The Storm-Cloud of the Nineteenth-Century'' preface by Clive Wilmer and intro. Peter Brimblecombe (Pallas Athene, 2012)
* ''The Nature of Gothic'' (Pallas Athene, 2011) [faksimilee van Morris se Kelmscott-uitgawe met essays deur Robert Hewison en Tony Pinkney]
* ''Selected Writings'' ed. Dinah Birch (Drukpers van die Universiteit van Oxford, 2009)
* ''Selected Writings'' (oorspronklik ''Ruskin Today'') ed. Kenneth Clark (Penguin, 1964 en latere drukname)
* ''The Genius of John Ruskin: Selections from his Writings'' ed. John D. Rosenberg (George Allen and Unwin, 1963)
* ''Athena: Queen of the Air (Annotated)'' (originally ''The Queen of the Air: A Study of the Greek Myths of Cloud and Storm'') ed. Na Ding, voorwoord deur Tim Kavi, kort literêre biografie deur Kelli M. Webert (TiLu Press, 2013 luisterboek uitgawe)
*''Ruskin on Music'' ed Mary Augusta Wakefield (Creative Media Partners LLC, 2015)

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
;''The Stones of Venice''
* [http://venice.umwblogs.org/exhibit/john-ruskin-the-adopted-venetian/ruskins-the-stones-of-venice/ ''University of Mary Washington, Fredericksburg, Virginië: Ruskin's &quot;The Stones of Venice&quot;'']

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Ruskin, John}}
[[Kategorie:Engelse skilders]]
[[Kategorie:Engelse skrywers]]
[[Kategorie:Filantrope]]
[[Kategorie:Kunskritici]]
[[Kategorie:Geboortes in 1819]]
[[Kategorie:Sterftes in 1900]]</text>
      <sha1>2bi6f5ijshawap6rbv8rrh5j5hu8ck1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Buiteaardse lewe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93275</id>
    <revision>
      <id>2921365</id>
      <parentid>2893730</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T04:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77087" sha1="4cejcmnrb0zhcxkghcfo0zhz6rn6ewz" xml:space="preserve">{{Kombi-beeld|PIA16239 High-Resolution Self-Portrait by Curiosity Rover Arm Camera.jpg|C G-K - DSC 0421.jpg|Telescope-KeplerSpacecraft-20130103-717260main pia11824-full.jpg|
|align=right
|width=160px
|caption1=
|caption2=
|caption3=Die verkenning van die ruimte sluit in die soeke na buiteaardse lewe.
}}

'''Buiteaardse''' of '''buiteruimtelike lewe''' is [[lewe]] met ’n oorsprong elders as die [[Aarde]]. Daar word ook van '''buiteaardse wesens''' gepraat as verwys word na relatief komplekse individue. In ’n breë sin is buiteaardse lewe tot nog toe hipotetiese lewensvorme wat kan wissel van [[bakterie]]-agtige [[organisme]]s tot wesens wat veel meer kompleks as die mens is. Die moontlikheid dat [[virus]]se buite die Aarde kan bestaan, is ook al voorgestel.&lt;ref name=&quot;Astro-20130814&quot;&gt;{{cite journal |last=Griffin |first=Dale Warren |title=The Quest for Extraterrestrial Life: What About the Viruses? |url=http://online.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/ast.2012.0959 |date=14 Augustus 2013 |journal=Astrobiology |volume=13 |issue=8 |pages=774–783 |doi=10.1089/ast.2012.0959 |accessdate=6 September 2013 |bibcode = 2013AsBio..13..774G }}&lt;/ref&gt;

Die ontwikkeling en toets van hipoteses oor buiteaardse lewe is bekend as [[astrobiologie]], hoewel dit ook handel oor aardgebaseerde lewe in ’n astronomiese verband. Baie wetenskaplikes glo buiteaardse lewe is moontlik, maar daar is geen direkte bewys dat dit wel bestaan nie.&lt;ref name=&quot;NYT-20131118&quot;&gt;{{cite news |last=Davies |first=Paul |title=Are We Alone in the Universe? |url=http://www.nytimes.com/2013/11/19/opinion/are-we-alone-in-the-universe.html |date=18 November 2013 |work=New York Times |access-date=20 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527010946/https://www.nytimes.com/2013/11/19/opinion/are-we-alone-in-the-universe.html |archive-date=27 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sedert die middel van die [[20ste eeu]] is daar ’n voortdurende soeke na tekens van buiteaardse lewe, van radio's wat ontwerp is om seine uit die heelal te bespeur tot teleskope wat soek na moontlike bewoonbare [[Eksoplaneet|eksoplanete]]. Dit speel ook ’n groot rol in werke van [[wetenskapsfiksie]].

== Agtergrond ==
’n Hipotese bestaan dat buiteaardse lewe soos bakterieë in die res van die [[Sonnestelsel]] en die res van die [[heelal]] voorkom. Dié hipotese is gegrond op die grootte en die konsekwente fisiese wette van die [[sigbare heelal]]. Wetenskaplikes wat dit voorstaan, soos [[Carl Sagan]] en [[Stephen Hawking]], glo dit is onwaarskynlik dat lewe ''nie'' buite die Aarde bestaan nie.&lt;ref&gt;{{cite book | page=3 | title=Other Worlds, Other Universes | editor-first1=Brad|editor-last1=Steiger|editor-first2=John |editor-last2 = White | publisher=Health Research Books | year=1986 | isbn=0-7873-1291-6 | url=http://books.google.com/books?id=vgQj5D524PYC&amp;pg=PA3 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | first1=David | last1=Filkin | first2=Stephen W. | last2=Hawking | title=Stephen Hawking's universe: the cosmos explained | page=194 | series=Art of Mentoring Series | publisher=Basic Books | year=1998 | isbn=0-465-08198-3 | url=http://books.google.com/books?id=95Kog5v4ZxkC&amp;pg=PA194 | access-date=24 September 2014 | archive-date= 4 Junie 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130604054109/http://books.google.com/books?id=95Kog5v4ZxkC&amp;pg=PA194 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die argument berus op die [[Koperniese beginsel]], waarvolgens die Aarde nie ’n spesiale posisie in die heelal beklee nie, en die [[beginsel van middelmatigheid]], waarvolgens daar niks buitengewoons aan lewe op Aarde is nie.&lt;ref&gt;{{Cite book | first=Horst | last=Rauchfuss | year=2008 | title=Chemical Evolution and the Origin of Life | publisher=Springer | isbn=3-540-78822-0 | url=http://books.google.com/books?id=aRkvNoDYtvEC&amp;pg=PA300 | others=T. N. Mitchell }}&lt;/ref&gt; Lewe kon tegelykertyd op baie plekke regdeur die heelal ontstaan het. ’n Alternatiewe teorie is dat lewe minder algemeen voorkom, maar tussen bewoonbare planete versprei kon gewees het deur middel van [[panspermia]] of eksogenese.&lt;ref&gt;{{cite book | first1=Guillermo | last1=Gonzalez | first2=Jay Wesley | last2=Richards | title=The privileged planet: how our place in the cosmos is designed for discovery | pages=343–345 | publisher=Regnery Publishing | year=2004 | isbn=0-89526-065-4 | url=http://books.google.com/books?id=KFdu4CyQ1k0C&amp;pg=PA343 }}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:M42proplyds.jpg|duimnael|links|Lewe op Aarde kon reeds in die [[Son]] se [[protoplanetêre skyf]] ontstaan het.]]
Volgens rekenaarsimulasies kon komplekse organiese molekules wat nodig is vir lewe, gevorm gewees het in die [[protoplanetêre skyf]] of [[ruimtestof]] om die [[Son]] voor die vorming van die Aarde.&lt;ref name=&quot;Space-20120329&quot;&gt;{{cite web |last=Moskowitz |first=Clara |title=Life's Building Blocks May Have Formed in Dust Around Young Sun |url=http://www.space.com/15089-life-building-blocks-young-sun-dust.html |date=29 Maart 2012 |publisher=Space.com |access-date=30 Maart 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201224804/https://www.space.com/15089-life-building-blocks-young-sun-dust.html |archive-date=1 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Volgens dié studies kon dieselfde proses voorgekom het om ander [[ster]]re waar [[Planeet|planete]] gevorm het.&lt;ref name=&quot;Space-20120329&quot; /&gt;

Voorgestelde hemelliggame waar lewe sou kon ontstaan het, sluit in die planete [[Venus (planeet)|Venus]]&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3746583.stm |title=Venus clouds 'might harbour life' |publisher=BBC News |access-date=5 Desember 2007 |date=25 Mei 2004 |first=Martin |last=Redfern |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426105139/http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3746583.stm |archive-date=26 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en [[Mars (planeet)|Mars]], asook [[Jupiter (planeet)|Jupiter]] se [[Natuurlike satelliet|maan]]  [[Europa (maan)|Europa]]&lt;ref name=&quot;EuropaPlanetary&quot; /&gt;en [[Saturnus]] se mane [[Titaan (maan)|Titaan]] en [[Enkelados]].&lt;ref&gt;{{cite journal | display-authors=1 | title=TandEM: Titan and Enceladus mission | last1=Coustenis | first1=A. | last2=Atreya | first2=S. K. | last3=Balint | first3=T. | last4=Brown | first4=R. H. | last5=Dougherty | first5=M. K. | last6=Ferri | first6=F. | last7=Fulchignoni | first7=M. | last8=Gautier | first8=D. | last9=Gowen | first9=R. A. | journal=Experimental Astronomy | volume=23 | issue=3 | pages=893–946 |date=Maart 2009 | doi=10.1007/s10686-008-9103-z | bibcode=2009ExA....23..893C }}&lt;/ref&gt; In Mei 2011 het wetenskaplikes van [[Nasa]] berig Enkelados &quot;lyk al hoe meer soos die mees bewoonbare plek in die Sonnestelsel buite die Aarde vir lewe soos ons dit ken&quot;.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Lovett |first1=Richard A. |title=Enceladus named sweetest spot for alien life |url=http://www.nature.com/news/2011/110531/full/news.2011.337.html |date=31 Mei 2011 |publisher=Nature  |doi=10.1038/news.2011.337 |accessdate=2011-06-03 |journal=Nature }}&lt;/ref&gt;

Wetenskaplikes glo sedert die 1950's die [[bewoonbare sone]] om sterre is die mees waarskynlike plek waar lewe kan voorkom. Verskeie ontdekkings sedert 2007 in hierdie sones het gelei tot skattings dat daar miljarde aardagtige habitats is.&lt;ref name=wethington-2008&gt;{{cite news | url=http://www.universetoday.com/22380/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ | title=How Many Stars are in the Milky Way? | work=UniverseToday | date=16 September 2008 | agency=UniverseToday | accessdate=21 April 2013 | author=Wethington, Nicholos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ChoiCQ&quot;&gt;{{cite web |last1=Choi |first1=Charles Q. |url=http://www.space.com/11188-alien-earths-planets-sun-stars.html |title=New Estimate for Alien Earths: 2 Billion in Our Galaxy Alone |date=21 Maart 2011 |publisher=Space.com |access-date=24 April 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200421150257/https://www.space.com/11188-alien-earths-planets-sun-stars.html |archive-date=21 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 2013 was daar nog net ’n paar planete in bewoonbare sones ontdek.&lt;ref name=torres-2013-2&gt;{{cite web |url=http://phl.upr.edu/press-releases/tenpotentiallyhabitableexoplanetsnow |title=Ten potentially habitable exoplanets now |publisher=University of Puerto Rico |work=Habitable Exoplanets Catalog |date=26 April 2013 |access-date=29 April 2013 |author=Torres, Abel Mendez |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021202042/http://phl.upr.edu/press-releases/tenpotentiallyhabitableexoplanetsnow |archive-date=21 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Op 4 November 2013 het sterrekundiges egter aangekondig daar kan tot 40 miljard aardgrootte-eksoplanete in die bewoonbare sones van sonagtige sterre of [[rooidwerg]]e in die [[Melkweg]] voorkom, gebaseer op data van die [[Kepler-ruimteteleskoop]].&lt;ref name=&quot;NYT-20131104&quot;&gt;{{cite news |last=Overbye |first=Dennis |title=Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy |url=http://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |date=4 November 2013 |work=New York Times |access-date=5 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509030547/https://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |archive-date=9 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PNAS-20131031&quot;&gt;{{cite journal |last1=Petigura |first1=Eric A. |last2=Howard |first2=Andrew W. |last3=Marcy |first3=Geoffrey W. |title=Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars |url=http://www.pnas.org/content/early/2013/10/31/1319909110 |date=31 Oktober 2013 |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |doi=10.1073/pnas.1319909110 |accessdate=5 November 2013 |arxiv=1311.6806 |bibcode=2013PNAS..11019273P |archive-date= 9 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109010831/http://www.pnas.org/content/early/2013/10/31/1319909110 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Van hulle kan 11 miljard om sonagtige sterre voorkom.&lt;ref name=&quot;LATimes-20131104&quot;&gt;{{cite news |last=Khan |first=Amina |title=Milky Way may host billions of Earth-size planets |url=http://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105,0,2673237.story |date=4 November 2013 |work=Los Angeles Times |accessdate=5 November 2013 }}&lt;/ref&gt; Die naaste sodanige planeet kan volgens die wetenskaplikes minder as 12 [[ligjare]] van die Aarde af wees.&lt;ref name=&quot;NYT-20131104&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PNAS-20131031&quot; /&gt;

Geen algemeen aanvaarde bewyse van buiteaardse lewe is al gevind nie; heelwat omstrede bewerings daarvan is egter al gemaak.&lt;ref&gt;{{cite news |first=John |last=Pickrell |title=Top 10: Controversial pieces of evidence for extraterrestrial life |date=4 September 2006 |url=http://www.newscientist.com/article/dn9943-top-10-controversial-pieces-of-evidence-for-extraterrestrial-life.html |work=New Scientist |access-date=18 Februarie 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150516213257/http://www.newscientist.com/article/dn9943-top-10-controversial-pieces-of-evidence-for-extraterrestrial-life.html |archive-date=16 Mei 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die oortuiging dat [[vreemde vlieënde voorwerp]]e ’n buiteaardse oorsprong het,&lt;ref&gt;{{cite journal
 | first=Anne | last=Cross | title=The Flexibility of Scientific Rhetoric: A Case Study of UFO Researchers
 | journal=Qualitiative Sociology
 | volume=27 | issue=1 | pages=3–34 | doi=10.1023/B:QUAS.0000015542.28438.41
 | year=2004 }}&lt;/ref&gt; asook bewerings van ontvoering deur buiteaardse wesens,&lt;ref&gt;{{cite book
 | first=Susan A. | last=Clancy | year=2005 | pages=4–6
 | title=Abducted: how people come to believe they were kidnapped by aliens
 | publisher=Harvard University Press
 | isbn=0-674-02401-X }}&lt;/ref&gt; word deur die meeste wetenskaplikes verwerp. Die verskynsel word toegeskryf aan veral waarnemings van aardgebaseerde vliegtuie of sterrekundevoorwerpe, of aan poetse.&lt;ref&gt;{{cite journal
 | first=Philippe | last=Ailleris |date=Januarie–Februarie 2011
 | title=The lure of local SETI: Fifty years of field experiments
 | journal=Acta Astronautica | volume=68 | issue=1–2
 | pages=2–15 | doi=10.1016/j.actaastro.2009.12.011 |bibcode = 2011AcAau..68....2A }}&lt;/ref&gt;

In November 2011 het die [[VSA|Amerikaanse]] [[Withuis]] amptelik gereageer op twee petisies waarin die regering gevra word om amptelik te erken dat buiteaardse wesens die Aarde al besoek het en om enige doelbewuste geheimhouding van interaksies tussen die regering en buiteaardse wesens te onthul. Volgens die regering se verslag &quot;het die Amerikaanse regering geen bewyse dat lewe buite ons planeet bestaan of dat ’n buiteaardse teenwoordigheid al enige kontak gemaak het met enige lid van die menslike geslag nie&quot;.&lt;ref name=&quot;WhiteHouse&quot;&gt;{{cite web |last=Larson |first=Phil |title=Searching for ET, But No Evidence Yet |url=https://wwws.whitehouse.gov/petitions#!/response/searching-et-no-evidence-yet |date=5 November 2011 |publisher=White House |access-date=6 November 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20161111083325/https://wwws.whitehouse.gov/petitions |archive-date=11 November 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Atkinson&quot;&gt;{{cite web |last=Atkinson |first=Nancy |title=No Alien Visits or UFO Coverups, White House Says|url=http://www.universetoday.com/90717/no-alien-visits-or-ufo-coverups-white-house-says/|date=5 November 2011 |publisher=UniverseToday |accessdate=2011-11-06 }}&lt;/ref&gt; Daarvolgens is daar ook &quot;geen geloofbare inligting wat daarop dui dat enige bewyse van die publiek weerhou word nie&quot;.&lt;ref name=&quot;WhiteHouse&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Atkinson&quot; /&gt; Volgens die verslag is daar pogings, soos [[SETI]], die Kepler-ruimteprogram en Nasa se [[Mars-wetenskaplaboratorium]], om tekens van lewe te soek. Die kans is &quot;redelik groot&quot; dat daar lewe op ander planete kan wees, maar die kans om met hulle kontak te maak – veral met intelligente wesens – is bitter klein as ’n mens die afstande in ag neem wat ter sprake is.&lt;ref name=&quot;WhiteHouse&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Atkinson&quot; /&gt;

== Moontlike grondslag ==
Verskeie hipoteses is al voorgestel vir die moontlike grondslag van buiteaardse lewe uit ’n [[biochemie]]se, [[morfologie (biologie)|morfologie]]se en [[evolusie]]-oogpunt.

=== Biochemie ===
[[Lêer:CHNOPS.svg|duimnael|260px|Die ses [[chemiese element]]e noodsaaklik vir lewe op Aarde: [[koolstof]], [[waterstof]], [[stikstof]], [[suurstof]], [[fosfor]] en [[swawel]].]]
Alle lewe op Aarde is gebaseer op 26 [[chemiese element]]e. Sowat 95% van lewe is egter afhanklik van net ses van dié elemente: [[koolstof]], [[waterstof]], [[stikstof]], [[suurstof]], [[fosfor]] en [[swawel]], afgekort as KWSSFS. Hulle vorm die basiese boustene van feitlik alle lewe op Aarde, terwyl die meeste van die ander elemente net in klein hoeveelhede aangetref word.&lt;ref&gt;{{cite book | first1=Lucas John | last1=Mix | year=2009 | title=Life in space: astrobiology for everyone | page=76 | publisher=Harvard University Press | isbn=0-674-03321-3 | url=http://books.google.com/books?id=A60E-v4Sr-gC&amp;pg=PA76 | accessdate=2011-08-08 }}&lt;/ref&gt;

Lewe op Aarde vereis [[water]] as die [[oplosmiddel]] waarin biochemiese reaksies plaasvind. Genoegsame hoeveelhede koolstof en die ander elemente kan saam met water die vorming van lewende organismes moontlik maak op ander planete met ’n soortgelyke chemiese samestelling en temperatuurgrense.&lt;ref&gt;{{cite journal | first=Norman R. | last=Pace | date=20 Januarie 2001 | title=The universal nature of biochemistry | journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume=98 | issue=3 | pages=805–808 | doi=10.1073/pnas.98.3.805 | pmid=11158550 | bibcode=2001PNAS...98..805P | pmc=33372}}&lt;/ref&gt; Aardplanete vorm in ’n proses wat ’n soortgelyke samestelling as die Aarde s’n moontlik maak.&lt;ref&gt;{{cite journal | last1=Bond | first1=Jade C. | last2=O'Brien | first2=David P. | last3=Lauretta | first3=Dante S. | title=The Compositional Diversity of Extrasolar Terrestrial Planets. I. In Situ Simulations | journal=The Astrophysical Journal | volume=715 | issue=2 | pages=1050–1070 |date=June 2010 | doi=10.1088/0004-637X/715/2/1050 | bibcode=2010ApJ...715.1050B |arxiv = 1004.0971 }}&lt;/ref&gt; Die kombinasie van koolstof, waterstof en suurstof in die chemiese vorm van [[Koolhidraat|koolhidrate]] (m.a.w. [[suiker]]) kan ’n bron van chemiese [[energie]] wees waarvan lewe afhanklik is, en kan die strukturele elemente vir lewe verskaf (soos [[ribose]] in die molekules [[DNS]] en [[RNS]], en [[sellulose]] in plante). [[Plant]]e verkry energie deur die omskakeling van ligenergie in chemiese energie deur [[fotosintese]]. Lewe soos ons dit ken, vereis koolstof in beide gereduseerde (metaan-derivate) en gedeeltelik geöksideerde (koolstofoksiede) toestande. Stikstof is nodig as ’n gereduseerde ammoniak-derivaat in alle [[proteïen]]e, swawel as ’n derivaat van [[waterstofsulfied]] in sommige noodsaaklike proteïene, en [[fosfor]] geöksideer tot [[Fosfaat|fosfate]] in genetiese materiaal en in energieoordrag.

Suiwer water het ’n neutrale [[pH]] danksy die voortgesette dissosiasie tussen [[hidroksied]]- en [[hidronium]]-ione. Daarom kan dit positiewe metaliese ione en negatiewe niemetaliese ione ewe doeltreffend oplos. Verder skep die feit dat organiese molekules óf hidrofobies (afgestoot deur water) óf hidrofilies (oplosbaar in water) kan wees, die vermoë van organiese samestellings om hulself te oriënteer om wateromsluitende membrane te vorm. Boonop gee die waterstofbindings tussen watermolekules dit die vermoë om energie te stoor met [[verdamping]], waarop kondensasie vrygestel word. Dit help om die klimaat matiger te maak – om die tropiese gebiede af te koel en die pole warmer te maak. So word die termodinamiese stabiliteit gehandhaaf wat nodig is vir lewe.

Koolstof is noodsaaklik vir aardse lewe vanweë die groot buigsaamheid daarvan in die skepping van [[Kovalente binding|kovalente chemiese bindings]] met ’n verskeidenheid niemetaliese elemente, veral stikstof, suurstof en waterstof. Koolstofdioksied en water maak saam die berging van sonenergie moontlik in suikers en [[stysel]]s, soos [[glukose]]. Die [[oksidasie]] van glukose stel biochemiese energie vry wat nodig is vir alle ander biochemiese reaksies.

Die vermoë om [[Organiese suur|organiese sure]] (-COOH) en [[Basis|amienbasisse]] (-NH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;) te skep, lei tot die vorming van die lang polimeer-peptiedes en katalitiese proteïene van [[monomeer]]-[[Aminosuur|aminosure]]. Wanneer dit met fosfate gekombineer word, kan hierdie sure die inligtingbergende molekule van erflikheid, [[DNS]], en die hoof-energieoordragmolekule van sellulêre lewe, [[adenosientrifosfaat]], bou.

Vanweë hul oorvloed en vermoë om lewe te onderhou, is daar ’n hipotese dat lewensvorme elders in die ruimte dieselfde basiese materiale sal nodig hê. Ander elemente en oplosmiddels sou egter ’n grondslag vir lewe kon verskaf. Lewensvorme in [[ammoniak]] (eerder as water) is al voorgestel, hoewel hierdie oplossing minder gunstig lyk as water.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.daviddarling.info/encyclopedia/A/ammonialife.html |publisher=daviddarling.info |title=Ammonia-based life |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210141458/https://www.daviddarling.info/encyclopedia/A/ammonialife.html |archive-date=10 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Uit ’n chemiese standpunt is lewe basies ’n selfrepliserende reaksie, maar een wat kan ontstaan in baie verskillende omstandighede en met talle moontlike bestanddele. Dit lyk egter of koolstof-suurstof binne die vloeistof-temperatuurgrense van water die bevordelikste is.

=== Evolusie en morfologie ===
[[Lêer:Alien head 2.jpg|duimnael|220px|Buiteaardse wesens word dikwels in [[wetenskapsfiksie]] uitgebeeld met ’n groen of grys vel en groot kop.]]
Benewens die biochemiese grondslag, is [[evolusie]] en morfologie ook terreine wat in ag geneem word wanneer buiteaardse lewe ter sprake is. In [[wetenskapsfiksie]] het buiteaardse wesens dikwels halfmenslike of [[reptiel]]vorms. Hulle word dikwels uitgebeeld met ’n groen of grys vel, ’n groot kop en vier arms en bene – dus as mensagtig – maar soms ook as [[katagtiges]], [[insek]]te, vormlose massas, ens.

’n Onderskeid is al voorgestel tussen universele en parogiale (meer beperkte) eienskappe. Universele eienskappe is dié wat vermoedelik meer as een keer onafhanklik op Aarde ontwikkel het. Hulle is dus nie te moeilik om te ontwikkel nie en is so nuttig dat spesies hulle noodwendig sal ontwikkel. Die algemeenste hiervan is waarskynlik [[simmetrie]], maar ander wat net so basies maar ingewikkelder is, sluit in sig, fotosintese, ledemate en die vermoë om te vlieg – hulle het almal vermoedelik verskeie kere op Aarde ontwikkel. Daar is byvoorbeeld ’n groot verskeidenheid oë en baie van hulle werk op heeltemal verskillende maniere en het verskillende visuele fokusse: die [[sigbare spektrum]], [[infrarooi]], [[Polarisasie (elektromagnetisme)|polarisasie]] en [[akoestiek]]. Intelligente buiteaardse wesens sal op verskeie ander maniere kan kommunikeer: deur gebare (soos doofstom mense), klanke wat op ander maniere as met asemhaling voortgebring word (soos [[kriek]]e) of [[bioluminesensie]] (liguitstraling).

Pogings om parogiale eienskappe te definieer lei tot baie idees uit oor watter eienskappe noodsaaklik is en watter nie. [[Skelet]]te, wat volgens baie kenners noodsaaklik is vir groot aardse lewensvorme, sal waarskynlik elders in die een of ander vorm herhaal word. Die aanname dat buiteaardse wesens radikaal van mekaar sal verskil, is geensins vanselfsprekend nie. Terwyl baie bioloë klem lê daarop dat die enorme heterogene aard van lewe op Aarde daarop dui dat daar in die res van die heelal ’n nog groter diverse verskeidenheid sal wees, wys ander daarop dat [[konvergente evolusie|konvergente (ooreenstemmende) evolusie]] dalk tot gevolg kan hê dat daar groot ooreenkomste tussen aardse en buiteaardse wesens is. Dié twee gedagterigtings word onderskeidelik &quot;divergionisme&quot; en &quot;konvergionisme&quot; genoem.&lt;ref name=&quot;Darlingvariety&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.daviddarling.info/encyclopedia/E/etlifevar.html |publisher=daviddarling.info |title=extraterrestrial life, variety of |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190704142312/http://www.daviddarling.info/encyclopedia/E/etlifevar.html |archive-date= 4 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=24 September 2014 }}&lt;/ref&gt;

== Bewoonbaarheid van planete ==
[[Lêer:Anaxagoras.png|duimnael|160px|links|Die [[Antieke Griekeland|Antieke Griekse]] filosoof [[Anaxagoras]].]]
Daar was al voorstelle dat sommige planete in die [[Sonnestelsel]] die potensiaal het om lewe te huisves, veral dié met [[Oseaan|oseane]] onder die oppervlak. Astrobioloë glo egter as lewe elders in die Sonnestelsel ontdek word, sal dit waarskynlik [[ekstremofiele]] [[mikroörganisme]]s wees (klein organismes wat in ekstreme toestande voorkom wat skadelik vir lewe op Aarde sal wees).

Die planete Venus en Mars, verskeie mane van Jupiter en Saturnus en selfs komete bevat vermoedelik nisomgewings waar lewe kan voorkom. ’n Mariene omgewing onder die oppervlak van Jupiter se maan [[Europa (maan)|Europa]] kan die mees geskikte habitat in die Sonnestelsel wees vir meersellige lewe.

Volgens die begrip [[panspermia]] kan lewe in die Sonnestelsel ’n gemeenskaplike oorsprong hê. As buiteaardse lewe op ’n ander plek in die Sonnestelsel gevind word, kon dit moontlik op Aarde ontstaan het, net soos wat lewe op Aarde elders kon ontstaan het (eksogenese). Die eerste keer dat die term &quot;panspermia&quot; gebruik is, was in die [[5de eeu v.C]]. deur die [[Antieke Griekeland|Griekse]] filosoof [[Anaxagoras]].&lt;ref&gt;Margaret O'Leary (2008) Anaxagoras and the Origin of Panspermia Theory, iUniverse publishing Group, # {{ISBN|978-0-595-49596-2}}&lt;/ref&gt; In die [[19de eeu]] het wetenskaplikes dit in ’n moderne vorm laat herleef; hulle sluit in Jöns Jacob Berzelius (1834),&lt;ref&gt;{{Cite journal| last =  Berzelius (1799–1848) | first =  J. J. | title = Analysis of the Alais meteorite and implications about life in other worlds | postscript =  &lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; Kelvin (1871),&lt;ref&gt;{{Cite journal| last = Thomson ([[William Thomson, 1ste Baron Kelvin|Lord Kelvin]]) | first = W. | title =  Inaugural Address to the British Association Edinburgh. &quot;We must regard it as probably to the highest degree that there are countless seed-bearing meteoritic stones moving through space.&quot; | journal = Nature | volume = 4 | pages = 261–278 [262] | year = 1871 | postscript = &lt;!--None--&gt;|doi=10.1038/004261a0| issue = 92 |bibcode = 1871Natur...4..261. }}&lt;/ref&gt; Hermann von Helmholtz (1879) en Svante Arrhenius (1903).&lt;ref&gt;Arrhenius, S., ''Worlds in the Making: The Evolution of the Universe''. New York, Harper &amp; Row, 1908.&lt;/ref&gt;

Sir Fred Hoyle (1915–2001) en Chandra Wickramasinghe (geb. 1939) was belangrike voorstanders van die hipotese. Hulle het verder geglo lewensvorme dring steeds die Aarde se atmosfeer binne en kan verantwoordelik wees vir nuwe siektes en genetiese veranderings.&lt;ref&gt;Fred Hoyle, Chandra Wickramasinghe and John Watson, ''Viruses from Space and Related Matters'', University College Cardiff Press, 1986.&lt;/ref&gt;

=== Venus ===
Carl Sagan, David Grinspoon, Geoffrey A. Landis en Dirk Schulze-Makuch het ’n hipotese voorgestel dat mikrobes in die stabiele wolklae 50&amp;nbsp;km bo [[Venus (planeet)|Venus]] se oppervlak kan voorkom; dit is gebaseer op die veronderstelling van herbergsame klimate en chemiese onewewigtigheid.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070807083309/http://www.astrobio.net/news/article311.html Venusian Cloud Colonies] :: Astrobiology Magazine&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Geoffrey A. Landis [https://web.archive.org/web/20110807004311/http://gltrs.grc.nasa.gov/reports/2003/TM-2003-212310.pdf Astrobiology: The Case for Venus]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cockell1999&quot;&gt;{{cite journal
| doi = 10.1016/S0032-0633(99)00036-7
| last = Cockell
| first = C. S.
| title = Life on Venus
| journal = Planetary and Space Science
| volume = 47
| issue = 12
| pages = 1487–1501
|date=December 1999
| bibcode = 1999P&amp;SS...47.1487C
}}&lt;/ref&gt;

=== Mars ===
Daar word al lank gegis oor lewe op [[Mars (planeet)|Mars]]. Vloeibare water het lank gelede op Mars voorgekom en daar kan steeds water onder die oppervlak wees. Dit kan ook voorkom as dun lae soutwater in die eerste sentimeter of so vir dele van die jaar op sekere plekke.&lt;ref&gt;{{cite journal | doi = 10.1073/pnas.031581098 | last1 = Lobitz | first1 = B. | last2 = Wood | year = 2001 | first2 = BL | last3 = Averner | first3 = MM | last4 = McKay | first4 = CP | title = Use of spacecraft data to derive regions on Mars where liquid water would be stable | url = | journal=Proc. Natl. Acad. Sci. | volume = 98 | issue = 5| pages = 2132–2137 | pmid = 11226204 | pmc = 30104 |bibcode = 2001PNAS...98.2132L }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | doi = 10.1029/2000JE001360 | last1 = Haberie | first1 =   Robert M.| last2 = McKay | year = 2001 | first2 = Christopher P. | last3 = Schaeffer | first3 = James | last4 = Cabrol | first4 = Nathalie A. | last5 = Grin | first5 = Edmon A. | last6 = Zent | first6 = Aaron P. | last7 = Quinn | first7 = Richard | title = On the possibility of liquid water on present-day Mars | url = | journal=J. Geophysical Research | volume = 106 | pages = 23317–23326 | bibcode=2001JGR...10623317H}}&lt;/ref&gt; Teen Julie 2008 is water geïdentifiseer toe ’n grondmonster verhit is in laboratoriumtoetse aan boord van Nasa se Phoenix-landingstuig op Mars. Foto's deur die Mars Global Surveyor het in 2006 tekens gewys dat vloeistof onlangs (binne die vorige tien jaar) op Mars se oppervlak gevloei het.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/6214834.stm |work=BBC News |title=Water 'flowed recently' on Mars |date=6 Desember 2006 |access-date=2 Mei 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200202141750/http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/6214834.stm |archive-date=2 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Daar is bewyse dat Mars in die verlede warmer en natter was: droë [[rivier]]beddings, [[ys]] by die pole, [[Vulkaan|vulkane]] asook [[Mineraal|minerale]] wat in die teenwoordigheid van water vorm. Mars kan egter steeds lewe huisves, aangesien onlangs gevind is [[korsmos]] kan in die toestande op die planeet oorleef, soos vasgestel in ’n simulasielaboratorium van die Duitse Ruimtesentrum.&lt;ref name=&quot;Skymania-20120426&quot;&gt;{{cite web |last=Baldwin |first=Emily |title=Lichen survives harsh Mars environment |url=http://www.skymania.com/wp/2012/04/lichen-survives-harsh-martian-setting.html |date=26 April 2012 |publisher=Skymania News |access-date=27 April 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702171755/http://www.skymania.com/wp/2012/04/lichen-survives-harsh-martian-setting.html/ |archive-date=2 Julie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EGU-20120426&quot;&gt;{{cite web |last1=de Vera |first1=J.-P. |last2=Kohler |first2=Ulrich |title=The adaptation potential of extremophiles to Martian surface conditions and its implication for the habitability of Mars |url=http://media.egu2012.eu/media/filer_public/2012/04/05/10_solarsystem_devera.pdf |date=26 April 2012 |publisher=European Geosciences Union |accessdate=27 April 2012 |archive-date= 8 Junie 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/68GROCilv?url=http://media.egu2012.eu/media/filer_public/2012/04/05/10_solarsystem_devera.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

In Junie 2012 het wetenskaplikes berig die meet van die verhouding tussen waterstof- en metaanvlakke op Mars kan die moontlikheid van lewe daar help bepaal.&lt;ref name=&quot;PNAS-20120607&quot;&gt;{{cite journal |last1=Oze |first1=Christopher |last2=Jones |first2=Camille |last3=Goldsmith |first3=Jonas I. |last4=Rosenbauer |first4=Robert J. |title=Differentiating biotic from abiotic methane genesis in hydrothermally active planetary surfaces |url=http://www.pnas.org/content/109/25/9750.abstract |date=June 7, 2012 |journal=PNAS |volume=109 |issue=25 |pages=9750–9754 |doi=10.1073/pnas.1205223109 |accessdate=June 27, 2012 |bibcode=2012PNAS..109.9750O |pmid=22679287 |pmc=3382529 |archive-date=29 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171129054621/http://www.pnas.org/content/109/25/9750.abstract |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Space-20120625&quot;&gt;{{cite web |author=Staff |title=Mars Life Could Leave Traces in Red Planet's Air: Study |url=http://www.space.com/16284-mars-life-atmosphere-hydrogen-methane.html |date=25 Junie 2012 |publisher=Space.com |access-date=27 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009121855/https://www.space.com/16284-mars-life-atmosphere-hydrogen-methane.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Volgens hulle &quot;dui lae H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;/CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;-verhoudings (minder as sowat 40) daarop dat lewe waarskynlik teenwoordig en aktief is&quot;.&lt;ref name=&quot;PNAS-20120607&quot; /&gt; Ander wetenskaplikes het onlangs verslag gedoen oor metodes om waterstof en metaan in buiteaardse atmosfere te bespeur.&lt;ref name=&quot;Nature-20120627&quot;&gt;{{cite journal |last1=Brogi |first1=Matteo |last2=Snellen |first2=Ignas A. G. |last3=de Krok |first3=Remco J. |last4=Albrecht |first4=Simon |last5=Birkby |first5=Jayne |last6=de Mooij |first6=Ernest J. W. |title=The signature of orbital motion from the dayside of the planet t Boötis b |url=http://www.nature.com/nature/journal/v486/n7404/full/nature11161.html?WT.ec_id=NATURE-20120628 |date=28 Junie 2012 |journal=Nature |volume=486 |pages=502–504 |doi=10.1038/nature11161 |accessdate=28 Junie 2012 |arxiv = 1206.6109 |bibcode = 2012Natur.486..502B |issue=7404}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wired-20120627&quot;&gt;{{cite web |last=Mann |first=Adam |title=New View of Exoplanets Will Aid Search for E.T. |url=http://www.wired.com/wiredscience/2012/06/tau-bootis-b/ |date=27 Junie 2012 |publisher=Wired |access-date=28 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120829202703/http://www.wired.com/wiredscience/2012/06/tau-bootis-b/ |archive-date=29 Augustus 2012 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

Op 9 Desember 2013 het Nasa berig data van die [[Curiosity-verkenningstuig]] tydens sy bestudering van [[Aeolis Palus]], dui daarop dat die [[Gale (krater)|Gale-krater]] ’n antieke varswatermeer bevat het wat mikrobiese lewe kon gehuisves het.&lt;ref name=&quot;NYT-20131209&quot;&gt;{{cite news |last=Chang |first=Kenneth |title=On Mars, an Ancient Lake and Perhaps Life |url=http://www.nytimes.com/2013/12/10/science/space/on-mars-an-ancient-lake-and-perhaps-life.html |date=9 Desember 2013 |work=New York Times |access-date=9 Desember 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200505065631/https://www.nytimes.com/2013/12/10/science/space/on-mars-an-ancient-lake-and-perhaps-life.html |archive-date=5 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SCI-20131209&quot;&gt;{{cite journal |authors=Various |title=Science – Special Collection – Curiosity Rover on Mars |url=http://www.sciencemag.org/site/extra/curiosity/ |date=December 9, 2013 |journal=Science |accessdate=9 Desember 2013 }}&lt;/ref&gt; Die soeke na tekens van antieke lewe op Mars duur voort en is nou ’n primêre mikpunt van [[Nasa]].&lt;ref name=&quot;SCI-20140124a&quot;&gt;{{cite journal |last=Grotzinger |first=John P. |title=Introduction to Special Issue – Habitability, Taphonomy, and the Search for Organic Carbon on Mars |journal=Science |date=24 Januarie 2014 |volume=343 |number=6169 |pages=386–387 |doi=10.1126/science.1249944 |bibcode=2014Sci...343..386G |pmid=24458635}}&lt;/ref&gt;

=== Ceres ===
Onlangs het die [[Herschel-ruimtesterrewag]] bevestig dat die [[dwergplaneet]] [[Ceres (dwergplaneet)|Ceres]] waterdamp in sy atmosfeer het.&lt;ref name=&quot;Kuppers2014&quot;&gt;{{cite journal |last1=Küppers |first1=M. |last2=O'Rourke |first2=L. |last3=Bockelée-Morvan |first3=D. |last4=Zakharov |first4=V. |last5=Lee |first5=S. |last6=Von Allmen |first6=P. |last7=Carry |first7=B. |last8=Teyssier |first8=D. |last9=Marston |first9=A. |last10=Müller |first10=T. |last11=Crovisier |first11=J. |last12=Barucci |first12=M. A. |last13=Moreno |first13=R. |title=Localized sources of water vapour on the dwarf planet (1) Ceres |journal=Nature |volume=505 |issue=7484 |date=2014-01-23 |pages=525–527 |issn=0028-0836 |doi=10.1038/nature12918 |pmid=24451541 |bibcode = 2014Natur.505..525K }}&lt;/ref&gt; Ryp is moontlik ook op die oppervlak waargeneem.&lt;ref name=&quot;Ahearn1992&quot;&gt;{{cite journal|last1=A'Hearn|first1=Michael F.|author2=Feldman, Paul D.|title=Water vaporization on Ceres|journal=Icarus|volume=98|issue=1|pages=54–60|year=1992|doi=10.1016/0019-1035(92)90206-M|bibcode= 1992Icar...98...54A}}&lt;/ref&gt; Die teenwoordigheid van water en die temperature op Ceres het gelei tot spekulasies dat lewe daar moontlik is.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.universetoday.com/26587/life-on-ceres-could-the-dwarf-planet-be-the-root-of-panspermia/|title=Life on Ceres: Could the Dwarf Planet be the Root of Panspermia|date=5 March 2009|author=O'Neill, Ian|work=Universe Today|accessdate=30 Januarie 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Catling, David C.|year=2013|title=Astrobiology: A Very Short Introduction|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-958645-4|page=99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.nbcnews.com/science/there-life-ceres-dwarf-planet-spews-water-vapor-space-2D11970722 Is there life on Ceres? Dwarf planet spews water vapor into space.] (22 Januarie 2014)&lt;/ref&gt;

=== Jupiter ===
Carl Sagan en ander&lt;ref&gt;{{cite journal
 | author=Ponnamperuma, Cyril; Molton, Peter
 | title=The prospect of life on Jupiter
 | journal=Space Life Sciences | volume=4 | issue=1 | pages=32–44
 |date=Januarie 1973
 | doi=10.1007/BF02626340
 | bibcode=1973SLSci...4...32P
}}&lt;/ref&gt; het in die 1960's en 1970's toestande opgestel vir hipotetiese aminosuurgebaseerde makroskopiese lewe in [[Jupiter (planeet)|Jupiter]] se atmosfeer, gebaseer op bestaande toestande daar. Dit lyk egter nie of die atmosfeer geskik is vir die soort [[inkapseling]] wat nodig blyk te wees vir molekulêre biochemie nie, en dus word geglo lewe is onmoontlik.&lt;ref&gt;{{cite journal
 | author=Irwin, Louis Neal; Schulze-Makuch, Dirk
 | title=Assessing the Plausibility of Life on Other Worlds
 | journal=Astrobiology | volume=1 | issue=2 | pages=143–160
 |date=June 2001
 | doi=10.1089/153110701753198918
 | bibcode=2001AsBio...1..143I | pmid=12467118}}&lt;/ref&gt;

Van Jupiter se mane kan egter moontlik lewe onderhou. Wetenskaplikes het voorgestel verhitte oseane bestaan dalk diep onder die oppervlak van die buitenste drie [[Mane van Galilei]] – Europa, [[Ganimedes (maan)|Ganimedes]] en [[Kallisto (maan)|Kallisto]]. Die [[EJSM/Laplace]]-sending is beplan om die bewoonbaarheid van dié omgewings te ondersoek.

==== Europa ====
[[Lêer:PIA01130 Interior of Europa.jpg|duimnael|250px|Oseane onder die oppervlak, soos in dié voorstelling van Europa, kan dalk lewe huisves.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://orca.phys.uvic.ca/~hsiao/talks/hsiao_europa.pdf |title=Possibility of Life on Europa |access-date=24 September 2014 |archive-date=11 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111223615/http://orca.phys.uvic.ca/~hsiao/talks/hsiao_europa.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;]]
Jupiter se maan [[Europa (maan)|Europa]] is al lank die onderwerp van spekulasies oor buiteaardse lewe vanweë die sterk moontlikheid van vloeibare water onder sy yslaag. Hidrotermiese gate op die bodem van die oseane, as hulle bestaan, kan dalk die ys verhit en meersellige lewe moontlik maak.&lt;ref name=&quot;EuropaPlanetary&quot;&gt;{{Cite journal
 | first1=Louis
 | last1=Friedman
 | date=December 14, 2005
 | title=Projects: Europa Mission Campaign
 | publisher=The Planetary Society
 | url=http://www.planetary.org/programs/projects/explore_europa/update_12142005.html
 | accessdate=2011-08-08
 | archive-date=2006-02-15
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060215134920/http://www.planetary.org/programs/projects/explore_europa/update_12142005.html
 | url-status=dead
 }}&lt;/ref&gt; Daar is ook ’n moontlikheid dat Europa aërobiese makrofauna kan onderhou deur middel van suurstof wat geskep word deur kosmiese strale wat sy oppervlak-ys tref.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Europa Capable of Supporting Life, Scientist Says|author=  Nancy Atkinson|year=2009|publisher=Universe Today|url=http://www.universetoday.com/2009/10/08/europa-capable-of-supporting-life-scientist-says/|accessdate=2011-08-18}}&lt;/ref&gt;

Die oortuiging dat daar lewe op Europa is, het in 2011 ’n hupstoot gekry toe ontdek is groot mere kom in Europa se dik ysskil voor. Volgens wetenskaplikes lyk dit of yswalle om die mere in hulle instort, en dit skep ’n moontlike meganisme waardeur lewevormende chemikalieë wat in sonverligte gebiede op die oppervlak geskep word, na binne die mere verplaas word.&lt;ref&gt;Phil Plait, [http://blogs.discovermagazine.com/badastronomy/2011/11/17/huge-lakes-of-water-may-exist-under-europas-ice/ &quot;Huge lakes of water may exist under Europa's ice&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120409071231/http://blogs.discovermagazine.com/badastronomy/2011/11/17/huge-lakes-of-water-may-exist-under-europas-ice/ |date= 9 April 2012 }}, &quot;Bad Astronomy Blog&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.jsg.utexas.edu/news/2011/11/scientists-find-evidence-for-great-lake-on-europa/ &quot;Scientists Find Evidence for &quot;Great Lake&quot; on Europa and Potential New Habitat for Life&quot;]&lt;/ref&gt;

Op 11 Desember 2013 het Nasa bekend gemaak wetenskaplikes het klei-agtige minerale wat dikwels met organiese materiale verbind word, op Europa se yskors waargeneem.&lt;ref name=&quot;NASA-20131211&quot;&gt;{{cite web |last=Cook |first=Jia-Rui c. |title=Clay-Like Minerals Found on Icy Crust of Europa |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-362 |date=11 Desember 2013 |work=Nasa |access-date=11 Desember 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200130044515/https://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-362 |archive-date=30 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Volgens die wetenskaplikes kan die teenwoordigheid van die minerale wees danksy ’n botsing met ’n [[asteroïde]] of [[komeet]].&lt;ref name=&quot;NASA-20131211&quot; /&gt;

=== Saturnus ===
Hoewel wetenskaplikes nie glo daar is lewe op [[Saturnus]] nie, is sy mane Titaan en Enkelados twee moontlike kandidate.

==== Titaan ====
[[Titaan (maan)|Titaan]], die grootste maan van Saturnus, is die enigste bekende maan met ’n betekenisvolle atmosfeer. Data van die [[Cassini-Huygens]]-sending het teorieë van ’n globale [[koolwaterstof]]oseaan weerlê, maar later die teenwoordigheid van vloeibare koolwaterstofmere in die poolstreke bespeur – dit was die eerste stabiele massas oppervlakvloeistof wat buite die Aarde ontdek is.&lt;ref&gt;[http://www.space.com/scienceastronomy/050913_titan_life.html SPACE.com&amp;nbsp;– Scientists Reconsider Habitability of Saturn's Moon&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.space.com/scienceastronomy/060728_titan_lake.html SPACE.com&amp;nbsp;– Lakes Found on Saturn's Moon Titan&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://saturn.jpl.nasa.gov/multimedia/images/image-details.cfm?imageID=2214 |title=Lakes on Titan, Full-Res: PIA08630 |date=24 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610204050/http://saturn.jpl.nasa.gov/multimedia/images/image-details.cfm?imageID=2214 |archive-date=10 Junie 2008 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=24 September 2014 }}&lt;/ref&gt; Die ontleding van die data het aspekte ontbloot van atmosferiese chemie naby die oppervlak wat ooreenstem met die hipotese (maar dit nie bewys nie) dat organismes op Titaan waterstof, [[asetileen]] en [[etaan]] gebruik en metaan produseer.&lt;ref name=methlife&gt;{{cite web|title=What is Consuming Hydrogen and Acetylene on Titan?|publisher=NASA/JPL|year=2010|accessdate=2010-06-06|url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2010-190|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012173157/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2010-190|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Molecular hydrogen in Titan's atmosphere: Implications of the measured tropospheric and thermospheric mole fractions|author=Darrell F. Strobel|journal=Icarus|volume=208|page=878|year=2010|doi=10.1016/j.icarus.2010.03.003|bibcode=2010Icar..208..878S|issue=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mckay&gt;{{cite journal|journal = Icarus|volume= 178|issue = 1|pages = 274–276|year= 2005|doi = 10.1016/j.icarus.2005.05.018|title = Possibilities for methanogenic life in liquid methane on the surface of Titan|author = McKay, C. P.; Smith, H. D.|bibcode=2005Icar..178..274M}}&lt;/ref&gt;

==== Enkelados ====
[[Enkelados]], nog ’n maan van Saturnus, het van die toestande wat nodig is vir lewe, soos geotermiese aktiwiteit en waterdamp, sowel as moontlike oseane onder sy ys wat dalk deur gety-effekte verhit word. Cassini het in 2005 koolstof, waterstof, stikstof en suurstof – alles sleutelelemente vir lewende organismes – bespeur tydens ’n verbyvlug deur een van Enkelados se geisers wat ys en gas uitspuit. Die temperatuur en digtheid van die uitgespuite stowwe het gedui op ’n warmer, wateragtige bron onder die oppervlak. Geen lewe is egter bespeur nie.&lt;ref name=&quot;news.discovery&quot;&gt;{{cite web |url=http://news.discovery.com/space/top-10-places-to-find-alien-life.html |title=Top 10 Places To Find Alien Life: Discovery News |publisher=News.discovery.com |date=8 Junie 2010 |access-date=13 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022144823/http://news.discovery.com/space/top-10-places-to-find-alien-life.html |archive-date=22 Oktober 2012 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

=== Klein hemelliggame ===
[[Ekstremofiel]]e kan moontlik ook op kleiner hemelliggame in die Sonnestelsel aangetref word. Fred Hoyle het voorgestel mikrobiese lewe kan op [[Komeet|komete]] voorkom.&lt;ref&gt;Hoyle, Fred, ''Evolution from Space'', Omni Lecture, Royal Institution, Londen, 12 Januarie 1982; ''Evolution from Space'' (1982) pp.&amp;nbsp;27–28 {{ISBN|0-89490-083-8}}; ''Evolution from Space: A Theory of Cosmic Creationism'' (1984) {{ISBN|0-671-49263-2}}&lt;/ref&gt;

== Wetenskaplike soektog ==
[[Lêer:Keplerspacecraft-20110215.jpg|duimnael|230px|Nasa se [[Kepler-ruimteteleskoop]], wat na eksoplanete soek.]]
Die wetenskaplike soektog na buiteaardse lewe geskied op ’n direkte en indirekte manier.

=== Direkte soektog ===
Wetenskaplikes soek direk na biospore in die Sonnestelsel deur middel van ondersoeke na Mars se oppervlak en die bestudering van [[Meteoroïde|meteoriete]] wat die Aarde getref het. In 2008 het [[Nasa]] en die [[Europese Ruimteagentskap]] (ESA) hul gesamentlike EJSM/Laplace-sending aangekondig wat ’n soektog na lewe op die maan Europa sou insluit.&lt;ref&gt;[http://opfm.jpl.nasa.gov/, &quot;Outer Planet Flagship Mission&quot;], &quot;Jet Propulsion Laboratory&quot;&lt;/ref&gt; In 2011 moes Nasa egter afskaal weens ’n gebrek aan geld. Daar is ’n moontlikheid dat ESA die projek in die toekoms alleen sal aanpak.&lt;ref&gt;[http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=48661, &quot;New approach for L-class mission candidates&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150113024537/http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=48661, |date=13 Januarie 2015 }}, &quot;ESA&quot;&lt;/ref&gt;

Nasa het wel in November 2011 die [[Mars-wetenskaplaboratorium]] (MSL) gelanseer wat ’n verkenningstuig, [[Curiosity-verkenningstuig|Curiosity]], op 6 Augustus 2012 op Mars laat land het.&lt;ref name=&quot;Gale Crater&quot;&gt;{{cite web |last1=Webster |first1=Guy |last2=Brown |first2=Dwayne |title=NASA's Next Mars Rover To Land At Gale Crater |date=22 Julie 2011 |publisher=NASA JPL |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2011-222#1 |access-date=22 Julie 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607022755/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2011-222 |archive-date=7 Junie 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gale Crater2&quot;&gt;{{cite web |last1=Chow |first1=Dennis |title=NASA's Next Mars Rover to Land at Huge Gale Crater |url=http://www.space.com/12394-nasa-mars-rover-landing-site-unveiled.html |date=22 Julie 2011 |publisher=Space.com |access-date=22 Julie 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025174128/https://www.space.com/12394-nasa-mars-rover-landing-site-unveiled.html |archive-date=25 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit is ontwerp om te soek na die moontlikheid van lewe (in die verlede en hede) met behulp van ’n verskeidenheid wetenskaplike instrumente.

Volgens die [[Gaia-hipotese]] sal enige planeet met ’n aansienlike mate van lewe ’n chemies onewewigtige atmosfeer hê. Dit is redelik maklik om dit van ’n afstand af vas te stel met behulp van [[spektroskopie]]. Aansienlike vooruitgang in die vermoë om lig van kleiner rotsagtige wêrelde naby hul ster te vind is egter nodig voor spektroskopiese metodes gebruik kan word om eksoplanete te ontleed.

Nasa het op 21 Februarie 2014 aangekondig hulle het ’n grootliks bygewerkte databasis vir die opsporing van [[Polikliniese aromatiese koolwaterstof|polikliniese aromatiese koolwaterstowwe]] (PAK's) in die heelal. Volgens wetenskaplikes kan meer as 20% van die [[koolstof]] in die heelal dalk verbind word met PAK's, wat moontlik aanvangsmateriale kan wees vir die vorming van lewe. Dit lyk of PAK's kort ná die [[Oerknal]] ontstaan het, wydverspreid in die heelal voorkom en verbind kan word met nuwe sterre en eksoplanete.&lt;ref name=&quot;NASA-20140221&quot;&gt;{{cite web |last=Hoover |first=Rachel |title=Need to Track Organic Nano-Particles Across the Universe? NASA's Got an App for That |url=http://www.nasa.gov/ames/need-to-track-organic-nano-particles-across-the-universe-nasas-got-an-app-for-that/ |date=21 Februarie 2014 |work=Nasa |access-date=22 Februarie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200510124801/https://www.nasa.gov/ames/need-to-track-organic-nano-particles-across-the-universe-nasas-got-an-app-for-that/ |archive-date=10 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Indirekte soektog ===
As daar ’n gevorderde buiteaardse gemeenskap is, is daar geen waarborg dat hulle inligting in die Aarde se rigting sal uitstuur of dat die inligting as sodanig deur die mens erken sal word nie. Die tyd wat nodig is vir ’n sein om deur die heelal te trek, beteken ook dat enige sein wat wel bespeur word (of nie), uit die verre verlede kom.

Projekte soos [[SETI]] voer enorme soektogte uit na radioaktiwiteit wat die bestaan van buiteaardse lewe kan bevestig. Daar is ook voorstelle dat buiteaardse wesens gepulseerde en aaneenlopende [[laser]]seine in die sigbare sowel as infrarooispektrum kan uitstuur.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.coseti.org/ |publisher=The Columbus Optical SETI Observatory |title=The Search for Extraterrestrial Intelligence (SETI) in the Optical Spectrum |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022060115/http://www.coseti.org/ |archive-date=22 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=24 September 2014 }}&lt;/ref&gt; Laserseine het die voordeel dat hulle nie in die [[interstellêre medium]] sal &quot;smeer&quot; nie en dalk voordeliger sal wees vir kommunikasie tussen die sterre. Terwyl kommunikasietegnieke soos die uitstuur van laserseine en interstellêre vlugte ernstig ondersoek is en wel uitvoerbaar kan wees, sal dit nie kostedoeltreffend wees nie.

Sommige wetenskaplikes het selfs al voorgestel dat gevorderde beskawings kunsmatige [[swartkolk]]e sal kan skep as ’n energiebron of ’n manier om van afval ontslae te raak. Hulle stel voor die waarneming van ’n swartkolk met ’n massa van minder as 3,5 [[sonmassa]]s (die teoretiese perk vir ’n natuurlike swartkolk) sal ’n bewys wees van ’n buiteaardse beskawing.&lt;ref&gt;Ray Villard, [http://news.discovery.com/space/super-civilizations-might-live-off-black-holes-110430.html &quot;Super-Civilizations Might Live Off Black Holes&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113174123/http://news.discovery.com/space/super-civilizations-might-live-off-black-holes-110430.html |date=13 November 2012 }}, &quot;Discovery News&quot;&lt;/ref&gt;

=== Eksoplanete ===
Sterrekundiges soek ook na [[Eksoplaneet|eksoplanete]] wat lewe sal kan onderhou, veral in die [[bewoonbare sone]] van sterre waar toestande geskik is vir vloeibare water om voor te kom.&lt;ref name=&quot;Earth-likeplanet1&quot;&gt;{{cite web |url=http://planet.iap.fr/OB05390.news.html |date=25 Januarie 2006 |title=Discovery of OGLE 2005-BLG-390Lb, the first cool rocky/icy exoplanet |work=IAP.fr |postscript=&lt;!--None--&gt; |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190118163536/http://planet.iap.fr/OB05390.news.html |archive-date=18 Januarie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GlieseSpace&quot;&gt;[http://www.space.com/scienceastronomy/070424_hab_exoplanet.html SPACE.com&amp;nbsp;– Major Discovery: New Planet Could Harbor Water and Life&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; Huidige radiowaarnemingsmetodes is onvoldoende vir so ’n soektog. Teleskope van die toekoms behoort die vermoë te hê om planete om nabygeleë sterre waar te neem om so die teenwoordigheid van lewe – óf direk óf deur spektrografie – te onthul, asook sleutelinligting soos die teenwoordigheid van vrye suurstof in ’n planeet se atmosfeer.

Sommige wetenskaplikes glo [[Alpha Centauri]], die naaste [[veelvoudige ster]] aan die Aarde, kan planete hê waar lewe moontlik is.&lt;ref&gt;[http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1997AJ....113.1445W 1997AJ 113.1445W Page 1445&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Kepler22b-artwork.jpg|duimnael|links|’n Kunstenaarsvoorstelling van Kepler-22b.]]
Op 24 April 2007 het wetenskaplikes by die Europese Suidelike Sterrewag in La Silla, [[Chili]], gesê hulle het die eerste aardagtige eksoplaneet ontdek. Die planeet, bekend as Gliese&amp;nbsp;581&amp;nbsp;c, se wentelbaan is in die bewoonbare sone van sy moederster, [[Gliese 581]], ’n [[rooidwerg]] sowat 20,5&amp;nbsp;[[ligjare]] van die Aarde af. Daar is aanvanklik geglo die planeet het vloeibare water, maar onlangse rekenaarsimulasies van Gliese&amp;nbsp;581&amp;nbsp;c se klimaat deur Werner von Bloh en sy span by die Duitse Instituut vir Klimaatimpaknavorsing dui daarop dat [[koolstofdioksied]] en [[metaan]] in die atmosfeer ’n weghol-[[kweekhuiseffek]] skep. Dit sal die planeet verhit tot oor die [[kookpunt]] van water (100&amp;nbsp;°C), en dus sal lewe onwaarskynlik wees. Wetenskaplikes konsentreer nou op [[Gliese 581#Gliese 581d: Die eerste planemo wat by Gliese 581 ontdek is|Gliese&amp;nbsp;581&amp;nbsp;d]], wat net buite die ster se tradisionele bewoonbare sone lê.&lt;ref name=&quot;Hopes Dim for life on distant planet&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.usatoday.com/tech/science/space/2007-06-18-earthlike-planet-questioned_N.htm |work=USA Today |title=Hopes dim for life on distant planet |date=18 Junie 2007 |access-date=2 Mei 2010 |first=Ker |last=Than |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100413105250/http://www.usatoday.com/tech/science/space/2007-06-18-earthlike-planet-questioned_N.htm |archive-date=13 April 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; In Mei 2011 het navorsers voorspel die planeet val nie net in die bewoonbare sone nie, maar is groot genoeg vir ’n stabiele atmosfeer van koolstofdioksied en &quot;warm genoeg om oseane, wolke en reën te hê&quot;, volgens die Franse Nasionale Sentrum vir Wetenskaplike Navorsing.&lt;ref&gt;{{cite web |author=View all 26 comments Leave a comment |url=http://www.newser.com/story/118825/gliese-581d-identified-as-habitable-exoplanet.html |title=Scientists ID 'Habitable' Exoplanet — New model suggests Gliese 581D a likely candidate for life |publisher=Newser.com |date=18 Mei 2011 |access-date=13 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426105205/https://www.newser.com/story/118825/gliese-581d-identified-as-habitable-exoplanet.html |archive-date=26 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In Desember 2011 het Nasa bevestig dat [[Kepler-22b]], wat 600&amp;nbsp;ligjare van die Aarde af is en ’n radius van 2,4 keer dié van die Aarde het, moontlik die naaste aan die Aarde kom wat betref grootte en temperatuur.&lt;ref name=&quot;bbc20111205&quot;&gt;{{cite news |title=Kepler 22-b: Earth-like planet confirmed |url=http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-16040655 |publisher=BBC |access-date=5 Desember 2011 |date=5 Desember 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200507193218/https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-16040655 |archive-date=7 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NASA20111205_2011_373&quot;&gt;{{cite news |work=Nasa-nuusvrystelling |title=NASA's Kepler Confirms Its First Planet In Habitable Zone |date=5 Desember 2011 |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2011-373 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120505032958/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2011-373 |archive-date=5 Mei 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Sedert 1992 is 'n paar duisend eksoplanete in die [[Melkweg]] ontdek. ({{Eksoplaneetgetal|vol}}) en dit sal in die komende jare na verwagting grootliks toeneem.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.space.com/15160-alien-planet-kepler-mission-2016.html |title=NASA Extends Planet-Hunting Kepler Mission Through 2016 |work=Space.com |first=Mike |last=Wall |date=4 April 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200421110454/https://www.space.com/15160-alien-planet-kepler-mission-2016.html |archive-date=21 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Hulle grootte wissel van aardgrootte-planete tot planete groter as Jupiter. Omdat die [[Kepler-ruimteteleskoop]] drie [[Oorgang (sterrekunde)|oorgange]] van ’n planeet voor sy ster moet waarneem om dit as ’n kandidaat-eksoplaat te bevestig, kon dit nog net planete identifiseer wat teen ’n redelike vinnige tempo om hul sterre wentel. Ondanks dié suksesse beteken die metode van oorgang wat Kepler gebruik dat planete se wentelbaan teen ’n klein [[Baanhelling|inklinasie]] tot die siglyn van die waarnemer moet wees – dit beteken die moontlikheid om ’n planeet van die Aarde se grootte en wentelradius om ’n verafgeleë ster te ontdek is net 0,47%. Die getal planete wat Kepler kan opspoor, is dus net ’n klein deeltjie van die planete wat in die Melkweg kan bestaan.&lt;ref&gt;[http://kepler.nasa.gov/Science/about/characteristicsOfTransits/ &quot;Kepler: A Search for Habitable Planets&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130219033119/http://kepler.nasa.gov/Science/about/characteristicsOfTransits/ |date=19 Februarie 2013 }}, &quot;NASA Ames Research Center&quot;&lt;/ref&gt;

== Die Drake-vergelyking ==
Dr. Frank Drake, ’n sterrekundige en astrofisikus van die Universiteit van Kalifornië in [[Santa Cruz]] het in 1961 die Drake-vergelyking geskep. Hierdie omstrede vergelyking skat die getal intelligente beskawings in die Melkweg op grond van die volgende faktore:

[[Lêer:Dr. Frank Drake.jpg|duimnael|140px|Dr. Frank Drake]]
: &lt;math&gt;N = R^{*} ~ \times ~ f_{p} ~ \times ~ n_{e} ~ \times ~ f_{l} ~ \times ~ f_{i} ~ \times ~ f_{c} ~ \times ~ L&lt;/math&gt;

Dit is:
:: ''R*'' = Die tempo van vorming van sterre in die Melkweg.
:: ''f&lt;sub&gt;p&lt;/sub&gt;'' = Die deel van dié sterre met planete.
:: ''n&lt;sub&gt;e&lt;/sub&gt;'' = Die getal aardagtige planete.
:: ''f&lt;sub&gt;l&lt;/sub&gt;'' = Die deel van dié planete waar lewe ontwikkel het.
:: ''f&lt;sub&gt;i&lt;/sub&gt;'' = Die deel van dié planete waar intelligente lewe ontwikkel het.
:: ''f&lt;sub&gt;c&lt;/sub&gt;'' = Die deel van dié planete met moontlike beskawings wat kan kommunikeer.
:: ''L'' = Die gemiddelde lewensduur van beskawings wat moontlik kan kommunikeer.

Kritiek op die Drake-vergelyking was hoofsaaklik dat dit op gissings berus; dus kan dit nie gebruik word om tot enige werklike gevolgtrekking te kom nie.&lt;ref&gt;{{cite book |author= Jack Cohen en Ian Stewart |title=Evolving the Alien |publisher=John Wiley and Sons, Inc., Hoboken, NJ |year=2002}} Hoofstuk 6, ''What does a Martian look like?''&lt;/ref&gt; Die vergelyking was egter nie bedoel as wetenskaplike feite nie, maar as ’n manier om dialoog oor hierdie onderwerpe aan te wakker. Dan val die fokus op hoe om dit eksperimenteel op te volg. Drake het juis die vergelyking geformuleer as ’n besprekingsagenda op ’n ruimtekonferensie.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.planetary.org/explore/topics/seti/seti_history_07.html |first=Amir |last=Alexander |title=The Search for Extraterrestrial Intelligence: A Short History — Part 7: The Birth of the Drake Equation |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304215129/http://www.planetary.org/explore/topics/seti/seti_history_07.html |archive-date=4 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Drake het die vergelyking gebruik om te skat dat daar sowat 10&amp;nbsp;000 planete in die Melkweg is wat intelligente lewe bevat met die moontlike vermoë om met die Aarde te kommunikeer.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/970924.html |title=The Drake Equation |access-date=5 Februarie 2008 |last=Boyd |first=Padi |work=Imagine the Universe |publisher=NASA |quote=Frank Drake's own current estimate puts the number of communicating civilizations in the galaxy at 10,000 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140812121819/http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/970924.html |archive-date=12 Augustus 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Gebaseer op waarnemings van die [[Hubble-ruimteteleskoop]], is daar minstens 125&amp;nbsp;miljard [[sterrestelsel]]s in die [[sigbare heelal]]. Daar word geskat minstens 10% van alle sonagtige sterre het planete,&lt;ref name=&quot;marcyprogth05&quot;&gt;{{cite journal | author=Marcy, G.; Butler, R.; Fischer, D. | title=Observed Properties of Exoplanets: Masses, Orbits and Metallicities | journal=Progress of Theoretical Physics Supplement | year=2005 | volume=158 | issue= | pages=24–42 | url=http://ptp.ipap.jp/link?PTPS/158/24 | doi=10.1143/PTPS.158.24 | arxiv=astro-ph/0505003 | bibcode=2005PThPS.158...24M | access-date=24 September 2014 | archive-date= 2 Oktober 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081002085400/http://ptp.ipap.jp/link?PTPS%2F158%2F24 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; en dus is daar 6,25×10&lt;sup&gt;18&lt;/sup&gt; sterre met planete in die sigbare heelal. As ’n mens aanneem net een uit elke miljard sterre het planete met lewe, sal daar 6,25×10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; (6,25&amp;nbsp;miljard) planeetstelsels in die sigbare heelal wees wat lewe kan onderhou.

Die oënskynlike weerspreking tussen die hoë skattings van planete wat lewe kan onderhou en die gebrek aan bewyse daarvoor&lt;ref name='Vinn2014'&gt;{{cite journal
 | doi = 
 | title = Potential incompatibility of inherited behavior patterns with civilization
 | year = 2014
 | author = Vinn, O
 | journal = PublishResearch
 | volume = 
 | pages = 1–3
 | url = http://www.publishresearch.com/publication/203
 | accessdate = 2014-03-05
 | archive-date = 2014-03-05
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140305193457/http://www.publishresearch.com/publication/203
 | url-status = dead
 }}&lt;/ref&gt; of kontak met hulle, staan bekend as die [[Fermi-paradoks]].

== Kulturele impak ==
=== Antieke en Middeleeuse idees ===
[[Lêer:Nuremberg1561.jpg|duimnael|280px|In 1561 was daar in [[Neurenberg]], [[Duitsland]], massa-waarnemings van lugverskynsels of VVV's.]]
In antieke tye is algemeen aanvaar die kosmos bestaan uit &quot;baie wêrelde&quot; wat deur intelligente, niemenslike lewensvorme bewoon word, maar hierdie &quot;wêrelde&quot; was [[mitologie]]s van aard en nie geskoei op die heliosentriese begrip van die [[Sonnestelsel]] of die idee dat die Son net een van baie sterre is nie.&lt;ref&gt;[http://solar-center.stanford.edu/FAQ/Qsunasstar.html ''Who discovered that the Sun was a Star?''] Stanford Solar Center.&lt;/ref&gt; ’n Voorbeeld is die 14 [[Loka]] van die [[Hindoe]]-kosmologie of die [[Nege Wêrelde]] van die [[Oud-Noors]]e mitologie.

Die [[Son]] en [[Maan]] is dikwels beskou as bewoonde wêrelde in so ’n konteks, of as die voertuie (strydwaens of bote) van die gode, soos dié van die songod [[Ra]] in die [[Egiptiese mitologie]].

[[Boeddhisme|Boeddhiste-]] en Hindoe-oortuigings van eindeloos herhalende siklusse van die lewe wat &quot;Samsara&quot; genoem is, het gelei tot beskrywings van veelvoudige wêrelde en die geloof dat daar baie heelalle is.

Volgens die [[Jood]]se [[Talmoed]] is daar minstens 18&amp;nbsp;000 ander wêrelde, maar min inligting word verskaf oor die aard daarvan en of hulle fisiek of spiritueel is. In die 18de eeu is geglo buiteaardse wesens bestaan en dat van hulle intelligent is, asook dat hulle sal verskil van mense &quot;net soos wat seediere verskil van landdiere&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ohr.edu/ask_db/ask_main.php/318/Q1/ |publisher=ohr.edu |title=Star Struck, a letter to a Rabbi |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426105242/https://ohr.edu/ask_db/ask_main.php/318/Q1/ |archive-date=26 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.torah.org/features/secondlook/extraterrestrial.html |publisher=torah.org |title=Extraterrestrial life |first=Rabbi Aryeh |last=Kaplan |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325031414/http://www.torah.org/features/secondlook/extraterrestrial.html |archive-date=25 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all |access-date=25 September 2014 }}&lt;/ref&gt;

Toe die [[Christendom]] deur die Weste versprei, is die [[Ptolemeïese Ryk|Ptolemeïese]] oortuiging van geosentriese kosmologie (dat die [[Aarde]] die middelpunt van die heelal is), wyd aanvaar en hoewel die kerk nooit ’n amptelike verklaring oor die kwessie van buiteaardse lewe uitgereik het nie, was die oortuiging dat dit ’n dwaalleer is. In 1277 het die biskop van [[Parys]] wel gesê God &quot;kon&quot; meer as een wêreld geskep het (vanweë sy almag). Oortuigings dat buiteaardse lewe bestaan, was egter skaars.

=== Vroegmoderne tydperk ===
[[Lêer:Giordano Bruno.jpg|duimnael|links|160px|Giordano Bruno.]]
Denkrigtings het verander met die uitvinding van [[Teleskoop|teleskope]] en die [[Koperniese Rewolusie|Koperniese aanslag]] op geosentriese kosmologie. Toe dit eers duidelik word die Aarde is net een van tallose hemelliggame in die heelal, het die teorie van buiteaardse lewe ’n onderwerp van bespreking in die wetenskapgemeenskap geword. Die bekendste vroegmoderne voorstander van sulke idees was die Italiaanse filosoof [[Giordano Bruno]], wat in die 16de eeu gemeen het daar is ’n oneindige heelal waarin elke ster deur sy eie planeetstelsel omring word. Hy het geskryf die ander wêrelde &quot;het nie minder deug of ’n ander aard as ons Aarde nie&quot; en dat dit nes die Aarde &quot;diere en bewoners bevat&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.positiveatheism.org/hist/brunoiuw0.htm#IUW0III |title=Giordano Bruno: On the Infinite Universe and Worlds (De l'Infinito Universo et Mondi) Introductory Epistle: Argument of the Third Dialogue |access-date=25 September 2014 |archive-date=13 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141013120648/http://www.positiveatheism.org/hist/brunoiuw0.htm#IUW0III |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

In [[Barok]]-letterkunde soos ''Die State en Ryke van die Maan'' deur [[Cyrano de Bergerac]], is buiteaardse beskawings uitgebeeld as humoristiese of ironiese parodieë op die Aardse lewe.

Die moontlikheid van buiteaardse lewe het ’n onderwerp van gissings gebly namate wetenskaplike ontdekkings toegeneem het. [[William Herschel]], die ontdekker van [[Uranus (planeet)|Uranus]], was een van die [[sterrekundige]]s van die 18de en 19de eeu wat oortuig daarvan was dat die Sonnestelsel, en dalk ander sterrestelsels, wel buiteaarde lewe het. Ander bekendes uit dié tyd wat met hom saamgestem het, sluit in [[Immanuel Kant]] en [[Benjamin Franklin]]. Tydens die hoogtepunt van die [[Verligting]] is selfs die Son en Maan beskou as kandidate vir buiteaardse lewe.

=== 19de eeu ===
Bespiegelings oor lewe op [[Mars (planeet)|Mars]] het in die laat 19de eeu toegeneem ná die teleskopiese waarneming deur sommige mense van oënskynlike [[Mars-kanaal|Mars-kanale]] – iets wat later optiese illusies blyk te gewees het. Desondanks het die Amerikaanse sterrekundige [[Percival Lowell]] in 1895 sy boek ''Mars'' gepubliseer, gevolg deur ''Mars and its Canals'' in 1906, waarin hy voorstel die kanale is die werk van ’n uitgestorwe beskawing.&lt;ref&gt;''Is Mars habitable? A critical examination of Professor Percival Lowell's book &quot;Mars and its canals''.&quot;, ’n ander verduideliking, deur Alfred Russel Wallace, F.R.S., etc. Londen, Macmillan and co., 1907.&lt;/ref&gt; Dit het daartoe gelei dat die Britse skrywer [[H.G. Wells]] ''The War of the Worlds'' in 1897 geskryf het, waarin hy vertel van ’n inval van die Aarde deur Mars-bewoners wat vlug weens die planeet se opdroging.

Spektroskopiese ontledings van Mars het in 1894 in alle erns begin nadat die Amerikaanse sterrekundige William Wallace Campbell bewys het Mars se atmosfeer bevat nie water of suurstof nie.&lt;ref name=&quot;chambers&quot;&gt;{{Cite book|first=Paul|last=Chambers|title=Life on Mars; The Complete Story|place=London|publisher=Blandford|year=1999|doi=|isbn=0-7137-2747-0}}&lt;/ref&gt; Teen 1909 het beter teleskope en die beste posisie van Mars sedert 1877 ’n besliste einde gebring aan die kanaalhipotese.

[[Wetenskapsfiksie]] het in die laat 19de eeu ontwikkel, hoewel dit nie toe so genoem is nie. [[Jules Verne]] se ''Around the Moon'' (1870) het ’n bespreking bevat oor die moontlikheid van lewe op die Maan, maar met die slotsom dat dit verlate is. Stories met buiteaardse wesens word onder meer gevind in Garrett P. Serviss se ''Edison's Conquest of Mars'' (1897). ''The War of the Worlds'' deur H.G. Wells is in 1898 gepubliseer en hierna het die idee van die verowering van die Aarde deur Mars-bewoners in die 20ste-eeuse popkultuur posgevat.

=== 20ste eeu ===
[[Lêer:The Sounds of Earth Record Cover - GPN-2000-001978.jpg|180px|duimnael|links|Die [[Voyager Goue Plaat|Goue Plaat]] is in die 1977-ruimtetuie [[Voyager 1]] en [[Voyager 2]] geplaas in die hoop dat intelligente wesens dit sal vind.]]
[[Lêer:Arecibo message.svg|100px|duimnael|Die [[Arecibo-boodskap]] is ’n digitale boodskap wat in 1974 na die [[sterreswerm]] [[M13]] gestuur is.]]
In 1938 was daar ’n opskudding oor ’n radiodrama-weergawe van Wells se roman oor die Amerikaanse CBS-radionetwerk omdat dit glo by baie mense die indruk gewek het dat ’n werklike inval deur Mars-bewoners plaasvind.

Ná die [[Roswellvoorval]] in 1947 het [[VVV]]-teorieë oor die teenwoordigheid van buiteaardse wesens ’n algemene verskynsel in [[Amerika]] geword in die laat 1940's en tydens die begin van die [[Ruimtewedloop|ruimte-eeu]] in die 1950's, en daar was ’n groot toename in VVV-waarnemings. Die term VVV self het in 1952 ontstaan toe die idee van &quot;vlieënde pierings&quot; gewild geword het.

Die oortuiging dat feitlik alle hemelliggame bewoon word, is getemper toe satelliete in die middel van die 20ste eeu ander liggame in die Sonnestelsel begin besoek, en teen die 1970's het die geloof in VVV's deel geword van randkulture wat verbind is met die [[paranormale]], [[New Age-beweging]] ens. ’n Paar VVV-godsdienste het in die 1950's en 1970's ontstaan en van hulle, soos [[Sciëntologie]] (in 1953 gestig) en [[Raëlisme]] (in 1974 gestig), is steeds aktief.

Aan die wetenskaplike front is die moontlikheid van lewe op die Maan in die 1960's finaal die nekslag toegedien en in die 1970's het dit duidelik geword die meeste ander hemelligame in die Sonnestelsel huisves nie hoogs ontwikkelde lewe nie, hoewel die vraag of daar primitiewe lewe is, steeds relevant is. In die 1980's het Carl Sagan, Bruce Murray en Louis Friedman die Amerikaanse Planetary Society gestig, deels as ’n werktuig vir [[SETI]]-ondersoeke, en sedert die 1990's duur ’n soeke na radioseine uit die ruimte voort.

=== Onlangse geskiedenis ===
Die onvermoë van die SETI-program om ná dekades intelligente radioseine op te spoor het minstens gedeeltelik ’n demper geplaas op die optimisme van die begin van die ruimte-eeu. SETI is egter nie ’n aaneenlopende soektog na uitsluitlik radioseine nie; dit gebruik die bronne en mannekrag wat dit kan wanneer dit kan. Die program soek ook op ’n gegewe tyd na ’n beperkte reeks [[frekwensie]]s.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.crichton-official.com/speeches/speeches_quote04.html |publisher=crichton-official.com |title=Aliens Cause Global Warming |first=Michael |last=Crichton |date=17 Januarie 2003 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070611005434/http://www.crichton-official.com/speeches/speeches_quote04.html |archive-date=11 Junie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In 2000 het die [[geoloog]] en [[paleontoloog]] Peter Ward en die [[astrobiologie|astrobioloog]] Donald Brownlee ’n boek gepubliseer met die naam ''Rare Earth: Why Complex Life is Uncommon in the Universe''.&lt;ref&gt;[http://www.amazon.com/dp/0387987010 Amazon.com: Rare Earth: Why Complex Life is Uncommon in the Universe: Books: Peter Ward, Donald Brownlee&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; Daarin bespreek hulle die [[Seldsame Aarde-hipotese]] en beweer hulle aardagtige lewe is seldsaam in die heelal, terwyl [[bakterie|mikrobiese lewe]] algemeen voorkom. Ward en Brownlee erken daar kan [[evolusie]] op ander planete voorkom wat nie gebaseer is op lewensnoodsaaklike aardse eienskappe (soos [[DNS]] en [[koolstof]]) nie. Die moontlikheid van mikrobiese lewe in die ruimte is nie so omstrede onder wetenskaplikes nie, maar daar is nog geen direkte bewyse gevind dat dit wel bestaan nie. Daar is wel indirekte bewyse vir die bestaan van primitiewe lewe op Mars, maar die gevolgtrekkings wat van sulke bewyse afgelei moet word, is omstrede.

Die teoretiese fisikus [[Stephen Hawking]] het in 2010 gemaan dat die mens nie buiteaardese wesens moet probeer kontak nie. Hy het gewaarsku sulke wesens kan die Aarde plunder vir lewensbronne. Hy het gesê dit kan wees soos toe [[Christopher Columbus|Columbus]] in [[Amerikas|Amerika]] geland het, wat tot nadeel gestrek het van die [[inheemse volke]].&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8642558.stm |work=BBC News |title=Hawking warns over alien beings |date=25 April 2010 |access-date=2 Mei 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200405081734/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8642558.stm |archive-date=5 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Wetenskaplikes by Nasa en die Penn-staatsuniversiteit het in April 2011 ’n artikel gepubliseer waarin hulle die vraag behandel: Sal kontak met buiteaardse wesens voordelig of nadelig vir die mens wees? Daarin word positiewe, negatiewe en neutrale scenario's bespreek.&lt;ref&gt;Baum, Seth; Haqq-Misra, Jacob; Domagal-Goldman, Shawn. [http://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/1104/1104.4462.pdf &quot;Would Contact with Extraterrestrials Benefit or Harm Humanity? A Scenario Analysis&quot;], ''Acta Astronautica, 2011, 68 (11-12):2014-2129'', 22 April 2011, URL besoek op 18 Augustus 2011.&lt;/ref&gt;

Op 17 April 2014 is die ontdekking aangekondig van die aardgrootte-[[eksoplaneet]] [[Kepler-186f]], sowat 500&amp;nbsp;ligjare van die Aarde af.&lt;ref name=&quot;NYT-20140417&quot;&gt;{{cite news |last=Chang |first=Kenneth |title=Scientists Find an 'Earth Twin', or Maybe a Cousin |url=http://www.nytimes.com/2014/04/18/science/space/scientists-find-an-earth-twin-or-maybe-a-cousin.html |date=17 April 2014 |work=New York Times |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009121850/https://www.nytimes.com/2014/04/18/science/space/scientists-find-an-earth-twin-or-maybe-a-cousin.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit is die eerste planeet met min of meer dieselfde radius as die Aarde wat in die [[bewoonbare sone]] van sy ster ontdek is en daar is ’n hipotese dat water op sy oppervlak voorkom.

==Sien ook==
* [[Planetêre bewoonbaarheid]]
* [[Geskiedenis van die Aarde]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Verdere leesstof ==
{{refbegin}}
* {{cite book |last=Baird |first=John C. |year=1987 |title=The Inner Limits of Outer Space: A Psychologist Critiques Our Efforts to Communicate With Extraterrestrial Beings |location= Hannover |publisher=University Press of New England |isbn=0-87451-406-1}}
* {{cite book |last1=Cohen |first1=Jack |last2=Stewart |first2=Ian |year=2002 |title=Evolving the Alien: The Science of Extraterrestrial Life |publisher=Ebury Press |isbn=0-09-187927-2}}
* {{cite book |last=Crowe |first=Michael J. |title=The Extraterrestrial Life Debate, 1750–1900 |publisher=Cambridge |year=1986 |isbn=0-521-26305-0}}
* {{cite book |last=Crowe |first=Michael J. |title=The extraterrestrial life debate Antiquity to 1915: A Source Book |publisher=University of Notre Dame Press |year=2008 |isbn=0-268-02368-9}}
* {{cite book |last=Dick |first=Steven J. |title=Plurality of Worlds: The Extraterrestrial Life Debate from Democratis to Kant |publisher=Cambridge |year=1984}}
* {{cite book |last=Dick |first=Steven J. |title=The Biological Universe: The Twentieth Century Extraterrestrial Life Debate and the Limits of Science |publisher=Cambridge |year=1996 |isbn=0-521-34326-7}}
* {{cite book |last=Dick |first=Steven J. |title=Life on Other Worlds: The 20th Century Extraterrestrial Life Debate |publisher=Cambridge |year=2001 |isbn=0-521-79912-0}}
* {{cite book |last=Goldsmith |first=Donald |year=1997 |title=The Hunt for Life on Mars |location=New York |publisher=A Dutton Book |isbn=0-525-94336-6}}
* {{cite book |last=Lemnick |first=Michael T. |year=1998 |title=Other Worlds: The Search for Life in the Universe |location=New York |publisher=A Touchstone Book}}
* {{cite book |last1=Sagan |first1=Carl |first2=I. S. |last2=Shklovskii |title=Intelligent Life in the Universe |publisher=Random House |year=1966}}
* {{cite book |last=Sagan |first=Carl |title=Communication with Extraterrestrial Intelligence |publisher=MIT Press |year=1973 |isbn=0-262-19106-7}}
{{refend}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.rfreitas.com/Astro/ResolvingFermi1983.htm Extraterrestrial Intelligence in the Solar System: Resolving the Fermi Paradox] deur Robert A. Freitas jr.
* [http://www.pbs.org/lifebeyondearth/index.html ''PBS: Life Beyond Earth''] ’n rolprent deur Timothy Ferris
* [http://www.pbs.org/exploringspace/ ''PBS: Exploring Space&amp;nbsp;– The Quest for Life''] deur Scott Pearson
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4728228.stm Top stars picked in alien search], van BBC News
* {{cite web |publisher=physics.org |title=Is it true that there could be intelligent life out there? |url=http://www.physics.org/facts/sand-et.asp |accessdate=2 November 2012}}
* [https://webcast.stsci.edu/webcast/detail.xhtml?talkid=4006 Minerals and the Origins of Life] (Robert Hazen, Nasa) (video, 60&amp;nbsp;m, April 2014).
* {{Commons-kategorie inlyn|Aliens|Buiteaardse wesens}}
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Extraterrestrial life|Engelse Wikipedia]]

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Buiteaardse lewe| ]]</text>
      <sha1>4cejcmnrb0zhcxkghcfo0zhz6rn6ewz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chronologie van die heelal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95654</id>
    <revision>
      <id>2921386</id>
      <parentid>2860530</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:35:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18942" sha1="8c8a1z4svazhwboo0skqmrgi3rtyho2" xml:space="preserve">[[Lêer:Reion diagram af.jpg|duimnael|290px|Die diagram wys die chronologie van die heelal.]]

Hierdie '''chronologie van die heelal''' beskryf die geskiedenis en toekoms van die [[heelal]] aan die hand van die [[Oerknal]]teorie, die wetenskaplike model wat die ontstaan van die heelal volgens die [[algemene relatiwiteitsteorie]] verduidelik.

Die oomblik dat die heelal vermoedelik skielik vanuit ’n uiters klein punt, of [[Singulariteit (sterrekunde)|singulariteit]], begin uitsit het, is bekend as die Oerknal. Vanaf 2013 word dié tydstip beskou as 13,798 ± 0,037&amp;nbsp;miljard jaar gelede.&lt;ref name='planck_cosmological_parameters'&gt;{{cite journal | arxiv=1303.5076 | title=Planck 2013 results. XVI. Cosmological parameters | author=Planck collaboration | journal=Submitted to Astronomy &amp; Astrophysics | date=2013|bibcode = 2014A&amp;A...571A..16P | doi=10.1051/0004-6361/201321591}}&lt;/ref&gt; Die evolusie van die heelal kan in drie fases verdeel word.

== Baie vroeë heelal ==
{{Natuurtydlyn}}
=== Planck-tydperk ===
: ''Tot 10&lt;sup&gt;-43&lt;/sup&gt; sekonde ná die Oerknal''
Die Planck-tydperk lui die geboorte van die heelal in. In dié tyd bestaan die vier [[basiese natuurkrag]]te ([[sterk kernkrag]], [[Elektromagnetisme|elektromagnetiese krag]], [[swak kernkrag]] en [[swaartekrag]]) nog nie. Volgens die [[algemene relatiwiteitsteorie]] het die hele heelal ontstaan uit een baie klein punt, of singulariteit.

Alle idees oor dié tyd is spekulatief. Heelwat ander modelle bestaan wat grootliks van die Oerknaltoerie verskil.

=== Groot verenigingstydperk ===
: ''Tussen 10&lt;sup&gt;-43&lt;/sup&gt; en 10&lt;sup&gt;-36&lt;/sup&gt; sekonde ná die Oerknal''&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;B. Ryden (2003) – ''Introduction to Cosmology'', Addison-Wesley, p. 196&lt;/ref&gt;
In dié tydperk, wat volg op die Planck-tydperk, skei swaartekrag van die ander basiese natuurkragte, terwyl die ander verenig bly. Die vroegste [[elementêre deeltjie]]s en [[antideeltjie]]s ontstaan.

=== Elektroswak tydperk ===
: ''Van 10&lt;sup&gt;-36&lt;/sup&gt; tot 10&lt;sup&gt;-12&lt;/sup&gt; sekonde ná die Oerknal''
In dié tydperk splits die sterk kernkrag af van die elektrokernkrag en is daar altesaam drie basiese natuurkragte. Ook die oorgang vind plaas van die vakuum na die toestand waarin deeltjes hul [[rusmassa]] kry.

=== Uitdyingstydperk ===
: ''Tot 10&lt;sup&gt;-32&lt;/sup&gt; sekonde ná die Oerknal''
Dié tydperk word veroorsaak deur die skeiding van die sterk kernkrag. Die heelal ondergaan ’n uiters vinnige uitdying.

== Vroeë heelal ==
=== Kwarktydperk ===
: ''Van 10&lt;sup&gt;-12&lt;/sup&gt; tot 10&lt;sup&gt;-6&lt;/sup&gt; sekonde ná die Oerknal''
[[Kwark]]e, [[elektron]]e en [[neutrino|neutrino's]] vorm in groot getalle toe die heelal afkoel tot onder 10&amp;nbsp;biljard grade&amp;nbsp;C.

Die vier basiese natuurkragte neem hul huidige vorm aan. [[Kwark]]e en antikwarke vernietig mekaar by kontak, maar in ’n proses bekend as [[bariogenese]] oorleef ’n oorskot kwarke.

=== Hadrontydperk ===
: ''Van 10&lt;sup&gt;-6&lt;/sup&gt; tot 1 sekonde ná die Oerknal''
Die temperatuur van die heelal koel af tot sowat 1&amp;nbsp;biljoen grade&amp;nbsp;C. [[Hadron]]e, insluitende [[barion]]e soos [[proton]]e en [[neutron]]e, vorm. Oorblyfsels van hierdie oorgang is sekere soorte [[donker materie]] (aksione, [[swartkolk]]e). Dit kon ook die materie ’n nie-homogene struktuur gegee het, wat van invloed was by die latere vorming van [[atoomkern]]s.

=== Leptontydperk ===
: ''Van 1 sekonde tot 3 minute ná die Oerknal''
Die meeste (maar nie alle) hadrone en antihadrone vernietig mekaar aan die einde van die hadrontydperk. Neutrone en protone kan nie meer ongehinderd in mekaar oorgaan nie. Die belangrikste gevolg hiervan is dat daar ongeveer sewe keer soveel protone as neutrone is, wat weer tot gevolg het dat die heelal grotendeels uit waterstof bestaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.knowledgetreeproject.org/beginningweb.htm |title=The Timescale of Creation |access-date=16 Januarie 2015 |archive-date=28 Julie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090728123714/http://www.knowledgetreeproject.org/beginningweb.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die talryke agtergrondneutrino's wat sedertdien sonder wisselwerkings op ons toestroom, kry nou hul digtheid. [[Lepton]]e (soos [[elektron]]e) en antileptonen (soos [[positron]]e) oorheers die massa van die heelal. Verskillende moontlike vorme van donker materie onttrek hulle in dié stadium aan die wisselwerkings met normale materie.

Kort daarna vind die laaste groot vernietiging van antimaterie plaas: elektrone en positrone verplaas hul hitte na die agtergrondfotone, wat daardeur nou effens meer energie het as neutrino's.

=== Nukleosintese ===
: ''Van 3 tot 20 minute ná die Oerknal''
Die temperatuur van die heelal daal tot sowat 1&amp;nbsp;miljard grade&amp;nbsp;C, waarop protone en neutrone aan mekaar bly vasklou. Dié proses word [[nukleosintese]] genoem.&lt;ref&gt;[http://www.astro.ucla.edu/~wright/BBNS.html Detailed timeline of Big Bang nucleosynthesis processes]&lt;/ref&gt;

Die oorgrote meerderheid van alle neutrone vorm saam met protone [[helium]]kerns. Van die res vorm die grootste deel [[deuterium]]kerns, en dit wat oorbly, vorm hoofsaaklik [[litium]] en ’n minimale hoeveelheid swaarder elemente.

=== Fotontydperk ===
: ''Van 3 minute tot 240 000 jaar ná die Oerknal''
Tydens dié lang tydperk van geleidelike afkoeling word die heelal gevul met plasma: ’n warm, ondeursigtige massa atoomkerns en elektrone. Nadat die meeste leptone en antileptone mekaar aan die einde van die leptontydperk vernietig het, oorheers die fotone die energie van die heelal.

=== Rekombinasietydperk ===
: ''Van 240 000 tot 300 000 jaar ná die Oerknal''
Terwyl die temperatuur van die heelal daal tot sowat 3&amp;nbsp;000 grade&amp;nbsp;C (ongeveer die helfte van dié op die [[Son]] se oppervlak) en die digtheid ook bly daal, vang elektrone waterstof- en heliumatome op (beter bekend as rekombinasie), waardeur die elektriese lading wat die elektrone met hul saamdra, geneutraliseer word. Met die elektrone wat nou aan atome gebind is, word die heelal eindelik deursigtig vir lig.

Terwyl die heelal uitdun, neem die wisselwerking tussen die materie en straling af. Die vervaardiging van fotone eindig vroeg, terwyl die energieuitwisseling tussen die deeltjies nog ’n tyd lank voortduur. Die laaste fase van die omskakeling van die oorspronklike energie in die meeste agtergrondfotone wat ons nou waarneem, vind ook in dié tydperk plaas.

Teen die einde van dié tydperk bestaan die heelal uit sowat 75% waterstof en 25% helium, met net spore van litium.

=== &quot;Donker eeue&quot; ===
: ''Van 300 000 tot 150 miljoen jaar ná die Oerknal''
Die tydperk ná die vorming van die eerste atome en voordat die eerste sterre verskyn, word die &quot;donker eeue&quot; genoem. Hoewel fotone steeds aktief is, is die heelal donker. Met net verspreide materie wat oorgebly het, is daar min aktiwiteit in die heelal ná hierdie tydperk en dit word oorheers deur geheimsinnige [[donker materie]].

== Struktuurvorming ==
[[Lêer:Hubble ultra deep field.jpg|duimnael|245px|Die Hubble-ultradiepveld wys sterrestelsels uit die vroeë bestaan van die heelal.]]
Die struktuurvorming van die heelal het in verskeie stappe plaasgevind, met klein liggame wat voor groter stelsels gevorm het:

=== Reïonisasie ===
: ''150 miljoen tot 1 miljard jaar ná die Oerknal''

Die eerste sterre en kwasars begin vorm vanweë die samedrukking van gas weens swaartekrag. Die intense straling wat hulle uitstraal, reïoniseer die omringende heelal. Van dié tydstip af bestaan die grootste deel van die heelal uit plasma.

=== Stervorming ===
Die eerste sterre, mees waarskynlik [[Metaal (astronomie)#Populasie I, II en III|Populasie III-sterre]], begin die ligte elemente wat met die Oerknal gevorm het (waterstof, helium en litium), omskakel in swaarder elemente. Geen Populasie III-sterre is al waargeneem nie, en ons begrip van hul vorming en evolusie kom van rekenaarmodelle.&lt;ref&gt;[http://www.physorg.com/news6689.html ''Ferreting Out The First Stars''; physorg.com]&lt;/ref&gt;

=== Vorming en evolusie van sterrestelsels ===
Groter volumes materie word saamgedruk en vorm sterrestelsels. Populasie II-sterre vorm vroeg in dié proses en Populasie I-sterre later.

Johannes Schedler het in ’n projek die kwasar CFHQS&amp;nbsp;1641+3755 altesaam 12,7&amp;nbsp;miljard ligjare van hier geïdentifiseer&lt;ref&gt;[http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap070906.html APOD: 2007 September 6 – Time Tunnel&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; – dit is gevorm toe die heelal net 7% so oud soos nou was. Op 11 Julie 2007 het Richard Ellis van die Kaliforniese Tegnologie-instituut in [[Pasadena, Kalifornië|Pasadena]] en sy span op Mauna Kea ses stervormende sterrestelsels sowat 13,2&amp;nbsp;miljard ligjare van hier met ’n Keck&amp;nbsp;II-teleskoop ontdek – hulle is dus gevorm toe die heelal net 500&amp;nbsp;miljoen jaar oud was.&lt;ref&gt;&quot;New Scientist&quot;, 14 Julie 2007&lt;/ref&gt; Net sowat 10 sulke buitengewoon vroeë voorwerpe is tans bekend.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://mcdonaldobservatory.org/news/releases/2007/0608a.html |title=HET Helps Astronomers Learn Secrets of One of Universe's Most Distant Objects&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date=19 Januarie 2015 |archive-date=29 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171129115245/http://mcdonaldobservatory.org/news/releases/2007/0608a.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die [[Hubble-ultradiepveld]] wys hoe ’n paar kleiner sterrestelsels verenig het om groteres te vorm. Hulle is 13&amp;nbsp;miljard ligjare van die Aarde af en het dus gevorm toe die heelal net 5% so oud soos nou was.&lt;ref&gt;[http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap040309.html APOD: 2004 March 9 – The Hubble Ultra Deep Field&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;

Die dun skyf van die [[Melkweg]] het na raming 8,8&amp;nbsp;miljard jaar gelede gevorm.&lt;ref&gt;Eduardo F. del Peloso a1a, Licio da Silva a1, Gustavo F. Porto de Mello and Lilia I. Arany-Prado (2005), &quot;The age of the Galactic thin disk from Th/Eu nucleocosmochronology: extended sample&quot; (Proceedings of the International Astronomical Union (2005), 1: 485-486 Cambridge University Press)&lt;/ref&gt;

=== Vorming van groepe, swerms en superswerms ===
Swaartekrag veroorsaak dat sterrestelsels na mekaar toe aangetrek word en [[Sterrestelselswerm|groepe stelsels, swerms]] en [[superswerm]]s vorm.

=== Ontstaan en evolusie van die sonnestelsel ===
: ''9 miljard jaar ná die Oerknal''

Die [[Sonnestelsel]] begin 4,6&amp;nbsp;miljard jaar gelede vorm, sowat 9&amp;nbsp;miljard jaar ná die Oerknal. ’n Deel van ’n [[molekulêre wolk]] van waterstof en spore van ander elemente word deur swaartekrag saamgepers en vorm ’n groot sfeer in die middel wat later die [[Son]] word, sowel as ’n omringende [[protoplanetêre skyf]]. Eindelik vorm ’n magdom voorwerpe uit die skyf en dit word nog later [[Planeet|planete]], [[asteroïde]]s en [[Komeet|komete]].

Die Son is ’n laatgenerasie-ster en bevat onder meer elemente wat deur vorige generasies geskep is.

== Uiteindelike lot ==
Nes met die vertolking van gebeure in die baie vroeë heelal, is vooruitgang in basiese [[fisika]] nodig om te weet wat die heelal se uiteindelik lot sal wees. Hier onder is ’n paar moontlikhede.

=== Lot van die Sonnestelsel ===
: ''Oor 1 tot 5&amp;nbsp;miljard jaar''
[[Lêer:Sun red giant af.svg|duimnael|Die relatiewe grootte van die Son soos dit tans is (inlas) teenoor sy grootte in die rooireusstadium.]]
Oor ’n tydperk van 1&amp;nbsp;miljard jaar of langer sal die Aarde en die Sonnestelsel onstabiel raak. Die Aarde se bestaande biosfeer sal na verwagting oor sowat 1&amp;nbsp;miljard jaar verdwyn omdat die Son se toenemende hitte die bestaan van lewe en vloeibare water onmoontlik sal maak;&lt;ref name=Schroder2008&gt;{{cite journal|author= K. P. Schroder, Robert Connon Smith|title= Distant future of the Sun and Earth revisited|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=386|issue= 1 |pages=155–163 | date=2008 |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x |bibcode=2008MNRAS.386..155S |arxiv = 0801.4031 }}&lt;/ref&gt; die Aarde se [[magneetveld]]e, ashelling en [[atmosfeer]] is onderworpe aan langtermynveranderings; en die Sonnestelsel self sal eindelik chaoties raak.&lt;ref name=laskar94&gt;{{cite journal
|title=Large-scale chaos in the solar system
|author=J. Laskar
|journal=Astronomy and Astrophysics
|volume=287
|pages=L9–L12
|date=1994
|bibcode=1994A&amp;A...287L...9L }}&lt;/ref&gt;

Oor sowat 5,4&amp;nbsp;miljard jaar sal die Son se kern warm genoeg word om waterstoffusie in sy omringende laag te begin.&lt;ref name=&quot;Schroder2008&quot; /&gt; Die buitenste lae van die Son sal geweldig uitsit en die Son sal ’n stadium binnegaan bekend as die [[rooireus]]fase.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction to Cataclysmic Variables (CVs) |work=NASA Goddard Space Center |date=2006 |url=http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/cvs/cvstext.html |access-date=29 Desember 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200507212645/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/cvs/cvstext.html |archive-date=7 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Binne 7,5&amp;nbsp;miljard jaar sal die Son uitsit tot ’n radius van 1,2&amp;nbsp;[[AE]]; dit is 256 keer so groot soos nou. Eindelik sal die Aarde en ander twee binneste planete in die Son verdwyn en vernietig word.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.newscientist.com/article/dn13369 |title=Hope dims that Earth will survive Sun's death |last=Palmer |first=Jason |date=22 Februarie 2008 |work=New Scientist |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402155554/http://www.newscientist.com/article/dn13369 |archive-date=2 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Son sal nog ’n paar miljard jaar lank bestaan totdat net sy kern oorbly as ’n [[witdwerg]]. Ná nog etlike miljarde jare sal die Son heeltemal ophou skyn en ’n [[swartdwerg]] word.&lt;ref name=Fontaine2001&gt;{{cite journal|title=The Potential of White Dwarf Cosmochronology | author=G. Fontaine, P. Brassard, P. Bergeron | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific | volume=113|issue=782 | pages=409–435 | date=2001 | doi=10.1086/319535 | url = http://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/319535|accessdate=2008-05-11 | bibcode=2001PASP..113..409F }}&lt;/ref&gt;

=== Groot Uiteenskeuring ===
: ''Oor ≥20 miljard jaar''

Hierdie scenario is net moontlik indien die digtheid van [[donker energie]] oneindig toeneem. In dié geval sal die uitdyingstempo van die heelal sonder perke versnel. Stelsels wat deur swaartekrag gebind word, soos sterrestelselswerms, sterrestelsels en eindelik ook die Sonnestelsel, sal uitmekaargeruk word. Op die ou end sal die uitdying so vinnig verloop dat dit die elektromagnetiese kragte wat molekules en atome bymekaarhou, sal oorkom. Dan sal selfs atoomkerns eindelik uitmekaargeruk word en die heelal soos ons dit ken, sal as ’n ongewone soort swaartekragsingulariteit eindig.

Teen daardie tyd sal die uitdyingstempo van die heelal oneindigheid bereik het sodat alle kragte (ongeag hoe groot) wat voorwerpe saambind (ongeag hoe sterk) deur die uitdying oorweldig sal word, en alles sal letterlik uitmekaargeskeur word.

=== Groot Samepersing ===
: ''Oor ≥10&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; miljard jaar''

As die energiedigtheid van donker materie negatief is of die heelal ’n geslote vorm het, is dit moontlik dat die uitdying van die heelal omgekeer sal word en dat dit dan inmekaargepers sal word tot in ’n warm, digte toestand of totdat dit ’n swartkolksingulariteit vorm. Laasgenoemde sal dan òf die einde van die heelal wees òf opnuut ’n oerknal tot gevolg hê.

Huidige waarnemings dui daarop dat hierdie model onwaarskynlik is en dat die heelal sal aanhou uitsit.

=== Groot Vriesing ===
: ''Oor ≥10&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; miljard jaar''

Dié scenario is moontlik as die heelal aanhou uitsit. Oor sowat 10&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; jaar of minder sal bestaande sterre uitbrand, geen nuwe sterre sal vorm nie en die heelal sal donker word.&lt;ref name=dying&gt;A dying universe: the long-term fate and evolution of astrophysical objects, Fred C. Adams and Gregory Laughlin, ''Reviews of Modern Physics'' '''69''', #2 (April 1997), pp. 337–372. {{bibcode|1997RvMP...69..337A}}. {{DOI|10.1103/RevModPhys.69.337}}.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;,&amp;nbsp;§IID.&lt;/sup&gt; Oor ’n veel langer tydperk sal sterrestelsels verdamp wanneer die steroorblyfsels in hulle in die ruimte verdwyn, en [[swartkolk]]e sal deur die [[Hawking-straling]] verdamp.&lt;ref name=dying /&gt;&lt;sup&gt;,&amp;nbsp;§III,&amp;nbsp;§IVG.&lt;/sup&gt;

Volgens sommige teorieë sal protonverval ná minstens 10&lt;sup&gt;34&lt;/sup&gt; jaar die oorblywende interstellêre gas en steroorblyfsels omskakel in leptone (soos positrone en elektrone) en fotone. Sommige positrone en elektrone sal dan rekombineer as fotone.&lt;ref name=dying /&gt;&lt;sup&gt;,&amp;nbsp;§IV,&amp;nbsp;§VF.&lt;/sup&gt; In dié geval sal die heelal ’n hoë-[[entropie]]-toestand bereik en uit ’n bad van deeltjies en lae-energiestraling bestaan. Dit is onseker of dit eindelik [[termodinamiese ewewig]] sal bereik.&lt;ref name=dying /&gt;&lt;sup&gt;,&amp;nbsp;§VIB,&amp;nbsp;VID.&lt;/sup&gt;

=== Hittedood ===
: ''Oor ≥10&lt;sup&gt;1000&lt;/sup&gt; jaar''

Hittedood is ’n moontlike finale stadium van die heelal en kan gebeur oor sowat 10&lt;sup&gt;1000&lt;/sup&gt; jaar. In so ’n geval sal die heelal ’n toestand binnegaan waar dit geen termodinamiese vrye energie het om beweging of lewe te onderhou nie. Die term dui nie op enige spesifieke absolute temperatuur nie, maar op die feit dat die heelal ’n toestand van maksimum entropie sal bereik waarin alle energie in hitte omgeskakel sal wees en geen veranderinge moontlik is nie.

== Sien ook ==
*[[Tydlyn van die verre toekoms]]
*[[Portaal:Sterrekunde|Sterrekundeportaal]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronne ==
* [http://wiki.fok.nl/index.php/Kosmologie Een introductie in de Kosmologie] op de Wikipagina van Fok.nl. URL besoek op 13 Mei 2013.
* Chaisson, E., (2001). ''Cosmic Evolution: The Rise of Complexity in Nature'', Harvard University Press, {{ISBN|0-674-00987-8}}; sien ook [https://www.cfa.harvard.edu/~ejchaisson/cosmic_evolution/docs/splash.html Cosmic Evolution]
* {{cite journal | title=Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP) Observations: Data Processing, Sky Maps, and Basic Results | first=G. | last=Hinshaw | journal=Astrophysical Journal Supplement | volume=180 | issue=2| pages=225–245 | year=2009 | url=http://lambda.gsfc.nasa.gov/product/map/dr3/pub_papers/fiveyear/basic_results/wmap5basic.pdf |format=PDF| doi=10.1088/0067-0049/180/2/225 | arxiv=0803.0732 | bibcode=2009ApJS..180..225H}}
* Mukhanov, V: &quot;Physical foundations of Cosmology&quot;, pg. 120, Cambridge 2005
* {{cite news|last=Amos|first=Jonathan|title=Quasars illustrate dark energy's roller coaster ride|url=http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-20303592|accessdate=13 November 2012|newspaper=BBC News|date=2012-11-13}}
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:nl:Chronologie van het heelal|Nederlandse]] en die [[:en:Chronology of the universe|Engelse Wikipedia]]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Fisiese kosmologie]]</text>
      <sha1>8c8a1z4svazhwboo0skqmrgi3rtyho2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Apteker</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99196</id>
    <revision>
      <id>2921248</id>
      <parentid>2531805</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3358" sha1="kagf0em58t8yboexr1ca3nuq0djuhop" xml:space="preserve">[[Lêer:ApotekerHjorten.jpg|260px|duimnael|Historiese foto van 'n apteker in Noorweë]]
[[Lêer:Pharmacy automation liquid oral doses.jpg|320px|duimnael|Aptekers by 'n vloeibare oraledosisresepteerder]]

'n '''Apteker''' is 'n professionele verskaffer van gesondheidsorg, wat gewoonlik in 'n [[apteek]] praktiseer. Aptekers is kundiges op die gebied van dié gesondheidswetenskappe wat fokus op die veilige en doeltreffende gebruik van [[medisyne]]. 'n Apteker is 'n lid van die gesondheidsorgspan en is direk betrokke by pasiëntesorg.&lt;ref name=&quot;HRDC&quot;&gt;[http://www.pharmacyhr.ca/Articles/Eng/68.pdf ''A Situational Analysis of Human Resource Issues in the Pharmacy Profession in Canada''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081203075948/http://www.pharmacyhr.ca/Articles/Eng/68.pdf |date= 3 Desember 2008 }} URL besoek op 15 Julie 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;MedScape News, [http://www.medscape.com/viewarticle/549260_7 ''Preceptors' Perspectives on Benefits of Precepting Student Pharmacists''], URL besoek op 15 Julie 2011.&lt;/ref&gt;

== Opleiding ==
Aptekerstudente ondergaan intensiewe [[universiteit]]sopleiding in die biochemiese meganismes en farmakologiese aksies van [[geneesmiddel]]s, die samestelling van middels, geneesmiddelgebruik, terapeutiese rolle, newe-effekte, potensiële geneesmiddel-interaksies en moniteringsparameters. Dit studie is gekoppel aan menslike [[anatomie]], [[fisiologie]], patofisiologie en siektekunde. Verder ondergaan praktiserende aptekers volgehoue professionele indiensopleiding (in Engels ''Continued Professional Development'' genoem), wat op 'n jaarbasis deur die Aptekersraad gemonitor word.

Aptekers interpreteer en kommunikeer hierdie gespesialiseerde kennis aan pasiënte en hul [[Geneeskunde|geneeskundiges]]; en kan dit ook aan ander verskaffers van gesondheidsorg, bv. mediese versekeringsfondse, lewer.

== Professionele regulering ==
In die meeste lande is die aptekersberoep onderhewig aan professionele regulering. Afhangende van die wetlike omvang van die praktyk, kan aptekers bydra tot die voorskryf- (ook na verwys as &quot;aptekervoorgeskrewe&quot;) en beheer van sekere medikasie (bv. inentings en voorbehoeding), in sommige jurisdiksies. Die lisensievereistes verskil in meeste lande, en kan vereis dat 'n apteker óf 'n Baccalaureusgraad in Farmasie (BPharm), óf selfs 'n Doktorsgraad in Farmasie (PharmD), behaal het. 'n Suid-Afrikaanse apteker behoort egter universiteitsopleiding te voltooi en word daarna ingeskryf in die aptekersregister van die Suid-Afrikaanse Aptekersraad.

== Beroepsvertakkings ==
Die mees algemene aptekersposisies is dié van 'n gemeenskapsapteker (ook na verwys as 'n kleinhandelapteker), of 'n hospitaalapteker, waar hulle onderrig gee en raad verskaf oor die korrekte gebruik en newe-effekte van medies voorgeskrewe dwelmstowwe en medisyne. Aptekers kan ook hul beroep beoefen in 'n verskeidenheid ander instellings, insluitend die vervaardigingsindustrie, groothandel, navorsing, akademie, militêre- en regeringsadministrasie.

== Sien ook ==
* [[Baccalaureus Pharmaciae]]
* [[Farmasie]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* https://www.vrouekeur.co.za/leefstyl/geld-werk-leefstyl/kies-n-beroep-apteker
* {{Commonskat-inlyn|Pharmacists}}
{{Wikt-inlyn|apteker}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Farmasie]]
[[Kategorie:Mediese beroepe]]
[[Kategorie:Saadjies]]</text>
      <sha1>kagf0em58t8yboexr1ca3nuq0djuhop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Die leeu van Punda Maria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100867</id>
    <revision>
      <id>2921273</id>
      <parentid>2919674</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:17:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1316" sha1="fuk8rulhn67vaxstk2aia8s50ewault" xml:space="preserve">{{skuinse titel}}
{{Inligtingskas rolprent
| naam              = Die Leeu van Punda Maria
| beeld             = 
| regisseur         = [[Gerrie Snyman]]
| produksieleier    = 
| geskryf_deur      = 
| verteller         = 
| met               = Gerrie Snyman&lt;br /&gt;[[Berdine Grünewald]]
| musiek            = 
| kinematografie    = 
| redigeerder       = 
| ateljee           = 
| verspreider       = 
| vrygestel         = [[1954]]
| speeltyd          = 
| land              = [[Suid-Afrika]]
| taal              = [[Afrikaans]]
| begroting         = 
| bruto             = 
| voorafgegaan_deur = 
| opgevolg_deur     = 
| webtuiste         = 
| imdb_id           = 2184173
}}

'''Die Leeu van Punda Maria''' is 'n [[Afrikaans]]e [[rolprent]] wat in [[1954]] uitgereik is. Dit was een van regisseur [[Gerrie Snyman]] se bekendste rolprente, wat hy op 16mm film geskiet het.

Punda Maria is die mees noordelike ruskamp in die [[Krugerwildtuin]]. Die kamp is oorspronklik in 1919 as 'n veldwagterspos gebou. Dit is in 1933 in 'n ruskamp omskep.

== Hoofrolspelers ==
* [[Gerrie Snyman]]
* Berdine Grünewald

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse rolprente]]

{{Saadjie}}

{{DEFAULTSORT:Leeu van Punda Maria, Die}}
[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]
[[Kategorie:Aksierolprente]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>fuk8rulhn67vaxstk2aia8s50ewault</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaanse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100996</id>
    <revision>
      <id>2921208</id>
      <parentid>2919891</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vorige wenners */</comment>
      <origin>2921208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8777" sha1="22fej3ox54j8zk4gnlyq6ohajn6krmf" xml:space="preserve">[[Beeld:Motorland Aragón FIA.svg|340px|regs]]
Die '''Spaanse Grand Prix''' ([[Spaans]]: ''Gran Premio de España'', [[Katalaans]]: ''Gran premi d'Espanya'') is 'n [[Formule Een]] motorwedren wat huidig by die [[Barcelona-Catalunya-renbaan|Circuit de Barcelona-Catalunya]] in [[Barcelona]] gehou word. Die wedren is een van die oudste in die wêreld waarom nog meegeding word en het sy eeufees in 2013 gevier. Die wedren het 'n nederige begin gehad as 'n produksiemotorwedren, wat deur die [[Eerste Wêreldoorlog]] onderbreek is. Dit is bevorder tot die Europese kampioenskap in 1935 voor die [[Spaanse Burgeroorlog]] 'n einde aan wedrenne gemaak het. Die wedren is suksesvol hervat in 1967 as 'n gereelde deel van die Formule Een Wêreldkampioenskapsreeks.

== Vorige wenners ==
[[Michael Schumacher]] en [[Lewis Hamilton]] hou saam die Spaanse Grand Prix-rekord met ses oorwinnings elk.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-
! Jaar
! Renjaer
! Vervaardiger
! Plek
|-
! [[2025 Spaanse Grand Prix|2025]]
| {{vlagikoon|AUS}} [[Oscar Piastri]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| rowspan=&quot;35&quot;| [[Barcelona-Catalunya-renbaan|Catalunya]]
|-
! [[2024 Spaanse Grand Prix|2024]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|Honda RBPT]]
|-
! [[2023 Spaanse Grand Prix|2023]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|Honda RBPT]]
|-
! [[2022 Spaanse Grand Prix|2022]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|RBPT]]
|-
! [[2021 Spaanse Grand Prix|2021]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2020 Spaanse Grand Prix|2020]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2019 Spaanse Grand Prix|2019]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2018 Spaanse Grand Prix|2018]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2017 Spaanse Grand Prix|2017]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2016 Spaanse Grand Prix|2016]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|TAG Heuer]]
|-
! [[2015 Spaanse Grand Prix|2015]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Nico Rosberg]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2014 Spaanse Grand Prix|2014]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2013 Spaanse Grand Prix|2013]]
| {{vlagikoon|SPA}} [[Fernando Alonso]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2012 Spaanse Grand Prix|2012]]
| {{vlagikoon|VEN}} [[Pastor Maldonado]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[2011 Spaanse Grand Prix|2011]] 
| {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[2010 Spaanse Grand Prix|2010]]
| {{vlagikoon|AUS}} [[Mark Webber]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[2009 Spaanse Grand Prix|2009]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Jenson Button]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Brawn–Mercedes]]
|-
! [[2008 Spaanse Grand Prix|2008]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2007 Spaanse Grand Prix|2007]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Felipe Massa]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2006 Spaanse Grand Prix|2006]]
| {{vlagikoon|SPA}} [[Fernando Alonso]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]]
|-
! [[2005 Spaanse Grand Prix|2005]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[2004 Spaanse Grand Prix|2004]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2003 Spaanse Grand Prix|2003]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2002 Spaanse Grand Prix|2002]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2001 Spaanse Grand Prix|2001]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2000 Spaanse Grand Prix|2000]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[1999 Spaanse Grand Prix|1999]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[1998 Spaanse Grand Prix|1998]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[1997 Spaanse Grand Prix|1997]]
| {{vlagikoon|CAN}} [[Jacques Villeneuve]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1996 Spaanse Grand Prix|1996]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[1995 Spaanse Grand Prix|1995]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Cosworth|Ford]]
|-
! [[1994 Spaanse Grand Prix|1994]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Damon Hill]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1993 Spaanse Grand Prix|1993]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1992 Spaanse Grand Prix|1992]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1991 Spaanse Grand Prix|1991]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1990 Spaanse Grand Prix|1990]]
| {{vlagikoon|FR}} [[Alain Prost]]
| {{vlagikoon|IT}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| rowspan=&quot;5&quot;| [[Jerez-renbaan|Jerez]]
|-
! [[1989 Spaanse Grand Prix|1989]]
| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda]]
|-
! [[1988 Spaanse Grand Prix|1988]]
| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda]]
|-
! [[1987 Spaanse Grand Prix|1987]]
| {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Williams F1|Williams]]-[[Honda]]
|-
! [[1986 Spaanse Grand Prix|1986]]
| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]]
| {{vlagikoon|VK}} Lotus-[[Renault]]
|-bgcolor=&quot;#dddddd&quot;
! 1985&lt;br /&gt;-1982
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;4&quot;|Die Spaanse Grand Prix het nie plaasgevind nie.
|-
! [[1981 Spaanse Grand Prix|1981]]
| {{vlagikoon|KAN}} [[Gilles Villeneuve]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|rowspan=&quot;6&quot;|[[Jarama-renbaan|Jarama]]
|-
! [[1980 Spaanse Grand Prix|1980 NC]]
| {{vlagikoon|AUS}} [[Alan Jones]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! [[1979 Spaanse Grand Prix|1979]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Patrick Depailler]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Equipe Ligier|Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! [[1978 Spaanse Grand Prix|1978]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! [[1977 Spaanse Grand Prix|1977]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]
|-
! [[1976 Spaanse Grand Prix|1976]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Patrick Depailler]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Equipe Ligier|Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! [[1975 Spaanse Grand Prix|1975]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Montjuïc-renbaan|Montjuïc]]
|-
! [[1974 Spaanse Grand Prix|1974]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Jarama-renbaan|Jarama]]
|-
! [[1973 Spaanse Grand Prix|1973]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]
| [[Montjuïc-renbaan|Montjuïc]]
|-
! [[1972 Spaanse Grand Prix|1972]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Patrick Depailler]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Equipe Ligier|Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Jarama-renbaan|Jarama]]
|-
! [[1971 Spaanse Grand Prix|1971]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Montjuïc-renbaan|Montjuïc]]
|-
! [[1970 Spaanse Grand Prix|1970]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Jarama-renbaan|Jarama]]
|-
|}

{{Koördinate|41|34|10|N|2|15|27|O|display=title|source:enwiki}}

[[Kategorie:Spaanse Grand Prix| ]]
[[Kategorie:Formule Een Grands Prix]]</text>
      <sha1>22fej3ox54j8zk4gnlyq6ohajn6krmf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921214</id>
      <parentid>2921208</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vorige wenners */ uitgebrei</comment>
      <origin>2921214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8755" sha1="9czldcmbeo9q70x8xujy2mn9m7w5e2j" xml:space="preserve">[[Beeld:Motorland Aragón FIA.svg|340px|regs]]
Die '''Spaanse Grand Prix''' ([[Spaans]]: ''Gran Premio de España'', [[Katalaans]]: ''Gran premi d'Espanya'') is 'n [[Formule Een]] motorwedren wat huidig by die [[Barcelona-Catalunya-renbaan|Circuit de Barcelona-Catalunya]] in [[Barcelona]] gehou word. Die wedren is een van die oudste in die wêreld waarom nog meegeding word en het sy eeufees in 2013 gevier. Die wedren het 'n nederige begin gehad as 'n produksiemotorwedren, wat deur die [[Eerste Wêreldoorlog]] onderbreek is. Dit is bevorder tot die Europese kampioenskap in 1935 voor die [[Spaanse Burgeroorlog]] 'n einde aan wedrenne gemaak het. Die wedren is suksesvol hervat in 1967 as 'n gereelde deel van die Formule Een Wêreldkampioenskapsreeks.

== Vorige wenners ==
[[Michael Schumacher]] en [[Lewis Hamilton]] hou saam die Spaanse Grand Prix-rekord met ses oorwinnings elk.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-
! Jaar
! Renjaer
! Vervaardiger
! Plek
|-
! [[2025 Spaanse Grand Prix|2025]]
| {{vlagikoon|AUS}} [[Oscar Piastri]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| rowspan=&quot;35&quot;| [[Barcelona-Catalunya-renbaan|Catalunya]]
|-
! [[2024 Spaanse Grand Prix|2024]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|Honda RBPT]]
|-
! [[2023 Spaanse Grand Prix|2023]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|Honda RBPT]]
|-
! [[2022 Spaanse Grand Prix|2022]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|RBPT]]
|-
! [[2021 Spaanse Grand Prix|2021]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2020 Spaanse Grand Prix|2020]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2019 Spaanse Grand Prix|2019]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2018 Spaanse Grand Prix|2018]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2017 Spaanse Grand Prix|2017]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2016 Spaanse Grand Prix|2016]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|TAG Heuer]]
|-
! [[2015 Spaanse Grand Prix|2015]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Nico Rosberg]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2014 Spaanse Grand Prix|2014]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
|-
! [[2013 Spaanse Grand Prix|2013]]
| {{vlagikoon|SPA}} [[Fernando Alonso]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2012 Spaanse Grand Prix|2012]]
| {{vlagikoon|VEN}} [[Pastor Maldonado]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[2011 Spaanse Grand Prix|2011]] 
| {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[2010 Spaanse Grand Prix|2010]]
| {{vlagikoon|AUS}} [[Mark Webber]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[2009 Spaanse Grand Prix|2009]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Jenson Button]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Brawn–Mercedes]]
|-
! [[2008 Spaanse Grand Prix|2008]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2007 Spaanse Grand Prix|2007]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Felipe Massa]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2006 Spaanse Grand Prix|2006]]
| {{vlagikoon|SPA}} [[Fernando Alonso]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]]
|-
! [[2005 Spaanse Grand Prix|2005]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[2004 Spaanse Grand Prix|2004]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2003 Spaanse Grand Prix|2003]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2002 Spaanse Grand Prix|2002]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2001 Spaanse Grand Prix|2001]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[2000 Spaanse Grand Prix|2000]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[1999 Spaanse Grand Prix|1999]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[1998 Spaanse Grand Prix|1998]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
! [[1997 Spaanse Grand Prix|1997]]
| {{vlagikoon|CAN}} [[Jacques Villeneuve]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1996 Spaanse Grand Prix|1996]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
! [[1995 Spaanse Grand Prix|1995]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Cosworth|Ford]]
|-
! [[1994 Spaanse Grand Prix|1994]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Damon Hill]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1993 Spaanse Grand Prix|1993]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1992 Spaanse Grand Prix|1992]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1991 Spaanse Grand Prix|1991]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
|-
! [[1990 Spaanse Grand Prix|1990]]
| {{vlagikoon|FR}} [[Alain Prost]]
| {{vlagikoon|IT}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| rowspan=&quot;5&quot;| [[Jerez-renbaan|Jerez]]
|-
! [[1989 Spaanse Grand Prix|1989]]
| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda]]
|-
! [[1988 Spaanse Grand Prix|1988]]
| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda]]
|-
! [[1987 Spaanse Grand Prix|1987]]
| {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Williams F1|Williams]]-[[Honda]]
|-
! [[1986 Spaanse Grand Prix|1986]]
| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]]
| {{vlagikoon|VK}} Lotus-[[Renault]]
|-bgcolor=&quot;#dddddd&quot;
! 1985&lt;br /&gt;-1982
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;4&quot;|Die Spaanse Grand Prix het nie plaasgevind nie.
|-
! [[1981 Spaanse Grand Prix|1981]]
| {{vlagikoon|KAN}} [[Gilles Villeneuve]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|rowspan=&quot;6&quot;|[[Jarama-renbaan|Jarama]]
|-
! [[1980 Spaanse Grand Prix|1980 NC]]
| {{vlagikoon|AUS}} [[Alan Jones]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! [[1979 Spaanse Grand Prix|1979]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Patrick Depailler]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Equipe Ligier|Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! [[1978 Spaanse Grand Prix|1978]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! [[1977 Spaanse Grand Prix|1977]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! [[1976 Spaanse Grand Prix|1976]]
| {{vlagikoon|GBR}} [[James Hunt]]
| {{vlagikoon|GBR}} [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! [[1975 Spaanse Grand Prix|1975]]
| {{vlagikoon|DEN}} [[Jochen Mass]]
| {{vlagikoon|GBR}} [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Montjuïc-renbaan|Montjuïc]]
|-
! [[1974 Spaanse Grand Prix|1974]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| [[Jarama-renbaan|Jarama]]
|-
! [[1973 Spaanse Grand Prix|1973]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Emerson Fittipaldi]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Montjuïc-renbaan|Montjuïc]]
|-
! [[1972 Spaanse Grand Prix|1972]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Emerson Fittipaldi]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Jarama-renbaan|Jarama]]
|-
! [[1971 Spaanse Grand Prix|1971]]
| {{vlagikoon|GBR}} [[Jackie Stewart]]
| {{vlagikoon|GBR}} [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Montjuïc-renbaan|Montjuïc]]
|-
! [[1970 Spaanse Grand Prix|1970]]
| {{vlagikoon|GBR}} [[Jackie Stewart]]
| {{vlagikoon|GBR}} [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| [[Jarama-renbaan|Jarama]]
|-
|}

{{Koördinate|41|34|10|N|2|15|27|O|display=title|source:enwiki}}

[[Kategorie:Spaanse Grand Prix| ]]
[[Kategorie:Formule Een Grands Prix]]</text>
      <sha1>9czldcmbeo9q70x8xujy2mn9m7w5e2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Monaco Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101133</id>
    <revision>
      <id>2921447</id>
      <parentid>2919900</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T10:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vorige wenners */ uitgebrei</comment>
      <origin>2921447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12977" sha1="6gpgsxkaq8j58lls3nic3aazkud7c7h" xml:space="preserve">Die '''Monaco Grand Prix''' ([[Frans]]: ''Grand Prix de Monaco'') is 'n [[Formule Een]]motorwedren wat elke jaar op die ''[[Circuit de Monaco]]'' beslis word. Dit is een van die langslopende byeenkomste op die Formule Een-kalender, saam met die [[Britse Grand Prix]], [[Italiaanse Grand Prix]] en die [[Belgiese Grand Prix]].

Sedert dit in 1929 gehou is, word dit as een van die belangrikste en mees gesogte motorrenne ter wêreld beskou, en saam met die [[Indianapolis 500]] en die [[Le Mans 24 uur]], vorm dit die sg. &quot;Trippelkroon van Motorsport&quot;. 

Die wedren vind op die smal strate van [[Monte Carlo]] plaas, met baie hoogteverskille en skerp draaie sowel as 'n lang tonnel, wat dit een van die veeleisendste bane in Formule Een maak. Ten spyte van 'n relatief lae gemiddelde spoed, is dit 'n gevaarlike plek om te jaag. Dit is die enigste Grand Prix wat nie voldoen aan die FIA se vereiste minimumafstand van 305 kilometer (190 myl) nie. Die ren word jaarliks slegs op die kalender gehou weens &quot;die baan se buitengewone ligging van glans en prestige&quot;.

== Vorige wenners ==
[[Beeld:Monte Carlo Formula 1 track map.svg|regs|320px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-
! Jaar
! Renjaer
! Vervaardiger
! Plek
! Verslag
|-
! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]
| {{vlagikoon|IT}} [[Kimi Antonelli]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
| rowspan=&quot;6&quot;|[[Circuit de Monaco|Monaco]]
! [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]]
| {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
! [[2025 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]]
| {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
! [[2024 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]]
| {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]
| [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Honda]] [[Red Bull Powertrains|RBPT]]
! [[2023 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]]
| {{vlagikoon|MEX}} [[Sergio Pérez]]
| [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|RBPT]]
! [[2022 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Honda]]
! [[2021 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-bgcolor=&quot;#dddddd&quot;
! 2020
| colspan=&quot;4&quot; |''afgelas weens die koronaviruspandemie''
|-
! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
| rowspan=&quot;65&quot;|[[Circuit de Monaco|Monaco]]
! [[2019 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]]
| {{vlagikoon|AUS}} [[Daniel Ricciardo]]
| [[Red Bull Racing|Red Bull-TAG Heuer]]
! [[2018 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
! [[2017 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2016 Formule Een-seisoen|2016]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
! [[2016 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2015 Formule Een-seisoen|2015]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Nico Rosberg]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
! [[2015 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2014 Formule Een-seisoen|2014]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Nico Rosberg]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
! [[2014 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2013 Formule Een-seisoen|2013]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Nico Rosberg]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
! [[2013 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2012 Formule Een-seisoen|2012]]
| {{vlagikoon|AUS}} [[Mark Webber]]
| [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]]
! [[2012 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2011 Formule Een-seisoen|2011]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]]
| [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]]
! [[2011 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2010 Formule Een-seisoen|2010]]
| {{vlagikoon|AUS}} [[Mark Webber]]
| [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]]
! [[2010 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2009 Formule Een-seisoen|2009]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Jenson Button]]
| [[Mercedes-Benz|Brawn–Mercedes]]
! [[2009 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2008 Formule Een-seisoen|2008]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
! [[2008 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2007 Formule Een-seisoen|2007]]
| {{vlagikoon|SPA}} [[Fernando Alonso]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
! [[2007 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2006 Formule Een-seisoen|2006]]
| {{vlagikoon|SPA}} [[Fernando Alonso]]
| [[Renault F1|Renault]]
! [[2006 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2005 Formule Een-seisoen|2005]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
! [[2005 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2004 Formule Een-seisoen|2004]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Jarno Trulli]]
| [[Renault F1|Renault]]
! [[2004 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2003 Formule Een-seisoen|2003]]
| {{vlagikoon|COL}} [[Juan Pablo Montoya]]
| [[WilliamsF1|Williams]]-[[BMW]]
! [[2003 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2002 Formule Een-seisoen|2002]]
| {{vlagikoon|VK}} [[David Coulthard]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
! [[2002 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2001 Formule Een-seisoen|2001]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
! [[2001 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[2000 Formule Een-seisoen|2000]]
| {{vlagikoon|VK}} [[David Coulthard]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
! [[2000 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1999 Formule Een-seisoen|1999]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
! [[1999 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1998 Formule Een-seisoen|1998]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
! [[1998 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1997 Formule Een-seisoen|1997]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
! [[1997 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1996 Formule Een-seisoen|1996]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Olivier Panis]]
| [[Equipe Ligier|Ligier]]-[[Honda Racing F1|Mugen-Honda]]
! [[1996 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1995 Formule Een-seisoen|1995]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Renault F1|Renault]]
! [[1995 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1994 Formule Een-seisoen|1994]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Cosworth|Ford]]
! [[1994 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1993 Formule Een-seisoen|1993]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]]
| [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]]
! [[1993 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1992 Formule Een-seisoen|1992]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]]
| [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]]
! [[1992 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1991 Formule Een-seisoen|1991]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]]
| [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]]
! [[1991 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1990 Formule Een-seisoen|1990]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]]
| [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]]
! [[1990 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1989 Formule Een-seisoen|1989]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]]
| [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]]
! [[1989 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1988 Formule Een-seisoen|1988]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]]
| [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]]
! [[1988 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1987 Formule Een-seisoen|1987]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Honda Racing F1|Honda]]
! [[1987 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1986 Formule Een-seisoen|1986]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]]
| [[McLaren]]-TAG
! [[1986 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1985 Formule Een-seisoen|1985]]
| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]]
| [[McLaren]]-TAG
! [[1985 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1984 Formule Een-seisoen|1984]]
| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]]
| [[McLaren]]-TAG
! [[1984 Monaco Grand Prix|Verslag]] 
|-
! [[1983 Formule Een-seisoen|1983]]
| {{FI-VLAG}} [[Keke Rosberg]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
! [[1983 Monaco Grand Prix|Verslag]] 
|-
! [[1982 Formule Een-seisoen|1982]]
| {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
! [[1982 Monaco Grand Prix|Verslag]] 
|-
! [[1981 Formule Een-seisoen|1981]]
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
! [[1981 Monaco Grand Prix|Verslag]] 
|-
! [[1980 Formule Een-seisoen|1980]]
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
! [[1980 Monaco Grand Prix|Verslag]] 
|-
! [[1979 Formule Een-seisoen|1979]]
| {{vlagikoon|RSA|1928}} [[Jody Scheckter]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
! [[1979 Monaco Grand Prix|Verslag]] 
|-
! [[1978 Formule Een-seisoen|1978]]
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
! [[1978 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1977 Formule Een-seisoen|1977]]
| {{vlagikoon|RSA|1928}} [[Jody Scheckter]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
! [[1977 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1976 Formule Een-seisoen|1976]]
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
! [[1976 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1975 Formule Een-seisoen|1975]]
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
! [[1975 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1974 Formule Een-seisoen|1974]]
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
! [[1974 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1973 Formule Een-seisoen|1973]]
| {{GB-VLAG}} [[Jackie Stewart]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
! [[1973 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1972 Formule Een-seisoen|1972]]
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Beltoise]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
! [[1972 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1971 Formule Een-seisoen|1971]]
| {{GB-VLAG}} [[Jackie Stewart]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
! [[1971 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! [[1970 Formule Een-seisoen|1970]]
| {{AT-VLAG}} [[Jochen Rindt]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
! [[1970 Monaco Grand Prix|Verslag]]
|-
! 1969
| {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! 1968
| {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|-
! 1967
| {{NZ-VLAG}} [[Denny Hulme]]
| [[Brabham]]-Repco
|-
! 1966
| {{GB-VLAG}} [[Jackie Stewart]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
|-
! 1965
| {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
|-
! 1964
| {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
|-
! 1963
| {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
|-
! 1962
| {{NZ-VLAG}} [[Bruce McLaren]]
| Cooper-[[Coventry Climax|Climax]]
|-
! 1961
| {{GB-VLAG}} [[Stirling Moss]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]]
|-
! 1960
| {{GB-VLAG}} [[Stirling Moss]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]]
|-
! 1959
| {{AU-VLAG}} [[Jack Brabham]]
| Cooper-[[Coventry Climax|Climax]]
|-
! 1958
| {{FR-VLAG}} [[Maurice Trintignant]]
| Cooper-[[Coventry Climax|Climax]]
|-
! 1957
| {{AR-VLAG}} [[Juan Manuel Fangio]]
| [[Maserati]]
|-
! 1956
| {{GB-VLAG}} [[Stirling Moss]]
| [[Maserati]]
|-
! 1955
| {{FR-VLAG}} Maurice Trintignant
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-bgcolor=&quot;#dddddd&quot;
! 1954&lt;br /&gt;-&lt;br /&gt;1951
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;4&quot;|Wedren het nie plaasgevind nie
|-
! 1950
| {{AR-VLAG}} [[Juan Manuel Fangio]]
| [[Alfa Romeo]]
|-bgcolor=&quot;#dddddd&quot;
! 1949
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;4&quot;|Wedren het nie plaasgevind nie
|-
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;4&quot;|'' 'n Pienk agtergrond dui aan dat die Grand Prix nie deel&lt;br /&gt;uitgemaak het van die [[Formule Een]]wêreldkampioenskap nie.''
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1948
| {{IT-VLAG}} Giuseppe Farina
| [[Maserati]]
|-bgcolor=&quot;#dddddd&quot;
! 1947&lt;br /&gt;–&lt;br /&gt;1938
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;4&quot;|Wedren het nie plaasgevind nie
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1937
| {{vlagikoon|Duitse Keiserryk}} Manfred von Brauchitsch
| [[Mercedes-Benz]]
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1936
| {{vlagikoon|Duitse Keiserryk}} Rudolf Caracciola
| [[Mercedes-Benz]]
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1935
| {{vlagikoon|Italië|1861}} Luigi Fagioli
| [[Mercedes-Benz]]
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1934
| {{FR-VLAG}} Guy Moll
| [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1933
| {{vlagikoon|Italië|1861}} Achille Varzi
| [[Bugatti]]
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1932
| {{vlagikoon|Italië|1861}} Tazio Nuvolari
| [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1931
| {{MC-VLAG}} Louis Chiron
| [[Bugatti]]
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1930
| {{FR-VLAG}} René Dryfus
| [[Bugatti]]
|- style=&quot;background:#fcc;&quot;
! 1929
| {{GB-VLAG}} William Grover-Williams
| [[Mercedes-Benz]]
|}

{{Koördinate|43|44|04|N|07|25|17|O|display=title|source:enwiki}}

[[Kategorie:Monaco Grand Prix| ]]
[[Kategorie:Formule Een Grands Prix]]</text>
      <sha1>6gpgsxkaq8j58lls3nic3aazkud7c7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kerberos (mitologie)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101444</id>
    <revision>
      <id>2921427</id>
      <parentid>2827922</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BT1121</username>
        <id>109898</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sinskonstruksie en grammatika is verbeter.</comment>
      <origin>2921427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3709" sha1="jnz58n5g3e5mhz7pb6cuf8sgiselzx3" xml:space="preserve">[[Beeld:KTH Kerberos.jpg|duimnael|Kerberos buite die ingang van die Koninklike Instituut van Tegnologie in [[Stockholm]].]]
'''Kerberos''' of '''Cerberus'''&lt;ref name=&quot;m-w&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/Cerberus |title=Cerberus |work=Merriam-Webster Online Dictionary |publisher=Merriam-Webster |access-date=16 Julie 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190813172956/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Cerberus |archive-date=13 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ([[Grieks]]: Κέρβερος) was in die [[Griekse mitologie|Griekse]] en [[Romeinse mitologie]] ’n veelkoppige hond wat die ingang na die onderwêreld bewaak het om te voorkom dat die dooies ontsnap en die lewendes inkom. Hy word in baie Griekse en Romeinse letterkundige werke en kuns uitgebeeld, hoewel die uitbeeldings grootliks verskil. Die belangrikste verskil is sy getal koppe: die meeste bronne beskryf hom of beeld hom uit met drie koppe, maar daar is ook weergawes met twee, een of meer koppe, selfs tot 50 of 100.

== In mites ==
[[Beeld:Herakles Kerberos Eurystheus Louvre E701.jpg|duimnael|links|200px|’n Antieke vaas wat Herakles uitbeeld waar hy Kerberos aan Eurystheus aanbied.]]
Kerberos is die kind van [[Echidna (mitologie)|Echidna]], ’n halfvrou en halfslang, en [[Typhon]], ’n groot [[monster]] vir wie selfs die Griekse gode bang was. Sy sibbes was die [[Hidra (mitologie)|Hidra van Lerna]], [[Orthrus]], ’n tweekoppige hond, en die [[Chimera]], ’n driekoppige monster.&lt;ref name=&quot;perseus-cerberustask&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.perseus.tufts.edu/Herakles/cerberus.html |title=Hercules' Twelfth Labor: Cerberus |publisher=Perseus Project |access-date=21 Oktober 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020052434/http://www.perseus.tufts.edu/Herakles/cerberus.html |archive-date=20 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 

Kerberos word algemeen in die Griekse mitologie as ’n hond met drie koppe uitgebeeld: om die verlede, hede en toekoms te sien, of volgens ander bronne geboorte, jeug en ouderdom.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Cerberus the Dog of Hades|first=Maurice|last=Bloomfield|year= 2003|publisher=Kessinger Publishing|isbn=0-7661-3020-7|page=8}}&lt;/ref&gt; Hy was [[Hades]] se getroue waghond en het die poorte van die onderwêreld bewaak.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Myths of Greece and Rome|first=Helene|last=Guerber|isbn=0-7661-4856-4|publisher=Kessinger Publishing|year=2003}}&lt;/ref&gt; Hy het glo net van vars vleis gehou en het dus die siele van afgestorwenes toegelaat om die onderwêreld te betree, maar niemand toegelaat om dit te verlaat nie.&lt;ref&gt;{{cite book|title= Myths, Gods &amp; Fantasy|first=Pamela|last=Allardice|year=1991|publisher=ABC-CLIO|isbn=0-87436-660-7|page=52}}&lt;/ref&gt; 

=== Die Twaalf Take van Herakles ===
Om Kerberos te vang was een van die [[Herakles#Twaalf Take van Herakles|twaalf take]] van [[Herakles]] deur [[Eurystheus|koning Eurystheus]]&lt;ref&gt;Pseudo-Apollodorus, ''Bibliotheca'' 2.5.12&lt;/ref&gt; nadat [[Hera]] hom waansinnig gemaak het. Herakles het Kerberos oorrompel en na Eurystheus gebring. Daarna het Kerberos ontsnap en teruggekeer na die onderwêreld om dit te bewaak.

== Sterrekunde ==
[[Kerberos (maan)|Kerberos]], een van die [[Natuurlike satelliet|mane]] van die [[dwergplaneet]] [[Pluto (dwergplaneet)|Pluto]], is na Kerberos genoem.
 
== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.theoi.com/Ther/KuonKerberos.html Theoi Project: Kerberos]
{{Commons-kategorie inlyn|Cerberus}}
*[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Cerberus|Engelse Wikipedia]]

{{Griekse mitologie}}

[[Kategorie:Griekse legendariese wesens]]</text>
      <sha1>jnz58n5g3e5mhz7pb6cuf8sgiselzx3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Japannese Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101483</id>
    <revision>
      <id>2921257</id>
      <parentid>2841606</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wenners van die Grand Prix */</comment>
      <origin>2921257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7966" sha1="5jrd5kpb376a27ldvjzwk18snshp7gt" xml:space="preserve">[[Lêer:Circuit Suzuka.png|duimnael|regs|300px|Suzuka Renbaan]]
Die '''Japannese Grand Prix''' is 'n motorwedren wat sedert 1925 in [[Japan]] plaasvind. Die wedren het in 1976 deel geword van die [[Formule Een]]-wêreldkampioenskap, en sedert 1963 (behalwe in 1976-1986 en 2007–2008) word dit jaarliks by [[Suzuka Internasionale Renbaan|Suzuka]] gehou.

== Wenners van die Grand Prix ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-
!Jaar
!Renjaer
!Vervaardiger
!Plek
!Verslag
|-
![[2025 Formule Een-seisoen|2025]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing]]-[[Honda]] [[Red Bull Powertrains|RBPT]]
|rowspan=4| [[Suzuka Internasionale Renbaan|Suzuka]]
| [[2025 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2024 Formule Een-seisoen|2024]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing]]-[[Honda]] [[Red Bull Powertrains|RBPT]]
| [[2024 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2023 Formule Een-seisoen|2023]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing]]-[[Honda]] [[Red Bull Powertrains|RBPT]]
| [[2023 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2022 Formule Een-seisoen|2022]]
| {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RBPT]]
| [[2022 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
|- style=&quot;background:#ddd;&quot;
! 2021&lt;br/&gt;2020
|colspan=4 align=center| ''Nie plaasgevind nie weens koronaviruspandemie.''
|-
![[2019 Formule Een-seisoen|2019]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Valtteri Bottas]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
| rowspan= 11 | [[Suzuka Internasionale Renbaan|Suzuka]]
| [[2019 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2018 Formule Een-seisoen|2018]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
| [[2018 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2017 Formule Een-seisoen|2017]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
| [[2017 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2016 Formule Een-seisoen|2016]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Nico Rosberg]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
| [[2016 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2015 Formule Een-seisoen|2015]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
| [[2015 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2014 Formule Een-seisoen|2014]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]
| [[2014 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2013 Formule Een-seisoen|2013]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing]]-[[Renault F1|Renault]]
| [[2013 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2012 Formule Een-seisoen|2012]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing]]-[[Renault F1|Renault]]
| [[2012 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2011 Formule Een-seisoen|2011]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Jenson Button]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| [[2011 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2010 Formule Een-seisoen|2010]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing]]-[[Renault F1|Renault]]
| [[2010 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2009 Formule Een-seisoen|2009]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]]
| [[2009 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2008 Formule Een-seisoen|2008]]
| {{vlagikoon|SPA}} [[Fernando Alonso]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]]
| rowspan=2| [[Fuji Speedway]]
| [[2008 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2007 Formule Een-seisoen|2007]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| [[2007 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2006 Formule Een-seisoen|2006]]
| {{vlagikoon|SPA}} [[Fernando Alonso]]
| {{vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]]
| rowspan=20| [[Suzuka Internasionale Renbaan|Suzuka]]
| [[2006 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2005 Formule Een-seisoen|2005]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| [[2005 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2004 Formule Een-seisoen|2004]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| [[2004 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2003 Formule Een-seisoen|2003]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Rubens Barrichello]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| [[2003 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2002 Formule Een-seisoen|2002]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| [[2002 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2001 Formule Een-seisoen|2001]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| [[2001 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[2000 Formule Een-seisoen|2000]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| [[2000 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1999 Formule Een-seisoen|1999]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| [[1999 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1998 Formule Een-seisoen|1998]]
| {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| [[1998 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1997 Formule Een-seisoen|1997]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| [[1997 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1996 Formule Een-seisoen|1996]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Damon Hill]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
| [[1996 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1995 Formule Een-seisoen|1995]]
| {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Renault F1|Renault]]
| [[1995 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1994 Formule Een-seisoen|1994]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Damon Hill]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
| [[1994 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1993 Formule Een-seisoen|1993]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Cosworth|Ford]]
| [[1993 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1992 Formule Een-seisoen|1992]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Riccardo Patrese]]
| {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]]
| [[1992 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1991 Formule Een-seisoen|1991]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Gerhard Berger]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]]
| [[1991 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1990 Formule Een-seisoen|1990]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Nelson Piquet]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Cosworth|Ford]]
| [[1990 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1989 Formule Een-seisoen|1989]]
| {{vlagikoon|ITA}} Alessandro Nannini
| {{vlagikoon|VK}} [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Cosworth|Ford]]
| [[1989 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1988 Formule Een-seisoen|1988]]
| {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]]
| [[1988 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1987 Formule Een-seisoen|1987]]
| {{vlagikoon|AUT}} [[Gerhard Berger]]
| {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| [[1987 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
|- style=&quot;background:#ddd;&quot;
! 1986&lt;br/&gt;–&lt;br/&gt;1978
| colspan=4 align=center| ''Nie plaasgevind nie.''
|-
![[1977 Formule Een-seisoen|1977]]
| {{vlagikoon|VK}} [[James Hunt]]
| {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Cosworth|Ford]]
| rowspan=2| [[Fuji Speedway]]
| [[1977 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|-
![[1976 Formule Een-seisoen|1976]]
| {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]]
| {{vlagikoon|VK}} [[Team Lotus (1958-1994)|Team Lotus]]-[[Cosworth|Ford]]
| [[1976 Japannese Grand Prix|Verslag]]
|}

[[Kategorie:Japannese Grand Prix| ]]
[[Kategorie:Formule Een Grands Prix]]</text>
      <sha1>5jrd5kpb376a27ldvjzwk18snshp7gt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds JE Potgieter.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>101588</id>
    <revision>
      <id>2921185</id>
      <parentid>1370331</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="354" sha1="1209s6rkqabwdjq24tdpmo8smgys4l9" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds JE Potgieter
|bron=Sinode Album
|datum=1957
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>1209s6rkqabwdjq24tdpmo8smgys4l9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>NG gemeente Suidoos-Pretoria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101607</id>
    <revision>
      <id>2921221</id>
      <parentid>2499167</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:34:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4234" sha1="mgnmqgf6z1tggfeixzeg8fobxhnd959" xml:space="preserve">[[Lêer:NG Stellastraat 03.jpg|duimnael|regs|300px|Kerkgebou van die NG gemeente Suidoos-Pretoria]]
[[Beeld:Ds JF du Toit.jpg|duimnael|links|170px|Ds. J.F. du Toit, van 1948 die eerste leraar nadat hy oorgekom het van [[NG gemeente Pretoria-Oos|die moedergemeente]] af.]]
[[Lêer:NG Stellastraat 02.jpg|duimnael|regs|300px|Kerksaal van die NG gemeente Suidoos-Pretoria]]
[[Lêer:Ds KD Struwig.jpg|duimnael|links|160px|Ds. K.D. Struwig, leraar van 1964 tot 1967.]]
[[Lêer:NG Stellastraat 01.jpg|duimnael|regs|Kerksaal van nader]]

Die '''NG gemeente Suidoos-Pretoria''', wat ook die bynaam Stellastraat het vanweë die kerkgebou se ligging op die hoek van Olivier- en Stellastraat in [[Waterkloof]], is ’n gemeente van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] in [[Pretoria]].

Die gemeente het in 1985 735 doop- en 2 167 belydende lidmate gehad en is destyds bedien deur vier leraars: P.S. Strümpfer, G.J.C. Venter, C.J.A. Vos en J.G. du Plessis. In 2015, toe die dooplidmate 613 getel het en die belydende lidmate 2 046, was die leraars dr. J.D. Kirkpatrick, di. M.J. Basson, A.M. Pienaar en F. de Wet, terwyl ds. M. de Wet ’n termynpos beklee het.

Met die jare het Pretoria so uitgebrei dat dié gemeente lankal nie meer die suidoostelike punt van Pretoria is nie; daarom het die gemeente besluit om bekend te staan as die Stellastraatgemeente.

== Stigting ==
Die gemeente Suidoos-Pretoria het by afstigting, soos sy naam aandui, die suidoostelike voorstede van die administratiewe hoofstad beslaan, te wete [[Brooklyn, Pretoria|Brooklyn]], [[Menlopark, Pretoria|Menlopark]], [[Hazelwood]], [[Waterkloof]] en [[Nieuw-Muckleneuk]], benewens [[Garsfontein]] en omgewing. Dit is die jongste van vyf gemeentes wat binne vyf jaar uit [[NG gemeente Pretoria-Oos|NG Pretoria-Oos]] ontstaan het. In Augustus 1947 is die gemeente amptelik afgestig. Die eerste diens is in die opelug gehou op ’n kaal stuk grond wat op die kaart as Niemeyersplein aangedui is. In die skaduwee van 'n [[Gewone ghwarrie|ghwarriebos]] het die prediker, dr. [[William Nicol]], destyds leraar van Pretoria-Oos, stelling geneem agter 'n eenvoudige kateder, die diens gelei en die eerste kerkraadslede voorgestel.

Nadat 'n paar weke lank gebruik gemaak is van 'n klaskamer in die skool, kon die gemeente vir sy eredienste sy intrek neem in 'n doelmatige saal in Nieuw-Muckleneuk. Sowat ses maande ná die stigting van die gemeente is die eerste leraar bevestig in die persoon van ds. J.F. du Toit, voorheen van die moedergemeente, Pretoria-Oos.

Die gemeente was besonder groeikragtig, en het in die kort tyd van vier jaar sy ledetal meer as verdubbel. 'n Beplanningskommissie was toe reeds besig om te ondersoek watter stappe gedoen moet word met die oog op verdere afstigting. Destyds was die grootste onder die buitengewone take van die gemeente die daarstelling van 'n sentrale kerkgebou, aangesien die saal al die kerkgangers nie meer kon bevat nie en daarby moeilik bereikbaar was vir 'n groot deel van die gemeente.

== Enkele leraars ==
* Ds. Strumpher 
* Willem Johannes Annandale, 1956 – 1967
* Karel Daniël Struwig, 1964–1967
* Gerhardus Jacobus Christiaan Venter, 1972–2000 (aanvaar sy emeritaat)
* Dr. J.D. Kirkpatrick, ? – 16 Mei 2021 (bly aan in kontrakpos)

== Bronne ==
* {{af}} [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller), ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.

== Eksterne skakels ==
* {{af}} [http://stellastraat.co.za/ Die gemeente se webtuiste]. URL besoek op 2 Augustus 2026. 
*[https://www.google.com/maps/place/25%C2%B047'00.0%22S+28%C2%B014'00.0%22E/@-25.7724433,28.2471603,3a,37.5y,301.12h,95.52t/data=!3m6!1e1!3m4!1sNiaLRjrKDz_nMQH4PUud9Q!2e0!7i13312!8i6656!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d-25.783333!4d28.233333?hl=en NG Suidoos-Pretoria se kerkgebou, soos te sien op Google Street View]. URL besoek op 2 Augustus 2026.
* [https://www.google.com/maps/@-25.7721451,28.2472508,3a,45y,289.13h,95.71t/data=!3m6!1e1!3m4!1sZXlQGuECVYbL-wYTgThGSA!2e0!7i13312!8i6656?hl=en NG Suidoos-Pretoria se kerksaal, soos te sien op Google Street View]. URL besoek op 2 Augustus 2026.

{{DEFAULTSORT:Suidoos-Pretoria, NG gemeente}}
[[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk in Groot-Pretoria]]</text>
      <sha1>mgnmqgf6z1tggfeixzeg8fobxhnd959</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Prof dr BJ Marais.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>101637</id>
    <revision>
      <id>2921192</id>
      <parentid>1370603</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="356" sha1="oytsewqgiaz9xkt4ayf9304t0eusg7m" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Prof dr BJ Marais
|bron=Sinode-Album
|datum=1957
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>oytsewqgiaz9xkt4ayf9304t0eusg7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Dr HDA du Toit.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>101640</id>
    <revision>
      <id>2921237</id>
      <parentid>1370614</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="353" sha1="i05o3c6q3mysadcpbifn20hp54dwv1y" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Dr HDA du Toit
|bron=Sinode-Album
|datum=1957
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>i05o3c6q3mysadcpbifn20hp54dwv1y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Dr DJ Keet.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>101641</id>
    <revision>
      <id>2921187</id>
      <parentid>1370619</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="349" sha1="go8ljzasp6bswir63x67y2nzqf9l0pp" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Dr DJ Keet
|bron=Sinode-Album
|datum=1957
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>go8ljzasp6bswir63x67y2nzqf9l0pp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carl Zeiss</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101720</id>
    <revision>
      <id>2921425</id>
      <parentid>2266196</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2317" sha1="kxkyey7ar2r1juggs50dc80irxdb3o6" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Wetenskaplike
| naam                      = Carl Zeiss
| beeld                     = Carl Zeiss from Auerbach 1907.png
| beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| beeldonderskrif           = Portret van Carl Zeiss
| geboortenaam              = 
| geboortedatum             = {{Geboortedatum|1816|9|11}}
| geboorteplek              = [[Weimar]], [[Duitse Bond]]
| sterftedatum              = {{Sterftedatum en ouderdom|1816|9|11|1888|12|3}}
| sterfteplek               = [[Jena]], [[Duitse Keiserryk]]
| plek van graf             = 
| blyplek                   = 
| burgerskap                = Duits
| nasionaliteit             = Duits
| vakgebied                 = [[Optika]]
| werkplek                  = [[Carl Zeiss (maatskappy)|Carl Zeiss AG]]
| alma mater                = [[Universiteit van Jena]]
| doktorale promotor        = 
| akademiese adviseurs      = 
| doktorale studente        = 
| ander studente            = 
| bekend vir                = Lensvervaardiging
| beïnvloed deur            = 
| invloed op                = 
| toekennings               = 
| handtekening              = 
| webblad                   = 
| voetnotas                 = 
}}

'''Carl Zeiss''' ([[11 September]] [[1816]] – [[3 Desember]] [[1888]]) was 'n [[Duitsland|Duitse]] industrialis en optikus. Hy is gebore in [[Weimar]]. Hy het in [[Stuttgart]] studeer en in 1846 begin hy 'n klein [[werkswinkel]] in [[Jena]]. Hier vervaardig en herstel hy gereedskap van die natuurwetenskapafdeling van die Universiteit van Jena. Sy besigheid groei vinnig en Zeiss verkry 'n reputasie as 'n vervaardiger van kwaliteit-mikroskope. 

In 1866 het Ernst Abbe by die maatskappy aangesluit. Hy was ook uiters vaardig in optika en later word Abbe en Zeiss se seun, Roderich, vennote in die besigheid. 

Zeiss sterf op 3 Desember 1888 in Jena. Onder Abbe se beheer smelt die Zeiss-besigheid saam met dié van Otto Schott in 1889.

== Bron ==
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, volume 23, bl. 752.

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}

{{Saadjie}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Zeiss, Carl}}
[[Kategorie:Duitse entrepreneurs]]
[[Kategorie:Duitse uitvinders]]
[[Kategorie:Geboortes in 1816]]
[[Kategorie:Sterftes in 1888]]</text>
      <sha1>kxkyey7ar2r1juggs50dc80irxdb3o6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds JF du Toit.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>103075</id>
    <revision>
      <id>2921193</id>
      <parentid>1381291</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="415" sha1="rxw5fnp3lqwd9gkzal5gc726bjts8q3" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds JF du Toit van die [[NG gemeente Suidoos-Pretoria]]
|bron=''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''
|datum=1951
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>rxw5fnp3lqwd9gkzal5gc726bjts8q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds PW Marais.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>104302</id>
    <revision>
      <id>2921196</id>
      <parentid>1390644</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:07:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="374" sha1="2153070l0xd0bunvqdxay14scozkugu" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds Pieter Willem Marais
|bron=''Die Voorligter''
|datum=April 1960
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>2153070l0xd0bunvqdxay14scozkugu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds JH Louw.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>104304</id>
    <revision>
      <id>2921194</id>
      <parentid>1390668</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="355" sha1="hlvpc8o4clsmnt59pdvzby5koiwsmzx" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds JH Louw
|bron=''Die Voorligter''
|datum=1960
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>hlvpc8o4clsmnt59pdvzby5koiwsmzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Johannes van Andel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104764</id>
    <revision>
      <id>2921402</id>
      <parentid>2071863</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4823" sha1="jr72eoum4jhyqe5opb5xrxr7urwlkev" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Predikant
| Naam                      = Johannes van Andel
| Beeld                     = 
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Johannes van Andel
| Geboortedatum             = 1662
| Geboorteplek              = Sprang, [[’s-Hertogenbosch]], [[Nederland]]
| Sterftedatum              = [[2 September]] [[1690]]
| Sterfteplek               = [[Ternate]], [[Indonesië]]
| Kerkverband               = [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|Nederduits Gereformeerd]]
| Gemeente                  = [[NG gemeente Kaapstad|Kaapstad]]
| Jare aktief               =  1687–1690
| Kweekskool                = [[Universiteit van Leiden|Leiden]]
| Sendingwerk               = 
}}

Ds. '''Johannes van Andel''' (Sprang by [[’s-Hertogenbosch]], [[Nederland]], [[1662]] – Ternaten, [[2 September]] [[1690]]) was die negende predikant wat in diens van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] bevestig is.

Hy het aan die [[Universiteit van Leiden]] studeer, waar hy op [[8 Mei]] [[1680]] as student ingeskryf het. Ná sy studie is hy as predikant vir [[Indië]] benoem en het op weg daarheen, begin Junie 1687 in die Kaap aangekom. Kommandeur [[Simon van der Stel]] en sy raad het hom op 4 Junie 1687 &quot;ná rijp overwegen des talents en vrome handels&quot; as predikant vir &quot;dese tedere volk planting&quot; in die plek benoem van ds. [[Johannes Overney]], wat 'n maand tevore oorlede is. In 'n brief aan Nederland het Van der Stel hom op 9 Julie beskryf as &quot;een jongeman van seer goede bekwaamheden en stigtelijken wandel&quot;.

Op [[19 Oktober]] [[1688]] het hy die eerste kerkgebou van die [[NG gemeente Stellenbosch]] ingewy en 'n preek gehou oor [[Numeri]] 6:23 tot 27. Op 8 November 1688 het Van der Stel bepaal dat hy gereeld iedere drie maande na [[Stellenbosch]] moes gaan om die Sakramente daar te bedien. Van Andel het aan die Kaap moeilikhede gehad, maar dit is nie bekend van watter aard dit was nie. In elk geval het Van der Stel op 28 Januarie 1689 aan die Raad &quot;verslag gedaan van d'onlusten en 't misnoegen geresen tusschen den Eerwaerde D: Johannes van Andel, Bedienaar des goddelijken woords, hier ter stede, so ter eener, als ter andere zijde, om voor te komen en de vrede te conserveeren&quot;, waarop &quot;na rijpe Raadpleging&quot; besluit is om hom met die skip ''Alkmaar'', wat toe net in [[Tafelbaai]] gelê het, na [[Batavia]] te laat vertrek en ds. [[Leonardus Terwoldt]], wat met hierdie skip op weg na Indië was, in sy plek aan die Kaap te hou.

Hy het op [[23 Mei]] [[1689]] sy akte van losmaking van die Kaap by die kerkraad van Batavia ingedien en die kerkraad het hom benoem om tydelik die dienste op die &quot;Reede&quot; waar te neem, dit wil sê op die skepe wat buitekant die hawe in die baai gelê het. Op 12 Oktober van dieselfde jaar is hy as predikant op Ternate benoem en het op [[13 Februarie]] [[1690]] van die kerkraad van Batavia afskeid geneem en na sy nuwe standplaas vertrek, waar hy egter reeds op [[2 September]] van dieselfde jaar oorlede is. Hy was getroud met Leonora Margarita Berbet d'Arques wat uit [['s-Hertogenbosch]] afkomstig was.

Dr. [[Herman van Broekhuizen|H.D. van Broekhuizen]] beweer in sy ''Die Wordingsgeschiedenis van die Hollandse Kerke in Suid-Afrika'' dat hy uit die &quot;bekende Van Andel geslag uit 's-Hertogenbosch&quot; gebore is, maar dis onwaarskynlik, want uit die lywige en uitvoerige stamboom en geskiedenis van hierdie familie blyk dit nie.&lt;ref&gt;{{af}} Engelbrecht, prof. dr. S.P. 1952. Die Kaapse predikante van die sewentiende en agtiende eeu. Kaapstad en Pretoria: H.A.U.M.-De Bussy.&lt;/ref&gt;

== Kaapse predikante tydens die 17de eeu ==
# [[Joan van Arckel]] (ook Johannes), 1665 - 1666
# [[Johannes de Vooght]], [[26 Februarie]] tot [[23 November]] [[1666]]
# [[Petrus Wachtendorp]], November 1666 - Februarie [[1667]]
# [[Adriaan de Vooght]], 1667 - 1674
# [[Rudolphus Meerlandt]], 1674 - 1675
# [[Petrus Hulsenaar]], 1675 - 1677
# [[Johan Stumphius|Johan Frederick Stumphius]], Mei 1678
# [[Johannes Overney]], 1678 - 1687
# '''Johannes van Andel''', 1687 - 1689
# [[Pierre Simond]], 1688 – 1702
# [[Leonardus Terwoldt]], 1689 - 1693
# [[Hercules van Loon]], 1695 - 1697
# [[Petrus Kalden]], 1697 - 1707

== Bronne ==
* {{af}} [[S.P. Engelbrecht|Engelbrecht, prof. dr. S.P.]] 1952. Die Kaapse predikante van die sewentiende en agtiende eeu. Kaapstad en Pretoria: H.A.U.M.-De Bussy.
* {{nl}} [[Gustave Adolph Maeder|Maeder, ds. G.A.]] en Zinn, Christian. 1917. ''Ons Kerk Album''. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{DEFAULTSORT:Van Andel, Johannes}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]]
[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]
[[Kategorie:Geboortes in 1662]]
[[Kategorie:Sterftes in 1690]]</text>
      <sha1>jr72eoum4jhyqe5opb5xrxr7urwlkev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Asoka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>105180</id>
    <revision>
      <id>2921319</id>
      <parentid>2894838</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T20:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ skakels</comment>
      <origin>2921319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9318" sha1="nauh1rutkawg6fuqvezf0mhundp1eu8" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam =  Ashoka die Grote
|kleur = #ccf
|titel = Chakravartin&lt;ref name=&quot;Fogelin2015&quot;&gt;{{cite book|author=Lars Fogelin|title=An Archaeological History of Indian Buddhism|url=https://books.google.com/books?id=yPZzBgAAQBAJ&amp;pg=PA81|date=1 April 2015|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-994823-9|pages=81–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kleiner2015&quot;&gt;{{cite book|author=Fred Kleiner|title=Gardner’s Art through the Ages: A Global History|url=https://books.google.com/books?id=q4bCBAAAQBAJ&amp;pg=PT474|date=1 January 2015|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-305-54484-0|pages=474–}}&lt;/ref&gt;
|beeld = Indian relief from Amaravati, Guntur. Preserved in Guimet Museum.jpg
|beeld_wydte = 232px
|beeld_onderskrif = 'n Steen uit die 1ste eeu v.C., wat 'n chakravartin (wêreldheerser) uitbeeld. Waarskynlik is dit 'n uitbeelding van Ashoka.
|opskrif18 = Vader
|18 = Bindusara
|opskrif19 = Moeder
|19 = Subhadrangī
}}

'''Ashoka die Grote''' of kort '''Ashok'''&lt;ref&gt;{{cite web |last=Chandra |first=Amulya |url=http://www.britannica.com/biography/Ashoka |title=Ashoka &amp;#124; biography – emperor of India |publisher=Britannica.com |date=14 Mei 2015 |access-date=9 Augustus 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426064308/https://www.britannica.com/biography/Ashoka |archive-date=26 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; was 'n groot heerser van die [[Mauryaryk]] wat van 268 tot 231 v.C. regeer het.&lt;ref&gt;Thapur (1973), p. 51.&lt;/ref&gt; Sy naam beteken &quot;Hy wat deur die gode geliefd is en wat vriendelik met almal is&quot;.

Ashoka word dikwels een van [[Indië]] se grootste heersers genoem. Ná baie militêre oorwinnings het hy oor 'n paar van die grootste dele van die hedendaagse Indië regeer. Hy het 'n oorlog teen die koninkryk Kalinga geveg, waarin meer as 200000 mense dood is.&lt;ref name=&quot;Jerry Bentley 1993&quot;&gt;Jerry Bentley, ''Old World Encounters: Cross-Cultural Contacts and Exchanges in Pre-Modern Times'' (New York: Oxford University Press, 1993), 44.&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Mauryan Empire 260 BCE.png|thumb|Die Mauryaryk.]]
Omdat Ashoka deur sy wrede oorwinning geskud was, het hy besluit om 'n Boeddhis te word en met vrede sy ryk te regeer. Om dit te doen het hy 'n paar hospitale vir diere en mense geskep. Hy het ook rusgebiede vir moeë reisigers langs paaie geskep en daarna putte in talle dorpe gegrawe; dit is moontlik om 'n lewensbeskrywing oor Ashoka die Grote te skryf omdat daar verskeie inskripsies op rotse en pilare is wat sy lewensloop op 'n akkurate vlak beskryf.

== Familie en vroeë lewe ==
Ashoka was die seun van die vorige Mauryaheerser, Bindusara, en sy koningin, Subhadrangī (ook bekend as &quot;Dharma&quot; of &quot;Dhamma&quot;).&lt;ref&gt;Basham, A. L. (1981),''History And Doctrines of the Ajivikas A Vanished Indian Religion'', New Delhi: Motilal Banarsidass&lt;/ref&gt; Ashoka het 'n paar ouer broers en susters sowel as een jonger broer, Vitashoka, gehad. As gevolg van sy voorbeeldige intellek en strydvaardigheid is dikwels gesê dat hy die gunstelingkleinseun van sy oupa [[Chandragupta Maurya]] was wat sy land teen die strooptogte van [[Alexander die Grote]] beskerm het. Volgens die legende het Chandragupta sy swaard weggegooi nadat hy die [[Mauryaryk]] vir die [[Djainisme|Djainistiese]] monnikelewe verlaat het. Later het Ashoka die swaard gevind en dit by hom gehou.

== Ashoka en Boeddhisme ==
Koning Ashoka is in die meeste [[Boeddhisme|Boeddhistiese]] bewegings (maar veral in die [[Theravada]]) as 'n bevorderaar en beskermer van Boeddhisme beskou. Hy is ook voorgehou as 'n voorbeeld van 'n ideale, vredesgesinde en regverdige koning, wat die beste vir sy nasie wou hê.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Buckley |first=Edmund |orig-year=First published 1897 |title=Universal Religion |url=https://books.google.com/books?id=4Xs4Yb0FBaQC&amp;pg=PA272 |location=Chicago |publisher=The University Association |pages=272– |isbn=978-1-4400-8300-6}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Ashok Sthamba.jpg|duimnael|links|180px|Die Ashokapilaar by [[Lumbini]], [[Nepal]], die [[Boeddha]] se geboorteplek.]]
In 250 v.C. het die derde Boeddhistiese raadsvergadering onder beskerming van koning Ashoka plaasgevind. Ná die raadsvergadering het hy groepe monnike na verskillende dele in die bekende wêreld gestuur, waaronder die Griekse staat Baktrië, Ladakh, [[Nepal]], [[Myanmar]], [[Thailand]] en [[Sri Lanka]], en moontlik ook na [[Alexandrië]] (in die huidige [[Egipte]]), [[Antiochië]] (in die huidige [[Turkye]]) en [[Athene]].&lt;ref&gt;{{cite book |last=Strong |first=John |date=2007 |title=Relics of the Buddha |url=https://books.google.com/books?id=xqAB6PKyP98C&amp;pg=PA136 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |pages=136–137 |isbn=978-81-208-3139-1}}&lt;/ref&gt;

== Die pilare van Ashoka ==
Die huldige embleem van Indië is 'n weergawe van die bokant van een van die pilare van koning Ashoka wat in [[Sarnath]] geleë is. Daarbenewens bevat die huldige [[vlag van Indië]] 'n onderdeel van dieselfde pilaar. Koning Ashoka het hierdie pilare op belangrike plekke in sy ryk laat bou. Daarop was verskeie inskripsies oor sy godsdienstige lewe, sy beleid as koning sowel as hervormings wat deur hom ingestel is. Die godsdienstige inskripsies het meestal praktiese Boeddhistiese leerstellings bevat, maar dit het ook leerstellings van ander godsdienste soos Djainisme en [[Brahmanisme]] bevat. In dié inskripsies het koning Ashoka sy volk herinner om godsdienstige verdraagsaamheid te beoefen.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronnelys ==
{{refbegin|3}}
* {{citation|last=Singh|first=Upinder|title=A history of ancient and early medieval India : from the Stone Age to the 12th century|date=2008|publisher=Pearson Longman|location=New Delhi|isbn=978-81-317-1120-0|url=https://books.google.co.in/books?id=GW5Gx0HSXKUC|ref={{sfnref|Upinder Singh|2008}}}}
* {{cite book|last=Ahir|first=D. C.|title=Aśoka the Great|year=1995|publisher=B. R. Publishing|location=Delhi}}
* {{cite book|last=Bhandarkar|first=D.R.|title=Aśoka|year=1969|publisher=Calcutta University Press|location=Calcutta|edition=4th}}
* Bongard-Levin, G. M. ''Mauryan India'' (Stosius Inc/Advent Books Division May 1986) {{ISBN|0-86590-826-5}}
* Chauhan, Gian Chand (2004). ''Origin and Growth of Feudalism in Early India: From the Mauryas to AD 650.'' Munshiram Manoharlal, Delhi. {{ISBN|978-81-215-1028-8}}
* {{cite book|last=[[Will Durant|Durant]]|first=Will|title=Our Oriental Heritage|year=1935|publisher=Simon and Schuster|location=New York}}
* Falk, Harry. ''Aśokan Sites and Artefacts&amp;nbsp;– A Source-book with Bibliography'' (Mainz : Philipp von Zabern, [2006]) {{ISBN|978-3-8053-3712-0}}
* Gokhale, Balkrishna Govind (1996). ''Aśoka Maurya'' (Twayne Publishers) {{ISBN|978-0-8290-1735-9}}
* Hultzsch, Eugene (1914).  ''The Date of Aśoka,'' The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (Oct. 1914), pp.&amp;nbsp;943–951.  [http://www.jstor.org/stable/25189238 Article stable URL.]
* Keay, John. ''India: A History'' (Grove Press; 1 Grove Pr edition 10 May 2001) {{ISBN|0-8021-3797-0}}
* Li Rongxi, trans. (1993). The biographical scripture of King Aśoka / transl. from the Chinese of Saṃghapāla, Berkeley, CA: Numata Center for Buddhist Translation and Research, {{ISBN|0-9625618-4-3}}.
* {{cite book|last=Mookerji|first=Radhakumud|title=Aśoka|year=1962|publisher=Motilal Banarsidas|location=Delhi|edition=3rd|url=https://archive.org/details/asokagaekwadlectradh}}
* {{cite book|last1=Nikam|first1=N. A.|first2=Richard |last2=McKeon|title=The Edicts of Aśoka|year=1959|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago}}
* Sastri, K. A. Nilakanta (1967). ''Age of the Nandas and Mauryas.'' Reprint: 1996, Motilal Banarsidass, Delhi. {{ISBN|978-81-208-0466-1}}
* Seneviratna, Anuradha (ed.), Gombrich, Richard; Guruge, Ananda (1994). [https://web.archive.org/web/20120923053250/http://www.buddhanet.net/pdf_file/king_asoka.pdf King Aśoka and Buddhism: Historical and Literary studies], Kandy: Sri Lanka; Buddhist Publication Society, 1st edition, {{ISBN|9552400651}}
* Singh, Upinder (2012). &quot;Governing the State and the Self: Political Philosophy and Practice in the Edicts of Aśoka&quot;, South Asian Studies, 28:2 (University of Delhi: 2012), pp.&amp;nbsp;131–145. [http://dx.doi.org/10.1080/02666030.2012.725581 Article stable URL.]
* Swearer, Donald. ''Buddhism and Society in Southeast Asia'' (Chambersburg, Pennsylvania: Anima Books, 1981) {{ISBN|0-89012-023-4}}
* Thapar, Romila. (1973). ''Aśoka and the decline of the Mauryas. 2nd Edition.'' Oxford University Press, Reprint, 1980. SBN 19-660379 6.
* von Hinüber, Oskar. (2010). &quot;Did Hellenistic Kings Send Letters to Aśoka?&quot; Journal of the American Oriental Society, 130:2 (Freiburg: 2010), pp.&amp;nbsp;261–266.
* MacPhail, James Merry: &quot;Aśoka&quot;, Calcutta: The Associative Press ; London: Oxford University Press 1918 [http://ia700300.us.archive.org/22/items/asokaheritage00macpiala/asokaheritage00macpiala.pdf PDF] (5.9 MB)
* {{cite book|author=Lewis Rice|title=Inscriptions at Sravana Belgola : a chief seat of the Jains|date=1889|publisher=Mysore Govt. Central Press|url=https://archive.org/details/inscriptionsatsr00rice|location=[[Bangalore]]}}
{{refend}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Ashoka}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Geboortes in 304 v.C.]]
[[Kategorie:Indiese monarge]]
[[Kategorie:Sterftes in 232 v.C.]]</text>
      <sha1>nauh1rutkawg6fuqvezf0mhundp1eu8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Angelina Jolie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>105519</id>
    <revision>
      <id>2921238</id>
      <parentid>2487753</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:37:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5944" sha1="p0gwkh3xot7qtolsaz87k7axjsdbxmg" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Angelina Jolie
| Beeld                     = Angelina Jolie 2 June 2014 (cropped).jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = Angelina Jolie in Junie 2014
| Geboortenaam              = Angelina Jolie Voight
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1975|6|4}}
| Geboorteplek              = [[Los Angeles]], [[Kalifornië]] ([[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]])
| Nasionaliteit             = {{vlagland|Verenigde State}}&lt;br /&gt;{{vlagland|Kambodja}}
| Sterftedatum              = 
| Sterfteplek               = 
| Ouers                     = Jon Voight&lt;br /&gt;Marcheline Bertrand
| Lewensmaat                = [[Jonny Lee Miller]] (1996–2000)&lt;br /&gt;[[Billy Bob Thornton]] (2000–2003)&lt;br /&gt;[[Brad Pitt]] (2014–2016)
| Kinders                   = 6 (3 is aangenome)
| Beroep                    = Akteur, rolprentvervaardiger
| Noemenswaardige rolprente = ''Girl, Interrupted'', ''Maleficent''
| Webwerf                   = 
| imdb                      = 0001401
| Toekennings               = 3 [[Golden Globe]]s
| Aktiewe jare              = 1998-
}}

'''Angelina Jolie''' (gebore Voight; [[4 Junie]] [[1975]] in [[Los Angeles]], [[Kalifornië]]) is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] aktrise, filmvervaardiger en humanis. Sy het 'n Oscar, twee Screen Actors Guild-toekennings en drie [[Golden Globe]]-toekennings ontvang, en is bekend as [[Hollywood]] se hoogsbetaalde aktrise.

Jolie het haar rolprentdebuut as kind saam met haar pa, Jon Voight, gemaak in ''Lookin' to Get Out'' (1982). Haar filmloopbaan het 'n dekade later in alle erns begin met die kleinbegrotingproduksie ''Cyborg 2'' (1993), gevolg deur haar eerste hoofrol in 'n groot rolprent, ''Hackers'' (1995). Sy het in die kritiesbekroonde biografiese televisiefilms ''George Wallace'' (1997) en ''Gia'' (1998) opgetree, en het 'n Oscar vir die Beste Byspeler vir haar toneelspel in die drama ''Girl, Interrupted'' (1999) ontvang.

Jolie se hoofrol as die videospelheldin Lara Croft in ''Lara Croft: Tomb Raider'' (2001) het haar as 'n leidende Hollywoodaktrise gevestig. Sy sit haar suksesvolle aksiesterloopbaan voort met ''Mr. &amp; Mrs. Smith'' (2005), ''Wanted'' (2008), en ''Salt'' (2010), en ontvang lof vir haar optredes in die dramas ''A Mighty Heart'' (2007) en ''Changeling'' (2008 ), wat haar 'n nominasie vir 'n [[Oscar]] as beste aktrise besorg.

Sedert 2010 het sy haar loopbaan uitgebrei met die regie en vervaardiging van die oorlogdramas ''In the Land of Blood and Honey'' (2011) en ''Unbroken'' (2014), asook die romantiese drama ''By the Sea'' (2015). Haar grootste sakesukses sover is die fantasieprent ''Maleficent'' (2014).

== Haar tatoeëermerke ==
[[Lêer:Jolietattoo.png|duimnael|links|upright|Jolie in New York met haar tatoes]]
Angelina se [[Tatoeëermerk|tatoes]] het baie aandag in die media ontvang en joernaliste vra haar dikwels daaroor uit. Terwyl sy nie gekant is teen naaktonele in films nie, sê sy dat die baie tatoes op haar liggaam rolprentvervaardigers dwing om meer kreatief te wees tydens die beplanning van naak- en liefdestonele.&lt;ref&gt;Kirkland, Bruce. [http://jam.canoe.ca/Movies/Artists/J/Jolie_Angelina/2003/10/19/759420.html Den nye Angelina Jolie]. ''Jam! Showbiz''. 19 Oktober 2003.&lt;/ref&gt; Kosmetiese rome word gebruik om haar tatoes in sommige van haar produksies te bedek. Jolie het tans, sover bekend, dertien tatoes. Een van hierdie, op haar rug, lees: ''Know your rights'', en op haar voorarm het sy 'n [[Tennessee Williams]] aanhaling: ''&lt;nowiki/&gt;'n gebed vir die met 'n wilde hart, in hokke gehou'', toe sy saam met haar ma was. Verder het sy tatoes met die [[Arabies]]e term العزيمة (&quot;wilskrag&quot;), die [[Latyn]]se spreekwoord ''quod me nutrit me destruit'' (&quot;wat my voed, vernietig my&quot;),&lt;ref&gt;Thomas, Karen. [http://www.usatoday.com/life/2003-07-17-jolie-side_x.htm Angelina Jolie, tattoo diarist]. ''USA Today''. 7 Julie 2003.&lt;/ref&gt; en 'n Jantragebed geskryf in die antieke [[Khmer]] en [[Pali]] - vir haar oudste seun Maddox.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2972855.stm Jolie adds Thai tattoo]. ''[[BBC News]]''. 24 April 2003. URL besoek 14 April 2007.&lt;/ref&gt; Op haar linkerboarm pryk vier stelle [[GPS]]-koördinate, wat die plekke aandui waar haar kinders gebore is.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090616004846/http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,21781667-5001021,00.html Angelina Jolie tattoo secret]. ''[[The Daily Telegraph]]''. 23 Mei 2007.&lt;/ref&gt;

Oor die jare het sy verskeie ander tatoes met [[laser]] laat verwyder of verskuil, insluitend &quot;Billy Bob&quot;, die naam van haar gewese man [[Billy Bob Thornton]], 'n [[Chinees|Chinese]] simbool vir die dood (死) en 'n venster onderaan haar rug. Sy verduidelik dat sy ontslae geraak het van die venster, want sy het &quot;jarelank al haar tyd bestee om deur vensters te kyk, en te wens sy was buite, maar nou leef sy heeltyd buite&quot;.&lt;ref name=&quot;Inside the Actors Studio&quot;&gt;[http://www.tv.com/inside-the-actors-studio/angelina-jolie/episode/425020/summary.html?tag=ep_list;title;15 Inside the Actors Studio, Episode 169] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100814163211/http://www.tv.com/inside-the-actors-studio/angelina-jolie/episode/425020/summary.html?tag=ep_list;title;15 |date=14 Augustus 2010 }}. ''Bravo''. 5 Junie 2005.&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
* {{en}} {{Imdb naam|0001401}}
* {{AllMovie naam|36009}}

{{en-vertaal|Angelina Jolie}}
{{National Board of Review Award vir beste deurbraakvertoning}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Jolie, Angelina}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprentvervaardigers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1975]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>p0gwkh3xot7qtolsaz87k7axjsdbxmg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makemake (god)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111865</id>
    <revision>
      <id>2921175</id>
      <parentid>2921053</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Klaar</comment>
      <origin>2921175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5392" sha1="l369ibkwb2sf769gqwhqthr5axf18fy" xml:space="preserve">[[Beeld:Motu Nui.jpg|thumb|200px|[[Petroglief|Petrogliewe]] op rotse op [[Orongo]]: Makemake by die basis en twee [[Tangata manu|voëlmanne]] hoër op.]]'''Makemake''' (ook '''Make-make''' gespel en as /ˈmɑːkiˈmɑːki/ uitgespreek)&lt;ref name=&quot;craig&quot;&gt;{{Cite journal|author=Robert D. Craig |title=Handbook of Polynesian Mythology |publisher=ABC-CLIO |date=2004 |page=63 |url=https://books.google.com/?id=LOZuirJWXvUC&amp;pg=PA63&amp;dq=makemake|isbn=978-1-57607-894-5|postscript=&lt;!--None--&gt; }}&lt;/ref&gt; in die [[Rapa Nui-mitologie]] van [[Paaseiland]] is die skepper van die mensdom, die [[Godheid|god]] van vrugbaarheid en die hoofgod van die &quot;[[Tangata manu]]&quot;- of &quot;voëlman&quot;-kultus. Dié kultus is jonger as die eiland se meer bekende [[Moai]]-era. Makemake lyk of hy die plaaslike vorm, of naam, van die ou Polinesiese god [[Tane (god)|Tane]] was. Hy het nie 'n vrou gehad nie.&lt;ref&gt;Metraux 1940, p. 312&lt;/ref&gt;

Makemake, as 'n gesig met groot oë of miskien 'n kopbeen met groot oogkaste en 'n [[Fallus|falliese]] neus, is dikwels in rotskuns van die Rapa Nui uitgebeeld.&lt;ref&gt;Metraux 1940, p. 313&lt;/ref&gt;

==Die Voëlmansekte==
Volgens Métraux was Paaseiland se &quot;grootste godsdienstige fees, die enigste waarvan uitvoerige besonderhede behoue gebly het, dié van die [[Tangata manu|voëlman]], wat nou verweef was met die kultus van die god Makemake.&quot;&lt;ref&gt;Alfred Métraux (1957) ''Easter Island: a stone-age civilization of the Pacific'', p. 130&lt;/ref&gt;

Makemake het die voëls laat nesmaak op die eilandjie Motu Nui (&quot;Groot Eilandjie&quot;), die middelpunt van die ''tangata-manu''-sekte (&quot;voëlmansekte&quot;). Vier gode is daarmee verbind: Makemake; Haua-tuꞌu-take-take, gewoonlik bloot &quot;Haua&quot; genoem; ''vîꞌe'' Hoa, Haua se vrou; en ''vîꞌe'' Kenatea. (''vîꞌe'', &quot;vrou&quot;, is hier 'n titel). Elkeen van die vier gode het 'n bonatuurlike dienaar gehad, wie se &quot;name gegee is&quot; tydens die seremonies.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.org/details/mysteryofeaster00rout|title=The mystery of Easter island; the story of an expedition|first=Katherine Pease|last=Routledge|date=Aug 28, 1919|publisher=London, Printed for the author by Hazell, Watson and Viney|accessdate=Aug 28, 2022|via=Internet Archive}}&lt;/ref&gt;

Die ''ivi atua'' was die siener wat die visioen ontvang het om te bepaal wie na Motu Nui moes swem. 'n ''Hopu'' was een van dié wat na die eilandjie geswem het. Volgens Englert was die ''hopu manu'' &quot;diegene wat die ''tagata manu'' gedien het en, nadat hulle die eerste ''manu tara''-eier gevind het, dit na Orongo [op die hoofeiland] gebring het.&quot;

Die ''manu tara'', of [[roetsterretjie]], was die voël waarom die seremonie gesentreer was; om die eerste ''manu tara''-eier te kry was die doel van die seremonie.

[[Beeld:Makemake.jpeg|thumb|250px|Makemake en twee [[Tangata manu|voëlmans]] op ’n rotstekening.]]
==Metgeselle==
Makemake se hoofmetgesel was Haua. &quot;Die formule wat 'n offer aan Makemake vergesel het, sluit altyd Haua in wat in die mite die god se metgesel is.&quot;&lt;ref&gt;Métraux (1971) ''Ethnology of Easter Island'', page 314&lt;/ref&gt;

Makemake se kinders was Tive, Rorai, Hova en &quot;die edelvrou Arangi-kote-kote&quot;.&lt;ref&gt;Alfred Métraux (1957) ''Easter Island: a stone-age civilization of the Pacific'', p. 127&lt;/ref&gt;

==Moderne gebruike van Makemake==
In 2000 het die [[BBC]] die dokmentêr ''The Lost Gods of Easter Island'' vervaardig.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Broome |first=Kate |title=The Lost Gods of Easter Island |date=2000-04-24 |type=Documentary |url=https://www.imdb.com/title/tt0848360/ |access-date=2024-01-21 |others=David Attenborough |publisher=British Broadcasting Corporation (BBC), Public Broadcasting Service (PBS)}}&lt;/ref&gt; Daarin kom 'n gekerfde beeldjie voor wat [[David Attenborough]] op 'n veiling gekoop het. Dit was goedkoop, want die verkoper het gedink dit is vervals. 

Die beeldjie se hele geskiedenis word nagespeur: Toe daar nog hout van die tans uitgestorwe Toromiroboom op Paaseiland was, is dit gekerf om soos die god Makemake te lyk, verhandel met bemanningslede van kaptein Cook se skip, na [[Tahiti]] vervoer, deur die Tahitiane verkoop en het dit eindelik op die veiling beland.

===Sterrekunde===
Die [[trans-Neptunus-voorwerp|trans-Neptunus]]-[[dwergplaneet]] [[Makemake]] is so genoem omdat ontdekkings van beide die dwergplaneet en die eiland om en by [[Paasfees]] plaasgevind het: Die dwergplaneet is kort ná Paasfees 2005 ontdek, en die eerste Europese kontak met Paaseiland was op Paassondag 1722.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://astrogeology.usgs.gov/news/nomenclature/dwarf-planet-136472-2005-fy9-named-makemake |title=Dwarf Planet 136472 2005 FY9 Named Makemake |last=Blue |first=Jennifer |date=July 14, 2008 |accessdate=2016-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;brownblog&quot;&gt;{{cite web|title=Mike Brown's Planets: What's in a name? [part 2]|author=Mike Brown|work=Caltech|year=2008|url=http://www.mikebrownsplanets.com/2008/07/whats-in-name-part-2.html|accessdate=2008-07-14}}&lt;/ref&gt; 

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bronne ==
{{refbegin}}
* Alfred Métraux. [1940] 1971. ''Ethnology of Easter Island.'' Bernice P. Bishop Museum Bulletin 160. Honolulu: Bishop Museum Press.
* Katherine Routledge The Mystery of Easter Island 1919 {{ISBN|0-932813-48-8}}
* VAN TILBURG, Jo Anne. 1994. Easter Island: Archaeology, Ecology and Culture. Washington D.C.: Smithsonian Institution Press.
{{refend}}

[[Kategorie:Paaseiland]]
[[Kategorie:Rapa Nui-mitologie]]</text>
      <sha1>l369ibkwb2sf769gqwhqthr5axf18fy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921178</id>
      <parentid>2921175</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Moderne gebruike van Makemake */</comment>
      <origin>2921178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5395" sha1="ikynlamwcfgc71zvnjptmezyhb4f0j4" xml:space="preserve">[[Beeld:Motu Nui.jpg|thumb|200px|[[Petroglief|Petrogliewe]] op rotse op [[Orongo]]: Makemake by die basis en twee [[Tangata manu|voëlmanne]] hoër op.]]'''Makemake''' (ook '''Make-make''' gespel en as /ˈmɑːkiˈmɑːki/ uitgespreek)&lt;ref name=&quot;craig&quot;&gt;{{Cite journal|author=Robert D. Craig |title=Handbook of Polynesian Mythology |publisher=ABC-CLIO |date=2004 |page=63 |url=https://books.google.com/?id=LOZuirJWXvUC&amp;pg=PA63&amp;dq=makemake|isbn=978-1-57607-894-5|postscript=&lt;!--None--&gt; }}&lt;/ref&gt; in die [[Rapa Nui-mitologie]] van [[Paaseiland]] is die skepper van die mensdom, die [[Godheid|god]] van vrugbaarheid en die hoofgod van die &quot;[[Tangata manu]]&quot;- of &quot;voëlman&quot;-kultus. Dié kultus is jonger as die eiland se meer bekende [[Moai]]-era. Makemake lyk of hy die plaaslike vorm, of naam, van die ou Polinesiese god [[Tane (god)|Tane]] was. Hy het nie 'n vrou gehad nie.&lt;ref&gt;Metraux 1940, p. 312&lt;/ref&gt;

Makemake, as 'n gesig met groot oë of miskien 'n kopbeen met groot oogkaste en 'n [[Fallus|falliese]] neus, is dikwels in rotskuns van die Rapa Nui uitgebeeld.&lt;ref&gt;Metraux 1940, p. 313&lt;/ref&gt;

==Die Voëlmansekte==
Volgens Métraux was Paaseiland se &quot;grootste godsdienstige fees, die enigste waarvan uitvoerige besonderhede behoue gebly het, dié van die [[Tangata manu|voëlman]], wat nou verweef was met die kultus van die god Makemake.&quot;&lt;ref&gt;Alfred Métraux (1957) ''Easter Island: a stone-age civilization of the Pacific'', p. 130&lt;/ref&gt;

Makemake het die voëls laat nesmaak op die eilandjie Motu Nui (&quot;Groot Eilandjie&quot;), die middelpunt van die ''tangata-manu''-sekte (&quot;voëlmansekte&quot;). Vier gode is daarmee verbind: Makemake; Haua-tuꞌu-take-take, gewoonlik bloot &quot;Haua&quot; genoem; ''vîꞌe'' Hoa, Haua se vrou; en ''vîꞌe'' Kenatea. (''vîꞌe'', &quot;vrou&quot;, is hier 'n titel). Elkeen van die vier gode het 'n bonatuurlike dienaar gehad, wie se &quot;name gegee is&quot; tydens die seremonies.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.org/details/mysteryofeaster00rout|title=The mystery of Easter island; the story of an expedition|first=Katherine Pease|last=Routledge|date=Aug 28, 1919|publisher=London, Printed for the author by Hazell, Watson and Viney|accessdate=Aug 28, 2022|via=Internet Archive}}&lt;/ref&gt;

Die ''ivi atua'' was die siener wat die visioen ontvang het om te bepaal wie na Motu Nui moes swem. 'n ''Hopu'' was een van dié wat na die eilandjie geswem het. Volgens Englert was die ''hopu manu'' &quot;diegene wat die ''tagata manu'' gedien het en, nadat hulle die eerste ''manu tara''-eier gevind het, dit na Orongo [op die hoofeiland] gebring het.&quot;

Die ''manu tara'', of [[roetsterretjie]], was die voël waarom die seremonie gesentreer was; om die eerste ''manu tara''-eier te kry was die doel van die seremonie.

[[Beeld:Makemake.jpeg|thumb|250px|Makemake en twee [[Tangata manu|voëlmans]] op ’n rotstekening.]]
==Metgeselle==
Makemake se hoofmetgesel was Haua. &quot;Die formule wat 'n offer aan Makemake vergesel het, sluit altyd Haua in wat in die mite die god se metgesel is.&quot;&lt;ref&gt;Métraux (1971) ''Ethnology of Easter Island'', page 314&lt;/ref&gt;

Makemake se kinders was Tive, Rorai, Hova en &quot;die edelvrou Arangi-kote-kote&quot;.&lt;ref&gt;Alfred Métraux (1957) ''Easter Island: a stone-age civilization of the Pacific'', p. 127&lt;/ref&gt;

==Moderne gebruike van Makemake==
In 2000 het die [[BBC]] die dokmentêr ''The Lost Gods of Easter Island'' vervaardig.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Broome |first=Kate |title=The Lost Gods of Easter Island |date=2000-04-24 |type=Documentary |url=https://www.imdb.com/title/tt0848360/ |access-date=2024-01-21 |others=David Attenborough |publisher=British Broadcasting Corporation (BBC), Public Broadcasting Service (PBS)}}&lt;/ref&gt; Daarin kom 'n gekerfde beeldjie voor wat [[David Attenborough]] op 'n veiling gekoop het. Dit was goedkoop, want die verkoper het gedink dit is vervals. 

Die beeldjie se hele geskiedenis word nagespeur: Toe daar nog hout van die tans uitgestorwe Toromiroboom op Paaseiland was, is dit gekerf om soos die god Makemake te lyk, verhandel met bemanningslede van [[kaptein Cook]] se skip, na [[Tahiti]] vervoer, deur die Tahitiane verkoop en het dit eindelik op die veiling beland.

===Sterrekunde===
Die [[trans-Neptunus-voorwerp|trans-Neptunus]]-[[dwergplaneet]] [[Makemake]] is so genoem omdat ontdekkings van beide die dwergplaneet en die eiland om en by [[Paasfees]] plaasgevind het: Die dwergplaneet is kort ná Paasfees 2005 ontdek, en die eerste Europese kontak met Paaseiland was op Paassondag 1722.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://astrogeology.usgs.gov/news/nomenclature/dwarf-planet-136472-2005-fy9-named-makemake |title=Dwarf Planet 136472 2005 FY9 Named Makemake |last=Blue |first=Jennifer |date=July 14, 2008 |accessdate=2016-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;brownblog&quot;&gt;{{cite web|title=Mike Brown's Planets: What's in a name? [part 2]|author=Mike Brown|work=Caltech|year=2008|url=http://www.mikebrownsplanets.com/2008/07/whats-in-name-part-2.html|accessdate=2008-07-14}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bronne ==
{{refbegin}}
* Alfred Métraux. [1940] 1971. ''Ethnology of Easter Island.'' Bernice P. Bishop Museum Bulletin 160. Honolulu: Bishop Museum Press.
* Katherine Routledge The Mystery of Easter Island 1919 {{ISBN|0-932813-48-8}}
* VAN TILBURG, Jo Anne. 1994. Easter Island: Archaeology, Ecology and Culture. Washington D.C.: Smithsonian Institution Press.
{{refend}}

[[Kategorie:Paaseiland]]
[[Kategorie:Rapa Nui-mitologie]]</text>
      <sha1>ikynlamwcfgc71zvnjptmezyhb4f0j4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tangata manu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111893</id>
    <revision>
      <id>2921179</id>
      <parentid>2149145</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2921179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4293" sha1="811cnl67tmtns1pkerhiq81gfl57e6h" xml:space="preserve">{{Kursiewe titel}}
[[Beeld:Motu Nui Easter Island.jpg|duimnael|180px|Die eiland Motu Nui, met die kleiner Motu Iti voor hom en die geïsoleerde seestapel van Motu Kau Kau op die voorgrond. Die foto is geneem van ’n 250&amp;nbsp;meter hoë krans by Orongo.]]
[[Beeld:Motu Nui.jpg|duimnael|180px|Rotskuns naby Orongo ([[Makemake (god)|Makemake]] onder en twee voëlmans hoër op.]]

Die '''''Tangata manu''''' (&quot;voëlman&quot;, van ''tangata'' &quot;persoon, mens&quot; + ''manu'' &quot;voël&quot;) was die wenner van ’n tradisionele kompetisie op [[Paaseiland]] (ook bekend as Rapa Nui). Dit was ’n jaarlikse wedstryd om die eerste eier van die seisoen van ’n [[roetsterretjie]] (''manu tara'') op die eiland Motu Nui te gaan haal, daarmee terug te swem na Rapa Nui en die krans van Rano Kau na die hooggeleë dorpie [[Orongo]] uit te klim.

== Mite ==
In die [[Rapa Nui-mitologie]] was die godheid [[Makemake (god)|Makemake]] die hoofgod van die voëlmankultus. Die drie ander gode was Hawa-tuu-take-take (die hoof van die eiers, ’n manlike god); sy vrou, Vie Hoa; en nog ’n vroulike god met die naam Vie Kanatea. Elk van dié vier het ook ’n dienskneg-god gehad wat met hom/haar verbind is. Die naam van al agt gode sou deur deelnemers gedreunsing word tydens die voorbereidingsrituele vir die eierwedstryd.

== Die kompetisie ==
Die deelnemers, almal mans van aansien, is onthul in drome van ''ivi-attuas'', of profete (mans of vroue). Elke deelnemer sou dan een of soms twee ''hopu'' (ander volwasse mans van ’n laer stand) aanstel wat fisiek na Motu Nui sou swem. Daar sou hulle wag op die koms van die roetsterretjies in die hoop dat hulle sal kan terugkeer met die eerste eier terwyl hul &quot;klant&quot;, wat die eintlike deelnemer was, by die klipdorp [[Orongo]] sou wag. Die wedloop was baie gevaarlik en baie ''hopu'' is deur haaie gevang of het verdrink of van kranse afgeval. Dit lyk egter of hulle redelik maklik vervang is.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|262}}

Sodra iemand die eerste eier gekry het, sou hy na die hoogste punt op Motu Nui klim en die naam van sy klant uitroep na die hoofeiland. Hy sou roep: &quot;Gaan skeer u hare, u het die eier!&quot; Die naam van dié klant sou deur mense van die kuslyn af verder versprei word tot met die krans op, na waar die deelnemers sit en wag het. Die onsuksesvolle ''hopu'' sou dan saam terugswem na die hoofeiland terwyl die een wat die eerste eier gevind het, op Motu Nui sou agterbly. Hier sou hy alleen vas en dan terugswem met die eier in ’n rietmandjie wat aan sy kop vasgemaak is. 

Wanneer hy die land bereik het, sou hy die steil rotskrans uitklim en, as hy nie geval het nie, die eier aan sy klant oorhandig. Dié sou reeds sy hare afgeskeer en sy kop óf wit óf rooi geverf het. Die wennerdeelnemer (nie die ''hopu'' nie) sou dan verklaar word tot die ''tangata-manu'', hy sou die eier neem en ’n optog lei met die krans van Rano Kau af na Anakena as hy uit die westelike clans gekom het of na Rano Raraku as hy uit die oostelike clans was. 

Die nuwe ''tangata-manu'' was geregtig op kos- en ander geskenke, en sy clan het die alleenreg gehad op die versameling van voëleiers en kuikens op Motu Nui. Hy sou ’n jaar lank in afsondering in ’n spesiale seremoniële huis bly. Daar sou hy vyf maande lank as ''[[tapu]]'' (heilig) beskou word; hy sou sy naels laat groei en ’n kopstuk van menslike hare dra. Hy sou in dié tyd net eet en slaap, en daar is niks meer van hom verwag nie.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|263}}

Die voëlmankultus is in die 1860's deur [[Christendom|Christelike]] sendelinge onderdruk. Die oorsprong en presiese tyd daarvan is onseker, want dit is onbekend of dit die voorafgaande Moai-gebaseerde godsdiens vervang of saam daarmee bestaan het. Die [[Engeland|Engelse]] [[argeoloog]] en [[Antropologie|antropoloog]] Katherine Routledge kon egter die name van 86 ''tangata-manu'' uitvind.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;&gt;{{cite book|title= The Mystery of Easter Island| date= 1919|last= Scoresby-Routledge|first= Katherine|url=https://archive.org/details/mysteryofeaster00rout| publisher=Hazell, Watson &amp; Viney|place=Londen| ISBN= 0-932813-48-8}}
&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}
*[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Tangata manu|Engelse Wikipedia]]

[[Kategorie:Paaseiland]]
[[Kategorie:Rapa Nui-mitologie]]</text>
      <sha1>811cnl67tmtns1pkerhiq81gfl57e6h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921180</id>
      <parentid>2921179</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:53:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mite */</comment>
      <origin>2921180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4335" sha1="euade71wgsroia2hcy1nd6aa2j60yl1" xml:space="preserve">{{Kursiewe titel}}
[[Beeld:Motu Nui Easter Island.jpg|duimnael|180px|Die eiland Motu Nui, met die kleiner Motu Iti voor hom en die geïsoleerde seestapel van Motu Kau Kau op die voorgrond. Die foto is geneem van ’n 250&amp;nbsp;meter hoë krans by Orongo.]]
[[Beeld:Motu Nui.jpg|duimnael|180px|Rotskuns naby Orongo ([[Makemake (god)|Makemake]] onder en twee voëlmans hoër op.]]

Die '''''Tangata manu''''' (&quot;voëlman&quot;, van ''tangata'' &quot;persoon, mens&quot; + ''manu'' &quot;voël&quot;) was die wenner van ’n tradisionele kompetisie op [[Paaseiland]] (ook bekend as Rapa Nui). Dit was ’n jaarlikse wedstryd om die eerste eier van die seisoen van ’n [[roetsterretjie]] (''manu tara'') op die eiland Motu Nui te gaan haal, daarmee terug te swem na Rapa Nui en die krans van Rano Kau na die hooggeleë dorpie [[Orongo]] uit te klim.

== Mite ==
In die [[Rapa Nui-mitologie]] was die godheid [[Makemake (god)|Makemake]] die hoofgod van die voëlmankultus. Die drie ander gode was Hawa-tu'u-take-take (die hoof van die eiers, ’n manlike god); gewoonlik bloot &quot;Haua&quot; genoem; sy vrou, vîꞌe Hoa; en vîꞌe Kenatea. (vîꞌe, &quot;vrou&quot;, is hier 'n titel). Elk van dié vier het ook ’n dienskneg-god gehad wat met hom/haar verbind is. Die naam van al agt gode sou deur deelnemers gedreunsing word tydens die voorbereidingsrituele vir die eierwedstryd.

== Die kompetisie ==
Die deelnemers, almal mans van aansien, is onthul in drome van ''ivi-attuas'', of profete (mans of vroue). Elke deelnemer sou dan een of soms twee ''hopu'' (ander volwasse mans van ’n laer stand) aanstel wat fisiek na Motu Nui sou swem. Daar sou hulle wag op die koms van die roetsterretjies in die hoop dat hulle sal kan terugkeer met die eerste eier terwyl hul &quot;klant&quot;, wat die eintlike deelnemer was, by die klipdorp [[Orongo]] sou wag. Die wedloop was baie gevaarlik en baie ''hopu'' is deur haaie gevang of het verdrink of van kranse afgeval. Dit lyk egter of hulle redelik maklik vervang is.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|262}}

Sodra iemand die eerste eier gekry het, sou hy na die hoogste punt op Motu Nui klim en die naam van sy klant uitroep na die hoofeiland. Hy sou roep: &quot;Gaan skeer u hare, u het die eier!&quot; Die naam van dié klant sou deur mense van die kuslyn af verder versprei word tot met die krans op, na waar die deelnemers sit en wag het. Die onsuksesvolle ''hopu'' sou dan saam terugswem na die hoofeiland terwyl die een wat die eerste eier gevind het, op Motu Nui sou agterbly. Hier sou hy alleen vas en dan terugswem met die eier in ’n rietmandjie wat aan sy kop vasgemaak is. 

Wanneer hy die land bereik het, sou hy die steil rotskrans uitklim en, as hy nie geval het nie, die eier aan sy klant oorhandig. Dié sou reeds sy hare afgeskeer en sy kop óf wit óf rooi geverf het. Die wennerdeelnemer (nie die ''hopu'' nie) sou dan verklaar word tot die ''tangata-manu'', hy sou die eier neem en ’n optog lei met die krans van Rano Kau af na Anakena as hy uit die westelike clans gekom het of na Rano Raraku as hy uit die oostelike clans was. 

Die nuwe ''tangata-manu'' was geregtig op kos- en ander geskenke, en sy clan het die alleenreg gehad op die versameling van voëleiers en kuikens op Motu Nui. Hy sou ’n jaar lank in afsondering in ’n spesiale seremoniële huis bly. Daar sou hy vyf maande lank as ''[[tapu]]'' (heilig) beskou word; hy sou sy naels laat groei en ’n kopstuk van menslike hare dra. Hy sou in dié tyd net eet en slaap, en daar is niks meer van hom verwag nie.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|263}}

Die voëlmankultus is in die 1860's deur [[Christendom|Christelike]] sendelinge onderdruk. Die oorsprong en presiese tyd daarvan is onseker, want dit is onbekend of dit die voorafgaande Moai-gebaseerde godsdiens vervang of saam daarmee bestaan het. Die [[Engeland|Engelse]] [[argeoloog]] en [[Antropologie|antropoloog]] Katherine Routledge kon egter die name van 86 ''tangata-manu'' uitvind.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;&gt;{{cite book|title= The Mystery of Easter Island| date= 1919|last= Scoresby-Routledge|first= Katherine|url=https://archive.org/details/mysteryofeaster00rout| publisher=Hazell, Watson &amp; Viney|place=Londen| ISBN= 0-932813-48-8}}
&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}
*[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Tangata manu|Engelse Wikipedia]]

[[Kategorie:Paaseiland]]
[[Kategorie:Rapa Nui-mitologie]]</text>
      <sha1>euade71wgsroia2hcy1nd6aa2j60yl1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921183</id>
      <parentid>2921180</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:00:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Die kompetisie */</comment>
      <origin>2921183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4586" sha1="suqlljqy134ypv0ugog05v19hov39ab" xml:space="preserve">{{Kursiewe titel}}
[[Beeld:Motu Nui Easter Island.jpg|duimnael|180px|Die eiland Motu Nui, met die kleiner Motu Iti voor hom en die geïsoleerde seestapel van Motu Kau Kau op die voorgrond. Die foto is geneem van ’n 250&amp;nbsp;meter hoë krans by Orongo.]]
[[Beeld:Motu Nui.jpg|duimnael|180px|Rotskuns naby Orongo ([[Makemake (god)|Makemake]] onder en twee voëlmans hoër op.]]

Die '''''Tangata manu''''' (&quot;voëlman&quot;, van ''tangata'' &quot;persoon, mens&quot; + ''manu'' &quot;voël&quot;) was die wenner van ’n tradisionele kompetisie op [[Paaseiland]] (ook bekend as Rapa Nui). Dit was ’n jaarlikse wedstryd om die eerste eier van die seisoen van ’n [[roetsterretjie]] (''manu tara'') op die eiland Motu Nui te gaan haal, daarmee terug te swem na Rapa Nui en die krans van Rano Kau na die hooggeleë dorpie [[Orongo]] uit te klim.

== Mite ==
In die [[Rapa Nui-mitologie]] was die godheid [[Makemake (god)|Makemake]] die hoofgod van die voëlmankultus. Die drie ander gode was Hawa-tu'u-take-take (die hoof van die eiers, ’n manlike god); gewoonlik bloot &quot;Haua&quot; genoem; sy vrou, vîꞌe Hoa; en vîꞌe Kenatea. (vîꞌe, &quot;vrou&quot;, is hier 'n titel). Elk van dié vier het ook ’n dienskneg-god gehad wat met hom/haar verbind is. Die naam van al agt gode sou deur deelnemers gedreunsing word tydens die voorbereidingsrituele vir die eierwedstryd.

== Die kompetisie ==
Die deelnemers, almal mans van aansien, is onthul in drome van ''ivi-attuas'', of profete (mans of vroue).&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://imaginarapanui.com/en/rapa-nui-culture/tangata-manu-the-easter-island-birdman/ |title=Tangata Manu, the Easter Island birdman |date=28 August 2013 |publisher=Imagina Rapa Nui Easter Island |access-date=28 June 2023}}&lt;/ref&gt; Elke deelnemer sou dan een of soms twee ''hopu'' (ander volwasse mans van ’n laer stand) aanstel wat fisiek na Motu Nui sou swem. Daar sou hulle wag op die koms van die roetsterretjies in die hoop dat hulle sal kan terugkeer met die eerste eier terwyl hul &quot;klant&quot;, wat die eintlike deelnemer was, by die klipdorp [[Orongo]] sou wag. Die wedloop was baie gevaarlik en baie ''hopu'' is deur haaie gevang of het verdrink of van kranse afgeval. Dit lyk egter of hulle redelik maklik vervang is.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|262}}

Sodra iemand die eerste eier gekry het, sou hy na die hoogste punt op Motu Nui klim en die naam van sy klant uitroep na die hoofeiland. Hy sou roep: &quot;Gaan skeer u hare, u het die eier!&quot; Die naam van dié klant sou deur mense van die kuslyn af verder versprei word tot met die krans op, na waar die deelnemers sit en wag het. Die onsuksesvolle ''hopu'' sou dan saam terugswem na die hoofeiland terwyl die een wat die eerste eier gevind het, op Motu Nui sou agterbly. Hier sou hy alleen vas en dan terugswem met die eier in ’n rietmandjie wat aan sy kop vasgemaak is. 

Wanneer hy die land bereik het, sou hy die steil rotskrans uitklim en, as hy nie geval het nie, die eier aan sy klant oorhandig. Dié sou reeds sy hare afgeskeer en sy kop óf wit óf rooi geverf het. Die wennerdeelnemer (nie die ''hopu'' nie) sou dan verklaar word tot die ''tangata-manu'', hy sou die eier neem en ’n optog lei met die krans van Rano Kau af na Anakena as hy uit die westelike clans gekom het of na Rano Raraku as hy uit die oostelike clans was. 

Die nuwe ''tangata-manu'' was geregtig op kos- en ander geskenke, en sy clan het die alleenreg gehad op die versameling van voëleiers en kuikens op Motu Nui. Hy sou ’n jaar lank in afsondering in ’n spesiale seremoniële huis bly. Daar sou hy vyf maande lank as ''[[tapu]]'' (heilig) beskou word; hy sou sy naels laat groei en ’n kopstuk van menslike hare dra. Hy sou in dié tyd net eet en slaap, en daar is niks meer van hom verwag nie.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|263}}

Die voëlmankultus is in die 1860's deur [[Christendom|Christelike]] sendelinge onderdruk. Die oorsprong en presiese tyd daarvan is onseker, want dit is onbekend of dit die voorafgaande Moai-gebaseerde godsdiens vervang of saam daarmee bestaan het. Die [[Engeland|Engelse]] [[argeoloog]] en [[Antropologie|antropoloog]] Katherine Routledge kon egter die name van 86 ''tangata-manu'' uitvind.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;&gt;{{cite book|title= The Mystery of Easter Island| date= 1919|last= Scoresby-Routledge|first= Katherine|url=https://archive.org/details/mysteryofeaster00rout| publisher=Hazell, Watson &amp; Viney|place=Londen| ISBN= 0-932813-48-8}}
&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}
*[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Tangata manu|Engelse Wikipedia]]

[[Kategorie:Paaseiland]]
[[Kategorie:Rapa Nui-mitologie]]</text>
      <sha1>suqlljqy134ypv0ugog05v19hov39ab</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921186</id>
      <parentid>2921183</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Die kompetisie */</comment>
      <origin>2921186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4800" sha1="5qrgpchtwdxqfng9gduhf486m9jhn04" xml:space="preserve">{{Kursiewe titel}}
[[Beeld:Motu Nui Easter Island.jpg|duimnael|180px|Die eiland Motu Nui, met die kleiner Motu Iti voor hom en die geïsoleerde seestapel van Motu Kau Kau op die voorgrond. Die foto is geneem van ’n 250&amp;nbsp;meter hoë krans by Orongo.]]
[[Beeld:Motu Nui.jpg|duimnael|180px|Rotskuns naby Orongo ([[Makemake (god)|Makemake]] onder en twee voëlmans hoër op.]]

Die '''''Tangata manu''''' (&quot;voëlman&quot;, van ''tangata'' &quot;persoon, mens&quot; + ''manu'' &quot;voël&quot;) was die wenner van ’n tradisionele kompetisie op [[Paaseiland]] (ook bekend as Rapa Nui). Dit was ’n jaarlikse wedstryd om die eerste eier van die seisoen van ’n [[roetsterretjie]] (''manu tara'') op die eiland Motu Nui te gaan haal, daarmee terug te swem na Rapa Nui en die krans van Rano Kau na die hooggeleë dorpie [[Orongo]] uit te klim.

== Mite ==
In die [[Rapa Nui-mitologie]] was die godheid [[Makemake (god)|Makemake]] die hoofgod van die voëlmankultus. Die drie ander gode was Hawa-tu'u-take-take (die hoof van die eiers, ’n manlike god); gewoonlik bloot &quot;Haua&quot; genoem; sy vrou, vîꞌe Hoa; en vîꞌe Kenatea. (vîꞌe, &quot;vrou&quot;, is hier 'n titel). Elk van dié vier het ook ’n dienskneg-god gehad wat met hom/haar verbind is. Die naam van al agt gode sou deur deelnemers gedreunsing word tydens die voorbereidingsrituele vir die eierwedstryd.

== Die kompetisie ==
Die deelnemers, almal mans van aansien, is onthul in drome van ''ivi-attuas'', of profete (mans of vroue).&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://imaginarapanui.com/en/rapa-nui-culture/tangata-manu-the-easter-island-birdman/ |title=Tangata Manu, the Easter Island birdman |date=28 August 2013 |publisher=Imagina Rapa Nui Easter Island |access-date=28 June 2023}}&lt;/ref&gt; Elke deelnemer sou dan een of soms twee ''hopu'' (ander volwasse mans van ’n laer stand) aanstel wat fisiek na Motu Nui sou swem. Daar sou hulle wag op die koms van die roetsterretjies in die hoop dat hulle sal kan terugkeer met die eerste eier terwyl hul &quot;klant&quot;, wat die eintlike deelnemer was, by die klipdorp [[Orongo]] sou wag. Die wedloop was baie gevaarlik en baie ''hopu'' is deur haaie gevang of het verdrink of van kranse afgeval. Dit lyk egter of hulle redelik maklik vervang is.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|262}}

Sodra iemand die eerste eier gekry het, sou hy na die hoogste punt op Motu Nui klim en die naam van sy klant uitroep na die hoofeiland. Hy sou roep: &quot;Gaan skeer u hare, u het die eier!&quot; Die naam van dié klant sou deur mense van die kuslyn af verder versprei word tot met die krans op, na waar die deelnemers sit en wag het. Die onsuksesvolle ''hopu'' sou dan saam terugswem na die hoofeiland terwyl die een wat die eerste eier gevind het, op Motu Nui sou agterbly. Hier sou hy alleen vas en dan terugswem met die eier in ’n rietmandjie wat aan sy kop vasgemaak is. 

Wanneer hy die land bereik het, sou hy die steil rotskrans uitklim en, as hy nie geval het nie, die eier aan sy klant oorhandig. Dié sou reeds sy hare afgeskeer en sy kop óf wit óf rooi geverf het. Die wennerdeelnemer (nie die ''hopu'' nie) sou dan verklaar word tot die ''tangata-manu'', hy sou die eier neem en ’n optog lei met die krans van Rano Kau af na Anakena as hy uit die westelike clans gekom het of na Rano Raraku as hy uit die oostelike clans was. 

Die nuwe ''tangata-manu'' was geregtig op kos- en ander geskenke, en sy clan het die alleenreg gehad op die versameling van voëleiers en kuikens op Motu Nui. Hy sou ’n jaar lank in afsondering in ’n spesiale seremoniële huis bly. Daar sou hy vyf maande lank as ''[[tapu]]'' (heilig) beskou word; hy sou sy naels laat groei en ’n kopstuk van menslike hare dra. Hy sou in dié tyd net eet en slaap, en daar is niks meer van hom verwag nie.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|263}}

Die voëlmankultus is in die 1860's deur [[Christendom|Christelike]] sendelinge onderdruk.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.journeywonders.com/birdman-cult-easter-island/ |title=The Birdman Cult: Easter Eggs at Easter Island |publisher=Journey Wonders |date= February 2022|access-date=28 June 2023}}&lt;/ref&gt; Die oorsprong en presiese tyd daarvan is onseker, want dit is onbekend of dit die voorafgaande Moai-gebaseerde godsdiens vervang of saam daarmee bestaan het. Die [[Engeland|Engelse]] [[argeoloog]] en [[Antropologie|antropoloog]] Katherine Routledge kon egter die name van 86 ''tangata-manu'' uitvind.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;&gt;{{cite book|title= The Mystery of Easter Island| date= 1919|last= Scoresby-Routledge|first= Katherine|url=https://archive.org/details/mysteryofeaster00rout| publisher=Hazell, Watson &amp; Viney|place=Londen| ISBN= 0-932813-48-8}}
&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}
*[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Tangata manu|Engelse Wikipedia]]

[[Kategorie:Paaseiland]]
[[Kategorie:Rapa Nui-mitologie]]</text>
      <sha1>5qrgpchtwdxqfng9gduhf486m9jhn04</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921191</id>
      <parentid>2921186</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Verwysings */</comment>
      <origin>2921191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4756" sha1="loqjedm4ybjcb88vv04zqlxlimpb770" xml:space="preserve">{{Kursiewe titel}}
[[Beeld:Motu Nui Easter Island.jpg|duimnael|180px|Die eiland Motu Nui, met die kleiner Motu Iti voor hom en die geïsoleerde seestapel van Motu Kau Kau op die voorgrond. Die foto is geneem van ’n 250&amp;nbsp;meter hoë krans by Orongo.]]
[[Beeld:Motu Nui.jpg|duimnael|180px|Rotskuns naby Orongo ([[Makemake (god)|Makemake]] onder en twee voëlmans hoër op.]]

Die '''''Tangata manu''''' (&quot;voëlman&quot;, van ''tangata'' &quot;persoon, mens&quot; + ''manu'' &quot;voël&quot;) was die wenner van ’n tradisionele kompetisie op [[Paaseiland]] (ook bekend as Rapa Nui). Dit was ’n jaarlikse wedstryd om die eerste eier van die seisoen van ’n [[roetsterretjie]] (''manu tara'') op die eiland Motu Nui te gaan haal, daarmee terug te swem na Rapa Nui en die krans van Rano Kau na die hooggeleë dorpie [[Orongo]] uit te klim.

== Mite ==
In die [[Rapa Nui-mitologie]] was die godheid [[Makemake (god)|Makemake]] die hoofgod van die voëlmankultus. Die drie ander gode was Hawa-tu'u-take-take (die hoof van die eiers, ’n manlike god); gewoonlik bloot &quot;Haua&quot; genoem; sy vrou, vîꞌe Hoa; en vîꞌe Kenatea. (vîꞌe, &quot;vrou&quot;, is hier 'n titel). Elk van dié vier het ook ’n dienskneg-god gehad wat met hom/haar verbind is. Die naam van al agt gode sou deur deelnemers gedreunsing word tydens die voorbereidingsrituele vir die eierwedstryd.

== Die kompetisie ==
Die deelnemers, almal mans van aansien, is onthul in drome van ''ivi-attuas'', of profete (mans of vroue).&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://imaginarapanui.com/en/rapa-nui-culture/tangata-manu-the-easter-island-birdman/ |title=Tangata Manu, the Easter Island birdman |date=28 August 2013 |publisher=Imagina Rapa Nui Easter Island |access-date=28 June 2023}}&lt;/ref&gt; Elke deelnemer sou dan een of soms twee ''hopu'' (ander volwasse mans van ’n laer stand) aanstel wat fisiek na Motu Nui sou swem. Daar sou hulle wag op die koms van die roetsterretjies in die hoop dat hulle sal kan terugkeer met die eerste eier terwyl hul &quot;klant&quot;, wat die eintlike deelnemer was, by die klipdorp [[Orongo]] sou wag. Die wedloop was baie gevaarlik en baie ''hopu'' is deur haaie gevang of het verdrink of van kranse afgeval. Dit lyk egter of hulle redelik maklik vervang is.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|262}}

Sodra iemand die eerste eier gekry het, sou hy na die hoogste punt op Motu Nui klim en die naam van sy klant uitroep na die hoofeiland. Hy sou roep: &quot;Gaan skeer u hare, u het die eier!&quot; Die naam van dié klant sou deur mense van die kuslyn af verder versprei word tot met die krans op, na waar die deelnemers sit en wag het. Die onsuksesvolle ''hopu'' sou dan saam terugswem na die hoofeiland terwyl die een wat die eerste eier gevind het, op Motu Nui sou agterbly. Hier sou hy alleen vas en dan terugswem met die eier in ’n rietmandjie wat aan sy kop vasgemaak is. 

Wanneer hy die land bereik het, sou hy die steil rotskrans uitklim en, as hy nie geval het nie, die eier aan sy klant oorhandig. Dié sou reeds sy hare afgeskeer en sy kop óf wit óf rooi geverf het. Die wennerdeelnemer (nie die ''hopu'' nie) sou dan verklaar word tot die ''tangata-manu'', hy sou die eier neem en ’n optog lei met die krans van Rano Kau af na Anakena as hy uit die westelike clans gekom het of na Rano Raraku as hy uit die oostelike clans was. 

Die nuwe ''tangata-manu'' was geregtig op kos- en ander geskenke, en sy clan het die alleenreg gehad op die versameling van voëleiers en kuikens op Motu Nui. Hy sou ’n jaar lank in afsondering in ’n spesiale seremoniële huis bly. Daar sou hy vyf maande lank as ''[[tapu]]'' (heilig) beskou word; hy sou sy naels laat groei en ’n kopstuk van menslike hare dra. Hy sou in dié tyd net eet en slaap, en daar is niks meer van hom verwag nie.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;/&gt;{{rp|263}}

Die voëlmankultus is in die 1860's deur [[Christendom|Christelike]] sendelinge onderdruk.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.journeywonders.com/birdman-cult-easter-island/ |title=The Birdman Cult: Easter Eggs at Easter Island |publisher=Journey Wonders |date= February 2022|access-date=28 June 2023}}&lt;/ref&gt; Die oorsprong en presiese tyd daarvan is onseker, want dit is onbekend of dit die voorafgaande Moai-gebaseerde godsdiens vervang of saam daarmee bestaan het. Die [[Engeland|Engelse]] [[argeoloog]] en [[Antropologie|antropoloog]] Katherine Routledge kon egter die name van 86 ''tangata-manu'' uitvind.&lt;ref name=&quot;Rou&quot;&gt;{{cite book|title= The Mystery of Easter Island| date= 1919|last= Scoresby-Routledge|first= Katherine|url=https://archive.org/details/mysteryofeaster00rout| publisher=Hazell, Watson &amp; Viney|place=Londen| ISBN= 0-932813-48-8}}
&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

==Skakels==
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Tangata manu}}

[[Kategorie:Paaseiland]]
[[Kategorie:Rapa Nui-mitologie]]</text>
      <sha1>loqjedm4ybjcb88vv04zqlxlimpb770</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anime</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113872</id>
    <revision>
      <id>2921239</id>
      <parentid>2731088</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43399" sha1="86kyeho4pzp2sl0r7g2c44a90ildcoc" xml:space="preserve">{{Gaan taal na|swak rekenaarvertaling|datum=9 Junie 2022}}
[[Lêer:Chara01.png|duimnael|200px|Voorbeeld van die tipiese tekenstyl vir 'n anime-karakter.]]
'''Anime'''&amp;nbsp;([[Japannees]]:&amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ja&quot;&gt;アニメ&lt;/span&gt;&amp;nbsp;([[Lêer:Speaker Icon.svg|skakel=File:Ja-Anime.oga|13x13px]] luister)&lt;/small&gt;) is [[Japan]]nese handgetekende of rekenaar[[animasie]]. Die woord is die verkorte uitspraak van &quot;animasie&quot; in Japannees, waar hierdie term na alle animasie verwys.&lt;ref name=&quot;japanese&quot;&gt;[http://www.bellaonline.com/articles/art4260.asp &quot;What is Anime?&quot;]&lt;/ref&gt; Buite Japan word ''anime'' gebruik om spesifiek na animasie uit Japan te verwys of na 'n Japannese animasiestyl wat dikwels gekenmerk word deur kleurvolle grafika, lewendige karakters en fantasietemas.&lt;ref name=&quot;webster&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;anna&quot;/&gt; Bes moontlik kan die stileringbenadering tot die betekenis dit moontlik maak dat anime in ander lande as Japan gemaak kan word.&lt;ref name=&quot;rwby&quot;&gt;Rush, Amanda (12 Julie 2013).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;escapist&quot;&gt;O'Brien, Chris (30 Julie 2012).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Torkaizer&quot;&gt;Fakhruddin, Mufaddal.&lt;/ref&gt; Om dit eenvoudig te hou, beskou baie Westerlinge anime as slegs 'n animasieproduk van Japan.&lt;ref name=&quot;anna&quot;/&gt; Sommige vakkundiges gee te kenne dat deur anime as spesifiek of eg Japannees te definieer, dit op 'n nuwe vorm van oriëntalisme kan dui.

Die vroegste kommersiële Japannese animasie dateer uit 1917. Die produksie van animewerke in Japan het sedertdien geleidelik toegeneem. Die kenmerkende animekunsstyl het in die 1960's ontstaan met die werke van Osamu Tezuka. Dit het in die laat twintigste eeu internasionaal versprei en só 'n groot plaaslike en internasionale gehoor ontwikkel. Anime word in [[teater]]s, deur [[televisie]]-uitsendings, direk na tuismedia en oor die [[internet]] versprei. Dit word in verskeie genres geklassifiseer wat op verskillende algemene en nisgehore fokus.

Anime is 'n uiteenlopende kunsvorm met kenmerkende produksiemetodes en -tegnieke wat met die verloop van tyd met nuwe [[tegnologie]] aangepas is. Dit bestaan uit 'n ideale storievertel-meganisme, wat grafiese kuns, karakterisering, kinematografie en ander vorme van verbeeldingryke en individualistiese tegnieke kombineer. Die produksie van anime fokus minder op die animasie van beweging en meer op die realisme van die toneelplasing, asook die gebruik van kamera-effekte, insluitend panning, zoem en hoekskote. Aangesien anime per hand geteken word, word dit van die werklikheid geskei deur 'n belangrike fiksiegaping, wat 'n ideale pad na ontvlugting bied waarin gehore hulself met relatiewe gemak kan verdiep. Uiteenlopende kunsstyle word gebruik en karakters se proporsies en gelaatstrekke kan baie uiteenlopend wees, wat kenmerkend groot, emosionele of realisties grootte oë insluit.

Die animebedryf bestaan uit meer as 430 produksie-ateljees, insluitend groot name soos Studio Ghibli, Gainax en Toei Animation. Al bestaan dit net uit 'n klein deeltjie van Japan se plaaslike rolprentmark, maak anime die meerderheid van Japan se [[DVD]]-verkope uit. Dit het ook internasionale sukses behaal sedert al hoe meer titels in Engels oorgeklank is. Hierdie toename in internasionale gewildheid het gelei tot nie-Japannese produksies wat die animekunsstyl gebruik, maar hierdie werke word gewoonlik as animasie wat deur anime beïnvloed is beskryf, eerder as egte anime.

== Definisie en gebruik ==
Anime is 'n kunsvorm, spesifiek animasie, wat alle [[genre]]s in die rolprentkuns insluit, maar dit word verkeerdelik as 'n genre geklassifiseer. In [[Japannees]] verwys die term ''anime'' na alle vorme van animasie van regoor die wêreld.&lt;ref name=&quot;japanese&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://www.artgallery.nsw.gov.au/__data/page/9842/Tezuka_Kit_1.pdf &quot;Tezuka: The Marvel of Manga – Education Kit&quot;] (PDF).&lt;/ref&gt; In [[Engels]] word ''anime'' meer beperkend gebruik om 'n &quot;Japannese styl geanimeerde rolprent of TV-vermaak&quot; aan te dui of as &quot; 'n styl van animasie wat in Japan geskep is&quot;.&lt;ref name=&quot;webster&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Oxford&quot;&gt;[http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/anime &quot;Anime&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160202165231/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/anime |date= 2 Februarie 2016 }}.&lt;/ref&gt;

Die etimologie van die woord ''anime'' is omstrede. Die Engelse term &quot;animation&quot; word in Japannees geskryf as ''[[katakana]]'' -- &lt;span lang=&quot;ja&quot;&gt;アニメーション&lt;/span&gt; (''animēshon'', uitgespreek &lt;span class=&quot;IPA&quot; title=&quot;Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)&quot;&gt;[animeːɕoɴ]&lt;/span&gt;)&lt;ref name=&quot;anna&quot;&gt;[http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/lexicon.php?id=45 &quot;Anime News Network Lexicon – Anime&quot;].&lt;/ref&gt; en is &lt;span lang=&quot;ja&quot;&gt;アニメ&lt;/span&gt; (''anime'') in sy verkorte vorm.&lt;ref name=&quot;anna&quot;/&gt; Sommige bronne beweer ''anime ''is afgelei van die Franse term vir animasie, ''dessin animé'',&lt;ref name=&quot;etymology&quot;&gt;[http://www.etymonline.com/index.php?term=anime &quot;Etymology Dictionary Reference: Anime&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;manga!&quot;&gt;Schodt, Frederik L. (18 Augustus 1997).&lt;/ref&gt; maar ander glo dit is 'n mite wat ontstaan het uit die Franse gewildheid van die medium in die laat 1970's en 1980's.&lt;ref name=&quot;anna&quot;/&gt; In Engels funksioneer ''anime - ''wanneer dit as 'n [[selfstandige naamwoord]] gebruik word - normaalweg as 'n massanaamwoord (byvoorbeeld: &quot;Kyk jy anime?&quot; of &quot;Hoeveel anime het jy al versamel?&quot;)&lt;ref&gt;[[The American Heritage Dictionary of the English Language|American Heritage Dictionary]], 4de uitg.; Dictionary.com Unabridged (v 1.1).&lt;/ref&gt; Voor die algemene gebruik van ''anime'' was die term ''Japanimation'' algemeen in die 1970's en 1980's. In die middel-1980's het die term ''anime'' ''Japanimation ''begin verdring.&lt;ref name=&quot;etymology&quot;/&gt; Die term kom nou net in pediodewerk voor, waar dit gebruik word om Japannese animasie te onderskei en te identifiseer.

Die woord ''anime'' is ook al gekritiseer, byvoorbeeld in 1987, toe [[Hayao Miyazaki]] gesê het hy verag die verkorte woord ''anime'' want vir hom verteenwoordig dit die troosteloosheid van die Japanse animasiebedryf. Hy het die troosteloosheid in verband gebring met animeerders se gebrek aan motivering en massa-geproduseerde té ekspressiewe produkte wat staatmaak op vaste ikonografie vir gesigsuitdrukkings en uitgerekte en oordrewe aksietonele, maar met 'n gebrek aan diepte en sofistikasie omdat hulle nie probeer om emosie of idees weer te gee nie.&lt;ref name=&quot;Miyazaki(2009)&quot;&gt;Miyazaki, Hayao (31 Julie 1996).&lt;/ref&gt;

== Formaat ==
Die eerste formaat van anime was vir rolprentteaters wat aanvanklik in 1917 met kommersiële produksie begin het.&lt;ref name=&quot;Litten&quot;&gt;[http://litten.de/fulltext/ani1917.pdf &quot;Some remarks on the first Japanese animation films in 1917&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221016123123/https://litten.de/fulltext/ani1917.pdf |date=16 Oktober 2022 }} (PDF).&lt;/ref&gt; Aan die begin was die geanimeerde blaaie onafgewerk en het dele van gespeelde musiekopnames benodig, voordat klank en stemdele later by produksies gevoeg is. Op 14 Julie 1958 het Nippon Televisie ''Mogura no Abanchūru'' (&quot;Mole's Adventure&quot;) uitgesaai, wat sowel die eerste uitgesaaide anime as die eerste anime in kleur was.&lt;ref&gt;[http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-06-19/oldest-tv-anime-color-screenshots-posted &quot;Oldest TV Anime's Color Screenshots Posted&quot;].&lt;/ref&gt; Dit was eers teen die 1960's dat die eerste televisiereeks uitgesaai is, en het sedertdien 'n gewilde medium gebly. Werke wat regstreeks in videoformaat uitgereik word, word &quot;oorspronklike videoanimasie&quot; (OVA) genoem; dit word gewoonlik nie aan teaters uitgereik of op TV uitgesaai voordat dit as tuismedia uitgereik is nie. &lt;ref&gt;[http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/lexicon.php?id=35 &quot;Original Animation Video (OAV/OVA)&quot;].&lt;/ref&gt; Die ontstaan van die internet het daartoe gelei dat sommige animeerders hulle werk aanlyn versprei in 'n formaat wat &quot;oorspronklike net-anime&quot; genoem word.&lt;ref&gt;[http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/lexicon.php?id=37 &quot;Original Net Anime (ONA)&quot;].&lt;/ref&gt;

Die tuisverspreiding van anime-uitreikings het in die 1980's gewild geword met die VHS- en laserskyf-formate. Die VHS NTSC-videoformaat wat in sowel Japan as die VSA gebruik is, word beskou as een van die redes vir die groeiende gewildheid van anime in die 1990's. Die laserskyf- en VHS-formaat is vervang deur die DVD-formaat, wat unieke voordele gebied het, onder meer onderskrifte in verskillende tale en oorgeklankte snitte op dieselfde skyf. Die DVD-formaat het ook sy nadele in die gebruik van streekskodering, wat die bedryf aanvaar het om lisensie-, roofkopiëring- en uitvoerprobleme die hoof te bied. Die DVD is dan beperk tot die streek wat die DVD-speler aandui. Die Video CD (VCD)-format was gewild in [[Hongkong]] en Taiwan, maar het net 'n mindere formaat in die VSA geword, wat vereenselwig is met roofkopieë.

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Anime cell 1917.jpg|links|duimnael|'n Raampie uit ''Namakura Gatana'', die vroegste oorlewende Japannese geanimeerde kortfliek wat in 1917 vir bioskope vervaardig is]]
Japannese animasie het in die vroeë 20ste eeu begin, toe Japannese rolprentmakers geëksperimenteer het met die animasietegnieke waarin baanbrekerswerk ook in Frankryk, Duitsland, die VSA en Rusland gedoen is.&lt;ref name=&quot;manga!&quot;&gt;Schodt, Frederik L. (18 Augustus 1997).&lt;/ref&gt; Na bewering is die vroegste Japannese animasie ''Katsudō Shashin'', 'n ongedateerde en private werk deur 'n onbekende skepper.&lt;ref&gt;[[Jonathan Clements|Clements, Jonathan]], en Helen McCarthy.&lt;/ref&gt; Die eerste professionele werke wat in die openbaar vertoon is, het in 1917 begin verskyn. Animeerders soos Ōten Shimokawa en Seitarou Kitayama het talle werke geproduseer, met die oudste oorlewende fliek een van Kouchi, ''Namakura Gatana'', 'n twee minuut lange kortfliek oor 'n samoerai wat 'n nuwe swaard op sy teiken uitprobeer, net om 'n nederlaag te ly.&lt;ref name=&quot;Litten&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://imprinttalk.com/?p=1557 &quot;Japan's oldest animation films&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090904024724/http://imprinttalk.com/?p=1557 |date= 4 September 2009 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080402012234/http://www.hdrjapan.com/japan/japan-news/historic-91%11year%11old-anime-discovered-in-osaka/ &quot;Historic 91-year-old anime discovered in Osaka&quot;].&lt;/ref&gt; Die Groot Kantō-aardbewing van 1923 het wydverspreide vernietiging van Japan se infrastruktuur tot gevolg gehad, asook van Shimokawa se pakhuis, waar die meeste van hierdie vroeë werke vernietig is.

Teen die 1930's was animasie in Japan goed gevestig as 'n alternatiewe formaat vir die lewendige-aksie-bedryf. Dit het mededinging gekry van buitelandse produsente en baie animeerders, soos Noburō Ōfuji en Yasuji Murata, wat steeds in goedkoper uitknipselanimasie gewerk het pleks van raampieanimasie.&lt;ref&gt;Sharp, Jasper (23 September 2004).&lt;/ref&gt; Ander skeppers, Kenzō Masaoka en Mitsuyo Seo, het nietemin groot vordering gemaak in animasietegnieke; hulle het voordeel getrek uit begunstiging van die regering, wat animeerders in diens geneem het om opvoedkundige kortflieks en propaganda te vervaardig.&lt;ref&gt;Yamaguchi, Katsunori; Yasushi Watanabe (1977).&lt;/ref&gt; Die eerste praatfliek-anime was ''Chikara to Onna no Yo no Naka'', vervaardig deur Masaoka in 1933.&lt;ref name=&quot;animeguide&quot;&gt;Baricordi, Andrea; de Giovanni, Massimiliano; Pietroni, Andrea; Rossi, Barbara; Tunesi, Sabrina (Desember 2000).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kodanasha1993&quot;&gt;''Japan: An Illustrated Encyclopedia''.&lt;/ref&gt; Teen 1940 was daar talle anime-kunstenaarsorganisasies, insluitend die Shin Mangaha Shudan en Shin Nippon Mangaka.&lt;ref&gt;[http://www.animestatic.com/articles/what-is-anime/ &quot;What is Anime?&quot;]&lt;/ref&gt; Die eerste vollengte geanimeerde rolprent was ''Momotaro's Divine Sea Warriors'',  in 1944 met regie deur Seo en 'n borgskap van die Keiserlike Japanse Vloot.&lt;ref&gt;Amptelike brosjure, ''The Roots of Japanese Anime'', DVD, Zakka Films, 2009.&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Momotaro's Divine Sea Warriors-screeny.JPG|duimnael|'n Raampie uit ''Momotaro's Divine Sea Warriors ''(1944), die eerste vollengte-anime-rolprent]]
Die sukses van The Walt Disney Company se 1937-speelprent ''[[Snow White and the Seven Dwarfs]]'' het baie Japanse animeerders sterk beïnvoed.&lt;ref&gt;[http://www.corneredangel.com/amwess/papers/history.html &quot;A Brief History of Anime&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070824124913/http://www.corneredangel.com/amwess/papers/history.html |date=24 Augustus 2007 }}.&lt;/ref&gt; In die 1960's het die mangakunstenaar en animeerder Osamu Tezuka baie Disney-animasietegnieke aangepas en vereenvoudig om koste te verminder en die aantal raampies in produksies te beperk. Hy het dit as 'n tydelike maatreël beskou om hom in staat te stel om materiaal op 'n knap skedule met onervare animasiepersoneel te vervaardig.&lt;ref&gt;Zagzoug, Marwa (April 2001).&lt;/ref&gt; ''Mittsu no Hanashi (Drie verhale)'', wat in 1960 uitgesaai is, was die eerste anime wat op televisie vertoon is. Die eerste anime-TV-reeks was ''Otogi Manga Karenda (Otogi Manga-kalender) ''wat van 1961 tot 1964 uitgesaai is.

Die 1970's het die gewildheid van ''manga'', Japannese strokiesboeke en grafiese romans skerp toegeneem, waarvan baie later animasie gemaak is. Die werke van Osamu Tezuka het veral aandag getrek: hy staan bekend as 'n &quot;legende&quot;&lt;ref&gt;Ohara, Atsushi (11 Mei 2006). [https://web.archive.org/web/20060520053910/http://www.asahi.com/english/Herald-asahi/TKY200605110157.html &quot;5 missing manga pieces by Osamu Tezuka found in U.S&quot;].&lt;/ref&gt; en die &quot;god van manga&quot;.&lt;ref&gt;[http://www.abcb.com/ency/t/tezuka_osamu.htm &quot;Dr. Osamu Tezuka&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gravett, Paul (2003).&lt;/ref&gt; Sy werk – en die van ander baanbrekers op dié terrein – het eienskappe en genres geïnspireer wat tot vandag toe grondliggende elemente van anime uitmaak. Die reuse robot-genre (wat bekend staan as &quot;mecha&quot; buite Japan) het byvoorbeeld onder Tezuka vorm aangeneem, is ontwikkel in die Superrobot-genre onder Go Nagai en ander, en is aan die einde van die dekade totaal hervorm deur Yoshiyuki Tomino wat die Werklike Robot-genre ontwikkel het. Robot-anime soos ''Gundam'' en ''The Super Dimension Fortress Macross-''reeks het in die 1980's oornag klassieke werke geword, en die robotgenre van anime is vandag steeds een van die mees algemene genres in Japan en in die wêreld. In die 1980's het anime meer aanvaarbaar in die hoofstroom in Japan (hoewel minder as manga) geword, wat gelei het tot 'n oplewing in produksie. Na 'n paar suksesvolle aanpassings van anime in oorsese markte in die 1980's, het anime al hoe meer aanvaarding in dié markte in die 1990's beleef, en selfs meer teen die begin van die 21ste eeu. In 2002 het ''Spirited Away'', 'n Studio Ghibli-produksie met regie deur Hayao Miyazaki, die [[Goue Beer]] by die Berlyn Internasionale Rolprentfees gewen en in 2003 is dit by die [[75ste Oscar-toekenningsaand]] as die Beste Geanimeerde Vollengte Fliek aangewys.

== Genres ==
Anime word dikwels geklassifiseer volgens die teikendemografie, insluitend ''kodomo'' (vir kinders), ''shōjo'' (vir meisies), ''shounen'' (vir seuns) en 'n verskeidenheid van genres wat op 'n volwasse gehoor fokus. Shoujo- en shounen-anime bevat soms elemente wat by albei geslagte kinders gewild is in 'n poging om oorkruistrefkrag te bewerkstellig. Volwasse anime word dikwels gekenmerk deur 'n stadiger tempo of ingewikkelder storielyn wat jonger gehore gewoonlik minder aanloklik vind, asook deur volwasse temas en situasies. 'n Onderafdeling van volwasse anime-werke bevat pornografiese elemente en word as &quot;R18&quot; in Japan geklassifiseer, maar internasionaal word hierdie werke saam gegroepeer onder die term ''hentai'' (Japannees vir &quot;pervert&quot;). In teenstelling hiermee sluit 'n verskeidenheid van anime-subgenres oor demografiese groepe heen ''ecchi'' in – seksuele temas of ondertone sonder die uitbeelding van [[Seks|seksuele omgang]], soos getipeer in die komiese of harem-genres. Vanweë sy gewildheid onder tiener- en volwasse anime-entoesiaste word die insluiting van ecchi-elemente in anime beskou as 'n vorm van diens aan aanhangers.&lt;ref name=&quot;askjohn&quot;&gt;Ask John: [http://www.animenation.net/blog/2005/05/20/ask-john-why-do-americans-hate-harem-anime/ Why Do Americans Hate Harem Anime?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080409032645/http://www.animenation.net/blog/2005/05/20/ask-john-why-do-americans-hate-harem-anime/ |date= 9 April 2008 }}. animenation.net. 20&lt;/ref&gt;

Anime se genreklassifisering verskil van ander vorme van animasie en om 'n eenvoudige identiteit te bepaal, is nie maklik nie. Gilles Poitras het die beskrywing van ''Gundam 0080'' en sy komplekse uitbeelding van die oorlog as &quot;reuserobot-anime&quot; daarmee vergelyk om Tolstoy se ''Oorlog en vrede'' 'n &quot;oorlogroman&quot; te noem. Wetenskapfiksie is 'n vername animegenre en sluit belangrike historiese werke soos Tezuka se ''Astro Boy'' en Yokoyama se ''Tetsujin 28-go'' in. 'n Belangrike subgenre van wetenskapfiksie is mecha, met die ''Gundam-''metareeks wat ikoniese status het. Die uiteenlopende fantasiegenre sluit in werke wat gebaseer is op Asiatiese en Westerse tradisies en folksoorlewings; voorbeelde sluit in die Japannese feodale sprokie ''InuYasha'', en die uitbeelding van Skandinawiese godinne wat na Japan toe trek om 'n rekenaar genaamd Yggdrasil in ''O My Goddess! ''in stand te hou. Genreoorkruising in anime kom ook algemeen voor, soos die vermenging van fantasie en komedie in ''Dragon Half'', en die inbring van verspotte humor in die misdaadanime ''Castle of Cagliostro''. Ander subgenres wat in anime voorkom, is onder meer towermeisies, harems, sport, gevegskuns, literêre aanpassings, Middeleeuse temas&lt;ref&gt;E. L. Risden: &quot;Miyazaki's Medieval World: Japanese Medievalism and the Rise of Anime,&quot; in ''[https://79a68520-a-62cb3a1a-s-sites.googlegroups.com/site/theyearsworkinmedievalism/cabinet/28%20Risden.pdf?attachauth=ANoY7cqmLpkx10lsF-KPbNNJF44YHaymvuaTLkb5h-K1NELGFbWoACSTy6GgdtlTGCQexCtgHOsPzQ3yo1EDCcZWNVAa6L4BBsd8F6lAmtx0NBZJcaaeX5CVljCRn8178kMwMIH_SO5ngp83fnBirV43VMaRYwU2d9Z7lj70hpSDSs-Hvm7arwiW00CpAsZpm8JPHB1anN7o9ZyLuht9am16CWRG9DErM6ZI5-B3tzR_J0W_w49HWJA%3D&amp;attredirects=0 Medievalism NOW]''{{Dooie skakel|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; en oorlog.

Daar het ook genres ontstaan wat handel oor homoseksuele liefdesverhale. Hoewel dit aanvanklik pornografiese terminologie gebruik, is ''yaoi'' (manlike homoseksualiteit) en ''yuri'' (vroulike homoseksualiteit) die breë terme wat internasionaal gebruik word om enige fokus op die temas of die ontwikkeling van romantiese homoseksuele verhoudings te beskryf. Voor 2000 is homoseksuele karakters gewoonlik vir komiese effek gebruik, maar sommige werke beeld dié karakters ernstig of simpatiek uit.

== Eienskappe ==
Anime verskil heelwat van ander vorme van animasie deur sy uiteenlopende kunsstyle, animasiemetodes, produksie en proses. Visueel is anime 'n diverse kunsvorm wat 'n wye verskeidenheid van kunsstyle bevat wat van die een skepper, kunstenaar en ateljee na die volgende verskil. Hoewel nie een kunsstyl anime as 'n geheel oorheers nie, deel hulle eenderse eienskappe wat animasietegnieke en die ontwerp van karakters betref.

=== Animasietegniek ===
Anime volg die tipiese produksie van animasie, insluitend die skep van 'n beelddraaiboek, stemtoneelspel, karakterontwerp en selproduksie. Sedert die 1990's gebruik animeerders toenemend rekenaaranimasie om die doeltreffendheid van die produksieproses te verbeter. Kunstenaars soos Noburō Ōfuji het die baanbrekerswerk met die eerste animewerke gedoen, wat eksperimenteel was en bestaan het uit beelde wat op skryfborde geteken is, stopaksie-animasie van papieruitknipsels en silhoeëtanimasie.&lt;ref name=&quot;Jouvanceau2004&quot;&gt;Jouvanceau, Pierre; Clare Kitson (vertaler) (2004).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cinémathèque2008&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20080819214736/http://www.cinematheque.qc.ca/animation_japonaise.pdf &quot;Tribute to Noburō Ōfuji&quot;] (PDF).&lt;/ref&gt; Selanimasie het in gewildheid toegeneem totdat dit uiteindelik die medium oorheers het. In die 21ste eeu is die gebruik van ander animasietegnieke grootliks beperk tot onafhanklike kortflieks,&lt;ref name=&quot;Sharp2003&quot;&gt;Sharp, Jasper (2003).&lt;/ref&gt; insluitend die stopaksie-marionet-animasiewerk wat deur Tadahito Mochinaga, Kihachirō Kawamoto en Tomoyasu Murata vervaardig word.&lt;ref name=&quot;Sharp2004&quot;&gt;Sharp, Jasper (2004).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Munroe Hotes, Catherine (2008).&lt;/ref&gt; Rekenaars het in die 1990's deel van die animasieproses geword, met werke soos die ''Ghost in the Shell'' en ''Princess Mononoke'' wat selanimasie met rekenaar-gegenereerde beelde vermeng. Fuji Film, 'n groot selproduksiemaatskappy, het aangekondig dat hy gaan ophou om selwerke te vervaardig, wat paniek in die bedryf gesaai het om selinvoer te verkry en het die oorskakeling na digitale prosesse bespoedig.

Voor die digitale era is anime vervaardig deur tradisionele animasie-metodes te gebruik wat gegrond is op 'n poseer-tot-poseer-benadering.&lt;ref name=&quot;Jouvanceau2004&quot;&gt;Jouvanceau, Pierre; Clare Kitson (vertaler) (2004).&lt;/ref&gt; Die meerderheid van hoofstroomanime gebruik minder ekspressiewe sleutelrame en meer tussenin-animasie.&lt;ref name=&quot;ANNKeyAnimation&quot;&gt;Dong, Bamboo; Brienza, Casey; Pocock, Sara (4 November 2008).&lt;/ref&gt;

Japannese animasieateljees was baanbrekers van baie beperkte animasie-tegnieke, en het anime 'n onmiskenbare versameling konvensies gegee. In teenstelling met Disney-animasie, waar die klem op die beweging is, beklemtoon anime die kunsgehalte en laat beperkte animasie-tegnieke vergoed vir die gebrek aan tyd wat op beweging bestee is. Sulke tegnieke word dikwels gebruik, nie net om sperdatums te haal nie, maar ook as artistieke hulpmiddels.&lt;ref name=&quot;ChicksOnAnimeSep2008&quot;&gt;Dong, Bamboo; Brienza, Casey; Pocock, Sara; Sevakis, Robin (16 September 2008).&lt;/ref&gt; Anime-tonele plaas die klem daarop om driedimensionele beelde te verkry, en agtergronde is instrumenteel in die skep van die atmosfeer van die werk.&lt;ref name=&quot;manga!&quot;&gt;Schodt, Frederik L. (18 Augustus 1997).&lt;/ref&gt; Die agtergronde is nie altyd uitgedink nie en is soms gebaseer op werklike plekke, soos vergestalt in ''Howl's Moving Castle'' en ''The Melancholy of Haruhi Suzumiya''. &lt;ref&gt;[http://www.rinku.zaq.ne.jp/p_v/haruhi.html &quot;Reference pictures to actual places&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070126012418/http://www.rinku.zaq.ne.jp/p_v/haruhi.html |date=26 Januarie 2007 }}.&lt;/ref&gt; Oppliger sê anime is een van die seldsame mediums waar jy 'n sterbesetting saamstel waar dit dikwels &quot;geweldig indrukwekkend&quot; lyk.&lt;ref&gt;Oppliger, John (1 Oktober 2012).&lt;/ref&gt;

Die filmeffekte van anime onderskei hom van die verhoogopvoerings wat in Amerikaanse animasie voorkom. Anime word kinematografies verfilm asof deur 'n kamera, insluitend panning, zoem, afstand- en hoekskote tot meer komplekse en dinamiese skote wat moeilik sou wees om in die werklikheid te skep.&lt;ref name=&quot;production&quot;&gt;[http://www.huitula.com/productionIG2_page2.htm &quot;Anime production process – feature film&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.understandinganime.com/cinematography.php &quot;Cinematography: Looping and Animetion Techniques&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070122113832/http://www.understandinganime.com/cinematography.php |date=22 Januarie 2007 }}.&lt;/ref&gt; In anime word die animasie voor die stemtoneelspel geskep, in teenstelling met Amerikaanse animasie wat die stemtoneelspel eerste doen; dit kan lei tot lipsinchronisasiefoute in die Japannese weergawe.

=== Karakters ===
Die liggaamsverhoudings van menslike animekarakters is 'n akkurate weerspieëling van die proporsies van die menslike liggaam. Die hoogte van die kop word deur die kunstenaar beskou as die basiseenheid van die proporsies. Kophoogtes kan verskil, maar die meeste animekarakters is sowat sewe tot agt koppe lank.&lt;ref name=&quot;headheight&quot;&gt;[http://animeworld.com/howtodraw/bodies1.html &quot;Body Proportion&quot;].&lt;/ref&gt; Animekunstenaars maak soms doelbewuste aanpassings aan liggaamsverhoudinge om super-misvormde karakters te skep met 'n buite verhouding klein liggaam teenoor die kop; baie super-misvormde karakters is twee tot vier koppe lank. Party animewerke soos ''Crayon Shin-chan'' slaan glad nie ag op hierdie proporsies nie, tot so 'n mate dat hulle na Westelike strokiesprente lyk.

'n Algemene animekarakterontwerptradisie is oordrewe ooggrootte. Die animasie van karakters met groot oë is afkomstig van Osamu Tezuka, wat baie beïnvloed is deur sulke vroeë animasiekarakters soos Betty Boop, wat met buite verhouding groot oë geteken is. Tezuka is 'n sentrale figuur in anime- en mangageskiedenis, waarvan die ikoniese kunsstyl en karakterontwerpe dit moontlik gemaak het om die hele omvang van menslike emosies bloot deur die oë weer te gee. Die kunstenaar voeg veranderende kleurskakerings tot die oë toe, veral in die kornea om aan hulle meer diepte te gee. Gewoonlik word 'n mengsel van 'n ligte kleurskakering, die toonkleur en 'n donker kleurskakering gebruik.&lt;ref&gt;[http://www.biorust.com/tutorials/detail/141/en/ &quot;Basic Anime Eye Tutorial&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070824072700/http://biorust.com/tutorials/detail/141/en/ |date=24 Augustus 2007 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Carlus (June 6, 2007).&lt;/ref&gt; Die kulturele antropoloog Matt Thorn voer aan dat Japannese animeerders en gehore sulke gestileerde oë nie inherent as effens uitlands beskou nie. &lt;ref name=&quot;manga characters look white&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.matt-thorn.com/mangagaku/faceoftheother.html |title=&quot;Do Manga Characters Look &quot;White&quot;?&quot; |access-date=15 September 2016 |archive-date=17 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717060459/http://www.matt-thorn.com/mangagaku/faceoftheother.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Maar nie alle anime het groot oë nie. Die werke van Hayao Miyazaki is byvoorbeeld bekend daarvoor dat sy karakters se oë realistiese afmetings het, asook met realistiese haarkleure.
[[Lêer:Manga emotions-EN.jpg|duimnael|Anime- en mangakunstenaars teken dikwels van 'n vasgestelde reeks gesigsuitdrukkings om bepaalde emosies weer te gee]]
Hare in anime is dikwels onnatuurlik lewendig en kleurvol of in 'n unieke styl. Die beweging van hare in anime is oordrewe en &quot;hare-aksie&quot; word gebruik om die aksie en emosies van die karakters te beklemtoon vir bykomende visuele effek. Poitras trek haarstylkleure na vir omslagillustrasies in manga, waar opvallende kunswerke en kleurvolle kleurskakerings aanloklik is vir manga vir kinders. Al word dit vir 'n plaaslike mark vervaardig, het anime karakters wie se ras of nasionaliteit nie altyd duidelik gemaak word nie; dit is dikwels 'n doelbewuste besluit, soos in die geanimeerde ''Pokémon-''reeks.

Anime- en mangakunstenaars put dikwels uit 'n gemeenskaplike bron van ikoniese gesigsuitdrukking-illustrasies om besondere buie en gedagtes aan te dui.&lt;ref&gt;[http://www.mangatutorials.com/tut/expressions.php &quot;Manga Tutorials: Emotional Expressions&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080729175352/http://www.mangatutorials.com/tut/expressions.php |date=29 Julie 2008 }}.&lt;/ref&gt; Hierdie tegnieke lyk dikwels anders as hul eweknieë in Westerse animasie, en sluit 'n vaste ikonografie in wat gebruik word as snelskrif vir sekere emosies en buie.&lt;ref name=&quot;bloody&quot;&gt;University of Michigan Animae Project.&lt;/ref&gt; 'n Manlike karakter se neus kan byvoorbeeld begin bloei wanneer hy seksueel gestimuleer word.&lt;ref name=&quot;bloody&quot;&gt;University of Michigan Animae Project.&lt;/ref&gt; 'n Verskeidenheid van visuele simbole word gebruik, insluitend sweetdruppels om senuweeagtigheid uit te beeld, 'n karakter kan bloos om verleentheid te wys, of gloeiende oë wat 'n kwaai gluur wys.{{Sfn|Brenner|2007|p=52}}

=== Musiek ===
Die opening- en krediete-sekwense van die meeste anime-TV-episodes gaan gepaard met Japannese pop- of rockliedjies, dikwels deur bekende groepe. Hulle word soms met die reeks in gedagte geskryf, maar is ook gemik op die algemene musiekmark, en verwys daarom dikwels net vaagweg of glad nie na die temas of storielyn van die reeks. Pop- en rockliedjies word ook soms gebruik as bykomende musiek (&quot;inlasliedjies&quot;) in 'n episode, dikwels om besonder belangrik tonele uit te lig. Meestal word agtergrondmusiek gebruik as 'n bykomende gevoel vir reekse om óf die storielyne aan te dryf óf om bloot spesifieke tonele en geanimeerde sekwense te verfraai. Daarby stel sommige reekse al die betrokke musiek beskikbaar in die vorm van 'n oorspronklike klankbaan.&lt;ref&gt;[http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/lexicon.php?id=74 &quot;Original Soundtrack (OST)&quot;].&lt;/ref&gt;

== Bedryf ==
[[Lêer:Akihabara picture.jpg|duimnael|250x250px|Die Akihabara-distrik van Tokio is die sentrum van die ''[[otaku]]-''subkultuur in Japan.]]
Die animasiebedryf bestaan uit meer as 430 produksiemaatskappye. Die vernaamste maatskappye is Toei Animation, Gainax, Madhouse, Gonzo, Sunrise, Bones, TMS Entertainment, Nippon Animation, Studio Pierrot en Studio Ghibli. Baie van die ateljees is saamgesnoer in 'n handelsvereniging, die Vereniging van Japannese Animasie. Daar is ook 'n vakbond vir werkers in die bedryf, die Japannese Animasieskeppersvereniging. Ateljees sal dikwels saamwerk om meer komplekse en duurder projekte te vervaardig, soos wat met Studio Ghibli se ''Spirited Away'' gedoen is. 'n Anime-episode kan tussen [[Amerikaanse dollar|$]]100,000 en $300,000 kos om te vervaardig.&lt;ref&gt;Justin Sevakis (3 Mei 2012).&lt;/ref&gt; In 2001 het animasie gesorg vir 7% van die Japannese rolprentmark, hoër as die 4.6%-aandeel in die mark vir lewendige-aksie-werk. Die gewildheid en sukses van anime kan gesien word in die winsgewendheid van die DVD-mark, wat byna 70% van die totale verkope bydra. Volgens 'n 2016-artikel in Nikkei Asian Review het Japannese televisiestasies &quot;oor die laaste paar jaar&quot; meer as ¥60 miljard se anime van die produksiemaatskappye gekoop, in vergelyking met minder as ¥20 miljard uit die buiteland.&lt;ref name=&quot;Kobayashi&quot;&gt;Kobayashi, Akira (5 September 2016).&lt;/ref&gt; Daar was 'n styging in die verkope van programme aan televisiestasies in Japan, wat veroorsaak word deur laatnag-anime met volwassenes as die teikengroep.&lt;ref name=&quot;Kobayashi&quot; /&gt; Hierdie soort anime is minder gewild buite Japan, waar dit as &quot;meer van 'n nisproduk&quot; beskou word.&lt;ref name=&quot;Kobayashi&quot; /&gt; ''Spirited Away'' (2001) is internasionaal die animefliek met die grootste inkomste, VS$330 miljoen, asook met die grootste inkomste in Japan.&lt;ref name=&quot;gross&quot;&gt;''Bruto inkomste''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.canime.co/ &quot;7 Animes&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160131004126/http://www.canime.co/ |date=31 Januarie 2016 }}.&lt;/ref&gt; Animeflieks verteenwoordig jaarliks 'n groot deel van Japannese flieks in Japan wat die meeste geld verdien, met ses van die toptien in 2014 en ook in 2015.

Anime moet deur maatskappye in ander lande gelisensieer word om wettig uitgereik te kan word. Hoewel anime al sedert ten minste die 1960's deur hul Japannese eienaars gelisensieer is vir gebruik buite Japan, het die praktyk goed gevestig geraak in die VSA in die laat 1970's tot die vroeë 1980's, toe TV-reekse soos ''Gatchaman'' en ''Captain Harlock''  van hul Japannese moedermaatskappye gelisensieer is vir verspreiding in die Amerikaanse mark. Die neiging van die Amerikaanse verspreiding van anime het tot in die 1980's voortgeduur met die lisensiëring van titels soos ''Voltron'' en die &quot;skepping&quot; van die nuwe reekse soos ''Robotech'' deur die gebruik van bronmateriaal uit verskeie oorspronklike reekse.

In die vroeë 1990's het etlike maatskappye begin om te eksperimenteer met die lisensiëring van minder kinder-georiënteerde materiaal. Sommige, soos A.D. Visie en Central Park Media en sy drukkersname het taamlik groot kommersiële sukses behaal en het later groot spelers in die nou baie winsgewende Amerikaanse animemark geword. Ander, soos AnimEigo, het beperkte sukses behaal. Baie maatskappye wat direk deur Japannese moedermaatskappye geskep is, het nie so goed gedoen nie, waarvan die meeste slegs een of twee titels uitgereik het voordat hulle hul Amerikaanse bedrywighede opgeskort het.

Lisensies is duur en kos dikwels honderdduisende dollars vir een reeks en tienduisende vir een fliek.&lt;ref name=&quot;ADVcourt&quot;&gt;''[http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-01-30/adv-court-documents-reveal-amounts-paid-for-29-anime-titles ADV Court Documents Reveal Amounts Paid for 29 Anime Titles]''&lt;/ref&gt; Die pryse wissel heelwat; ''Jinki: Extend'' kos byvoorbeeld slegs $91,000 om te lisensieer terwyl ''Kurau Phantom Memory'' $960,000 kos.&lt;ref name=&quot;ADVcourt&quot;/&gt; Gelyktydige internet-stroomregte kan goedkoper wees, met pryse van sowat $1,000-$2,000 per episode,&lt;ref&gt;''[http://www.animenewsnetwork.com/feature/2012-03-09 The Anime Economy Part 3: Digital Pennies]''&lt;/ref&gt; maar kan ook duurder wees, met sommige reekse wat meer as $200,000 per episode kos.&lt;ref&gt;Sevakis, Justin (9 September 2016).&lt;/ref&gt;

Die animemark vir die VSA was in 2009 ongeveer $2.74 miljard werd.&lt;ref&gt;[http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-04-15/america-2009-anime-market-pegged-at-us%242.741-billion &quot;America's 2009 Anime Market Pegged at US$2.741 Billion&quot;].&lt;/ref&gt; Oorgeklankte animasie is van 2000 af in die VSA uitgesaai op netwerke soos The WB en [[Cartoon Network]] se Adult Swim. In 2005 het dit gelei tot vyf van die toptien animetitels wat voorheen op Cartoon Network uitgesaai is. As 'n deel daarvan om dit na die plaaslike mark te verplaas, kan van die kulturele verwysings geredigeer word om die verwysings na die nie-Japannese kultuur beter te kan volg.&lt;ref&gt;[http://w3.salemstate.edu/~poehlkers/Emerson/Pokemon.html &quot;Pokemon Case Study&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820181118/http://w3.salemstate.edu/%7Epoehlkers/Emerson/Pokemon.html |date=20 Augustus 2008 }}.&lt;/ref&gt; Die koste van die Engelse lokalisering kos gemiddeld VSA$10,000 per episode.&lt;ref&gt;Oppliger, John (24 Februarie 2012).&lt;/ref&gt;

Die bedryf het sowel lof as veroordeling ingeoes vir fansubs, die toevoeging van ongelisensieerde en ongemagtigde onderskrif-vertalings van anime-reekse of rolprente. Fansubs, wat aanvanklik in die 1980's op VHS-roofkassette versprei is, is sedert die 1990's vryelik aanlyn beskikbaar. Aangesien hierdie praktyk kommer wek oor kopiereg- en plagiaatkwessies, is fansubbers geneig om aan 'n ongeskrewe morele kode te voldoen om anime te vernieitg of nie langer te versprei nie sodra 'n amptelik vertaalde of weergawe met onderskrifte gelisensieer word. Hulle probeer ook om kykers aan te moedig om 'n amptelike afskrif van die produk te koop sodra dit in Engels uitkom, hoewel fansubs gewoonlik voortgaan om dit deur lêerdeelnetwerke te versprei. Nogtans lyk dit of die ontspanne regulasies van die Japannese animasiebedryf geneig is om hierdie kwessies oor die hoof te sien, wat dit toelaat om ondergronds te groei en dit dus in gewildheid laat toeneem totdat daar 'n vraag vir amptelike hoëgehalte-uitgawes vir animasiemaatskappye is. Dit het gelei tot 'n toename in die wêreldwye gewildheid van Japannese animasie, wat verkope van $40 miljoen in 2004 bereik het.&lt;ref name=&quot;fansubbingimpact&quot;&gt;Wurm, Alicia (8 Februarie 2014).&lt;/ref&gt;

Die wettige internasionale beskikbaarheid van anime op die internet het die laaste paar jaar verander, met die gelyktydige uitsendings van reekse wat op webwerwe soos Crunchyroll  beskikbaar is.

=== Toekennings ===
Die animebedryf het verskeie jaarlikse toekennings wat die jaar se beste werke vereer. Groot jaarlikse toekennings in Japan sluit in die Ōfuji Noburō-toekenning, die Mainichi Film-toekenning vir Beste Animasiefliek, die Animation Kobe-toekennings, die Japan Media Arts Festival-animasie-toekennings, die Tokio Anime-toekenning en die Japan Academy-prys vir Animasie van die Jaar. In die VSA ding animeflieks mee in die ICv2.com Anime-toekennings Daar was ook die American Anime-toekennings, wat ten doel gehad het om uitnemendheid in animetitels wat deur die bedryf bedoen is te erken. Dit is net een keer gehou, in 2006. Animeproduksies is ook al benoem vir en het toekennings gewen wat nie uitsluitlik vir anime is nie, soos die Academy Award vir Beste Geanimeerde Rolprent of die [[Goue Beer|Golden Bear]].

== Globalisering ==
Anime het kommersieel winsgewend geword in Westerse lande, soos getoon deur die vroeë kommersieel suksesvolle Westelike aanpassings van anime, soos ''Astro Boy''. Vroeë Amerikaanse aanpassings in die 1960's het daartoe gelei dat Japan na die kontinentale Europese mark uitgebrei het, aanvanklik met produksies wat op Europese en Japannese kinders gemik is, soos ''Heidi'', ''Vicky the Vicking'' en ''[[Barbapapa]]'', wat in verskeie lande uitgesaai is. Veral in Italië, Spanje en Frankryk het belangstelling toegeneem in Japan se produksies, as gevolg van sy lae verkoopprys en produktiewe uitset. Veral Italië het die meeste anime buite Japan ingevoer.&lt;ref&gt;Pellitteri, Marco (2014).&lt;/ref&gt; Hierdie massa-invoer het gelei tot die gewildheid van anime in Suid-Amerikaanse, Arabiese en Duitse markte.

Japannese anime-reekse is in die begin van die 1980's in die VSA bekend gestel. In die 1990's het Japannese animasie al hoe gewilder geword in Amerika. Mediamaatskappye soos Viz en Mixx het animasie in die Amerikaanse mark begin publiseer en vrystel.&lt;ref&gt;Leonard, Sean (1 September 2005).&lt;/ref&gt; Die groei van die internet het aan Westerse gehore 'n maklike manier gegee om toegang tot Japannese inhoud te verkry.&lt;ref name=&quot;fansubbingimpact&quot;&gt;Wurm, Alicia (8 Februarie 2014).&lt;/ref&gt; Dit is veral die geval met internetdienste soos [[Netflix]] en Crunchyroll. As 'n regstreekse gevolg het verskeie belangstellings rondom Japan toegeneem.

=== Reaksie van aanhangers ===
[[Lêer:Anime pictures freehand ART by Nina.jpg|duimnael|250x250px|'n Animeprent deur 'n aanhanger]]
Animeklubs het aanleiding gegee tot animekonvensies in die 1990's met die &quot;anime-oplewing&quot;, 'n tydperk wat gekenmerk is deur die toenemende gewildheid van anime.{{Sfn|Poitras|2000|p=73}} Hierdie konvensies word gewy aan anime en manga en sluit elemente in soos [[cosplay]]-wedstryde en bedryf-gesprekspanele.{{Sfn|Brenner|2007|p=211}} Cosplay, 'n saamgestelde woord vir &quot;costume play&quot;, is nie uniek aan anime nie en het gewild geword in wedstryde en vermommings by animekonvensies.{{Sfn|Brenner|2007|pp=214–215}} Die Japannese kultuur en woorde het deel geword van Engels deur die gewildheid van die medium, insluitend ''otaku'', 'n neerhalende Japannese term wat algemeen in Engels gebruik word om te verwys na 'n aanhanger van anime en manga.{{Sfn|MacWilliams|2008|p=307}} Nog 'n woord wat gebruik word om aanhangers in die VSA te beskryf, is wapanese, wat wit individue beskryf wat graag Japannees wil wees. Dit het later gelei tot ''weeaboo'' vir individue wat 'n sterk belangstelling in die Japannese animesubkultuur het. Die term het ontstaan uit beledigende opmerkings wat op die gewilde bulletinbordwebwerf [[4chan]].org gelaai is.&lt;ref&gt;Davis, Jesse Christian.&lt;/ref&gt; Anime-entoesiaste het al aanhangerfiksie en aanhangerkuns geskep, insluitend rekenaarskermpatrone en anime-musiekvideo's.{{Sfn|Brenner|2007|p=201–205}}

=== Animestyl ===
Een van die belangrike punte wat anime anders maak as gewilde Westelike strokiesprente is die emosionele inhoud. Sodra die verwagting dat die visuele intrige of animasie net op kinders gerig is, uit die weg geruim is, kan die gehoor besef dat baie emosies soos swaarkry, dood, pyn, gesukkel en vreugde almal storievertelelemente kan wees wat in anime net soos as in ander vorme van media gebruik word.{{Sfn|MacWilliams|2008|p=307}} Maar namate anime self al hoe gewilder geword het, het animestilering onvermydelik die onderwerp van sowel satire as ernstige kreatiewe produksies geword.&lt;ref name=&quot;anna&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;escapist&quot;&gt;O'Brien, Chris (30 Julie 2012).&lt;/ref&gt; ''South Park ''se &quot;Chinpokomon&quot;- en &quot;Good Times with Weapons&quot;-episodes, Adult Swim se ''Perfect Hair Forever'', en Nickelodeon se ''Kappa Mikey'' is voorbeelde van satiriese uitbeeldings van die Japannese kultuur en anime. Sommige werke het aanleiding gegee tot besprekings oor die vervagende skeidslyn tussen satire en ernstige &quot;anime styl&quot;-produksies, soos die Amerikaanse animestyl-produksie ''Avatar: The Last Airbender''.&lt;ref name=&quot;escapist&quot;&gt;O'Brien, Chris (30 Julie 2012).&lt;/ref&gt; Hierdie animestyl-werk word gedefinieer as &quot;animasie wat deur anime beïnvloed is&quot; in 'n poging om al die animestylwerke van nie-Japannese oorsprong te klassifiseer.&lt;ref name=&quot;whatisanime&quot;&gt;[http://www.animenewsnetwork.com/editorial/2002-07-26 &quot;What is anime?&quot;]&lt;/ref&gt; Sommige skeppers van hierdie werke noem anime as 'n bron van inspirasie en sommige soos die Franse produksiespan van ''Ōban Star-Racers'' het na Tokio getrek om saam met 'n Japannese produksiespan te werk.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20071030033247/http://www.ugo.com/ugo/html/article/?id=17924 &quot;Aaron McGruder – The Boondocks Interview&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.g4tv.com/screensavers/features/49962/Ten_Minutes_with_Megas_XLR.html &quot;Ten Minutes with &quot;Megas XLR&quot;&quot;]. 13&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;company&quot;&gt;[http://www.savtheworld.com/eng/company.php &quot;STW company background summary&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813141936/http://www.savtheworld.com/eng/company.php |date=13 Augustus 2007 }}.&lt;/ref&gt; Wanneer anime gedefinieer word as 'n &quot;styl&quot; eerder as 'n nasionale produk, laat dit die moontlikheid oop van anime wat in ander lande vervaardig word.&lt;ref name=&quot;webster&quot;&gt;[http://www.merriam-webster.com/dictionary/anime &quot;Anime&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;escapist&quot;&gt;O'Brien, Chris (30 Julie 2012).&lt;/ref&gt; 'n [[Verenigde Arabiese Emirate|U.A.E.]]-[[Filippyne|Filipino]]-vervaardigde TV-reeks genaamd ''Torkaizer'' staan bekend as die &quot;Midde-Ooste se Eerste Animeprogram&quot;, en is tans in produksie.&lt;ref name=&quot;Torkaizer&quot;&gt;Fakhruddin, Mufaddal.&lt;/ref&gt; Daar word nog gesoek na finansiering.&lt;ref&gt;Green, Scott (2013-12-26).&lt;/ref&gt; Die web-gebaseerde reeks ''RWBY'' word vervaardig in 'n anime-kunsstyl en word as anime beskryf.&lt;ref name=&quot;rwby&quot;&gt;Rush, Amanda (12 Julie 2013).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lazar, Shira (7 Augustus 2013).&lt;/ref&gt; Daarbenewens gaan die reeks in Japan uitgereik word, onder die etiket van &quot;anime&quot; volgens die Japannese definisie van die woord en word beskryf as &quot;Amerikaans vervaardigde anime&quot;.&lt;ref&gt;[http://kai-you.net/article/7931 &quot;海外3DCGアニメ『RWBY』吹き替え版BD・DVD販売決定！ コミケで発表&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Castillo, Michelle (2014-08-15).&lt;/ref&gt; Netflix het die maatskappy se voorneme om anime te vervaardig bekend gemaak.&lt;ref&gt;Schley, Matt.&lt;/ref&gt; Daarmee bied die maatskappy 'n meer toeganklike kanaal vir die verspreiding aan Westelike markte.&lt;ref&gt;Barder, Ollie.&lt;/ref&gt; Die omskrywing van anime as 'n styl is omstrede onder ondersteuners, met John Oppliger wat verklaar: &quot;Die hardnekkige volharding om na die oorspronklike Amerikaanse kuns as Japannese &quot;anime&quot; of &quot;manga&quot; te verwys, ontneem die werk van sy kulturele identiteit.&quot;&lt;ref name=&quot;anna&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://www.animenation.net/blog/2006/05/15/ask-john-how-should-the-word-anime-be-defined/ &quot;How should the word ''Anime'' be defined?&quot;]&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Hentai]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
* [https://www.dmoz.org/Arts/Animation/Anime Anime by DMOZ]
{{Commons-kategorie inlyn}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Animasierolprente]]
[[Kategorie:Anime]]</text>
      <sha1>86kyeho4pzp2sl0r7g2c44a90ildcoc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ikonografie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114132</id>
    <revision>
      <id>2921320</id>
      <parentid>2862335</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T20:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Opruim</comment>
      <origin>2921320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16746" sha1="4n8y716da6oi639h4sh859jt69u834r" xml:space="preserve">[[Lêer:Hans Holbein the Younger - The Ambassadors - Google Art Project.jpg|duimnael|Holbein se ''The Ambassadors'' is 'n komplekse werk waarvan die ikonografie debatteerbaar bly.]]
'''Ikonografie''', 'n afdeling van [[kunsgeskiedenis]], bestudeer die identifisering, beskrywing en die interpretasie van die inhoud van kunswerke: die onderwerp wat uitgebeeld word, die spesifieke samestelling en details wat daarvoor gebruik is, en ander elemente wat van kunsstyl onderskei kan word.

== Ikonografie as studieveld ==

=== Die oorsprong van ikonografie ===
'n Vroeë Westerse skrywer wat spesifiek aandag aan die inhoud van kuns gegee het, was [[Giorgio Vasari]], wie se ''Ragionamenti'', 'n vertolking van die skilderye in die Palazzo Vecchio in [[Florence]], demonstreer dat hierdie werke moeilik verstaan word, selfs deur goed ingeligte tydgenote. Gian Pietro Bellori, 'n 17de eeuse biograaf van eietydse kunstenaars het baie werke beskryf en ontleed. Lessing se studie (1796) van die klassieke figuur [[Kupido|Amor]] was 'n vroeë poging om 'n studie van 'n spesifieke beeld te gebruik om die kultuur te beskryf waarin dit ontstaan het.&lt;ref name=&quot;Białostocki:535&quot;&gt;Białostocki:535&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Hans Memling 056.jpg|duimnael|'n Skildery met 'n komplekse ikonografie: Hans Memling se sogenaamde Seven Joys of the Virgin – dit is trouens 'n latere titel vir 'n ''Life of the Virgin-''siklus op 'n enkele paneel.'' ''Altesaam 25 tonele word uitgebeeld. 1480, Alte Pinakothek, München.&lt;ref&gt;Alte Pinakotek, Munich; (Summary Catalogue – various authors), pp. 348-51, 1986, Edition Lipp, {{ISBN|3-87490-701-5}}&lt;/ref&gt;]]
Ikonografie as 'n akademiese kunshistoriese dissipline het in die negentiende eeu in die werke van kenners soos Adolphe Napoleon Didron (1806–1867), Anton Heinrich Springer (1825–1891) en Émile Mâle&lt;ref name=&quot;kleinbauer&quot;&gt;W. Eugene Kleinbauer and Thomas P. Slavens, ''Research Guide to the History of Western Art'', Sources of information in the humanities, no. 2.&lt;/ref&gt; ontwikkel, almal spesialiste in Christelike kuns, wat op daardie tydstip vernaamste studieveld was.&lt;ref name=&quot;Białostocki:535&quot;&gt;Białostocki:535&lt;/ref&gt; Hulle het vroeëre pogings om onderwerpe ensiklopedies te klassifiseer en organiseer, soos Cesare Ripa se ''Iconologia overo Descrittione Dell’imagini Universali cavate dall’Antichità et da altri luoghi, ''as handleidings ondersoek om kunswerke, godsdienstig sowel as sekulêr, op 'n meer wetenskaplike manier te verstaan en nie bloot [[Estetika|esteties]] te benader nie.&lt;ref name=&quot;kleinbauer&quot;&gt;W. Eugene Kleinbauer and Thomas P. Slavens, ''Research Guide to the History of Western Art'', Sources of information in the humanities, no. 2.&lt;/ref&gt; Hierdie vroeë bydraes het die weg vir [[Ensiklopedie|ensiklopedieë]], handleidings en ander publikasies gebaan wat vir die identifisering van kunsinhoud gebruik kon word.

=== Twintigste eeuse ikonografie ===
In die vroeë twintigste eeuse [[Duitsland]] het Aby Warburg (1866–1929) en sy volgelinge Fritz Saxl (1890–1948) en Erwin Panofsky (1892–1968) die identifisering en klassifisering van motiewe in kunswerke verder gevoer en ikonografie as middel begin gebruik om betekenis te verstaan.&lt;ref name=&quot;kleinbauer&quot;&gt;W. Eugene Kleinbauer and Thomas P. Slavens, ''Research Guide to the History of Western Art'', Sources of information in the humanities, no. 2.&lt;/ref&gt; Panofsky het 'n invloedryke benadering tot ikonografie in sy ''Studies in Iconology ''(1939) gepubliseer waarin hy dit as &quot;die afdeling van kunsgeskiedenis [omskryf] wat eerder met die onderwerp of betekenis van kunswerke as met vorm gemoeid is.&quot;&lt;ref name=&quot;kleinbauer&quot;&gt;W. Eugene Kleinbauer and Thomas P. Slavens, ''Research Guide to the History of Western Art'', Sources of information in the humanities, no. 2.&lt;/ref&gt;

In die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], waarheen Panofsky in 1931 geïmmigreer het, het studente soos Frederick Hartt en Meyer Schapiro onder sy invloed die dissipline voortgesit.&lt;ref name=&quot;kleinbauer&quot;&gt;W. Eugene Kleinbauer and Thomas P. Slavens, ''Research Guide to the History of Western Art'', Sources of information in the humanities, no. 2.&lt;/ref&gt;  In 'n invloedryke artikel van 1942, ''Introduction to an &quot;Iconography of Mediaeval Architecture&quot;'',&lt;ref&gt;Richard Krautheimer,Introduction to an &quot;Iconography of Mediaeval Architecture&quot;, Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, Vol. 5. (1942), pp. 1-33.&lt;/ref&gt; het Richard Krautheimer argitektoniese strukture by ikonografiese ontledings ingesluit.

In die tydperk ná 1940 was ikonografie besonder prominent in kunsgeskiedenis.&lt;ref&gt;Białostocki:537&lt;/ref&gt; Sommige ontledings het 'n veel groter gehoor begin trek, byvoorbeeld Panofsky se teorie (vandag meestal in onguns by spesialiste) dat die teks teen die agterste muur in die ''Arnolfini Portret'' deur Jan van Eyck die skildery in 'n verslag van 'n huwelikskontrak verander het. Holbein se ''The Ambassadors'' was die onderwerp van boeke vir die algemene leserspubliek met nuwe teorieë wat die skildery se ikonografie betref,&lt;ref&gt;Most recently: North, John (September, 2004).&lt;/ref&gt; en [[Dan Brown]] se blitsverkopers bevat teorieë oor die ikonografie van werke deur [[Leonardo da Vinci]] - alhoewel dit deur die meeste kunshistorici verwerp word.

Tegnologiese vooruitgang het tot die totstandkoming van groot fotoversamelings gelei wat oor 'n ikonografiese ordening of indeks beskik, onder andere die van die ''Index of Christian Art'' by [[Universiteit van Princeton|Princeton]].&lt;ref&gt;Białostocki:538-39&lt;/ref&gt; Hierdie versamelings word tans gedigitaliseer en aanlyn beskikbaar gestel, gewoonlik op 'n beperkte basis.

Met die koms van rekenaarkunde is die Iconclass-stelsel, met sy 28 000 klassifikasietipes en 14 000 sleutelwoorde, as 'n standaard klassifikasie ontwikkel waarvolgens versamelings saamgestel kan word. Die idee was die samestelling van reuse databasisse wat die opsporing van foto's met spesifieke besonderhede, onderwerpe of ander gemeenskaplike faktore sou moontlik maak. Die Iconclass-kode &quot;71H7131&quot; verwys byvoorbeeld na die onderwerp &quot;[[Bathsheba|Batseba]] (alleen) met Dawid se brief&quot;, waar &quot;71&quot; die hele &quot;[[Ou Testament]]&quot; en &quot;71H&quot; die &quot;verhaal van [[Dawid]]&quot; is. Hierdie versamelings is gewoon aanlyn of op [[DVD]] beskikbaar.&lt;ref&gt;[http://www.iconclass.nl/ &quot;Iconclass website&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.kb.nl/manuscripts/browser/index.html Illuminated manuscripts from the Dutch royal Library, browsable by ICONCLASS classification] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080220200839/http://www.kb.nl/manuscripts/browser/index.html |date=20 Februarie 2008 }} and [http://www.rosspub.com/iconclass.htm Ross Publishing – examples of databases for sale] [https://web.archive.org/web/20080220200839/http://www.kb.nl/manuscripts/browser/index.html Archived]February 20, 2008, at the[[Wayback Machine]].&lt;/ref&gt; Die stelsel kan ook onafhanklik van suiwer kunsgeskiedenis, byvoorbeeld op werwe soos [[Flickr]], gebruik word.&lt;ref&gt;[http://www.iconclass.org/flickr website Iconclass for Flickr]&lt;/ref&gt;

== 'n Kort oorsig van ikonografie ==
[[Lêer:17th century Central Tibeten thanka of Guhyasamaja Akshobhyavajra, Rubin Museum of Art.jpg|regs|duimnael|'n 17de eeuse Sentraal-Tibettaanse thanka van Guhyasamaja Akshobhyavajra.]]

=== Ikonografie in Indiese godsdienstige kuns ===
Die kern van die ikonografie en [[hagiografie]] van [[Indiese gelowe]] word deur mudra of gebare met spesifieke betekenisse gevorm. Ander kenmerke sluit die [[ligkring]] en stralekrans in wat ook in Christelike en Islamitiese kuns voorkom, en goddelike eienskappe wat deur [[asana]] en rituele instrumente soos die dharmachakra, vajra, dadar, chhatra, sauwastika, phurba en danda verteenwoordig word. Verdere kenmerke is die simboliese gebruik van kleur wat die [[Klassieke Elemente]] of [[Mahabhuta]] en letters en [[bija]]-lettergrepe van heilige alfabetiese geskrifte aandui. Onder die invloed van tantra-kuns het esoteriese betekenisse ontstaan wat slegs aan ingewydes bekend is. Dit is 'n besonder sterk kenmerk van [[Tibettaanse kuns]]. Die kuns van Indiese gelowe, veral Hindoes, word deur heilige tekste, naamlik die Aagama, gereguleer wat die verhoudings en proporsie van die [[ikoon]], sowel as die stemming van die hooffiguur binne 'n konteks beskryf.

Alhoewel ikoniese voorstelling van 'n enkele figuur die oorheersende soort [[Boeddhisme|Boeddhistiese]] kunswerk is, word groot rotsreliëf- of fresco-verhale oor die ''Lewe van die Boeddha'' of staaltjies oor sy vorige lewens, by plekke soos [[Sarnath]], Ajanta en Borobudor aangetref, veral in vroeër tydperke. Aan die ander kant het narratiewe tonele in [[Hindoe]]-kuns die afgelope eeue taamlik algemeen geraak, veral in miniatuurskilderye van die lewens van [[Krishna]] en Rama.

=== Christelike ikonografie ===
Ná 'n vroeë tydperk waarin [[Anikonisme in Christenskap|anikonisme]] sterk was,&lt;ref&gt;Kitzinger, Ernst, &quot;The Cult of Images in the Age before Iconoclasm&quot;, ''Dumbarton Oaks Papers'', Vol. 8, (1954), pp.&amp;nbsp;83–150, Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University, [http://www.jstor.org/stable/1291064 JSTOR]&lt;/ref&gt; het [[Vroeë Christelike kuns]] ongeveer twee eeue na Christus begin, met klein uitbeeldings in die [[Katakombes van Rome]] van biddende figure, tekeninge van Christus en sekere heiliges en 'n beperkte aantal &quot;verkorte voorstellings&quot; van Bybelse episodes wat verlossing beklemtoon. Uit die Konstantynse tydperk het kuns motiewe uit die Romeinse Keiserlike beeldversameling, klassieke Griekse en Romeinse [[godsdiens]] en populêre kuns geleen – die motief van Christus in sy majesteit is iets aan die keiserlike uitbeeldings van [[Zeus]] verskuldig.  In die Laat Antieke tydperk het ikonografie 'n standaardisering ondergaan en daar het 'n nouer ooreenkoms met [[Bybel]]se tekste getoon; heelwat gapings in die [[Evangelie|kanonieke evangeliese]] vertellings is egter met staaltjies uit die apokriewe evangelies ingevul. Die kerk sou uiteindelik daarin slaag om met die meeste hiervan weg te doen, maar sommige het oorgebly, soos die os en esel in die geboorte van Christus.
[[Lêer:Tikhvinskaya.jpg|duimnael|Die Teotokos van Tichwin van ongeveer 1300, 'n voorbeeld van die Hodegetria-tipe [[Madonna and Child|Madonna en Kind]].]]
Na die tydperk van [[Ikonoklasme (Bisantyns)|Bisantynse ikonoklasme]] is ikonografiese vernuwing in die Oosterse kerk as ongesond, indien nie ketters nie, beskou. Tog het dit teen 'n slakkepas voortgegaan. In 'n groter mate as in die Weste, is daar geglo dat tradisionele kunswerke 'n [[Acheiropoieta|bonatuurlike oorsprong]] het, en dit was die kunstenaar se taak om dit so getrou moontlik te kopieer. Die Oosterse kerk het ook nooit die gebruik van hoë reliëf of vrystaande beelde aangeneem nie, aangesien dit 'n té heidense konnotasie gehad het. Alhoewel die meeste [[Oosters-Ortodokse Kerk|Oosters-Ortodokse ikone]] amper identies aan dié van 'n duisend jaar gelede is, het daar wel ontwikkeling en sekere betekenisverskuiwings plaasgevind – die ou man in gesprek met [[sint Josef]] wat dikwels in Ortodokse Kersverhale gesien word, het skynbaar as een van die skaapwagters of die profeet [[Jesaja]] begin, maar word vandag gewoonlik as die &quot;Versoeker&quot; ([[Satan]]) beskou.&lt;ref&gt;Schiller:66&lt;/ref&gt;

In die Ooste sowel as die Weste is daar verskeie ikoniese tipes van [[Jesus van Nasaret|Christus]], [[Maria]], heiliges en ander onderwerpe ontwikkel. Tradisionele modelle is ter wille van narratiewe skilderye aangepas, insluitend groot siklusse wat gebeure in die lewe van Christus, die lewe van die Maagd, gedeeltes van die Ou Testament en, toenemend, die lewens van gewilde [[heilige]]s gedek het. Veral in die Weste was daar later 'n stelsel vir die identifisering van individuele heiliges aan 'n standaard voorkoms en simboliese voorwerpe wat deur hulle vashou word; in die Ooste was hulle gewoonlik aan die hand van geskrewe etikette geïdentifiseer.

Vanaf die Romaneske tydperk het beeldhoukuns in kerke toenemend belangrik in Westerse kuns geraak, en dit het, waarskynlik deels as gevolg van die gebrek aan Bisantynse modelle, 'n ruimte vir baie ikonografiese vernuwing geword.

Die teorie van [[Tipologie (teologie)|tipologie]] waarvolgens die betekenis van die meeste [[Ou Testament]]iese gebeure as 'n &quot;tipe&quot; of voorafskaduwing van 'n gebeurtenis in die lewe, of aspek van, Christus of Maria vertolk is, is dikwels in kuns weerspieël, en in die latere [[Middeleeue]] het dit die keuse van Ou Testamentiese tonele in Westerse Christelike kuns oorheers.
[[Lêer:Robert Campin - Triptych with the Annunciation, known as the &quot;Merode Altarpiece&quot; - Google Art Project.jpg|duimnael|Robert Campin se Mérode Altarpiece van 1425–28 bevat 'n baie komplekse ikonografie waaroor daar steeds gedebatteer word. Is [[Sint Josef|Josef]] besig om 'n muisval te maak, geïnspireer deur 'n opmerking van sint [[Augustinus van Hippo|Augustinus]] dat Christus se vleeswording 'n val was om siele te vang?]]
Terwyl die oorgrote meerderheid van godsdienstige kuns in die Romaneske en Gotiese tydperke daarop gerig was om dikwels komplekse godsdienstige boodskappe so duidelik moontlik oor te dra, het die gebruik van ikonografie met die koms van Vroeë
Nederlandse skilderkuns hoogs gesofistikeerd geraak. In baie gevalle blyk kunswerke opsetlik raaiselagtig te wees, selfs vir geletterde tydgenote.

Vanaf die 15de eeu het godsdienstige kuns geleidelik daarvan wegbeweeg om vroeëre komposisionele modelle te volg, en teen die 16de eeu is daar van kunstenaars verwag om met nuwe komposisies vorendag te kom. Die [[Die Hervorming en kuns|Hervorming]] het die meeste [[Protestantisme|Protestantse]] godsdienstige skilderkuns tot Bybelse tonele beperk, en 'n paar dekades later het die Katolieke [[Konsilie van Trente]] die vryheid van Katolieke kunstenaars in 'n mate ingeperk.

=== Sekulêre Westerse kuns ===
Sedert die [[Renaissance]] het sekulêre kuns baie meer algemeen geraak en sy eie tradisies en konvensies rondom ikonografie in [[historiese skilderkuns]] ontwikkel, wat [[mitologie]], portrette, genretonele en selfs landskappe insluit, om nie te praat van moderne media en genres soos [[fotografie]], [[Rolprent|films]], politieke spotprente, strokiesprente en [[anime]] nie.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronnelys ==
* Alunno, Marco. ''Iconography and Gesamtkunstwerk in Parsifal’s Two Cinematic Settings'' in ESM Mediamusic. № 2 (2013). [http://mediamusic-journal.com/Issues/2_2.html]
* Białostocki, Jan, ''Iconography'',  ''Dictionary of The History of Ideas'', Online version, University of Virginia Library, Gale Group, 2003 [http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv2-57] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070314231458/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv2-57 |date=14 Maart 2007 }}
* Cook, Pam and Mieke Bernink, eds. 1999. ''The Cinema Book''. 2nd ed. London: BFI Publishing. {{ISBN|0-85170-726-2}}.
* Schiller, Gunter. ''Iconography of Christian Art, Vol. I'',1971 (English trans from German), Lund Humphries, London, {{ISBN|0-85331-270-2}}
* ''Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae'' (''LIMC''), Artemis Verlag, 1981–2009 [iconography of ancient mythology]

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Iconography|Ikonografie}}
* [http://www.religionswissenschaft.unizh.ch/idd/ Iconography of Deities and Demons in the Ancient Near East (Project of the Swiss National Science Foundation at the Universities of Zurich and Fribourg)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070530201114/http://www.religionswissenschaft.unizh.ch/idd/ |date=30 Mei 2007 }}
* [http://www.sacrimonti.net/User/index.php?PAGE=Sito_en/app_storia_1 Web site for European Sacred Mountains, Calvaries and Devotional Complexes]
* [http://www.sacredvulva.com/order.html Sacred Icons in Modern Era] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715222433/http://www.sacredvulva.com/order.html |date=15 Julie 2011 }} [http://www.sacredvulva.com/SV_Project.html about the Cult of Great Mother]
* [http://www.limc-france.fr/ LIMC-France]—iconography of ancient mythology.
* [http://www.aug.edu/augusta/iconography Christian Iconography]
* [http://mnemosyne.org/iconography/practice/apollo/#top What iconographers do – case study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050827162949/http://www.mnemosyne.org/iconography/practice/apollo#top |date=27 Augustus 2005 }}
* [https://books.google.com/books?id=DkqW4aAnl8AC&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false &quot;Semiotics and Iconography&quot; from the Handbook of Visual Analysis]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Beeldende kuns]]</text>
      <sha1>4n8y716da6oi639h4sh859jt69u834r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Prof Detlev Weiss, 1959.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>114837</id>
    <revision>
      <id>2921189</id>
      <parentid>1493218</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:03:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>bron, +kat</comment>
      <origin>2921189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="387" sha1="akziu96vv6u0naqr2xx4lusniqouiyf" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Prof. [[Detlev Weiss]]
|bron=Feesalbum van die Akademie, 1909-1959
|datum=1959
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]</text>
      <sha1>akziu96vv6u0naqr2xx4lusniqouiyf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anchesenamen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117091</id>
    <revision>
      <id>2921233</id>
      <parentid>2614387</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9310" sha1="bd05z56qb6qs7cz2thgcotog59jt1yr" xml:space="preserve">{{Inligtingskas farao
| naam = Anchesenamen
| lewe = Anchesenpaaten
| beeld = Ankhesenpaaten-StatuetteHead BrooklynMuseum.png
| beeldgrootte = 200px
| funksie = Koningin van die 18de Dinastie
| periode = Omstreeks 1332–1323 v.C.
| voorganger = 
| opvolger = 
| vader = [[Achenaten]]
| moeder = [[Nefertiti]]
| gade = [[Achenaten]] (pa/oom)&lt;br /&gt;[[Toetankamen]] (halfbroer)&lt;br /&gt;[[Ai]] (oupa/oom)
| gebore = Omstreeks [[1348 v.C.]]
| oorlede = Omstreeks [[1322 v.C.]] (op sowat 26)
}}

'''Anchesenamen''' (ˁnḫ-s-n-imn, &quot;Haar Lewe is van Amen&quot;; omstreeks [[1348 v.C.|1348]] – ná [[1322 v.C.]]) was ’n koningin van die [[18de Dinastie van Egipte]]. Sy is as '''Anchesenpaaten''' gebore en was die derde van ses bekende dogters van farao [[Achenaten]] en sy hoofkoningin, [[Nefertiti]]. Sy het later die hoofkoningin van haar halfbroer, [[Toetankamen]], geword.&lt;ref name=&quot;dodson148&quot;&gt;{{cite book|first=Aidan|last=Dodson|author2=Dyan Hilton|title=The Complete Royal Families of Ancient Egypt|publisher=Thames &amp; Hudson|year=2004|pages=148}}&lt;/ref&gt; Die verandering in haar naam weerspieël die veranderings in [[Antieke Egipte]] se godsdiens ná haar pa se dood. 

Sy word as jong vrou goed verteenwoordig in die antieke skilderings en reliëfwerke uit haar ouers se bewind. Sy en Toetankamen het dieselfde pa gehad, maar onlangs is met [[DNS]]-toetse vasgestel Toetankamen se ma was een van Achenaten se onbekende susters, wie se mummie [[Die Jonger Dame]] genoem word. Sy en Achenaten was die kinders van [[Amenhotep III]].

Anchesenamen is moontlik in die vierde jaar van Achenaten se bewind gebore en teen die 12de jaar het sy drie jonger susters gehad. Ná Toetankamen se dood was sy vermoedelik met sy opvolger, [[Ai]], getroud wat sommige glo haar oupa aan moederskant was.&lt;ref name=&quot;Grajetzki64&quot;&gt;{{cite book|title=Ancient Egyptian Queens; a hieroglyphic dictionary|first=Wolfram|last=Grajetzki|year=2000|location=Londen|publisher=Golden House|pages=64}}&lt;/ref&gt; 

DNS-toetse in Februarie 2010 dui ook op die moontlikheid dat een van die twee mummies van koninginne uit die 18de Dinastie wat in tombe KV21 ontdek is, sy kon gewees het. Volgens die toetse was albei moontlik lede van die koningshuis.&lt;ref name=&quot;Lorenzi&quot;&gt;Lorenzi, Rosella. &quot;King Tut Felled by Malaria, Bone Disease.&quot; Discovery News, 16 Februarie 2010. URL: [http://news.discovery.com/archaeology/king-tut-dna-lineage.html King Tut DNA lineage]&lt;/ref&gt;

== Vroeë lewe ==
{{hiero|Anchesenpaaten &lt;br /&gt;(anḫ s n pa itn) &lt;br /&gt;&quot;Haar Lewe is van Aten&quot;|&lt;hiero&gt;M17-X1:N35:N5-S34-S29:N35-G40-B1&lt;/hiero&gt;|align=left}}
{{hiero|Anchesenamen &lt;br /&gt;(anḫ s n imn) &lt;br /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&quot;Haar Lewe is van Amen&quot;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|&lt;hiero&gt;M17-mn:N35:N5-S34-S29:N35-B1&lt;/hiero&gt;|align=left}}

Anchesenpaaten is in ’n tyd gebore toe daar groot godsdienstige onrus in die land was (omstreeks 1348 v.C.). Haar pa het die ou [[Godheid|gode]] van Egipte verwerp ten gunste van [[Aten]], tot voor dié tyd ’n onbelangrike aspek van die [[Ra|songod]] wat uitgebeeld is as die [[son]] se skyf.

Sy is vermoedelik in Waset (vandag [[Thebe, Egipte|Thebe]]) gebore, maar het in haar pa se nuwe hoofstad, [[Amarna|Akhetaten]] (vandag Amarna), grootgeword. Die drie oudste dogters van Achenaten – Meritaten, Meketaten en Anchesenpaaten – het die &quot;senior prinsesse&quot; geword wat allerhande regerings- en godsdienstake gehad het. 

== Latere lewe ==
[[Beeld:Anuk.PNG|duimnael|180px|Toetankamen ontvang blomme van Anchesenpaaten as ’n teken van liefde.]]

Sy was vermoedelik eers met haar eie pa getroud.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Reeves|first=Nicholas|year=2001|title=Akhenaten: Egypt's False Prophet|publisher=Thames and Hudson}}&lt;/ref&gt; Dit was nie ongewoon onder die koninklike families van Egipte nie. Daar word geglo sy was die ma van prinses Anchesenpaaten Tasjerit (moontlik by haar pa of by dié se opvolger, [[Smenchkare]]) toe sy 12 jaar oud was, hoewel dit nie seker is nie.&lt;ref name=&quot;dodson148&quot; /&gt;

Ná haar pa se dood en die kort bewind van Smenchkare en Neferneferoeaten (moontlik Nefertiti), het sy Toetankaten se vrou geword.&lt;ref name=&quot;manley&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.suziemanley.com/famous_egyptians/ankhesenamen.htm |title=Ankhesenamun - Queen of Tutankhamun and Daughter of Akhenaten |author=Manley, Suzie |work=Egypt * Pyramids * History |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190622154638/http://www.suziemanley.com/famous_egyptians/ankhesenamen.htm |archive-date=22 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Ná hul troue het hulle hul pa se god, Aten, verwerp, die aanbidding van [[Amoen]] (of Amen) en ander ou gode heringestel en hul name verander na Toetankamen en Anchesenamen om dié verandering te weerspieël.&lt;ref name=&quot;slu&quot;&gt;{{cite web |url=http://euler.slu.edu/Dept/Faculty/bart/egyptianhtml/kings%20and%20Queens/Ankhesenamun.html |title=Queen Ankhesenamun |publisher=Saint Louis University |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20161111155235/http://euler.slu.edu/Dept/Faculty/bart/egyptianhtml/kings%20and%20Queens/Ankhesenamun.html |archive-date=11 November 2016 |url-status=dead |df=dmy-all |access-date=27 November 2016 }}&lt;/ref&gt; Hulle het vermoedelik twee doodgebore dogters gehad.&lt;ref name=&quot;slu&quot;/&gt; Omdat sy Toetankamen se enigste vrou was, is dit heel waarskynlik dat die fetusse wat in Toetankamen se tombe ontdek is, dié van haar dogters is. Iewers in die negende jaar van sy bewind is Toetankamen skielik op sowat 18 oorlede. Anchesenamen, toe sowat 21, het alleen agtergebly sonder ’n erfgenaam.&lt;ref name=&quot;slu&quot;/&gt;

’n Ring wat ontdek is, beeld dalk Anchesenamen se troue met Ai uit kort voordat sy van die toneel verdwyn het, hoewel geen rekords aandui dat sy sy koningin was nie.&lt;ref name=&quot;dodson153&quot;&gt;{{cite book|first=Aidan|last=Dodson|author2=Dyan Hilton|title=The Complete Royal Families of Ancient Egypt|publisher=Thames &amp; Hudson|year=2004|pages=153}}&lt;/ref&gt; Teen die mure van Ai se tombe word Tei as sy hoofkoningin uitgebeeld en nie Anchesenamen nie. Sy is waarskynlik kort ná Toetankamen dood en haar mummie is sover bekend nog nie ontdek nie.

== Die Hetitiese Briewe ==
’n Dokument is in die antieke [[Hetiete|Hetitiese]] hoofstad Hattoesa ontdek wat uit die Amarna-tydperk dateer, die sogenaamde Handelinge van Soeppiloelioema I. Die Hetitiese heerser het ’n brief van ’n Egiptiese koningin ontvang terwyl hy Karkemisj beleër het. Dit lui:
	
&lt;blockquote&gt;
''&quot;My man is dood en ek het geen seuns nie. Hulle sê van jou dat jy baie seuns het. Jy kan dalk vir my een van jou seuns gee om my man te word. Ek wil nie een van my onderdane as man neem nie . . . ek is bang.&quot;''&lt;ref name=&quot;manley&quot;/&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Hy was aanvanklik versigtig, maar het later een van sy seuns, Zannanza, na Egipte gestuur. Dié is egter onderweg dood; hy kon vermoor gewees het.&lt;ref name=&quot;kuhrt252&quot;&gt;{{cite book|pages=254|author=Amelie Kuhrt|title=The Ancient Middle East c. 3000 &amp;ndash; 330 BC|volume=1|year=1997|publisher=Routledge|location=Londen}}&lt;/ref&gt;

Dit is nie seker watter koningin die brief geskryf het nie; sy word in die Hetitiese dokumente ''Dachamoenzoe'' genoem, wat dalk ’n vertaling van die Egiptiese titel ''Tahemetnesoe'' (&quot;die koning se vrou&quot;) is.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Towards an Absolute Chronology for Ancient Egypt|pages=5|author=William McMurray|format=pdf|url=http://www.egiptomania.com/EEF/ACAE1.pdf|access-date=27 November 2016|archive-date=30 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930184605/http://www.egiptomania.com/EEF/ACAE1.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Anchesenamen is lank beskou as die moontlikste kandidaat omdat daar niemand was wat Toetankamen ná sy dood kon opvolg nie, terwyl Achenaten minstens twee wettige opvolgers gehad het.&lt;ref name=&quot;manley&quot;/&gt; ’n Hersiening van die bewindstydperke van sekere farao's laat dit egter lyk of die afgestorwe koning wel Achenaten kon gewees het en nie Toetankamen nie. 

== Stamboom ==
{{stamboom/begin}}
{{stamboom | | | | | | | |A3| | | | | | |TI| |AY|| |A3=[[Amenhotep III]]|TI=[[Tije]]|AY=[[Ai]]}}
{{stamboom | | | | | | | | |`|-|-|-|v|-|-|-|-|'| | | |L|~|~|7}}
{{stamboom | | | | | | | | |,|-|-|-|+|~|7| | | | | | | | | |:}}
{{stamboom | | | | | | | |YL| |AK|:| | | | | | | | | |NE|AK=[[Achenaten]]|NE=[[Nefertiti]]|YL=[[Die Jonger Dame]]}}
{{stamboom | | | | | | | | |`|v|-|'|:|`|*|-|-|-|-|v|-|-|-|-|'}}
{{stamboom | | | | | | | | | |!| | |L|7|:| | |,|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|.}}
{{stamboom | | | | | | | | |TUT| |SM| |ME| |MK| |ANK| |NT| |NE| |SE|TUT=[[Toetankamen]]|ANK='''Anchesenamen'''|SM=Smenchkare|ME=Meritaten|MK=Meketaten|NT=Neferneferoeaten Tasjerit|NE=Neferneferoere|SE=Setepenre}}
{{stamboom | | | | | | | | | |!| | | |`|-|-|-|'| | | | | | | |!| | | | | | | | | | |}}
{{stamboom | | | | | | | | | |`|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|'| | | | | | | | | | |}}
{{stamboom | | | | | | | | | | | | | | | | |2D| | | | | | | | | | | | | | | | | | |2D=2 doodgebore fetusse}}
{{stamboom/einde}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
*{{Commons-kategorie inlyn|Ankhesenamun}}
*[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Ankhesenamun|Engelse Wikipedia]]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Geboortes in 1347 v.C.]]
[[Kategorie:Koninginne van farao's van Egipte]]
[[Kategorie:Mense in die 14de eeu v.C.]]</text>
      <sha1>bd05z56qb6qs7cz2thgcotog59jt1yr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>HMS Beagle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117233</id>
    <revision>
      <id>2921292</id>
      <parentid>2861868</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Derde reis (1837–1843) */ Skakel</comment>
      <origin>2921292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5580" sha1="eqagpupqcgfy2y1i7zopaanq4fnzsr1" xml:space="preserve">{{TITELAANSIG|HMS ''Beagle''}}
[[Lêer:PSM V57 D097 Hms beagle in the straits of magellan.png|duimnael|280px|Die HMS ''Beagle'' in die [[Straat van Magellaan]].]]

Die '''HMS''' '''''Beagle''''' was 'n Cherokee-klas [[skip]] van die [[Britse Vloot]]. Dit is bekend as die skip waarmee [[Charles Darwin]] na [[Suid-Amerika]] gevaar het om natuurhistoriese studie te doen en [[plant]]- en [[dier]]spesies te versamel.&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt; Die skip is op 11 Mei 1820 van die Woolwich-skeepswerf op die [[Teemsrivier]] te water gelaat. Nadat dit vir vyf jaar vir militêre gebruik in reserwe gehou is, is dit op 27 September 1825 as 'n navorsingskip omgebou.

== Eerste reis (1826–1830) ==
[[Lêer:HMS Beagle 1832 longitudinal section larger.jpg|duimnael|links|Lengtesnee van die HMS ''Beagle''.]]

Op 22 Mei 1826 vertrek die ''Beagle'' (vir hidrografiese opmetings) om die waters van [[Patagonië]] en [[Vuurland]] te verken. Een van die plekke wat hulle gevind het, die Beagle-kanaal, is na die skip vernoem.&lt;ref name=glaciers&gt;{{cite web |url=http://darwin-online.org.uk/content/frameset?viewtype=side&amp;itemID=A345&amp;pageseq=2 |title=An 1830s View from Outside Switzerland: Charles Darwin on the &quot;Beryl Blue&quot; Glaciers of Tierra del Fuego |author=Herbert, Sandra |year= 1999 |work= |publisher=Eclogae Geologicae Helvetiae |pages=92: 339–346 |accessdate=2008-12-22}}&lt;/ref&gt; Tydens die reis raak kapt. Pringle Stokes depressief en skiet homself. Hy sterf tien dae later. [[Robert FitzRoy]] het die kapteinskap by hom oorgeneem. Vier Vuurlanders is aan boord gebring met die doel om hulle tot die [[Christendom]] te bekeer, as sendelinge op te lei, en later weer na Vuurland terug te neem. Met sy terugkeer het die ''Beagle'' op 14 Oktober 1830 in [[Engeland]] vasgemeer.

== Tweede reis (1831–1836) ==
[[Lêer:HMS Beagle by Conrad Martens.jpg|duimnael|regs|Inboorlinge waai vir die ''Beagle'', geskilder deur Conrad Martens.]]

Ná die eerste kaptein se [[selfmoord]], wou kapt. FitzRoy nie die tweede reis alleen onderneem nie. Hy het iemand gesoek om hom te vergesel en het uiteindelik op Charles Darwin besluit.&lt;ref&gt;{{harvnb|Browne|Neve|1989|pp=4–7}}&lt;/ref&gt;

Die ''Beagle'' vertrek op 27 Desember 1831 om opnames in [[Suid-Amerika]] te doen. Die vier Vuurlanders wat tydens die eerste reis opgelaai is, is ook na hul eiland van geboorte teruggeneem. Op pad terug besoek hulle die [[Galápagos-eilande]], [[Australië]] en [[Suid-Afrika]], waarna hulle op 2 Oktober 1836 weer in Falmouth in Engeland dok.&lt;ref&gt;{{harvnb|FitzRoy|1839|p=[http://darwin-online.org.uk/content/frameset?viewtype=text&amp;itemID=F10.2&amp;pageseq=757 638].}}&lt;/ref&gt;

Darwin het 'n [[dagboek]] van die dinge wat hy tydens die reis gesien het gehou. Hy skryf dit later oor in 'n boek met die titel ''Journal and Remarks'' (Joernaal en kommentaar). Die boek is in 1839 as die derde volume van die amptelike verslag van die ekspedisie gepubliseer. Die boek was baie gewild en is 'n paar keer onder verskillende titels herdruk. Dit het uiteindelik as ''The Voyage of the Beagle'' (Die vaart van die ''Beagle'') bekend geword.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://darwin-online.org.uk/EditorialIntroductions/Freeman_JournalofResearches.html |title=Darwin Online: Journal of Researches |access-date=6 Junie 2012 |author=R. B. Freeman |year=1977 |work=Bibliographical introduction |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025201219/http://darwin-online.org.uk/EditorialIntroductions/Freeman_JournalofResearches.html |archive-date=25 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

== Derde reis (1837–1843) ==
[[Lêer:HMSBeagle.jpg|duimnael|Die HMS ''Beagle'' in 1837 voor sy reis na Australië, geskilder deur Owen Stanley.]]

In 1837 vertrek die ''Beagle'' op sy derde reis om die kus van Australië te verken. [[Kommandeur]] John Clements Wickham was in bevel gewees. Oorblyfsels van die gestrande [[VOC]]-skip ''Zeewijk'' is onder ander op die reis gevind.

Hulle begin met hulle werk aan die westelike kus tussen die [[Swanrivier]] (moderne [[Perth]], Australië) en die Fitzroy-rivier. Daarna doen hulle opmetings langs beide kante van die [[Bass-seestraat]]. In Mei 1839 vaar hulle noord na die kus van die [[Arafurasee]] (teenoor [[Timor]]) vir opnames. Hierdie reis het in 1843 ten einde geloop.

Talle plekke rondom die kus het hulle name aan hierdie reis te danke. Wickham het Port Darwin ter ere van Charles Darwin genoem. 'n Nedersetting daar word in 1869 die dorp Palmerston, wat in 1911 na [[Darwin]] herdoop is.&lt;ref name=&quot;urlDarwin – Northern Territory – Australia – Travel – smh.com.au&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.smh.com.au/news/Northern-Territory/Darwin/2005/02/17/1108500201604.html |title=Darwin – Northern Territory – Australia – Travel – smh.com.au |date=8 Februarie 2004 |publisher=The Sydney Morning Herald |access-date=22 Mei 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010020907/http://www.smh.com.au/news/Northern-Territory/Darwin/2005/02/17/1108500201604.html/ |archive-date=10 Oktober 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Golf van Beagle is na die skip genoem.

== Swanesang ==
Teen die einde van sy lewe is die ''Beagle'' as 'n doeaneskip langs die kus van [[Essex]] vir teensmokkelpatrollies ontplooi. In 1870 is die skip as skrootmetaal verkoop.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{Commonskat-inlyn|HMS Beagle (ship, 1820)}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Geskiedenis van die Verenigde Koninkryk]]
[[Kategorie:Skepe]]</text>
      <sha1>eqagpupqcgfy2y1i7zopaanq4fnzsr1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921307</id>
      <parentid>2921292</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:24:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Derde reis (1837–1843) */ Ai!</comment>
      <origin>2921307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5584" sha1="qtbi6u0x63eqbqw8p6uldp4b9gvy06o" xml:space="preserve">{{TITELAANSIG|HMS ''Beagle''}}
[[Lêer:PSM V57 D097 Hms beagle in the straits of magellan.png|duimnael|280px|Die HMS ''Beagle'' in die [[Straat van Magellaan]].]]

Die '''HMS''' '''''Beagle''''' was 'n Cherokee-klas [[skip]] van die [[Britse Vloot]]. Dit is bekend as die skip waarmee [[Charles Darwin]] na [[Suid-Amerika]] gevaar het om natuurhistoriese studie te doen en [[plant]]- en [[dier]]spesies te versamel.&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt; Die skip is op 11 Mei 1820 van die Woolwich-skeepswerf op die [[Teemsrivier]] te water gelaat. Nadat dit vir vyf jaar vir militêre gebruik in reserwe gehou is, is dit op 27 September 1825 as 'n navorsingskip omgebou.

== Eerste reis (1826–1830) ==
[[Lêer:HMS Beagle 1832 longitudinal section larger.jpg|duimnael|links|Lengtesnee van die HMS ''Beagle''.]]

Op 22 Mei 1826 vertrek die ''Beagle'' (vir hidrografiese opmetings) om die waters van [[Patagonië]] en [[Vuurland]] te verken. Een van die plekke wat hulle gevind het, die Beagle-kanaal, is na die skip vernoem.&lt;ref name=glaciers&gt;{{cite web |url=http://darwin-online.org.uk/content/frameset?viewtype=side&amp;itemID=A345&amp;pageseq=2 |title=An 1830s View from Outside Switzerland: Charles Darwin on the &quot;Beryl Blue&quot; Glaciers of Tierra del Fuego |author=Herbert, Sandra |year= 1999 |work= |publisher=Eclogae Geologicae Helvetiae |pages=92: 339–346 |accessdate=2008-12-22}}&lt;/ref&gt; Tydens die reis raak kapt. Pringle Stokes depressief en skiet homself. Hy sterf tien dae later. [[Robert FitzRoy]] het die kapteinskap by hom oorgeneem. Vier Vuurlanders is aan boord gebring met die doel om hulle tot die [[Christendom]] te bekeer, as sendelinge op te lei, en later weer na Vuurland terug te neem. Met sy terugkeer het die ''Beagle'' op 14 Oktober 1830 in [[Engeland]] vasgemeer.

== Tweede reis (1831–1836) ==
[[Lêer:HMS Beagle by Conrad Martens.jpg|duimnael|regs|Inboorlinge waai vir die ''Beagle'', geskilder deur Conrad Martens.]]

Ná die eerste kaptein se [[selfmoord]], wou kapt. FitzRoy nie die tweede reis alleen onderneem nie. Hy het iemand gesoek om hom te vergesel en het uiteindelik op Charles Darwin besluit.&lt;ref&gt;{{harvnb|Browne|Neve|1989|pp=4–7}}&lt;/ref&gt;

Die ''Beagle'' vertrek op 27 Desember 1831 om opnames in [[Suid-Amerika]] te doen. Die vier Vuurlanders wat tydens die eerste reis opgelaai is, is ook na hul eiland van geboorte teruggeneem. Op pad terug besoek hulle die [[Galápagos-eilande]], [[Australië]] en [[Suid-Afrika]], waarna hulle op 2 Oktober 1836 weer in Falmouth in Engeland dok.&lt;ref&gt;{{harvnb|FitzRoy|1839|p=[http://darwin-online.org.uk/content/frameset?viewtype=text&amp;itemID=F10.2&amp;pageseq=757 638].}}&lt;/ref&gt;

Darwin het 'n [[dagboek]] van die dinge wat hy tydens die reis gesien het gehou. Hy skryf dit later oor in 'n boek met die titel ''Journal and Remarks'' (Joernaal en kommentaar). Die boek is in 1839 as die derde volume van die amptelike verslag van die ekspedisie gepubliseer. Die boek was baie gewild en is 'n paar keer onder verskillende titels herdruk. Dit het uiteindelik as ''The Voyage of the Beagle'' (Die vaart van die ''Beagle'') bekend geword.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://darwin-online.org.uk/EditorialIntroductions/Freeman_JournalofResearches.html |title=Darwin Online: Journal of Researches |access-date=6 Junie 2012 |author=R. B. Freeman |year=1977 |work=Bibliographical introduction |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025201219/http://darwin-online.org.uk/EditorialIntroductions/Freeman_JournalofResearches.html |archive-date=25 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

== Derde reis (1837–1843) ==
[[Lêer:HMSBeagle.jpg|duimnael|Die HMS ''Beagle'' in 1837 voor sy reis na Australië, geskilder deur Owen Stanley.]]

In 1837 vertrek die ''Beagle'' op sy derde reis om die kus van Australië te verken. [[Kommandeur]] John Clements Wickham was in bevel gewees. Oorblyfsels van die gestrande [[VOC]]-skip ''Zeewijk'' is onder ander op die reis gevind.

Hulle begin met hulle werk aan die westelike kus tussen die [[Swanrivier]] (moderne [[Perth]], Australië) en die Fitzroy-rivier. Daarna doen hulle opmetings langs beide kante van die [[Seestraat van Bass]]. In Mei 1839 vaar hulle noord na die kus van die [[Arafurasee]] (teenoor [[Timor]]) vir opnames. Hierdie reis het in 1843 ten einde geloop.

Talle plekke rondom die kus het hulle name aan hierdie reis te danke. Wickham het Port Darwin ter ere van Charles Darwin genoem. 'n Nedersetting daar word in 1869 die dorp Palmerston, wat in 1911 na [[Darwin]] herdoop is.&lt;ref name=&quot;urlDarwin – Northern Territory – Australia – Travel – smh.com.au&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.smh.com.au/news/Northern-Territory/Darwin/2005/02/17/1108500201604.html |title=Darwin – Northern Territory – Australia – Travel – smh.com.au |date=8 Februarie 2004 |publisher=The Sydney Morning Herald |access-date=22 Mei 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010020907/http://www.smh.com.au/news/Northern-Territory/Darwin/2005/02/17/1108500201604.html/ |archive-date=10 Oktober 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Golf van Beagle is na die skip genoem.

== Swanesang ==
Teen die einde van sy lewe is die ''Beagle'' as 'n doeaneskip langs die kus van [[Essex]] vir teensmokkelpatrollies ontplooi. In 1870 is die skip as skrootmetaal verkoop.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{Commonskat-inlyn|HMS Beagle (ship, 1820)}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Geskiedenis van die Verenigde Koninkryk]]
[[Kategorie:Skepe]]</text>
      <sha1>qtbi6u0x63eqbqw8p6uldp4b9gvy06o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geelgousblom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117916</id>
    <revision>
      <id>2921460</id>
      <parentid>2858810</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:21:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2273" sha1="lqi3ccgpshwfvpn4eyzhp682kesybey" xml:space="preserve">{{Taksoboks
|name = Geelgousblom
|image = Gazania lichtensteinii.JPG
|image_caption = ''Gazania lichtensteinii'' Less., in Namakwaland, Goegap Natuurreservaat
|status = LC
|status_system = iucn3.1
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Asterales]]
|familia = ''[[Asteraceae]]''
|genus = ''[[Gazania]]''
|binomial_authority = Less., 1832
|species = '''''G. lichtensteinii'''''
|binomial = ''Gazania lichtensteinii''
|synonyms = *''Gazania araneosa'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Meridiana lichtensteinii'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Mussinia pusilla'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less.&lt;/small&gt;
}}

Die '''geelgousblom''' (''Gazania lichtensteinii'' Less.) is een van die plante wat [[gousblom]] genoem word. Dit is inheems aan [[Suid-Afrika]] ([[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]]) en [[Namibië]].&lt;ref&gt;http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25&lt;/ref&gt; Op die [[SANBI-rooilys]] is dit as 'veilig' gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |title=SANBI-rooilys |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170520170726/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |archive-date=20 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=23 Desember 2016 }}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n eenjarige kruid wat 20&amp;nbsp;cm hoog kan word. Die blare is tot 4&amp;nbsp;cm lank en die blomhofie tot 4&amp;nbsp;cm in deursnee.&lt;ref&gt;''Field Guide – Natuurlewe Van Suider-afrika'', {{Outeur|Vincent Carruthers}}, Struik, 2000, {{ISBN|1-86872-452-2}}, {{ISBN|978-1-86872-452-9}}&lt;/ref&gt;

Dit kom wydverspreid deur die [[sukkulente Karoo]] voor. Die klein saadjies het donserige haarpluis wat dit help om deur die wind verspreid te word. Jong saailinge groei die beste op growwe, onbedekte grond waar hulle geen kompetisie van gevestigde plante kry nie. Dit is veral vir [[volstruis]]e baie smaaklik.&lt;ref&gt;{{webaanhaling|url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Cad4r-9FoqAJ:renu-karoo.co.za/data/documents/Gazania-lichtensteiniana-lowres-afr.doc+&amp;cd=9&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;gl=us|titel=Renu Karoo}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Gazania]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>lqi3ccgpshwfvpn4eyzhp682kesybey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921461</id>
      <parentid>2921460</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Kom ons kyk...</comment>
      <origin>2921461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2681" sha1="iplv2ywxpfdojo1alz602ospst6tqt7" xml:space="preserve">{{Taksoboks
|name = Geelgousblom
|image = Gazania lichtensteinii.JPG
|image_caption = ''Gazania lichtensteinii'' Less., in Namakwaland, Goegap Natuurreservaat
|status = LC
|status_system = iucn3.1
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Asterales]]
|familia = ''[[Asteraceae]]''
|genus = ''[[Gazania]]''
|binomial_authority = Less., 1832
|species = '''''G. lichtensteinii'''''
|binomial = ''Gazania lichtensteinii''
|synonyms = *''Gazania araneosa'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Meridiana lichtensteinii'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Mussinia pusilla'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less.&lt;/small&gt;
}}
{{Spesieboks
|name = Geelgousblom
|image =
|image_width = 240px
|image2 =
|image2_width = 240px
|status = LC
|status_system = iucn3.1
|status_ref =
|taxon = Gazania lichtensteinii
|authority = Less., (1832)
|range_map =
|synonyms = * ''Gazania araneosa'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Meridiana lichtensteinii'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Mussinia pusilla'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less.&lt;/small&gt;
}}
Die '''geelgousblom''' (''Gazania lichtensteinii'' Less.) is een van die plante wat [[gousblom]] genoem word. Dit is inheems aan [[Suid-Afrika]] ([[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]]) en [[Namibië]].&lt;ref&gt;http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25&lt;/ref&gt; Op die [[SANBI-rooilys]] is dit as 'veilig' gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |title=SANBI-rooilys |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170520170726/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |archive-date=20 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=23 Desember 2016 }}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n eenjarige kruid wat 20&amp;nbsp;cm hoog kan word. Die blare is tot 4&amp;nbsp;cm lank en die blomhofie tot 4&amp;nbsp;cm in deursnee.&lt;ref&gt;''Field Guide – Natuurlewe Van Suider-afrika'', {{Outeur|Vincent Carruthers}}, Struik, 2000, {{ISBN|1-86872-452-2}}, {{ISBN|978-1-86872-452-9}}&lt;/ref&gt;

Dit kom wydverspreid deur die [[sukkulente Karoo]] voor. Die klein saadjies het donserige haarpluis wat dit help om deur die wind verspreid te word. Jong saailinge groei die beste op growwe, onbedekte grond waar hulle geen kompetisie van gevestigde plante kry nie. Dit is veral vir [[volstruis]]e baie smaaklik.&lt;ref&gt;{{webaanhaling|url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Cad4r-9FoqAJ:renu-karoo.co.za/data/documents/Gazania-lichtensteiniana-lowres-afr.doc+&amp;cd=9&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;gl=us|titel=Renu Karoo}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Gazania]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>iplv2ywxpfdojo1alz602ospst6tqt7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921462</id>
      <parentid>2921461</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>En...</comment>
      <origin>2921462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2772" sha1="k26ostfhveobxhpp54jviqvf7w07j03" xml:space="preserve">{{Taksoboks
|name = Geelgousblom
|image = Gazania lichtensteinii.JPG
|image_caption = ''Gazania lichtensteinii'' Less., in Namakwaland, Goegap Natuurreservaat
|status = LC
|status_system = iucn3.1
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Asterales]]
|familia = ''[[Asteraceae]]''
|genus = ''[[Gazania]]''
|binomial_authority = Less., 1832
|species = '''''G. lichtensteinii'''''
|binomial = ''Gazania lichtensteinii''
|synonyms = *''Gazania araneosa'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Meridiana lichtensteinii'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Mussinia pusilla'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less.&lt;/small&gt;
}}
{{Spesieboks
|name = Geelgousblom
|image = 
|image_caption = ''Gazania lichtensteinii'' Less., in Namakwaland, Goegap Natuurreservaat
|image_width = 240px
|image2 =
|image2_width = 240px
|status = LC
|status_system = iucn3.1
|status_ref =
|taxon = Gazania lichtensteinii
|authority = Less., (1832)
|range_map =
|synonyms = * ''Gazania araneosa'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Meridiana lichtensteinii'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Mussinia pusilla'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less.&lt;/small&gt;
}}
Die '''geelgousblom''' (''Gazania lichtensteinii'' Less.) is een van die plante wat [[gousblom]] genoem word. Dit is inheems aan [[Suid-Afrika]] ([[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]]) en [[Namibië]].&lt;ref&gt;http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25&lt;/ref&gt; Op die [[SANBI-rooilys]] is dit as 'veilig' gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |title=SANBI-rooilys |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170520170726/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |archive-date=20 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=23 Desember 2016 }}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n eenjarige kruid wat 20&amp;nbsp;cm hoog kan word. Die blare is tot 4&amp;nbsp;cm lank en die blomhofie tot 4&amp;nbsp;cm in deursnee.&lt;ref&gt;''Field Guide – Natuurlewe Van Suider-afrika'', {{Outeur|Vincent Carruthers}}, Struik, 2000, {{ISBN|1-86872-452-2}}, {{ISBN|978-1-86872-452-9}}&lt;/ref&gt;

Dit kom wydverspreid deur die [[sukkulente Karoo]] voor. Die klein saadjies het donserige haarpluis wat dit help om deur die wind verspreid te word. Jong saailinge groei die beste op growwe, onbedekte grond waar hulle geen kompetisie van gevestigde plante kry nie. Dit is veral vir [[volstruis]]e baie smaaklik.&lt;ref&gt;{{webaanhaling|url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Cad4r-9FoqAJ:renu-karoo.co.za/data/documents/Gazania-lichtensteiniana-lowres-afr.doc+&amp;cd=9&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;gl=us|titel=Renu Karoo}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Gazania]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>k26ostfhveobxhpp54jviqvf7w07j03</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921463</id>
      <parentid>2921462</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Vervang taksoboks met spesieboks.</comment>
      <origin>2921463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2077" sha1="o0hvqd2nuk1lh2i2nfxpc48k3min1iq" xml:space="preserve">{{Spesieboks
|name = Geelgousblom
|image = 
|image_caption = ''Gazania lichtensteinii'' Less., in Namakwaland, Goegap Natuurreservaat
|image_width = 240px
|image2 =
|image2_width = 240px
|status = LC
|status_system = iucn3.1
|status_ref =
|taxon = Gazania lichtensteinii
|authority = Less., (1832)
|range_map =
|synonyms = * ''Gazania araneosa'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Meridiana lichtensteinii'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Mussinia pusilla'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less.&lt;/small&gt;
}}
Die '''geelgousblom''' (''Gazania lichtensteinii'' Less.) is een van die plante wat [[gousblom]] genoem word. Dit is inheems aan [[Suid-Afrika]] ([[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]]) en [[Namibië]].&lt;ref&gt;http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25&lt;/ref&gt; Op die [[SANBI-rooilys]] is dit as 'veilig' gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |title=SANBI-rooilys |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170520170726/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |archive-date=20 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=23 Desember 2016 }}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n eenjarige kruid wat 20&amp;nbsp;cm hoog kan word. Die blare is tot 4&amp;nbsp;cm lank en die blomhofie tot 4&amp;nbsp;cm in deursnee.&lt;ref&gt;''Field Guide – Natuurlewe Van Suider-afrika'', {{Outeur|Vincent Carruthers}}, Struik, 2000, {{ISBN|1-86872-452-2}}, {{ISBN|978-1-86872-452-9}}&lt;/ref&gt;

Dit kom wydverspreid deur die [[sukkulente Karoo]] voor. Die klein saadjies het donserige haarpluis wat dit help om deur die wind verspreid te word. Jong saailinge groei die beste op growwe, onbedekte grond waar hulle geen kompetisie van gevestigde plante kry nie. Dit is veral vir [[volstruis]]e baie smaaklik.&lt;ref&gt;{{webaanhaling|url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Cad4r-9FoqAJ:renu-karoo.co.za/data/documents/Gazania-lichtensteiniana-lowres-afr.doc+&amp;cd=9&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;gl=us|titel=Renu Karoo}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Gazania]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>o0hvqd2nuk1lh2i2nfxpc48k3min1iq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921464</id>
      <parentid>2921463</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:28:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2081" sha1="466h1vmpsd3txva4rvqn5419z1ryvwx" xml:space="preserve">{{Spesieboks
|name = Geelgousblom
|image = 
|image_caption = ''Gazania lichtensteinii'' Less., in Namakwaland, Goegap Natuurreservaat
|image_width = 240px
|image2 =
|image2_width = 240px
|status = LC
|status_system = iucn3.1
|status_ref =
|taxon = Gazania lichtensteinii
|authority = Less., (1832)
|range_map =
|synonyms = * ''Gazania araneosa'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Meridiana lichtensteinii'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Mussinia pusilla'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less.&lt;/small&gt;
}}
Die '''geelgousblom''' (''Gazania lichtensteinii'' Less.) is een van die plante wat [[gousblom]] genoem word. Dit is [[inheems]] aan [[Suid-Afrika]] ([[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]]) en [[Namibië]].&lt;ref&gt;http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25&lt;/ref&gt; Op die [[SANBI-rooilys]] is dit as 'veilig' gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |title=SANBI-rooilys |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170520170726/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3080-25 |archive-date=20 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=23 Desember 2016 }}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n eenjarige kruid wat 20&amp;nbsp;cm hoog kan word. Die blare is tot 4&amp;nbsp;cm lank en die blomhofie tot 4&amp;nbsp;cm in deursnee.&lt;ref&gt;''Field Guide – Natuurlewe Van Suider-afrika'', {{Outeur|Vincent Carruthers}}, Struik, 2000, {{ISBN|1-86872-452-2}}, {{ISBN|978-1-86872-452-9}}&lt;/ref&gt;

Dit kom wydverspreid deur die [[sukkulente Karoo]] voor. Die klein saadjies het donserige haarpluis wat dit help om deur die wind verspreid te word. Jong saailinge groei die beste op growwe, onbedekte grond waar hulle geen kompetisie van gevestigde plante kry nie. Dit is veral vir [[volstruis]]e baie smaaklik.&lt;ref&gt;{{webaanhaling|url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Cad4r-9FoqAJ:renu-karoo.co.za/data/documents/Gazania-lichtensteiniana-lowres-afr.doc+&amp;cd=9&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;gl=us|titel=Renu Karoo}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Gazania]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>466h1vmpsd3txva4rvqn5419z1ryvwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sandkool</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118058</id>
    <revision>
      <id>2921419</id>
      <parentid>2874032</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2702" sha1="1d6c2la1c4omscty5hd2ccr132suwfe" xml:space="preserve">{{Spesieboks
|name = Sandkool
|image = Othonna auriculifolia 15952193.jpg
|status = LC 
|status_system = IUCN3.1
|taxon = Othonna auriculifolia
|authority = [[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less, (1831)
|synonyms =* ''Othonna cyanoglossa'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Othonna lactucifolia'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Othonna picridioides'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
}}

Die '''sandkool'''&lt;ref&gt;ook: wildepatat, boegoekruid&lt;/ref&gt; (''Othonna auriculifolia'' Licht. ex Less&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-94559 |title=Plant list |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526163105/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-94559 |archive-date=26 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;) is 'n plant wat [[endemies (ekologie)|endemies]] is aan Suid-Afrika. Dit kom in die [[Wes-Kaap|Wes-]], [[Oos-Kaap|Oos-]] en [[Noord-Kaap]] asmede die westelike [[Vrystaat]] voor. Op die [[SANBI-rooilys]] is dit as 'veilig' (LC) gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3198-12 |title=SANBI-rooilys |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526163119/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3198-12 |archive-date=26 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n meerjarige [[geofiet]] met 'n raapvormige [[koudeks]] wat een of meer wollerige krone het.&lt;ref&gt;''Illustrated Handbook of Succulent Plants: Dicotyledons'' Springer Science &amp; Business Media, 2002, {{ISBN|3-540-41966-7}}, {{ISBN|978-3-540-41966-2}} {{Outeur|G.D. Rowley}} bls. 23&lt;/ref&gt; Die plant se loof is giftig vir kleinvee.&lt;ref&gt;''Traditional Veterinary Practice in Africa'' TZ-Verlag-Ges., 1994
{{ISBN|3-88085-502-1}}, {{ISBN|978-3-88085-502-1}}, bls 143&lt;/ref&gt;

Dit is saam met ''[[Passerina truncata]]'' kenmerkend aan die Passerina-truncata-tipe [[bergfynbos en -renosterveld|bergrenosterveld]] van die Hantam-Tankwa-[[Roggeveld]]-streek. Hierdie tipe renosterveld word net op doleriete op hoogtes van 1500&amp;nbsp;m en meer op die [[Hantamberg]] en in hooggeleë dele van die Roggeveld aangetref. Hier groei baie struikgewas, maar min grasse of eenjarige plante.&lt;ref&gt;''Vegetation of the Hantam-Tanqua-Roggeveld subregion, South Africa. Part 1: Fynbos Biome related vegetation'' {{Outeur|Helga Van Der Merwe; Margaretha W. Van Rooyen; Noel Van Rooyen}} Koedoe 50(1) Kaapstad Jan. 2008&lt;/ref&gt;
&lt;!--
== Fotogalery ==
&lt;gallery&gt;
Geen beeld 25 Des 2016
&lt;/gallery&gt;
--&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.ispotnature.org/node/799163 iSpot beelde]
{{Commons-kategorie inlyn|Othonna auriculifolia}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Othonna]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>1d6c2la1c4omscty5hd2ccr132suwfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Besnydenis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118172</id>
    <revision>
      <id>2921355</id>
      <parentid>2618248</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T02:28:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37111" sha1="253twxw59teddzbf7sk8lwysqbjplqa" xml:space="preserve">:''Dié artikel gaan oor manlike besnydenis. Vir vroulike besnydenis, sien [[Vroulike genitale verminking]].''
{{Inligtingskas siekte
|naam           = Besnydenis
|beeld          = Circumcision central Asia2.jpg
|beeldgrootte   = 
|onderskrif     = ’n Besnydenis word in Sentraal-Asië uitgevoer, omstreeks 1865-1872.
| ICD10 = 0VBT 
 | ICD9 = {{ICD9|V50.2}}
 | ICD9_mult =
 | MeshID = D002944
 | OPS301 ={{OPS301|5-640}}.2
 | OtherCodes =
 | MedlinePlus = 002998
 | eMedicine = 1015820
}}

Manlike '''besnydenis''' is die verwydering van die menslike [[penis]] se [[voorhuid]].&lt;ref name=lissauer_2012&gt;{{cite book |author=Lissauer T, Clayden G |title=Illustrated Textbook of Paediatrics, 4de uitg.|pages=352–353 |date=Oktober 2011 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-7234-3565-5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=rudolph_2011&gt;{{cite book |authors=Rudolph C., Rudolph A., Lister G., First L., Gershon A. |title=Rudolph's Pediatrics, 22ste uitg.|page=188 |date=18 Maart 2011 |publisher=McGraw-Hill Companies, Incorporated |isbn=978-0-07-149723-7 |url=https://books.google.com/books?id=or15PgAACAAJ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=sawyer_2011&gt;{{cite book |author=Sawyer S |title=Pediatric Physical Examination &amp; Health Assessment |pages=555–556 |date=November 2011 |publisher=Jones &amp; Bartlett Publishers |isbn=978-1-4496-7600-1 |url=https://books.google.com/books?id=W6eRUtlujbkC&amp;pg=PA555}}&lt;/ref&gt; In die mees algemene prosedure word die voorhuid oopgetrek en van die [[eikel]] weggetrek. Daarna word die besnydenistoestel (indien gebruik) oor die voorhuid geplaas en die vel afgeknip. Plaaslike verdowing word meestal gebruik teen pyn en stres.&lt;ref name=AAP_2012&gt;{{cite journal |author=American Academy of Pediatrics Task Force on Circumcision |title=Technical Report |journal=Pediatrics |volume=130 |issue=3 |year=2012 |pages=e756–e785 |issn=0031-4005 |pmid=22926175 |doi=10.1542/peds.2012-1990 |url=http://pediatrics.aappublications.org/content/130/3/e756.full}}&lt;/ref&gt; Die prosedure word dikwels om kulturele of godsdiensredes op babas en kinders uitgevoer.&lt;ref name=WHO_2007_GTDPSA&gt;{{cite web |title=Male circumcision: Global trends and determinants of prevalence, safety and acceptability |year=2007 |publisher=Wêreldgesondheidsorganisasie |url=http://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/jc1360_male_circumcision_en_0.pdf |format=PDF |access-date=29 Desember 2016 |archive-date=22 Desember 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222194858/http://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/jc1360_male_circumcision_en_0.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; In sommige gevalle kan dit gedoen word as behandeling teen ’n mediese toestand of vir die voorkoming van [[siekte]]s. Dit is ’n behandelingsopsie vir problematiese gevalle van voorhuidvernouing, infeksie van die voorhuid en penis wat nie op ander behandeling reageer nie en chroniese urienweginfeksie.&lt;ref name=lissauer_2012/&gt;&lt;ref name=hay_2012&gt;{{cite book |author=Hay W., Levin M. |title=Current Diagnosis and Treatment Pediatrics 21/E |pages=18–19 |date=25 June 2012 |publisher=McGraw Hill Professional |isbn=978-0-07-177971-5 |url=https://books.google.com/books?id=V8lMJniWK_QC}}&lt;/ref&gt;

Die posisie van die wêreld se grootste mediese verenigings wissel van die beskouing dat die besnydenis van babas en kinders geen voordele inhou nie maar wel veiligheidsrisiko's, tot die siening dat dit ’n matige gesondheidsvoordeel inhou wat swaarder weeg as die risiko's. Geen groot mediese vereniging beveel óf ’n verbod op besnydenis aan óf die algemene besnydenis van alle mans nie (buiten die [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] (WGO) vir gebiede met ’n groot voorkoms van [[MIV]]).&lt;ref name=Bolnick_2012_ch1&gt;{{cite book |last1=Jacobs|first1=Micah |last2=Grady |first2=Richard |last3=Bolnick |first3= David A. |year= 2012 |chapter= Current Circumcision Trends and Guidelines| chapterurl=http://link.springer.com/chapter/10.1007%2F978-1-4471-2858-8_1 |editor1-last=Bolnick |editor1-first=David A. |editor2-last=Koyle |editor2-first=Martin |editor3-last=Yosha |editor3-first=Assaf |title=Surgical Guide to Circumcision |url=http://link.springer.com/book/10.1007/978-1-4471-2858-8 |location= London |publisher=Springer |pages=3–8 |doi=10.1007/978-1-4471-2858-8_1 |isbn=978-1-4471-2857-1 |accessdate= 6 April 2014 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Etiese en wetlike vrae oor die besnydenis van babas en kinders om niemediese redes is al gevra, en die kwessie is dus omstrede.&lt;ref name=pinto_2012&gt;{{cite journal |author=Pinto K |title=Circumcision controversies |journal=Pediatric clinics of North America |volume=59 |issue=4 |pages=977–986 |date=Augustus 2012 |doi=10.1016/j.pcl.2012.05.015 |pmid=22857844}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;caga-anan_2011&quot;&gt;{{cite book |authors=Caga-anan E.C., Thomas A.J., Diekema D.S., Mercurio M.R., Adam M.R. |title=Clinical Ethics in Pediatrics: A Case-Based Textbook |page=43 |date=8 September 2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-17361-2 |url=https://books.google.com/books?id=C1T6NrSPD_AC&amp;pg=PA43}}&lt;/ref&gt;

Daar is bewyse dat besnydenis die risiko van MIV onder [[Heteroseksualiteit|heteroseksuele]] mans in [[Afrika suid van die Sahara]] verlaag.&lt;ref name=krieger_2011&gt;{{cite journal |author=Krieger J.N. |title=Male circumcision and HIV infection risk |journal=World Journal of Urology |volume=30 |issue=1 |pages=3–13 |date=Mei 2011 |pmid=21590467 |doi=10.1007/s00345-011-0696-x}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=siegfried_Cochrane_2009&gt;{{cite journal |author=Siegfried N., Muller M., Deeks J.J., Volmink J. |title=Male circumcision for prevention of heterosexual acquisition of HIV in men |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |issue=2 |pages=CD003362 |year=2009 |pmid=19370585 |doi=10.1002/14651858.CD003362.pub2 |editor1-last=Siegfried |editor1-first=Nandi|last2=Muller |last3=Deeks |last4=Volmink }}&lt;/ref&gt; Daarom beveel die WGO aan dat besnydenis oorweeg word as ’n moontlike voorkomende program in gebiede waar MIV algemeen voorkom, soos in bogenoemde gebied.&lt;ref name=WHO_HIV_2007&gt;{{cite web |title=WHO and UNAIDS announce recommendations from expert consultation on male circumcision for HIV prevention |publisher=World Health Organization |date=Maart 2007 |url=http://www.who.int/hiv/mediacentre/news68/en/index.html}}&lt;/ref&gt; Die gesondheidsvoordele daarvan teen MIV vir [[gay]] mans is minder duidelik,&lt;ref name=millett_2008&gt;{{cite journal |author=Millett G.A., Flores S.A., Marks G., Reed J.B., Herbst J.H. |title=Circumcision status and risk of HIV and sexually transmitted infections among men who have sex with men: a meta-analysis |journal=JAMA |volume=300 |issue=14 |pages=1674–84 |date=Oktober 2008 |pmid=18840841 |doi=10.1001/jama.300.14.1674}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=wiysonge_2011&gt;{{cite journal |author=Wiysonge C.S., Kongnyuy E.J., Shey M. |title=Male circumcision for prevention of homosexual acquisition of HIV in men |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |issue=6 |pages=CD007496 |year=2011 |pmid=21678366 |doi=10.1002/14651858.CD007496.pub2 |editor1-last=Wiysonge |editor1-first=Charles Shey |last2=Muula |last3=Navti |last4=Akl |last5=Lo }}&lt;/ref&gt; asook die voordele daarvan in die ontwikkelde wêreld.&lt;ref name=kim_2010&gt;{{cite journal |last=Kim H., Li P.S., Goldstein M. |title=Male circumcision: Africa and beyond? |journal=Current Opinion in Urology |date=November 2010 |volume=20 |issue=6 |pages=515–9 |pmid=20844437 |doi=10.1097/MOU.0b013e32833f1b21 |first1=Howard H |last2=Li |first2=Philip S |last3=Goldstein |first3=Marc}}&lt;/ref&gt; Besnydenis in die algemeen word verbind met ’n verlaagde risiko van kankervormende vorme van die [[menslike papilloomvirus]] (MPV),&lt;ref name=larke_HPV_2011&gt;{{cite journal |authors=Larke N., Thomas S.L., Dos Santos Silva I., Weiss H.A. |title=Male circumcision and human papillomavirus infection in men: a systematic review and meta-analysis |journal=J. Infect. Dis. |volume=204 |issue=9 |pages=1375–90 |date=November 2011 |pmid=21965090 |doi=10.1093/infdis/jir523}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=rehmeyer_2011&gt;{{cite journal |last=Rehmeyer C |title=Male Circumcision and Human Papillomavirus Studies Reviewed by Infection Stage and Virus Type |journal=J Am Osteopath Assoc |volume=111 |issue=3 suppl 2 |pages=S11–S18 |year=2011 |pmid=21415373 |url=http://www.jaoa.org/content/111/3_suppl_2/S11.long |first1=CJ |access-date=29 Desember 2016 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193059/http://jaoa.org/content/111/3_suppl_2/s11.long |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; asook van urienweginfeksie en peniskanker.&lt;ref name=AAP_2012/&gt; Die voorkoming van dié siektes word egter nie beskou as genoegsame rede vir die algemene besnydenis van babas en kinders nie.&lt;ref name=lissauer_2012/&gt;&lt;ref name=ACS_2012&gt;{{cite web |title=Can penile cancer be prevented? |url=http://www.cancer.org/cancer/penilecancer/detailedguide/penile-cancer-prevention |work=Learn About Cancer: Penile Cancer: Detailed Guide |publisher=American Cancer Society |access-date=25 Oktober 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20161225061508/http://www.cancer.org/cancer/penilecancer/detailedguide/penile-cancer-prevention |archive-date=25 Desember 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die mate waarin besnydenis iemand teen ander [[seksueel oordraagbare infeksie]]s beskerm, is onduidelik. 

Navorsing in 2010 het gewys besnydenis deur mediese verskaffers hou komplikasies in vir 1,5% van babas en 6% van ouer kinders, met ’n paar gevalle van omvattende komplikasies.&lt;ref name=weiss_2010_complications/&gt; Bloeding, infeksie en die verwydering van óf te veel óf te min voorhuid is die algemeenste redes vir komplikasies.&lt;ref name=weiss_2010_complications/&gt; Die kans op komplikasies is groter wanneer die prosedure deur ’n onervare persoon uitgevoer word, in onsteriele omstandighede of by ouer kinders.&lt;ref name=weiss_2010_complications&gt;{{cite journal |author=Weiss H.A., Larke N., Halperin D., Schenker I. |title=Complications of circumcision in male neonates, infants and children: a systematic review |journal=BMC Urol |volume=10 |pages=2 |year=2010 |pmid=20158883 |pmc=2835667 |doi=10.1186/1471-2490-10-2|last2=Larke |last3=Halperin |last4=Schenker }}&lt;/ref&gt; Dit lyk nie of besnydenis ’n negatiewe invloed op seksuele funksie het nie.&lt;ref name=sexual_function&gt;The American Academy of Pediatrics Task Force on Circumcision &quot;Technical Report&quot; (2012) addresses sexual function, sensitivity and satisfaction without qualification by age of circumcision. Sadeghi-Nejad: &quot;Sexually transmitted diseases and sexual function&quot; (2010) addresses adult circumcision and sexual function. Doyle: &quot;The Impact of Male Circumcision on HIV Transmission&quot; (2010) addresses adult circumcision and sexual function. Perera: &quot;Safety and efficacy of nontherapeutic male circumcision: a systematic review&quot; (2010) addresses adult circumcision and sexual function and satisfaction.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Morris et al. 2013&quot;&gt;{{cite journal|last1=Morris|first1=BJ|last2=Krieger|first2=JN|title=Does male circumcision affect sexual function, sensitivity, or satisfaction?--a systematic review.|journal=The Journal of Sexual Medicine|date=November 2013|volume=10|issue=11|pages=2644–57|pmid=23937309|doi=10.1111/jsm.12293}}&lt;/ref&gt;

== Aanduidings en teenaanduidings ==

=== Roetine- of gekose prosedure ===
Die besnydenis van babas word gewoonlik deur ouers gekies vir niemediese redes, soos godsdiens- of persoonlike oortuigings wat moontlik deur gemeenskapnorme bepaal word.&lt;ref name=hay_2012/&gt; Die posisie van die wêreld se grootste gesondheidsverenigings is dat sulke besnydenisse óf geen voordele inhou nie maar wel veiligheidsrisiko's óf dat dit ’n matige gesondheidsvoordeel en klein risiko's inhou. Geen groot mediese vereniging beveel aan dat dit verbied word nie, en ook nie dat alle mans besny behoort te word nie. Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) beveel dit egter wel aan vir gebiede met ’n groot voorkoms van MIV, soos [[Afrika suid van die Sahara]]. Daar is bewys dat die kans op die oordrag van die virus van vroue aan mans verklein word as die man besny is.&lt;ref name=Bolnick_2012_ch1/&gt; Voorwaardes vir so ’n program is ingeligte toestemming, vertroulikheid en ’n afwesigheid van dwang.&lt;ref name=WHO_HIV_2007/&gt;

Die Koninklike [[Nederland]]se Maatskappy tot die Bevordering van Geneeskuns, wat een van die grootste teenstanders van die roetinebesnyding van babas is, beveel nie aan dat dit verbied word nie uit vrees dat ouers wat op die prosedure aandring, hulle tot swak opgeleide mense sal wend in plaas van professionele mediese verskaffers.&lt;ref name=Bolnick_2012_ch1/&gt; Die [[Denemarke|Deense]] Kollege van Algemene Praktisyns voer aan besnydenis moet net oorweeg word wanneer dit medies noodsaaklik is, &quot;anders is dit ’n kwessie van verminking&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Referat bestyrelsesmøde den 16. december 2013|url=http://www.dsam.dk/flx/organisation/bestyrelse/referater/dagsorden_05122013//?Highlight=omsk%E6ring#flxElm_3725|accessdate=4 September 2016|archive-date=16 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916130954/http://www.dsam.dk/flx/organisation/bestyrelse/referater/dagsorden_05122013//?Highlight=omsk%E6ring#flxElm_3725|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Deur die invloed van die Amerikaanse weermag in Wes-Duitsland, is roetine-bababesnydenis in sommige Duitse hospitale ingestel. Ná die Duitse hereniging in 1990 het die besnydenis in die Duitse bevolking drasties afgeneem&lt;ref&gt; https://male-initiation.net/library/medicus/schoeberlein_de.html.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.circlist.com/rites/Dietz_1970.pdf |title=argiefkopie |access-date=25 Augustus 2023 |archive-date=20 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120080513/https://www.circlist.com/rites/Dietz_1970.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.circlist.com/rites/dietz2.html |title=argiefkopie |access-date=25 Augustus 2023 |archive-date=27 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227223214/https://www.circlist.com/rites/dietz2.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Mediese aanduidings ===
Besnydenis word aanbeveel as behandeling vir problematiese gevalle van voorhuidvernouing, infeksie van die voorhuid en penis wat nie op ander behandeling reageer nie en chroniese urienweginfeksie.&lt;ref name=lissauer_2012/&gt;&lt;ref name=hay_2012/&gt; Die WGO beveel dit aan vir seksueel aktiewe mans in gebiede waar MIV algemeen voorkom.&lt;ref name=WHO_HIV_2007/&gt; Dit word ook deur die International Antiviral Society-USA aanbeveel as teenmaatreël teen MIV vir alle seksueel aktiewe heteroseksuele mans, asook vir gay mans wat [[anale seks]] beoefen, veral in gebiede met ’n groot voorkoms van MIV.&lt;ref name = &quot;Marrazzo et al. 2014&quot;&gt;{{cite journal |last1=Marrazzo |first1=JM|last2=del Rio |first2=C |last3=Holtgrave |first3=DR |last4=Cohen |first4=MS |last5=Kalichman |first5=SC |last6=Mayer |first6=KH |last7=Montaner |first7=JS |last8=Wheeler |first8=DP |last9=Grant |first9=RM |last10=Grinsztejn |first10=B |last11=Kumarasamy |first11=N |last12=Shoptaw |first12=S |last13=Walensky |first13=RP |last14=Dabis |first14=F |last15=Sugarman |first15=J |last16=Benson |first16=CA |last17=International Antiviral Society-USA |first17=Panel |title=HIV prevention in clinical care settings: 2014 recommendations of the International Antiviral Society-USA Panel |journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association |date=23–30 Julie 2014 |volume=312 |issue=4 |pages=390–409 |pmid=25038358 |doi=10.1001/jama.2014.7999}}&lt;/ref&gt;

=== Teenaanduidings ===
Besnydenis word nie aanbeveel vir kinders met sekere genitale struktuurabnormaliteite soos ’n misplaasde urienwegopening, buitengewone kromming van die penis of meerduidige geslagsdele nie, aangesien die voorhuid nodig kan wees vir rekonstruktiewe chirurgie. Dit word ook afgeraai vir kinders wat vroeg gebore is en vir dié wie se gesondheid nie na wense is nie.&lt;ref name=rudolph_2011/&gt;&lt;ref name=hay_2012/&gt;&lt;ref name=WHO_Manual_2009&gt;{{cite web |title=Manual for male circumcision under local anaesthesia |publisher=Wêreldgesondheidsorganisasie |date=Desember 2009 |url=http://www.who.int/hiv/pub/malecircumcision/local_anaesthesia/en/index.html}}&lt;/ref&gt; As ’n kind of volwassene ’n familiegeskiedenis van bloeding het, soos met [[hemofilie]], word aanbeveel dat die bloed getoets word vir normale stollingseienskappe voor besnydenis oorweeg word.&lt;ref name=hay_2012/&gt;&lt;ref name=WHO_Manual_2009/&gt;

== Prosedure ==
[[Beeld:Circumcision illustration af.jpg|duimnael|180px|Die prosedure, met bloedstelpapparate en ’n skêr.]]
[[Beeld:Circumcised_and_uncircumcised_penis.jpg|duimnael|180px|’n Besnyde en onbesnyde penis.]]

Die voorhuid strek vanaf die basis van die eikel (of glans) van die penis en bedek die eikel. Voorgestelde teorieë vir die doel van die voorhuid is dat dit die penis beskerm terwyl dit in die baarmoeder ontwikkel, die eikel klam hou en seksuele plesier verhoog. Dit kan ook infeksie veroorsaak en sekere siektes vererger. Met ’n besnydenis word die voorhuid verwyder waar dit aan die onderkant van die eikel vas is.&lt;ref name=WHO_2007_GTDPSA/&gt;

Vir die besnydenis van babas word toestelle soos klampe algemeen gebruik.&lt;ref name=AAP_2012/&gt; Eers word geraam hoe ’n groot deel van die voorhuid verwyder moet word. Die voorhuid word oopgetrek om die eikel te onthul en seker te maak dit is normaal voordat die binneste weefsel van die voorhuid van die eikel losgemaak word. Die besnydenistoestel (soms is ’n dorsale snit aan die rugkant van die penis nodig) word dan oor die voorhuid geplaas en bly daar totdat die bloed ophou vloei. Daarna word die voorhuid geamputeer.&lt;ref name=AAP_2012/&gt; 

Dit is ’n pynlike prosedure en die gebruik van ’n pynstiller word aanbeveel.&lt;ref name=AAP_2012/&gt;&lt;ref name=CPSBC_2009&gt;{{cite journal |title=Professional Standards and Guidelines&amp;nbsp;– Circumcision (Infant Male) |publisher=College of Physicians and Surgeons of British Columbia |date=September 2009}}&lt;/ref&gt; Soms word ’n middel ingespuit, maar pynstillende salwe is ook beskikbaar.&lt;ref name=AAP_2012/&gt;&lt;ref name=lonngvist_2010&gt;{{cite journal |author=Lonnqvist P |title=Regional anaesthesia and analgesia in the neonate |journal=Best Pract Res Clin Anaesthesiol |volume=24 |issue=3 |pages=309–21 |date=Sep 2010 |pmid=21033009 |doi=10.1016/j.bpa.2010.02.012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=shockley_2011&gt;{{cite journal |author=Shockley RA, Rickett K |title=Clinical inquiries. What's the best way to control circumcision pain in newborns? |journal=J Fam Pract |volume=60 |issue=4 |pages=233a–b |date=April 2011 |pmid=21472156|last2=Rickett }}&lt;/ref&gt; Iemand wat besny is, moet vier tot ses weke lank nie [[Masturbasie|masturbeer]] of [[seks]] hê nie sodat die wond kan genees.&lt;ref name=WHO_Manual_2009/&gt;

== Voorkoms ==
[[Beeld:Global Map of Male Circumcision Prevalence by Country.svg|400px|duimnael|links|Die voorkoms van besnyde mans in die wêreld.]]

Besnydenis is een van die mediese prosedures wat wêreldwyd die meeste uitgevoer word.&lt;ref name=doyle_2005&gt;{{cite journal |author=Doyle D |title=Ritual male circumcision: a brief history |journal=The journal of the Royal College of Physicians of Edinburgh |volume=35 |issue=3 |pages=279–285 |date=Oktober 2005 |pmid=16402509}}&lt;/ref&gt; Sowat 37 tot 39 persent van alle mans is besny, waarvan die helfte om godsdiens- en kulturele redes.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Morris|first1=Brian J|last2=Wamai|first2=Richard G|last3=Henebeng|first3=Esther B|last4=Tobian|first4=Aaron AR|last5=Klausner|first5=Jeffrey D|last6=Banerjee|first6=Joya|last7=Hankins|first7=Catherine A|title=Estimation of country-specific and global prevalence of male circumcision|journal=Population Health Metrics|date=1 March 2016|volume=14|issue=1|doi=10.1186/s12963-016-0073-5}}&lt;/ref&gt; Dit vind gewoonlik plaas voordat ’n man in sy vroeë twintigs is.&lt;ref name=WHO_2007_GTDPSA/&gt; 

Die prosedure is meer algemeen in die [[Moslem]]wêreld en [[Israel]] (waar feitlik alle mans om godsdiensredes besny is), die [[VSA]] en sommige dele van [[Suidoos-Asië]] en [[Afrika]].&lt;ref name=WHO_2007_GTDPSA/&gt; Dit is taamlik ongewoon in [[Europa]], [[Latyns-Amerika]], dele van [[Suider-Afrika]] en die grootste deel van [[Asië]].&lt;ref name=WHO_2007_GTDPSA/&gt; 

Die oorsprong van besnydenis is nie seker nie; die oudste dokumentêre bewys daarvan kom uit [[Antieke Egipte]].&lt;ref name=WHO_2007_GTDPSA/&gt; Verskeie teorieë is al voorgestel, soos dat dit ontstaan het as ’n godsdiensofferande of as ’n inwyding van seuns in die volwasse lewe.&lt;ref name=alanis_2004&gt;{{cite journal |vauthors=Alanis MC, Lucidi RS |title=Neonatal circumcision: a review of the world's oldest and most controversial operation |journal=Obstet Gynecol Surv |volume=59 |issue=5 |pages=379–95 |date=Mei 2004 |pmid=15097799 |doi=10.1097/00006254-200405000-00026 }}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
Volgens die historikus Grafton Elliot Smith is die prosedure 15&amp;nbsp;000 jaar gelede al uitgevoer, voor die begin van die aangetekende geskiedenis. Daar is meningsverskille oor hoekom die gebruik ontstaan het. Een teorie is dat dit in een streek begin en van daar versprei het; volgens ’n ander teorie het dit onafhanklik in verskeie kulture ontstaan. In sy werk van 1891 ''History of Circumcision'' stel Peter Charles Remondino voor dit het begin as ’n minder gevaarlike manier om die vyand te ontman. [[Kastrasie]] of die verwydering van die penis sou waarskynlik tot die dood gelei het, terwyl die een of ander metode van besnydenis die gevangenes sou merk, maar toelaat om te bly leef en as slawe te werk.&lt;ref name=alanis_2004/&gt;&lt;ref name=gollaher_2001_ch1&gt;Gollaher (2001), hoofstuk 1, ''The Jewish Tradition'', ble. 1–30&lt;/ref&gt;

Die geskiedenis van die verspreiding van die gebruik kan deur hoofsaaklik twee aparte streke nagespeur word. In die lande suid en oos van die [[Middellandse See]] het dit begin in [[Soedan]], [[Ethiopië]] en [[Antieke Egipte]]. Daarna het dit versprei na die [[Jode]] en [[Moslem]]s, van wie die [[Bantoevolke]] die gebruik oorgeneem het. In [[Oseanië]] het die inboorlinge van [[Australië]] en die [[Polinesië|Polinesiërs]] besnydenis beoefen.&lt;ref name=gollaher_2001_ch1/&gt; Daar is ook bewyse van die gebruik onder die [[Asteke]] en [[Maja]]s in die [[Amerikas]],&lt;ref name=WHO_2007_GTDPSA/&gt; maar min is daaroor bekend.&lt;ref name=alanis_2004/&gt;&lt;ref name=doyle_2005/&gt;

=== Midde-Ooste, Afrika en Europa ===
Daar is bewyse van besnydenis op die [[Arabiese Skiereiland]] uit die 4de millennium v.C., toe die [[Sumeriese beskawing|Sumeriërs]] en [[Semiete]] na die gebied getrek het wat nou as [[Irak]] bekend is.&lt;ref name=doyle_2005/&gt; Die vroegste historiese rekord daarvan kom uit Egipte, in ’n beeld uit omstreeks [[2400 v.C.|2400]]-[[2300 v.C.]] van die besnydenis van ’n volwasse man in ’n tombe in [[Saqqara]]. Die Egiptenare het hulle waarskynlik besny om higiëniese redes, maar dit was ook deel van hul obsessie met reinheid en is vereenselwig met geestelike en intellektuele ontwikkeling. Geen aanvaarde teorie verduidelik die belangrikheid van besnydenis vir die Egiptenare nie, maar dit lyk asof dit as ’n groot eer en ’n inwyding in die volwasse lewe beskou is. Dit is op openbare seremonies uitgevoer en het klem gelê op die voortbestaan van generasies en vrugbaarheid. 

[[Beeld:Mangbetu Beschneidungsmesser Museum Rietberg RAC 15.jpg|duimnael|120px|Besnydenismes uit die Kongo; 19de/20ste eeu.]]

Dit kon ook ’n teken van die [[elite]] gewees het; die ''[[Egiptiese Dodeboek]]'' beskryf hoe die songod, [[Ra]], homself besny het.&lt;ref name=alanis_2004/&gt;&lt;ref name=gollaher_2001_ch1/&gt;

Besnydenis kom ook in die [[Ou Testament]] voor. In [[Genesis]] 17 word die besnydenis van [[Abraham]] en sy familie en slawe beskryf. In dieselfde hoofstuk kry Abraham se nageslag opdrag om hul seuns te besny wanneer hulle agt dae oud is as deel van ’n verbond met [[God]].

Sommige geleerdes meen ook die Israeliete het benewens om godsdienstige redes, besnydenis toegepas om penishigiëne in hul warm, sanderige klimaat te vergemaklik, as ’n inwyding in die volwasse lewe of as ’n soort bloedofferande.&lt;ref name=doyle_2005/&gt;&lt;ref name=gollaher_2001_ch1/&gt;&lt;ref name=encyc_judaica_2006&gt;{{cite encyclopedia |year=2006 |title=Circumcision |encyclopedia=Encyclopaedia Judaica |edition=2 |publisher=Macmillan Reference |location=VSA |isbn=978-0-02-865928-2}}&lt;/ref&gt;

[[Alexander die Grote]] het die Midde-Ooste in die [[4de eeu v.C.]] verower en in die volgende eeue het die [[Antieke Griekeland|Antieke Griekse]] kulture en waardes die Midde-Ooste bereik. Die Grieke het besnydenis verafsku en die lewe baie moeilik gemaak vir besnyde Jode wat tussen hulle (en later die [[Romeinse Ryk|Romeine]]) gewoon het. [[Antiochus IV]] het besnydenis verbied, so ook [[Hadrianus]], en dit het help lei tot die [[Bar Kochba-opstand]]. In dié tyd is net ’n deel van die voorhuid tydens ’n besnydenis afgesny en sommige vergrieksde Jode het probeer om onbesny te lyk deur die oorblywende dele van hul voorhuid te rek. Joodse leiers het dit as ’n ernstige probleem beskou en in die [[2de eeu]] het hulle vereis dat die hele voorhuid verwyder word. So het dit ook ’n teken geword dat hulle lid is van ’n spesifieke gemeenskap, benewens die nakoming van ’n Bybelse opdrag.&lt;ref name=gollaher_2001_ch1/&gt;&lt;ref name=encyc_judaica_2006/&gt;

Die apostel [[Paulus van Tarsus|Paulus]] het besnydenis gereïnterpreteer as ’n geestelike begrip en gemeen fisieke besnydenis is nie meer nodig nie. Dit was een van die belangrike redes vir die skeiding tussen die [[Jodedom|Jode-]] en [[Christendom]]. Hoewel besnydenis nie spesifiek in die [[Koran]] (vroeë [[7de eeu]]) genoem word nie, word dit as noodsaaklik in [[Islam]] beskou en feitlik alle Moslems word besny. Die gebruik het saam met Islam deur die Midde-Ooste, Noord-Afrika en Suid-Europa versprei.&lt;ref name=gollaher_2001_ch2&gt;Gollaher (2001), hoofstuk 2, ''Christians and Muslims'', ble. 31–52&lt;/ref&gt;

[[Djengis Khan]] en die daaropvolgende [[Yuan-dinastie|Yuan-keisers]] in [[China]] het Islamitiese gebruike soos [[halaal]] slagtings en besnydenis verbied.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.islamicpopulation.com/asia/China/China_integration%20of%20religious%20minority.pdf |title=The Integration of Religious Minorities in China: The Case of Chinese Muslims |author=Donald Daniel Leslie |year=1998 |page=12 |publisher=The Fifty-ninth George Ernest Morrison Lecture in Ethnology |access-date=30 November 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428045936/http://www.islamicpopulation.com/asia/China/China_integration%20of%20religious%20minority.pdf |archive-date=28 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=N7_4Gr9Q438C&amp;pg=PA230&amp;dq=yuan+dynasty+halal&amp;q=yuan+dynasty+halal&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=%20halal%20chinggis%20khan%20you%20are%20our%20slaves%20&amp;f=false|title=Buddhism and Islam on the Silk Road|author=Johan Elverskog|year=2010|publisher=University of Pennsylvania Press|edition=illustrated|location=|pages=228|isbn=0-8122-4237-8 |accessdate=2010-06-28}}&lt;/ref&gt; Dit het daartoe gelei dat Chinese Moslems eindelik aan die rebellie teen die Mongole deelgeneem het. Die meer verdraagsame [[Ming-dinastie]] het daarna aan die bewind gekom.

Daar word geglo óf die Jode óf die Moslems wat uit Europa na Afrika gekom het, het die gebruik aan die Bantoevolke oorgedra. In die tweede helfte van die 1ste millennium n.C. het inwoners van Noordoos-Afrika suid getrek en groepe uit Arabië, die Midde-Ooste en Wes-Afrika teengekom. Dié mense het verder suid getrek en die huidige Batoestamme geword. Hulle het in die [[16de eeu]] blykbaar gevolg wat beskryf is as die Joodse reg, wat besnydenis ingesluit het. Dié gebruik en elemente van Joodse voedselbeperkings word steeds onder die Bantoevolke aangetref.&lt;ref name=doyle_2005/&gt;

=== Australië, die Stille Oseaan en Amerikas ===
Die Polinesiërs en sekere [[inheemse volke]] van Australië en die Amerikas beoefen besnydenis. Min is bekend oor die oorsprong en geskiedenis van die gebruik in dié streke in vergelyking met dié in die Midde-Ooste.

Vir die Polinesiërs en boorlinge van Australië het dit waarskynlik begin as ’n bloedofferande en ’n toets van dapperheid. Dit het meer onlangs ’n inwydingsritueel vir jong seuns in die volwasse lewe geword. Skulpe is dikwels gebruik om die voorhuid te verwyder en die bloeding is met [[eucalyptus]]-rook stopgesit.&lt;ref name=doyle_2005/&gt;&lt;ref name=gollaher_2001_ch3&gt;Gollaher (2001), hoofstuk 3, ''Symbolic Wounds'', pp. 53–72&lt;/ref&gt;

[[Christopher Columbus]] het geskryf oor besnydenis onder [[Indiane|inheemse Amerikaners]].&lt;ref name=alanis_2004/&gt; Dit is ook deur die [[Inka]]s, [[Asteke]] en [[Maja]]s beoefen. Dit het waarskynlik in Suid-Amerika ook begin as ’n bloedofferande of rituele verminking om dapperheid te toets en het later ’n inwydingsritueel geword.&lt;ref name=doyle_2005/&gt;

=== Moderne tyd ===
Besnydenis het in die Engelse wêreld nie algemeen geraak voor die laat [[19de eeu]] nie.&lt;ref name=darby_2003&gt;{{cite journal|last=Darby|first=Robert|title=The Masturbation Taboo and the Rise of Routine Male Circumcision: A Review of the Historiography|journal=Journal of Social History|date=Spring 2003|volume=36|issue=3|pages=737–757|doi=10.1353/jsh.2003.0047}}&lt;/ref&gt; In dié tyd het Britse en Amerikaanse dokters dit begin aanbeveel as ’n manier om [[masturbasie]] te voorkom.&lt;ref name=darby_2003/&gt;&lt;ref name=gollaher_2001_ch4&gt;Gollaher (2001), hoofstuk 4, ''From Ritual to Science'', pp. 73–108&lt;/ref&gt; Voor die 20ste eeu is geglo masturbasie verorsaak verskeie fisieke en geestesiektes soos epilepsie, verlamming, impotensie, gonorree, tuberkulose en waansin.&lt;ref name=bullough_1994&gt;{{cite book|last=Bullough|first=Vern L.|title=Human Sexuality: An Encyclopedia|year=1994|publisher=Garland|location=New York|isbn=0824079728|page=425|author2=Bonnie Bullough}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=conrad_1992&gt;{{cite book|last=Conrad|first=Peter|title=Deviance and Medicalization: From Badness to Sickness|year=1992|publisher=Temple University Press|location=Philadelphia|isbn=0877229996|page=212|author2=Joseph W. Schneider}}&lt;/ref&gt; In 1855, deels om besnydenis te bevorder as ’n kuur teen masturbasie, het die Engelse dokter Jonathan Hutchinson sy bevindings gepubliseer dat geslagsiektes minder onder Jode voorkom.&lt;ref name=darby_2005&gt;{{cite book|last=Darby|first=Robert|title=A surgical temptation : the demonization of the foreskin and the rise of circumcision in Britain|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|year=2005|isbn=978-0-226-13645-5|pages=262-}}&lt;/ref&gt; Hutchinson het die volgende 50 jaar lank besnydenis om gesondheidsredes aanbeveel&lt;ref name=darby_2005/&gt; en hy is eindelik tot ridder geslaan vir sy bydrae tot die geneeskunde.&lt;ref name=matthew_2004&gt;{{cite book|last=Matthew|first=H. C. G.|title=Oxford dictionary of national biography : in association with the British Academy : from the earliest times to the year 2000|publisher=Oxford University Press|location=Oxford New York|year=2004|isbn=978-0-19-861411-1|page=}}&lt;/ref&gt; 

In Amerika was Lewis Sayre een van die eerste moderne dokters wat besnydenis aanbeveel het; hy was ’n stigter van die Amerikaanse Mediese Vereniging. In 1870 het hy bensydenis begin gebruik as ’n beweerde kuur vir verskeie kwale in jong seuns, soos verlamming en enstige motoriese probleme. Hy het geglo die stimulasie van die geslagsdele versteur die ewewig van die senuweestelsel en veroorsaak sistematiese probleme.&lt;ref name=darby_2003/&gt; Die gebruik van besnydenis vir goeie gesondheid het ook sin gemaak in die lig van die kiemteorie van dié tyd – dat die voorhuid vol smegma (’n mengsel van afgeskeide stukkies vel en olies) was wat infeksies veroorsaak. Sayre het werk daaroor gepubliseer en dit in toesprake voorgestaan. Sy tydgenote het begin glo hy kan ’n groot verskeidenheid mediese probleme en sosiale kwale genees of voorkom. Die gewildheid van besnydenis het verder toegeneem ná die verskyning van publikasies soos Peter Charles Remondino se ''History of Circumcision''. Teen die eeuwisseling is die besnydenis van babas in beide Engeland en Amerika feitlik algemeen aanbeveel.&lt;ref name=alanis_2004/&gt;&lt;ref name=gollaher_2001_ch4/&gt;

Ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Brittanje ’n nasionale gesondheidsorgstelsel ingestel en begin ondersoek instel na watter mediese prosedures wat deur die nuwe stelsel gedek is, kostedoeltreffend was. Besnydenis om niemediese redes is toe uitgesluit. Volgens Douglas Gairdner se artikel van 1949 &quot;The Fate of the Foreskin&quot; was daar bewyse dat die risiko's groter as die bekende voordele is.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Gairdner D |title=The fate of the foreskin: a study of circumcision. |journal=Br Med J |date=1949 |volume=2 |issue=4642 |pages=1433–7 |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2051968/pdf/brmedj03656-0009.pdf |doi= 10.1136/bmj.2.4642.1433|pmid=15408299 |pmc=2051968 }}&lt;/ref&gt; Besnydenis het minder gewild geword in Brittanje en die res van Europa. In die 1970's het mediese verenigings in Australië en Kanada aanbevelings gedoen teen die roetinebesnyding van babas, en dit het in albei dié lande afgeneem. Die VSA het in die 1970's soortgelyke aanbevelings gedoen, maar nie daarteen gemaan nie – daar is eenvoudig verklaar dit hou geen mediese voordele in nie. Sedertdien het hulle hul beleid verskeie kere aangepas en die huidige aanbeveling is dat die voordele groter as die risiko's is. Roetinebesnydings word egter nie aanbeveel nie.&lt;ref name=alanis_2004/&gt;&lt;ref name=gollaher_2001_ch4/&gt;

In 1986 is voorgestel daar is ’n verband tussen besnydenis en ’n laer voorkoms van MIV-infeksies.&lt;ref name=alanis_2004/&gt; Eksperimentele bewyse was nodig om die verband te bepaal en drie ondersoeke is in 2002 begin – in [[Suid-Afrika]], [[Kenia]] en [[Oeganda]].&lt;ref name=siegfried_Cochrane_2009/&gt; Al drie ondersoeke is vroeg gestaak nadat vasgestel is die mans in die besnyde groep het ’n laer voorkoms van MIV gehad as in die kontrolegroep.&lt;ref name=siegfried_Cochrane_2009/&gt; Die Wêreldgesondheidorganisasie het daarna besnydenis aanbeveel vir gebiede waar die voorkoms van HIV hoog is,&lt;ref name=WHO_HIV_2007/&gt; hoewel sommige die resultate van die Afrika-ondersoeke in twyfel getrek het en ’n aantal navorsers die doeltreffendheid van besnydenis as ’n metode om MIV te voorkom steeds bevraagteken.&lt;ref name=boyle_hill_2011&gt;{{cite journal |vauthors=Boyle GJ, Hill G |title=Sub-Saharan African randomised clinical trials into male circumcision and HIV transmission: methodological, ethical and legal concerns |journal=J Law Med |year=2011 |volume=19 |issue=2 |pages=316–34 |pmid=22320006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=dowsett_2007&gt;{{cite journal |vauthors=Dowsett GW, Couch M |title=Male circumcision and HIV prevention: is there really enough of the right kind of evidence? |journal=Reproductive Health Matters |volume=15 |issue=29 |pages=33–44 |date=Mei 2007 |pmid=17512372 |doi=10.1016/S0968-8080(07)29302-4 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=darby_2011&gt;{{cite journal |vauthors=Darby R, Van Howe R |title=Not a surgical vaccine: there is no case for boosting infant male circumcision to combat heterosexual transmission of HIV in Australia |journal=Australian and New Zealand Journal of Public Health |volume=35 |issue=5 |pages=459–465 |year=2011 |pmid=21973253 |doi=10.1111/j.1753-6405.2011.00761.x }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=frisch_2013&gt;{{cite journal |author1=Frisch M |author2=Aigrain Y |author3=Barauskas V |author4=Bjarnason R |author5=Boddy S-A |author6=Czauderna P |author7=De Gier RPE |author8=De Jong TPVM |author9=Fasching G |author10=Fetter W |author11=Gahr M |author12=Graugaard C |author13=Greisen G |author14=Gunnarsdottir A |author15=Hartmann W |author16=Havranek P |author17=Hitchcock R |author18=Huddart S |author19=Janson S |author20=Jaszczak P |author21=Kupferschmid C |author22=Lahdes-Vasama T |author23=Lindahl H |author24=MacDonald N |author25=Markestad T |author26=Märtson M | author27=Nordhov | author28=Pälve H| author29=Petersons A |author30=Quinn F |display-authors=1 |title=Cultural Bias in the AAP's 2012 Technical Report and Policy Statement on Male Circumcision |journal=Pediatrics |year=2013 |doi=10.1542/peds.2012-2896 |volume=131 |issue=4 |pages=796–800 |pmid=23509170}}&lt;/ref&gt; 


== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Eksterne skakels ==
* Video's van die Stanford Mediese Skool van ’n baba wat met verskillende instrumente besny word:
**[https://med.stanford.edu/newborns/professional-education/circumcision/gomco-clamp-technique.html Gomco clamp]
**[https://med.stanford.edu/newborns/professional-education/circumcision/plastibell-technique.html Plastibell] 
**[https://med.stanford.edu/newborns/professional-education/circumcision/mogen-clamp-technique.html Mogen clamp]
* ’n [https://www.youtube.com/watch?v=Zw-124t993c Xhosa-besnydenis] van National Geographic
{{Commons-kategorie inlyn|Circumcision}}
*[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Circumcision|Engelse Wikipedia]]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Andrologie]]
[[Kategorie:Mediese prosedures]]
[[Kategorie:Voortplantingstelsel]]
[[Kategorie:Religie]]
[[Kategorie:Islam]]
[[Kategorie:Judaïsme]]</text>
      <sha1>253twxw59teddzbf7sk8lwysqbjplqa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sekelgras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118230</id>
    <revision>
      <id>2921484</id>
      <parentid>2793754</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2945" sha1="gttmuxta9povqkhso9b4snokaycw9md" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Spesieboks
| name = Sekelgras
| image = Pogonarthria squarrosa, habitus, Bronberg, a.jpg
| image_caption = [[Bronberg]]
| taxon = Pogonarthria squarrosa
| authority = ([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]]) Pilg., (1910)
| synonyms = * ''Diplachne menyharthii'' &lt;small&gt;Hack.&lt;/small&gt;
* ''Eragrostis marlothii'' &lt;small&gt;Hack.&lt;/small&gt;
* ''Leptochloa falcata'' &lt;small&gt;Hack.&lt;/small&gt;
* ''Pogonarthria falcata'' &lt;small&gt;(Hack.) Rendle&lt;/small&gt;
}}

Die '''sekelgras'''&lt;ref&gt;ook: pluimsekelgras&lt;/ref&gt; (''Pogonarthria squarrosa'') is 'n [[gras|grasspesie]] ins die [[Poaceae]] [[Familie (biologie)|familie]]. Op die [[SANBI-rooilys]] is dit as 'veilig' (LC) gelys. 

== Verspreiding ==
Die [[spesie]] is [[inheems]] is aan Suid-Afrika. Dit kom veral in die provinsies [[Noord-Wes]], [[Vrystaat]], [[Gauteng]], [[Limpopo (provinsie)|Limpopo]], [[Mpumalanga]], [[KwaZulu-Natal]] en die ooste van [[Noord-Kaap]] voor. Dit is ook inheems in [[Angola]], [[Benin]], [[Botswana]], [[Burundi]], [[Eritrea]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Ghana]], [[Ivoorkus]], [[Kenia]], [[Lesotho]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Soedan]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]].

== Beskrywing ==
Dit is 'n meerjarige plant wat regop groei en 1,2&amp;nbsp;m hoog word. Dit het 'n opvallende bloeiwyse wat tot 40&amp;nbsp;cm lank kan word. Dit het 'n as wat reguit groei met talle kort en opwaarts gebuigde sytakkies, wat soos 'n visgraat lyk. Daarom heet dit in Engels die ''herringbone grass''.

Sekelgras groei veral op versteurde grond. Dit is 'n harde en onsmaaklike subklimaksspesie&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.plantzafrica.com/plantnop/pogonsqua.htm |title=PlantZAfrica |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20161106042843/http://www.plantzafrica.com/plantnop/pogonsqua.htm |archive-date= 6 November 2016 |url-status=dead |df=dmy-all |access-date=30 Desember 2016 }}&lt;/ref&gt; en word as 'minder gewens' vir beweiding beskou.&lt;ref&gt;{{webaanhaling|url=http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2012/06/08/LB/24/01.html|titel=Landbouweekblad 20120608}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Benin]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Burundi]]
[[Kategorie:Flora van Eritrea]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Ethiopië]]
[[Kategorie:Flora van Ghana]]
[[Kategorie:Flora van Ivoorkus]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Madagaskar]]
[[Kategorie:Flora van Malawi]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Niger]]
[[Kategorie:Flora van Nigerië]]
[[Kategorie:Flora van Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Uganda]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]
[[Kategorie:Grasse]]</text>
      <sha1>gttmuxta9povqkhso9b4snokaycw9md</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rooikalkoentjie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118736</id>
    <revision>
      <id>2921472</id>
      <parentid>2822427</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1744" sha1="tl601202bbh3o2kkx7f4k2vnw5ubn9t" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Rooikalkoentjie
| taxon = Gladiolus alatus
| image = Gladiolus alatus-001.jpg
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| image_width = 250px
| authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1760)
| synonyms =* ''Gladiolus alatus var. algoensis'' &lt;small&gt;Herb.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus alatus var. uniflorus'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus algoensis'' &lt;small&gt;(Herb.) Sweet&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus galeatus'' &lt;small&gt;[[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus papilionaceus'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Hebea alata'' &lt;small&gt;(L.) [[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]]&lt;/small&gt;
* ''Hebea galeata'' &lt;small&gt;(Burm.f.) Eckl.&lt;/small&gt;
}}

Die '''rooikalkoentjie''' (''Gladiolus alatus'') is 'n [[geofiet]] wat [[endemies (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] is. Dit kom in die [[Noord-Kaap]] vanaf [[Nieuwoudtville]] tot [[Bredasdorp]] en [[Caledon]] voor. Op die [[SANBI-rooilys]] word dit as 'veilig' (LC) gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1549-3 |title=SANBI-rooilys |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150920162857/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1549-3 |archive-date=20 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:437241-1&lt;/ref&gt;

== Fotogalery ==
&lt;gallery&gt;
Cape Fynbos - Gladiolus alatus.jpg
Gladiolus alatus Cedarberg South Africa.jpg
Gladiolus alatus nah.JPG
Gladiolus alatus profile Cedarberg South Africa.jpg
Gladiolus alatus-002.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Commonscat|Gladiolus alatus}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Gladiolus]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>tl601202bbh3o2kkx7f4k2vnw5ubn9t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alpha Arae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123442</id>
    <revision>
      <id>2921223</id>
      <parentid>2860128</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:34:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9496" sha1="nu33kw7f0qv8dnv51pn1kq9yfwyntby" xml:space="preserve">{{Inligtingskas ster
| naam= Alpha Arae
{{Rooi sirkel
| x = 16
| y = 82
}}
| beeld= Ara constellation map.png
| onderskrif= Die ligging van Alpha Arae (in die rooi sirkel).
| sterrebeeld= [[Altaar (sterrebeeld)|Altaar]]
| bayernaam= α Arae
| spektraaltipe= B2&amp;nbsp;Vne&lt;ref name=&quot;houk1978&quot; /&gt;
| soort= [[Hoofreeks]]ster
| RK= {{RK|17|31|50.49153}}&lt;ref name=&quot;aaa474_2_653&quot; /&gt;
| Dek= {{Dek|-49|52|34.1220}}&lt;ref name=&quot;aaa474_2_653&quot; /&gt;
| magnitude= 
| skynmagnitude= 2,93&lt;ref name=&quot;aj84_1713&quot; /&gt; (2,76 tot 2,90)&lt;ref name=bsc1 /&gt;
| absolute magnitude= 
| B-V = -0,16&lt;ref name=&quot;aj84_1713&quot; /&gt;
| U-B = -0,72&lt;ref name=&quot;aj84_1713&quot; /&gt;
| massa= 9,6&lt;ref name=m07 /&gt;
| radius= 4,5&lt;ref name=&quot;aaa505_2_687&quot; /&gt;
| ligsterkte= 5 800&lt;ref name=m07 /&gt;
| ouderdom=
| temperatuur= 18 044&lt;ref name=&quot;aaa505_2_687&quot; /&gt;
| afstand= 
| veranderlik= [[Be-ster|BE]]&lt;ref name=&quot;gcvs2&quot; /&gt;
| veelvoudig= 
| planete= 
| name= Choo, CD−49°11511, FK5&amp;nbsp;651, [[Henry Draper-katalogus|HD]]&amp;nbsp;158427, [[Hipparcos|HIP]]&amp;nbsp;85792, [[Bright Star Catalogue|HR]]&amp;nbsp;6510, NSV&amp;nbsp;8999, SAO&amp;nbsp;228069.&lt;ref name=sb0 /&gt;&lt;ref name=wds /&gt;&lt;ref name=allen /&gt;
}}

'''Alpha Arae''' ('''α Arae''', afgekort as '''Alpha Ara''' of '''α Ara''') is die tweede helderste [[ster]] in die suidelike [[sterrebeeld]] [[Altaar (sterrebeeld)|Altaar]] (Ara). Met ’n gemiddelde [[skynbare magnitude]] van 2,93&lt;ref name=&quot;aj84_1713&quot; /&gt; is dit in die [[Suidelike Halfrond]] redelik sigbaar met die blote oog. Die ster is sowat 270&amp;nbsp;[[ligjare]] van die [[Son]] af. Die visuele magnitude verminder met 0,1&amp;nbsp;magnitude vanweë die absorpsie en verspreiding van straling deur [[gas]] en [[Ruimtestof|stof]].&lt;ref name=&quot;aaa505_2_687&quot; /&gt;

== Eienskappe ==
Alpha Arae het ’n [[Sterreklassifikasie#Klas B|sterreklassifikasie]] van B2&amp;nbsp;Vne,&lt;ref name=&quot;houk1978&quot; /&gt; wat aandui dit is ’n massiewe B-tipe [[hoofreeksster]]. Die &quot;n&quot; in die agtervoegsel dui daarop dat die [[absorpsielyn]]e in die ster se [[Spektraallyn|spektrum]] uitgesprei en newelagtig lyk vanweë die [[Doppler-effek]] van ’n vinnige rotasie. Die rotasiesnelheid word so hoog geraam as {{nowrap|375 km s&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;}}.&lt;ref name=&quot;coapa239_1&quot; /&gt; Meilland et al. (2007) raam die pole van die ster lê teen ’n hoek van 55° met die waarnemingslyn, en dit gee ’n ekwatoriale [[asimut]]snelheid van {{nowrap|470 km s&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;}}. Dit is naby die kritieke snelheid waar die ster sal begin uitmekaarval.&lt;ref name=&quot;m07&quot; /&gt; Die vinnige rotasie veroorsaak ’n duidelike ewenaarbult van sowat 2,4-2,7 keer die poolradius.&lt;ref name=&quot;aaa505_2_687&quot; /&gt;

Die &quot;e&quot; in die klassifikasie dui daarop dit is ’n [[Be-ster]]. Dit beteken [[emissielyn]]e kan in die ster se spektrum gesien word wat kom van ’n skyf materiaal wat uit die ster skiet vanweë die vinnige rotasie.&lt;ref&gt;[http://www.eso.org/public/outreach/press-rel/pr-2006/pr-35-06.html To Be or Not to Be: Is It All About Spinning?: VLTI Discerns How Matter Behaves in Disc Around a Be Star] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201210754/http://www.eso.org/public/outreach/press-rel/pr-2006/pr-35-06.html |date= 1 Desember 2008 }}, ESO-persverklaring 35/06, 20 September 2006. Besoek op 12 Desember 2008.&lt;/ref&gt; In 2003 en 2005 is Alpha Arae deur [[infrarooi]]-[[interferometrie]] waargeneem. Die resultate, wat in 2005 en 2007 gepubliseer is, dui skynbaar daarop dat Alpha Arae omring word deur ’n digte ekwatoriale skyf materiaal en dat dit massa by die pole verloor as gevolg van ’n poolwind met ’n [[terminale snelheid]] van sowat 1&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km/s. Daar is ook moontlike bewyse dat Alpha Arae op 0,7&amp;nbsp;[[AE]] omsirkel word deur ’n metgesel-ster.&lt;ref name=&quot;m07&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | title=First VLTI/MIDI observations of a Be star: Alpha Arae |author1=Chesneau, O. |author2=Meilland, A. |author3=Rivinius, T. |author4=Stee, Ph. |author5=Jankov, S. |author6=Domiciano de Souza, A. |author7=Graser, U. |author8=Herbst, T. |author9=Janot-Pacheco, E. |author10=Koehler, R. |author11=Leinert, C. |author12=Morel, S. |author13=Paresce, F. |author14=Richichi, A. |author15=Robbe-Dubois, S. |journal=Astronomy and Astrophysics|volume=435|issue=1 |year=2005| pages=275–287|doi=10.1051/0004-6361:20041954|bibcode=2005A&amp;A...435..275C}}&lt;/ref&gt;

Die ster se massa is sowat 9,6 keer dié van die Son,&lt;ref name=m07 /&gt; en sy radius gemiddeld 4,5 keer die Son s'n.&lt;ref name=&quot;aaa505_2_687&quot; /&gt; Dit is 5&amp;nbsp;800 keer so helder as die Son;&lt;ref name=m07 /&gt; sy oppervlaktemperatuur is 18&amp;nbsp;044&amp;nbsp;[[Kelvin|K]].&lt;ref name=&quot;aaa505_2_687&quot; /&gt; Dié hitte gee Alpha Arae die blouwit skynsel van ’n B-tipe ster. Dit is ’n [[veranderlike ster]] met ’n magnitude wat tussen 2,76&lt;sup&gt;m&lt;/sup&gt; en 2,9 wissel.&lt;ref name=bsc1 /&gt;&lt;ref name=sb0 /&gt;

Alpha Arae het ’n visuele metgesel, CCDM&amp;nbsp;J17318-4953B, wat sowat 50 [[boogsekonde]]s van hom af lê teen ’n [[posisiehoek]] van 168°, met ’n skynbare magnitude van sowat 11.&lt;ref name=wds&gt;Entry 17318-4953, [http://ad.usno.navy.mil/wds/Webtextfiles/wdsnewframe3.html The Washington Double Star Catalog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191013204041/https://ad.usno.navy.mil/wds/Webtextfiles/wdsnewframe3.html |date=13 Oktober 2019 }}, United States Naval Observatory. Besoek op 26 November 2008.&lt;/ref&gt; Dit lyk of die twee sterre per toeval naby mekaar voorkom en nie werklik naby mekaar in die ruimte is nie.&lt;ref name=bsc1 /&gt;

== Verwysings ==
{{verwys
| column-count = |2|
| refs =
&lt;ref name=aaa474_2_653&gt;{{citation | title=Validation of the new Hipparcos reduction | last=van Leeuwen | first=F. | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 |date=November 2007 | pages=653–664 | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | bibcode=2007A&amp;A...474..653V |arxiv = 0708.1752 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=houk1978&gt;{{citation | last1=Houk | first1=Nancy | title=Michigan catalogue of two-dimensional spectral types for the HD stars | journal=Ann Arbor : Dept. of Astronomy | volume=2 | publication-place=Ann Arbor | publisher=Dept. of Astronomy, University of Michigan | year=1978 | bibcode=1978mcts.book.....H }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=coapa239_1&gt;{{citation | last1=Bernacca | first1=P. L. | last2=Perinotto | first2=M. | title=A catalogue of stellar rotational velocities | journal=Contributi Osservatorio Astronomico di Padova in Asiago | volume=239 | issue=1 | year=1970 | bibcode=1970CoAsi.239....1B }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=m07&gt;{{citation | title=First direct detection of a Keplerian rotating disk around the Be star α Arae using AMBER/VLTI | first1=A. | last1=Meilland | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=464 | issue=1 |date=March 2007 | pages=59–71 | doi=10.1051/0004-6361:20064848 | bibcode=2007A&amp;A...464...59M |arxiv = astro-ph/0606404 |display-authors=etal}}. See Tables 1 and 4 for parameters of the star, circumstellar disk, and polar winds.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=aj84_1713&gt;{{citation | last1=Feinstein | first1=A. | last2=Marraco | first2=H. G. | title=The photometric behavior of Be Stars | journal=Astronomical Journal | volume=84 | pages=1713–1725 |date=November 1979 | doi=10.1086/112600 | bibcode=1979AJ.....84.1713F }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=aaa505_2_687&gt;{{citation | last1=Meilland | first1=A. | last2=Stee | first2=Ph. | last3=Chesneau | first3=O. | last4=Jones | first4=C. | title=VLTI/MIDI observations of 7 classical Be stars | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=505 | issue=2 | pages=687–693 |date=October 2009 | doi=10.1051/0004-6361/200911960 | bibcode=2009A&amp;A...505..687M |arxiv = 0908.1239 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=sb0&gt;{{Simbadskakel|alf+ara|V* alf Ara -- Eruptive variable Star}}, databasisinskrywing, [[Simbad]]. Besoek op 26 November 2008.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=bsc1&gt;[http://webviz.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-5?-out.add=.&amp;-source=V/50/catalog&amp;recno=6510 HR 6510] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201002222514/http://webviz.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-5?-out.add=.&amp;-source=V%2F50%2Fcatalog&amp;recno=6510 |date= 2 Oktober 2020 }}, database entry, The Bright Star Catalogue,  5th Revised Ed. (Preliminary Version), D. Hoffleit and W. H. Warren, Jr., [[Centre de Données astronomiques de Strasbourg|CDS]] ID [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/Cat?V/50 V/50].  Accessed on line November 26, 2008.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=gcvs2&gt;alf Ara, database entry, [http://www.sai.msu.su/groups/cluster/gcvs/gcvs/iii/iii.dat The combined table of GCVS Vols I-III and NL 67-78 with improved coordinates, General Catalogue of Variable Stars] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170620004609/http://www.sai.msu.su/groups/cluster/gcvs/gcvs/iii/iii.dat |date=20 Junie 2017 }}, Sternberg Astronomical Institute, Moscow, Russia.  Accessed on line November 26, 2008.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;allen&quot;&gt;{{citation | last=Allen | first=R. H. | year=1963 | title=Star Names: Their Lore and Meaning | edition=Reprint | publisher=Dover Publications Inc. | location=New York, NY | isbn=0-486-21079-0 | page=63 | url=https://books.google.com/books?id=5xQuAAAAIAAJ }}&lt;/ref&gt;
}}
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://aladin.u-strasbg.fr/AladinPreview?-c=V*+alf+Ara&amp;ident=V*+alf+Ara&amp;submit=Aladin+previewer Foto van Alpha Arae] by Aladin
* {{WikiSky}}
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Alpha Arae|Engelse Wikipedia]]
{{Lug3|17|31|50.49153|−|49|52|34.1220|aansig=titel}}

[[Kategorie:Altaar (sterrebeeld)]]
[[Kategorie:Bayer-voorwerpe]]
[[Kategorie:Dubbelsterre]]
[[Kategorie:Veranderlike sterre]]
[[Kategorie:Sterre met eiename]]
[[Kategorie:Henry Draper-voorwerpe]]
[[Kategorie:B-tipe hoofreekssterre]]</text>
      <sha1>nu33kw7f0qv8dnv51pn1kq9yfwyntby</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Liggingkaart Britse Eilande</title>
    <ns>10</ns>
    <id>124112</id>
    <revision>
      <id>2921279</id>
      <parentid>1574254</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T18:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xocolatl</username>
        <id>93464</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Bristish islands blank.svg]] → [[File:British Isles blank.svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · both, typo, and that &quot;British Islands&quot; has a specific meaning that excludes the Republic of Ireland, which this file shows. So it shows the British Isles not the legal term British Islands.</comment>
      <origin>2921279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="312" sha1="jrujw1ix01fqkhe88avfgevgykwip8l" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}
| naam  = Britse Eilande
| bokant   = 61
| onderkant= 49
| links  = -11.0
| regs = 2.2
| beeld = British Isles blank.svg
| beeld1 = British_Isles_af.svg
| skew  = 1.0
| lat_skew = 0.0
}}&lt;noinclude&gt;{{Liggingkaart/Info|Britse Eilande}}
[[Kategorie:Karteringsjablone|Britse Eilande]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jrujw1ix01fqkhe88avfgevgykwip8l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dane van Niekerk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124242</id>
    <revision>
      <id>2921428</id>
      <parentid>2916779</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:15:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8374" sha1="bv2rozbxam7yrqp89sre5phmadxfxe8" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Krieketspeler
|                naam = Dane van Niekerk
|               beeld = [[Lêer:Dane van Niekerk 2017–18 WBBL PS v SS 17-12-30 van Niekerk (01).jpg|240px]]
|             byskrif = Dane van Niekerk in 2017
|                land = Suid-Afrika
|           vollenaam = Dane van Niekerk
|                lewe = waar
|             vroulik = waar
|         geboortedag = 14
|       geboortemaand = 5
|        geboortejaar = 1993
|        geboorteplek = [[Pretoria]]
|        geboorteland = [[Suid-Afrika]]
|            sterfdag = 
|          sterfmaand = 
|           sterfjaar = 
|           sterfplek = 
|           sterfland = 
|              bynaam = 
|              lengte = 
|                kolf = Regshandig
|                boul = Regterarm bybreek
|                 rol = Veelsydig
|             familie = 
|      internasionaal = ja
|            eentoets = true
|    toetsdebuutdatum = 16 November
|     toetsdebuutjaar = 2014
|      toetsdebuutvir = Suid-Afrika
|     toetsdebuutteen = Indië
|             toetsno = 57
|    laastetoetsdatum = 
|     laastetoetsjaar = 
|      laastetoetsvir = 
|     laastetoetsteen = 
|           toetshemp = 
|      edidebuutdatum = 8 Maart
|       edidebuutjaar = 2009
|        edidebuutvir = Suid-Afrika
|       edidebuutteen = Wes-Indië
|               edino = 53
|      laasteedidatum = 16 September
|       laasteedijaar = 2021
|        laasteedivir = Suid-Afrika
|       laasteediteen = Wes-Indië
|             edihemp = 81
|     T20Idebuutdatum = 11 Junie
|      T20Idebuutjaar = 2009
|       T20Idebuutvir = Suid-Afrika
|      T20Idebuutteen = Wes-Indië
|              T20Ino = 18
|     laasteT20Idatum = 4 September
|      laasteT20Ijaar = 2021
|       laasteT20Ivir = Suid-Afrika
|      laasteT20Iteen = Wes-Indië
|            T20Ihemp = 17
|               klub1 = Noordelikes
|               jaar1 = 2008–2012
|               klub2 = Highveld Vroue
|               jaar2 = 2008–2010
|               klub3 = Oostelike Provinsie Vroue
|               jaar3 = 2012–tans
|               klub4 = Melbourne Renegades
|               jaar4 = 2015–2016
|               klub5 = Loughborough Lightning
|               jaar5 = 2016
|               klub6 = Sydney Sixers
|               jaar6 = 2016–2017
|               klub7 = Surrey Stars
|               jaar7 = 2018
|               klub8 = Oval Invincibles
|               jaar8 = 2021–
|             columns = 3
|             column1 = [[Toetskrieket|Toets]]
|          wedstryde1 = 1
|             lopies1 = 22
|            kolfgem1 = 11.0
|           100s/50s1 = 0/0
|        hoogtelling1 = 15
|        aflewerings1 = 222
|          paaltjies1 = 1
|            boulgem1 = 90.0
|              vyfin1 = 0
|             tienin1 = 0
|          besteboul1 = 1/90
|         vang/stonk1 = 0/–
|             column2 = [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]
|          wedstryde2 = 107
|             lopies2 = 2175
|            kolfgem2 = 36.25
|           100s/50s2 = 0/5
|        hoogtelling2 = 102
|        aflewerings2 = 4578
|          paaltjies2 = 138
|            boulgem2 = 19.14
|              vyfin2 = 2
|             tienin2 = n/a
|          besteboul2 = 5/17
|         vang/stonk2 = 56/–
|             column3 = [[Twintig20|T20I]]
|          wedstryde3 = 86
|             lopies3 = 1877
|            kolfgem3 = 28.01
|           100s/50s3 = 0/10
|        hoogtelling3 = 90*
|        aflewerings3 = 1500
|          paaltjies3 = 65
|            boulgem3 = 20.96
|              vyfin3 = 0
|             tienin3 = n/a
|          besteboul3 = 4/17
|         vang/stonk3 = 25/–
|               datum = 31 Maart
|                jaar = 2022
|                bron = https://www.cricinfo.com/cricketers/dane-van-niekerk-364413 ESPNcricinfo
}}

'''Dane van Niekerk''' (14 Mei 1993, [[Pretoria]]) is 'n [[Suid-Afrika]]anse voormalige [[krieket]]speelster. Sy het skoolgegaan by Hoërskool Centurion. As 'n bybreekdraaibouler het sy in een [[Toetskrieket|toets-]], 107 [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 86 [[Twintig20|T20I-wedstryde]] vir [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan|Suid-Afrika]] gespeel. Sy was van 2016 en 2021 die vrouespankaptein in al drie vorms (toets, EDI en T20I).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricinfo.com/cricketers/dane-van-niekerk-364413 |title=Dane van Niekerk |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=8 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Sy was die eerste bouler van Suid-Afrika om 100 EDI-paaltjies te neem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.womenscriczone.com/leading-ladies-first-to-100-odi-wickets-from-each-team/ |title=Leading Ladies: First to 100 ODI wickets from each team |publisher=Women's CricZone |accessdate=9 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209051408/https://www.womenscriczone.com/leading-ladies-first-to-100-odi-wickets-from-each-team/ |archive-date=9 Februarie 2022 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sy het op 16 Maart 2023 haar uittrede uit internasionale krieket aangekondig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/dane-van-niekerk-confirms-her-retirement-from-international-cricket-1363846 |title=DaneDane van Niekerk confirms her retirement from international cricket |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=16 Maart 2023 |accessdate=8 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Sy het onder meer tydens die [[vrouekrieketwêreldbeker]]toernooie in [[Vrouekrieketwêreldbeker 2009|2009]], [[Vrouekrieketwêreldbeker 2013|2013]] en [[Vrouekrieketwêreldbeker 2017|2017]], asook die [[T20I-vrouewêreldbeker]]toernooie in [[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2010|2010]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2012|2012]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]] en [[T20I-vrouewêreldbeker 2026|2026]] vir Suid-Afrika gespeel.

== Vroeë lewe en loopbaan ==
Van Niekerk het plaaslik vir Highveld Vroue en Noordelikes Vroue gespeel voordat sy een van die eerste twee Suid-Afrikaanse vroue word (saam met [[Marizanne Kapp]]) om ingesluit te word in die Oostelike Provinsie krieketspanakademie (mansspan).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://cricket.co.za/player/3018/Proteas-Women/31773/Dane-van-Niekerk/ |title=Dane van Niekerk |publisher=[[Krieket Suid-Afrika]] |access-date=23 Julie 2017 |archive-date= 4 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160404040520/http://cricket.co.za/player/3018/Proteas-Women/31773/Dane-van-Niekerk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Sy is gekies as deel van die [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan]] vir die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2009]] in [[Australië]]. Sy het ook tydens die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2013]] gespeel, sowel as Suid-Afrika verteenwoordig tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker]]toernooie in [[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2010|2010]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2012|2012]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]] en [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]].

== Persoonlike lewe ==
In Julie 2018 is Van Niekerk saam haar spanmaat [[Marizanne Kapp]] getroud.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/you/celebs/local/proteas-power-couple-share-how-setbacks-strengthened-their-cricket-love-20250725-0531 |title=Proteas power couple share how setbacks strengthened their cricket love |publisher=[[Nuus24]] |author=Elri Boucher |date=28 Julie 2025 |accessdate=8 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} [https://www.cricinfo.com/cricketers/dane-van-niekerk-364413 Dane van Niekerk] by ESPNcricinfo

{{Navbox
|name       = Proteas
|state      = collapsed
|title      = Proteaspanne gehaal
|list1      =
{{Proteas (2009 Vrouekrieketwêreldbeker)}}
{{Proteas (2009 T20I-vrouewêreldbeker)}}
{{Proteas (2010 T20I-vrouewêreldbeker)}}
{{Proteas (2012 T20I-vrouewêreldbeker)}}
{{Proteas (2013 Vrouekrieketwêreldbeker)}}
{{Proteas (2014 T20I-vrouewêreldbeker)}}
{{Proteas (2016 T20I-vrouewêreldbeker)}}
{{Proteas (2017 Vrouekrieketwêreldbeker)}}
{{Proteas (2018 T20I-vrouewêreldbeker)}}
{{Proteas (2020 T20I-vrouewêreldbeker)}}
{{Proteas (2026 T20I-vrouewêreldbeker)}}
}}
{{en-vertaal|Dane van Niekerk}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Van Niekerk, Dane}}
[[Kategorie:Geboortes in 1993]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse vrouekrieketspelers]]</text>
      <sha1>bv2rozbxam7yrqp89sre5phmadxfxe8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruikerbespreking:Rooiratel</title>
    <ns>3</ns>
    <id>124717</id>
    <revision>
      <id>2921324</id>
      <parentid>2920767</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T20:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Doc James</username>
        <id>24642</id>
      </contributor>
      <comment>/* OWID interactive graphs */</comment>
      <origin>2921324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43204" sha1="p4vj88gujdhfbzsgmjl3ce70dlp7kfd" xml:space="preserve">{{argiefboks|7
| argief1 = [[/argief2018|2018]]
| argief2 = [[/argief2019|2019]]
| argief3 = [[/argief2020|2020]]
| argief4 = [[/argief2021|2021]]
| argief5 = [[/argief2022|2022]]
| argief6 = [[/argief2023|2023]]
| argief7 = [[/argief2024|2024]]
}}

== Wikipedia:Lys van sjablone ==

{{ping|Rooiratel}}, Spesieboks moet by die lys gevoeg word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 3 Januarie 2025 (UTC)

== Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;em&gt;{{int:please-translate}}&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;

Dear {{PAGENAME}},

My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign.

We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture.

=== Why Host the Competition? ===
* Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture.
* Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics.
* Raise awareness: Increase global understanding of these important issues.

=== Exciting Prizes Await! ===
We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes:

**International Recognition:**
* 1st Prize: $300 USD
* 2nd Prize: $200 USD
* 3rd Prize: $100 USD
* Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each

**Local Recognition (Details Coming Soon!):**
Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements!  
All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency.

=== Ready to Get Involved? ===
Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025]  
Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page]

=== Collaboration is Key! ===
Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region.

=== Let's Collaborate! ===
For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further.  
Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content!

Thank you,  
**Wiki Loves Folklore International Team**

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=27662256 --&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=27662256 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 Januarie 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== Datums ==

Hallo, gee jy om om eers op te hou om datums skakels te maak totdat ons dit in die Geselshoekie bespreek het? Laas is besluit ons moet dit nie doen nie en toe is al die skakels weer uitgehaal. Dankie. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  11:49, 12 Februarie 2025 (UTC)

:Ek dog dit was vir spesifieke datums (jaar, maand, en dag) en nie skakels na 'n eeu nie. Maar ja, ek sal vir eers ophou om die skakels te skep totdat dit bespreek is. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:55, 12 Februarie 2025 (UTC)

== Bomme ==
{{ping|Rooiratel}}, ek het jou iewers iets oor bomme gevra in die week... Kan nie meer onthou nie. Maar sedertdien het ek daaraan gedink dat die Kat:bomme moet twee subkategorieë hê: Konvensionele bomme en Kernbomme. Dit sal makliker wees om Kat:kernbomme onder die Fisika:portaal in te trek. Dink daaroor! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:42, 28 Februarie 2025 (UTC)

== Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{center|''{{int:please-translate}}''}}

Dear {{PAGENAME}},
{{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}}

Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long!

== Event Details ==
* '''📅 Date''': Today (15 March 2025)
* '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone])
* '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link]
* '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]]
* '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266
* '''🔑 Passcode''': FNF@2025

== Participation ==
Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!''

'''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there!

Best regards,&lt;br&gt;
'''Joris Quarshie'''&lt;br&gt;
[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]

&lt;div style=&quot;margin-top:1em; text-align:center;&quot;&gt;
Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]  [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=27662256 --&gt;

== Datumartikels oor [[Joe Flaherty]] ==

Hi, nadat jy 'n artikel oor 'n persoon geskep het, bring asb die geboortedatum/jaar/dag en sterfdatum inskrywings op datum. Dit is net so belangrik as &quot;Normdata&quot; en &quot;Geen bronne&quot; --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:14, 26 Maart 2025 (UTC)

:Ek stem saam. Ek dog ek het dit gedoen, maar ek sien jy het nou. Dankie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:41, 26 Maart 2025 (UTC)
::Hi, jy mis my punt...doen asb [[21 Junie]], [[1941]], [[1 April]] en [[2024]] se inskrywings. Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:20, 26 Maart 2025 (UTC)
:::Ek verstaan nou. Ek sal dit doen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:33, 26 Maart 2025 (UTC)
::::Dankie Rooies [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:53, 26 Maart 2025 (UTC)

== Diepte ==

Kan jy dalk vir ons 'n artikel skep of vertaal oor Diepte, sien [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_article_depth Depth]? Dit kan help met die verduideliking van kwaliteit en hoekom groter artikels beter as kleiner Saadjies is. Groete!  [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:56, 26 Maart 2025 (UTC)

:Ek sal dit doen. Maar groter artikels is nie eintlik die bron van groot diepte nie. Die grootse faktore is totale wysigings op die wiki, en die aantal besprekingsbladsye. So byvoorbeeld, 'n klein artikel (1000 grepe) met 30 wysigings tel baie meer as 'n groot artikel (100 000 grepe) met 10 wysigings. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:05, 26 Maart 2025 (UTC)

::Dit moet gedoen word! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:53, 26 Maart 2025 (UTC)
:::Oeh, ons burokraat deel weer werk uit vandag! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:57, 26 Maart 2025 (UTC)
::::Ek het hom gevra, dit is hoekom dié teken ? daar is! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:14, 26 Maart 2025 (UTC)

== Nuwe goggas ==

Net om jou moeite te spaar, ek gaan die volgende goggas skep, vandag en môre (my vrou loop bietjie rond!): Tipulidae, Culicidae, Chironomidae, Simuliidae, Psychodidae en Cecidomyiidae. Loer maar na die Taksomie kant as jy kans kry. Na aanleiding van Stratiomyidae. Groete!  [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:41, 28 Maart 2025 (UTC)

:Sal doen wanner ek kans kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:41, 28 Maart 2025 (UTC)

== Genus Aplysilla ==

{{ping|Rooiratel}}, kan jy asb kyk na die genus, die spesies vertoon in rooi? Groete!  [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:05, 16 April 2025 (UTC)
:[[Biemna]] ook asb! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:07, 16 April 2025 (UTC)
::Na verdere ondersoek, ek sien al die spons genera is nog steeds taksobokse. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:10, 16 April 2025 (UTC)
:::Die genus bladsye of die spesie bladsye? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:11, 16 April 2025 (UTC)
::::Die genus bladsye. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 16 April 2025 (UTC)
:::::Ja, hulle moet 'n ander sjabloon gebruik. Net spesies moet die spesieboks sjabloon gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:15, 16 April 2025 (UTC)
::Altwee {{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:11, 16 April 2025 (UTC)

== Genus in Tritonia ==

{{ping|Rooiratel}}, sien [[Tritonia watermeyeri]]. Die artikel vir die genus is [[Tritonia (plant)]] en die genus in die Spesieboks gaan deur na die dubbelsinnigheidsblad [[Tritonia]]. Kan jy die spesieboks verander sodat dit direk na die genus gaan? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:52, 16 April 2025 (UTC)

:Daar is meer as een genus met die naam Tritonia. Sien die wysiging wat ek in Tritonia watermeyeri gemaak het om hoe om die plant spesie bladsye reg te maak. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:44, 17 April 2025 (UTC)

== Metalasia rhoderoides ==

{{ping|Rooiratel}} sien [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:232393-1 POWO] se spelling. Prof Braam van Wyk se aanbeveling aan my is wanner ek twyfel eerder POWO te gebruik as SANBI. Jy kan ook maar kyk nuwe spesies geklassifiseer na 2015, dit verskyn gewoonlik nie in SANBI nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:09, 23 April 2025 (UTC)

:Ek sien nou so! Ek dog dit was anders om, omdat al die ander wiki's en bronne die ander spelling gebruik het.
:Ons kan maar altwee gebruik. Ek dink nie dit maak saak nie. Kan maar verkieslik die prof se aanbeveling volg. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:46, 23 April 2025 (UTC)

::Daar is nog vele meer, glo my! Het al my hare uit my kop getrek. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:14, 24 April 2025 (UTC)
:::En dankie dat jy 'n ogie hou oor my nuwe byvoegings, dit is so maklik om foute te maak! Daar is tans minder as 5,500 skakels na Sjabloon:taksosobosk, dit was meer as 12,000 'n maand terug. Groete!

== Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},

You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu.

=== Objectives ===
* '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives.
* '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens.
* '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices.
* '''Advocacy &amp; Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities.

=== Details ===
* '''Date:''' 30th April 2025
* '''Day:''' Wednesday
* '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone])
* '''Venue:''' Online (Zoom)
* '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda &amp; Community Engagement Director)

=== How to Join ===
* '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here]
* '''Meeting ID:''' 891 5873 8825
* '''Passcode:''' FNF@2025
* '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] ''''

=== Agenda ===
# Welcome &amp; Introductions: Opening remarks and participant roll-call.
# Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives.
# Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries.
# Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups.
# Q&amp;A &amp; Discussion: Share challenges, solutions, and next steps.
# Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions.

We look forward to seeing you there!

Best regards,&lt;br&gt;
Stella&lt;br&gt;
Feminism and Folklore Organiser

-[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=28399508 --&gt;

== Lachenalia - spesiebokse ==

{{ping|Rooiratel}}, daar is tans net onder die 5500 taksobokse oor. Kan jy die genus [[Lachenalia]] met jou speelgoed bykom en verander na spesieboks? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:45, 11 Mei 2025 (UTC)

:Sal doen later in die week. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 06:15, 12 Mei 2025 (UTC)
:: Ek het so pas klaar gemaak met ''[[Geissorhiza]]'' en daar is nog 5247 taksobokse oor. Lachenalia het 135 spesies... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:17, 24 Mei 2025 (UTC)
::::{{ping|Rooiratel}}, daar is minder as 5000 taksobokse oor. Help asb met Lachenalia! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:56, 9 Julie 2025 (UTC)
:::::Ek sal probeer om dit hierdie naweek te doen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:07, 11 Julie 2025 (UTC)

== Sparaxis grandiflora ==

{{ping|Rooiratel}}, loer asb na die spesieboks van Sparaxis grandiflora, ons sal moet die woord ''Eensaadlobbiges'' met die korrekte taksonomiese term ''Monocotyledones'' vervang. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:15, 24 Mei 2025 (UTC)

:{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:02, 27 Mei 2025 (UTC)

== SVG lêer ==

{{ping|Rooiratel}}, sien https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:The_basic_3-phase_configurations_(mul)_af.svg Hoe kry hulle dit reg om Afrikaans in te trek? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 8 Junie 2025 (UTC)

:Lees hier oor hoe dit werk : https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Translation_possible/Learn_more#Multiple_translations_within_one_SVG_file
:Maar ek verkies nie die &quot;multi-lingual&quot; lêers nie, want as jou webblaaier gestel is na bv. Engels, dan sal so lêer net in Engels verskyn op die Afrikaanse Wikipedia. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:02, 9 Junie 2025 (UTC)

== You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

Hello {{PAGENAME}}

[[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]]

We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled:

🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders&lt;br&gt;
🗓 Friday, June 20, 2025&lt;br&gt;
⏰ 4:00 PM UTC&lt;br&gt;
🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]&lt;br&gt;
👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)&lt;br&gt;

Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms!

🔗 Event Page &amp; Details:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders

This session includes:&lt;br&gt;
✔️ A keynote presentation&lt;br&gt;
✔️ Story-sharing interactive segment&lt;br&gt;
✔️ Q&amp;A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia&lt;br&gt;

We hope to see you there!

Warm regards,&lt;br&gt;
Stella&lt;br&gt;
On behalf of Feminism and Folklore Team&lt;br&gt;

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC)
 &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=28399508 --&gt;

== Famlie sjablone ==

{{ping|Rooiratel}}, sien [[Syrphidae]] se sjabloon met die Engels in. Kan jy help asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:17, 23 Junie 2025 (UTC)

:@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] watter Engels? Is dit die een takson met 'n rang van &quot;Section&quot;? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:36, 23 Junie 2025 (UTC)
::Ja! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:41, 23 Junie 2025 (UTC)
:::OK. Ek sal dit ondersoek. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:43, 23 Junie 2025 (UTC)
::::Ek sal moet vir Pynapple moet vra. Volg hierdie bespreking vir meer inligting oor die probleem : [[Sjabloonbespreking:Taksonomie/Aschiza]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:48, 23 Junie 2025 (UTC)

== Interessante brokkies ==

Hierdie verskyn tans twee keer: ''... dat Rosamund Everard-Steenkamp die eerste vrou is wat 'n Spitfire en straalvliegtuig gevlieg het?'' Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:17, 1 Julie 2025 (UTC)

:Ja, ek sien so. Ek is besig om 'n ding te doen om dit reg te maak. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:19, 1 Julie 2025 (UTC)
::Dit is nou reg. Ek het dit in 'n lua funksie verander. Voorheen was dit net 5 lukrake brokkies, maar met die kans dat daar duplisering kan wees. Nou maak die lua kode seker dat daar geen duplikasies is nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:06, 1 Julie 2025 (UTC)
:::Baie dankie! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:47, 12 Julie 2025 (UTC)

== Wikidata en Aloestrela suzannae ==

{{ping|Rooiratel}}, ons het [[Aloestrela suzannae]] (voorheen Aloe suzannae) lank reeds geskep. Toe ek die Taksoboks na 'n spesieboks wou verander sien ek dat die beelde nog steeds as Aloe suzannae bestaan. Na 'n versoek op Commons het Gebruiker:Grand-Duc die beelde na Aloestrela suzannae geskuif. Ons (miskien jy) het 'n item op Wikidata geskep (Aloestrela suzannae Q93952255) maar toe het Gebruiker:Grand-Duc ook 'n item op Wikidata geskep (Aloestrela suzannae Q135695). Een moet verwyder word, dalk ons s'n? Loer asb! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:32, 12 Julie 2025 (UTC)

:Ek sal dit bekyk en laat weet. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:14, 13 Julie 2025 (UTC)
::Meeste wikis het nog niks gedoen as 'n gevolg van die takson verandering nie.
::Meeste het nog 'n bladsy met die naam &quot;Aloe suzannae&quot; en is gekoppel aan die wikidata item vir &quot;Aloe suzannae&quot; Q135695. Die afwiki was ook daaraan gekoppel.
::Ek het ons artikel nou gekoppel aan die korrekte wikidata item : Q93952255 &quot;Aloestrela suzannae&quot;.
::Q135695 en Q93952255 gebruik dieselfde beeld. Dit is nie 'n probleem omdat die een 'n &quot;basionym&quot; van die ander is.
::M.b.t. monotipiese taksonne: Op enwiki skep hulle net 'n bladsy vir die genus, en 'n aanstuur van die spesiebladsy na die genusbladsy. (Ek stem saam met die manier van organisasie)
::Op afwiki doen ons dit anders om: ons skep 'n bladsy vir die spesie, en 'n aanstuurbladsy vir die genus. (omdat dit 'n monotipiese takson is, maak dit nie rêrig saak nie omdat die spesie en die genus dieselfde ding is)
::So die enwiki bladsy is gekoppel aan Q93745597 wat die wikidata item is vir die genus &quot;Aloestrela&quot;. Dit gebruik 'n ander beeld.
::So na my mening is alles korrek op die oomblik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:29, 13 Julie 2025 (UTC)

== [[Valerio Terraroli]] ==

Hey, I've been cleaning up crosswiki spam and haoxing by [[:w:en:WP:LTA/Alec Smithson]] and came up with the above article. I've deleted other hoaxes that had minimal input from the community, but could you please evaluate this one that was edited by multiple editors now? Sources are hoaxes so I think it should be deleted, but I'll let the community decide instead. Thanks! [[Gebruiker:A09|A09]] ([[Gebruikerbespreking:A09|kontak]]) 08:44, 31 Julie 2025 (UTC)
:PS: Thanks for all your gratefullness through usage of thanks button, I don't get it that often and it means a lot!--[[Gebruiker:A09|A09]] ([[Gebruikerbespreking:A09|kontak]]) 08:45, 31 Julie 2025 (UTC)
:Thanks for helping with that. Dealing with LTA on our small wiki is a difficult task, so we appreciate it.
:The edits on that page were just cleanups, but not necessary adding any new content or sources. I also see that there are no other wiki's that have this page. I did also suspect this one was related to that LTA user, but was not 100% sure. Now I am. I will just delete the page. Thanks again! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:48, 31 Julie 2025 (UTC)
::No problem, thanks for your cooperation! Stay safe and all the best, [[Gebruiker:A09|A09]] ([[Gebruikerbespreking:A09|kontak]]) 08:50, 31 Julie 2025 (UTC)
:::Hey, after a long time I'm again asking for some help, could you please check [[Giannino Castiglioni]]? Same vandal. Best regards! [[Gebruiker:A09|A09]] ([[Gebruikerbespreking:A09|kontak]]) 22:32, 26 November 2025 (UTC)
::::Hi @[[Gebruiker:A09|A09]] at first glance the [[Giannino Castiglioni]] page looks correct. There are 29 wikis with a page, including enwiki. The content doesn't seem concerning.
::::Is there something specific about this page that you have a problem with? Or was it just the IP that created the page? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:22, 27 November 2025 (UTC)
:::::I see now that @[[Gebruiker:Passengerpigeon|Passengerpigeon]] has removed some content that may not have met NPOV requirements. I didn't see that removed content when I first checked the article. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:24, 27 November 2025 (UTC)
::::::Yes, I noticed the page on [[Special:NewPages]] and brought it in line with the more thoroughly checked version on the English Wikipedia. I didn't tag it for deletion like I did with [[Aldo Natoli]] because in this case the person is actually notable, but the article still contained false claims. The LTA page on the English Wikipedia is worth a read if you haven't already; Alec Smithson's favorite topics are either completely invented (such as the style of wine &quot;Bianco di Lierna&quot;), non-notable but made to look notable with false claims (like the soldier Gino Polli), or notable but still embellished (such as the village of [[Lierna]], which is not, in fact, a super-exclusive luxury destination for the multimillionaire jet set, and George Clooney's mansion is actually in the other town Bellagio, among other falsehoods). He also uses fake or irrelevant references in these articles to spoof people who only do cursory checks. As somebody on the Italian Wikipedia said, his claims are often hard to prove and he liberally embellishes facts that have a kernel of truth, so it's sometimes unavoidable to &quot;throw out a few babies with the oceans of dirty bathwater&quot;.

::::::(Machine translation): Ja, ek het die bladsy op [[Special:NewPages]] raakgesien en dit in lyn gebring met die meer deeglik nagegaan weergawe op die Engelse Wikipedia. Ek het dit nie vir verwydering gemerk soos ek met [[Aldo Natoli]] gedoen het nie, want in hierdie geval is die persoon eintlik noemenswaardig, maar die artikel bevat steeds valse bewerings. Die LTA-bladsy op die Engelse Wikipedia is die moeite werd om te lees as jy dit nog nie gedoen het nie; Alec Smithson se gunstelingonderwerpe is óf heeltemal uitgedink (soos die wynstyl &quot;Bianco di Lierna&quot;), nie-noemenswaardig, maar gemaak om noemenswaardig te lyk met valse bewerings (soos die soldaat Gino Polli), óf noemenswaardig, maar steeds verfraai (soos die dorpie [[Lierna]], wat nie eintlik 'n super-eksklusiewe luukse bestemming vir die multimiljoenêr-stralerstel is nie, en George Clooney se herehuis is eintlik in die ander dorp Bellagio, onder andere leuens). Hy gebruik ook vals of irrelevante verwysings in hierdie artikels om mense te bedrieg wat slegs vlugtige kontroles doen. Soos iemand op die Italiaanse Wikipedia gesê het, is sy bewerings dikwels moeilik om te bewys en hy verfraai feite wat 'n kern van waarheid het, so dit is soms onvermydelik om &quot;'n paar babas met die oseane van vuil badwater weg te gooi&quot;. [[Gebruiker:Passengerpigeon|Passengerpigeon]] ([[Gebruikerbespreking:Passengerpigeon|kontak]]) 14:05, 27 November 2025 (UTC)
:::::::Thanks, makes more sense now. And thanks again for supporting our wiki with regards to this LTA. We don't have that many resources to combat stuff like this, and appreciate the support. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 06:59, 8 Desember 2025 (UTC)
:::::::Alec Smithson has just created [[Antonio Rotta]], which is also about a genuinely notable topic and doesn’t need deleting. The article actually seems to be fine from what I can tell (machine translation clunkiness aside) because it looks like he copied the most recent English Wikipedia article, which was recently cleaned of falsehoods. However, keep an eye on it in case he comes back and adds the usual fluff. [[Gebruiker:Passengerpigeon|Passengerpigeon]] ([[Gebruikerbespreking:Passengerpigeon|kontak]]) 02:54, 30 Desember 2025 (UTC)

== Besoeke skakel op FB ==

{{ping|Rooiratel}}, ek het probeer om die skakel op ons FB te plaas: [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~user|monthly Besoeke] Die skakel gaan nie verby normal nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:16, 1 Augustus 2025 (UTC)

:Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek verstaan nie heeltemal die probleem nie. En ek het nie toegang na FB nie.
:Wat is die skakel op FB? Werk dit nog steeds op FB of nie?
:Is daar enige waarskuwing boodskap of soiets as jy die skakel probeer gebruik? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:46, 1 Augustus 2025 (UTC)
::Miskien is dit hierdie probleem : https://www.reddit.com/r/facebook/comments/1927nj6/facebook_no_longer_providing_a_clickable/
::Daar is 'n oplossing wat blykbaar werk in daai bespreking. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:49, 1 Augustus 2025 (UTC)
:::Dankie. Ek gaan nie nou nog karring daar nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:38, 1 Augustus 2025 (UTC)

== Uniondale-watermeul ==

Hallo. Hoekom het jy my wysiging teruggerol? Ek het dit verbeter vanaf 'n skakel na 'n aanhaling. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:45, 17 September 2025 (UTC)
:Ekskuus, sien jy het reggemaak. Mooi loop [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:05, 17 September 2025 (UTC)
::Geen probleem. Groete - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:48, 18 September 2025 (UTC)

== Versoek om die verwydering van herleidingsbladsye [[:Gebruiker:K175/Inligtingskas persoon/doc]] ==

Hallo, meneer @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]].... Vee asseblief herleidingsbladsye uit [[:Gebruiker:K175/Inligtingskas persoon/doc]] want daar is 'n herleiding na nie-bestaande bladsye. Dankie. [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2025-33459-08|&amp;#126;2025-33459-08]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2025-33459-08|talk]]) 02:30, 14 November 2025 (UTC)

:K175 is die ou gebruikersnaam van @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]]. Op beginsel karring ek nie rond op ander mense se gebruikersbladsye nie.
:@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] verwyder dit as jy wil. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:16, 14 November 2025 (UTC)

== Wheatstone brug ==

{{ping|Rooiratel}}, ek het bogenoemde met Wheatstonebrug versmelt. Sien of bogenoemde op Wikdata is en hanteer na jou mening asb. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:22, 24 November 2025 (UTC)

:Dankie @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] sal doen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:04, 25 November 2025 (UTC)

== Nov besoeke... ==

{{ping|Rooiratel}}, kan dit reg wees: [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~user*spider*automated|monthly Nov]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:57, 1 Desember 2025 (UTC)

== Isis Fashion Awards en Septimius Awards ==

Hallo Rooiratel, Wikipedia-moderator Daniuu het Hoyanova op 1 April 2025 geblokkeer. Hierdie besluit is heeltemal korrek.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Hoyanova
Omdat Hoyanova baie dinge verkeerd gedoen het en heeltemal wangedra het. Een van die dinge wat Hoyanova ook verkeerd gedoen het, was om hierdie bladsy te skep: https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Checklijst_langdurig_structureel_vandalisme/Glenn_Roggeman_%26_Jan-Willem_Breure

Herstel asseblief die Isis Fashion Awards en Septimius Awards bladsye.
https://en.wikipedia.org/wiki/Septimius_Awards
https://en.wikipedia.org/wiki/Isis_Fashion_Awards

([[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ([[Gebruikerbespreking:Stangoringa|kontak]]) 01:32, 30 Januarie 2026 (UTC))

:In my opinie behoort die artikels nie herskep te word nie, dit hoort nie in 'n ensiklopedie nie! Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 03:25, 30 Januarie 2026 (UTC)
::Hallo @[[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ek het die &quot;Septimius Awards&quot; en &quot;Isis Fashion Awards&quot; bladsye weereens geskrap omdat volgens jou skakel oor die LTA ondersoek is albei &quot;scam festivals&quot; en hoort nie op Wikipedia nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:29, 3 Februarie 2026 (UTC)

== Kontakblad ==

Hi Rooiratel! Aan die regterkant is die kontakblad-skakel dood. Dit wys na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wat sê &quot;Hierdie bladsy bestaan ​​nie.&quot; Dit is geskrap. Kan jy help asb? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 16:35, 14 Februarie 2026 (UTC)

:Ek dink nie die bladsy het ooit op afwiki bestaan nie. As jy wil kan jy die enwiki bladsy vertaal [[:en:Wikipedia:Contact_us]] of gebruik as 'n basis vir 'n afwiki kontakbladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:02, 15 Februarie 2026 (UTC)
::Eintlik sien ek daar is: [[Wikipedia:Kontak]]. Maar dit is nie gekoppel aan dieselfde wikidata item as die een op enwiki nie.
::Ek sal dit uitsorteer. (Ook die skakel wat na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wys, verander na die korrekte bladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:05, 15 Februarie 2026 (UTC)
:::{{Uitgevoer}} dankie @[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]]. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:23, 15 Februarie 2026 (UTC)
:::: Wie gaan info-af-at-wikimedia.org antwoord? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:37, 15 Februarie 2026 (UTC)
:::::Baie dankie! Ek het die kat in die hoenderhok gelos en verdwyn toe! Ek was gister bietjie van die lug af. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], hoe werk die Wiki stigting? Is Woordgenoot nog aktief? Groete. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 06:21, 16 Februarie 2026 (UTC)
::::::Geen idee nie. Miskien stuur die e-posadres 'n epos en sien of iemand dit antwoord. Dalk is daar so 'n e-posadres vir elke wiki wat deur wikimedia bestuur word. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:00, 16 Februarie 2026 (UTC)

== Krugerwildtuin ==

Hi Rowwe Ratel. 

Dankie vir jou werk aan die Krugerwildtuin se ruskampe. Ek het eers geskrik en gewonder waar is my kamplysies heen? Die sjabloon werk baie beter, nogmaals dankie. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:52, 25 Februarie 2026 (UTC)

:Hi @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] geen problem. Bly dinge is nou makliker. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:01, 26 Februarie 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30471712 --&gt;

==OWID interactive graphs==
{{owidslider
|start        = &lt;!-- defaults to most recent --&gt;
|list         = Template:OWID/Wine production#gallery
|location      = commons
|caption      =
|title        =
|language     =
|file         = [[File:Wine production, World, 2023 (cropped).svg|link=|thumb|upright=1.6|Wine production]]
|startingView = World
}}

Wondering if this is sufficient consensus to add OWID interactive graphs to AF WP?[https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026#Interaktiewe_OWID-grafieke]

They are live in about 10 languages. [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:OWID#Steps_to_activate_in_a_WP Here are instructions to install] and they are fully translatable. Once we have them running here we can finish all the need interface translation bits.

Best [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:11, 22 Julie 2026 (UTC)

:Hi Rooiratel. Ek het [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] by Wikimedia 2026 ontmoet. Hy het my vinnig die ''OWID interactive grahs''-funksie gewys, en ek is oortuig dat dit betekenisvolle waarde sal toevoeg tot ons Wikipedia. Ek steun dat dit by ons geïmplementeer word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:49, 22 Julie 2026 (UTC)
::Hi @[[Gebruiker:Doc James|Doc James]] the example looks really cool. I don't think there even needs to be consensus to add this to our wiki. If you are willing to do the work and add all the templates etc. then I will support you. Minor issues can be resolved as we go along. If there are any serious objections (which I can't understand why there would be) then worst case we roll back, but that is a highly unlikely scenario. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:33, 30 Julie 2026 (UTC)
:::We need a local interface admin to add the code [https://dag.wikipedia.org/wiki/MiidiyaWiki:Gadget-owidslider.js here] to [[MediaWiki:Gadget-owidslider.js]] 
:::And then add &lt;code&gt;owidslider [ResourceLoader|default|categories=Pages using gadget owidslider]|owidslider.js|owidslider.css&lt;/code&gt; to [[MediaWiki:Gadgets-definition]], which will create a [[mw:Template gadget]]:-) [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 19:10, 30 Julie 2026 (UTC)
::::Done, and done. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:52, 1 Augustus 2026 (UTC)
Excellent, can you translate this single SVG? https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 20:48, 2 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>p4vj88gujdhfbzsgmjl3ce70dlp7kfd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921328</id>
      <parentid>2921324</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T20:57:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Doc James</username>
        <id>24642</id>
      </contributor>
      <comment>/* OWID interactive graphs */ Antwoord</comment>
      <origin>2921328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43616" sha1="h111m04ufo6q4gmckyf43de609j0n5d" xml:space="preserve">{{argiefboks|7
| argief1 = [[/argief2018|2018]]
| argief2 = [[/argief2019|2019]]
| argief3 = [[/argief2020|2020]]
| argief4 = [[/argief2021|2021]]
| argief5 = [[/argief2022|2022]]
| argief6 = [[/argief2023|2023]]
| argief7 = [[/argief2024|2024]]
}}

== Wikipedia:Lys van sjablone ==

{{ping|Rooiratel}}, Spesieboks moet by die lys gevoeg word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 3 Januarie 2025 (UTC)

== Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;em&gt;{{int:please-translate}}&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;

Dear {{PAGENAME}},

My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign.

We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture.

=== Why Host the Competition? ===
* Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture.
* Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics.
* Raise awareness: Increase global understanding of these important issues.

=== Exciting Prizes Await! ===
We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes:

**International Recognition:**
* 1st Prize: $300 USD
* 2nd Prize: $200 USD
* 3rd Prize: $100 USD
* Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each

**Local Recognition (Details Coming Soon!):**
Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements!  
All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency.

=== Ready to Get Involved? ===
Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025]  
Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page]

=== Collaboration is Key! ===
Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region.

=== Let's Collaborate! ===
For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further.  
Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content!

Thank you,  
**Wiki Loves Folklore International Team**

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=27662256 --&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=27662256 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 Januarie 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== Datums ==

Hallo, gee jy om om eers op te hou om datums skakels te maak totdat ons dit in die Geselshoekie bespreek het? Laas is besluit ons moet dit nie doen nie en toe is al die skakels weer uitgehaal. Dankie. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  11:49, 12 Februarie 2025 (UTC)

:Ek dog dit was vir spesifieke datums (jaar, maand, en dag) en nie skakels na 'n eeu nie. Maar ja, ek sal vir eers ophou om die skakels te skep totdat dit bespreek is. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:55, 12 Februarie 2025 (UTC)

== Bomme ==
{{ping|Rooiratel}}, ek het jou iewers iets oor bomme gevra in die week... Kan nie meer onthou nie. Maar sedertdien het ek daaraan gedink dat die Kat:bomme moet twee subkategorieë hê: Konvensionele bomme en Kernbomme. Dit sal makliker wees om Kat:kernbomme onder die Fisika:portaal in te trek. Dink daaroor! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:42, 28 Februarie 2025 (UTC)

== Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{center|''{{int:please-translate}}''}}

Dear {{PAGENAME}},
{{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}}

Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long!

== Event Details ==
* '''📅 Date''': Today (15 March 2025)
* '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone])
* '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link]
* '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]]
* '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266
* '''🔑 Passcode''': FNF@2025

== Participation ==
Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!''

'''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there!

Best regards,&lt;br&gt;
'''Joris Quarshie'''&lt;br&gt;
[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]

&lt;div style=&quot;margin-top:1em; text-align:center;&quot;&gt;
Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]  [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=27662256 --&gt;

== Datumartikels oor [[Joe Flaherty]] ==

Hi, nadat jy 'n artikel oor 'n persoon geskep het, bring asb die geboortedatum/jaar/dag en sterfdatum inskrywings op datum. Dit is net so belangrik as &quot;Normdata&quot; en &quot;Geen bronne&quot; --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:14, 26 Maart 2025 (UTC)

:Ek stem saam. Ek dog ek het dit gedoen, maar ek sien jy het nou. Dankie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:41, 26 Maart 2025 (UTC)
::Hi, jy mis my punt...doen asb [[21 Junie]], [[1941]], [[1 April]] en [[2024]] se inskrywings. Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:20, 26 Maart 2025 (UTC)
:::Ek verstaan nou. Ek sal dit doen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:33, 26 Maart 2025 (UTC)
::::Dankie Rooies [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:53, 26 Maart 2025 (UTC)

== Diepte ==

Kan jy dalk vir ons 'n artikel skep of vertaal oor Diepte, sien [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_article_depth Depth]? Dit kan help met die verduideliking van kwaliteit en hoekom groter artikels beter as kleiner Saadjies is. Groete!  [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:56, 26 Maart 2025 (UTC)

:Ek sal dit doen. Maar groter artikels is nie eintlik die bron van groot diepte nie. Die grootse faktore is totale wysigings op die wiki, en die aantal besprekingsbladsye. So byvoorbeeld, 'n klein artikel (1000 grepe) met 30 wysigings tel baie meer as 'n groot artikel (100 000 grepe) met 10 wysigings. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:05, 26 Maart 2025 (UTC)

::Dit moet gedoen word! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:53, 26 Maart 2025 (UTC)
:::Oeh, ons burokraat deel weer werk uit vandag! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:57, 26 Maart 2025 (UTC)
::::Ek het hom gevra, dit is hoekom dié teken ? daar is! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:14, 26 Maart 2025 (UTC)

== Nuwe goggas ==

Net om jou moeite te spaar, ek gaan die volgende goggas skep, vandag en môre (my vrou loop bietjie rond!): Tipulidae, Culicidae, Chironomidae, Simuliidae, Psychodidae en Cecidomyiidae. Loer maar na die Taksomie kant as jy kans kry. Na aanleiding van Stratiomyidae. Groete!  [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:41, 28 Maart 2025 (UTC)

:Sal doen wanner ek kans kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:41, 28 Maart 2025 (UTC)

== Genus Aplysilla ==

{{ping|Rooiratel}}, kan jy asb kyk na die genus, die spesies vertoon in rooi? Groete!  [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:05, 16 April 2025 (UTC)
:[[Biemna]] ook asb! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:07, 16 April 2025 (UTC)
::Na verdere ondersoek, ek sien al die spons genera is nog steeds taksobokse. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:10, 16 April 2025 (UTC)
:::Die genus bladsye of die spesie bladsye? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:11, 16 April 2025 (UTC)
::::Die genus bladsye. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 16 April 2025 (UTC)
:::::Ja, hulle moet 'n ander sjabloon gebruik. Net spesies moet die spesieboks sjabloon gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:15, 16 April 2025 (UTC)
::Altwee {{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:11, 16 April 2025 (UTC)

== Genus in Tritonia ==

{{ping|Rooiratel}}, sien [[Tritonia watermeyeri]]. Die artikel vir die genus is [[Tritonia (plant)]] en die genus in die Spesieboks gaan deur na die dubbelsinnigheidsblad [[Tritonia]]. Kan jy die spesieboks verander sodat dit direk na die genus gaan? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:52, 16 April 2025 (UTC)

:Daar is meer as een genus met die naam Tritonia. Sien die wysiging wat ek in Tritonia watermeyeri gemaak het om hoe om die plant spesie bladsye reg te maak. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:44, 17 April 2025 (UTC)

== Metalasia rhoderoides ==

{{ping|Rooiratel}} sien [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:232393-1 POWO] se spelling. Prof Braam van Wyk se aanbeveling aan my is wanner ek twyfel eerder POWO te gebruik as SANBI. Jy kan ook maar kyk nuwe spesies geklassifiseer na 2015, dit verskyn gewoonlik nie in SANBI nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:09, 23 April 2025 (UTC)

:Ek sien nou so! Ek dog dit was anders om, omdat al die ander wiki's en bronne die ander spelling gebruik het.
:Ons kan maar altwee gebruik. Ek dink nie dit maak saak nie. Kan maar verkieslik die prof se aanbeveling volg. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:46, 23 April 2025 (UTC)

::Daar is nog vele meer, glo my! Het al my hare uit my kop getrek. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:14, 24 April 2025 (UTC)
:::En dankie dat jy 'n ogie hou oor my nuwe byvoegings, dit is so maklik om foute te maak! Daar is tans minder as 5,500 skakels na Sjabloon:taksosobosk, dit was meer as 12,000 'n maand terug. Groete!

== Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},

You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu.

=== Objectives ===
* '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives.
* '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens.
* '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices.
* '''Advocacy &amp; Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities.

=== Details ===
* '''Date:''' 30th April 2025
* '''Day:''' Wednesday
* '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone])
* '''Venue:''' Online (Zoom)
* '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda &amp; Community Engagement Director)

=== How to Join ===
* '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here]
* '''Meeting ID:''' 891 5873 8825
* '''Passcode:''' FNF@2025
* '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] ''''

=== Agenda ===
# Welcome &amp; Introductions: Opening remarks and participant roll-call.
# Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives.
# Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries.
# Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups.
# Q&amp;A &amp; Discussion: Share challenges, solutions, and next steps.
# Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions.

We look forward to seeing you there!

Best regards,&lt;br&gt;
Stella&lt;br&gt;
Feminism and Folklore Organiser

-[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=28399508 --&gt;

== Lachenalia - spesiebokse ==

{{ping|Rooiratel}}, daar is tans net onder die 5500 taksobokse oor. Kan jy die genus [[Lachenalia]] met jou speelgoed bykom en verander na spesieboks? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:45, 11 Mei 2025 (UTC)

:Sal doen later in die week. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 06:15, 12 Mei 2025 (UTC)
:: Ek het so pas klaar gemaak met ''[[Geissorhiza]]'' en daar is nog 5247 taksobokse oor. Lachenalia het 135 spesies... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:17, 24 Mei 2025 (UTC)
::::{{ping|Rooiratel}}, daar is minder as 5000 taksobokse oor. Help asb met Lachenalia! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:56, 9 Julie 2025 (UTC)
:::::Ek sal probeer om dit hierdie naweek te doen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:07, 11 Julie 2025 (UTC)

== Sparaxis grandiflora ==

{{ping|Rooiratel}}, loer asb na die spesieboks van Sparaxis grandiflora, ons sal moet die woord ''Eensaadlobbiges'' met die korrekte taksonomiese term ''Monocotyledones'' vervang. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:15, 24 Mei 2025 (UTC)

:{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:02, 27 Mei 2025 (UTC)

== SVG lêer ==

{{ping|Rooiratel}}, sien https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:The_basic_3-phase_configurations_(mul)_af.svg Hoe kry hulle dit reg om Afrikaans in te trek? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 8 Junie 2025 (UTC)

:Lees hier oor hoe dit werk : https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Translation_possible/Learn_more#Multiple_translations_within_one_SVG_file
:Maar ek verkies nie die &quot;multi-lingual&quot; lêers nie, want as jou webblaaier gestel is na bv. Engels, dan sal so lêer net in Engels verskyn op die Afrikaanse Wikipedia. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:02, 9 Junie 2025 (UTC)

== You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

Hello {{PAGENAME}}

[[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]]

We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled:

🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders&lt;br&gt;
🗓 Friday, June 20, 2025&lt;br&gt;
⏰ 4:00 PM UTC&lt;br&gt;
🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]&lt;br&gt;
👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)&lt;br&gt;

Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms!

🔗 Event Page &amp; Details:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders

This session includes:&lt;br&gt;
✔️ A keynote presentation&lt;br&gt;
✔️ Story-sharing interactive segment&lt;br&gt;
✔️ Q&amp;A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia&lt;br&gt;

We hope to see you there!

Warm regards,&lt;br&gt;
Stella&lt;br&gt;
On behalf of Feminism and Folklore Team&lt;br&gt;

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC)
 &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&amp;oldid=28399508 --&gt;

== Famlie sjablone ==

{{ping|Rooiratel}}, sien [[Syrphidae]] se sjabloon met die Engels in. Kan jy help asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:17, 23 Junie 2025 (UTC)

:@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] watter Engels? Is dit die een takson met 'n rang van &quot;Section&quot;? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:36, 23 Junie 2025 (UTC)
::Ja! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:41, 23 Junie 2025 (UTC)
:::OK. Ek sal dit ondersoek. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:43, 23 Junie 2025 (UTC)
::::Ek sal moet vir Pynapple moet vra. Volg hierdie bespreking vir meer inligting oor die probleem : [[Sjabloonbespreking:Taksonomie/Aschiza]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:48, 23 Junie 2025 (UTC)

== Interessante brokkies ==

Hierdie verskyn tans twee keer: ''... dat Rosamund Everard-Steenkamp die eerste vrou is wat 'n Spitfire en straalvliegtuig gevlieg het?'' Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:17, 1 Julie 2025 (UTC)

:Ja, ek sien so. Ek is besig om 'n ding te doen om dit reg te maak. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:19, 1 Julie 2025 (UTC)
::Dit is nou reg. Ek het dit in 'n lua funksie verander. Voorheen was dit net 5 lukrake brokkies, maar met die kans dat daar duplisering kan wees. Nou maak die lua kode seker dat daar geen duplikasies is nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:06, 1 Julie 2025 (UTC)
:::Baie dankie! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:47, 12 Julie 2025 (UTC)

== Wikidata en Aloestrela suzannae ==

{{ping|Rooiratel}}, ons het [[Aloestrela suzannae]] (voorheen Aloe suzannae) lank reeds geskep. Toe ek die Taksoboks na 'n spesieboks wou verander sien ek dat die beelde nog steeds as Aloe suzannae bestaan. Na 'n versoek op Commons het Gebruiker:Grand-Duc die beelde na Aloestrela suzannae geskuif. Ons (miskien jy) het 'n item op Wikidata geskep (Aloestrela suzannae Q93952255) maar toe het Gebruiker:Grand-Duc ook 'n item op Wikidata geskep (Aloestrela suzannae Q135695). Een moet verwyder word, dalk ons s'n? Loer asb! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:32, 12 Julie 2025 (UTC)

:Ek sal dit bekyk en laat weet. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:14, 13 Julie 2025 (UTC)
::Meeste wikis het nog niks gedoen as 'n gevolg van die takson verandering nie.
::Meeste het nog 'n bladsy met die naam &quot;Aloe suzannae&quot; en is gekoppel aan die wikidata item vir &quot;Aloe suzannae&quot; Q135695. Die afwiki was ook daaraan gekoppel.
::Ek het ons artikel nou gekoppel aan die korrekte wikidata item : Q93952255 &quot;Aloestrela suzannae&quot;.
::Q135695 en Q93952255 gebruik dieselfde beeld. Dit is nie 'n probleem omdat die een 'n &quot;basionym&quot; van die ander is.
::M.b.t. monotipiese taksonne: Op enwiki skep hulle net 'n bladsy vir die genus, en 'n aanstuur van die spesiebladsy na die genusbladsy. (Ek stem saam met die manier van organisasie)
::Op afwiki doen ons dit anders om: ons skep 'n bladsy vir die spesie, en 'n aanstuurbladsy vir die genus. (omdat dit 'n monotipiese takson is, maak dit nie rêrig saak nie omdat die spesie en die genus dieselfde ding is)
::So die enwiki bladsy is gekoppel aan Q93745597 wat die wikidata item is vir die genus &quot;Aloestrela&quot;. Dit gebruik 'n ander beeld.
::So na my mening is alles korrek op die oomblik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:29, 13 Julie 2025 (UTC)

== [[Valerio Terraroli]] ==

Hey, I've been cleaning up crosswiki spam and haoxing by [[:w:en:WP:LTA/Alec Smithson]] and came up with the above article. I've deleted other hoaxes that had minimal input from the community, but could you please evaluate this one that was edited by multiple editors now? Sources are hoaxes so I think it should be deleted, but I'll let the community decide instead. Thanks! [[Gebruiker:A09|A09]] ([[Gebruikerbespreking:A09|kontak]]) 08:44, 31 Julie 2025 (UTC)
:PS: Thanks for all your gratefullness through usage of thanks button, I don't get it that often and it means a lot!--[[Gebruiker:A09|A09]] ([[Gebruikerbespreking:A09|kontak]]) 08:45, 31 Julie 2025 (UTC)
:Thanks for helping with that. Dealing with LTA on our small wiki is a difficult task, so we appreciate it.
:The edits on that page were just cleanups, but not necessary adding any new content or sources. I also see that there are no other wiki's that have this page. I did also suspect this one was related to that LTA user, but was not 100% sure. Now I am. I will just delete the page. Thanks again! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:48, 31 Julie 2025 (UTC)
::No problem, thanks for your cooperation! Stay safe and all the best, [[Gebruiker:A09|A09]] ([[Gebruikerbespreking:A09|kontak]]) 08:50, 31 Julie 2025 (UTC)
:::Hey, after a long time I'm again asking for some help, could you please check [[Giannino Castiglioni]]? Same vandal. Best regards! [[Gebruiker:A09|A09]] ([[Gebruikerbespreking:A09|kontak]]) 22:32, 26 November 2025 (UTC)
::::Hi @[[Gebruiker:A09|A09]] at first glance the [[Giannino Castiglioni]] page looks correct. There are 29 wikis with a page, including enwiki. The content doesn't seem concerning.
::::Is there something specific about this page that you have a problem with? Or was it just the IP that created the page? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:22, 27 November 2025 (UTC)
:::::I see now that @[[Gebruiker:Passengerpigeon|Passengerpigeon]] has removed some content that may not have met NPOV requirements. I didn't see that removed content when I first checked the article. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:24, 27 November 2025 (UTC)
::::::Yes, I noticed the page on [[Special:NewPages]] and brought it in line with the more thoroughly checked version on the English Wikipedia. I didn't tag it for deletion like I did with [[Aldo Natoli]] because in this case the person is actually notable, but the article still contained false claims. The LTA page on the English Wikipedia is worth a read if you haven't already; Alec Smithson's favorite topics are either completely invented (such as the style of wine &quot;Bianco di Lierna&quot;), non-notable but made to look notable with false claims (like the soldier Gino Polli), or notable but still embellished (such as the village of [[Lierna]], which is not, in fact, a super-exclusive luxury destination for the multimillionaire jet set, and George Clooney's mansion is actually in the other town Bellagio, among other falsehoods). He also uses fake or irrelevant references in these articles to spoof people who only do cursory checks. As somebody on the Italian Wikipedia said, his claims are often hard to prove and he liberally embellishes facts that have a kernel of truth, so it's sometimes unavoidable to &quot;throw out a few babies with the oceans of dirty bathwater&quot;.

::::::(Machine translation): Ja, ek het die bladsy op [[Special:NewPages]] raakgesien en dit in lyn gebring met die meer deeglik nagegaan weergawe op die Engelse Wikipedia. Ek het dit nie vir verwydering gemerk soos ek met [[Aldo Natoli]] gedoen het nie, want in hierdie geval is die persoon eintlik noemenswaardig, maar die artikel bevat steeds valse bewerings. Die LTA-bladsy op die Engelse Wikipedia is die moeite werd om te lees as jy dit nog nie gedoen het nie; Alec Smithson se gunstelingonderwerpe is óf heeltemal uitgedink (soos die wynstyl &quot;Bianco di Lierna&quot;), nie-noemenswaardig, maar gemaak om noemenswaardig te lyk met valse bewerings (soos die soldaat Gino Polli), óf noemenswaardig, maar steeds verfraai (soos die dorpie [[Lierna]], wat nie eintlik 'n super-eksklusiewe luukse bestemming vir die multimiljoenêr-stralerstel is nie, en George Clooney se herehuis is eintlik in die ander dorp Bellagio, onder andere leuens). Hy gebruik ook vals of irrelevante verwysings in hierdie artikels om mense te bedrieg wat slegs vlugtige kontroles doen. Soos iemand op die Italiaanse Wikipedia gesê het, is sy bewerings dikwels moeilik om te bewys en hy verfraai feite wat 'n kern van waarheid het, so dit is soms onvermydelik om &quot;'n paar babas met die oseane van vuil badwater weg te gooi&quot;. [[Gebruiker:Passengerpigeon|Passengerpigeon]] ([[Gebruikerbespreking:Passengerpigeon|kontak]]) 14:05, 27 November 2025 (UTC)
:::::::Thanks, makes more sense now. And thanks again for supporting our wiki with regards to this LTA. We don't have that many resources to combat stuff like this, and appreciate the support. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 06:59, 8 Desember 2025 (UTC)
:::::::Alec Smithson has just created [[Antonio Rotta]], which is also about a genuinely notable topic and doesn’t need deleting. The article actually seems to be fine from what I can tell (machine translation clunkiness aside) because it looks like he copied the most recent English Wikipedia article, which was recently cleaned of falsehoods. However, keep an eye on it in case he comes back and adds the usual fluff. [[Gebruiker:Passengerpigeon|Passengerpigeon]] ([[Gebruikerbespreking:Passengerpigeon|kontak]]) 02:54, 30 Desember 2025 (UTC)

== Besoeke skakel op FB ==

{{ping|Rooiratel}}, ek het probeer om die skakel op ons FB te plaas: [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~user|monthly Besoeke] Die skakel gaan nie verby normal nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:16, 1 Augustus 2025 (UTC)

:Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek verstaan nie heeltemal die probleem nie. En ek het nie toegang na FB nie.
:Wat is die skakel op FB? Werk dit nog steeds op FB of nie?
:Is daar enige waarskuwing boodskap of soiets as jy die skakel probeer gebruik? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:46, 1 Augustus 2025 (UTC)
::Miskien is dit hierdie probleem : https://www.reddit.com/r/facebook/comments/1927nj6/facebook_no_longer_providing_a_clickable/
::Daar is 'n oplossing wat blykbaar werk in daai bespreking. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:49, 1 Augustus 2025 (UTC)
:::Dankie. Ek gaan nie nou nog karring daar nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:38, 1 Augustus 2025 (UTC)

== Uniondale-watermeul ==

Hallo. Hoekom het jy my wysiging teruggerol? Ek het dit verbeter vanaf 'n skakel na 'n aanhaling. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:45, 17 September 2025 (UTC)
:Ekskuus, sien jy het reggemaak. Mooi loop [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:05, 17 September 2025 (UTC)
::Geen probleem. Groete - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:48, 18 September 2025 (UTC)

== Versoek om die verwydering van herleidingsbladsye [[:Gebruiker:K175/Inligtingskas persoon/doc]] ==

Hallo, meneer @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]].... Vee asseblief herleidingsbladsye uit [[:Gebruiker:K175/Inligtingskas persoon/doc]] want daar is 'n herleiding na nie-bestaande bladsye. Dankie. [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2025-33459-08|&amp;#126;2025-33459-08]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2025-33459-08|talk]]) 02:30, 14 November 2025 (UTC)

:K175 is die ou gebruikersnaam van @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]]. Op beginsel karring ek nie rond op ander mense se gebruikersbladsye nie.
:@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] verwyder dit as jy wil. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:16, 14 November 2025 (UTC)

== Wheatstone brug ==

{{ping|Rooiratel}}, ek het bogenoemde met Wheatstonebrug versmelt. Sien of bogenoemde op Wikdata is en hanteer na jou mening asb. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:22, 24 November 2025 (UTC)

:Dankie @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] sal doen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:04, 25 November 2025 (UTC)

== Nov besoeke... ==

{{ping|Rooiratel}}, kan dit reg wees: [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~user*spider*automated|monthly Nov]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:57, 1 Desember 2025 (UTC)

== Isis Fashion Awards en Septimius Awards ==

Hallo Rooiratel, Wikipedia-moderator Daniuu het Hoyanova op 1 April 2025 geblokkeer. Hierdie besluit is heeltemal korrek.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Hoyanova
Omdat Hoyanova baie dinge verkeerd gedoen het en heeltemal wangedra het. Een van die dinge wat Hoyanova ook verkeerd gedoen het, was om hierdie bladsy te skep: https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Checklijst_langdurig_structureel_vandalisme/Glenn_Roggeman_%26_Jan-Willem_Breure

Herstel asseblief die Isis Fashion Awards en Septimius Awards bladsye.
https://en.wikipedia.org/wiki/Septimius_Awards
https://en.wikipedia.org/wiki/Isis_Fashion_Awards

([[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ([[Gebruikerbespreking:Stangoringa|kontak]]) 01:32, 30 Januarie 2026 (UTC))

:In my opinie behoort die artikels nie herskep te word nie, dit hoort nie in 'n ensiklopedie nie! Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 03:25, 30 Januarie 2026 (UTC)
::Hallo @[[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ek het die &quot;Septimius Awards&quot; en &quot;Isis Fashion Awards&quot; bladsye weereens geskrap omdat volgens jou skakel oor die LTA ondersoek is albei &quot;scam festivals&quot; en hoort nie op Wikipedia nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:29, 3 Februarie 2026 (UTC)

== Kontakblad ==

Hi Rooiratel! Aan die regterkant is die kontakblad-skakel dood. Dit wys na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wat sê &quot;Hierdie bladsy bestaan ​​nie.&quot; Dit is geskrap. Kan jy help asb? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 16:35, 14 Februarie 2026 (UTC)

:Ek dink nie die bladsy het ooit op afwiki bestaan nie. As jy wil kan jy die enwiki bladsy vertaal [[:en:Wikipedia:Contact_us]] of gebruik as 'n basis vir 'n afwiki kontakbladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:02, 15 Februarie 2026 (UTC)
::Eintlik sien ek daar is: [[Wikipedia:Kontak]]. Maar dit is nie gekoppel aan dieselfde wikidata item as die een op enwiki nie.
::Ek sal dit uitsorteer. (Ook die skakel wat na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wys, verander na die korrekte bladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:05, 15 Februarie 2026 (UTC)
:::{{Uitgevoer}} dankie @[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]]. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:23, 15 Februarie 2026 (UTC)
:::: Wie gaan info-af-at-wikimedia.org antwoord? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:37, 15 Februarie 2026 (UTC)
:::::Baie dankie! Ek het die kat in die hoenderhok gelos en verdwyn toe! Ek was gister bietjie van die lug af. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], hoe werk die Wiki stigting? Is Woordgenoot nog aktief? Groete. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 06:21, 16 Februarie 2026 (UTC)
::::::Geen idee nie. Miskien stuur die e-posadres 'n epos en sien of iemand dit antwoord. Dalk is daar so 'n e-posadres vir elke wiki wat deur wikimedia bestuur word. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:00, 16 Februarie 2026 (UTC)

== Krugerwildtuin ==

Hi Rowwe Ratel. 

Dankie vir jou werk aan die Krugerwildtuin se ruskampe. Ek het eers geskrik en gewonder waar is my kamplysies heen? Die sjabloon werk baie beter, nogmaals dankie. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:52, 25 Februarie 2026 (UTC)

:Hi @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] geen problem. Bly dinge is nou makliker. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:01, 26 Februarie 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30471712 --&gt;

==OWID interactive graphs==
{{owidslider
|start        = &lt;!-- defaults to most recent --&gt;
|list         = Template:OWID/Wine production#gallery
|location      = commons
|caption      =
|title        =
|language     =
|file         = [[File:Wine production, World, 2023 (cropped).svg|link=|thumb|upright=1.6|Wine production]]
|startingView = World
}}

Wondering if this is sufficient consensus to add OWID interactive graphs to AF WP?[https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026#Interaktiewe_OWID-grafieke]

They are live in about 10 languages. [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:OWID#Steps_to_activate_in_a_WP Here are instructions to install] and they are fully translatable. Once we have them running here we can finish all the need interface translation bits.

Best [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:11, 22 Julie 2026 (UTC)

:Hi Rooiratel. Ek het [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] by Wikimedia 2026 ontmoet. Hy het my vinnig die ''OWID interactive grahs''-funksie gewys, en ek is oortuig dat dit betekenisvolle waarde sal toevoeg tot ons Wikipedia. Ek steun dat dit by ons geïmplementeer word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:49, 22 Julie 2026 (UTC)
::Hi @[[Gebruiker:Doc James|Doc James]] the example looks really cool. I don't think there even needs to be consensus to add this to our wiki. If you are willing to do the work and add all the templates etc. then I will support you. Minor issues can be resolved as we go along. If there are any serious objections (which I can't understand why there would be) then worst case we roll back, but that is a highly unlikely scenario. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:33, 30 Julie 2026 (UTC)
:::We need a local interface admin to add the code [https://dag.wikipedia.org/wiki/MiidiyaWiki:Gadget-owidslider.js here] to [[MediaWiki:Gadget-owidslider.js]] 
:::And then add &lt;code&gt;owidslider [ResourceLoader|default|categories=Pages using gadget owidslider]|owidslider.js|owidslider.css&lt;/code&gt; to [[MediaWiki:Gadgets-definition]], which will create a [[mw:Template gadget]]:-) [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 19:10, 30 Julie 2026 (UTC)
::::Done, and done. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:52, 1 Augustus 2026 (UTC)
Excellent, can you translate this single SVG? https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 20:48, 2 Augustus 2026 (UTC)

:Also am needing this translated after the af heading https://mdwiki.org/wiki/MediaWiki:Gadget-owidslider.js
:Can you log onto MDWiki and than I can give you editing abilities to update it... [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 20:57, 2 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>h111m04ufo6q4gmckyf43de609j0n5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>BRICS</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130194</id>
    <revision>
      <id>2921349</id>
      <parentid>2860199</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:58:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31292" sha1="jzasgz4rxt5kc46cnvibm3sqzf2yoi8" xml:space="preserve">{| class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 20em; font-size: 90%; clear:right;&quot; cellspacing=&quot;5&quot;
!Die lidlande van die BRICS en hulle verteenwoordigers tydens spitsberade.
|-
|[[Lêer:Map of BRICS countries.svg|senter|300px|BRICS-lande]]
|-
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Brasilië}} (Federale Republiek Brasilië)&lt;br /&gt;President: [[Luiz Inácio Lula da Silva]]
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Rusland}} (Russiese Federasie)&lt;br /&gt;President: [[Wladimir Poetin]]&lt;br /&gt;Eerste minister: [[Michail Misjoestin]]
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Indië}} (Republiek Indië)&lt;br /&gt;President: [[Droupadi Murmu]]&lt;br /&gt;Eerste minister: [[Narendra Modi]]
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Volksrepubliek China}}&lt;br /&gt;President: [[Xi Jinping]]&lt;br /&gt;Eerste Minister: [[Li Qiang]]
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Suid-Afrika}} (Republiek van Suid-Afrika)&lt;br /&gt;President: [[Cyril Ramaphosa]]
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Egipte}} (Arabiese Republiek Egipte)&lt;br /&gt;President: [[Abdel Fattah el-Sisi]]&lt;br /&gt;Eerste minister: [[Moustafa Madbouly]]
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Ethiopië}} (Federale Demokratiese Republiek Ethiopië)&lt;br /&gt;President: [[Taye Atske Selassie]]&lt;br /&gt;Eerste minister: [[Abiy Ahmed]]
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Indonesië}} (Republiek Indonesië)&lt;br /&gt;President: [[Prabowo Subianto]]
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Iran}} (Islamitiese Republiek Iran)&lt;br /&gt;Opperleier: [[Ali Khamenei]]&lt;br /&gt;President: [[Masoud Pezeshkian]]
|- style=&quot;vertical-align: top; text-align: left;&quot;
| {{vlagland|Verenigde Arabiese Emirate}}&lt;br /&gt;President: [[Mohamed bin Zayed Al Nahyan]]&lt;br /&gt;Eerste minister: [[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]]
|}

'''BRICS''' is 'n interregeringsorganisasie bestaande uit tien ontluikende markte, hulle is [[Brasilië]], [[Rusland]], [[Indië]], die [[Volksrepubliek China]], [[Suid-Afrika]] (die oorspronklike lidlande waarvan dié [[akroniem]] ontleen is), [[Egipte]], [[Ethiopië]], [[Indonesië]], [[Iran]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate]]. Oorspronklik is die vier eersgenoemde lande as '''BRIC''' gegroepeer, met die aansluiting van Suid-Afrika in 2010. Al vyf BRICS-lande behoort tot die voorste nuut geïndustrialiseerde lande en is lidlande van die [[Groep van 20]].

== Samestelling ==
Die term &quot;BRIC&quot; is oorspronklik deur die Amerikaanse Beleggingsbank- en sekuriteitsverhandelingsmaatskappy [[Goldman Sachs]] omtrent einde 2001 vir die groot opkomende markte met 'n jaarlikse ekonomiese groei tussen vyf en tien persent, naamlik Brasilië, Rusland, Indië en die Volksrepubliek China, gebruik.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.goldmansachs.com/our-thinking/archive/building-better.html |title=Building Better Global Economic BRICs |publisher=[[Goldman Sachs]] |author=Jim O' Neill |date=2001 |accessdate=11 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160711032946/https://www.goldmansachs.com/our-thinking/archive/building-better.html |archive-date=11 Julie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sedert 2009 vergader die vier lande jaarliks vir ekonomiese en politieke ooreenkomste,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8102216.stm |title=First summit for emerging giants |publisher=[[BBC]] |date=16 Junie 2009 |accessdate=6 September 2024}}&lt;/ref&gt; sedert 2010 is Suid-Afrika 'n volle lid van die BRICS.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.foreignpolicyjournal.com/2011/01/21/bric-becomes-brics-changes-on-the-geopolitical-chessboard/2/ |title=BRIC Becomes BRICS: Changes on the Geopolitical Chessboard |publisher=Foreign Policy Journal |author=Antonio Graceffo |date=21 Januarie 2011 |accessdate=6 September 2024}}&lt;/ref&gt;

Die BRICS is weens hul groeiende ekonomie, groot bevolkings, groot [[oppervlakte]]s en ryk hulpbronne baie belangrik vir die wêreldekonomie. Rusland is met 'n oppervlakte van 17&amp;nbsp;098&amp;nbsp;246&amp;nbsp;km² by verre die grootste land ter wêreld, die Volksrepubliek China is met 'n bevolking van 1&amp;nbsp;403&amp;nbsp;500&amp;nbsp;365 in 2016 die wêreld se mees bevolkte land, gevolg deur Indië se 1&amp;nbsp;324&amp;nbsp;171&amp;nbsp;354 in 2016. Brasilië is volgens oppervlakte sowel bevolking die wêreld se vyfde grootste land.

Die vyf BRICS-lande vorm die leidende lande in hul streke: Brasilië in [[Latyns-Amerika|Latyns-]] en [[Suid-Amerika]], Rusland in [[Oos-Europa]] en [[Noord-Asië]], Indië in [[Suid-Asië]], die Volksrepubliek China in [[Oos-Asië]] en Suid-Afrika in [[Afrika]].

== Doelwitte en ekonomiese agtergrond ==
Die doelwitte van die BRICS-lande sluit in die wedersydse ondersteuning in ekonomiese en politiese kwessies asook die oprigting van eie internasionale instellings vir wedersydse beleggings, soos die Nuwe Ontwikkelingsbank.

Sedert die middel-2010's word die ekonomieë van die vyf BRICS-lede deur krisisse en dalende groei gekenmerk. As gevolg van die [[Krim]]-anneksasie deur Rusland is die Russiese ekonomie deur die [[Europese Unie]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] aan sanksies onderwerp. Brasilië en Suid-Afrika moet met wydverspreide [[korrupsie]] en min ekonomiese groei veg. Net die Volksrepubliek China en Indië toon sedert baie jare 'n konstante ekonomiese groei van meer as vyf persent per jaar.

== Uitbreiding met vyf nuwe lede ==
[[Lêer:BRICS24Auguastus2023.jpg|duimnael|BRICS-leiers op 24 Augustus tydens aankondiging van die uitbreiding]]
Op 24 Augustus 2023, tydens die 15de BRICS-beraad, het die Suid-Afrikaanse president [[Cyril Ramaphosa]] aangekondig dat [[Argentinië]], [[Egipte]], [[Ethiopië]], [[Iran]], [[Saoedi-Arabië]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate]] deur die huidige lede genooi is om by die blok aan te sluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/news/world/africa/brics-2023-summit-new-members-saudi-uae-iran-b2398553.html |title=BRICS Countries Agree Historic Expansion as Six New Countries Invited to Join |publisher=The Independent |author=Sharma Shweta |date=24 Augustus 2023 |accessdate=6 September 2024}}&lt;/ref&gt; Volle lidmaatskap het op 1 Januarie 2024 in werking tree.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.barrons.com/news/brics-to-admit-six-new-members-next-year-ace03810 |title=BRICS To Admit Six New Members Next Year |publisher=Barrons |date=24 Augustus 2023 |accessdate=6 September 2024}}&lt;/ref&gt;

Die doel van hierdie uitbreiding word voorgehou as deel van die plan om 'n &quot;multipolêre&quot; wêreldorde te bou wat gewig gee aan tot dusver gedempte stemme van die [[Globale Suide en Globale Noorde|Globale Suide]] en hulle na die sentrum van die wêreldagenda te bring.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.aljazeera.com/economy/2023/8/24/saudi-arabia-iran-to-join-brics-as-grouping-admits-six-new-members |title=Saudi Arabia, Iran among six nations invited to join BRICS |publisher=[[Al Jazeera]] |date=24 Augustus 2023 |accessdate=6 September 2024}}&lt;/ref&gt; Op 30 Desember 2023 het die nuwe Argentynse regering egter aan dié land se aansoekproses onttrek en die uitnodiging vir aansluiting van die hand gewys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-11-30/argentina-won-t-join-the-brics-bloc-under-milei-adviser-says?srnd=politics-vp |title=Argentina Won't Join the BRICS Bloc Under Milei, Adviser Says |publisher=Bloomberg |date=30 November 2023 |accessdate=6 September 2024}}&lt;/ref&gt; Saoedi-Arabië het ook nie op 1 Januarie 2024 amptelik by BRICS aangesluit nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/world/saudi-arabia-has-not-yet-joined-brics-saudi-official-source-2024-02-01/ |title=Saudi Arabia has not yet joined BRICS – Saudi official source |publisher=[[Reuters]] |date=1 Februarie 2024 |accessdate=30 November 2023}}&lt;/ref&gt;
== Vennootlande ==
Op 18 Januarie 2025 het [[Nigerië]] die negende BRICS-vennoot geword ná [[Belarus]], [[Bolivië]], [[Kasakstan]], [[Kuba]], [[Maleisië]], [[Oesbekistan]], [[Thailand]] en [[Uganda]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.africanews.com/2025/01/18/nigeria-becomes-the-ninth-brics-partner-country/ |title=Nigeria becomes the ninth BRICS partner country |publisher=Africanews |date=18 Januarie 2025 |accessdate=18 Januarie 2025}}&lt;/ref&gt;

== Spitsberade ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! No. !! Datum(s) !! Gasland !! Gasheer !! Plek !! Notas
|-
| 1ste || 16 Junie 2009 || {{vlagland|Rusland}} || [[Dmitri Medwedef]] || [[Jekaterinburg]] ||
|-
| 2de || 15 April 2010 || {{vlagland|Brasilië}} || [[Luiz Inácio Lula da Silva]] || [[Brasília]] || &lt;small&gt;Gaste: [[Jacob Zuma]] ([[President van Suid-Afrika]]) en [[Riyad al-Maliki]] ([[Staat Palestina|Palestina]] se Minister van Buitelandse Sake)&lt;/small&gt;
|-
| 3de || 14 April 2011 || {{vlagland|Volksrepubliek China}} || [[Hu Jintao]] || [[Sanya]] || &lt;small&gt;Eerste spitsberaad met Suid-Afrika ingesluit by die oorspronklike BRIC-lande.&lt;/small&gt;
|-
| 4de || 29 Maart 2012 || {{vlagland|Indië}} || [[Manmohan Singh]] || [[Nieu-Delhi]] || &lt;small&gt;Die BRICS-kabel kondig 'n [[optiese vesel]] ondersese kommunikasiekabel-stelsel vir telekommunikasie tussen die BRICS-lande aan.&lt;/small&gt;
|-
| 5de || 26–27 Maart 2013 || {{vlagland|Suid-Afrika}} || [[Jacob Zuma]] || [[Durban]] ||
|-
| 6de || 14–17 Julie 2014 || {{vlagland|Brasilië}} || [[Dilma Rousseff]] || [[Fortaleza]]&lt;ref&gt;{{pt}} {{cite web |url=http://www.postwesternworld.com/2013/07/04/a-cupula-de-durban-e-o-futuro-dos-brics/|title=A Cúpula de Durban e o futuro dos BRICS|publisher=Post-Western World|date=4 Julie 2013|accessdate=30 Desember 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Brasília]] || &lt;small&gt;Ooreenkomste vir die Nuwe Ontwikkelingsbank en die Voorwaardelike Reserweraad onderteken.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Gaste: Leiers van die [[Unie van Suid-Amerikaanse Nasies]] (UNASUR)&lt;/small&gt;&lt;ref name=UNASUR&gt;{{es}} {{cite web |title=Los líderes del BRICS, Unasur, Cuba, México y Costa Rica se citan en Brasilia |url=https://www.lavanguardia.com/economia/20140715/54411930114/los-lideres-del-brics-unasur-cuba-mexico-y-costa-rica-se-citan-en-brasilia.html |website=LaVanguardia.com |publisher=LaVanguardia |date=15 Julie 2014 |accessdate=6 September 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=invitation2&gt;{{en}} {{cite web |title=BRICS summit: PM Modi to leave for Brazil tomorrow, will seek reforms |url=https://www.hindustantimes.com/india/brics-summit-pm-modi-leaves-for-brazil-also-to-meet-latin-leaders/story-QtmlC29ywDmvlitUJITJsO.html |publisher=Hindustan Times |date=13 Julie 2014 |accessdate=6 September 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
| 7de || 8–9 Julie 2015 || {{vlagland|Rusland}}  || [[Wladimir Poetin]] || [[Oefa]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://ufacity.info/eng/press/news/117306.html |title=Ufa to host SCO and BRICS summits in 2015 |publisher=UfaCity.info |date=9 Augustus 2012 |accessdate=30 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011115124/http://ufacity.info/eng/press/news/117306.html |archive-date=11 Oktober 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; || &lt;small&gt;Gemeenskaplike beraad met SCO-EEU&lt;/small&gt;
|-
| 8ste || 15–16 Oktober 2016 || {{vlagland|Indië}} || [[Narendra Modi]] || [[Benaulim]] || &lt;small&gt;Gemeenskaplike beraad met BIMSTEC&lt;/small&gt;
|-
| 9de || 3–5 September 2017 || {{vlagland|Volksrepubliek China}} || [[Xi Jinping]] || [[Xiamen]] || &lt;small&gt;Gemeenskaplike beraad met EMDCD&lt;/small&gt;
|-
| 10de || 3–5 September 2018 || {{vlagland|Suid-Afrika}} || [[Cyril Ramaphosa]] || [[Johannesburg]] ||
|-
| 11de || 13–14 November 2019 || {{vlagland|Brasilië}} || [[Luiz Inácio Lula da Silva]] || [[Brasília]] ||
|-
| 12de || 17 November 2020 || {{vlagland|Rusland}} || [[Wladimir Poetin]] || [[Sint Petersburg]] ||&lt;small&gt;Videokonferensie&lt;/small&gt;
|-
| 13de || 9 September 2021 || {{vlagland|Indië}} || [[Narendra Modi]] || [[Nieu-Delhi]] || &lt;small&gt;Videokonferensie&lt;/small&gt;
|-
| 14de || 23 Junie 2022 || {{vlagland|Volksrepubliek China}} || [[Xi Jinping]] || [[Beijing]] || &lt;small&gt;Videokonferensie&lt;/small&gt;
|-
| 15de || 22–24 Augustus 2023 || {{vlagland|Suid-Afrika}} || [[Cyril Ramaphosa]] || [[Johannesburg]] || &lt;small&gt;Ses lande, naamlik [[Argentinië]], [[Egipte]], [[Ethiopië]], [[Iran]], [[Saoedi-Arabië]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate]] word genooi om in Januarie 2024 ook lede van BRICS te word. Op 29 Desember 2023 het die regering van Argentinië 'n brief aan alle BRICS-leiers gestuur waarin hulle die uitnodiging om by die blok aan te sluit amptelik van die hand gewys het.&lt;ref name=&quot;Argentinanot2&quot;&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/politica/el-gobierno-de-javier-milei-oficializo-que-la-argentina-no-entrara-a-los-brics-nid29122023/ |title=El gobierno de Javier Milei oficializó que la Argentina no entrará a los Brics |publisher=La Nación |accessdate=29 Desember 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231229134619/https://www.lanacion.com.ar/politica/el-gobierno-de-javier-milei-oficializo-que-la-argentina-no-entrara-a-los-brics-nid29122023/ |archive-date=29 Desember 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Saoedi-Arabië het nog nie sy aanvaarding van lidmaatskap bevestig nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/world/saudi-arabia-has-not-yet-joined-brics-saudi-official-source-2024-02-01/ |title=Saudi Arabia has not yet joined BRICS – Saudi official source |publisher=[[Reuters]] |accessdate=12 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240212204323/https://www.reuters.com/world/saudi-arabia-has-not-yet-joined-brics-saudi-official-source-2024-02-01/ |archive-date=12 Februarie 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|-
| 16de || 22–24 Oktober 2024 || {{vlagland|Rusland}} || [[Wladimir Poetin]]|| [[Kazan]] || &lt;ref&gt;{{ru}} {{cite web |url=https://tass.ru/interviews/20149675 |title=Юрий Ушаков: БРИКС на деле выражает интересы мирового большинства |publisher=TASS |author=Jekaterina Korostowtsewa |date=5 Maart 2024 |accessdate=5 Maart 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== Moontlike lede ==
Die volgende lande het óf belangstelling uitgespreek om by BRICS aan te sluit óf het reeds aansoek gedoen om lidmaatskap:

{|style=&quot; border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;&quot;
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
|
'''Afrika'''
* {{vlagland|Algerië}}&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Angola}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://clubofmozambique.com/news/angola-foreign-minister-warns-of-challenges-to-join-brics/ |title=Angola: Foreign minister warns of challenges to join BRICS |date=Junie 2023 |accessdate=7 Julie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162606/https://clubofmozambique.com/news/angola-foreign-minister-warns-of-challenges-to-join-brics/ |archive-date=7 Julie 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Burkina Faso}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://tass.com/world/1846853 |title=Burkina Faso's PM lobbies for country's membership in BRICS |date=September 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/274436780/congo-keen-on-joining-brics-president |title=Congo keen on joining BRICS: President |date=Junie 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Ekwatoriaal-Guinee}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://tass.com/world/1848345 |date=September 2024 |title=Equatorial Guinea counts on Russia's support for its BRICS accession bid — president}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Ghana}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.myjoyonline.com/akufo-addo-exploring-feasibility-of-ghana-joining-brics/ |title=Akufo-Addo exploring feasibility of Ghana joining BRICS |date=Augustus 2023}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Kameroen}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cameroon-concord.com/category-blog-layout-02/cameroon-applies-to-join-brics-economic-bloc |title=Cameroon Applies to Join BRICS Economic Bloc |date=April 2024 |access-date=25 Oktober 2024 |archive-date= 1 Mei 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240501124408/https://www.cameroon-concord.com/category-blog-layout-02/cameroon-applies-to-join-brics-economic-bloc |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Libië}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://libyareview.com/45977/economy-minister-libya-ready-to-join-brics/ |title=Economy Minister: Libya Ready to Join BRICS |date=11 Julie 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Mali}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://see.news/mali-expresses-interest-in-joining-brics-soon |title=Mali Expresses Interest in Joining BRICS Soon |date=Oktober 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Nigerië}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://africa.businessinsider.com/local/markets/nigeria-intends-to-join-brics-with-or-without-pressure-from-the-west/6r85y6l |title=Nigeria intends to join BRICS with or without pressure from the West |date=Maart 2024 |accessdate=30 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730013035/https://africa.businessinsider.com/local/markets/nigeria-intends-to-join-brics-with-or-without-pressure-from-the-west/6r85y6l |archive-date=30 Julie 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Republiek die Kongo}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://thepressunited.com/updates/central-african-country-seeks-brics-membership/ |title=Central African country seeks BRICS membership |date=Augustus 2023}}&lt;/ref&gt;
* {{Vlagland|Senegal}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://ze-africanews.com/en/emerging-countries-senegal-wants-to-integrate-the-brics/ |title=Senegal wants to integrate the Brics |date=Augustus 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
|valign=&quot;top&quot;|
* {{Vlagland|Sentraal-Afrikaanse Republiek}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nan.media/en/central-africa-we-want-to-join-brics/ |title=Central Africa: We want to join BRICS |date=Desember 2023}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Soedan}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://infobrics.org/post/5301 |title=Deputy Minister of Finance: Sudan Intends to Join the BRICS Group |date=Augustus 2015}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Suid-Soedan}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://tass.com/world/1704791 |title=Envoy highlights South Sudan's interest in joining BRICS |date=November 2023}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Tunisië}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://english.aawsat.com/home/article/4262281/tunisia-plans-join-brics-nations |title=Tunisia Plans to Join BRICS Nations |date=April 2023 |accessdate=30 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730013629/https://english.aawsat.com/home/article/4262281/tunisia-plans-join-brics-nations |archive-date=30 Julie 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Uganda}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://ugandaradionetwork.net/story/brics-is-a-breath-of-fresh-air-for-africa-museveni |title=BRICS is a Breath of Fresh Air for Africa – Museveni |date= Augustus 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Zimbabwe}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thezimbabwemail.com/zimbabwe/zimbabwe-expresses-readiness-to-join-brics-alliance/ |title=Zimbabwe Expresses Readiness to Join BRICS Alliance |date=Junie 2024 |access-date=25 Oktober 2024 |archive-date=14 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714104143/https://www.thezimbabwemail.com/zimbabwe/zimbabwe-expresses-readiness-to-join-brics-alliance/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
'''Amerikas'''
* {{vlagland|Bolivia}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://en.mercopress.com/2023/08/28/brics-is-the-future-bolivian-fm-says |title=BRICS is the future, Bolivian FM says |date=Augustus 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Colombia}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://colombiaone.com/2024/04/18/colombia-brics/ |title=Colombia Intends to Join BRICS as Soon as Possible |date=April 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|El Salvador}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://socialbites.ca/politics/620631.html |title=El Salvador could apply to accept them into BRICS |date=Julie 2024 |access-date=25 Oktober 2024 |archive-date=30 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130192820/https://socialbites.ca/politics/620631.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Kuba}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cubaheadlines.com/articles/283474 |title=Cuban Government Shows Interest in Joining BRICS |date=Junie 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Nicaragua}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://infobrics.org/post/41535/ |title=Nicaragua in Negotiations to Join BRICS |date=Junie 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Peru}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://pluralia.forumverona.com/en/news/peru-china-discuss-economic-cooperation-brics/ |title=Peru &amp; China Discuss Economic Cooperation, BRICS |date=Junie 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Venezuela}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/274402576/venezuela-re-its-desire-to-join-brics |title=Venezuela renews its desire to join BRICS |date=Junie 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
|valign=&quot;top&quot;|
'''Asië'''
* {{Vlagland|Afghanistan}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://silkroad2021.org/index-352.html |title=Afghanistan And The Potential For BRICS Membership |date=Junie 2023 |access-date=25 Oktober 2024 |archive-date=27 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127082529/http://silkroad2021.org/index-352.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Azerbeidjan}}&lt;ref name=&quot;d257&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.dailysabah.com/business/azerbaijan-applies-for-brics-membership/news |title=Azerbaijan Formally Applies to Join BRICS, Foreign Ministry Says |publisher=Daily Sabah |author=Zulfugar Agayev |date=20 Augustus 2024 |accessdate=20 Augustus 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Bahrein}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bna.bh/en/DelegatedbyHRHtheCrownPrinceandPrimeMinisterForeignMinisterattendsBRICSSummit.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2BDoKvuIIvEuMNjSehtVvlTt8%3D |title=Delegated by HRH the Crown Prince and Prime Minister, Foreign Minister attends BRICS Summit |publisher=Bahrain News Agency |date=24 Augustus 2023 |accessdate=3 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240203211302/https://www.bna.bh/en/DelegatedbyHRHtheCrownPrinceandPrimeMinisterForeignMinisterattendsBRICSSummit.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2BDoKvuIIvEuMNjSehtVvlTt8%3D |archive-date=3 Februarie 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Bangladesj}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/bangladesh-seeks-indias-support-join-brics-under-any-format-hasan-881796 |title=Bangladesh seeks India's support to join BRICS under any format: Hasan |date=Junie 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Irak}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://iraqidinarchat.net/al-sudani-iraq-hopes-to-join-the-brics-group/ |title=Al-Sudani: Iraq hopes to join the BRICS group |date=Oktober 2023}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Jemen}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sott.net/article/493066-The-Yemen-Russia-riddle |title=The Yemen–Russia riddle |date=Julie 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Kasakstan}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://astanatimes.com/2023/06/kazakhstan-seeks-to-join-brics-and-enhance-trade-and-economic-cooperation/ |title=Kazakhstan Seeks to Join BRICS and Enhance Trade and Economic Cooperation |publisher=Astana Times |author=Dana Omirgazy |date=5 Junie 2023 |accessdate=4 Julie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704072628/https://astanatimes.com/2023/06/kazakhstan-seeks-to-join-brics-and-enhance-trade-and-economic-cooperation/ |archive-date=4 Julie 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Koeweit}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20230815-south-africa-8-arab-countries-request-to-join-brics/ |title=South Africa: 8 Arab countries request to join BRICS |date=Augustus 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Laos}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.vientianetimes.org.la/freefreenews/freecontent_238_Following_y23.php |title=Laos Intends to Join BRICS |date=Desember 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Maleisië}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/07/29/malaysia-applies-to-join-brics-boost-ties-with-russia |title=Malaysia applies to join BRICS, boost ties with Russia |publisher=The Star |accessdate=30 Julie 2024}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Mianmar}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-junta-eyeing-brics-membership-as-sanctions-bite.html |title=Myanmar Junta Eyeing BRICS Membership as Sanctions Bite |publisher=The Irrawaddy |date=6 September 2023|accessdate=16 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916112413/https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-junta-eyeing-brics-membership-as-sanctions-bite.html |archive-date=16 September 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Noord-Korea}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://bgtvnetwork.com/news/editorial-and-opinions/10896/north-korea-signals-to-join-brics/ |title=North Korea Signals to Join BRICS |publisher=BRICS Global Television Network |author=Khaka Ngcofe |accessdate=23 Oktober 2024 |archive-date= 3 Oktober 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241003125852/https://bgtvnetwork.com/news/editorial-and-opinions/10896/north-korea-signals-to-join-brics/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|valign=&quot;top&quot;|
* {{vlagland|Oesbekistan}}&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Pakistan}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/24/pakistan-seeks-brics-membership-despite-india-roadblock |title=Pakistan seeks BRICS membership, despite India roadblock |publisher=Al Jazeera |author=Abid Hussain |accessdate=10 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240110023645/https://www.aljazeera.com/news/2023/11/24/pakistan-seeks-brics-membership-despite-india-roadblock |archive-date=10 Januarie 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Saoedi-Arabië}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2024/02/01/Saudi-Arabia-has-not-yet-joined-BRICS-Saudi-official-source |title=Saudi Arabia not yet responded to BRICS invitation, Saudi official source says |date=Januarie 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Sri Lanka}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://colombogazette.com/2024/05/21/sri-lanka-joins-list-of-countries-eyeing-brics-membership-this-year/ |title=Sri Lanka joins list of countries eyeing BRICS membership this year |date=Mei 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Staat Palestina}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2023/8/28/palestines-betting-on-brics-but-is-brics-betting-on-palestine |title=Is BRICS really the lifeline Palestine needs? |date=Augustus 2023}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Sirië}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://tass.com/world/1852483 |title=Syria applied for BRICS membership, country's ambassador to Russia says |date=Oktober 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Thailand}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2800989/cabinet-approves-brics-membership-bid |title=Cabinet approves Brics membership bid |date=Mei 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Viëtnam}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://infobrics.org/post/41048/ |title=Vietnam Explores Possibility of BRICS Membership |date=April 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
'''Europa'''
* {{vlagland|Belarus}}&lt;ref name=&quot;Belarus says it has applied to join BRICS club - Russian RIA agency&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/world/europe/belarus-says-it-has-applied-join-brics-club-russian-ria-agency-2023-07-25/ |title=Belarus says it has applied to join BRICS club, RIA reports |publisher=Reuters |author=Kevin Liffey |editor=Angus MacSwan |date=25 Julie 2023 |accessdate=26 Julie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230726104908/https://www.reuters.com/world/europe/belarus-says-it-has-applied-join-brics-club-russian-ria-agency-2023-07-25/ |archive-date=26 Julie 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
* {{vlagland|Serwië}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://tass.com/world/1855615 |title=Serbia views BRICS membership as alternative to EU — deputy PM |date=Oktober 2024}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Turkye}}&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.dailysabah.com/politics/diplomacy/turkiye-applies-for-brics-membership-in-push-for-new-alliances |title=Türkiye applies for BRICS membership in push for new alliances |date=September 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
|}
&lt;small&gt;1 – Amptelik aansoek gedoen om lidmaatskap&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
&lt;small&gt;2 – Amptelik genooi om as 'n lidstaat aan te sluit, maar moet nog 'n formele besluit neem&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
&lt;small&gt;3 – Amptelik genooi om as 'n vennootstaat aan te sluit&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.brasildefato.com.br/2024/10/24/brics-approves-cuba-bolivia-and-11-other-countries-as-partner-states |title=BRICS approves Cuba, Bolivia, and 11 other countries as 'partner states' |date=Oktober 2024}}&lt;/ref&gt;

== Hedendaagse BRICS-leiers ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=&quot;120px&quot;&gt;
Lêer:Alberto Fernández y Luiz Inácio Lula da Silva en São Paulo 2022 (3) (cropped).jpg|'''{{vlagland|Brasilië}}'''&lt;br /&gt;[[Luiz Inácio Lula da Silva]], President&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Hoof van staat en regering)&lt;/small&gt;
Lêer:Putin with flag of Russia.jpg|'''{{vlagland|Rusland}}'''&lt;br /&gt;[[Wladimir Poetin]], President&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Staatshoof)&lt;/small&gt;
Lêer:PM Modi Portrait(cropped).jpg|'''{{vlagland|Indië}}'''&lt;br /&gt;[[Narendra Modi]], Eerste&amp;nbsp;minister&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Regeringshoof)&lt;/small&gt;
Lêer:Xi Jinping 2016.jpg|'''{{vlagland|Volksrepubliek China}}'''&lt;br /&gt;[[Xi Jinping]], President&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Staatshoof)&lt;br /&gt;(Sekretaris-generaal ''as de facto'' leier sedert 15 November 2012)&lt;/small&gt;
Lêer:Prime Minister Sunak met with President Ramaphosa of South Africa in Number 10 - 2022 (cropped).jpg|'''{{vlagland|Suid-Afrika}}'''&lt;br /&gt;[[Cyril Ramaphosa]], [[President van Suid-Afrika|President]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Hoof van staat en regering)&lt;/small&gt;
Lêer:Abdel Fattah el-Sisi (2) - 2023.jpg|'''{{vlagland|Egipte}}'''&lt;br /&gt;[[Abdel Fattah el-Sisi]], President&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Staatshoof)&lt;/small&gt;
Lêer:Sahle-Work Zewde in 2016.jpg|'''{{vlagland|Ethiopië}}'''&lt;br /&gt;[[Taye Atske Selassie]], President&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Staatshoof)&lt;/small&gt;
Lêer:Prabowo Subianto 2024 official portrait.jpg|'''{{vlagland|Indonesië}}'''&lt;br /&gt;[[Prabowo Subianto]], President&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Staatshoof)&lt;/small&gt;
Lêer:Masoud Pezeshkian 2024 (A) (cropped).jpg|'''{{vlagland|Iran}}'''&lt;br /&gt;[[Masoud Pezeshkian]], President&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Regeringshoof)&lt;/small&gt;
Lêer:Mohamed bin Zayed Al Nahyan.jpg|'''{{vlagland|Verenigde Arabiese Emirate}}'''&lt;br /&gt;[[Mohammed bin Zayed Al Nahyan]], President&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Staatshoof)&lt;/small&gt;
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Groep van Agt]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|BRICS countries|BRICS}}
* {{en}} {{hi}} {{pt}} {{ru}} {{zh}} [https://infobrics.org/ Amptelike webwerf]
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/BRICS|title=BRICS|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=9 Januarie 2025}}

{{BRICS}}
{{Internasionale betrekkinge}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Buitelandse beleid van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Ekonomie van Brasilië]]
[[Kategorie:Egipte]]
[[Kategorie:Ethiopië]]
[[Kategorie:Ekonomie van die Volksrepubliek China]]
[[Kategorie:Ekonomie van Indië]]
[[Kategorie:Ekonomie van Iran]]
[[Kategorie:Ekonomie van Rusland]]
[[Kategorie:Ekonomie van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Indonesië]]
[[Kategorie:Internasionale ekonomiese organisasies]]
[[Kategorie:Verenigde Arabiese Emirate]]</text>
      <sha1>jzasgz4rxt5kc46cnvibm3sqzf2yoi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suurkaree</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131968</id>
    <revision>
      <id>2921456</id>
      <parentid>2736791</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:19:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1808" sha1="3cmpt8suj17wit3v0mgvvnojoqebrga" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| name = Suurkaree
| image =
| taxon = Searsia ciliata
| authority = ([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult.), A.J.Mill. (2001)
| synonyms = * ''Rhus ciliata'' &lt;small&gt;Licht. ex Schult.&lt;/small&gt;
* ''Rhus concinna'' &lt;small&gt;[[William John Burchell|Burch.]]&lt;/small&gt;
* Toxicodendron ciliatum'' &lt;small&gt;(Licht. ex Schult.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
Die '''suurkaree''' (''Searsia ciliata''), voorheen ''Rhus ciliata'', is 'n [[struik]] of [[boom]] wat hoort tot die [[genus]] ''[[Searsia]]''. Die [[spesie]] is [[inheems]] in 
[[Griekwaland-Wes]], [[Vrystaat]], [[Namibië]], [[Lesotho]] en [[Botswana]]. Die boom word wat tot 4&amp;nbsp;m hoog. Die blare is geurig en goeie veevoer. 

In Engels staan die boom bekend as die ''Sour Karee''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.fruitipedia.com/sour_karee%20Rhus%20ciliata.htm |title=argiefkopie |access-date=30 Januarie 2018 |archive-date= 5 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405212400/http://www.fruitipedia.com/sour_karee%20Rhus%20ciliata.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die boom se FSA-nommer is 381.&lt;ref&gt;https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Bronne ==
* [[Eric Rosenthal|Rosenthal, Eric]]. 1967. ''[[Ensiklopedie van Suidelike Afrika]]''
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=5522-25 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:20002584-1 Plants of the WOrld Online]

== Eksterne skakels ==
* {{Wikt-inlyn|suurkaree}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Searsia|ciliata]]
[[Kategorie:Bome van Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>3cmpt8suj17wit3v0mgvvnojoqebrga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aust-Agder</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134192</id>
    <revision>
      <id>2921340</id>
      <parentid>2486698</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1869" sha1="kezlfhvjqbljknxq8euvba0mn20hl1w" xml:space="preserve">{{Databoks}}
[[Beeld:Aust-Agder_våpen.svg|duimnael|Wapen van Aust-Agder]]

'''Aust-Agder''' is een van 18 [[Noorweë|Noorse]] provinsies (''fylke''). Dit grens aan die [[Telemark]], [[Rogaland]], en [[Vest-Agder]] provinsies. Dit het 'n oppervlak van 9,212 vierkante kilometers. Die administratiewe sentrum van die land is die dorp van [[Arendal]].

In [[2017]] het die [[Parlement van Noorweë]] besluit om Aust-Agder en Vest-Agder saam te smelt in een groot provinsie met die naam Agder, effektief vanaf [[1 Januarie]] [[2020]].&lt;ref name=&quot;ref1&quot; /&gt;

== Populasie ==
Sedert die sensus van [[1769]], het Aust-Agder 'n bestendige bevolkingsgroei ervaar: van 29,633 tot 79,927 in [[1900]], en tot 102,848 in [[2001]]. Daar was beduidende emigrasie na die [[Verenigde State]] in die 19de eeu en vroeë 20ste eeu. In 2002, was daar 102,945 inwoonders, wat 2.2% van die totale bevolking in Noorweë is. &lt;ref name=&quot;pop_stat&quot; /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{no}} [https://www.agderfk.no/om-sammenslaingen/ Agder fylkeskommune] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180107061623/https://www.agderfk.no/om-sammenslaingen/ |date= 7 Januarie 2018 }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;pop_stat&quot;&gt;{{Cite web |url=http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&amp;nvl=true&amp;PLanguage=0&amp;tilside=selecttable/hovedtabellHjem.asp&amp;KortnavnWeb=folkfram |title=bevolkingsstatistiek |access-date=26 Mei 2012 |archive-date=23 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023110552/http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&amp;nvl=true&amp;PLanguage=0&amp;tilside=selecttable%2FhovedtabellHjem.asp&amp;KortnavnWeb=folkfram |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}

== Eksterne skakels ==
* {{Commonskat-inlyn|Aust-Agder}}

{{Noorweë-saadjie}}
{{Provinsies van Noorweë}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Agder]]
[[Kategorie:Vorige provinsies van Noorweë]]</text>
      <sha1>kezlfhvjqbljknxq8euvba0mn20hl1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aurelianus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137195</id>
    <revision>
      <id>2921339</id>
      <parentid>2849422</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4004" sha1="ka2uqogzdvja0qwswkv0t10mreyp6tp" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Lucius Domitius Aurelianus
|kleur = #ccf
|titel = Keiser van die Romeinse Ryk
|beeld = 5305 - Brescia - S. Giulia - Ritratto di Claudio II il Gotico - Foto Giovanni Dall'Orto, 25 Giu 2011 (cropped).jpg
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Borsbeeld van Aurelianus (of Claudius II?).
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = Regeer
|1 = 270 -275 
|2= [[Quintillus]]
|opskrif2 = Voorganger
|3 = Tacitus
|opskrif3 = Opvolger
}}

'''Lucius Domitius Aurelianus''' was [[270]]-[[275]] keiser van die [[Romeinse Ryk]]. 

Hoewel hy net vyf jaar geregeer het, het hy 'n belangrike rol gespeel in die hereniging van die ryk en die beeindiging van wat die [[Krisis van die Derde Eeu|krisis van die derde eeu]] genoem word.

== Bronne ==
Uit sy eie tyd is ongelukkig min oor hom bekend. Aurelius Victor Eutropius en die ''Historia Augusta'', wat taamlik onbetroubaar is, stam van 'n eeu later. Daarnaas is Zosimus (5de-6de eeu) en Zonaras (11de-12de) belangrike Bisantynse bronne.

== Soldaat ==
Aurelianus is waarskynlik 9 September 214 of 215 in Sirmium of Dacia ripensis op die Balkanskiereiland gebore. Hy was van taamlik lae afkoms, maar het in die Romeinse leër 'n loopbaan gehad. 

Hy word as militêre tribuun in [[Mainz|Moguntiacum]] geleër by die Sesde Legio Gallicana en in 254-258 help hy in Gallië om 'n inval van die Franke te onderdruk. Hy raak bekend om sy hardheid en  genadeloosheid. Sy rol onder [[Gallienus]] is nie duidelik nie, maar Vopiscus skryf dat Aurelianus onder Claudius omtrent 267-269 teen die Gote en Heruli optree en die opperbevel kry.&lt;ref name=&quot;White&quot;&gt;The Roman Emperor Aurelian: Restorer of the World, {{Outeur|John F White}}, Pen and Sword, 2015, {{ISBN|1473844770}}, {{ISBN|9781473844773}}&lt;/ref&gt;

== Keiser ==
[[Lêer:Map_of_Ancient_Rome_271_AD.svg|duimnael|Die verdeelde ryk in 271|links]]
Keiser [[Claudius II]] het in September 270 van die pes gesterf en sy broer [[Quintillus]] het geprobeer om hom op te volg. Die soldate van [[Sirmium]] het in opstand gekom en pleks van hom Aurelianus as keiser uitgeroep. Aurelianus het Quintillus verslaan. Die omstandighede van Quintillus se dood is nie duidelik nie. Aurelianus het homself as Claudius se opvolger gesien.

Hy het onmiddellik begin om die keiserlike mag in die chaotiese ryk te herstel. Hy onderdruk opstande van mededingers om die troon soos Septimius, Urbanus, Domitianus en Felicissimus.  In Noord-Italië en naby die [[Donau]] verslaan hy die [[Vandale]], die Juthungi en die Sarmatiers. 

In sy tyd het die oostelike provinsies rond Palmyra die ryk van [[Zenobia]] gevorm. In 272-273 verower hy hierdie gevaarlike mededinger.  In die weste bestaan sedert 260 die Galliese ryk van Tetricus. In 274 word ook hierdie ryk opnuut by Rome ingelyf. Zenobia het dalk nog naby Rome geleef en Tetricus het corrector in Lucania geword.

== Herstel ==
In 274-275 het die keiser geprobeer om die vertroue in die Romeinse munt die ''antoninianus'' te herstel en het hy ook op godsdienstige vlak geprobeer om die eenheid van die ryk te versterk deur die godheid ''[[Sol Invictus]]'' tot die amtelike hoofgod van die ryk te maak.

== Dood ==
Aurelianus het gedink dat die Romeinse Ryk nou opnuut sterk genoeg is om met sy grootste vyand, die Sassaniediese Perse in die ooste af te reken. Hy word egter op die pad na die ooste tussen Perinthus en Bisantium deur sy eie soldate gedood. 'n Korrupte sekretaris wat angs gehad het dat die keiser hom wou bestraf, het glo vir die soldate gesê dat hulle tereggestel gaan word.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.roman-emperors.org/aurelian.htm |title=roman-emperors.org |access-date=19 Mei 2018 |archive-date=19 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180519155854/http://www.roman-emperors.org/aurelian.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Lys van Romeinse keisers]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Romeinse keisers]]
[[Kategorie:Mense in die 3de eeu]]
[[Kategorie:Sterftes in 275]]</text>
      <sha1>ka2uqogzdvja0qwswkv0t10mreyp6tp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Daar Doer in die Stad</title>
    <ns>1</ns>
    <id>151478</id>
    <revision>
      <id>2921276</id>
      <parentid>1709059</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Aliwal2012 het bladsy [[Bespreking:Daar doer in die stad]] na [[Bespreking:Daar Doer in die Stad]] geskuif</comment>
      <origin>1709059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Jacob Abraham de Mist</title>
    <ns>1</ns>
    <id>154399</id>
    <revision>
      <id>2921380</id>
      <parentid>1712000</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:20:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Op die radio... */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2921380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202" sha1="eoniur8kxv9qjru9bcb24jy6kkre3fs" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}

== Op die radio... ==

Die persoon in hierdie artikel was op 3 Aug. 2026 die onderwerp van [[RSG] se daaglikse ''historiese almanak'' deur Albie Grobbelaar.</text>
      <sha1>eoniur8kxv9qjru9bcb24jy6kkre3fs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921381</id>
      <parentid>2921380</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:20:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Op die radio... */ ai</comment>
      <origin>2921381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="sae5jvkzlq3d1tn5w3146l8vesfmnd4" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}

== Op die radio... ==

Die persoon in hierdie artikel was op 3 Aug. 2026 die onderwerp van [[RSG]] se daaglikse ''historiese almanak'' deur Albie Grobbelaar.</text>
      <sha1>sae5jvkzlq3d1tn5w3146l8vesfmnd4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Katedraal van Petrus en Paulus</title>
    <ns>1</ns>
    <id>164696</id>
    <revision>
      <id>2921315</id>
      <parentid>1722478</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:33:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ [[Sjabloon:Voorbladartikel]]</comment>
      <origin>2921315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="6sf23dvchxxkdeqb210kco72fbaavb8" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
{{voorbladartikel
|week = 32
|jaar = 2026
}}</text>
      <sha1>6sf23dvchxxkdeqb210kco72fbaavb8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921333</id>
      <parentid>2921315</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T21:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inligtingskas */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2921333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="419" sha1="ahvbszkcs8kzlaa3nyv3agw7vaz7otx" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
{{voorbladartikel
|week = 32
|jaar = 2026
}}

== Inligtingskas ==

{{Ping|BurgertB}} ek wil graag {{sl|Inligtingskas Kerk}} in die artikel gebruik, maar ek weet nie hoe nie. Die Engelse artikel se parameters is nie deel van dié inligtingskas nie. Help asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 2 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ahvbszkcs8kzlaa3nyv3agw7vaz7otx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921342</id>
      <parentid>2921333</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inligtingskas */</comment>
      <origin>2921342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="695" sha1="klk19uryav3cx20i17uym2ugm9uzip5" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
{{voorbladartikel
|week = 32
|jaar = 2026
}}

== Inligtingskas ==

{{Ping|BurgertB}} ek wil graag {{sl|Inligtingskas Kerk}} in die artikel gebruik, maar ek weet nie hoe nie. Die Engelse artikel se parameters is nie deel van dié inligtingskas nie. Help asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 2 Augustus 2026 (UTC)
:Ek hoop dit wat ek gedoen het, werk vir jou.[[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  00:47, 3 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>klk19uryav3cx20i17uym2ugm9uzip5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amasonereënwoud</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207419</id>
    <revision>
      <id>2921230</id>
      <parentid>2911818</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:50:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35521" sha1="bpmscqc336aa96tmbzhqnyb3gripq46" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Amasonereënwoud
|kleur = 
|beeld = Campo12Foto 2.JPG
|beeld_wydte = 250px
|beeld_onderskrif = ’n Lugfoto van die Amasonareënwoud.
|beeld2 = Amazon rainforest.jpg
|beeld2_wydte = 250px
|beeld2_onderskrif = Kaart van die woud se [[Ekostreek|ekostreke]] soos aangedui deur die [[Wêreldnatuurlewefonds]]. Die geel lyn sluit min of meer die Amasoneopvanggebied in. Nasionale grense word in swart aangedui. (Satellietbeeld deur [[Nasa]])
|opskrif1          = Lande
|1                 =  [[Brasilië]], [[Peru]], [[Colombia]], [[Venezuela]], [[Ecuador]], [[Bolivia]], [[Guyana]], [[Suriname]], [[Frankryk]] ([[Frans-Guiana]]) 
|opskrif2          = Streek
|2                 = [[Suid-Amerika]]
|opskrif3          = Rivier
|3                 = [[Amasone]]
|opskrif4          = Oppervlakte
|4                 = 5 500 000 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|opskrif5          = 
|5                 = 
|opskrif6          = 
|6                 = 
}}

Die '''Amasonereënwoud''' ([[Portugees|Brasiliaanse Portugees]]: ''Floresta Amazônica''; [[Spaans]]: ''Selva Amazónica'') is ’n [[Trope|tropiese]] en subtropiese, klam breëblaarwoud in die [[Amasonebioom]] wat die grootste deel van die [[Amasonebekken]] van [[Suid-Amerika]] bedek. Die bekken is 7&amp;nbsp;000&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; groot, waarvan 5&amp;nbsp;500&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; deur die reënwoud beslaan word. Die streek sluit gebiede in nege lande in. Die grootste deel is in [[Brasilië]] (60%), [[Peru]] (13%) en [[Colombia]] (10%), met kleiner dele in [[Venezuela]], [[Ecuador]], [[Bolivia]], [[Guyana]], [[Suriname]] en [[Frans-Guiana]]. 

Die Amasone bevat meer as die helfte van die planeet se oorblywende [[reënwoud]]e,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.worldwildlife.org/places/amazon |title=WNF: Places: Amazon |access-date=4 Junie 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200413065839/https://www.worldwildlife.org/places/amazon |archive-date=13 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; met die mees uiteenlopende [[boom]][[spesie]]s – daar is ’n geraamde 390&amp;nbsp;miljard individuele bome, wat in 16&amp;nbsp;000 spesies verdeel word.&lt;ref name=&quot;eurekalert.org&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-10/fm-fms101413.php |title=Field Museum scientists estimate 16,000 tree species in the Amazon |work=Field Museum |date=17 Oktober 2013 |access-date=18 Oktober 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191207091818/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-10/fm-fms101413.php |archive-date=7 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==Etimologie==
Die naam &quot;Amasone&quot; kom glo van ’n oorlog wat die Spaanse ontdekkingsreisiger Francisco de Orellana teen die [[Tapuyas]] en ander stamme gevoer het. Die stam se vroue het saam met die mans geveg, soos hul gebruik was.&lt;ref name=taylor1898&gt;{{cite book
 | first=Isaac | last=Taylor | year=1898
 | title=Names and Their Histories: A Handbook of Historical Geography and Topographical Nomenclature
 | publisher=Rivingtons | location=Londen
 | url=https://books.google.com/?id=vqgYAAAAIAAJ&amp;pg=PA44
 | accessdate=12 Oktober 2008
 | isbn=0-559-29668-1}}&lt;/ref&gt; Orellana het die naam Amasone geskep na aanleiding van die [[Amasone (mitologie)|Amasones]] uit die [[Griekse mitologie]] waarvan [[Herodotos]] en [[Diodorus Siculus|Diodorus]] vertel het.&lt;ref name=taylor1898 /&gt;

==Geskiedenis==
Die reënwoud het waarskynlik in die [[Eoseen]]-[[Epog (geologie)|epog]] ontstaan ná ’n wêreldwye afname in tropiese [[Temperatuur|temperature]] toe die [[Atlantiese Oseaan]] wyd genoeg geword het om ’n warm, klam [[klimaat]] in die Amasonebekken te skep. Die woud bestaan al minstens 55&amp;nbsp;miljoen jaar. Die grootste deel van die streek was vry van [[savanne]]-tipe [[Bioom|biome]] tot minstens die [[Kwartêre Ystydperk|huidige ystydperk]], toe die klimaat droër en die savanne wyer verspreid was.&lt;ref name=morley&gt;{{cite book
 | first=Robert J. | last=Morley | year=2000
 | title=Origin and Evolution of Tropical Rain Forests
 | publisher=Wiley | isbn=0-471-98326-8
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ptors359&gt;{{cite journal
 | last=Burnham | first=Robyn J.
 |author2=Johnson, Kirk R.
 | title=South American palaeobotany and the origins of neotropical rainforests
 | journal=Philosophical Transactions of the Royal Society
 | year=2004 | volume=359 | issue=1450
 | pmid=15519975
 | pmc=1693437
 | pages=1595–1610 | doi=10.1098/rstb.2004.1531}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld: Amazon Manaus forest.jpg|duimnael|300px|links|Die Amasonereënwoud naby [[Manaus]], [[Brasilië]].]]
Ná die [[Kryt-Paleogeen-uitwissing]] het die verdwyning van die [[dinosourus]]se en die natter klimaat dalk daartoe gelei dat die [[tropiese reënwoud]] oor die vasteland versprei het. Van 66&amp;nbsp;miljoen tot 34&amp;nbsp;miljoen jaar gelede het dit tot so ver suid as 45° gestrek. Klimaatswisselings in die laaste 34&amp;nbsp;miljoen jaar het savannestreke tot in die trope laat uitbrei. Tydens die [[Oligoseen]] het die reënwoud byvoorbeeld ’n relatief smal strook beslaan. Dit het weer tydens die Middel-[[Mioseen]] versprei en toe tydens die [[Laaste glasiale tyd|laaste glasiale maksimum]] teruggetrek tot ’n hoofsaaklik binnelandse gebied.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last        = Maslin
 |first       = Mark
 |author2     = Malhi, Yadvinder
 |author3     = Phillips, Oliver
 |author4     = Cowling, Sharon
 |title       = New views on an old forest: assessing the longevity, resilience and future of the Amazon rainforest
 |journal     = Transactions of the Institute of British Geographers
 |year        = 2005
 |volume      = 30
 |issue       = 4
 |pages       = 477–499
 |url         = http://earth.leeds.ac.uk/ebi/publications/Maslin_2005.pdf
 |format      = PDF
 |accessdate  = 25 September 2008
 |doi         = 10.1111/j.1475-5661.2005.00181.x
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20081001191320/http://earth.leeds.ac.uk/ebi/publications/Maslin_2005.pdf
 |archivedate = 1 Oktober 2008
 |url-status=dead
 |df          = mdy-all
}}&lt;/ref&gt; Die reënwoud het egter in hierdie ystye steeds floreer en dit het gelei tot die oorlewing en [[evolusie]] van ’n groot verskeidenheid [[spesie]]s.&lt;ref name=yadvinder&gt;{{cite book
 | first=Yadvinder | last=Malhi
 |author2=Phillips, Oliver | year=2005
 | title=Tropical Forests &amp; Global Atmospheric Change
 | publisher=Oxford University Press
 | isbn=0-19-856706-5}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Middel-Eoseen is die Amasonerivier se opvangsgebied vermoedelik in die middel van die vasteland deur die [[Purusrif]] verdeel. Water aan die oostekant het na die Atlantiese Oseaan gevloei en die westelike water oor die Amasone-opvangsgebied na die [[Stille Oseaan]]. Toe die [[Andes]]gebergte styg, is ’n groot bekken gevorm wat ’n meer omsluit het; dit is nou bekend as die Solimõesbekken. Tydens die laaste 5&amp;nbsp;miljoen tot 10&amp;nbsp;miljoen jaar het hierdie opgedamde water deur die Purusrif gebreek en by die oostelike vloei na die Atlantiese Oseaan aangesluit.&lt;ref&gt;{{cite journal
 | last=Costa | first=João Batista Sena
 |author2=Bemerguy, Ruth Léa|author3= Hasui, Yociteru|author4= Borges, Maurício da Silva
 | title=Tectonics and paleogeography along the Amazon river
 | journal=Journal of South American Earth Sciences
 | year=2001 | volume=14 | issue=4 | pages=335–347
 | doi=10.1016/S0895-9811(01)00025-6
|bibcode = 2001JSAES..14..335C}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | last=Milani | first=Edison José | last2=Zalán | first2=Pedro Victor | title=An outline of the geology and petroleum systems of the Paleozoic interior basins of South America | journal=Episodes | year=1999 | volume=22 | issue=3 | pages=199–205 | url=http://www.episodes.org/backissues/223/199-205%20Milani.pdf | format=PDF | accessdate=25 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20081001191320/http://www.episodes.org/backissues/223/199-205%20Milani.pdf | archivedate=1 Oktober 2008 |url-status=dead | df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;

Daar is bewyse van groot veranderings in die Amasonereënwoud se [[plant]]egroei die afgelope 21&amp;nbsp;000 jaar deur die laaste glasiale maksimum en daaropvolgende ontvriesing. ’n Ontleding van [[sediment]]neerslae dui daarop dat die reënval in die gebied in dié tyd laer was as vandag, en dat dit feitlik vir seker verband hou met ’n minder vogtige plantbedekking.&lt;ref name=&quot;Colinvaux1&quot;&gt;Colinvaux, P.A., De Oliveira, P.E. 2000. Palaeoecology and climate of the Amazon basin during the last glacial cycle. Wiley InterScience. ([http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/abstract/72508326/ABSTRACT abstract]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})&lt;/ref&gt; Daar word egter gedebatteer oor hoe omvangryk hierdie afname was. Sommige wetenskaplikes meen die reënwoud het afgeneem tot klein, geïsoleerde gebiede wat deur oop woude en [[grasveld]]e geskei is;&lt;ref name=&quot;VanDerHammen&quot;&gt;Van der Hammen, T., Hooghiemstra, H.. 2002. Neogene and Quaternary history of vegetation, climate, and plant diversity in Amazonia. Elsevier Science Ltd. ([https://dx.doi.org/10.1016/S0277-3791(99)00024-4 abstract])&lt;/ref&gt; ander glo die reënwoud het grootliks ongeskonde gebly, maar het nie so ver noord, suid en oos gestrek as vandag nie.&lt;ref name=&quot;Colinvaux2&quot;&gt;{{cite journal
 | last=Colinvaux | first=P. A.
 |author2=De Oliveira, P. E.|author3= Bush, M. B.
 | title=Amazonian and neotropical plant communities on glacial time-scales: The failure of the aridity and refuge hypotheses
 | journal=Quaternary Science Reviews
 |date=Januarie 2000 | volume=19 | issue=1–5
 | pages=141–169 | doi=10.1016/S0277-3791(99)00059-1 |bibcode = 2000QSRv...19..141C}}&lt;/ref&gt;

===Menslike bedrywighede===
[[Beeld:Índios isolados no Acre 5.jpg|duimnael|Hutte van ’n [[geïsoleerde volk]] wat in 2009 in die [[Brasilië|Brasiliaanse]] deelstaat [[Acre]] ontdek is.]]

[[Argeologie]]se bewyse bestaan dat die eerste mense die Amasonestreek minstens 11&amp;nbsp;200 jaar gelede bewoon het.&lt;ref&gt;{{cite journal
 | last=Roosevelt | first=A. C.
 | last2=da Costa |first2=M. Lima |last3=Machado |first3=C. Lopes |last4=Michab |first4=M. |last5=Mercier |first5=N. |last6=Valladas |first6=H. |last7=Feathers |first7=J. |last8=Barnett |first8=W. |last9=da Silveira |first9=M. Imazio |last10=Henderson |first10=A. |last11=Sliva |first11=J. |last12=Chernoff |first12=B. |last13=Reese |first13=D. S. |last14=Holman |first14=J. A. |last15=Toth |first15=N. |last16=Schick |first16=K.
 | title=Paleoindian Cave Dwellers in the Amazon: The Peopling of the Americas
 | journal=Science | date=19 April 1996 | volume=272
 | issue=5260 | pages=373–384
 | doi=10.1126/science.272.5260.373 |bibcode = 1996Sci...272..373R}}&lt;/ref&gt; Daaropvolgende ontwikkelings het gelei tot laat [[Voorgeskiedenis|prehistoriese]] nedersettings aan die rand van die woud teen 1250&amp;nbsp;n.C., wat veranderings in die grootte van die woud veroorsaak het.&lt;ref&gt;{{cite journal
 | last=Heckenberger | first=Michael J.
 |author2=Kuikuro, Afukaka|author3=Kuikuro, Urissapá Tabata|author4=Russell, J. Christian|author5=Schmidt, Morgan|author6=Fausto, Carlos|author7= Franchetto, Bruna
 | title=Amazonia 1492: Pristine Forest or Cultural Parkland?
 | journal=Science | date=19 September 2003 | volume=301
 | issue=5640 | pages=1710–1714
 | doi=10.1126/science.1086112
 | pmid=14500979 |bibcode = 2003Sci...301.1710H}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Fazenda Colorada.jpg|duimnael|links|180px|Geogliewe op ontboste grond in Acre in die Amasonereënwoud.]]
Daar is lank geglo die woud was nog altyd net yl bevolk en dat dit onmoontlik is om groot bevolkings met [[landbou]] te onderhou weens die swak grondgehalte. Die argeoloog Betty Meggers was ’n belangrike voorstander van dié idee, soos beskryf in haar boek ''Amazonia: Man and Culture in a Counterfeit Paradise''. Sy beweer ’n bevolkingsdigtheid van 0,2/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; is die maksimum wat kan leef van [[jag]], en dat landbou nodig is om groter bevolkings te onderhou.&lt;ref&gt;{{cite journal
 | last=Meggers | first=Betty J.
 | title=Revisiting Amazonia Circa 1492
 | journal=Science | date=19 Desember 2003 | volume=302
 | issue=5653 | pages=2067–2070
 | doi=10.1126/science.302.5653.2067b
 | pmid=14684803}}&lt;/ref&gt; Onlangs [[antropologie]]se vondste dui egter daarop dat die gebied in werklikheid dig bevolk was. Sowat 5&amp;nbsp;miljoen mense kon in 1500&amp;nbsp;n.C. in die Amasonestreek gewoon het – dit sluit in digte kusnedersettings, soos dié by [[Marajoara-kultuur|Marajó]], en binnelandse inwoners.&lt;ref name=park&gt;{{cite book|title=Tropical Rainforests|author=Chris C. Park|page=108|year=2003|publisher=Routledge|url=https://books.google.com/books?id=4WQf6RZAiKcC&amp;pg=PA108&amp;lpg=#v=onepage&amp;q&amp;f=false}}&lt;/ref&gt; Teen 1900 het die bevolking gedaal tot 1&amp;nbsp;miljoen en teen die vroeë 1980's tot minder as 200&amp;nbsp;000.&lt;ref name=park /&gt;

Die eerste [[Europa|Europeër]] wat met die hele Amasonerivier langs gereis het, was Francisco de Orellana in 1542.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Smith|first=A|title=Explorers of the Amazon|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|year=1994|isbn=0-226-76337-4}}&lt;/ref&gt; Die [[BBC]] se TV-reeks ''Unnatural Histories'' het bewyse verskaf dat Orellana nie oordryf het, soos voorheen geglo is, nie toe hy gesê het ’n ingewikkelde beskawing het in die 1540's aan die Amasone floreer. Daar word geglo dié beskawing is later uitgewis deur siektes wat van Europa af versprei het, soos [[pokkies]].&lt;ref name=bbc /&gt;

Sedert die 1970's is talle [[Geoglief|geogliewe]] op ontboste grond ontdek wat dateer van 1-1250&amp;nbsp;n.C., en dit versterk bewerings van beskawings van voor die tyd van [[Christopher Columbus]].&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2012/01/15/world/americas/land-carvings-attest-to-amazons-lost-world.html?_r=1 |title=Once Hidden by Forest, Carvings in Land Attest to Amazon's Lost World |author=Simon Romero |publisher=The New York Times |date=4 Januarie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191226131006/https://www.nytimes.com/2012/01/15/world/americas/land-carvings-attest-to-amazons-lost-world.html?_r=1 |archive-date=26 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |journal=Antiquity |year=2009 |volume=83 |issue=322 |pages=1084–1095 |title=Pre-Columbian geometric earthworks in the upper Purús: a complex society in western Amazonia |author1=Martti Pärssinen |author2=Denise Schaan |author3=Alceu Ranzi |doi=10.1017/s0003598x00099373 |url=http://antiquity.ac.uk/ant/083/ant0831084.htm |accessdate= |archive-date= 3 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141103001115/http://antiquity.ac.uk/ant/083/ant0831084.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die geogliewe is in 1977 ontdek en later met vlugte oor Acre bevestig.&lt;ref name=bbc&gt;{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b0122njp |title=Unnatural Histories – Amazon |publisher=BBC Four |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108041821/https://www.bbc.co.uk/programmes/b0122njp |archive-date=8 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Junior |first=Gonçalo |date=October 2008 |title=Amazonia lost and found |url=http://revistapesquisa.fapesp.br/en/2009/10/20/amazonia-lost-and-found-2/ |journal=Pesquisa (red. 220) |location= |publisher=FAPESP |accessdate= |archive-date=12 Augustus 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140812211320/http://revistapesquisa.fapesp.br/en/2009/10/20/amazonia-lost-and-found-2/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

In die BBC se ''Unnatural Histories'' is bewyse gelewer dat die reënwoud nie ’n ongerepte wildernis is nie, maar minstens die afgelope 11&amp;nbsp;000 jaar deur die mens beïnvloed word met praktyke soos voedselaanplantings en [[houtskool]]oorblyfsels in die grond (&quot;Terra preta&quot;).&lt;ref name=bbc /&gt; Laasgenoemde word oor groot dele van die Amasonewoud aangetref; daar word nou geglo dit is die produk van inheemse grondbestuur. Die ontwikkeling van dié vrugbare grond het landbou in die voorheen vyandelike omgewing moontlik gemaak. Dit dui daarop dat ’n groot deel van die woud se grond eeue lank deur die mens bestuur is; voorheen is vermoed dit kom natuurlik in die streek voor.&lt;ref&gt;Die mens se invloed is tot dusver ver onderskat, meen Darna L. Dufour in &quot;Use of Tropical Rainforests by Native Amazonians,&quot; ''BioScience'' 40, no. 9 (Oktober 1990):658.&lt;/ref&gt; In die omgewing van die [[Xingu]]-volk is oorblyfsels van sommige van hierdie groot nedersettings in 2003 in die middel van die woud ontdek deur Michael Heckenberger en kollegas van die Universiteit van Florida. Hieronder tel bewyse van paaie, brûe en groot plazas.&lt;ref&gt;{{Citation
|last=Heckenberger
|first=M.J.
|publication-date=2003
|date=19 September 2003
|title= Amazonia 1492: Pristine Forest or Cultural Parkland?
|periodical=Science
|volume=301
|issue=5640
|pages=1710–14
|doi=10.1126/science.1086112
|pmid=14500979
|last2=Kuikuro
|first2=A
|last3=Kuikuro
|first3=UT
|last4=Russell
|first4=JC
|last5=Schmidt
|first5=M
|last6=Fausto
|first6=C
|last7=Franchetto
|first7=B
|bibcode = 2003Sci...301.1710H}}&lt;/ref&gt;

==Biodiversiteit==
[[Beeld:Giant Waxy Monkey Frog.jpg|duimnael|links|180px|Ontbossing bedreig baie spesies sensitiewe boompaddas, soos hierdie ''Phyllomedusa bicolor''.]]
[[Beeld:Ara macao - two at Lowry Park Zoo.jpg|duimnael|160px|Die [[ara]] is inheems aan die Amerikaanse trope.]]

Nat tropiese woude is die [[bioom]] met die grootste verskeidenheid spesies, en die tropiese woude van die [[Amerikas]] spog met aansienlik meer spesies as die nat woude van [[Afrika]] en [[Asië]].&lt;ref name=&quot;Turner 2001&quot;&gt;Turner, I.M. 2001. ''The ecology of trees in the tropical rain forest''. Cambridge University Press, Cambridge. {{ISBN|0-521-80183-4}}&lt;/ref&gt; As die grootste gebied van tropiese reënwoude in die Amerikas is die Amasonereënwoud se [[biodiversiteit]] ongeëwenaar. Een uit elke tien bekende spesies ter wêreld kom hier voor.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.worldwildlife.org/wildplaces/amazon/index.cfm |title=Amazon Rainforest, Amazon Plants, Amazon River Animals |publisher=[[Wêreldnatuurlewefonds]] |access-date=6 Mei 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315222203/http://www.worldwildlife.org/wildplaces/amazon/index.cfm |archive-date=15 Maart 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit het die grootste versameling [[dier]]- en [[plant]]spesies op aarde.

Die streek is die tuiste van sowat 2,5&amp;nbsp;miljoen [[insek]]spesies,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://travel.mongabay.com/brazil/brazil_amazon_index.htm |title=Photos / Pictures of the Amazon Rainforest |publisher=Travel.mongabay.com |access-date=18 Desember 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190406165529/https://travel.mongabay.com/brazil/brazil_amazon_index.htm |archive-date=6 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; tienduisende plante en sowat 2&amp;nbsp;000 [[voël]]s en [[soogdier]]e. Tot op datum is minstens 40&amp;nbsp;000 plantspesies, 2&amp;nbsp;200 [[vis]]spesies&lt;ref name=&quot;AlbertReis2011&quot;&gt;{{cite book|author1=James S. Albert|author2=Roberto E. Reis|title=Historical Biogeography of Neotropical Freshwater Fishes|url=http://www.ucpress.edu/book.php?isbn=9780520268685|accessdate=28 Junie 2011|date=March 8, 2011|publisher=University of California Press|page=308| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110630102154/http://www.ucpress.edu/book.php?isbn=9780520268685| archivedate= 30 Junie 2011 &lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt; en 378 [[reptiel]]spesies ook geklassifiseer.&lt;ref name = &quot;Da Silva 2005&quot;&gt;{{cite journal |author1=Da Silva |author2=Jose Maria Cardoso | title=The Fate of the Amazonian Areas of Endemism | journal=Conservation Biology | year=2005 | volume=19 | issue=3 | pages=689–694 | doi=10.1111/j.1523-1739.2005.00705.x |display-authors=etal}}&lt;/ref&gt; Een uit elke vyf voël- en visspesies kom hier voor. Wetenskaplikes het net in Brasilië al tussen 96&amp;nbsp;660 en 128&amp;nbsp;843 [[ongewerweldes|ongewerwelde]] spesies beskryf.&lt;ref name = &quot;Lewinsohn 2005&quot;&gt;{{cite journal | last = Lewinsohn | first = Thomas M. |author2=Paulo Inácio Prado |date=June 2005 | title = How Many Species Are There in Brazil? | journal=Conservation Biology | volume = 19 | issue = 3 | pages = 619–624 | doi = 10.1111/j.1523-1739.2005.00680.x
}}&lt;/ref&gt;

Daar is verskeie spesies in die woud wat gevaarlik kan wees. Onder die grootste [[roofdier]]e is die [[swartkaaiman]], [[jaguar]], [[poema]] en [[anakonda]]. In die rivier kan die [[sidderaal|sidder-aal]] elektriese skokke toedien wat ’n mens kan katswink slaan of doodmaak, terwyl die [[piranha]] mense byt en beseer.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Piranha 'less deadly than feared' |date=2 Julie 2007 |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/6259946.stm |access-date=2 Julie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190917022216/http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/6259946.stm |archive-date=17 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Verskeie spesies [[gifpylpadda]]s gee gif deur hul vlees af. Daar is ook talle [[parasiet]]e en siekteoordraers. [[Bloedsuiervlermuis]]e kom in die reënwoud voor en kan [[hondsdolheid]] oordra.&lt;ref&gt;{{cite journal | author1=da Rosa | author2=Elizabeth S. T. | title=Bat-transmitted Human Rabies Outbreaks, Brazilian Amazon | journal=Emerging Infectious Diseases |date=Augustus 2006 | volume=12 | issue=8 | pages=1197–1202 | url=http://origin.cdc.gov/ncidod/EID/vol12no08/pdfs/05-0929.pdf |format=PDF | accessdate=11 Oktober 2008 | pmid=16965697 | pmc=3291204 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20081029174845/http://origin.cdc.gov/ncidod/EID/vol12no08/pdfs/05-0929.pdf | archivedate=29 Oktober 2008 &lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live | doi=10.3201/eid1708.050929|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt; [[Malaria]], [[geelkoors|geel-]] en [[knokkelkoors]] kan ook opgedoen word.

&lt;center&gt;{{Galery |breedte=140 
|Hoatzins in Brazil.jpg|Hoatsin
|Avicularia-geroldi-subadult.jpg|Mygalomorphae
|Purus Red Howler Monkey.jpg|Brulaap
|Heliconia aemygdiana (14551077262).jpg|''Heliconia''
|Manuel Antonio (43).JPG|Bruinkeelluidier
|Emperor Tamarin (EXPLORE) (9714001143).jpg|Keiserleeuapie
|Dendrobates azureus (Dendrobates tinctorius) Edit.jpg|Blougifpylpadda
|Jaguar (Panthera onca palustris) male Three Brothers River.JPG|Suid-Amerikaanse jaguar
|Uakari male.jpg|Gewone uakari
|Isulas (8583611782).jpg|Tropiese reusemiere het ’n uiters pynlike steek
}}&lt;/center&gt;

==Ontbossing==
[[Beeld:Sugarcane Deforestation, Bolivia, 2016-06-15 by Planet Labs.jpg|duimnael|240px|Ontbossing van [[Bolivia]], 2016.]]

Ontbossing is die afkap of afbrand van plante en bome. Dit is hoofsaaklik om grond te kry vir landbou en woonplek.&lt;ref&gt;{{cite book
 | author=Various
 |editor1=Bierregaard, Richard |editor2=Gascon, Claude |editor3=Lovejoy, Thomas E. |editor4=Mesquita, Rita | title=Lessons from Amazonia: The Ecology and Conservation of a Fragmented Forest
 | year=2001 | publisher=Yale University Press
 | isbn=0-300-08483-8}}&lt;/ref&gt; Voor die vroeë 1960's was toegang tot die binneste deel van die reënwoud streng beperk en die woud het redelik ongeskonde gebly.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite journal |author1=Kirby, Kathryn R. |author2=Laurance, William F. |author3=Albernaz, Ana K. |author4=Schroth, Götz |author5=Fearnside, Philip M. |author6=Bergen, Scott |author7=M. Venticinque, Eduardo |author8=Costa, Carlos da |title=The future of deforestation in the Brazilian Amazon |journal=Futures |year=2006 |volume=38 |issue=4 |pages=432–453 |doi=10.1016/j.futures.2005.07.011 |url=http://philip.inpa.gov.br/publ_livres/Preprints/2006/Futures-Amazon.pdf |access-date= 2 Oktober 2018 |archive-date=22 Julie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722043255/http://philip.inpa.gov.br/publ_livres/Preprints/2006/Futures-Amazon.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Plase is in die 1960's aangelê om gewasse te plant. Die koloniste kon egter nie hul landerye en gewasse beheer nie weens die verlies aan grondvrugbaarheid en die groei van onkruid.&lt;ref name=watkins_griffiths&gt;Watkins and Griffiths, J. (2000). Forest Destruction and Sustainable Agriculture in the Brazilian Amazon: a Literature Review (Doctoral dissertation, The University of Reading, 2000). Dissertation Abstracts International, 15–17&lt;/ref&gt; Die grond in die Amasonegebied is net vir ’n kort tyd vrugbaar en boere moes gedurig na nuwe gebiede trek en nog bome afkap.&lt;ref name=watkins_griffiths /&gt; Dit het gelei tot ontbossing en groot skade aan die omgewing aangerig.&lt;ref&gt;{{cite book
 | first=M. | last=Williams | year=2006
 | title=Deforesting the Earth: From Prehistory to Global Crisis
 | publisher=The University of Chicago Press
 | edition=Abridged
 | location=Chicago, IL | isbn=0-226-89947-0}}&lt;/ref&gt; Ontbossing in die reënwoud is aansienlik, en dele waar bome verwyder is, kan met die blote oog uit die ruimte gesien word.

In die 1970's is begin met die bou van die [[Transamasonesnelweg]]. Dit het ’n groot bedreiging vir die woud ingehou.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://kanat.jsc.vsc.edu/student/lind/main.htm |title=Impacts and Causes of Deforestation in the Amazon Basin |website=kanat.jsc.vsc.edu |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190915003149/http://kanat.jsc.vsc.edu/student/lind/main.htm |archive-date=15 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all |access-date= 2 Oktober 2018 }}&lt;/ref&gt; Die snelweg is steeds nie voltooi nie, en dit beperk die omgewingskade.

Tussen 1991 en 2000 het die totale oppervlakte van die woud wat verlore gegaan het, gestyg van 415&amp;nbsp;000 to 587&amp;nbsp;000 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Die grootste deel daarvan het weiveld geword.&lt;ref name=CIFOR2004&gt;Centre for International Forestry Research (CIFOR) (2004)&lt;/ref&gt; Altesaam 70% van voorheen ontboste grond en 91% van die grond wat sedert 1970 ontbos is, word vir weiveld gebruik.&lt;ref&gt;{{cite book
 |author1=Steinfeld, Henning |author2=Gerber, Pierre |author3=Wassenaar, T. D. |author4=Castel, Vincent | year=2006 | accessdate=19 Augustus 2008
 | url=http://www.fao.org/docrep/010/a0701e/a0701e00.htm
 | title=Livestock's Long Shadow: Environmental Issues and Options
 | publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations
 | isbn=92-5-105571-8 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20080726214204/http://www.fao.org/docrep/010/a0701e/a0701e00.htm| archivedate= 26 Julie 2008 &lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 | last=Margulis | first=Sergio | year=2004
 | title=Causes of Deforestation of the Brazilian Amazon
 | work=World Bank Working Paper No. 22
 | publisher=The World Bank
 | location=Washington D.C. | isbn=0-8213-5691-7
 | url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/WDSP/IB/2004/02/02/000090341_20040202130625/Rendered/PDF/277150PAPER0wbwp0no1022.pdf
 |format=PDF| accessdate=4 September 2008
| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080910042549/http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/WDSP/IB/2004/02/02/000090341_20040202130625/Rendered/PDF/277150PAPER0wbwp0no1022.pdf| archivedate= 10 September 2008 &lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Brasilië is tans die tweede grootste vervaardiger van [[Sojaboon|sojabone]] ter wêreld, naas Amerika. Navorsing deur Leydimere Oliveira et al. het egter getoon hoe meer van die Amasone se bome afgekap word, hoe minder reën bereik die gebied en hoe kleiner is die oes per hektaar. Anders as wat gewoonlik geglo word, hou dit dus geen ekonomiese voordeel vir Brasilië in om bome af te kap en dit in landerye te omskep nie.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.whrc.org/news/pressroom/PR-2013-Coe-IOP-ERL_No-win_situation_for_agricultural_expansion_in_the_Amazon.html |title=Research paper of Leydimere Oliveira on the amazon |access-date=2018-10-02 |archive-date=2015-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152130/http://www.whrc.org/news/pressroom/PR-2013-Coe-IOP-ERL_No-win_situation_for_agricultural_expansion_in_the_Amazon.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

&lt;center&gt;{{Galery |breedte=140 
|DeforestationinBrazil2.jpg|’n [[Nasa]]-satellietfoto van ontbossing in die deelstaat Mato Grosso van Brasilië. 
|Fires and Deforestation on the Amazon Frontier, Rondonia, Brazil - August 12, 2007.jpg|Vure en ontbossing in die deelstaat Rondônia.
|Fires and Deforestation on the Amazon Frontier, Rondonia, Brazil - September 30, 2007.jpg|Een gevolg van ontbossing is dik rook wat oor die woud hang.
}}&lt;/center&gt;

==Klimaatsverandering==
Omgewingsbewustes is bekommerd oor die verlies aan biodiversiteit wat veroorsaak kan word deur die vernietiging van die woud, asook oor die vrystelling van die [[koolstof]] wat in die plante opgesluit is, wat [[globale verwarming]] kan aanhelp. 

Een rekenaarmodel van toekomstige klimaatsveranderings wat deur [[kweekhuisgas]]se veroorsaak word, toon die Amasonereënwoud kan onvolhoubaar word weens ’n groot afname in [[reën]]val en stygende temperature. Dit kan teen 2100 lei tot ’n feitlik algehele verlies van die woud.&lt;ref&gt;Cox, Betts, Jones, Spall and Totterdell. 2000. [http://www.nature.com/uidfinder/10.1038/35041539 &quot;Acceleration of global warming due to carbon-cycle feedbacks in a coupled climate model&quot;]. ''Nature'', 9 November 2000. (intekening nodig)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Radford&quot;&gt;Radford, T. 2002. [https://www.theguardian.com/climatechange/story/0,,782526,00.html &quot;World may be warming up even faster&quot;]. ''The Guardian''.&lt;/ref&gt; Verskillende simulasies van klimaatsveranderings in die Amasone oor verskeie modelle stem nie ooreen wat die raming van toekomstige reënval in die gebied betref nie; hulle wissel van klein toenames tot groot afnames.&lt;ref name=&quot;IPCC&quot;&gt;Houghton, J.T. et al. 2001. [http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/384.htm &quot;Climate Change 2001: The Scientific Basis&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060507133759/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/384.htm |date=7 Mei 2006 }}. Intergovernmental Panel on Climate Change.&lt;/ref&gt; Die resultaat dui daarop dat die reënwoud deur die 21ste eeu bedreig kan word deur klimaatsveranderings en ontbossing.

In ’n studie van 2009 is bevind ’n styging van 4&amp;nbsp;°C in wêreldwye temperature teen 2100 kan 85% van die Amasonereënwoud uitwis, terwyl ’n temperatuurstyging van 3&amp;nbsp;°C sowat 75% van die woud kan vernietig.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.theguardian.com/environment/2009/mar/11/amazon-global-warming-trees |title=Amazon could shrink by 85% due to climate change, scientists say |author=David Adam |work=the Guardian |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200414073639/https://www.theguardian.com/environment/2009/mar/11/amazon-global-warming-trees |archive-date=14 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

===Uitwerking van 21ste-eeuse droogtes===
In 2005 het dele van die Amasonebekken die ergste droogte in honderd jaar beleef,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ens-newswire.com/ens/oct2005/2005-10-24-05.asp |title=Amazon Drought Worst in 100 Years |website=www.ens-newswire.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115094341/http://www.ens-newswire.com/ens/oct2005/2005-10-24-05.asp |archive-date=15 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en daar was aanduidings dat nog ’n droogte in 2006 sou voorkom.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2006/jul/17/brazil.topstories3 Drought Threatens Amazon Basin – Extreme conditions felt for second year running], Paul Brown, ''The Guardian'', 16 Julie 2006. Besoek op 23 Augustus 2014&lt;/ref&gt; In ’n artikel op 23 Julie 2006 in die Britse blad ''The Independent'' is berig volgens die Woods Hole-navorsingsentrum kan die woud in sy huidige vorm net drie jaar van droogte oorleef.&lt;ref&gt;[http://news.independent.co.uk/environment/article1191932.ece &quot;Amazon rainforest 'could become a desert'&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060806024937/http://news.independent.co.uk/environment/article1191932.ece |date=6 Augustus 2006 }}, ''The Independent'', 23 Julie 2006. Besoek op 28 September 2006.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.independent.co.uk/environment/dying-forest-one-year-to-save-the-amazon-408926.html &quot;Dying Forest: One year to save the Amazon&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925030042/http://www.independent.co.uk/environment/dying-forest-one-year-to-save-the-amazon-408926.html |date=25 September 2015 }}, ''The Independent'', 23 Julie 2006. Besoek op 23 Augustus 2014.&lt;/ref&gt; Wetenskaplikes van die Brasiliaanse nasionale instituut van Amasone-navorsing het in die artikel gesê die effek van dié droogte, tesame met die effek van ontbossing op die streeksklimaat, laat die woud afstuur op ’n punt waar dit onomkeerbaar sal begin doodgaan. Die artikel meen die woud is op die punt om in ’n [[savanne]] of [[woestyn]] te verander, met katastrofiese gevolge vir die wêreld se klimaat.

In 2010 het die Amasonereënwoud weer ’n kwaai droogte beleef – in sekere opsigte erger as die een in 2005. Die gebied wat geraak is, was omtrent 3&amp;nbsp;miljoen&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; in vergelyking met 1,9&amp;nbsp;miljoen&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; in 2005. Die 2010-droogte het drie episentrums gehad waar plante doodgegaan het, terwyl dit in 2005 in die suidwestelike gebied gesentreer was. In ’n tipiese jaar absorbeer die Amasone 1,5&amp;nbsp;gigaton [[koolstofdioksied]]; gedurende 2005 is 5&amp;nbsp;gigaton egter vrygestel en in 2010 altesaam 8&amp;nbsp;gigaton.&lt;ref&gt;[http://www.bitsofscience.org/2010-amazon-drought-record-866/ 2010 Amazon drought record: 8 Gt extra CO2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327191653/http://www.bitsofscience.org/2010-amazon-drought-record-866/ |date=27 Maart 2019 }}, Rolf Schuttenhelm, ''Bits Of Science'', 4 Februarie 2011. Besoek op 23 Augustus 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-12362111 &quot;Amazon drought 'severe' in 2010, raising warming fears&quot;], BBC News, 3 Februarie 2011. Besoek op 23 Augustus 2014&lt;/ref&gt; Nog kwaai droogtes het in 2015 en 2016 voorgekom.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.theguardian.com/environment/climate-consensus-97-per-cent/2017/aug/03/study-finds-human-influence-in-the-amazons-third-1-in-100-year-drought-since-2005 |title=Study finds human influence in the Amazon's third 1-in-100 year drought since 2005 - John Abraham |first=John |last=Abraham |date=3 Augustus 2017 |website=the Guardian |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031142034/https://www.theguardian.com/environment/climate-consensus-97-per-cent/2017/aug/03/study-finds-human-influence-in-the-amazons-third-1-in-100-year-drought-since-2005 |archive-date=31 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==Bewaring==
Van 2002 tot 2006 het die beskermde grondgebied in die Amasone amper verdriedubbel en die tempo van ontbossing het met tot 60% gedaal. Sowat ’n miljoen vierkante kilometer is onder die een of ander vorm van beskerming.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last        = Cormier
 |first       = L.
 |title       = A Preliminary Review of Neotropical Primates in the Subsistence and Symbolism of Indigenous Lowland South American Peoples
 |journal     = Ecological and Environmental Anthropology
 |date        = 16 April 2006
 |volume      = 2
 |issue       = 1
 |pages       = 14–32
 |url         = http://eea.anthro.uga.edu/index.php/eea/article/view/10/11
 |accessdate  = 4 September 2008
 |url-status=dead
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20081221153337/http://eea.anthro.uga.edu/index.php/eea/article/view/10/11
 |archivedate = 21 Desember 2008
}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

[[Kategorie:Landvorme van Brasilië]]
[[Kategorie:Geografie van Colombia]]
[[Kategorie:Geografie van Peru]]
[[Kategorie:Gebiede van Suid-Amerika]]
[[Kategorie:Landvorme van Suid-Amerika]]
[[Kategorie:Woude]]</text>
      <sha1>bpmscqc336aa96tmbzhqnyb3gripq46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vincent Pastore</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213583</id>
    <revision>
      <id>2921439</id>
      <parentid>2101475</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:47:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42108-07</username>
        <id>211809</id>
      </contributor>
      <comment>oorlede</comment>
      <origin>2921439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3152" sha1="0monxfjidy03zr6wyorw8i0ub4725ai" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Vincent Pastore
| Beeld                     = 6.30.13VincentPastoreByLuigiNovi1.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = 
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = 14 Julie 1946
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 1 Augustus 2026
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur en vervaardiger
| Aktiewe jare              = 1988–nou
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0665114
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Vincent Pastore''' (14 Julie 1946 - 1 Augustus 2026) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Carlito's Way'' (1993), ''Shark Tale'' (2004), en ''Revolver'' (2005), en in die televisiereeks ''The Sopranos'' (1999).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1993: ''Carlito's Way''
* 1994: ''Who Do I Gotta Kill?''
* 1995: ''Blue Funk''
* 1996: ''No Exit''
* 2001: ''Dating Service''
* 2002: ''Serving Sara''
* 2003: ''A Tale of Two Pizzas''
* 2003: ''This Thing of Ours''
* 2004: ''Shark Tale''
* 2005: ''Revolver''
* 2008: ''Dough Boys''
* 2008: ''The Devil's Dominoes''
* 2008: ''P.J.''
* 2008: ''Tricks of Love''
* 2009: ''Oy Vey! My Son Is Gay!!''
* 2009: ''Split Ends''
* 2010: ''Pizza with Bullets''
* 2010: ''Code Blue''
* 2011: ''Spy''
* 2011: ''Joshua Tree''
* 2013: ''Torture Chamber''
* 2013: ''Day of Redemption''
* 2014: ''Tumbleweed: A True Story''
* 2015: ''Red Herring''
* 2016: ''Calico Skies''
* 2017: ''The Eyes''
* 2018: ''Clinton Road''
* 2018: ''Against All Odds''
* 2018: ''Who's Jenna...?''
* 2018: ''Bully''
* 2018: ''Sodfather Spagatoni''
* 2018: ''Made in Chinatown''
* 2018: ''Booze, Broads and Blackjack''
* 2019: ''Gold 57''
* 2019: ''Street Justice''
* 2019: ''Duped''
* ''Hawaii Five-0''
* ''Profane Language''
* ''179th Street''
* ''Me and My Girlfriend''
* ''On the River''
* ''Iron Terry Malone''
* ''The Revenge of the Defective Pearl''

=== Televisiereekse ===
* 1999: ''The Sopranos''
* 2001: ''Repo Men: Stealing for a Living''
* 2003: ''Queens Supreme''
* 2011: ''Adults Only''
* 2012: ''Sherman's in Sanity''

=== Televisierolprente ===
* 2003: ''Last Laugh''
* 2003: ''Ultimate Holidaytown USA''
* 2017: ''The Uncle Gerry Show''
* ''Dinner with the FoodFellas''

=== Video's ===
* 2004: ''Wise Guys On: Texas Hold'Em''
* 2008: ''Return to Sleepaway Camp''
* 2010: ''The Word Is Love''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0665114|Vincent Pastore}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Pastore, Vincent}}
[[Kategorie:Geboortes in 1946]]
[[Kategorie:Sterftes in 2026]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>0monxfjidy03zr6wyorw8i0ub4725ai</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921440</id>
      <parentid>2921439</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:51:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3182" sha1="d4ia90e2jtc5bnq29xngwp4hm9daiww" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Vincent Pastore
| Beeld                     = 6.30.13VincentPastoreByLuigiNovi1.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = 
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = 14 Julie 1946
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = {{Sterfdatum en ouderdom|1946|7|14|2026|8|1}}
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur en vervaardiger
| Aktiewe jare              = 1988–nou
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0665114
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Vincent Pastore''' (14 Julie 1946 - 1 Augustus 2026) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Carlito's Way'' (1993), ''Shark Tale'' (2004), en ''Revolver'' (2005), en in die televisiereeks ''The Sopranos'' (1999).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1993: ''Carlito's Way''
* 1994: ''Who Do I Gotta Kill?''
* 1995: ''Blue Funk''
* 1996: ''No Exit''
* 2001: ''Dating Service''
* 2002: ''Serving Sara''
* 2003: ''A Tale of Two Pizzas''
* 2003: ''This Thing of Ours''
* 2004: ''Shark Tale''
* 2005: ''Revolver''
* 2008: ''Dough Boys''
* 2008: ''The Devil's Dominoes''
* 2008: ''P.J.''
* 2008: ''Tricks of Love''
* 2009: ''Oy Vey! My Son Is Gay!!''
* 2009: ''Split Ends''
* 2010: ''Pizza with Bullets''
* 2010: ''Code Blue''
* 2011: ''Spy''
* 2011: ''Joshua Tree''
* 2013: ''Torture Chamber''
* 2013: ''Day of Redemption''
* 2014: ''Tumbleweed: A True Story''
* 2015: ''Red Herring''
* 2016: ''Calico Skies''
* 2017: ''The Eyes''
* 2018: ''Clinton Road''
* 2018: ''Against All Odds''
* 2018: ''Who's Jenna...?''
* 2018: ''Bully''
* 2018: ''Sodfather Spagatoni''
* 2018: ''Made in Chinatown''
* 2018: ''Booze, Broads and Blackjack''
* 2019: ''Gold 57''
* 2019: ''Street Justice''
* 2019: ''Duped''
* ''Hawaii Five-0''
* ''Profane Language''
* ''179th Street''
* ''Me and My Girlfriend''
* ''On the River''
* ''Iron Terry Malone''
* ''The Revenge of the Defective Pearl''

=== Televisiereekse ===
* 1999: ''The Sopranos''
* 2001: ''Repo Men: Stealing for a Living''
* 2003: ''Queens Supreme''
* 2011: ''Adults Only''
* 2012: ''Sherman's in Sanity''

=== Televisierolprente ===
* 2003: ''Last Laugh''
* 2003: ''Ultimate Holidaytown USA''
* 2017: ''The Uncle Gerry Show''
* ''Dinner with the FoodFellas''

=== Video's ===
* 2004: ''Wise Guys On: Texas Hold'Em''
* 2008: ''Return to Sleepaway Camp''
* 2010: ''The Word Is Love''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0665114|Vincent Pastore}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Pastore, Vincent}}
[[Kategorie:Geboortes in 1946]]
[[Kategorie:Sterftes in 2026]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>d4ia90e2jtc5bnq29xngwp4hm9daiww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Searsia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213966</id>
    <revision>
      <id>2921453</id>
      <parentid>2874282</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8654" sha1="ks76jyxf0qo6zn9jegi23g49xeasxar" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Searsia pyroides, loof, a, Louwsburg.jpg
|image_caption = ''Searsia pyroides''
|taxon = Searsia
|authority = [[F.A.Barkley]]
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synomyms =* ''Terminthia'' &lt;small&gt;Bernh. ex Pfeiff.&lt;/small&gt;
}}
Die [[genus]] '''''Searsia''''' (familie ''Anacardiaceae'') omvat die verskillende soorte kareebome en taaibosse. Die [[spesie]]s stem baie ooreen, veral wat die blomvorm en vrugte betref, en kan [[Struik|struike]] of [[Boom|bome]] wees. Die klassifikasie word hoofsaaklik op grond van die vorm van die verskillende spesies se [[Blaar|blare]] gedoen omdat die plante andersins so baie na mekaar lyk. Spesies van die ''Searsia-genus'' se blare is gewoonlik driebladig, maar dit kan ook vyf- of sewebladig wees.

== Spesies ==
Volgens ''Plants of the World online'' is daar 111 aanvaarde spesies soos op Julie 2020:&lt;ref&gt;{{citation
|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1911-1#children
|title=Kew Science Plants of the World Online
|accessdate=13 July 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation
|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q=searsia
|title=The Plant List: A Working List of All Plant Species
|accessdate=April 26, 2016
|archivedate=24 Februarie 2020
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200224171853/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q=Searsia
}}&lt;/ref&gt;
{|
|- valign=top
|
*''[[Searsia acocksii]]'' &lt;small&gt;(Moffett) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia acuminatissima]]'' &lt;small&gt;(R.Fern. &amp; A.Fern.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia albida]]'' &lt;small&gt;(Schousb.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia albomarginata]]'' &lt;small&gt;(Sond.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia anchietae]]'' &lt;small&gt;(Ficalho &amp; Hiern) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia angolensis]]'' &lt;small&gt;([[Adolf Engler|Engl.]]) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia angustifolia]]'' &lt;small&gt;([[Carolus Linnaeus|L.]]) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia arenaria]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia aucheri]]'' &lt;small&gt;(Boiss.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia batophylla]]'' &lt;small&gt;(Codd) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia blanda]]'' &lt;small&gt;(Meikle) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia bolusii]]'' &lt;small&gt;(Sond. ex Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia brenanii]]'' &lt;small&gt;(Kokwaro) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia burchellii]]'' &lt;small&gt;(Sond. ex Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia carnosula]]'' &lt;small&gt;([[Selmar Schönland|Schönland]]) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia chirindensis]]'' &lt;small&gt;(Baker f.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia ciliata]]'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult.) A.J.Mill.&lt;/small&gt;
*''[[Searsia crenata]]'' &lt;small&gt;([[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia crenulata]]'' &lt;small&gt;(A.Rich.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia cuneifolia]]'' &lt;small&gt;(L.f.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia dentata]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia discolor]]'' &lt;small&gt;([[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Sond.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia dissecta]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia divaricata]]'' &lt;small&gt;([[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] &amp; [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]]) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia dracomontana]]'' &lt;small&gt;(Moffett) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia dregeana]]'' &lt;small&gt;(Sond.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia dumetorum]]'' &lt;small&gt;(Exell) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia engleri]]'' &lt;small&gt;(Britten) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia erosa]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia fanshawei]]'' &lt;small&gt;(R.Fern. &amp; A.Fern.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia fastigiata]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia flexicaulis]]'' &lt;small&gt;(Baker) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia gallagheri]]'' &lt;small&gt;(Ghaz.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia gerrardii]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia glauca]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia glutinosa]]'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia gracilipes]]'' &lt;small&gt;(Exell) Moffett&lt;/small&gt;
|
*''[[Searsia gracillima]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia grandidens]]'' &lt;small&gt;(Harv. ex Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia grossireticulata]]'' &lt;small&gt;(Van der Veken) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia gueinzii]]'' &lt;small&gt;(Sond.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia harveyi]]'' &lt;small&gt;(Moffett) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia horrida]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia humpatensis]]'' &lt;small&gt;(Meikle) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia incisa]]'' &lt;small&gt;(L.f.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia keetii]]'' &lt;small&gt;(Schönland) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia kirkii]]'' &lt;small&gt;(Oliv.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia krebsiana]]'' &lt;small&gt;(C.Presl ex Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia kwangoensis]]'' &lt;small&gt;(Van der Veken) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia kwazuluana]]'' &lt;small&gt;(Moffett) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia laevigata]]'' &lt;small&gt;(L.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia lancea]]'' &lt;small&gt;(L.f.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia leptodictya]]'' &lt;small&gt;(Diels) T.S.Yi, A.J.Mill. &amp; J.Wen&lt;/small&gt;
*''[[Searsia longipes]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia longispina]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia lucens]]'' &lt;small&gt;(Hutch.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia lucida]]'' &lt;small&gt;(L.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia magalismontana]]'' &lt;small&gt;(Sond.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia maricoana]]'' &lt;small&gt;(Moffett) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia marlothii]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia montana]]'' &lt;small&gt;(Diels) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia monticola]]'' &lt;small&gt;(Meikle) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia mysorensis]]'' &lt;small&gt;(G.Don) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia natalensis]]'' &lt;small&gt;(Bernh. ex C.Krauss) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia nebulosa]]'' &lt;small&gt;(Schönland) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia nitida]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia obtusata]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia ochracea]]'' &lt;small&gt;(Meikle) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia pallens]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia paniculata]]'' &lt;small&gt;(Wall. ex G.Don) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia parviflora]]'' &lt;small&gt;(Roxb.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia pendulina]]'' &lt;small&gt;(Jacq.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia pentaphylla]]'' &lt;small&gt;(Jacq.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia pentheri]]'' &lt;small&gt;(Zahlbr.) Moffett&lt;/small&gt;
|
*''[[Searsia pondoensis]]'' &lt;small&gt;(Schönland) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia populifolia]]'' &lt;small&gt;(E.Mey. ex Sond.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia problematodes]]'' &lt;small&gt;(Merxm. &amp; Roessler) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia pterota]]'' &lt;small&gt;(C.Presl) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia puccionii]]'' &lt;small&gt;(Chiov.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia pygmaea]]'' &lt;small&gt;(Moffett) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia pyroides]]'' &lt;small&gt;([[William John Burchell|Burch.]]) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia quartiniana]]'' &lt;small&gt;(A.Rich.) A.J.Mill.&lt;/small&gt;
*''[[Searsia refracta]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia rehmanniana]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia retinorrhoea]]'' &lt;small&gt;(Steud. ex Oliv.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia rigida]]'' &lt;small&gt;(Mill.) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia rimosa]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia rogersii]]'' &lt;small&gt;(Schönland) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia rosmarinifolia]]'' &lt;small&gt;(Vahl) F.A.Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia rudatisii]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia ruspolii]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia scytophylla]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia sekhukhuniensis]]'' &lt;small&gt;(Moffett) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia somalensis]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia squalida]]'' &lt;small&gt;(Meikle) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia stenophylla]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia tenuinervis]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia tenuipes]]'' &lt;small&gt;(R.Fern. &amp; A.Fern.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia thyrsiflora]]'' &lt;small&gt;(Balf.f.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia tomentosa]]'' &lt;small&gt;(L.) F.A. Barkley&lt;/small&gt;
*''[[Searsia transvaalensis]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia tridactyla]]'' &lt;small&gt;(Burch.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia tripartita]]'' &lt;small&gt;(Ucria) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia tumulicola]]'' &lt;small&gt;(S.Moore) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia undulata]]'' &lt;small&gt;(Jacq.) T.S.Yi, A.J.Mill. &amp; J.Wen&lt;/small&gt;
*''[[Searsia volkii]]'' &lt;small&gt;(Suess.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia wellmanii]]'' &lt;small&gt;(Engl.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia wildii]]'' &lt;small&gt;(R.Fern. &amp; A.Fern.) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia wilmsii]]'' &lt;small&gt;(Diels) Moffett&lt;/small&gt;
*''[[Searsia zeyheri]]'' &lt;small&gt;(Sond.) Moffett&lt;/small&gt;
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Bron ==
* [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409540}} band

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Searsia| ]]
[[Kategorie:Anacardiaceae]]</text>
      <sha1>ks76jyxf0qo6zn9jegi23g49xeasxar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruikerbespreking:Renamed user 90f71fa1c7f0feea5489fbe12189bd2b</title>
    <ns>3</ns>
    <id>267008</id>
    <revision>
      <id>2921247</id>
      <parentid>2014744</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leaderboard</username>
        <id>152173</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Leaderboard het bladsy [[Gebruikerbespreking:Wasmachineman NL]] na [[Gebruikerbespreking:Renamed user 90f71fa1c7f0feea5489fbe12189bd2b]] geskuif sonder om 'n aanstuur agter te laat: Bladsy is outomaties geskuif na hernoeming van gebruiker &quot;[[Spesiaal:CentralAuth/Wasmachineman NL|Wasmachineman NL]]&quot; na &quot;[[Spesiaal:CentralAuth/Renamed user 90f71fa1c7f0feea5489fbe12189bd2b|Renamed user 90f71fa1c7f0feea5489fbe12189bd2b]]&quot;</comment>
      <origin>2014744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4943" sha1="ize3vgsa2gmwp9ho0bxy170hvnrbhzj" xml:space="preserve">== Welkom ==

{| class=&quot;toccolours&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;font-size:100%; margin-bottom:0.5em;&quot;
|
{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;6&quot; style=&quot;font-size:95%; line-height:125%; background-color:#faf6ed; border:1px solid #faecc8;&quot;
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:#faecc8;&quot; |&lt;big&gt;'''{{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | Hallo,&amp;nbsp;gebruiker vanaf [[IP-adres]] {{BASEPAGENAME}} | Hallo&amp;nbsp;{{PAGENAME}}}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartelik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!&lt;/big&gt; 
|-
| colspan=&quot;4&quot; | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie.  
|-
| colspan=&quot;4&quot; | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy mag dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant in spring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud.
|-
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}}
| [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]&lt;br /&gt;Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}}
| [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]&lt;br /&gt;Die gewilde bymekaarkomplek
|-
| width=&quot;8%&quot;  align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}}
| width=&quot;38%&quot; | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]&lt;br/&gt;Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}}
| width=&quot;38%&quot; | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]&lt;br /&gt;Eksperimenteer na hartelus
|-
| align=&quot;right&quot; |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}}
| [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]&lt;br /&gt;Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide
| width=&quot;8%&quot;  align=&quot;right&quot; |  {{Klik|Afbeelding=Icon tools.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}}
| [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]&lt;br /&gt;Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle?
|-
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}}
| [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]&lt;br /&gt;Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}}
| [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]&lt;br /&gt;As jy beelde wil oplaai
|-
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}}
| [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]&lt;br /&gt;Ken jou maniere
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}}
| [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]&lt;br /&gt;Soms sê die naam alles
{{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} |
{{!}}-
{{!}} colspan=&quot;4&quot; style=&quot;border-top:2px solid #faecc8;&quot; {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening - sluit gerus by ons aan!| }}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;border-top:2px solid #faecc8;&quot; |
Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm staan, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met &lt;big&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/big&gt; of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te kliek: sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap voltooi is. Kliek dan as laaste op &quot;Stoor bladsy&quot; om enige bewerkings te stoor.
|}
|}

— [[Gebruiker:KabouterBot|KabouterBot]] ([[Gebruikerbespreking:KabouterBot|kontak]]) 00:28, 12 Julie 2019 (UTC)</text>
      <sha1>ize3vgsa2gmwp9ho0bxy170hvnrbhzj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alexios I Komnenos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>273091</id>
    <revision>
      <id>2921211</id>
      <parentid>2723297</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8163" sha1="7mm4nfolbqivqt57672mtdg90lyf3xm" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Alexios I Komnenos
|kleur = #FFCC33
|titel = ''Keiser van die Bisantynse Ryk''
|beeld = Alexios I Komnenos.jpg
|beeld_wydte = 160px
|beeld_onderskrif = ’n Portret van keiser Alexios I, uit ’n Griekse manuskrip.
|opskrif1 = Bewind
|1 = [[1 April]] [[1081]]&lt;ref name=&quot;Alexiad, 2.10&quot;&gt;&quot;Alexiad&quot;, 2.10&lt;/ref&gt; - [[15 Augustus]] [[1118]]
|opskrif2 = Dinastie
|2 = Komnenos
|opskrif3 = Gebore
|3 = Omstreeks 1048
|opskrif4 = Oorlede
|4 = 15 Augustus 1118 (op 69 of 70)
|opskrif5 = Voorganger
|5 = [[Nikephoros III Botaneiates]] 
|opskrif6 = Opvolger
|6 = [[Johannes II Komnenos]]
|opskrif7 = Vrou
|7 = Irene Doukaina
|opskrif8 = Vader
|8 = Johannes Komnenos
|opskrif9 = Moeder
|9 = Anna Dalassene
}}

'''Alexios&amp;nbsp;I Komnenos''' of '''Comnenus''' ([[Grieks]]: Ἀλέξιος Κομνηνός, omstreeks 1048 tot 15 Augustus 1118) was van 1081 tot 1118 [[keiser]] van die [[Bisantynse Ryk]]. Hoewel hy nie die stigter van die dinastie was nie, was dit tydens sy bewind dat die Komnenos-dinastie op sy magtigste was. Hy het ’n ineenstortende ryk geërf en was deur sy hele bewind in oorloë betrokke met die [[Seldjoekse Ryk|Seldjoekse Turke]] in [[Klein-Asië]] en die [[Normandiërs]] in die Wes-[[Balkan]]. Hy kon egter die verval van die Bisantynse Ryk omkeer en het verskeie hervormings ingestel wat tot die militêre, finansiële en territoriale herstel van die ryk gelei het. Sy oproepe om hulp aan [[Wes-Europa]] teen die Turke kon ook gehelp het om die [[Kruistog]]te op die been te bring.

==Bewind==
Alexios se bewind van amper 37 jaar was vol oorloë. Hy het van die begin af probleme met die Normandiërs onder Robert Guiscard en sy seun, Bohemond I van [[Antiogië]], gehad wat die Bisantynse Ryk aangeval het. Hy het verskeie neerlae gely voordat hy met sukses kon terugveg. Hy het die Duitse koning, Hendrik IV, omgekoop om die Normandiërs in [[Italië]] aan te val,&lt;ref&gt;Norwich 1995, p. 21&lt;/ref&gt; wat hulle gedwing het om van 1083 tot '84 op hulle verdediging tuis te konsentreer. Hy het ook ’n bondgenootskap aangegaan met Hendrik die Graaf van Monte Sant'Angelo, wat die Garganoskiereiland beheer het. Die Normandiese bedreiging het afgeneem ná die dood van Guiscard in 1085, en Bisantium kon die meeste van hul verliese terugkry.&lt;ref&gt;Norwich 1995, p. 25&lt;/ref&gt;

Alexios moes daarna onrus in [[Thracië]] pak,&lt;ref&gt;Finlay 1854, p. 101&lt;/ref&gt; asook die probleem van soldate wat gedros het tydens sy stryd teen die Normandiërs.&lt;ref&gt;Finlay 1854, p. 78&lt;/ref&gt; Hy het die rebelle en drosters gestraf en beslag op hulle grond gelê. In 1087 het die [[Petjenege]] Thracië binnegeval, wat daartoe gelei het dat die keiser ’n skietstilstand moes aangaan en beskermingsgeld moes betaal. Eindelik het Alexios ’n bondgenootskap aangegaan met ’n groep van 40&amp;nbsp;000 [[Koemane]], met wie se hulp hy die Petjenege in Thracië op 29 April 1091 verslaan het.&lt;ref&gt;Norwich 1995, p. 27&lt;/ref&gt;

[[Beeld:First.Crusade.Map.jpg|thumb|300px|Europa in 1097, tydens die Eerste Kruistog.]]
Teen die tyd dat Alexios aan die bewind gekom het, het die Seldjoeke beheer oor die grootste deel van Klein-Asië oorgeneem. Alexios kon groot kusstreke oorneem, maar dit sou hom nie help om die Turke heeltemal te keer nie.&lt;ref&gt;Finlay 1854, p. 111&lt;/ref&gt; Hy wou Westerse steun werf vir sy stryd teen hulle en sy ambassadeurs het [[pous Urbanus II]] in 1095 besoek. Hy wou bloot huursolate hê en was onvoorbereid op die groot groepe wat opgedaag het nadat die pous die Eerste Kruistog gepredik het op die Sinode van Clermont later in dié jaar.&lt;ref&gt;Norwich 1995, p. 31&lt;/ref&gt; Dit was die Volkskruistog: ’n skare meestal ongewapende, plunderende pelgrims onder leiding van die prediker [[Pieter die Kluisenaar]]. Eindelik het Alexios hulle na Klein-Asië aangestuur. Daar het die Turke van [[Kilij Arslan I]] hulle in Oktober 1096 uitgedelg.&lt;ref name=&quot;Kazhdan 1991, p. 1479&quot;&gt;Kazhdan 1991, p. 1479&lt;/ref&gt;

Die Prins se Kruistog, die tweede, gedugter groep Kruisvaarders, is deur belangrike lede van die Westerse adel gelei.&lt;ref&gt;Norwich 1995, p. 36&lt;/ref&gt; Alexios het hulle na Asië gestuur met die belofte om voorraad aan hulle te verskaf in ruil vir hul eed van trou. Danksy dié kruistog het Alexios ’n aantal belangrikte stede en eilande terugverower. Bisantium het ’n groot deel van die westelike Klein-Asië teruggeky.&lt;ref name=&quot;Norwich 1995, p. 42&quot;&gt;Norwich 1995, p. 42&lt;/ref&gt; 

==Nalatenskap==
Alexios I het die Bisantynse Ryk gestabiliseer en ’n eeu van keiserlike vooruitgang en sukses ingelui.&lt;ref name=&quot;Norwich 1995, p. 61&quot; /&gt; Hy het ook die aard van die Bisantynse regering in ’n groot mate verander.&lt;ref name=&quot;Finlay 1854, p. 69&quot;&gt;Finlay 1854, p. 69&lt;/ref&gt; Hy het bondgenootskappe met magtige adellike families gesluit en ’n einde gebring aan die tradisie van keiserlike eksklusiwiteit. Hy het die grootste deel van die adel in sy familie en sy regering ingesluit.&lt;ref name=&quot;Kazhdan 1991, p. 1479&quot; /&gt; So het hy teenstand verminder. 

Alexios se laaste jare was vol kommer oor sy opvolging. Hoewel hy sy seun [[Johannes II Komnenos]] in 1092 op vyfjarige ouderdom as medekeiser aangestel het, wou sy vrou, Irene Doukaina, hê hy moes die opvolging verander ten gunste van hulle dogter Anna en Anna se man, Nikephoros Bryennios die jongere.&lt;ref name=&quot;Norwich 1995, p. 61&quot;&gt;Norwich 1995, p. 61&lt;/ref&gt; Bryennios het die titel &quot;kaisar&quot; gekry, asook die nuwe titel &quot;panhypersebastos&quot; (&quot;geëer bo almal&quot;), maar het lojaal teenoor beide Alexios en Johannes gebly.

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Bronne==
{{refbegin|2}}
* {{citation |last=Finlay |first=George |year=1854 |title=History of the Byzantine and Greek Empires from 1057–1453 |volume=2 |publisher=William Blackwood &amp; Sons}}
* {{citation |last=Garland |first=Lynda |date=25 Mei 2007 |title=Anna Dalassena, Mother of Alexius I Comnenus (1081–1118) |url=http://www.roman-emperors.org/annadal.htm |publisher=De Imperatoribus Romanis (An Online Encyclopedia of Roman Rulers) |access-date= 9 September 2019 |archivedate=23 Oktober 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071023103941/http://www.roman-emperors.org/annadal.htm }}
* {{cite journal | last1 = Kouroupou | first1 = Matoula | last2 = Vannier | first2 = Jean-François | title = Commémoraisons des Comnènes dans le typikon liturgique du monastère du Christ Philanthrope (ms. Panaghia Kamariotissa 29) | trans-title = Commemorations of the Komnenoi in the liturgical typikon of the Monastery of Christ Philanthropos (ms. Panaghia Kamariotissa 29) | journal = Revue des études byzantines | volume = 63 | year = 2005 | pages = 41–69 | doi = 10.3406/rebyz.2005.2305 | url = http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rebyz_0766-5598_2005_num_63_1_2305 | language = Frans | ref = harv }}
*{{citation |last=Lindblom |first=Annette |date=21 Maart 1998 |editor-last=Harl |editor-first=Kenneth W. |url=http://www.tulane.edu/~august/H303/currency/Comnenian.htm |title=History 303: Early Medieval and Byzantine Civilization: Constantine to Crusades |publisher=Tulane.edu |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005033108/http://www.tulane.edu/~august/H303/currency/Comnenian.htm |archivedate=5 Oktober 2013 }}
* {{citation |last=Norwich| first=John J. |year=1995 |title=Byzantium: The Decline and Fall |publisher=Alfred A. Knopf, Inc. |isbn=978-0-679-41650-0}}
* {{cite book | last = Varzos | first = Konstantinos | title = Η Γενεαλογία των Κομνηνών | trans-title = The Genealogy of the Komnenoi | location = Thessaloniki | year = 1984 | publisher = Centre for Byzantine Studies, University of Thessaloniki | volume = A | oclc = 834784634 | url = http://www.kbe.auth.gr/sites/default/files/bkm20a1.pdf | ref = harv | access-date = 9 September 2019 | archive-date = 1 April 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190401134228/http://www.kbe.auth.gr/sites/default/files/bkm20a1.pdf | url-status = dead }}
*[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Alexios I Komnenos|Engelse Wikipedia]]
{{refend}}

{{Bisantynse keisers}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Bisantynse keisers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1048]]
[[Kategorie:Sterftes in 1118]]</text>
      <sha1>7mm4nfolbqivqt57672mtdg90lyf3xm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Breëblaarsuikerbos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289691</id>
    <revision>
      <id>2921457</id>
      <parentid>2833635</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:20:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2851" sha1="mtxzh062tfni3bmak07ne1sdjctfd7m" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Breëblaarsuikerbos
| image = 
| image2 =
| taxon = Protea eximia
| authority = (Salisb. ex Knight) [[Henri Georges Fourcade|Fourc.]], (1932)
| synonyms = * ''Erodendrum eximium'' &lt;small&gt;Knight&lt;/small&gt;
* ''Mimetes spectabilis'' &lt;small&gt;Steud.&lt;/small&gt;
* ''Protea auriculata'' &lt;small&gt;Tausch&lt;/small&gt;
* ''Protea latifolia'' &lt;small&gt;[[Robert Brown (botanis)|R.Br.]]&lt;/small&gt;
* ''Protea radiata'' &lt;small&gt;Andrews&lt;/small&gt;
* ''Protea spectabilis'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Spreng.&lt;/small&gt;
* ''Scolymocephalus auriculatus'' &lt;small&gt;(Tausch) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Scolymocephalus eximius'' &lt;small&gt;(Knight) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Scolymocephalus spectabilis'' &lt;small&gt;(Licht. ex Spreng.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
Die '''breëblaarsuikerbos''' (''Protea eximia'') is 'n [[Blom|blomdraende]] [[struik]] wat aan die bekende [[Protea (genus)|Protea]][[genus]] behoort. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en is deel van die [[fynbos]][[bioom]]. Dit kom voor in Keeromsberg naby [[Worcester]], langs die [[Langeberg]], [[Outeniekwaberge|Outeniekwa-]] en [[Tsitsikammaberge]] tot by [[Vanstadensberg]] naby [[Gqeberha]]. Dit word ook gevind op die [[Waboomsberg]], Rooiberg, [[Swartberg]], [[Kammanassieberge]] en [[Kougaberge]], asook Strydomsberg. Die plant groei regop, word 5&amp;nbsp;m hoog en blom van Julie tot Desember met die hoogtepunt van Augustus tot Oktober.

Die plant gaan dood nadat dit gebrand het maar die sade oorleef. Die saad word in 'n doppie geberg en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. [[Bestuiwing]] vind plaas deur die werking van [[voëls]]. Die plant groei in sandsteen en [[kwartsiet]]grond op hoogtes van 0 - 1 000&amp;nbsp;m.

Hierdie boom se FSA-nommer is 88.3.&lt;ref&gt;https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/&lt;/ref&gt; In Engels staan dit as die ''Broad-leaf sugarbush'' bekend.

== Galery ==
&lt;Gallery&gt;
Flickr - aussiegall - Hover.jpg
Protea eximia 0289.jpg
Protea eximia MS 9185.jpg
Protea eximia 1DS-II 1-C4664.jpg
Protea eximia flower.jpg
Protea eximia 1DS-II 1-C4670.jpg
&lt;/Gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]
* [[Lys van proteaspesies]]

== Bronnelys ==
* [http://pza.sanbi.org/protea-eximia PlantZAfrica]
* [http://biodiversityexplorer.info/plants/proteaceae/protea_eximia.htm Biodiversityexplorer]
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=799-40 REDLIST Sanbi]
* [https://www.proteaatlas.org.za/sugar9.htm Protea Atlas]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:705788-1 Plants of the World Online]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakel ==
* {{Commons-kategorie inlyn|Protea eximia}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Protea]]
[[Kategorie:Bome van Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>mtxzh062tfni3bmak07ne1sdjctfd7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Covid-19-pandemie in Suid-Afrika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295521</id>
    <revision>
      <id>2921396</id>
      <parentid>2902136</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 3 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60339" sha1="lst1u05vk22b9culwxxq36qv9lxbt3k" xml:space="preserve">{{Mediese vrywaringsnota}}
{{Inligtingskas gebeurtenis
| titel      = Covid-19-pandemie in Suid-Afrika
| beeld      = Covid-19 cases in South Africa.svg
| onderskrif = Kaart van provinsies met bevestigde gevalle van COVID-19
| datum      = 1 Maart 2020 – voortdurend
| ligging    = [[Suid-Afrika]]
| ongevalle1 = '''Virusstam''' [[Koronavirus|SARS CoV-2]]
'''Oorsprong''' [[Wuhan]], [[Hubei]], [[Volksrepubliek China|China]]
&lt;br/&gt;'''Eerste geval''' [[Hilton]], [[KwaZulu-Natal]]&lt;br/&gt; 1 Maart 2020 ({{Aantal dae|jaar1=2020|maand1=3|dag1=1}} dae gelede)&lt;br/&gt;
'''Gevalle''' 4 073 151 &lt;small&gt;(23 Oktober 2022)&lt;/small&gt;{{R|sacoronavirus.co.za}}
&lt;br/&gt;'''Aktief''' 6 118 &lt;!--{{formatnum: {{#expr: 4073151 - 102595 - 3946943 }} }} Aktief = Gevalle - Sterftes - Herstel --&gt;
&lt;br/&gt;'''Sterftes''' 102 595
&lt;br/&gt;'''Herstel''' 3 946 943
'''Webwerf''' {{URL|http://www.nicd.ac.za/}}
}}
{{hoof|Covid-19-pandemie}}
Die destydse minister van gesondheid [[Zweli Mkhize]] het bevestig dat die '''[[covid-19-pandemie]]''' aan die begin van Maart 2020 ook na Suid-Afrika versprei het.{{R|nicd3}} Die [[koronavirus]]siekte 2019 (covid-19) word veroorsaak deur [[ernstige akute respiratoriese sindroom koronavirus 2]] (SARS-CoV-2).

Op 15 Maart 2020 het president [[Cyril Ramaphosa]] 'n nasionale ramptoestand afgekondig om 'n gekoördineerde en geïntegreerde rampbestuurstelsel te implementer. Dit sou help om die virusuitbraak te bestuur en die regering in staat stel om nooddienssentrums in te rig. 'n Reisverbod is vanaf 18 Maart 2020 vir reisigers van [[Italië]], [[Iran]], [[Suid-Korea]], [[Spanje]], [[Duitsland]], die [[VSA]], die [[Verenigde Koninkryk]] en [[Volksrepubliek China]] ingestel.&lt;ref&gt;{{cite web |last=van Heerden |first=Suné |title=Koronavirus:President kondig maatreëls aan |website=Maroela Media |date=15 Maart 2020 |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/koronavirus-president-kondig-maatreels-vir-sa-aan/ |access-date=15 Maart 2020 |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20200420191532/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/koronavirus-president-kondig-maatreels-vir-sa-aan/ |archive-date=20 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

President Ramaphosa het op 23 Maart aangekondig dat die land vanaf 26 Maart vir 21 dae in 'n [[staat van inperking]] sal wees. Die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag]] (SANW) is ook ontplooi om die polisie en ander staatsdepartemente by the staan in die toepassing van die maatreëls.&lt;ref&gt;{{cite web |title=South Africans brace for 21-day lockdown as virus cases rise |website=Al Jazeera |date=24 Maart 2020 |url=https://www.aljazeera.com/news/2020/03/south-africans-brace-21-day-lockdown-virus-cases-rise-200324073801136.html |access-date=24 Maart 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200430104131/https://www.aljazeera.com/news/2020/03/south-africans-brace-21-day-lockdown-virus-cases-rise-200324073801136.html |archive-date=30 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die nasionale staat van inperking is later tot 30 April verleng.&lt;ref&gt;&quot;WATCH LIVE: Ramaphosa extends Covid-19 lockdown by 14 days&quot;. ''[[The Citizen]].'' 9 April 2020.&lt;/ref&gt; Op 10 April het dr. Mkhize aanbeveel dat die algemene publiek gesigsmaskers dra wanneer hulle hul huise verlaat.&lt;ref&gt;&quot;''Minister Zweli Mkhize confirms 24 deaths and total of 2003 cases of Coronavirus COVID-19''&quot;. Departement van Gesondheid. 10 April 2020.&lt;/ref&gt;

Op 21 April het die president 'n ekonomiese stimuluspakket van 500 miljard rand aangekondig in reaksie op die pandemie.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fin24.com/Economy/South-Africa/ramaphosa-announces-r500bn-support-package-adjustment-budget-for-coronavirus-20200421 |title=Ramaphosa announces South Africa’s biggest spending plan ever to fight coronavirus |date=21 April 2020 |website=Fin24 |access-date=22 April 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429035759/https://www.fin24.com/Economy/South-Africa/ramaphosa-announces-r500bn-support-package-adjustment-budget-for-coronavirus-20200421 |archive-date=29 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Op 23 April het president Ramaphosa aangekondig dat daar 'n geleidelike en in-fase verslapping van beperkings sal plaasvind, wat die nasionale waarskuwingsvlak vanaf 1 Mei 2020 tot vlak 4 verlaag het.&lt;ref&gt;&quot;Statement by president Cyril Ramaphosa on South Africa's response to the coronavirus pandemic, Union buildings, Tshwane&quot;. SA Corona Virus Online Portal. 23 April 2020.&lt;/ref&gt; Vanaf 1 Junie is die nasionale beperkings na vlak 3 verlaag.&lt;ref&gt; &quot;President Cyril Ramaphosa: Developments in South Africa's risk-adjusted strategy to manage the spread of Coronavirus COVID-19&quot;. Departement van Gesondheid. 24 Mei 2020.&lt;/ref&gt;

Op 12 Julie 2020 het die president aangekondig dat die nasionale ramptoestand verleng sou word tot 15 Augustus 2020. ‘n Drankverbod is weer onmiddellik in werking gestel en 'n aandklokreël is tussen  22h00 tot 04h00 aangekondig. Die dra van [[lapgesigsmasker]]s is verpligtend gemaak. Parke is weer oopgestel vir oefening, maar nie vir enige vorm van byeenkomste nie.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/onmiddellike-alkoholverbod-en-aandklokreël-aangekondig/|last=Strydom|first=Nico|title=Onmiddellike alkoholverbod en aanklokreël aangekondig.|publisher=[[Maroela Media]]|date=12 Julie 2020|access-date=12 Julie 2020}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Die beperkings is vanaf 17 Augustus 2020 verlaag tot waarskuwingsvlak 2.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web|author=Staff writer|title=South Africa moves to level 2 lockdown on Monday – here are the new rules|url=https://businesstech.co.za/news/government/425708/south-africa-moves-to-level-2-lockdown-on-monday-here-are-the-new-rules/|access-date=2020-08-15|language=en}}&lt;/ref&gt; Op 16 September 2020 kondig die president aan dat Suid-Afrika se covid-19 regulasies na vlak 1 verlaag word vanaf 20 September, en sodoende kan die meeste alledaagse aktiwiteite hervat word.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/covid-19-vlak-1-regulasies-aangekondig/ |author=Van Heerden, Suné|title=Covid-19: Vlak 1-regulasies aangekondig|publisher= Maroela Media|date=16 September 2020}}&lt;/ref&gt; In Desember 2020 beleef die land 'n tweede golf covid-19-infeksies.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{cite web
|last=Evans
|first=Jenni
|title=Covid-19: SA enters second wave as Mkhize warns of surge in infections among teens
|url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/covid-19-sa-enters-second-wave-as-mkhize-warns-of-surge-in-infections-among-teens-20201209
|access-date=10 Desember 2020
|website=News24}}&lt;/ref&gt; Gevolglik word die covid-19 regulasies op 29 Desember 2020 vanaf 'n aangepaste vlak 1 tot 'n aangepaste vlak 3 verskerp, weens 'n toename in infeksies.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://sacoronavirus.co.za/2020/12/28/statement-by-president-cyril-ramaphosa-on-progress-in-the-national-effort-to-contain-the-covid-19-pandemic-4/
|title=Statement by president Cyril Ramaphosa on progress in the national effort to contain the COVID-19 pandemic
|date=2020-12-28
|publisher=COVID-19 South African Online Portal
|access-date=2020-12-28
|archive-date=2020-12-28
|archive-url=https://web.archive.org/web/20201228192344/https://sacoronavirus.co.za/2020/12/28/statement-by-president-cyril-ramaphosa-on-progress-in-the-national-effort-to-contain-the-covid-19-pandemic-4/
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

Die covid-19 regulasies word verlaag van 'n aangepaste vlak 3 tot 'n aangepaste vlak 1 vanaf 1 Maart 2021, na 'n afname in infeksies.&lt;ref name=&quot;Ramaphosa2020-12-28&quot;&gt;{{cite web
|url=https://sacoronavirus.co.za/2020/12/28/statement-by-president-cyril-ramaphosa-on-progress-in-the-national-effort-to-contain-the-covid-19-pandemic-4/
|title=Statement by president Cyril Ramaphosa on progress in the national effort to contain the COVID-19 pandemic
|date=28 Desember 2020
|publisher=COVID-19 South African Online Portal
|access-date=28 Desember 2020
|archive-date=28 Desember 2020
|archive-url=https://web.archive.org/web/20201228192344/https://sacoronavirus.co.za/2020/12/28/statement-by-president-cyril-ramaphosa-on-progress-in-the-national-effort-to-contain-the-covid-19-pandemic-4/
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; Op 17 Februarie 2021 word die nasionale inentingsprogram teen covid-19 amptelik bekendgestel.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite web|title=‘Can I close my eyes?’ Ramaphosa has Covid-19 jab with Khayelitsha hospital staff|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2021-02-17-cyril-ramaphosa-and-zweli-mkhize-to-be-vaccinated-in-khayelitsha/|access-date=2021-02-17|website=TimesLIVE|language=en-ZA}}&lt;/ref&gt; Op 28 Junie 2021 is die covid-19 beperkings in die land verander na aangepaste vlak 4, met die Delta-variant wat vinnig die dominante stam van die virus tydens die derde vlaag van die pandemie geword het. &lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite web|date=2021-06-27|title=Level 4 lockdown for 2 weeks: Alcohol sales and public gatherings banned|url=https://citizen.co.za/news/2548967/level-4-lockdown-for-2-weeks-alcohol-sales-and-public-gatherings-banned/|access-date=2021-06-27|website=The Citizen}}&lt;/ref&gt; Op 9 Julie 2021, sestien maande ná die pandemie begin het, beskryf dokters in Johannesburg die stelsel daar as die breekpunt, met onvoldoende beddens en skaars genoeg suurstof. &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.cnn.com/2021/07/09/africa/southern-africa-covid-delta-intl-cmd/index.html
|title=Southern Africa hoped it was through the worst of Covid-19. Then the Delta variant arrived
|last=McKenzie
|first=David
|access-date=2021-07-09
|website=CNN}}&lt;/ref&gt; Op 25 Julie is die land se inperkings na aangepaste vlak 3 verander.&lt;ref name=&quot;2021-07-25-level3ramaphosa&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://twitter.com/CyrilRamaphosa/status/1419366606728310789
|title=Cyril Ramaphosa #StaySafe &quot;Based on the recommendations of the Ministerial Advisory Committee on COVID-19, and inputs from the President’s Coordinating Council, Cabinet this afternoon decided that the country be moved from Adjusted Alert Level 4 and be placed on Alert #Level3.&quot;
|access-date=2021-07-25
|website=Twitter}}&lt;/ref&gt; Op 13 September 2021 het 'n aangepaste waarskuwingsvlak 2 van krag geword. &lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;{{Cite web
|last=Ramaphosa
|first=Cyril
|date=2021-09-12
|title=PRESIDENTIAL ADDRESS: South Africa moves to Alert Level 2 after Covid-19 infections decline
|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-09-12-south-africa-moves-to-alert-level-2-after-covid-19-infections-decline/
|access-date=2021-09-13
|website=Daily Maverick
|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ramaphosa2021-09-12&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.gov.za/speeches/president-cyril-ramaphosa-south-africas-response-coronavirus-covid-19-pandemic-12-sep-2021
|title=President Cyril Ramaphosa: South Africa's response to Coronavirus COVID-19 pandemic
|last1=Ramaphosa
|first1=Cyril
|date=2021-09-12
|publisher=Government of South Africa
|accessdate=2021-09-14}}&lt;/ref&gt; Op 4 April 2022 kondig President Cyril Ramaphosa die opheffing aan van die landswye staat van inperking, wat in Maart 2020 as gevolg van die Covid-19-pandemie ingestel is. Die onmiddellike risiko het teen middel Junie 2022 afgeneem, en op 22 Junie 2022 is alle oorblywende gesondheidsregulasies rakende Covid-19 beëindig.&lt;ref name=&quot;Phaahla2022-06-23&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.gov.za/speeches/statement-minister-phaahla-repeal-regulations-covid
|title=Minister Joe Phaahla: Repeal of regulations regarding Covid-19 pandemic and monkey-pox
|date=2022-06-23
|quote=a beperkte 5de golf aangedryf deur subvariante en nie 'n nuwe variant van kommer was besig om te verdwyn en daar was nie meer 'n groot risiko nie
|accessdate=2022-06-28}}&lt;/ref&gt; 

== Voorbereidings ==
Nadat die [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] (WGO) op 30 Januarie 2020 covid-19 tot 'n ''openbare wêreldwye bekommernis vir gesondheid'' verklaar het, is die nasionale noodoperasiesentrum, die National Joint Operational and Intelligence Structure (NATJOINTS) geaktiveer.{{R|gov.za2020-03-01}}

== Toetsing ==
Die [[Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes]] (NICD) het teen 14 Februarie 2020 71 [[Polimerase kettingreaksiemetode|polimerase kettingreaksie]]toetse (PKR) vir SARS-CoV-2 in Suid-Afrika voltooi, waarvan geen positief getoets het nie. 

Teen 4 Maart is 181 toetse uitgevoer, waarvan geen positief getoets het nie.{{R|NICDToets}} Tot en met 11 Maart 2020 is 645 toetse uitgevoer, waarvan 13 positief getoets het.{{R|NICD13}}

Teen 11 April is 75 053 toetse uitgevoer.&lt;ref&gt;&quot;Minister Zweli Mkhize confirms 25 deaths and total of 2028 cases of Coronavirus COVID-19&quot;. Departement van Gesondheid. 11 April 2020.&lt;/ref&gt;

Teen 23 April is 143 570 toetse uitgevoer.&lt;ref&gt;National Institute for Communicable Disease (23 April 2020). &quot;UPDATE: The total number of confirmed #COVID19 cases in South Africa is 3 953. Today we regrettably report 10 new #COVID19 related deaths. We convey our condolences to the families and friends&quot; – via Twitter.&lt;/ref&gt;

Teen 27 Junie is 1 567 084 toetse uitgevoer.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://sacoronavirus.co.za/2020/06/28/update-on-covid-19-28th-june-2020/ |title=Update on Covid-19 (28th June 2020) |access-date=28 Junie 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629194828/https://sacoronavirus.co.za/2020/06/28/update-on-covid-19-28th-june-2020/ |archive-date=29 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Teen 11 Julie is 2 108 570 toetse uitgevoer.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Update on Covid-19 (11 July 2020) |url=https://sacoronavirus.co.za/2020/07/11/update-on-covid-19-11th-july-2020/ |website=sacoronavirus.co.za |accessdate=12 Julie 2020 |archive-date=13 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713000854/https://sacoronavirus.co.za/2020/07/11/update-on-covid-19-11th-july-2020/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Teen 12 Januarie 2021 is 7 358 741 toetse uitgevoer.&lt;ref&gt;[https://sacoronavirus.co.za/ COVID-19 Corona Virus, South African Resource Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200402055651/https://sacoronavirus.co.za/ |date= 2 April 2020 }}. Besoek 13 Januarie 2021&lt;/ref&gt;

Teen 10 Junie 2021 is 12 044 072 toetse uitgevoer.&lt;ref&gt;[https://www.nicd.ac.za/latest-confirmed-cases-of-covid-19-in-south-africa-10-june-2021/ Latest confirmed cases of Covid-19 in South Africa] 10 Junie 2021&lt;/ref&gt;

== Eerste vlaag van Maart 2020 - November 2020 ==
Die eerste pasiënt wat met covid-19 in Suid-Afrika bevestig is, het op 1 Maart 2020 met sy vrou en 8 ander van die provinsie [[Milaan]] in [[Italië]]{{R|gov2020-03-09}} teruggekeer en deur [[Doebai (stad)|Doebai]]; [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] in [[Kemptonpark]], [[Gauteng]] en [[Koning Shaka Internasionale Lughawe]] in [[Durban]]; na [[Hilton]] in [[KwaZulu-Natal]] gereis.{{R|msn2020-03-06}} Op 3 Maart het die pasiënt simptome by 'n privaat algemene praktisyn aangemeld en homself geïsoleer; die dokter het haarself ook geïsoleer. Op 5 Maart het Mkhize die eerste bevestigde geval aangekondig, epidemioloë en klinici van die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes (NICD) is na KwaZulu-Natal ontplooi,{{R|gov.za1|daily_maverick|Herman}} en die pasiënt is in Grey's hospitaal in [[Pietermaritzburg]] opgeneem.{{R|news24-grey}} 

Op 7 Maart is aangekondig dat 'n vrou uit dieselfde reisgroep uit Italië, wat na [[Gauteng]] terugkeer het, ook positief getoets is.{{R|gov.za2}}

Op 8 Maart is aangekondig dat die vrou van die eerste pasiënt ook positief getoets is.{{R|nicd3}} Op 9 Maart is nog vier gevalle van dieselfde reisgroep uit Italië, soos alle vorige gevalle, positief bevestig.{{R|news24-7}} Op 11 Maart is 6 nuwe gevalle aangemeld, met 1 geval van dieselfde reisgroep uit Italië, terwyl die ander 5 gevalle nie met die voriges verband hou nie, hulle het reisgeskiedenisse na ander Europese lande.{{R|gov.za13}} 

Op 12 Maart is 3 nuwe gevalle aangekondig, waaronder die eerste geval in [[Mpumalanga]]. Die eerste plaaslike oordrag en eerste geval in die [[Vrystaat]] is ook aangekondig, maar is later die dag teruggetrek deur die NICD wat bevestig het dat die geval 'n [[Vals positief en vals negatief|vals positiewe fout]] was en in werklikheid negatief was.{{R|enza16}} Dit het die totale gevalle op 16 gebring.{{R|news24-17|nicd16}}

Op 13 Maart is 8 nuwe gevalle aangekondig, en die minister het opgemerk dat &quot;daar meer positiewe resultate gevind is. Die NICD en NHLS verifieer nou die inligting en hierdie resultate.&quot;{{R|gov.za24}}

Op 10 April is gesondheidskenners verras deur die dramatiese vermindering in daaglikse gevalle oor die voorafgaande twee weke, hoewel die vrees ook uitgespreek is dat die vermindering 'n verslapping in waaksaamheid kon veroorsaak.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-52228932 |last1=Harding |first1=Andrew |title=South Africa's mysterious coronavirus lull |website=[[BBC News]] |date=10 April 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517131339/https://www.bbc.com/news/world-africa-52228932 |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==Tweede vlaag van Desember 2020 - Mei 2021 ==
Op 3 Desember 2020 het die president weer die nasie op TV toegespreek. Hy het opgemerk dat covid-19 in sommige distrikte van die provinsies Oos- en Wes-Kaap besig is om te herleef. Die [[Nelson Mandelabaai Metropolitaanse Munisipaliteit]] is geïdentifiseer as 'n koronavirus-brandpunt; beperkings in hierdie gebied is verskerp. Die nasionale ramptoestand is verleng tot 15 Januarie 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=News|first=Eyewitness|title=READ: President Cyril Ramaphosa’s address on containing COVID-19|url=https://ewn.co.za/2020/12/03/read-president-cyril-ramaphosa-s-address-on-containing-covid-19|access-date=2020-12-03|website=ewn.co.za|language=en}}&lt;/ref&gt;

Op 7 Desember het die regering gesê dat partytjies aan die einde van die skooljaar, bekend as 'rumoerpartytjies', superverspreidingsgebeurtenisse is.&lt;ref&gt;{{cite news |title=South Africa says yearend school parties are superspreaders |url=https://apnews.com/article/entertainment-health-coronavirus-pandemic-graduation-cyril-ramaphosa-77542b0d6c0c0d28c7341d243bb15cf3 |access-date=11 Desember 2020 |work=AP NEWS |agency=AP |date=7 Desember 2020}}&lt;/ref&gt;

Op 9 Desember het die Minister van Gesondheid aangekondig dat die land die tweede vlaag betree het. Die land beleef op daardie stadium meer as 6&amp;nbsp;000 nuwe gevalle per dag, nadat dit tot minder as 1&amp;nbsp;000 gevalle per dag afgeplat het aan die einde van September. 

Op 14 Desember kondig die president die sluiting van sommige strande aan, die vermindering van die aantal mense wat byeenkomste mag bywoon en die verskerping van ander maatreëls om die tweede vlaag te stuit.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=News|first=Eyewitness|title=Ramaphosa announces no alcohol sales from Friday to Sunday, curfew extended|url=https://ewn.co.za/2020/12/14/watch-live-ramaphosa-updates-nation-on-sa-s-covid-19-status|access-date=2020-12-14|website=ewn.co.za|language=en}}&lt;/ref&gt;

Op 18 Desember het die Minister van Gesondheid, Zweli Mkhize, gesê wetenskaplikes het 'n nuwe variant van koronavirus ontdek, genaamd 501.V2 Variant.&lt;ref&gt;{{cite news |title=South Africa identifies new coronavirus strain causing surge in cases |url=https://www.yahoo.com/news/south-africa-experiencing-covid-19-173021206.html |access-date=18 Desember 2020 |work=news.yahoo.com |agency=Reuters |publisher=Yahoo News}}&lt;/ref&gt;

Op 27 Desember het die aantal bevestigde gevalle in Suid-Afrika 1 miljoen bereik.&lt;ref&gt;{{cite news |title=South Africa on verge of new virus rules as it hits 1M cases |url=https://apnews.com/article/cyril-ramaphosa-coronavirus-pandemic-africa-south-africa-infectious-diseases-10e2455280f058bbd86061c4e020d4a6 |access-date=27 Desember 2020 |work=AP NEWS |date=27 Desember 2020}}&lt;/ref&gt; Op 28 Desember 2020 het president Cyril Ramaphosa die land toegespreek en aangekondig dat die land vir 14 dae weer op 'n gedeeltelike grendelvlak 3 geplaas sal word, om die tempo van die tweede golf gedurende die feestyd te verlaag. Dit lei tot 'n aandklokreël van 21:00 tot 06:00, die verbod op die verkoop en vervoer van [[Drank|alkohol]], die sluiting van openbare geriewe soos strande, mere en damme en die verpligte dra van maskers in die openbaar.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Lockdown level 3 during the festive season|url= https://www.businessinsider.co.za/new-restrictions-announced-to-combat-south-africas-second-wave-of-covid-19-infections-2020-12 |access-date=30 Desember 2020 |date= 29 Desember 2020}}&lt;/ref&gt;

Daar was 267 157 nuwe gevalle in Desember, wat die totale aantal bevestigde gevalle verhoog het tot 1 057 161. Die dodetal het tot 28 469 gestyg. Die aantal herstelde pasiënte het toegeneem tot 879 671, wat aan die einde van die maand 149 021 aktiewe gevalle gelaat het.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Update on Covid-19 (31st December 2020)|url=https://sacoronavirus.co.za/2020/12/31/update-on-covid-19-31st-december-2020/|website=sacoronavirus.co.za|access-date=3 Januarie 2021|date=31 Desember 2020|archive-date= 3 Januarie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210103192651/https://sacoronavirus.co.za/2020/12/31/update-on-covid-19-31st-december-2020/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Derde vlaag van Mei 2021 ==
[[Beeld:Covid19Inentingsplakkaat.jpeg|duimnael|regs|'n Plakkaat wat 'n beroep op die publiek doen om diegene te help registreer wat ingeënt wil word.]]
Op 10 Mei 2021 het provinsies soos die Vrystaat en KwaZulu-Natal 'n skielike verhoging in infeksiegetalle aangemeld. Die Minister van Gesondheid het egter vrese van 'n derde vlaag in die media afgemaak, en die publiek verseker dat die inentingsproses op 17 Mei met die nuwe [[Pfizer–BioNTech COVID-19-entstof]] hervat sou word. Kommer bestaan nadat plaaslike gevalle van die Delta-variant, wat verwoesting in Indië gesaai het, die eerste keer op 8 Mei 2021 gerapporteer is.&lt;ref name=&quot;sacoronavirus.co.za2021-05-08&quot;&gt;{{cite web
|url=https://sacoronavirus.co.za/2021/05/08/update-on-covid-19-08th-may-2021/
|title=Update on Covid-19 (8 May 2021)
|last=Mkhize
|first=Zwelini
|date=8 Mei 2021
|publisher=COVID-19 South African Online Portal
|access-date=9 Mei 2021
|archive-date=10 Mei 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510170517/https://sacoronavirus.co.za/2021/05/08/update-on-covid-19-08th-may-2021/
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; Op 31 Mei 2021 is die land van aangepaste vlak 1 na 'n aangepaste waarskuwingsvlak 2 geskuif, as gevolg van 'n derde golf van infeksies.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Ramaphosa urges diligence as he tightens Covid-19 restrictions
|url=https://www.businesslive.co.za/bd/national/2021-05-30-ramaphosa-urges-diligence-as-he-tightens-covid-19-restrictions/
|access-date=3 Junie 2021
|website=BusinessLIVE
}}&lt;/ref&gt; Op 15 Junie 2021 is waarskuwingsvlak 3 ingestel.&lt;ref name=&quot;2021-06-15-level3ramaphosa&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.gov.za/speeches/president-cyril-ramaphosa-south-africas-response-coronavirus-covid-19-pandemic-15-jun-2021
|title=President Cyril Ramaphosa: South Africa's response to Coronavirus COVID-19 pandemic
|date=2021-06-15
|publisher=Government of South Africa
|accessdate=2021-06-16}}&lt;/ref&gt; Op 28 Junie 2021 is die land na aangepaste vlak 4 geskuif, met die Delta-variant wat vinnig die dominante variant in die land geword het.&lt;ref name=&quot;:13&quot;/&gt;

== Impak op skole ==
Alle skole in Suid-Afrika is op 18 Maart 2020 gesluit. Teen middel-Junie het skole vir graad 7- en 12-leerders heropen, te midde van 'n geskarrel van personeel en administrateurs, en heen-en-weer besluitneming van die departement van basiese onderwys en sy minister. 

Op 23 Julie 2020 het president Ramaphosa aangekondig dat staatskole vir 'n maand gesluit word weens die toename in covid-19 infeksies. Dit sal duur van 27 Julie tot 24 Augustus. Graad 12-leerlinge en -onderwysers neem egter slegs 'n weeklange onderbreking en het op 1 Augustus teruggekeer. Graad 7's neem 'n ruskans van twee weke en keer op 10 Augustus terug. Ramaphosa het ook aangekondig dat die huidige akademiese jaar verleng sal word tot 15 Desember.&lt;ref&gt;{{cite news|title =All public schools will be shut for 4 weeks|url= https://www.news24.com/news24/southafrica/news/coronavirus-all-the-latest-news-about-covid-19-in-south-africa-and-the-world-20200312 |publisher=News24/LIVE|access-date= 23 Julie 2020}}&lt;/ref&gt;

By skole het die akademiese jaar in 2021 traag aan die gang gekom, weens vrese van onderwyders en ouers oor die welstand van hul kinders. By skole en universiteite is alle voorsorgmaatreëls streng toegepas, soos temperatuurmonitering, die verpligte dra van maskers en sosiale distansiëring tussen leerders/studente. Skole is deur die Minister van Basiese Onderwys aangesê om op 30 Junie te sluit.

== 2022 ==
Die pandemie, nou in sy vierde vlaag, het 'n stelselmatige afplatting getoon, met elke dag minder gevalle as die vorige een. Op 4 April 2022 het president [[Cyril Ramaphosa]] die nasionale ramptoestand met sy gebruiklike TV-toespraak aan die land beëindig.

== Bekendes wat aan Covid-19 gesterf het ==
=== Maart 2020 – Junie 2020 ===
*29 Maart 2020 – [[Louis Wilsenach]], [[skilder]], [[digter]], [[sendeling]] en baanbreker in die advertensiewese.&lt;ref name=&quot;news24&quot;&gt;{{cite news|url=https://m.news24.com/SouthAfrica/News/silence-that-man-covid-19-victim-louis-wilsenach-ruffled-feathers-with-new-south-africa-concept-20200401|title=Louis Wilsenach Covid-19 victim|agency=News24 |date=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
*31 Maart 2020 – [[Gita Ramjee]], wetenskaplike en navorser in [[MIV]]-voorkoming.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-52120265|title=Coronavirus: Top South African HIV scientist dies|date=1 April 2020|work=BBC News|accessdate=8 April 2020|language=en}}&lt;/ref&gt;
*12 Mei 2020 – Clarence Mini, voorsitter van die Raad vir Mediese Skemas, [[uMkhonto we Sizwe]]-lid, MIV-aktivis.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Heywood |first1=Mark |title=Dr Clarence Mini (1951–2020): A champion for health and human rights |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2020-05-14-dr-clarence-mini-1951-2020-a-champion-for-health-and-human-rights/ |website=Daily Maverick |accessdate=15 Mei 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Seleka |first1=Ntwaagae |title=Tributes continue to pour in for Clarence Mini who died of Covid-19 |url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/tributes-continue-to-pour-in-for-clarence-mini-who-died-of-covid-19-20200514 |accessdate=15 Mei 2020 |agency=News24 |archive-date=21 Mei 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521121736/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/tributes-continue-to-pour-in-for-clarence-mini-who-died-of-covid-19-20200514 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*13 Mei 2020 – Lungile Tom, eNCA-kameraman.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Cameraman Lungile Tom brought Parliament to homes of South Africans |url=https://www.parliament.gov.za/press-releases/cameraman-lungile-tom-brought-parliament-homes-south-africans|website=parliament.gov.za|accessdate=14 Mei 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=eMedia Investments mourns the loss of top cameraman|url=https://www.enca.com/press-release/emedia-investments-mourns-loss-top-cameraman|website=eNCA|language=en|accessdate=14 Mei 2020|archive-date=16 Mei 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516152726/https://www.enca.com/press-release/emedia-investments-mourns-loss-top-cameraman|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*14 Junie 2020 – [[Elsa Joubert]], Afrikaanse skrywer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Eloff |first=Herman |title=Iconic SA author Elsa Joubert, 97, dies of Covid-19 |url=https://www.news24.com/arts/literature/iconic-sa-author-elsa-joubert-97-dies-of-covid-19-20200614 |access-date=14 Junie 2020 |website=Arts |language=en}}&lt;/ref&gt;
*28 Junie 2020 – Nomandla Yako, MIV-aktivis, Treatment Action Campaign.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ho |first1=Ufrieda |title=Nomandla Yako, the HIV/Aids activist who 'planted hope' |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2020-06-30-nomandla-yako-the-hiv-aids-activist-who-planted-hope/#gsc.tab=0 |accessdate=30 Junie 2020 |agency=Maverick Citizen}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Gontsana |first1=Mary-Anne |title=Nomandla Yako, who defied Thabo Mbeki by importing HIV medicines, has died |url=https://www.groundup.org.za/article/nomandla-yako-who-defied-thabo-mbeki-importing-hiv-medicines-has-died/ |accessdate=1 Julie 2020 |agency=GroupUp}}&lt;/ref&gt;

=== Julie 2020 – Desember 2020 ===
* 6 Julie 2020 − Gordon Kegakilwe, Noordwes-LUR vir samewerkende regering, menslike nedersetting en tradisionele sake.&lt;ref&gt;{{cite news |title=North West Cogta MEC dies from Covid-pneumonia |url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/north-west/north-west-cogta-mec-dies-from-covid-pneumonia-50507131 |accessdate=7 Julie 2020 |newspaper=IOL |date=6 July 2020 |location=Mahikeng}}&lt;/ref&gt;
* 7 Julie 2020 – Henry Jansen, burgemeester van [[Langeberg]].&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Etheridge |first1=Jenna |title=Western Cape municipal mayor dies from Covid-19 |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/western-cape-municipal-mayor-dies-from-covid-19-20200708 |accessdate=8 Julie 2020 |agency=News24}}&lt;/ref&gt;
* 8 Julie 2020 – Ricardo Mthembu, lid van die [[KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer]] en [[ANC]] provinsiale woordvoerder.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ANC KZN spokesperson Ricardo Mthembu dies of Covid-19 |url=https://www.iol.co.za/dailynews/news/kwazulu-natal/anc-kzn-spokesperson-ricardo-mthembu-dies-of-covid-19-50589885 |accessdate=8 Julie 2020 |agency= IOL|date=8 Julie 2020}}&lt;/ref&gt;
* 8 Julie 2020 – Koningin [[Noloyiso Sandile]], regent van die AmaRharhabe.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Dayimani |first1=Malibongwe |last2=Ngqakamba |first2=Sesona |title=AmaRharhabe Kingdom Queen Noloyiso Sandile dies of Covid-19 |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/breaking-amarharhabe-kingdom-queen-noloyiso-sandile-dies-of-covid-19-20200708 |accessdate=8 Julie 2020 |agency=News24}}&lt;/ref&gt;
* 10 Julie 2020  – [[Corra Dirksen]] 'n oud-Springbokrugbyspeler.&lt;ref name='covid'&gt;{{Cite web|title=Former Springbok wing dies of Covid-19 complications|url=https://www.news24.com/sport/rugby/springboks/former-springbok-wing-dies-from-covid-19-complications-20200710|author=Mostert, Herman|date=10 Julie 2020|access-date=2020-07-10|website=Sport24|language=en}}&lt;/ref&gt;
*12 Julie 2020 – Patrick Jaji, Oos-Kaapse regter.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Chabalala |first=Jeanette |title=Covid-19 reaches 'doorstep of the judiciary' - Eastern Cape judge dies after testing positive |url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/covid-19-reaches-doorstep-of-the-judiciary-eastern-cape-judge-dies-after-testing-positive-20200713 |accessdate=13 Julie 2020 |agency=News24}}&lt;/ref&gt;
*12 Julie 2020 – Alfred Mtsi, [[speaker]] van [[Buffalo City]] stadsraad (2015–2016).&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://ewn.co.za/2020/07/12/buffalo-city-council-speaker-alfred-mtsi-dies-of-covid-19-complications |title=Buffalo City Council Speaker Alfred Mitsi dies of COVID-19 complications|last=Kassen |first=Jarita |date=12 Julie 2020|access-date=8 Julie 2021|lang=en}}&lt;/ref&gt;
*13 Julie 2020 – Zindzi Mandela (59), dogter van Nelson Mandela.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.sabcnews.com/sabcnews/zindzi-mandela-tested-positive-for-the-coronavirus-family-awaiting-autopsy-report/ |title=Zindzi Mandela tested positive for the coronavirus, family awaiting autopsy report |access-date=2 Augustus 2020 |archive-date=18 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718195802/https://www.sabcnews.com/sabcnews/zindzi-mandela-tested-positive-for-the-coronavirus-family-awaiting-autopsy-report/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
*18 Julie 2020 – Martha Mmola, afgevaardigde van die Nasionale Raad van Provinsies.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ANC MP Martha Mmola dies of Covid-related illness |url=https://www.timeslive.co.za/politics/2020-07-19-anc-mp-martha-mmola-dies-of-covid-related-illness/ |access-date=19 Julie 2020 |newspaper=TimesLIVE |date=19 Julie 2020 |archive-date=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719155525/https://www.timeslive.co.za/politics/2020-07-19-anc-mp-martha-mmola-dies-of-covid-related-illness/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
*19 Julie 2020 – Moonyeen Lee, rolverdelingsagent van rolprente soos ''The Bang Bang Club'' en ''[[Tsotsi]]''.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Ferreira |first=Thinus |title=Legendary SA casting director Moonyeenn Lee dies from Covid-19 complications |url=https://www.news24.com/channel/the-juice/news/legendary-sa-casting-director-moonyeen-lee-dies-from-covid-19-complications-20200719 |accessdate=19 Julie 2020}}&lt;/ref&gt;
*20 Julie 2020 – Paul Dobson, [[rugby]]&lt;nowiki/&gt;mediafiguur en -skeidsregter.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Ray |first=Craig |title=Chapter closes for ‘encyclopaedia of SA Rugby’ |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2020-07-21-chapter-closes-for-encyclopaedia-of-sa-rugby/#gsc.tab=0 |accessdate=21 Julie 2020 |agency=Daily Maverick}}&lt;/ref&gt;
*31 Julie 2020 – [[Zamuxolo Peter]], [[ANC]]-lid in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]].&lt;ref&gt;{{cite news |title=ANC MP Zamuxolo Peter died after testing positive for Covid-19 |url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/anc-mp-zamuxolo-peter-died-after-testing-positive-for-covid-19-20200801 |accessdate=1 Augustus 2020 |newspaper=News24 |date=1 Augustus 2020}}&lt;/ref&gt;
*7 Augustus 2020 – Lungile Pepeta (46), akademikus, professor in pediatriese kardiologie aan die [[Nelson Mandela-universiteit]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=7 August 2020|title=Professor Lungile Pepeta has passed away|url=https://www.sabcnews.com/sabcnews/professor-lungile-pepeta-has-passed-away/|access-date=8 Augustus 2020|website=SABC News – Breaking news, special reports, world, business, sport coverage of all South African current events. Africa's news leader.|language=en|archive-date=10 Augustus 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810141556/https://www.sabcnews.com/sabcnews/professor-lungile-pepeta-has-passed-away/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Rest in power Prof Lungile Pepeta|url=https://www.heraldlive.co.za/news/2020-08-07-rest-in-power-prof-lungile-pepeta/|access-date=8 Augustus 2020|website=HeraldLIVE|language=en-ZA|archive-date=10 Augustus 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810000212/https://www.heraldlive.co.za/news/2020-08-07-rest-in-power-prof-lungile-pepeta/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ellis |first1=Estelle |title=A giant tree has fallen: Prof Lungile Pepeta (1974–2020) |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2020-08-11-a-giant-tree-has-fallen-prof-lungile-pepeta-1974-2020 |access-date=11 Augustus 2020 |agency=Maverick Citizen |archive-date=12 Augustus 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812182007/https://www.dailymaverick.co.za/article/2020-08-11-a-giant-tree-has-fallen-prof-lungile-pepeta-1974-2020/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
*12 Augustus 2020 – Mac Jack, Noord-Kaapse LUR vir onderwys.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Etheridge |first1=Jenna |title=Northern Cape Education MEC McCollen Ntsikelelo Jack dies of Covid-19 |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/just-in-northern-cape-education-mec-mccollen-ntsikelelo-jack-dies-20200812 |access-date=12 Augustus 2020 |newspaper=News24 |date=12 Augustus 2020 |archive-date=12 Augustus 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812234454/https://www.news24.com/news24/southafrica/news/just-in-northern-cape-education-mec-mccollen-ntsikelelo-jack-dies-20200812 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
*18 Augustus 2020 – Kobus Potgieter, afgetrede [[NG Kerk]] predikant, en moderator van die Algemene Sinode vanaf 1982 tot 1986.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Niemandt, Nelis|title= Oudste NG Leraar (99) Sterf.|url=https://kerkbode.christians.co.za/2020/08/18/oudste-ng-leraar-99-sterf-aan-covid-19/?utm_source=rss&amp;utm_medium=rss&amp;utm_campaign=oudste-ng-leraar-99-sterf-aan-covid-19 |publisher=[[Kerkbode]]|date= 18 Augustus 2020 |access-date= 19 Augustus 2020}}&lt;/ref&gt;
*18 Augustus 2020 – Sibusiso Mseleku, sportjoernalis.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Strydom, Marc |title=Legendary sports journalist S'busiso Mseleku dies: He was a legend when it comes to football |work=[[Sunday Times]] Timeslive |date=19 Augustus 2020}}&lt;/ref&gt;
*11 November 2020 – [[Mongameli Bobani]], politikus.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |last=Hunter |first=Qaanitah |title=Former Nelson Mandela Bay mayor Mongameli Bobani dies |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/former-nelson-mandela-bay-mayor-mongameli-bobani-dies-20201111 |accessdate=11 November 2020 |agency=News24}}&lt;/ref&gt;
*7 Desember 2020 – Pumza Dyantyi, Oos-Kaapse LUR vir gemeenskapsontwikkeling.
*7 Desember 2020 – [[Dawn Lindberg]], sanger.&lt;ref&gt;{{cite news |title= RIP Dawn Lindberg, darling of South African theatre who has died of Covid-19  |url=https://www.news24.com/you/news/local/rip-dawn-lindberg-darling-of-south-african-theatre-who-has-died-of-covid-19-20201208 |accessdate=20 Desember 2020 |newspaper=News24 |date=8 Desember 2020}}&lt;/ref&gt;
*9 Desember 2020 – Gordon Forbes, tenniskampioen.&lt;ref&gt;{{cite news |title= Former Mixed Doubles Slam Champion and Author Gordon Forbes Passes Away Due to Covid-19 |url=https://www.ubitennis.net/2020/12/former-mixed-doubles-slam-champion-and-author-gordon-forbes-passes-away-due-to-covid-19/ |accessdate=20 Desember 2020 |newspaper=UBTennis.net |date=17 Desember 2020}}&lt;/ref&gt;
*13 Desember 2020 – [[Ambrose Dlamini]], [[Eerste minister]] van [[Eswatini]].&lt;ref&gt;{{cite news |title= Ambrose Dlamini: Eswatini's PM dies after testing positive for Covid-19 |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-55297472 |accessdate=20 Desember 2020 |newspaper=BBC |date=14 Desember 2020}}&lt;/ref&gt;
*25 Desember 2020 – Robin Jackman, oud-krieketspeler en bekende tv-kommentator.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.news24.com/sport/cricket/respected-cricket-commentator-robin-jackman-dies-20201225 |title=SA cricket community mourns death of legendary commentator Robin Jackman |publisher=[[News24]] |date=25 Desember 2020 |access-date=25 Desember 2020 |archive-date=28 Desember 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201228003353/https://www.news24.com/sport/cricket/respected-cricket-commentator-robin-jackman-dies-20201225 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Januarie 2021 – Junie 2021 ===
* 3 Januarie 2021 – [[Dorah Sitole]], eerste swartvrou in Suid-Afrika wat 'n kookboek geskryf het.&lt;ref&gt;Baanbreker-sjef was 'n 'goedhartige, liewe mens'. Rapport Weekliks. 10 Januarie 2021.&lt;/ref&gt;
* 21 Januarie 2021 – [[Jackson Mthembu]], Minister in die Presidensie van Suid-Afrika.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Minister Jackson Mthembu dies of Covid-related complications |url=https://www.timeslive.co.za/politics/2021-01-21-minister-jackson-mthembu-dies-of-covid-related-complications/ |access-date=21 Januarie 2021 |work=TimesLIVE |language=en}}&lt;/ref&gt;
* 22 Januarie 2021 – Marius van Heerden, Olimpiese naelloper.&lt;ref&gt;{{cite news |title=RIP - Former SA Olympian and 800m record holder dies of Covid-19 |url=https://www.thesouthafrican.com/sport/rip-former-sa-olympian-and-800m-record-holder-dies-of-covid-19/ |accessdate=30 Januarie 2021 |newspaper=thesouthafrican.com |date=23 Januarie 2021 |archive-date= 1 Februarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201072806/https://www.thesouthafrican.com/sport/rip-former-sa-olympian-and-800m-record-holder-dies-of-covid-19/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* 29 Januarie 2021 – Percy Tucker, stigter van die wêreld se eerste elektroniese teaterbesprekingstelsel.&lt;ref&gt;{{cite news |title= Founder of Computicket, Percy Tucker, 92, dies |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/267689918/founder-of-computicket-percy-tucker-92-dies |accessdate=3 Februarie 2021 |newspaper=bignewsnetwork.com |date=30 Januarie 2021}}&lt;/ref&gt;
* 31 Januarie 2021 – [[Priscilla Tozama Mantashe]], Suid-Afrikaanse politikus en ANC-Parlementslid.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Duma |first=Nkosikhona |title=ANC KZN mourns as 4 members die in a week, 3 of them from COVID |url=https://ewn.co.za/2021/02/04/anc-kzn-mourns-as-4-members-die-in-a-week-3-of-them-from-covid |access-date=2021-07-09 |website=ewn.co.za |language=en}}&lt;/ref&gt;
* 4 Maart 2021 – [[Karima Brown]], prominente Suid-Afrikaanse joernalis.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=de Villiers |first1=James |title=Karima Brown: 'A fearless commitment to having necessary conversations' |url=https://www.news24.com/news24/obituaries/obituary-karima-brown-a-fearless-commitment-to-having-necessary-conversations-20210304 |access-date=4 Maart 2021 |publisher=News24.com}}&lt;/ref&gt;
* 12 Maart 2021 – [[Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu]], koning van die [[Zoeloes|Zoeloenasie]].&lt;ref name=&quot;news24ButheleziCovid&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/king-goodwill-zwelithini-succumbed-to-covid-19-buthelezi-20210313|title=King Goodwill Zwelithini died of Covid-19-related complications - Buthelezi|first=Getrude|last=Makhafola|website=News24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/news/politics/buthelezi-confirms-zulu-kings-death-was-covid-related-laying-bare-conflict-over-funeral-8de8a9f5-5897-4da2-9183-e384f2b138a0|title=Buthelezi confirms Zulu King’s death was Covid-related, laying bare conflict over funeral|website=www.iol.co.za}}&lt;/ref&gt;
* 13 Maart 2021 – [[Noxolo Maqashalala]], Suid-Afrikaanse [[aktrise]].&lt;ref&gt;https://www.dailysun.co.za/Celebs/actress-noxolo-maqashalala-has-passed-on-20210313&lt;/ref&gt;
* 4 April 2021 – [[Frank Mdlalose]], politieke aktivis en eerste premier van [[KwaZulu-Natal]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=KZN's first premier Frank Mdlalose passes on from COVID-19|url=https://citizen.co.za/news/south-africa/2467619/kzns-first-premier-dr-frank-mdlalose-passes-on-from-covid-19/|date=4 April 2021|access-date=4 April 2021}}&lt;/ref&gt;
* 10 April 2021 – [[Sindi van Zyl]], mediese dokter, Kaya FM-aanbieder en lewensafrigter.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Marriah-Maharaj |first1=Jolene |title=Former Kaya FM host Dr Sindi van Zyl dies in hospital |url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/gauteng/former-kaya-fm-host-dr-sindi-van-zyl-dies-in-hospital-2743426d-e092-459e-8d16-042fb68693bf |access-date=10 April 2021 |agency=IOL}}&lt;/ref&gt;
* 22 April 2021 – Jacqueline Mofokeng, ANC-politikus.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Mokhoali |first1=Veronica |title=ANC MP Jacqueline Mofokeng succumbs to Covid-19 |url=https://ewn.co.za/2021/04/22/anc-mp-jacqueline-mofokeng-succumbs-to-covid-19 |access-date=22 April 2021 |newspaper=Eyewitness News |date=22 April 2021}}&lt;/ref&gt;
* 26 Mei 2021 – [[Ben Kruger]], veelsydige [[akteur]]. &lt;ref&gt;{{Cite web |title= Beloved Afrikaans actor succumbs to Covid-19|url=https://www.algoafm.co.za/domestic/beloved-afrikaans-actor-succumbs-to-covid-19 |author= Loubser, Doreen| date=26 Mei 2021|access-date=2021-06-25 |website=www.algoafm.co.za |language=en}}&lt;/ref&gt;
* 16 Junie 2021 – [[Jabu Mabuza]], Suid-Afrikaanse besigheidsman en belegger.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.news24.com/fin24/economy/south-africa/former-eskom-chair-jabu-mabuza-has-died-20210616|title=Former Eskom chair Jabu Mabuza has died|accessdate=16 Junie 2021|date=16 Junie 2021|publisher=Fin24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.enca.com/news/former-eskom-board-chairman-jabu-mabuza-dies|title=Former Eskom board chairman Jabu Mabuza dies|accessdate=16 Junie 2021|date=16 Junie 2021|publisher=eNCA|archive-date=16 Junie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616185213/https://www.enca.com/news/former-eskom-board-chairman-jabu-mabuza-dies|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* 29 Junie 2021 – Goolam Rajah, spanbestuurder van Proteas (1991–2011) en apteker.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-06-29 |title=Former SA manager Goolam Rajah passes away, cricket fraternity remembers 'outstanding person' |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/former-sa-manager-goolam-rajah-passes-away-cricket-fraternity-remembers-outstanding-person-101624973391080.html |access-date=2021-07-09 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title= Former Proteas team manager Goolam Rajah dies |url=https://www.news24.com/sport/cricket/proteas/former-proteas-team-manager-goolam-rajah-dies-20210629|author=Tshwaku, Khanyiso|access-date=2021-07-12 |website=Sport24 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* 30 Junie 2021 – Richard Dolley, onderwyser, krieketspeler en hokkieadministrateur.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Cricket SA pays tribute to another late stalwart Richard Dolley |url=https://www.news24.com/sport/cricket/proteas/cricket-sa-pays-tribute-to-another-late-stalwart-richard-dolley-20210701 |access-date=2021-07-09 |website=Sport24 |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Julie 2021 – Oktober 2021 ===
*1 Julie 2021 – [[Steve Kekana]], Suid-Afrikaanse [[sanger]] en liedjieskrywer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Emmanuel Tjiya |title=Breaking: Legendary musician Steve Kekana has died |url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2021-07-01-breaking-legendary-musician-steve-kekana-has-died/ |access-date=2021-07-06 |website=SowetanLIVE |language=en}}&lt;/ref&gt;
* 1 Julie 2021 – [[Yoti die Griekse Boertjie]], Afrikaanse sanger.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/huldeblyke-stroom-in-vir-yoti-die-griekse-boertjie/|title=Huldeblyke stroom in vir Yoti die Griekse Boertjie|author=Jansen, Esté Meyer|publisher=[[Maroela Media]]|date= 2 Julie 2021|access-date=8 Julie 2021}}&lt;/ref&gt;
* 1 Julie 2021 – [[Abel Pienaar]], Afrikaanse skrywer van godsdienstige boeke.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.litnet.co.za/in-memoriam-abel-pienaar/?fbclid=IwAR1cMQqotbZAZlpfFbWkjHSy8lK_NH75tSolIh0SiiuKLYaC3UUslAjp4kg|author=Oosthuizen, Jean| title=In memoriam: Abel Pienaar.|publisher= [[Litnet]] |date=2 Julie 2021}} &lt;/ref&gt;
* 7 Julie 2021 – [[Cameron Mackenzie]], Suid-Afrikaanse politikus en parlementslid vir die [[Demokratiese Alliansie]].&lt;ref&gt;{{cite news |last=Felix |first=Jason |title=DA MP Cameron MacKenzie dies of Covid-19 |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/da-mp-cameron-mackenzie-dies-of-covid-19-20210708 |access-date=8 Julie 2021 |agency=News24 |date=8 Julie 2021}}&lt;/ref&gt;
* 9 Julie 2021 – [[Geoff Makhubo]] (53), [[Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit|Johannesburg]]se [[burgemeester]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Seleka |first1=Mpho|last2= Raborife|first2= Ntwaagae |title=Johannesburg Mayor Geoff Makhubo has died of Covid-19 |url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/city-of-johannesburg-mayor-geoff-makhubo-has-died-from-covid-19-20210709 |access-date=2021-07-09 |website=News24 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* 12 Julie 2021 – Dr. [[Ben Ngubane]] (79), Suid-Afrikaanse [[politikus]] en voormalige [[Eskom]]-voorsitter.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Former KwaZulu-Natal premier Dr Ben Ngubane dies of Covid-19 complications |url=https://www.polity.org.za/article/former-kwazulu-natal-premier-dr-ben-ngubane-dies-of-covid-19-complications-2021-07-12 |access-date=2021-07-12 |website=www.polity.org.za |language=en}}&lt;/ref&gt;
* 14 Julie 2021 – André Rademan, voorsitter van die OP-rugbyunie.
* 16 Julie 2021 – Maetu Kgaile, [[burgemeester]] van [[Matlosana Plaaslike Munisipaliteit|Matlosana (Klerksdorp)]].&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/nog-n-burgemeester-sterf-weens-covid/?mc_cid=e390f4b639&amp;mc_eid=8e57a652fb|title=Nog 'n burgemeester sterf weens Covid|author=Cornelissen, Christel|publisher=[[Maroela Media]]|date= 17 Julie 2021|access-date=18 Julie 2021}}&lt;/ref&gt;
* 21 Julie 2021 – [[Lieb Bester]] (72), [[Suid-Afrika]]anse [[akteur]] en musikant.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Ferreira |first=Thinus |title=Veteran actor Lieb Bester (72) dies |url=https://www.news24.com/channel/The-Juice/News/veteran-actor-lieb-bester-72-dies-20210721 |access-date=21 Julie 2021 |agency=News24 |date=21 Julie 2021}}&lt;/ref&gt;
* 22 Julie 2021 – Ian Palmer (55), sokkerspeler en -afrigter.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Former Orlando Pirates player and Maritzburg United coach Ian Palmer dies aged 55 |url=https://www.iol.co.za/sport/soccer/former-orlando-pirates-player-and-maritzburg-united-coach-ian-palmer-dies-aged-55-3d04a279-55f8-4eef-a627-003d424c23b0 |date=22 Julie 2021|access-date=22 Julie 2021 |website=www.iol.co.za |language=en}}&lt;/ref&gt;
* 22 Julie 2021 – Andre Thysse (52), [[boks]]kampioen.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://supersport.com/boxing/news/210722_Former_SA_and_Commonwealth_champion_dies_of_Covid|title=Former SA and Commonwealth champion dies of Covid|first=Ron|last=Jackson|work=[[SuperSport]]|date=22 Julie 2021|access-date=22 Julie 2021|archive-date=22 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722100227/https://supersport.com/boxing/news/210722_Former_SA_and_Commonwealth_champion_dies_of_Covid|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* 23 Julie 2021 – [[Lulama Ntshayisa]] (62), Suid-Afrikaanse politikus en parlementslid van die [[African Independent Congress]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=24 Julie 2021|title=Media Statement: Sports, Arts and Culture Committee Saddened by Passing of its Member, Mr Lulama Ntshayisa|url=https://www.parliament.gov.za/press-releases/media-statement-sports-arts-and-culture-committee-saddened-passing-its-member-mr-lulama-ntshayisa|url-status=live|access-date=26 Julie 2021|website=Parliament of South Africa}}&lt;/ref&gt;
* 30 Julie 2021 – Dr. Johan van Zyl (63), voorsitter van Toyota Suid-Afrika.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/van-zyl-het-help-bou-aan-sa-se-minister/?mc_cid=52e2389bfc&amp;mc_eid=8e57a652fb|title='Van Zyl het help bou aan SA', sê minister|author=Heyns, Tania|publisher=[[Maroela Media]]|date= 1 Augustus 2021|access-date=4 Augustus 2021}}&lt;/ref&gt;
* 23 Augustus 2021 – Giovanni Pretorius (49), Suid-Afrikaanse Olimpiese bokser.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://supersport.com/boxing/news/210824_Former_Olympian_and_South_African_champion_dies_at_49|title=Former Olympian and South African champion dies at 49|work=[[SuperSport]]|first=Ron|last=Jackson|date=24 Augustus 2021|access-date=24 Augustus 2021|archive-date=24 Augustus 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824102416/https://supersport.com/boxing/news/210824_Former_Olympian_and_South_African_champion_dies_at_49|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* 6 September 2021 – [[Zanele kaMagwaza-Msibi]] (59), Suid-Afrikaanse politikus, parlementslid en president van die [[Nasionale Vryheidsparty]].&lt;ref&gt;[https://www.news24.com/news24/southafrica/news/national-freedom-party-leader-zanele-kamagwaza-msibi-dies-20210906 National Freedom Party leader Zanele kaMagwaza-Msibi dies] Besoek 6 September 2021&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/news/politics/shock-and-sadness-as-nfp-leader-zanele-kamagwaza-msibi-dies-of-cardiac-arrest-linked-to-covid-19-5743ef84-d42b-4616-b058-5027494eeffa|title=Shock and sadness as NFP leader Zanele kaMagwaza-Msibi dies of cardiac arrest linked to Covid-19|website= iol.co.za|author=Solomons, Tarryn-Leigh|date=6 September 2021|access-date=6 September 2021}}&lt;/ref&gt;
* 26 September 2021 – [[Franz Marx]] (79), Afrikaanse akteur, draaiboekskrywer, regisseur en vervaardiger.&lt;ref&gt; {{cite news|url=https://www.jacarandafm.com/news/news/sepie-koning-franz-marx-sterf/ |title=Sepie-koning Franz Marx sterf|publisher= [[Jacaranda FM]]|date= 26 September 2021}}&lt;/ref&gt;
* 11 Oktober 2021 – Ockert Potgieter (55), Suid-Afrikaanse sendeling in [[Oekraïne]] en rolprentregisseur.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://law.nwu.ac.za/node/29647| publisher= NWU Universiteit |accessdate=16 Oktober 2021|title= Alumnus Ockert Potgieter sterf}}&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Suid-Afrikaanse Koronavirus-variant]]
* {{cite journal |last1=Eloff |first1=Daniël |last2=Lamey |first2=Albert |year=2025 |title=Die regsgeldigheid van strafbepalings in die COVID-19-regulasies: ’n akademiese ondersoek deur [[Daniël Eloff]] |journal=LitNet Akademies |volume=22 |issue=2 |pages= |doi=10.56273/1995-5928/2025/j22n2e1}}.

== Verwysings ==
{{verwysings|3|verwysings=

&lt;ref name=&quot;daily_maverick&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2020-03-06-as-first-coronavirus-case-confirmed-south-africa-told-to-keep-calm/ |title=Covid-19: Nadat die eerste koronavirusgeval bevestig is, word Suid-Afrika versoek om kalm te bly |last=Shoba |first=Sandisiwe |work=Daily Maverick |access-date=6 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416090543/https://www.dailymaverick.co.za/article/2020-03-06-as-first-coronavirus-case-confirmed-south-africa-told-to-keep-calm/ |archive-date=16 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;enza16&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.enca.com/news/coronavirus-sa-mkhize-confirms-free-state-case-not-positive |title=Koronavirus in SA: Mkhize bevestig die Vrystaatse geval is nie positief nie |date=12 Maart 2020 |publisher=eNCA |access-date=13 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428235846/https://www.enca.com/news/coronavirus-sa-mkhize-confirms-free-state-case-not-positive |archive-date=28 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;gov.za1&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.gov.za/speeches/health-reports-first-case-covid-19-coronavirus-5-mar-2020-0000 |title=Minister Zweli Mkhize meld die eerste geval van Covid-19 Koronavirus aan |date=5 Maart 2020 |publisher=Suid-Afrikaanse Ministerie van Gesondheid |access-date=6 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200402220033/https://www.gov.za/speeches/health-reports-first-case-covid-19-coronavirus-5-mar-2020-0000 |archive-date=2 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;gov.za2&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.gov.za/speeches/minister-zweli-mkhize-confirms-second-case-covid-19-south-africa-7-mar-2020-0000 |title=Minister Zweli Mkhize bevestig die tweede geval van Covid-19 in Suid-Afrika |date=7 Maart 2020 |publisher=Suid-Afrikaanse Ministerie van Gesondheid |access-date=7 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200405062617/https://www.gov.za/speeches/minister-zweli-mkhize-confirms-second-case-covid-19-south-africa-7-mar-2020-0000 |archive-date=5 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;gov.za13&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.gov.za/speeches/minister-zweli-mkhize-confirms-6-new-cases-covid-19-11-mar-2020-0000 |title=Minister Zweli Mkhize bevestig ses nuwe gevalle van koronavirus Covid-19 |date=11 Maart 2020 |publisher=Suid-Afrikaanse Ministerie van Gesondheid |access-date=11 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323181734/https://www.gov.za/speeches/minister-zweli-mkhize-confirms-6-new-cases-covid-19-11-mar-2020-0000 |archive-date=23 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;gov.za24&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.gov.za/speeches/dr-zweli-mkhize-confirms-eight-more-cases-coronavirus-covid-19-13-mar-2020-0000 |title=Dr Zweli Mkhize bevestig nog agt gevalle van koronavirus COVID-19 |date=13 Maart 2020 |publisher=Departement van Gesondheid |access-date=13 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323165735/https://www.gov.za/speeches/dr-zweli-mkhize-confirms-eight-more-cases-coronavirus-covid-19-13-mar-2020-0000 |archive-date=23 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;gov.za2020-03-01&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.gov.za/speeches/ministerial-media-briefing-evacuation-citizens-wuhan-hubei-hon-minister-mkhize-statement-1 |title=Minister Zweli Mkhize: Ontruiming van burgers uit Wuhan |publisher=Departement van Gesondheid |access-date=12 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323152320/https://www.gov.za/speeches/ministerial-media-briefing-evacuation-citizens-wuhan-hubei-hon-minister-mkhize-statement-1 |archive-date=23 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;gov2020-03-09&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.gov.za/speeches/health-updates-coronavirus-10-mar-2020-0000 |title=Opdatering deur Departement Gesondheid van Koronavirus op 9 Maart 2020 |date=9 Maart 2020 |publisher=Departement van Gesondheid |access-date=9 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327001743/https://www.gov.za/speeches/health-updates-coronavirus-10-mar-2020-0000 |archive-date=27 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Herman&quot;&gt;{{cite news |last1=Herman |first1=Paul |title=Koronavirus: SA se eerste positiewe geval van Covid-19 is bevestig |url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/breaking-sas-first-positive-case-of-covid-19-confirmed-20200305 |access-date=5 Maart 2020 |agency=News24 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200508061706/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/breaking-sas-first-positive-case-of-covid-19-confirmed-20200305 |archive-date=8 Mei 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;news24-7&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/coronavirus-update-4-more-cases-confirmed-bringing-total-in-sa-to-7-20200309 |title=Koronavirus-opdatering: nog 4 gevalle is bevestig, wat SA in totaal op 7 laat staan |date=9 Maart 2020 |work=News24 |access-date=9 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200402210333/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/coronavirus-update-4-more-cases-confirmed-bringing-total-in-sa-to-7-20200309 |archive-date=2 April 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;news24-17&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/coronavirus-in-sa-4-more-cases-confirmed-20200312 |title=Koronavirus in SA: Nog 4 gevalle bevestig |first=Azarrah |last=Karrim |date=12 Maart 2020 |publisher=24.com |access-date=12 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200402064842/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/coronavirus-in-sa-4-more-cases-confirmed-20200312 |archive-date=2 April 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;news24-grey&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/developing-sa-medical-community-on-high-alert-in-wake-of-first-coronavirus-case-20200306#item-60 |title=SOOS DIT GEBEUR HET: Daar is geen ander bevestigde koronaviruspasiënte in SA nie, sê Mkhize |date=6 Maart 2020 |work=News24.com |access-date=7 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200402074155/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/developing-sa-medical-community-on-high-alert-in-wake-of-first-coronavirus-case-20200306 |archive-date=2 April 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;msn2020-03-06&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.msn.com/en-za/news/national/sa-coronavirus-case-came-via-dubai-to-durban-mkhize/ar-BB10QnRG?li=BBqfP3n |title=SA se eerste koronavirusgeval het deur Doebai na Durban gekom: Mkhize |last=Bafetane |first=Vusi |date=6 Maart 2020 |work=MSN.com |access-date=7 Maart 2020 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428235844/https://www.msn.com/en-za/news/national/sa-coronavirus-case-came-via-dubai-to-durban-mkhize/ar-BB10QnRG?li=BBqfP3n |archive-date=28 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;NICD13&quot;&gt;{{webaanhaling |laaste=Mkhize |eerste=Zwelini |url=http://www.nicd.ac.za/latest-confirmed-cases-of-covid-19-in-south-africa/ |titel=Die nuutste bevestigde gevalle van COVID-19 in Suid-Afrika |datum=11 Maart 2020|werk=NICD| taal=Engels| toegangsdatum=11 Maart 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nicd3&quot;&gt;{{webaanhaling|url=http://www.nicd.ac.za/third-confirmed-case-of-covid-19-in-south-africa/ |titel=Derde bevestigde geval van COVID-19 in Suid-Afrika |laaste=Mkhize |eerste=Zwelini| datum =8 Maart 2020| werk=NICD| taal=Engels| toegangsdatum=12 Maart 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nicd16&quot;&gt;{{webaanhaling |url=http://www.nicd.ac.za/covid-19-update-14/ |titel=COVID-19 opdateer |datum=12 Maart 2020 |uitgewer=NICD |taal=Engels |toegangsdatum=12 Maart 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;NICDToets&quot;&gt;{{webaanhaling |url=http://www.nicd.ac.za/covid-19-update/ |titel=COVID-19 opdateer |datum=14 Februarie 2020| uitgewer=NICD| taal=Engels| toegangsdatum=12 Maart 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;sacoronavirus.co.za&quot;&gt;{{Cite web |url=https://sacoronavirus.co.za/ |title=argiefkopie |access-date=27 Maart 2020 |archive-date= 2 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200402055651/https://sacoronavirus.co.za/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}

== Eksterne skakels ==
* [https://www.gov.za/taxonomy/term/707 Suid-Afrikaanse regeringsuitsprake]
* [http://www.nicd.ac.za/media/ NICD media]
* [https://www.westerncape.gov.za/department-of-health/coronavirus Wes-Kaapse Departement van Gesondheid - koronavirus]
* [https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019 WGO koronaviruspandemie]
* [https://sacoronavirus.co.za/ sacoronavirus.co.za]

[[Kategorie:Virussiektes]]
[[Kategorie:Kovis-19]]</text>
      <sha1>lst1u05vk22b9culwxxq36qv9lxbt3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grysblaarluisieboom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298585</id>
    <revision>
      <id>2921469</id>
      <parentid>2719866</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1974" sha1="nkr9trtx5hkmtakxbkmhgnf1blnb9yd" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Grysblaarluisieboom
| image = 
| image_caption=
| image2 =
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Leucospermum grandiflorum
| authority = (Salisb.) [[Robert Brown (botanis)|R.Br.]], 1810
| synonyms = * ''Leucadendron grandiflorum'' &lt;small&gt;Salisb.&lt;/small&gt;
* ''Protea ciliata'' &lt;small&gt;Desf.&lt;/small&gt;
* ''Protea decora'' &lt;small&gt;Salisb.&lt;/small&gt;
* ''Protea erosa'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Protea villosa'' &lt;small&gt;Poir.&lt;/small&gt;
* ''Protea villosiuscula'' &lt;small&gt;Banks ex Poir.&lt;/small&gt;
| range_map = 
}}
Die '''grysblaarluisieboom''' (''Leucospermum grandiflorum'') is 'n [[Blom|blomdraende]] [[struik]] wat tot die [[genus]] ''[[Leucospermum]]'' behoort en deel van die [[fynbos]] vorm. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]], waar dit voorkom vanaf [[Paardeberg]] tot by die [[Paarl]]. Die struik word 2,5&amp;nbsp;m hoog en dra blomme van Julie tot Desember.

In Engels staan dit as die ''Grey-leaf fountain pincushion'' bekend.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Img 8923 med (2915070104).jpg
Leucospermum grandiflorum 1DS-II 1-8154.jpg
Leucospermum grandiflorum 1DS-II 1-8155.jpg
Leucospermum grandiflorum 62454387.jpg
Leucospermum grandiflorum detail.JPG
The paradisus londinensis (8317635385).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Lys van speldekussingspesies]]

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=795-31 REDLIST Sanbi]
* [https://www.proteaatlas.org.za/sle_ls.htm Protea Atlas]
* [http://biodiversityexplorer.info/plants/proteaceae/leucospermum_grandiflorum.htm Biodiversityexplorer]
* [http://pza.sanbi.org/leucospermum-grandiflorum PlantzAfrica]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:705023-1 Plants of the World Online]

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Leucospermum grandiflorum}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Speldekussings]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>nkr9trtx5hkmtakxbkmhgnf1blnb9yd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Donsigespinnekopbos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300259</id>
    <revision>
      <id>2921474</id>
      <parentid>2844723</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2933" sha1="abrctk625od42oz690f2qqrbnyzpsbt" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Donsigespinnekopbos
| image =
| image_caption=
| image2 =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Serruria phylicoides
| authority = ([[Peter Jonas Bergius|P.J.Bergius]]) [[Robert Brown (botanis)|R.Br.]], (1810)
| synonyms = * ''Leucadendron phylicoides'' &lt;small&gt;P.J.Bergius&lt;/small&gt;
* ''Leucadendron serraria'' &lt;small&gt;Burm. ex [[Carl Meissner|Meisn.]]&lt;/small&gt;
* ''Protea abrotanifolia var. odorata'' &lt;small&gt;Andrews&lt;/small&gt;
* ''Protea cyanoides'' &lt;small&gt;[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]&lt;/small&gt;
* ''Protea eriocephala'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Protea glomerata'' &lt;small&gt;Thiéb.-Bern. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Protea parilis'' &lt;small&gt;(Knight) H.Buek&lt;/small&gt;
* ''Protea sphaerocephala'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Protea squarrosa'' &lt;small&gt;(R.Br.) Poir.&lt;/small&gt;
* ''Serruria andrewsii'' &lt;small&gt;Endl.&lt;/small&gt;
* ''Serruria arenaria'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt;
* ''Serruria barbigera'' &lt;small&gt;Knight&lt;/small&gt;
* ''Serruria eriocephala'' &lt;small&gt;Steud.&lt;/small&gt;
* ''Serruria nitida'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt;
* ''Serruria odorata'' &lt;small&gt;(Andrews) Sweet&lt;/small&gt;
* ''Serruria parilis'' &lt;small&gt;Knight&lt;/small&gt;
* ''Serruria squarrosa'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt;
| range_map = 
}}
Die '''donsigespinnekopbos''' (''Serruria phylicoides'') is 'n [[Blom|blomdraende]] [[struik]] wat tot die [[genus]] ''[[Serruria]]'' behoort en deel van die [[fynbos]] vorm. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]], waar dit voorkom in die Du Toitskloofberge, die [[Hottentots-Hollandberge]], die [[Riviersonderendberge]] en die [[Kleinrivierberge]]. Die struik word 1,0&amp;nbsp;m hoog en dra blomme van Augustus tot November.

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee maande nadat dit geblom het, val die [[vrugte]] af en [[miere]] versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is tweeslagtig. [[Bestuiwing]] vind plaas deur die werking van [[insekte]]. Die plant groei hoofsaaklik in sandgrond op hellings en vlaktes op hoogtes van 330-1&amp;nbsp;800&amp;nbsp;m.

In Engels staan dit as die ''Bearded spiderhead'' bekend.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Serruria phylicoides 1DS-II 3-5583.jpg
Serruria phylicoides 1DS-II 3-5584.jpg
Serruria phylicoides 1DS-II 3-5585.jpg
Serruria phylicoides 1DS-II 3-8354.jpg
Serruria phylicoides 1DS-II 3-8355.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=807-72 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:706574-1 Plants of the World Online]
* [http://www.proteaatlas.org.za/spider3.htm Protea Atlas]
* https://biodiversityexplorer.info/plants/proteaceae/serruria_phylicoides.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200512061413/https://biodiversityexplorer.info/plants/proteaceae/serruria_phylicoides.htm |date=12 Mei 2020 }}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Spinnekopbosse]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>abrctk625od42oz690f2qqrbnyzpsbt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Swaanspinnekopbos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300718</id>
    <revision>
      <id>2921465</id>
      <parentid>2844717</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:30:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1865" sha1="8ndi764nddy2c3s9kow7qtreyjgs3em" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Swaanspinnekopbos
| image =
| image_caption=
| image2 =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Serruria cygnea
| authority = [[Robert Brown (botanis)|R.Br.]], (1810)
| synonyms = * ''Protea cygnea'' &lt;small&gt;(R.Br.) Poir.&lt;/small&gt; 
* ''Protea helvola'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt; 
* ''Serruria colorata'' &lt;small&gt;H.Buek ex Drège&lt;/small&gt; 
* ''Serruria colorata'' &lt;small&gt;[[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]] ex [[Carl Meissner|Meisn.]]&lt;/small&gt; 
* ''Serruria cyanea'' &lt;small&gt;Drège ex Meisn.&lt;/small&gt; 
* ''Serruria helvola'' &lt;small&gt;Steud &lt;/small&gt; 
| range_map = 
}}
Die '''swaanspinnekopbos''' (''Serruria cygnea'') is 'n [[Blom|blomdraende]] [[struik]] wat tot die [[genus]] ''[[Serruria]]'' behoort en deel van die [[fynbos]] vorm. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]] en kom in die [[Sandveld]], die [[Sederberg (berg)|Sederberg]] tot by die [[Slanghoekberge]] en [[Hexrivierberge]] voor. Die struik word tot 1.0&amp;nbsp;m lank word en blom van September tot November.

Die plant spruit weer uit nadat dit gebrand het. Twee maande nadat dit geblom het, val die [[vrugte]] af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is eenslagtig. [[Bestuiwing]] vind plaas deur die werking van [[insekte]]. Die plant groei in sandsteen- en skaliegrond op hoogtes van 350 - 950&amp;nbsp;m.

In Engels staan dit as die ''Swan Spiderhead'' bekend.

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=807-31 REDLIST Sanbi]
* [http://biodiversityexplorer.info/plants/proteaceae/serruria_cygnea.htm Biodiversityexplorer]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:706517-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Spinnekopbosse]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>8ndi764nddy2c3s9kow7qtreyjgs3em</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Witsteelslangkoppie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>307468</id>
    <revision>
      <id>2921471</id>
      <parentid>2723262</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2063" sha1="osevt6ntqc8wqcd05ghdg96wfhoumem" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Witsteelslangkoppie
| image = Spatalla curvifolia 1DS-II 1-C4337.jpg
| image_caption = 
| status =NT
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Spatalla curvifolia
| authority = Salisb. ex Knight, (1809)
| synonyms_ref = 
| synonyms =* ''Protea abietina'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex [[Carl Meissner|Meisn.]]&lt;/small&gt;
* ''Protea pedunculata'' &lt;small&gt;([[Robert Brown (botanis)|R.Br.]]) Poir.&lt;/small&gt;
* ''Spatalla abietina'' &lt;small&gt;Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Spatalla galpinii'' &lt;small&gt;E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''Spatalla pedunculata'' &lt;small&gt;R.Br.&lt;/small&gt;
}}
Die '''Witsteelslangkoppie''' (''Spatalla curvifolia'') is 'n [[Blom|blomdraende]] [[struik]] wat tot die [[genus]] ''[[Spatalla]]'' behoort en deel van die [[fynbos]] vorm. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]] waar dit vanaf [[Kogelberg]] tot [[Bredasdorp]] voorkom.

Die [[struik]] is plat, gerond, word slegs 80&amp;nbsp;cm hoog en blom regdeur die jaar. Die plant vrek na 'n brand maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en [[bestuiwing]] vind deur die werking van [[insekte]] plaas. Twee maande nadat die plant geblom het, val die ryp sade op die grond waar dit deur [[miere]] versprei word. Die plant groei in 'n sanderige grond op hoogtes van 0 - 350&amp;nbsp;m.
In Engels staan die struik as die ''White-stalked spoon'' bekend.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Spatalla curvifolia 1DS-II 1-C4338.jpg
Spatalla curvifolia 1DS-II 1-C4339.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

== Bronnelys == 
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=805-10 REDLIST Sanbi]
* [http://biodiversityexplorer.info/plants/proteaceae/spatalla_curvifolia.htm Biodiversityexplorer]
* [https://www.proteaatlas.org.za/spoon.htm Protea Atlas 1]
* [https://www.proteaatlas.org.za/spoon.htm,bl.96 Protea Atlas 1]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:706720-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Spatalla]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>osevt6ntqc8wqcd05ghdg96wfhoumem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>David William Parry</title>
    <ns>0</ns>
    <id>310943</id>
    <revision>
      <id>2921448</id>
      <parentid>2909060</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T10:20:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56867" sha1="38nn44jhrl2455fj16iylv4l179x6u4" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
[[Lêer:David Parry at TEAS.jpg|duimnael|David Parry.]]
'''David William Parry''' FRSA (/ ˈpæɹi /; gebore op 25 Augustus 1958) is 'n Britse predikant, digter, skrywer, essayis, teoloog, TEDx-spreker en dramaturg.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/33524|title=TEDxLambeth {{!}} TED|website=www.ted.com|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; Hy is veral bekend vir die skrywer van twee digbundels, ''Caliban's Redemption'' (2004) en ''The Grammar of Witchcraft'' (2009), sowel as 'n versameling opstelle, ''Mount Athos Inside Me: Essays on Religion, Swedenborg and Arts'' (2019).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/33524|title=TEDxLambeth {{!}} TED|website=www.ted.com|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt; Baie van sy werke ondersoek die idee dat [[skoonheid]] 'n brug tot transendensie is. Gedurende sy loopbaan was Parry 'n uitgesproke kampioen van [[LGBT|LGBT-]]&lt;nowiki/&gt;regte, pasifisme en [[Libertynisme|libertarisme]]. 

== Vroeë lewe ==
[[Lêer:Titchfield_Abbey-Titchfield_-_geograph.org.uk_-_728746.jpg|duimnael| Titchfield Abbey, naby Fareham, waar Parry Romeinse poësie gelees het.]]
Parry, gebore op 25 Augustus 1958 in [[Portsmouth|Portsmouth, Verenigde Koninkryk]], is die eerste kind van 'n telegrafis Joan Margaret &quot;Gibbs&quot; Keaveney en 'n Walliese polisieman, William &quot;Bill&quot; Parry. Hy het in Blackbrook Road, Fareham, gewoon en is in die Nonigton School en Mile End House School in Portsmouth opgelei. Hy beskryf homself as 'n reekshandeling, wat baie vroeg vertroue in die onderwysstelsel verloor het, toe sy skoolonderwysers die gebede van die hele klas ignoreer en beweer dat hy 'n 'UFO' in die daglig gesien het. Gedurende sy kinderjare was hy dol daarop om Romeinse gedigte in Titchfield Abbey en die weivelde te lees, in die tuin in sy ouma se huis te speel, in die kersfees by sy tante te gaan kuier en om middernag ondertoe te sluip om vader Kersfees te vang en seisoenale geskenke oop te maak. Onder die voorouers van Parry was Sir Hubert Parry, 'n Engelse komponis en onderwyser van [[Ralph Vaughan Williams]]. 

Gedurende sy laat tienerjare het hy goeie vriende geword met die Britse antropoloog en aanbieder van Channel 4, Richard Rudgley . Sy eerste werk was op 'n plaas as plaasarbeider. Daarna word hy posman en tuinier / grondeienaar in HMS &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwJQ&quot;&gt;Collingwood&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; en HMS ''Centurion'' . Intussen is hy gereeld waardeer vir kuns en tradisionele kunsvlyt na geleenthede regoor Fareham. In 1978 was Parry 'n week in Findhorn Foundation waar hy sy okkulte onderwyser, Jesse Thompson, en sy toekomstige vriend, Eileen Caddy, 'n Britse skrywer en 'n stigter van die stigting, ontmoet het. 

Hy verhuis later in die vroeë tagtigerjare na Londen en begin werk in die Registry of Friendly Sociations and Building Sociations Commission, 'n departement van die tesourie van HMin Great Marlboroughstraat. Ongeveer dieselfde tyd het hy bevriend geraak met Sir George Trevelyan, 4de Baronet. Hy voltooi sy opleiding aan King's College in Londen, waar hy 'n baccalaureusgraad in godsdiensstudie verwerf het. Later verwerf hy 'n meestersgraad in pastorale teologie aan Heythrop College, Universiteit van Londen.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.davidwilliamparry.com/bio|title=Bio|website=David William Parry|language=en|access-date=2020-07-05|archive-date=2020-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706124324/https://www.davidwilliamparry.com/bio|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

== Loopbaan ==

=== Godsdiens en okkulte ===
Parry se kerklike loopbaan het in 1987 begin as leke-predikant in die Metropolitan Community Church (MCC) in Balham. Hy was nie in staat om te herstel van die aantal sterftes wat aan MIV / VIGS verband hou nie, maar het in 1991 die MCC verlaat om tot 1998 'n leë Unitaristiese minister in die distrik Suid-Londen en Suid-Oos te word. Daarna was hy predikant van Coverdale en Ebenezer Congregationalist Church vanaf 1998 tot 2000. Sy bedrywighede as predikant is beskryf as 'radikaal en innemend', wat volgepakte gemeentes gelok het. 

Nietemin, om voort te gaan met sy soeke na Christusbewussyn buite die [[Abrahamitiese gelowe|Abrahamitiese tradisie]], raak hy betrokke by [[Neopaganisme|neo-heidendom]] deur lesings, openbare rituele, begeleide meditasie en ekologiese aktivisme. Hy het in die proses 'n 'universalistiese' Heidense godhi en 'n Gardneriese Wiccan geword. Hy het gepraat en opgetree in 'n aantal geleenthede, waaronder Treadwell's Bookshop, Atlantis Bookshop,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ianvisits.co.uk/calendar/2009/05/20/the-moot-with-no-name-charles-darwin-and-the-northern-tradition-4926|title=The Moot With No Name Charles Darwin and the Northern Tradition|website=IanVisits|language=en|access-date=2020-07-16|archive-date=2020-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716170150/https://www.ianvisits.co.uk/calendar/2009/05/20/the-moot-with-no-name-charles-darwin-and-the-northern-tradition-4926|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Chez Kristof Restaurant (&quot;Mesoteric&quot; 2009), The Devereux for the Secret Chiefs,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://secretchiefslondon.wordpress.com/archive-2/archive/archive-2/|title=Secret Chiefs Soirees – Archive 2|date=2013-06-06|website=Secret Chiefs London|language=en|access-date=2020-07-13}}&lt;/ref&gt; Aberystwyth Arts Centre,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://issuu.com/aberystwytharts/docs/final_version_for_publication|title=Aberystwyth Arts Centre Spring 2012 brochure|website=Issuu|language=en|access-date=2020-07-16|archive-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20120501183907/http://issuu.com/aberystwytharts/docs/final_version_for_publication|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pushkin House,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rcshaven.org.uk/?page=news&amp;article=190&amp;l=en|title=Russian Centre in Scotland &quot;Haven&quot;|website=www.rcshaven.org.uk|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt; en Hyde Park se Speaker's Corner.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.badwitch.co.uk/2015/05/|title=A bad witch's blog|language=en-GB|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt; As deel van ''Allthing'', sy nuwe verganklike onderneming na die sluiting van ''Gruntlers ', het'' Parry in 2012 ''The London Thing'' by die Chartered Institute of Arbitrators (CIArb) byeengeroep. Dit was 'n internasionale byeenkoms van heidene, wat noemenswaardige sprekers van oor die hele wêreld nooi, waaronder David Beth (Duitsland), Richard Rudgley (Kanada), Freya Aswynn (Denemarke), Annemarie Jensen, Vladimir Wiedemann (Estland) en Ralph Harrison.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=kia10XB7-Fg|title=The London Althing - Meeting of Heathens|last=|first=|date=October 2012|website=YouTube|archive-url=|archive-date=|access-date=}}&lt;/ref&gt; In 2013 het hy ''Quest of the Heart'' by Birkbeck, Universiteit van Londen, saam met dr Minna Koivuniemi, gesamentlik ondersteun deur die filosofiese sielkunde, moraliteit en politieknavorsingseenheid van die Universiteit van Helsinki en die departement filosofie op Birkbeck, saamgeroep. In Oktober 2014 was Parry een van die paneellede van die Francis Hutcheson Instituut, &quot;Religion - wat is die punt?&quot; in die House of Lords aangebied deur Lord Laird.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.f-i-c.org/index.php5?&amp;p=0300|title=FIC - Activities|website=www.f-i-c.org|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt; 

Parry het nietemin na die Christendom teruggekeer nadat hy in Italië deur priester en biskop deur Biskop Luca Satori georden is. Twee jaar later word hy erken as priester en biskop in die Ou Katolieke Heilige Stoel in Antiochië deur die patriarg Paul de Burton. Deesdae is hy 'n onafhanklike predikant van St Valentine's Hall, as 'n gemagtigde opkomende oase-gemeenskap deur die Metropolitan Community Church (MCC).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mccoasis.org/find-an-oasis-spiritual-community.html|title=Find An Oasis Spiritual Community|website=MCC Oasis|language=en|access-date=2020-07-16|archive-date=2020-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716132114/http://www.mccoasis.org/find-an-oasis-spiritual-community.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; In hierdie hoedanigheid het hy die opkoms van vyf kerke in Afrika (Kenia en Nigerië) aangemoedig. 

=== skryf ===
Parry is die gepubliseerde skrywer van drie boeke. Sy eerste boek, ''Caliban's Redemption'' (2004), is 'n versameling okkultiese gedigte wat Parry se alter-ego, Caliban, verken uit [[William Shakespeare]] se [[The Tempest]], asook sy besprekings oor seksualiteit, afsondering en Shakespeare. Deur Caliban se metafisiese lirieke oomblik vir oomblik vas te vang, konfronteer Parry homself stadig as 'n gewillige gevangene op die magiese eiland van geweld en begeerte. Hy beweer dat nie [[Robert Browning|Browning]] nóg [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]] die etiek van verlossing ten volle begryp het nie, wat slegs in onbedrewe selfsug gevind kan word. Die boek is tans in gesprekke om aangepas te word as 'n teateropvoering, vervaardig en geregisseer deur Victor Sobchak in 2021. 

Vervolgens het Parry ''The Grammar of Witchcraft'' (2009) gepubliseer, 'n versameling van mini-sagas en gedigte wat die laaste reis van Caliban vertel van die surrealistiese lekkernye van 'n lesbiese troue in [[Liverpool]], al die pad terug na 'n stad wat nie bestaan nie. In homself was Parry daarop gerig om liriese teenstrydighede tussen verskillende vlakke van bewussyn op te los, spesifiek tussen die werklikheid, die droomtoestand en 'n hoër bewussyn . Daarna kom onnatuurlik onlogiese scenario's na vore uit 'n bewussynsstroom waarin betowerende teaterlandskappe aktief meeding met die idees van Anglo-Saksiese heksery, Radikale Tradisionalisme en 'n gebrek aan Britse egtheid. Elke analise wys op die [[Carl Jung|Jungiaanse]] geeste wat 'n uiteindelike welwillende argetipiese wêreld spook. 

Parry se derde boek, ''Mount Athos Inside Me: Essays on Religion, Swedenborg and Arts'' (Manticore Press 2019), is 'n versameling opstelle wat na vore gekom het nadat hy deur [[:ru:Видеманн,_Владимир_Владимирович|Vladimir Wiedemann]] uitgenooi is om as spreker deel te neem aan drie internasionale konferensies oor &quot;Mount Athos&quot; - die unieke geestelike en kulturele erfenis van die mensdom &quot;in Salzburg (2011), Weimar (2012) en Belgrado (2013). Die drie konferensies is deur die World Public Forum gereël onder die beskerming van “Dialogue of Civilisations. Die boek bestaan uit agt opstelle of 'Probleme' en neem die leser op 'n reis na die Holy Mountain of Athos, 'n heilige bastion van die [[Oosters-Ortodokse Kerk|Christelike Ortodoksie]]. Hy ondersoek die simboliek van berge in die breër konteks van meerjarige filosofie en ondersoek dit as 'n simbool van die geestelike opgang na die goddelike. Hy bestudeer 'n wye reeks onderwerpe, waaronder [[Emanuel Swedenborg]], Quakers, Europese heidene, letterkunde, teater, geskiedenis en die kunste. Dr Bernard Hoose, emeritusdosent in morele teologie (Heythrop College), het die voorwoord van die boek in 2012 geskryf. 

Parry het gedurende sy skryfloopbaan individuele opstelle, gedigte, satiriese stukke, blogs, onderhoude, nuusberigte in talle tydskrifte gepubliseer, waaronder &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwgQ&quot;&gt;E-International Relations (E-IR)&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;, ''The European Azerbaijan Society (TEAS)'', ''CG Jung Club London'', ''The Oldie'', ''Psychic World'', ''Through the Woods'', en ''Open Central Asian Magazine'' . As af en toe redakteur het hy ook voorwoorde vir boeke geskryf deur 'n aantal opvallende [[Sentraal-Asië|Sentraal-Asiatiese]] skrywers. 

Parry is uitgenooi om as spreker in TEDxLambeth deel te neem saam met die skilder en historikus Haralampi G. Oroschakoff aan die Royal Society of Arts in Londen. Hul praatjie het die titel &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;n geselsie oor konseptuele kunste' gehad. Parry het sedertdien 'n internasionale reputasie opgebou in teater as konseptualis.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://clancytucker.blogspot.com/2020/04/30-april-2020-pastor-david-parry-guest.html|title=Clancy Tucker's Blog: 30 April 2020 - PASTOR DAVID PARRY - GUEST AUTHOR|last=Blog|first=Clancy Tucker's|website=Clancy Tucker's Blog|access-date=2020-07-29}}&lt;/ref&gt; 

=== teater ===
Parry het in 2008 sy onderneming, ''Gruntlers 'Arts Group'', gestig as 'n losbandige groep' fantasiers 'en gereelde kuns- en kulturele geleenthede by The Poetry Café in Covent Garden en Russkiy Mir in Bloomsbury. ''Gruntlers'' vertoon teaterproduksies, literêre salonne, boekbekendstellings en kabarette in die styl van Cabaret Voltaire . Die gebeure is gewoonlik bestempel as 'Goties', 'surrealisties', 'koue poësie' of 'High Art toeganklik'.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://assedat23.rssing.com/chan-12329563/all_p1.html|title=Londonist » spoken word {{!}}Page 1, Chan:12329563 {{!}}RSSing.com&quot;|website=assedat23.rssing.com|access-date=2020-07-10}}&lt;/ref&gt; Sedert sy vroeë dae probeer ''Gruntlers '&lt;nowiki/&gt;'' klein ''kunstenaars'' van elders tot Engelstalige gehore vier.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.today.az/news/entertainment/77024.html|title=British poet: I am proud I had a chance to introduce Nasimi to British readers|website=www.today.az|access-date=2020-07-14}}&lt;/ref&gt; In 2010 is Parry geborg deur ''The European Azerbaijan Society (TEAS)'', die ''Caspian-Khazari Society'', en die Ambassade van die [[Azerbeidjan|Republiek van Azerbeidzjan]], om die Britse gehore (deur middel van gekonsumeerde draaiboek) aan die werk van Mirza Fatali Akhundov bekend te stel met die Britse première van ''The Botanist Monsieur Jordan en The Sorcerer-Dervish Mastali Shah'' .&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=|first=|title=An Azerbaijani gem shines bright in London|url=}}&lt;/ref&gt; Parry het die produksie beskryf as 'geskiedenis maak' en 'kontinuïteit van Shakespeare' voorgestel. Verder verwys hy na die sterk vroulike karakters sowel as kruiskulturele foute wat die verhaal behels. Daarna, in dieselfde jaar, het hy die Aserbeidjanse digter Imadaddin Nasimi in Pushkin House, Londen, tydens 'n multimedia-geleentheid aangebied. Maar die eerste belangrike teaterproduksie van Parry as regisseur en vervaardiger was professor Elchin Efendiyev se [[Dadaïsme|Dadaist]] ''Shakespeare: A Comedy in Ten Scenes Serious and Tragic'' in the Horse Hospital in 2011.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Parry|first=David|title=Azerbaijani modern counter-cultural classic hits London|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=|first=|title=Elchin's Shakespeare makes English-language début|url=}}&lt;/ref&gt; ''Gruntlers ''' is in 2012 beëindig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wnwu.org/index.php/en/our-members/73-david-parry|title=David Parry|website=www.wnwu.org|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 

Na die sukses van ''Shakespeare: 'n Comedy in Ten Scenes Serious sowel as Tragic'', is Parry egter weer deur Efendiyev uitgenooi om sy ander toneelstuk ''Citizens of Hell'' te regisseer oor die tiranniese houding van [[Josef Stalin|Stalin]] teenoor Azerbeidzjan. Parry se rol as regisseur is oorgedra aan Nick Pelas, wat hom 'n senior produsent maak vir die res van die produksie.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal|title=Nick Pelas — exploring paranoia and creating Hell|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.digitaljournal.com/article/355027|title=Review: ‘Citizens Of Hell’ (Includes interview and first-hand account)|date=2013-07-24|website=www.digitaljournal.com|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt; Volgens Pelas is Parry se visie van die stuk regdeur die skou behou. ''Citizens of Hell'' is in Julie 2013 in Theatro Technis, Camden, opgevoer. 

Parry het, as deel van sy nuwe opkomende teatergroep, in 2014 ''Theo-Humanist Arts'' gestig en die volgende drie jaar daaraan gelei, sowel as virtuele en privaat teatervertonings geproduseer, saam met die koördinering van kunssalonne op verskillende plekke, hoofsaaklik die voorportaal van die London Welsh Centre, gange van Queen Elizabeth Hall en St Peter's Church, Clapham. In 2014, tydens 'n kort tydjie met David Icke se internet-TV-stasie, The People's Voice, het Parry 'n virtuele uitvoering van 10 episodes, ''Anglo-Saxon Poetry,'' uitgevoer deur Andrew Rea, vir Art @ The People's Voice gelei.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/c/Inlight-tv/videos|title=Inlight TV - YouTube|website=www.youtube.com|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar word Parry deur Lord Laird en dr Roger Prentis uitgenooi om sy eie mini-drama, ''A Day in the Light, op te stel'' vir 'n private gehoor oor die lewe en humanitêre werk van [[Albert Schweitzer]] '','' wat in die House of Lords opgevoer is na 'n praatjie gelewer deur dokters sonder grense. Die drama kon weens die Chatham House-reël nie verfilm of geadverteer word nie. In die volgende jaar het Parry 'n mini-drama van 13 minute, ''Fate's Good Fortune'', geskryf en geregisseer oor die dood, lewe en oomblikke in die [[Vaevuur|vagevuur]] van die voormalige president van Azerbeidzjan, Heydar Aliyev. 

In 2016 is Parry deur die joernalis Paul Wilson genader om die regie en vervaardiging van ''Shakespeare Tonight'', geskryf deur Wilson en die Australiese komediant en skrywer, Tim Ferguson.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.londontheatre1.com/reviews/shakespeare-tonight-paul-wilson-tim-ferguson-review/|title=Shakespeare Tonight by Paul Wilson and Tim Ferguson - Review|date=2016-08-05|website=LondonTheatre1|language=en-GB|access-date=2020-07-06}}&lt;/ref&gt; Die vertoning het volgepakte gehore verwelkom en was deel van die Camden Fringe (Theatro Technis) en Edinburgh Fringe (Paradise in Green). Daarbenewens het hy opgetree as kreatiewe regisseur vir die Anglo-Russiese toneelstuk ''Cincinnatus'' gebaseer op [[Vladimir Nabokov]] se ''Uitnodiging tot 'n hoofrol''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pulse-uk.org.uk/time-out/tsintsinnat-vozvrashhaetsya/|title=Цинциннат возвращается…|website=Pulse UK|language=en-GB|access-date=2020-07-31|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809132840/https://pulse-uk.org.uk/time-out/tsintsinnat-vozvrashhaetsya/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Parry het Theo-Humanist Arts in 2016 beëindig. 

Parry het op dieselfde manier in 'n aantal toneelstukke opgetree, soos Hatamkhan agha in ''The Botanist Monsieur Jordan and the Sorcerer-Dervish Mastali Shah'' (2010), [[Alfred Hitchcock]] in Nick Pelas ' ''Hitchcock Homage'' (2016),&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://viewsfromthegods.co.uk/hitchcock-homage.shtml|title=views from the gods {{!}} plays {{!}} hitchcock homage|website=viewsfromthegods.co.uk|access-date=2020-07-16|archive-date=2020-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716163313/https://viewsfromthegods.co.uk/hitchcock-homage.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; en General Ivolgin in Victor Sobchak's aanpassing van ''The Idiot'' (2017). In 'n dokumentêre rolprent wat ''Caliban's Kingdom'' (2009) om sy lewe gedraai het, het Parry as homself opgetree, terwyl hy in 2012 die 'naakte man' was in 'n spesiale Kersfees-episode van Him &amp;amp;amp; Her (seisoen 3). 

=== Podsending ===
As 'n uitgebreide tak van ''Theo-Humanist Arts'', het Parry in 2014 'n weeklikse [[Podsending]] genaamd ''THA Talks'' saam met Paul Obertelli gestig om 'n platform te skep wat &quot;Free Thoughts and Open Minds&quot; aangemoedig het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thatalks.com/|title=THA Talks - Alternative podcast talks &amp; interviews|website=thatalks|language=en|access-date=2020-07-06|archive-date=2020-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705050851/https://www.thatalks.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; As 'n onmiddellike sukses, het die vertoning internasionale beïnvloeders uitgenooi, waaronder Freya Aswynn, professor Raymond Tallis, Richard Rudgley, Cyrus Yavneh, Sölvi Fannar, JP Sears en Special Head. In 2018 het Parry egter sy rol as gereelde mede-sameroeper gestaak, maar het hy gereeld as gas opgetree. 

In Januarie 2020 word Parry 'n paneellid op Leo Lyon Zagami se show, ''The Pew'', saam met [[Roseanne Barr]], Lowell Joseph Gallin en John Barnwell. ''Die Pew'' is soms op Barr se [[YouTube|YouTube-]] kanaal uitgesaai.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/c/roseanneworld/videos|title=Roseanne Barr - YouTube|website=www.youtube.com|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt; Die vertoning is ná 13 episodes geëindig. 

Deesdae is Parry 'n gereelde spreker in Alan Cox se Sunday Morning Spiritual Service op ParaMania Radio,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.paramaniaradio.com/SHOW.php?showid=102|title=ParaMania Radio|website=www.paramaniaradio.com|access-date=2020-07-16|archive-date=2020-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716122803/https://www.paramaniaradio.com/SHOW.php?showid=102|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; en was hy ook 'n gasspreker op TEDxLambeth Conversations Beyond Antinomies, Truth Frequency Radio, The Pure Paranormal Radio Show, Aeon Byte Gnostic Radio, Paranormal Konsep- en ADX-lêers.

=== politiek ===
Parry is 'n lewenslange libertaris, sowel as 'n lid en voormalige persbeampte van die Libertarian Party (UK).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://libertarianpartyuk.com/|title=Libertarian Party UK|website=Libertarian Party UK|language=en-GB|access-date=2020-07-16|archive-date=2023-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230402032558/http://www.libertarianpartyuk.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Hy stig in 2015 die Extremist Club saam met Jez Turner, wat in die Old Coffee House in [[Soho]], Londen, vergader is, as 'n manier om uiters begaafde mense bymekaar te bring om die politiek te bespreek in die tradisie van klassieke liberalisme.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wnwu.org/index.php/en/our-members/73-david-parry|title=David Parry|website=www.wnwu.org|access-date=2020-07-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hopenothate.org.uk/2017/06/02/tory-politician-links-extreme-far-right/|title=Revealed: Tory politician links to extreme right|date=2017-06-02|website=HOPE not hate|language=en-GB|access-date=2020-07-09}}&lt;/ref&gt; Sprekers het onder meer die skrywer en parlementslid vir Majilis, Mukhtar Shakhanov, die skrywer Anthony Peake, die menseregte-aktivis Sundus Saqi, die filantroop Jillian Haslam ingesluit, om nie te praat van Andrew Withers van die Libertarian Party (UK) nie. 

Parry is valslik daarvan beskuldig dat hy 'n [[Neo-Fascisme|neo-fascistiese]] en 'prominente regse okkultis' is deur 'n paar nuusberigte in die ''Verenigde'' ''Indiese Indië'',&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indymedia.org.uk/en/2013/04/508114.html|title=David Parry: Neo-Fascist! - UK Indymedia|website=www.indymedia.org.uk|access-date=2020-07-08}}&lt;/ref&gt; ''Circle Ansuz,''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://circleansuz.wordpress.com/2013/04/03/david-parry-neo-fascist/|title=David Parry: Neo-Fascist!|date=2013-04-03|website=Circle Ansuz|language=en|access-date=2020-07-09}}&lt;/ref&gt; en ''Hope nie haat nie.''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hopenothate.org.uk/2018/01/26/deniers-set-convene-holocaust-memorial-day/|title=Deniers set to convene on Holocaust Memorial Day|date=2018-01-26|website=HOPE not hate|language=en-GB|access-date=2020-07-09}}&lt;/ref&gt; Die aantygings is nooit bewys nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newspunch.com/uk-free-speech-club-shut-down/|title=UK 'Free Speech Club' Being Shut Down For Being Pro-Free Speech|last=White|first=John|language=en-US|access-date=2020-07-14}}&lt;/ref&gt; 

Parry was kortliks die kultuurbeampte van die Socialist Motherland Party of the British Isles in 2018.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://socialistworkerspartyengland.blogspot.com/2018/09/david-william-parry.html|title=Socialist Motherland Party of the British Isles: David William Parry|last=Parry|first=David|date=2018-09-24|website=Socialist Motherland Party of the British Isles|access-date=2020-07-08}}&lt;/ref&gt; 

=== Sentraal-Asië ===
In 2013 is deur ''[[The Guardian|The Guardian 'n]]'' onderhoud gevoer met Parry oor die behandeling van die UK Border Agency van 'n Russies-gebore digter, [[:ru:Гальпер,_Александр|Alex Galper]] (wat onder [[Allen Ginsberg|Allan Ginsburg]] studeer het). Galper is deur Parry uitgenooi om 'n geleentheid vir poësie-herhaling in Londen by te woon, 'n byeenkoms wat nie verskyn het nie omdat hy destyds in hegtenis geneem is en gedeporteer is weens die Britse visumbeperking. Parry het gesê: &quot;Ek is nog steeds mal oor woede daaroor. Ek wou 'n paar Beat-digters bymekaar kry en daar was baie belangstelling. Toe kry ek 'n oproep van Alex op die lughawe en hy kan nie verstaan wat met hom aangaan nie.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/uk/2011/jul/10/visa-immigration-boycott-poet|title=Overseas artists boycott Britain in protest at visa clampdown|date=2011-07-09|website=the Guardian|language=en|access-date=2020-07-09}}&lt;/ref&gt; 

Parry het in 2012 die eerste voorsitter van Eurasian Creative Guild (ECG) geword,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.1.eurasiancreativeguild.uk/2016/10/01/ecg-chairman-visits-almaty/|title=ECG Chairman visits Almaty – EURASIAN CREATIVE GUILD|language=en-US|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt; n organisasie sonder winsoogmerk wat netwerke geskep het en om werklike interaksie tussen kunstenaars in Sentraal-Asië en Europa te verseker.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rewizor.ru/literature/katalog-fe/otkrytyy-evraziyskiy-literaturnyy-festival-i-knijnyy-forum/|title=Фестивали - Открытый Евразийский Литературный фестиваль и Книжный форум|website=РЕВИЗОР.РУ|language=ru|access-date=2020-08-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ritmeurasia.org/news--2014-11-22--v-poiskah-literaturnyh-geniev-iz-centralnoj-azii-15605|title=В поисках литературных гениев из Центральной Азии|website=Ритм Евразии|access-date=2020-08-08|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125093921/http://www.ritmeurasia.org/news--2014-11-22--v-poiskah-literaturnyh-geniev-iz-centralnoj-azii-15605|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; In hierdie hoedanigheid het hy ECG sowel as Open Eurasia en Central Forum Forum and Literature Festival vergaderings byeengeroep,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.awardslondon.com/iv-open-eurasia-and-central-asia-book-forum-literature-festival-2015%ef%bb%bf-2/|title=IV Open Eurasia and Central Asia Book Forum &amp; Literature Festival – 2015|language=ru-RU|access-date=2020-08-08}}&lt;/ref&gt; met boekbekendstellings,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theopenasia.net/ru/post/britanets-izdal-knigu-o-kukhne-tsentralnoy-azii|title=Британец издал книгу о кухне Центральной Азии|website=OpenAsia|language=ru|access-date=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://365info.kz/2016/12/kazahstanskie-pisateli-prezentovali-svoi-proizvedeniya-v-londone|title=Казахстанские писатели презентовали свои произведения в Лондоне|website=365info.kz|language=ru-KZ|access-date=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://astanatimes.com/2016/12/young-kazakh-author-presents-book-in-london/|title=Young Kazakh Author Presents Book in London|last=December 2016|first=Zhazira Dyussembekova in People on 22|date=2016-12-22|website=The Astana Times|language=en|access-date=2020-08-08}}&lt;/ref&gt; konserte, poësie-aande,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://adebiportal.kz/kz/news/view/19480|title=Мұхит асқан атыраулық ақын {{!}} Әдебиет порталы|website=adebiportal.kz|access-date=2020-08-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kz&quot;&gt;{{Cite web|url=http://today.kz/news/zhizn/2016-12-13/731754-yunaya-pisatelnitsa-iz-astanyi-prezentovala-knigu-na-festivale-v-londone/|title=Юная писательница из Астаны презентовала книгу на фестивале в Лондоне|last=TODAY.KZ|website=Today.kz|access-date=2020-08-08|archive-date=2016-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20161214180323/http://today.kz/news/zhizn/2016-12-13/731754-yunaya-pisatelnitsa-iz-astanyi-prezentovala-knigu-na-festivale-v-londone/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; foto uitstallings, ronde tafels,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gbr.rs.gov.ru/ru/news/34602|title=В Лондоне идёт подготовка к Литературной Неделе|website=Представитель (в составе Посольства) в Лондоне|access-date=2020-08-01|archive-date=2018-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181023011708/http://gbr.rs.gov.ru/ru/news/34602|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; toere, kompetisies,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bashinform.ru/news/927865-ufimskiy-literator-yuliya-sibirtseva-stala-laureatom-mezhdunarodnogo-konkursa-otkrytaya-evraziya/|title=Уфимский литератор Юлия Сибирцева стала лауреатом Международного конкурса «Открытая Евразия»|date=2016-11-28|website=www.bashinform.ru|language=ru|access-date=2020-07-30|archive-date=2020-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200201142748/http://www.bashinform.ru/news/927865-ufimskiy-literator-yuliya-sibirtseva-stala-laureatom-mezhdunarodnogo-konkursa-otkrytaya-evraziya/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; en aanbiedings oor kreatiewe kunstenaars van regoor Eurasië,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rus.ocabookforum.com/2015-london-uk/|title=2015 – London, UK {{!}} сайт переехал на www.awardslondon.com|language=ru-RU|access-date=2020-07-30|archive-date=2020-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200629001811/http://www.rus.ocabookforum.com/2015-london-uk/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.1sn.ru/196169.html|title=Народный поэт Якутии Наталья Харлампьева: «Я буду счастливой старухой...»|website=www.1sn.ru|access-date=2020-07-30|archive-date=2020-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200221010059/http://www.1sn.ru/196169.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kz&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;field&quot;&gt;{{Cite web|url=http://lenta.inform.kz/kz/article/2848367|title=Nick Fielding’s ‘South to the Great Steppe: The Travels of Thomas and Lucy Atkinson in Eastern Kazakhstan, 1847-1852' presented at London’s Travellers Club|website=lenta.inform.kz|language=ru|access-date=2020-08-08|archive-date=2020-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200123063920/http://lenta.inform.kz/kz/article/2848367|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; saam met Marat Akhmedzhanov, vise-voorsitter van EKG.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.inalmaty.kz/afisha/57006/8-aa-vstreca-ecg-i-prezentacia-knigi-mariny-mihajlovskoj|title=8-ая встреча ECG и презентация книги Марины Михайловской: Творческая встреча - {{!}} Афиша - Афиша в Алматы - inalmaty.kz|website=inalmaty.kz - Сайт города Алматы|language=ru-KZ|access-date=2020-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rewizor.ru/literature/katalog-fe/otkrytyy-evraziyskiy-literaturnyy-festival-i-knijnyy-forum/|title=Фестивали - Открытый Евразийский Литературный фестиваль и Книжный форум|website=РЕВИЗОР.РУ|language=ru|access-date=2020-08-01}}&lt;/ref&gt; Hierdie geleenthede vind op verskillende plekke in die Verenigde Koninkryk plaas, waaronder Yunus Emre Insitute (Londen), Travellers Club,&lt;ref name=&quot;field&quot; /&gt; Fitzroy House, SOAS Universiteit van Londen, [[Universiteit van Cambridge]],&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://talks.cam.ac.uk/talk/index/64025|title=talks.cam : Kazakhstan’s Bid to Secure a Non-permanent Seat on the UN Security Council for 2017-18|website=talks.cam.ac.uk|access-date=2020-08-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://365info.kz/2016/12/kazahstanskie-pisateli-prezentovali-svoi-proizvedeniya-v-londone|title=Казахстанские писатели презентовали свои произведения в Лондоне|website=365info.kz|language=ru-KZ|access-date=2020-08-08}}&lt;/ref&gt; [[Rossotroednitsjestwo|Rossotrudnichestvo]] (Londen). Ter erkenning van sy werk as digter en dramaturge is Parry dikwels na Sentraal-Asiatiese lande, waaronder [[Kasakstan|Kazakstan]] en [[Kirgisië]], genooi. In 2016 het hy inderdaad 'n nuwe uitgawe van sy boek ''The Grammar of Witchcraft'' in die National Library of Kazakhstan, die Amerikaanse Universiteit van Sentraal-Asië in [[Bisjkek|Bishkek]],&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.infox.kg/ru/news/znamenitiy_angliyskiy_poet_posetit_bishkek|title=Знаменитый английский поэт посетит Бишкек - Новость {{!}} INFOX.KG|website=www.infox.kg|access-date=2020-07-31|archive-date=2019-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191120090413/http://www.infox.kg/ru/news/znamenitiy_angliyskiy_poet_posetit_bishkek|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Osh State University in Osh, en [[Noer-Soeltan|Nur aangebied. -Sultan]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sxodim.com/almaty/event/znamenityj-anglijskij-poet-posetit-almaty|title=Знаменитый английский поэт посетит Алматы|website=sxodim.com|language=ru|access-date=2020-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.infox.kg/ru/news/znamenitiy_angliyskiy_poet_posetit_bishkek|title=Знаменитый английский поэт посетит Бишкек - Новость {{!}} INFOX.KG|website=www.infox.kg|access-date=2020-07-30|archive-date=2019-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191120090413/http://www.infox.kg/ru/news/znamenitiy_angliyskiy_poet_posetit_bishkek|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://for.kg/news-375184-ru.html|title=Британский поэт Дэвид Пэрри приедет в Кыргызстан с презентацией своей книги - Новости Кыргызстана|website=for.kg|access-date=2020-07-30}}{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ritmeurasia.org/news--2014-11-22--v-poiskah-literaturnyh-geniev-iz-centralnoj-azii-15605|title=В поисках литературных гениев из Центральной Азии|website=Ритм Евразии|access-date=2020-07-31|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125093921/http://www.ritmeurasia.org/news--2014-11-22--v-poiskah-literaturnyh-geniev-iz-centralnoj-azii-15605|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vb.kg/doc/345375_britanskiy_poet_devid_perri_prezentyet_v_bishkeke_svou_knigy.html|title=Британский поэт Дэвид Перри презентует в Бишкеке свою книгу|website=Вечерний Бишкек|access-date=2020-07-31}}&lt;/ref&gt; Toe hy ondervra is deur die BBC World Service in Kirgisië, het hy gesê: &quot;die bestendige kommersialisering van die boekbedryf het mense se leeskultuur heeltemal doodgemaak&quot;. Volgens The Astana Times het hy ook gesê dat “Sentraal-Asië die wêreld op sommige maniere is, is dit nie? Dit lyk of alles óf van hier af kom óf hier deurkom.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://astanatimes.com/2014/11/winners-announced-open-central-asia-literature-festival-almaty/|title=Winners Announced at Open Central Asia Literature Festival in Almaty|last=November 2014|first=Michelle Witte in Society on 18|date=2014-11-18|website=The Astana Times|language=en|access-date=2020-08-08}}&lt;/ref&gt; Parry het lid geword van die Adviesraad van ECG,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://womencrimea.org/2018/11/26/%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%8B-%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8-vii-%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%BB%D0%B8%D1%82/|title=Подведены итоги VII Международного литературного фестиваля Open Eurasian|website=РОО МЦКТ &quot;Женщины Крыма&quot;|language=ru-RU|access-date=2020-08-01|archive-date=2020-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200609135336/http://womencrimea.org/2018/11/26/%d0%bf%d0%be%d0%b4%d0%b2%d0%b5%d0%b4%d0%b5%d0%bd%d1%8b-%d0%b8%d1%82%d0%be%d0%b3%d0%b8-vii-%d0%bc%d0%b5%d0%b6%d0%b4%d1%83%d0%bd%d0%b0%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%bd%d0%be%d0%b3%d0%be-%d0%bb%d0%b8%d1%82/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; nadat hy in 2015 as voorsitter afgetree het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://issuu.com/hertspress/docs/oca_30__issu|title=OCA MAGAZINE #30|website=Issuu|language=en|access-date=2020-07-30}}&lt;/ref&gt; 

As sameroeper het Parry Yunus Emre Institute (London) se Ontmoet die outeurreeks in 2018 saamgestel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://yeelondon.org.uk/2018/04/25/meet-the-author-morality-and-motivation/|title=Meet the Author : Morality and Motivation – YEE London|language=en-GB|access-date=2020-07-31|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809133001/http://yeelondon.org.uk/2018/04/25/meet-the-author-morality-and-motivation/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sprekers was Jonathan Wood, Nigel Humphrey, Michael Dante, Alexander Baron, Daniele-Hadi Irandoost,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://yeelondon.org.uk/event/meet-the-author-series/|title=Meet the Author Series – YEE London|language=en-GB|access-date=2020-07-16|archive-date=2020-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716171530/http://yeelondon.org.uk/event/meet-the-author-series/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Jillian Haslam en Sonia Poulton.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://yeelondon.org.uk/2018/03/14/meet-the-author-consciousness-and-creativity/|title=Meet the Author : Consciousness and Creativity – YEE London|language=en-GB|access-date=2020-07-31|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809133009/http://yeelondon.org.uk/2018/03/14/meet-the-author-consciousness-and-creativity/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

As af en toe literêre redakteur het hy Russies gesproke prosa sowel as poësie geredigeer, waaronder Vera Rich se vertaling van Belo- Russiese digters (Yanka Kupala, Yakub Kolas, Maxim Bagdanovich ),&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://aif.by/timefree/poeziya_belorusskih_klassikov_na_belaruskay_move_zazvuchala_v_londone|title=Поэзия белорусских классиков на беларускай мове зазвучала в Лондоне|date=2020-04-20|website=aif.by|access-date=2020-07-31}}&lt;/ref&gt; Raushan Burkitbaeva-Nukenova,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kazpravda.kz/news/kultura/knigi-kazahstanskoi-poetessi-prezentovali-na-literaturnom-festivale-v-londone|title=Книги казахстанской поэтессы презентовали на литературном фестивале в Лондоне - Новости Казахстана - свежие, актуальные, последние новости об о всем|website=www.kazpravda.kz|language=ru|access-date=2020-08-01|archive-date=2017-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20171117052536/http://www.kazpravda.kz/news/kultura/knigi-kazahstanskoi-poetessi-prezentovali-na-literaturnom-festivale-v-londone/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://starstories.org/from-author/pyaty-j-mezhdunarodny-j-literaturny-j-festival-open-eurasian-literature-festival-book-forum-2016/|title=Пятый международный литературный фестиваль “Open Eurasian Literature Festival &amp; Book Forum -2016”|website=ArtMedia|access-date=2020-08-01}}&lt;/ref&gt; Onder andere Zaur Hasanov, Lender Mambetova, Kanybek Imanaliev en Herold Berger. 

== Belangrike temas ==
Die primêre dryfkrag agter Parry se werke is die idee dat verfraaiing 'n brug is tot 'n hoër bewussyn. As 'n Britse [[Surrealisme|surrealist]], het sy algemene godsdienstige houding teenoor die lewe die vorm van konseptualistiese uitdrukking in die kunste aangeneem. Vir Parry is konseptualisme die belangrikste metodologie waardeur 'n kunstenaar moet fokus op die betekenis van 'n stuk. 

Sy werk in teater word op praktiese sowel as teoretiese vlak na Sacred Theatre getrek, 'n term wat hy gestel het om die betekenis van die heiligdom in die teater aan te dui. Sy belangrikste invloede in hierdie verband is Antonin Artaud se Teater van Wreedheid en [[August Strindberg]] se Kamerteater . 

Seksualiteit, veral [[Homoseksualiteit|homoseksuele]] liefde, is 'n lopende tema in Parry se geskrewe werke. 

Parry is bekend vir sy duidelike gebruik van prosadigte as skryfstyl in sy geheel. 

== Kritiese ontvangs ==
Parry se eerste versameling gedigte, ''Caliban's Redemption'', is deur beoordelaars as 'mooi' beskryf, terwyl ''The London Magazine'' opgemerk het dat die boek 'werklik wonderlik en fassinerend' was.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Wine, Smoke, and Flesh|url=}}&lt;/ref&gt; Een beoordelaar het die versameling beskryf as &quot;propvol edelstene, wat deur enigeen met die maag gemyn moet word&quot;. Bernard Hoose het byvoorbeeld gesê &quot;'n Vinnige lees van die boek kan maklik daartoe lei dat hierdie punt misgeloop word, veral omdat Parry veral vaardig is in die beskrywings van die lewendige kant van die lewe.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.booksinrussian.co.uk/about/reviews/52988/|title=David Parry's «Caliban's redemption» at The Poetry Place. Русские книги в Лондоне. Рецензии и монографии.|website=www.booksinrussian.co.uk|access-date=2020-07-10|archive-date=2020-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705021905/https://www.booksinrussian.co.uk/about/reviews/52988/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

Parry se tweede boek, ''The Grammar of Witchcraft'', is op dieselfde manier met publikasie ontvang. Iain Sinclair het opgemerk dat die boek 'n 'A Haunting Conceit' was. Neil Watson bestempel die versameling &quot;'n unieke fenomenologiese studie van heksery vol met fantasmagoriese beelde, wat gewone ervaring op 'n unieke en onvergeetlike manier oortref&quot;. Johan Alstad merk op: &quot;Die groot platform vir diversiteit in hierdie werk word afgewissel deur mistieke werke. Daar kan spore gevind word na Jung en ander meesters wat die belangrikheid en relevansie daarvan openbaar. 

Die Engelse transseksuele romanskrywer, Jean Winchester, het gesê ''Mount Athos Inside Me'' is &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;n uitstekende boek om te koester', en dat dit 'verbasend in diepte en inhoud' is. Dr Roger Prentis het gesê: &quot;Die aanloklike en intrigerende mengsel van die bespreking van die berg Athos in 'n histories breë reeks literatuur met teologiese en persoonlike besinnings oor die lewe, godsdienste en filosofie maak 'n dwingende lesing.&quot; Shaig Safarov het ook opgemerk dat &quot;David Parry 'n ingewikkelde prentjie met mitologie, volksverhale en filosofie skets om die grootsheid van sy onderwerp uit te druk, terwyl hy bewus is van die kragtige politiek rondom hierdie skatkis van Bisantynse kreatiwiteit.&quot; Vader Dr Robert McTeigue SJ beskryf Parry as 'n man van buitengewone erudisie en artistieke sensitiwiteit.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thatalks.com/post/edition215|title=THA Talks – Rev David Parry – “Mount Athos Inside Me”|last=Obertelli|first=Paul|date=2019-10-27|website=thatalks|language=en|access-date=2020-07-05|archive-date=2020-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705030236/https://www.thatalks.com/post/edition215|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Digital Journal het Parry genoem, &lt;nowiki&gt;''n man met veel talent'&lt;/nowiki&gt;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.digitaljournal.com/article/355027|title=Review: ‘Citizens Of Hell’ (Includes interview and first-hand account)|date=2013-07-24|website=www.digitaljournal.com|access-date=2020-07-14}}&lt;/ref&gt; 

Parry se eerste teaterproduksie, ''The Botanist Monsieur Jordan en The Sorcerer-Dervish Mastali Shah'', is beskryf as 'opmerklik' en die uitvoering daarvan as 'voelbaar', terwyl die humor 'sy varsheid' behou het.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; Dr. Ali Atalar, voorsitter van die Azerbeidjanse Huis in Londen, het gesê dat hy 'onder die indruk' is van elke komponent van hierdie geleentheid.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.today.az/news/vdiaspora/66275.html|title=Azerbaijani play “The Botanist Monsieur Jordan and the Sorcerer-Dervish Mastali Shah” on British stage - PHOTOS|website=www.today.az|access-date=2020-07-14|archive-date=2020-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705125241/http://www.today.az/news/vdiaspora/66275.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Oor die toneelstuk van Elchin het Jonathan Wood gesê: &quot;Hierdie opvoering was 'n ware verklaring van radikale opset, met 'n geheime kulturele tydbom wat suksesvol onder die kenmerke van die onderneming ontplof is, met liefde en die belofte van die wedergeboorte van emosionele rewolusie, dramaties vorm&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.booksinrussian.co.uk/about/reviews/76668/|title=Revealing «the man who fell to earth» who landed in the centre of LOVE theatre. Русские книги в Лондоне. Рецензии и монографии.|website=www.booksinrussian.co.uk|access-date=2020-07-10|archive-date=2020-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200710031406/https://www.booksinrussian.co.uk/about/reviews/76668/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

== Toekennings en eerbewyse ==

* Hoofverteenwoordiger van die Wêreldnasieskrywersunie, (Kazakstan 2016) 
* Goue medalje van die derde Open Central Asian Book Forum and Literature Festival vir bydraes tot teater ([[Almati|Almaty, Kazakhstan]] 2014) 
* Nasionale medalje van Open Eurasia vir &quot;persoonlike bydrae tot die ontwikkeling van literêre kultuur&quot; ([[Almati|Almaty, Kazakhstan]] 2014)&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.eng.awardslondon.com/winners/|title=Past winners — Open Eurasian Literary Festival and Book Forum|language=ru-RU|access-date=2020-07-30}}&lt;/ref&gt; 
* Ere-sertifikaat van die Internasionale Vereniging van &quot;Generaals van die wêreld is vir vrede&quot; vir &quot;versterking van vrede, vriendskap en wedersydse begrip tussen mense&quot; (Almaty, Kazakhstan 2014) 
* Erelewe-lidmaatskap van die Doreen Valiente-stigting en Sentrum vir Heidense Studies vir &quot;voortgesette toewyding en toewyding aan die breër heidense gemeenskap&quot; (2014) 
* Mede van die Royal Society of Arts (2014) 
* Vise-president van die Internasionale Vereniging van skrywers en publisiste (APIA 2013) 
* Sertifikaat van 'Word Union of Culture' vir bydraes tot kulturele kontak tussen kreatiewe mense en ateljees (Certificate 2011) 

== Geselekteerde werke ==

=== Boeke ===

* ''Caliban's Redemption'' (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://calibans-redemption.blogspot.com/|title=Caliban's Redemption|language=en|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt; 
* ''The Grammar of Witchcraft'' (2009)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mandrake.uk.net/the-grammar-of-witchcraft/|title=The Grammar Of Witchcraft|last=M|first=Mogg|last2=rake|date=2012-03-29|website=MANDRAKE|language=en-US|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 
* ''Mount Athos Inside Me:'' ''Essays on Religion, Swedenborg and Arts'' (2019)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://manticore.press/2020/02/25/free-spirit-a-personal-review-of-mount-athos-inside-me-essays-on-religion-swedenborg-and-arts/|title=Free Spirit – A Personal Review of ‘Mount Athos Inside Me’ - Essays on Religion, Swedenborg, and Arts » Manticore Press|last=admin|language=en-US|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 

=== Opstelle en gedigte ===

* &quot;Channeling Tomorrow&quot; (''Pyschic World'' Mei 2007)&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Channeling Tomorrow - an exclusive extract from his forthcoming book|url=}}&lt;/ref&gt; 
* 'Tekens van gees' (''Pyschic World'' Oktober 2007)&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Signs of Spirit|url=}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Art and Ryszarf Gancarz&quot; (''Psychic World'' Junie 2007)&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Art and Ryszarf Gancarz|url=}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Dialogues with the Pagan Dead&quot; (''Psychic World'' March 2007)&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Dialogues with the Pagan Dead|url=}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Caliban in Clover&quot; (''Through The Woods'' 2008)&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Caliban in Clover|url=}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Blake se herlewing&quot; (''Through The Woods'' 2008)&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Blake's resurgence|url=}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;The Pilgrim&quot; (''Through the Woods 2008'' )&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=The Pilgrim|url=}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Is enige iemand daar?&quot; ( ''Psigiese wêreld Januarie'' 2009)&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Is Anybody There?|url=}}&lt;/ref&gt; 
* 'Voorwoord' tot Gulvin's ''Pyramid Theory of'' Wedding (2009)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.blogtalkradio.com/paravoice-network/2014/12/15/cj-paranormal-talks-to-david-parry|title=CJ Paranormal talks to David Parry|website=BlogTalkRadio|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 
* 'Inleidende opstel' tot Mirza Fatali Akhundov se ''The Botanist Monsieur Jordan en The Sorcerer-Dervish Mastali Shah'' (2010) 
* &quot;'N Voorwoord met rook en spieëls&quot; tot Elchin se ''My Favorite Madman and Other Plays'' (2012) 
* &quot;Kry 'The Hump' by Eurovision&quot; (TEAS Magazine 2012)&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Getting 'the Hump' at Eurovision|url=}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Metempsychosis&quot; ( ''Pyschic World'' Januarie 2013)&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Metempsychosis|url=}}&lt;/ref&gt; 
* “Heidenisme en die tradisie van andersheid” ( ''National-Anarchism: Methodology and Application'' 2013) 
* 'Voorwoord' tot Zaur Hasanov's ''Man of the Mountains'' (2014) 
* &quot;Die moed om te wees&quot; (Norskk 2015)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://norskk.com/talk/2015/12/5/the-courage-to-be|title=Talk - The Courage to Be|website=NORSKK®|language=en-US|access-date=2020-07-08}}{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 
* 'Voorwoord' tot geldlêer Mambetova se ''My vaderland, Oh my Krim'' (2015) 
* 'Voorwoord' tot Heret Berger se ''Goethe en Abay'' (2015) 
* &quot;Performing Gnosis: A Min Investigative Jottings&quot; (''CG Jung Club London Newsletter'' 2015) 
* &quot;Woorde, Tengrism en Wittgenstein: 'n persoonlike refleksie&quot; (''Open Central Asian Magazine'' Spring 2014)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://issuu.com/hertspress/docs/srm_oca21_web|title=OCA MAGAZINE #21 Spring 2016|website=Issuu|language=en|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 
* 'Voorwoord' tot Raushan Burkitbayeva-Nukenova se ''Shadow of the Rain'' (2016) 
* 'Voorwoord' tot Natalia Kharlampieva's ''Foremother Asia'' (2016) 
* 'Nawoord' na Vincent Ongkowidjojo se ''Doors of Valhalla: An Esoteric Interpretation of Norse Myth'' (2016) 
* &quot;'N Onderhoud met Hollywood-produsent Cyrus Yavneh &quot; (''Open Central Asian Magazine'' 2016) 
* 'Onderhoud' ( E-International Relations 2018)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.e-ir.info/2018/12/06/interview-david-parry/|title=Interview - David Parry|date=2018-12-06|website=E-International Relations|language=en-US|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 
* 'Voorwoord' tot Kanybek Imanaliev se ''The Kagnate'' (2019) 
* &quot;A Reflective Afterword&quot; tot Alan Cox se ''The Life of a Psychic Broadcast'' (2019) 
* &quot;Politiek, poësie en Ezra-pond&quot; (''E-International Relations'' 2019)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.e-ir.info/2019/06/19/politics-poetry-and-ezra-pound/|title=Politics, Poetry and Ezra Pound|date=2019-06-19|website=E-International Relations|language=en-US|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Holy Hampshire&quot; (&lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwAj8&quot;&gt;The Oldie&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; 2020)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theoldie.co.uk/blog/holy-hampshire|title=Holy Hampshire|website=The Oldie|language=en-gb|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Vyf stappe vir 'n ontluikende konseptuele kunstenaar&quot; (TEDxLambeth 2020)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tedxlambeth.com/post/five-steps-for-a-budding-conceptual-artist|title=Five Steps for a Budding Conceptual Artist|last=Parry|first=Rev David William|date=2020-07-01|website=TEDxLambeth|language=en|access-date=2020-07-05|archive-date=2020-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705024028/https://www.tedxlambeth.com/post/five-steps-for-a-budding-conceptual-artist|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

=== Teater ===

* ''The Botanist Monsieur Jordan and The Sorcerer-Dervish Mastali Shah'' (Arts Education Schools London April 2010)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.today.az/news/vdiaspora/66275.html|title=Azerbaijani play “The Botanist Monsieur Jordan and the Sorcerer-Dervish Mastali Shah” on British stage - PHOTOS|website=www.today.az|access-date=2020-07-05|archive-date=2020-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705125241/http://www.today.az/news/vdiaspora/66275.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* ''Shakespeare: 'n komedie in tien tonele, beide ernstig en tragies'' ( Horse Hospital 2011)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehorsehospital.com/archive/past/live-past/gruntlers-theatre-presents-the-western-premiere-of-shakespeare-a-comedy-in-ten-scenes-both-serious-and-tragic|title=Shakespeare: A Comedy in Ten Scenes both Serious and Tragic|website=The Horse Hospital|language=en-GB|access-date=2020-07-05|archive-date=2020-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705021008/https://www.thehorsehospital.com/archive/past/live-past/gruntlers-theatre-presents-the-western-premiere-of-shakespeare-a-comedy-in-ten-scenes-both-serious-and-tragic|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* ''Citizens of Hell'' (mede-regisseur en produsent 2013)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.digitaljournal.com/article/355922|title=David Parry — ‘Citizen Of Hell’ (Includes interview and first-hand account)|date=2013-08-06|website=www.digitaljournal.com|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 
* ''Anglo-Saxon Poetry deur Andrew Rea'' (Art @ The People's Voice 2014) 
* ''A Day in the Light'' (opgevoer by die House of Lords 2014) 
* ''Fate's Good Fortune'' (mini-drama 2015) 
* ''Hitchcock Homage'' deur Nick Pelas (akteur as [[Alfred Hitchcock]] 2016)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theblogoftheatrethings.com/2016/06/04/hitchcock-homage-at-barons-court-theatre/|title=Review: Hitchcock Homage at Barons Court Theatre|last=Liz|date=2016-06-04|website=Theatre Things|language=en|access-date=2020-07-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://helloemmakay.wordpress.com/2016/06/06/the-hitchhiker/|title=The Hitchhiker|last=emkrobertson|date=2016-06-06|website=hello emma kay|language=en|access-date=2020-07-16|archive-date=2020-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716171259/https://helloemmakay.wordpress.com/2016/06/06/the-hitchhiker/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* ''Shakespeare Tonight'' ( Camden Fringe en Edinburgh Fringe 2016)&lt;ref name=&quot;:5&quot;/&gt; 
* ''Cincinnatus'' (kreatiewe direkteur 2016)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ayoungertheatre.com/review-cincinnatus-the-barons-court-theatre/|title=Review: Cincinnatus, The Barons Court Theatre|last=Fox|first=Tal|date=2016-11-10|website=A Younger Theatre|language=en-GB|access-date=2020-07-06}}&lt;/ref&gt; 
* ''The Idiot'' deur Victor Sobchak (akteur as Generaal Ivolgin 2017) 

=== Akademiese forums ===

* Theosofical Guest House, Tekels Park, UK1996 - Lewer 5 referate oor &quot;Mystical Christianity&quot;. 
* Internasionale teaterkonferensie in Baku (dosent 2010)&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal|last=Parry|first=David|title=Satire, Surrealism and Shakespeare — A Masterpiece is Awakened|pages=6-7}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Stel Imadaddin Nasimi bekend&quot; in Pushkin House (koördineerder 2010)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tameta.wordpress.com/2009/11/08/a-talk-to-be-delivered-to-the-gruntlers-at-the-poetry-cafe-2/|title=A Talk To Be Delivered To The Gruntlers At The Poetry Café|last=AM|first=2010 in review « Ta Meta on 02/01/2011 10:43|date=2009-11-08|website=Ta Meta|language=en|access-date=2020-07-10}}&lt;/ref&gt; 
* The Holy Mount Athos First International Conference in Salzburg (dosent 2011) 
* &quot;In die voetspore van Odin&quot; in Pushkin House (dosent 2012)&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=|first=|title=Ancient Links between Azerbaijan and Northern Europe discussed in London|pages=}}&lt;/ref&gt; 
* The Holy Mount Athos Second International Conference in Weimar (dosent 2012) 
* &quot;The London Thing (kurator en dosent Oktober 2012) 
* Die Derde Internasionale Konferensie van Holy Mount Athos in Belgrado (dosent 2013) 
* Quest of the Heart (sameroeper en dosent 2013) 
* Baku International Humanitarian Forum (panellist 2013)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.digitaljournal.com/article/362938|title=David Parry — To Heaven from Hell with Elchin (Includes interview and first-hand account)|date=2013-11-28|website=www.digitaljournal.com|access-date=2020-07-14}}&lt;/ref&gt; 
* &quot;Godsdiens - wat is die punt?&quot; in die House of Lords (panellist 2014) 
* Derde Ope Sentraal-Asiatiese Boekeforum en Literatuurfees in [[Almati|Almaty, Kazakstan]] (paneelklopper en moderator 2014) 
* Paracon in Derby (paneellid 2014) 
* Sage Paracon in Warwick Castle (dosent 2017)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fliphtml5.com/yous/tvzy/basic|title=Continuous pages2 Pages 1 - 32 - Text Version {{!}} FlipHTML5|website=fliphtml5.com|access-date=2020-07-16|archive-date=2020-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716162813/https://fliphtml5.com/yous/tvzy/basic|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* TEDxLambeth: Antinomies! by die Royal Society of Arts (spreker 2019)&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Citation|last=Oroschakoff|first=Rev David Parry, Haralampi G.|title=A chit-chat on conceptual art}}&lt;/ref&gt; 

=== Dokumentêr en TV ===

* ''Caliban's Kingdom'' (homself 2009)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vimeo.com/106396003|title=El reino de Calibán/Caliban´s Kingdom|website=Vimeo|language=en|access-date=2020-07-08}}&lt;/ref&gt; 
* ''Him &amp;amp;amp; Her'' (naakte man 2012)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm9159551/|title=David William Parry|website=IMDb|access-date=2020-07-05}}&lt;/ref&gt; 

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Parry, David William}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Geboortes in 1958]]</text>
      <sha1>38nn44jhrl2455fj16iylv4l179x6u4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Digitale donker era</title>
    <ns>0</ns>
    <id>310967</id>
    <revision>
      <id>2921499</id>
      <parentid>2894881</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17479" sha1="817wr7wndxpvucco26vbekgj53aj3wa" xml:space="preserve">[[Lêer:VCF 2010 Domesday tray open.jpg|duimnael|'n BBC Domesday-stelsel tydens die Vintage Computer Festival 2010, Bletchley, VK]]
Die '''digitale donker era''' verwys na 'n gebrek aan historiese inligting in die [[digitaal|digitale]] era as 'n direkte gevolg van verouderde lêerformate, [[sagteware]] of [[hardeware]] wat onleesbaar, skaars of ontoeganklik raak namate [[tegnologie|tegnologieë]] ontwikkel en [[digitale verrotting|data verval]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://apps.sciencefriday.com/data/reawakening.html|title=Data Reawakening|work=Science Friday|access-date=2018-03-01|language=en}}&lt;/ref&gt; Toekomstige geslagte kan dit moeilik of onmoontlik vind om elektroniese dokumente en multimedia op te spoor, omdat dit in 'n verouderde en onduidelike lêerformaat opgeneem is, of op 'n verouderde fisiese medium, byvoorbeeld, [[slapskyf]]diskette gestoor. Die naam is afgelei van die term Donker Eeue in die sin dat daar 'n relatiewe gebrek aan rekords in die digitale era kan wees, aangesien dokumente na digitale formate oorgedra word en oorspronklike kopieë verlore gaan. 'n Vroeë vermelding van die term was op 'n konferensie van die International Federation of Library Association and Institutions (IFLA) in 1997.&lt;ref name=&quot;Kuny, 1997&quot;&gt;{{cite journal
  |title = A Digital Dark Ages? Challenges in the Preservation of Electronic Prevention Information
  |first = Terry
  |last = Kuny
  |journal = 63RD IFLA (International Federation of Library Associations and Institutions) Council and General Conference
  |date = September 1997
  |url = http://archive.ifla.org/IV/ifla63/63kuny1.pdf
  |accessdate = 7 November 2011
  |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080509145855/http://www.ifla.org/IV/ifla63/63kuny1.pdf
 |archivedate = 9 Mei 2008
 |url-status = live}}&lt;/ref&gt; Die term is ook in 1998 genoem tydens die ''Time and Bits''-konferensie,&lt;ref name=&quot;MacLean, 1999&quot;&gt;{{cite book
 |first = Margaret
 |last = MacLean
 |editor= MacLean, Margaret |editor2=Davis, Ben
 |title = Time and Bits, Managing Digital Continuity
 |publisher = Getty Research Institute
 |year = 1999
 |isbn = 978-0-89236-583-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Brand, 1999&quot;&gt;{{cite journal
 |title = Escaping The Digital Dark Age
 |last = Brand
 |first = Steven
 |authorlink = Steven Brand
 |journal = Library Journal
 |volume = 124
 |issue = 2
 |pages = 46–69
 |date = 1 Februarie 1999
 |issn = 0363-0277
 |url = http://library.colstate.edu/libr1105/kramer/cadeau/deadm2.html
 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20050923024519/http://library.colstate.edu/libr1105/kramer/cadeau/deadm2.html
 |archivedate = 23 September 2005
 |url-status = dead}}&lt;/ref&gt; wat mede-geborg is deur die Long Now-stigting en die Getty Conservation Institute.

== Eiendom sagteware en verouderde lêerformate ==
Die probleem is nie net beperk tot teksdokumente nie, maar is net so van toepassing op [[foto]]'s, [[video]], [[klank]] en ander elektroniese dokumente. 'n Kwessie wat lei tot die gebruik van die term, is dat dokumente op fisiese media geberg word wat spesiale hardeware benodig om gelees te word en dat hierdie hardeware nie beskikbaar sal wees binne 'n paar dekades vanaf die skepping van die dokument nie. Dit is alreeds byvoorbeeld die geval dat skyfstasies wat 5¼-duim-diskette kan lees, nie geredelik beskikbaar is nie.

Die digitale donker era is ook van toepassing op die probleme wat ontstaan as gevolg van verouderde lêerformate. In so 'n geval is dit 'n gebrek aan nodige sagteware wat probleme veroorsaak om gestoorde dokumente oop te maak. Dit is veral problematies wanneer eienaarsformate gebruik word, in welke geval dit onmoontlik kan wees om toepaslike sagteware te skryf om die lêer te lees.

== Berging van magnetiese banddata ==
Berging van magnetiese banddata is 'n metode om data op magnetiese band te stoor. Dit word gebruik as 'n rugsteunmetode vir bewaring van digitale data en is een manier om 'n moontlike digitale donker era te verlig. In 2011 is byvoorbeeld honderde duisende [[Google]]-rekeninge teruggestel en die data in daardie rekeninge het verdwyn. Google kon die data na die [[e-pos]]rekeninge herstel vanaf die data wat op magnetiese band gestoor is.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.digitaljournal.com/article/304135|title=Thousands of Gmail users find emails missing|date=2011-02-28|access-date=2018-02-28}}&lt;/ref&gt; Opberging van magnetiese data word ook deur finansiële instellings, hospitale, filmstudio's en vervaardigingsondernemings gebruik om inhoud te rugsteun.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://apps.sciencefriday.com/data/ghosts.html|title=Ghosts In The Reels|work=Science Friday|access-date=2018-02-28|language=en}}&lt;/ref&gt; Magnetiese band kan honderde [[teragreep]] data bevat.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.pri.org/stories/2018-01-01/scientists-warn-we-may-be-creating-digital-dark-age|title=Scientists warn we may be creating a 'digital dark age'|work=Public Radio International|access-date=2018-03-01|language=en-US|archive-date=2021-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210816233445/https://www.pri.org/stories/2018-01-01/scientists-warn-we-may-be-creating-digital-dark-age|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Argiveer van die internet ==
Die Internetargief het verklaar dat een van hul doelwitte is om die digitale donker era te voorkom.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://archive.org/about/|title=About the Internet Archive|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002231304/https://archive.org/about/|archivedate=2 Oktober 2013|url-status=live|accessdate=5 Oktober 2013|df=dmy}}&lt;/ref&gt; Selfs Vinton Cerf, vise-president van Google, het sy kommer oor die bewaring van data op die jaarvergadering van die Amerikaanse vereniging vir die bevordering van wetenskap in 2015 uitgespreek: &quot;Soos die manier waarop ons [[inligting]] oor onsself bewaar, ontwikkel, word herinneringe gestoor in lêers wat ouer tegnologie gebruik terwyl toegang tot sodanige tegnologie moeiliker word. Dit kan beteken dat historici van die toekoms nie oor ons lewens kan leer nie.” Sy voorgestelde oplossing bestaan uit die bewaring van 'n monster van elke stukkie sagteware en hardeware wat al ooit bestaan het, sodat dit nooit verouderd raak nie. Hy het voorgestel dat hy 'n beeld van die inhoud, die toepassing en die bedryfstelsel met [[X-straal|X-strale]] opneem, asook 'n beskrywing van die masjien. Hierdie inligting moet dan in plaas van in 'n [[museum]] op bedieners in die wolk gestoor word.&lt;ref&gt;Pallab, Ghosh. 2015. [https://www.bbc.com/news/science-environment-31450389 &quot;Google's Vint Cerf warns of 'digital Dark Age'&quot;]. ''BBC News, Science &amp; Environment''.&lt;/ref&gt;

== Historiese voorbeelde ==
'n Bekende voorbeeld is [[NASA]], waarvan die vroeë ruimte-rekords meer as een keer 'n donker era situasie ondervind het. Vir meer as 'n dekade was magnetiese bande vanaf die landing van [[Viking 2]] op [[Mars]] in 1976 onverwerk gelaat. Toe dit later geanaliseer word, was die data onleesbaar, aangesien dit in 'n onbekende formaat was, en die oorspronklike programmeerders gesterf óf NASA verlaat het. Die beelde is uiteindelik onttrek na baie maande se soeke deur die gegewens en ondersoek na die werking van die opnamemasjiene.&lt;ref&gt;{{cite news
 |url        = https://www.nytimes.com/1990/03/20/science/lost-on-earth-wealth-of-data-found-in-space.html
 |title      = Lost on Earth: Wealth of Data Found in Space
 |work  = New York Times
 |first      = Sandra
 |last       = Blakeslee
 |date       = 20 Maart 1990
 |accessdate = 7 Julie 2013
 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20121109203504/http://www.nytimes.com/1990/03/20/science/lost-on-earth-wealth-of-data-found-in-space.html
 |archivedate= 9 November 2012
|url-status = live}}&lt;/ref&gt; 

Nog 'n voorbeeld is die BBC Domesday-projek waarin 'n opname van die land, 900 jaar nadat die ''[[Domesday Book]]'' gepubliseer is, saamgestel is. Alhoewel die oorspronklike ''Domesday Book'' van [[1086]] vandag nog leesbaar is, was daar groot vrees dat die disket van die 1986 ''Domesday Project'' onleesbaar sou word namate sagteware en skyfaandrywers wat die formaat kon lees, skaarser word. In 2002 het die CAMiLEON-projek egter die inligting na 'n stelsel genaamd DomesEm gemigreer om toegang tot die moderne rekenaars te verkry.&lt;ref&gt;{{cite news
 |url        = https://www.theguardian.com/uk/2002/mar/03/research.elearning
 |title      = Digital Domesday Book lasts 15 years not 1000
 |publisher  = The Observer
 |first1     = Robin
 |last1      = McKie
 |first2     = Vanessa
 |last2      = Thorpe
 |date       = 3 Maart 2002
 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20130120125028/http://www.guardian.co.uk/uk/2002/mar/03/research.elearning
 |archivedate= 20 Januarie 2013
|url-status = live}}&lt;/ref&gt;Meer onlangs het die Domesday86-projek hierdie bewaringspoging voortgesit deur 'n digitaliseerder vir die oorspronklike laserskywe en emulasiesagteware vir die oorspronklike BBC Domesday-rekenaarstelsel te ontwikkel.

== Enkripsie en bewaring van data ==
[[Versleuteling|Enkripsie]] kan die probleem van die bewaring van data vererger, aangesien dekodering kompleksiteit toevoeg, selfs as die relevante sagteware beskikbaar is.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url         = http://www.dpconline.org/advice/preservationhandbook/media-and-formats/compression-and-encryption
 |title       = Media and Formats - Compression and Encryption
 |author      = Digital Preservation Coalition
 |year        = 2012
 |work        = Digital Preservation Handbook
 |accessdate  = 17 Augustus 2013
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20120729192407/http://dpconline.org/advice/preservationhandbook/media-and-formats/compression-and-encryption
 |archivedate = 29 Julie 2012
 |url-status  = dead
}}&lt;/ref&gt; Histories is geënkripteerde data redelik skaars, maar selfs met die baie eenvoudige middele wat deur die geskiedenis beskikbaar is, het baie voorbeelde voorgekom van dokumente wat slegs met groot moeite gelees kan word. Dit het byvoorbeeld die kapasiteit van 'n verspreide rekenaarprojek geneem om die meganies gegenereerde kode van 'n enkele kort [[duikboot]]-taktiese boodskap van die [[Tweede Wêreldoorlog]] te breek.&lt;ref&gt;{{cite news
 |url         = http://news.cnet.com/2100-1029_3-6043572.html?part=rss
 |archiveurl  = https://www.webcitation.org/5v6Esfshc?url=http://news.cnet.com/2100-1029_3-6043572.html?part=rss
 |archivedate = 19 Desember 2010
 |title       = Distributed computing cracks Enigma code
 |publisher   = CNET News
 |first       = Graeme
 |last        = Wearden
 |date        = 27 Februarie 2006
 |url-status     = live
 |df          = dmy-all
}}&lt;/ref&gt; Moderne enkripsie word in baie meer dokumente en media gebruik omdat uitgewers die beloofde beskerming van digitale regtebestuur (DRM) wil bekom.

== Oopbron-lêerformate ==
Aangesien meer rekords in digitale vorm gestoor word, is daar verskeie maatreëls getref om elektroniese lêerformate te standaardiseer, sodat sagteware wat dit kan lees, wyd beskikbaar is Dit kan dan, indien nodig, weer op nuwe platforms geïmplementeer word.

PDF/A is 'n oop standaard gebaseer op [[Adobe Systems]] se [[PDF]]-formaat.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://acroeng.adobe.com/wp/?page_id=303|title = Adobe Acrobat Engineering:PDF Standards|accessdate = 7 Julie 2013|date = 12 Maart 2013|publisher = Adobe|archiveurl = https://web.archive.org/web/20130707172612/http://acroeng.adobe.com/wp/?page_id=303|archivedate = 7 Julie 2013|url-status = dead|df = dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit is wyd aanvaar deur regerings en argiewe regoor die wêreld, soos in die [[Verenigde Koninkryk]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Viewing government documents|url=https://www.gov.uk/government/publications/open-standards-for-government/viewing-government-documents|publisher=Cabinet Office|website=GOV.UK|date=6 Augustus 2015|accessdate=10 September 2015}}&lt;/ref&gt; Die oopdokumentformaat vir Office-toepassings (OpenDocument) is in 2005 deur OASIS gestandaardiseer en deur die [[Internasionale Standaardeorganisasie]] (ISO) in 2006. Sedertdien is ondersteuning vir OpenDocument geïmplementeer in 'n groot aantal [[oopbron]] en eiendomssagteware. Daarom is die gebruik van OpenDocument een opsie vir die argivering van bewerkbare dokumente vanaf kantoortoepassings. Meer breedweg is die gebruik van [[oopbron sagteware]] 'n voorkomingsmaatreël&lt;ref&gt;{{cite web |last=Cassia |first=Fernando |title=Open Source, the only weapon against 'planned obsolescence' |date=Maart 28, 2007 |publisher=The Inquirer |url=http://www.theinquirer.net/inquirer/news/1001739/open-source-weapon-planned-obsolescence |accessdate=2 Augustus 2012 |archive-date=20 Januarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120192512/http://www.theinquirer.net/inquirer/news/1001739/open-source-weapon-planned-obsolescence |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Aangesien die [[bronkode]] vir die lees en skryf van 'n lêerformaat oop is, kan die kode gebruik word as basis vir toekomstige implementerings. In 2007 het die hoofinligtingsbeampte van die VK se nasionale argiewe gesê: &quot;Ons verwelkom oopbron-sagteware omdat dit ons lewens vergemaklik.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web 
 |url        = http://www.zdnet.co.uk/news/it-strategy/2007/07/19/defending-against-the-digital-dark-age-39288099/
 |title      = Defending against the digital dark age
 |publisher  = ZDNet
 |first      = Andrew
 |last       = Donoghue
 |date       = 19 Julie 2007
 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20121023075347/http://www.zdnet.com/defending-against-the-digital-dark-age-3039288099/
 |archivedate= 23 Oktober 2012
 |url-status    = live}}&lt;/ref&gt;

== Standaardisering van databerging ==
In 2007 het [[Microsoft]] 'n vennootskap met die VK se Nasionale Argiewe aangegaan om die digitale donker era te voorkom en &quot;miljoene onleesbare rekenaarlêers te ontsluit.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news
 |url        = https://www.theguardian.com/technology/2007/jul/04/news.uknews
 |title      = National Archive project to avert digital dark age
 |last       = Kennedy
 |first      = Maev
 |date       = 4 Julie 2007
 |work       = News:Technology
 |publisher  = The Guardian
 |accessdate = 7 Oktober 2009
 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100717121702/http://www.guardian.co.uk/technology/2007/jul/04/news.uknews
 |archivedate= 17 July 2010
|url-status = live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |url         = http://www.businessweek.com/globalbiz/content/jul2007/gb2007075_877434.htm
 |title       = Microsoft Helps Archives Save the Past
 |last        = Ferguson
 |first       = Tim
 |date        = 5 Julie 2007
 |work        = Technology
 |publisher   = Business Week
 |accessdate  = 7 Oktober 2009
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20070710062846/http://www.businessweek.com/globalbiz/content/jul2007/gb2007075_877434.htm
 |archivedate = 10 Julie 2007
 |url-status     = live
 |df          = dmy-all
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news
 |url        = https://www.telegraph.co.uk/technology/3353826/How-to-stave-off-a-digital-dark-age.html
 |title      = How to stave off a digital 'dark age'
 |last       = Colvile
 |first      = Robert
 |date       = 5 Julie 2007
 |publisher  = Telegraph
 |accessdate = 7 Oktober 2009
 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120424121440/http://www.telegraph.co.uk/technology/3353826/How-to-stave-off-a-digital-dark-age.html
 |archivedate= 24 April 2012
|url-status = live}}&lt;/ref&gt; Die VK se Nasionale Argiewe aanvaar nou verskillende lêerformate vir langtermyn berging, insluitend Office Open XML, PDF en OpenDocument. &lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.nationalarchives.gov.uk/information-management/manage-information/selection-and-transfer/digital-records-transfer/file-formats-transfer/|title = File formats for transfer - The National Archives}}&lt;/ref&gt;

== Kritiek ==
Sommige wetenskaplikes het die idee van die digitale donker era gekritiseer. Sommige hiervan beskou dit as 'n alarmistiese retoriek, soos David Anderson en Jon Tilbury wat beweer dat sodanige 'donker era' die huidige toestand verkeerd weergee. Hulle het aangevoer dat daar aansienlike vordering met digitale bewaring gemaak is en blyk uit die manier waarop organisasies voortgaan om kritieke langtermyn-digitale inligting op te spoor en te [[hergebruik]] terwyl hulle nuwe maniere vind om dit met die publiek te deel.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Preserving Digital Materials, Third Edition|last=Harvey|first=Ross|last2=Weatherburn|first2=Jaye|publisher=Rowman &amp; Littlefield|year=2018|isbn=9781538102961|location=Lanham, MD|pages=25}}&lt;/ref&gt; Sommige geskiedkundiges vind ook fout met voorstanders van die digitale donker era vir historiese onakkuraathede. Dit sluit in die bewering van Marilyn Deegan en Simon Tanner dat die Gutenberg-drukrewolusie [[Europa]] uit die Donker Eeue gelei het, 'n periode wat gesê word gekenmerk is deur die verlies aan kennis van die antieke Grieke en Romeine.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=History in the Digital Age|last=Weller|first=Toni|publisher=Routledge|year=2013|isbn=9780415666961|location=Oxon|pages=58}}&lt;/ref&gt; Daar word aangevoer dat kennis en inligting oor klassieke leer gedurende die [[Middeleeue]] herwin is en dit was nie hoofsaaklik as gevolg van die drukrewolusie nie, maar grotendeels agv die intellektuele uitruiling tussen Islamitiese en Christelike kulture.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Digital Information Culture: The Individual and Society in the Digital Age|last=Tredinnick|first=Luke|publisher=Chandos Publishing|year=2008|isbn=9781843341703|location=Oxford|pages=155}}&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Digitale verrotting]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
{{Vertaaluit
| taalafk = en
| il = Digital dark age
}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rekenaarterminologie]]</text>
      <sha1>817wr7wndxpvucco26vbekgj53aj3wa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tasmaanse tale</title>
    <ns>0</ns>
    <id>311213</id>
    <revision>
      <id>2921293</id>
      <parentid>2817713</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5168" sha1="0pc3cq9agwvuofripn87fovqgke7jte" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Taalfamilie
|naam=Tasmaanse tale
|altnaam=
|familiekleur=Australies
|gebied=Oorspronklik dwarsdeur [[Tasmanië]]; ná die Swart Oorlog rondom die [[Bass-seestraat]]; tans vermoedelik net op Flinders-eiland en ander dele van die noordoostelike Tasmanië
|dogter1=Noordoostelik
|dogter2=Oysterbaai-Suidoostelik
|dogter3=Noordelik-Westelik?
|kaart=[[Lêer:Tasmanian tribes af.jpg|300px]]
|kaart_byskrif=Historiese verspreiding van etniese stamme op die voorkoloniale [[Tasmanië]]
}}

Die '''Tasmaanse tale''' was die inheemse [[Taal|tale]] van die eiland [[Tasmanië]] wat deur die [[Aborigines]] van dié eiland gebesig is. Van die tale is in die 1830's vir die laaste keer in die alledaagse lewe gebruik, alhoewel Fanny Cochrane Smith, die laaste spreker, in 1905 dood is.

[[Lêer:Fanny Cochrane Smith recording.jpg|duimnael|links|Fanny Cochrane Smith se liedjies word met 'n [[fonograaf]] opgeneem]]
[[Lêer:Fanny Cochrane Smith.oga|duimnael|links|Fanny Cochrane Smith se 1903-opname]]
Tasmaanse tale word deur drie dosyn woordelyste bevestig, waarvan dié van Joseph Milligan en George Augustus Robinson die mees omvangryke is.&lt;ref&gt;{{en}} J. Milligan, 1859. ''Vocabulary of the Aboriginal Tribes of Tasmania'', vol. III of the ''Papers and Proceedings of the Royal Society of Van Dieman's Land''. Hobart.&lt;/ref&gt; Al hierdie woordelyste toon 'n swak begrip van die klanke van Tasmaanse tale, wat in hierdie opsig taamlik tipies vir die [[Australiese tale]] was. Plomley (1976) vertoon al die leksikale inligting wat in 1976 aan hom bekend was. Crowley en Dixon (1981) gee 'n opsomming van wat min van Tasmaanse [[fonologie]] en [[grammatika]] bekend is. Bowern (2012) terg die mengsel van tale in baie van die lyste uit en probeer om hulle in [[taalfamilie]]s te klassifiseer.

Die inligting oor die Tasmaanse tale is skaars en 'n verwantskap aan ander tale is nie bewysbaar nie. Dit blyk dat verskillende taalfamilies op Tasmanië ontwikkel het, wat ooreenstem met die lang tydperk van menslike bewoning op die eiland. In die 1970's het Joseph Greenberg 'n Indo-Pasifiese superfamilie voorgestel wat Tasmaanse tale met Andamanese en [[Papoeas]] (maar nie [[Australiese tale]]) gegroepeer het. Hierdie superfamilie-voorstel is egter deur die oorgrote meerderheid historiese taalkundiges verwerp.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book | first1 = Roger | last1 = Blench | title = The Languages Of The Tasmanians And Their Relation To The Peopling Of Australia: Sensible and Wild Theories | url = https://www.academia.edu/3008775/Classifications_of_the_Tasmanian_languages_in_relation_to_the_peopling_of_Australia_sensible_and_wild_theories | year = 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} George van Driem: ''Languages of the Himalayas'', vol. 1, bl. 139–141&lt;/ref&gt;

Fanny Cochrane Smith het 'n reeks [[Fonograaf|fonografiese]] opnames van inheemse Tasmaanse liedjies gemaak, die enigste bestaande klankopname van 'n Tasmaanse taal, alhoewel hulle van 'n uiters swak gehalte is. In 1972 het haar kleindogters nog enkele woorde en 'n lied onthou. Robert M. W. Dixon, wat saam met Terry Crowley 'n onderhoud met hulle as deel van sy navorsing gedoen het, het tot die gevolgtrekking gekom &quot;dat daar feitlik geen gegewens oor die grammatika en geen vloeiende teks bekend is nie, sodat dit onmoontlik is om iets van 'n taalkundige belang oor die Tasmaanse tale te sê.&quot;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news|title=Tasmanian language|newspaper=The Canberra Times|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110823780|date=1 September 1976}}&lt;/ref&gt; Uit die skaars bronne wat beskikbaar is probeer Tasmaanse mense egter om hul verlore tale en tradisies te herwin. Die grootste projek vir [[taalherlewing]] tot nou toe is die Palawa kani-projek.&lt;ref&gt;{{en}} Bernard Comrie, Stephen Matthews, and Maria Polinsky. The Atlas of Languages. New York: Facts on File. bl. 116.&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Verdere leesstof ==
* {{de}} {{cite book |last=Schmidt |first=Wilhelm |year=1952 |title=Die Tasmanischen Sprachen: Quellen, Gruppierungen, Grammatik, Wörterbücher |publisher=Spectrum Publishers |location=Utrecht-Anvers}}
* {{en}} {{cite book |last=Crowley |first=T |author2=Dixon, R. M. W.  |year=1981 |chapter=Tasmanian |editor=Dixon, R. M. W. |editor2=Blake, B. J. |title=Handbook of Australian languages |others=Vol 2 |pages=394–421 |location=Canberra |publisher=Australian National University Press |isbn=0-7081-1212-9}}
* {{en}} {{cite book |last=Plomley |first=N. J. B.|year=1976 |title=A Word-list of the Tasmanian Aboriginal Languages |location=Launceston |isbn=0-7246-0198-8}}
* {{en}} {{cite book |last1=Wurm |first1=Stephen |last2=Mühlhäusler |first2=Peter |last3=Tryon |first3=Darrell T. |publication-date=1996-12-10 |title=Atlas of languages of intercultural communication in the Pacific, Asia and the Americas |publisher=De Gruyter Mouton |isbn=3-11-013417-9}}

== Eksterne skakels ==
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Tasmanian-languages|title=Tasmanian languages|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=19 Augustus 2020}}

{{Taalfamilie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Taalfamilies]]
[[Kategorie:Tale van Australië]]
[[Kategorie:Tasmanië]]</text>
      <sha1>0pc3cq9agwvuofripn87fovqgke7jte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921308</id>
      <parentid>2921293</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:25:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5172" sha1="pc4wtvqkw7eiqz90w5wchg74d5qf9hg" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Taalfamilie
|naam=Tasmaanse tale
|altnaam=
|familiekleur=Australies
|gebied=Oorspronklik dwarsdeur [[Tasmanië]]; ná die Swart Oorlog rondom die [[Seestraat van Bass]]; tans vermoedelik net op Flinders-eiland en ander dele van die noordoostelike Tasmanië
|dogter1=Noordoostelik
|dogter2=Oysterbaai-Suidoostelik
|dogter3=Noordelik-Westelik?
|kaart=[[Lêer:Tasmanian tribes af.jpg|300px]]
|kaart_byskrif=Historiese verspreiding van etniese stamme op die voorkoloniale [[Tasmanië]]
}}

Die '''Tasmaanse tale''' was die inheemse [[Taal|tale]] van die eiland [[Tasmanië]] wat deur die [[Aborigines]] van dié eiland gebesig is. Van die tale is in die 1830's vir die laaste keer in die alledaagse lewe gebruik, alhoewel Fanny Cochrane Smith, die laaste spreker, in 1905 dood is.

[[Lêer:Fanny Cochrane Smith recording.jpg|duimnael|links|Fanny Cochrane Smith se liedjies word met 'n [[fonograaf]] opgeneem]]
[[Lêer:Fanny Cochrane Smith.oga|duimnael|links|Fanny Cochrane Smith se 1903-opname]]
Tasmaanse tale word deur drie dosyn woordelyste bevestig, waarvan dié van Joseph Milligan en George Augustus Robinson die mees omvangryke is.&lt;ref&gt;{{en}} J. Milligan, 1859. ''Vocabulary of the Aboriginal Tribes of Tasmania'', vol. III of the ''Papers and Proceedings of the Royal Society of Van Dieman's Land''. Hobart.&lt;/ref&gt; Al hierdie woordelyste toon 'n swak begrip van die klanke van Tasmaanse tale, wat in hierdie opsig taamlik tipies vir die [[Australiese tale]] was. Plomley (1976) vertoon al die leksikale inligting wat in 1976 aan hom bekend was. Crowley en Dixon (1981) gee 'n opsomming van wat min van Tasmaanse [[fonologie]] en [[grammatika]] bekend is. Bowern (2012) terg die mengsel van tale in baie van die lyste uit en probeer om hulle in [[taalfamilie]]s te klassifiseer.

Die inligting oor die Tasmaanse tale is skaars en 'n verwantskap aan ander tale is nie bewysbaar nie. Dit blyk dat verskillende taalfamilies op Tasmanië ontwikkel het, wat ooreenstem met die lang tydperk van menslike bewoning op die eiland. In die 1970's het Joseph Greenberg 'n Indo-Pasifiese superfamilie voorgestel wat Tasmaanse tale met Andamanese en [[Papoeas]] (maar nie [[Australiese tale]]) gegroepeer het. Hierdie superfamilie-voorstel is egter deur die oorgrote meerderheid historiese taalkundiges verwerp.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book | first1 = Roger | last1 = Blench | title = The Languages Of The Tasmanians And Their Relation To The Peopling Of Australia: Sensible and Wild Theories | url = https://www.academia.edu/3008775/Classifications_of_the_Tasmanian_languages_in_relation_to_the_peopling_of_Australia_sensible_and_wild_theories | year = 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} George van Driem: ''Languages of the Himalayas'', vol. 1, bl. 139–141&lt;/ref&gt;

Fanny Cochrane Smith het 'n reeks [[Fonograaf|fonografiese]] opnames van inheemse Tasmaanse liedjies gemaak, die enigste bestaande klankopname van 'n Tasmaanse taal, alhoewel hulle van 'n uiters swak gehalte is. In 1972 het haar kleindogters nog enkele woorde en 'n lied onthou. Robert M. W. Dixon, wat saam met Terry Crowley 'n onderhoud met hulle as deel van sy navorsing gedoen het, het tot die gevolgtrekking gekom &quot;dat daar feitlik geen gegewens oor die grammatika en geen vloeiende teks bekend is nie, sodat dit onmoontlik is om iets van 'n taalkundige belang oor die Tasmaanse tale te sê.&quot;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news|title=Tasmanian language|newspaper=The Canberra Times|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110823780|date=1 September 1976}}&lt;/ref&gt; Uit die skaars bronne wat beskikbaar is probeer Tasmaanse mense egter om hul verlore tale en tradisies te herwin. Die grootste projek vir [[taalherlewing]] tot nou toe is die Palawa kani-projek.&lt;ref&gt;{{en}} Bernard Comrie, Stephen Matthews, and Maria Polinsky. The Atlas of Languages. New York: Facts on File. bl. 116.&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Verdere leesstof ==
* {{de}} {{cite book |last=Schmidt |first=Wilhelm |year=1952 |title=Die Tasmanischen Sprachen: Quellen, Gruppierungen, Grammatik, Wörterbücher |publisher=Spectrum Publishers |location=Utrecht-Anvers}}
* {{en}} {{cite book |last=Crowley |first=T |author2=Dixon, R. M. W.  |year=1981 |chapter=Tasmanian |editor=Dixon, R. M. W. |editor2=Blake, B. J. |title=Handbook of Australian languages |others=Vol 2 |pages=394–421 |location=Canberra |publisher=Australian National University Press |isbn=0-7081-1212-9}}
* {{en}} {{cite book |last=Plomley |first=N. J. B.|year=1976 |title=A Word-list of the Tasmanian Aboriginal Languages |location=Launceston |isbn=0-7246-0198-8}}
* {{en}} {{cite book |last1=Wurm |first1=Stephen |last2=Mühlhäusler |first2=Peter |last3=Tryon |first3=Darrell T. |publication-date=1996-12-10 |title=Atlas of languages of intercultural communication in the Pacific, Asia and the Americas |publisher=De Gruyter Mouton |isbn=3-11-013417-9}}

== Eksterne skakels ==
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Tasmanian-languages|title=Tasmanian languages|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=19 Augustus 2020}}

{{Taalfamilie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Taalfamilies]]
[[Kategorie:Tale van Australië]]
[[Kategorie:Tasmanië]]</text>
      <sha1>pc4wtvqkw7eiqz90w5wchg74d5qf9hg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Caravaggisti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>315231</id>
    <revision>
      <id>2921369</id>
      <parentid>2552400</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T05:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 3 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22905" sha1="ehtwmam1bfrb38eobiml0cc3x70h675" xml:space="preserve">[[Lêer:ManfrediMarsCupid.jpg|duimnael|''Mars Chastising Cupido'' deur Bartolomeo Manfredi (1582-1622) ]]
Die '''Caravaggisti''' (of die &quot;Caravagesques&quot; in Frans) was stylvolgelinge van die 16de eeuse Italiaanse [[Barok|barokskilder]] [[Caravaggio]]. Sy invloed op die nuwe barokstyl wat uiteindelik uit maniërisme voortgespruit het was diepliggend. Caravaggio het nooit 'n werkswinkel op die been gebring soos die meeste ander skilders nie, en het dus geen skool gehad om sy tegnieke te versprei nie. Hy het ook nooit sy onderliggende filosofiese benadering tot kuns uiteengesit nie, welke sielkundige realisme slegs uit sy steeds bestaande werke afgelei kan word. Dit kan egter direk of indirek gesien word in die werk van [[Peter Paul Rubens|Rubens]], [[José de Ribera|Jusepe de Ribera]], [[Gian Lorenzo Bernini|Bernini]] en [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]]. Hy het reeds tydens sy leeftyd bekendheid verwerf, maar is byna onmiddellik na sy dood vergeet. Baie van sy skilderye is aan sy volgelinge her-toegeskryf, soos ''Die Wegneem van Christus'', wat tot 1990 aan die Nederlandse skilder Gerrit van Honthorst toegeskryf is.  Eers in die 20ste eeu word sy belang vir die ontwikkeling van Westerse kuns herontdek. In die 1920's plaas Roberto Longhi hom weer in die Europese tradisie: &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour en Rembrandt sou nooit sonder hom kon bestaan het nie. En die kuns van [[Eugène Delacroix|Delacroix]], Courbet en [[Édouard Manet|Manet]] sou heeltemal anders daar uitgesien het&quot;. &lt;ref&gt;Roberto Longhi, aangehaal in Lambert, op. cit., p.15&lt;/ref&gt; Die invloedryke Bernard Berenson het gesê: &quot;Met die uitsondering van [[Michelangelo]], het geen ander Italiaanse skilder so 'n groot invloed uitgeoefen nie.&quot; &lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, op. cit., p.8&lt;/ref&gt; 

== Italiaanse Caravaggisti ==
=== Rome ===
Op die toppunt van sy gewildheid in [[Rome]] gedurende die laat 1590's en vroeë 1600's, beïnvloed Caravaggio se dramatiese nuwe styl baie van sy eweknieë in Rome se kunswêreld. Die eerste Caravaggisti was onder andere Mario Minniti, Giovanni Baglione (hoewel sy Caravaggio-fase van korte duur was), Leonello Spada en Orazio Gentileschi . In die volgende generasie was daar Carlo Saraceni, Bartolomeo Manfredi en Orazio Borgianni, asook anonieme meesters soos die ''Meester van die Dobbelaars''. Gentileschi, hoewel hy aansienlik ouer was, was die enigste van hierdie kunstenaars wat na 1620 geleef het, en opeindig as hofskilder van [[Karel I van Engeland]]. Sy dogter Artemisia Gentileschi was ook naby aan Caravaggio, en een van die mees begaafde lede van die beweging, met die werk ''Judith Dood Holofernes''. Nogtans, in Rome en in Italië, was dit nie Caravaggio nie, maar die invloed van Annibale Carracci, wat elemente uit die hoë Renaissance en [[Lombardye|Lombardiese]] realisme saamgevoeg het, wat uiteindelik geseëvier het. Ander kunstenaars wat in Rome bedrywig was en ook genoem kan word is: Angelo Caroselli, Pier Francesco Mola, Tommaso Salini en Francesco Buoneri. Giacinto Brandi was hoofsaaklik in Rome en Napels bedrywig. Die Nederlandse skilder David de Haen was tussen 1615 en 1622 in Rome bedrywig. &lt;gallery&gt;
Lêer:Christ amongst the Doctors, oil on canvas painting by Orazio Borgianni.jpg|&gt;Borgianni-''Christus onder die dokters'' 
Lêer:Artemisia Gentileschi - Self-Portrait as a Lute Player.JPG|Gentileschi - ''Selfportret as luitspeler'', 1615-1617 
Lêer:Giovanni Baglione - The Divine Eros Defeats the Earthly Eros - Google Art Project.jpg|Baglione - ''Die goddelike eros verslaan die aardse eros'' 
Lêer:Carlo Saraceni 001.jpg|Saraceni - ''Judith met die hoof van Holofernes'', 1610–1615 
&lt;/gallery&gt;

=== Napels ===
In Mei 1606, na die moord op Ranuccio Tomassoni, het Caravaggio met 'n doodsvonnis oor sy kop na [[Napels]] gevlug. Terwyl hy daar was, het hy verskeie opdragte voltooi, waarvan die twee mees noemenswaardige werke die ''Madonna van die Rosekrans'' en ''The Seven Works of Mercy'' was.  Sy werk het 'n groot invloed op die plaaslike kunstenaars gehad en sy kort verblyf in Napels het 'n noemenswaardige skool van die Napolitaanse Caravaggisti opgelewer, waaronder Battistello Caracciolo, Bernardo Cavallino, Carlo Sellitto, Massimo Stanzione, Francesco Guarino, Andrea Vaccaro, Cesare Fracanzano en Antonio de Bellis. Giacinto Brandi was hoofsaaklik in Rome en Napels bedrywig. Die Caravaggisti-beweging aldaar het geëindig met 'n verskriklike uitbreek van pes in 1656, maar destyds was Napels 'n besitting van Spanje, en die invloed van Caravaggio het reeds daar versprei. 
&lt;gallery&gt;
Lêer:Giovanni B. CARACCIOLO (called Battistello) - Two youths with grapes - Google Art Project.jpg|Caracciolo - ''Twee jongmense met druiwe'', 1605–1610 
Lêer:Bernardo Cavallino - Hercules and Omphale - Google Art Project.jpg|Cavallino - ''Hercules en Omphale'', c. 1640 
Lêer:Carlo Sellitto Salomé recibe de Herodías la cabeza del Bautista.jpg|Sellitto - ''Salome met die hoof van Johannes die Doper'' 
Lêer:Judith with the Head of Holofernes MET DT1446.jpg|Stanzione - ''Judith met die hoof van Holofernes'', c. 1640 
&lt;/gallery&gt;

=== Noord-Italië ===
Dit is bekend dat Marco Antonio Bassetti in 1616 in Rome was, waar hy moontlik twee jaar tevore aangekom het. In Rome kom hy onder die invloed van die skilderye van Caravaggio en Orazio Borgianni. By sy terugkeer na [[Verona]] skilder hy 'n ''Sint Petrus en heiliges'' vir die kerk van San Tomaso en 'n ''Kroning van die Maagd'' vir Sant' Anastasia. Hy sterf in 1630 in Verona aan die pes. 

Bernardo Strozzi, wat in [[Genua]] gebore is en hoofsaaklik daar en later in [[Venesie]] aktief was, word beskou as die belangrikste stigter van die Venesiaanse barokstyl. In die 1620's het Strozzi geleidelik sy vroeë maniëristiese styl laat vaar ten gunste van 'n meer persoonlike styl wat gekenmerk word deur 'n nuwe naturalisme wat ontleen is aan die werk van Caravaggio en sy volgelinge. Die Caravaggistiese-skilderstyl is na Genua gebring deur Domenico Fiasella, ná sy terugkeer uit Rome in 1617–18, en deur volgelinge van Caravaggio wat tyd spandeer het in die stad. 

Die Italiaanse skilder Biagio Manzoni was aktief in [[Faenza]]. Italiaanse skilders uit Reggio Emilia soos  Bartolomeo Schedoni, Daniele Crespi van [[Milaan]] en Luca Cambiasi, ook bekend as Luca Cambiaso en Luca Cangiagio, die voorste kunstenaar in [[Genua]] in die 16de eeu, het dikwels briljante beligte figure uitgebeeld wat teen 'n donker agtergrond vertoon word. Felice Boselli, aktief in Piacenza, het kontrasterende Caravaggisti-beligting vir sy stillewes gebruik. Tanzio da Varallo (of bloot il Tanzio) was hoofsaaklik in [[Lombardye]] en [[Piëmont]] bedrywig, insluitend die Sacro Monte in Varallo Sesia, waar hy saam met Pier Francesco Mazzucchelli (il Morazzone) gewerk het. Die Italiaanse skilder en graveur Bernardino Mei het in sy geboortedorp Sienna en in Rome gewerk en as beskermheer die Chigi-familie gehad.

=== Sentraal-Italië ===
Pietro Ricchi (of il Lucchesino), gebore in Lucca, het ook gereeld briljante figure uitgebeeld wat teen 'n donker agtergrond geplaas is (sien St. Sebastian). 

=== Sisilië ===
Mario Minniti was 'n Italiaanse kunstenaar wat na 1606 in Sisilië aktief was. Hy het op die ouderdom van 16 selfs poseer vir Caravaggio se skildery ''Seun met 'n mandjie vrugte''.

== Nederlandse Caravaggisti ==
In die vroeë 17de eeu reis Katolieke kunstenaars uit Utrecht in [[Nederland]] as studente na Rome en word diep beïnvloed deur die werk van Caravaggio. By hul terugkeer na die noorde het hierdie groep, bekend as die &quot;Utrechtse Caravaggisti&quot; 'n kortstondige, maar invloedryke opbloei gehad in die 1620's onder skilders soos Hendrick ter Brugghen, Gerrit van Honthorst, Andries Both en Dirck van Baburen. Die kort opbloei van die &quot;Utrechtse Caravaggisti&quot; het omstreeks 1630 geëindig, toe groot kunstenaars, soos in die geval van Baburen en Terbrugghen, gesterf het, óf van styl verander het, soos van Honthorst se verskuiwing na portrette en historiese tonele wat beïnvloed is deur Vlaamse neigings wat deur [[Peter Paul Rubens|Rubens]] en sy volgelinge gepopulariseer is. In die volgende generasie kan die invloed van Caravaggio gesien word, alhoewel wesenlik verminder, in die werk van [[Johannes Vermeer|Vermeer]], [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]], en Gerrit Dou se 'nisskilderye'. 

Die Nederlandse skilder David de Haen was tussen 1615 en 1622 in Rome bedrywig. Nog 'n kunstenaar wat die moeite werd is om te noem, is Paulus Bor, wat aanvanklik taamlik Caravaggisti-agtige historiese skilderye geskilder het, maar sy werke is redelik spoedig gekenmerk deur 'n klassisisme soortgelyk aan dié van ''van Campen''. Abraham Lambertsz van den Tempel kan ook genoem word vir sy realisme en kontrasterende beligting. Die Vlaams gebore skilder Frans Badens was aktief in Amsterdam. 
&lt;gallery&gt;
Lêer:Dirk van Baburen - Kroning met de doornenkroon.jpg|Van Baburen - ''Christus met die doringkroon'', 1623 
Lêer:Jan van Bijlert.jpg|Van Bijlert - ''Konsert'', 1630-1635 
Lêer:Gerard van Honthorst - Der liederliche Student - 391 - Bavarian State Painting Collections.jpg|Van Honthorst - ''Merry Company'', 1623 
File:Hendrik ter Brugghen - Het duet.jpg|Ter Brugghen – ''Duet'', 1628
&lt;/gallery&gt;

== Vlaamse Caravaggisti ==
[[Lêer:Peter_Paul_Rubens_-_Cain_slaying_Abel_(Courtauld_Institute).jpg|duimnael| ''Kain dood vir Abel'', Rubens, 1608-1609  ]]
Rubens was waarskynlik een van die eerste Vlaamse kunstenaars wat deur [[Caravaggio]] beïnvloed is. Gedurende die tydperk 1600-1608 woon Rubens in Italië. Hy vestig hom in [[Mantua]] aan die hof van hertog Vincenzo I van Gonzaga. Tydens sy verblyf in Rome in 1601 maak hy kennis met Caravaggio se werk. Hy maak later 'n kopie van Caravagio se ''Teraardebestelling van Christus'' en raai sy beskermheer, die hertog van Mantua, aan om ''Die Dood van die Maagd'' ([[Louvre]]) aan te koop. Rubens was na sy terugkeer in Antwerpen instrumenteel in die verkryging van Caravaggio se ''Madonna van die Rosekrans'' (Kunsthistorisches Museum, Wene) vir die Sint Pauluskerk in Antwerpen. &lt;ref&gt;Sirjacobs, Raymond. ''Antwerpen Sint-Pauluskerk: Rubens En De Mysteries Van De Rozenkrans = Rubens Et Les Mystères Du Rosaire = Rubens and the Mysteries of the Rosary'', Antwerpen: Sint-Paulusvrienden, 2004&lt;/ref&gt; Tydens sy verblyf in Italië verbreed Rubens sy belangstelling in Caravaggio se werk, en skilder in 1606 die ''Avondmaal bij Emmaus'' in Milaan (Pinacoteca di Brera) en in 1600 ''The Calling of St Matthew'' sowel as die meer onlangse werk in die Santa Maria in Vallicella en die Basiliek van Sant'Agostino. Alhoewel hierdie belangstelling in Caravaggio ten deels in sy skilderye tydens sy tyd in Italië weerspieël word, was dit eers na sy terugkeer na Antwerpen in 1608 dat sy werke openlik eienskappe van Caravaggio begin toon, soos in ''Kain dood vir Abel'' (1608-1609) (Courtauld Instituut vir Kuns). Die invloed van Caravaggio op Rubens se werk sou egter minder belangrik wees as dié van [[Raphael]], Correggio, Barocci en die Venesiane. &lt;ref&gt;Gregori, Mina, Luigi Salerno, and Richard E. Spear, ''The Age of Caravaggio'', Metropolitan Museum of Art, 1985&lt;/ref&gt; Kunstenaars wat deur Rubens beïnvloed is, soos Pieter van Mol, Gaspar de Crayer en Willem Jacob Herreyns, het ook sterk realisme en sterk kontraste van lig en skaduwee gebruik, wat algemeen in die Caravaggisti-styl voorkom. 

Rubens se tydgenoot, Abraham Janssens, was nóg 'n Vlaamse skilder wat na Italië gereis het (van 1597 tot 1602) waar hy kennis gemaak het met die werk van Caravaggio. Sy werk na sy terugkeer na Antwerpen toon die invloed van Caravaggio. Die komposisie ''Scaldis en Antwerpia'' van 1609 verkry sy uitdrukkingskrag uit die gebruik van sterk kontraste van lig en skaduwee (chiaroscuro) soos dit deur Caravaggio gebruik is wat 'n pionier daarvan was. &lt;ref name=&quot;sca&quot;&gt;{{nl}} [http://www.okv.be/OKV-artikel/abraham-janssens-scaldis-en-antwerpia Roger A. d'Hulst, ''Abraham Janssens - Scaldis en Antwerpia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201023023200/https://okv.be/OKV-artikel/abraham-janssens-scaldis-en-antwerpia |date=23 Oktober 2020 }} by Openbaar Kunstbezit Vlaanderen&lt;/ref&gt; 

Dit is hoofsaaklik die Vlaamse kunstenaars uit die generasie na Rubens, wat in die 1620's op die kunstoneel gekom het, wat die meeste deur Caravaggio beïnvloed is. Daar kan selfs gesê word dat daar 'n Caravaggio-manie in Vlaandere plaasgevind het van ongeveer 1620 tot 1640. &lt;ref name=&quot;rombouts&quot;&gt;{{Cite web|url=https://barokinvlaanderen.vlaamsekunstcollectie.be/en/artist/theodoor-rombouts|title=Matthias Depoorter, ''Theodoor Rombouts'' on Baroque in the Southern Netherlands|access-date=2019-07-31|archive-date=2020-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920184111/https://barokinvlaanderen.vlaamsekunstcollectie.be/en/artist/theodoor-rombouts|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Daar word dikwels na die kunstenaars verwys as die &quot;Gentse Caravaggisti&quot; en die &quot;Antwerpse Caravaggisti&quot;, ná die stad waarin hulle hoofsaaklik bedrywig was. Daar is egter geen herkenbare stilistiese onderskeid tussen hierdie twee bewegings, eerder as individuele onderskeidings nie. Onder die &quot;Gentse Caravaggisti&quot; kan Jan Janssens, Melchior de la Mars en Antoon van den Heuvel genoem word. Die lys van &quot;Antwerpense Caravaggisti&quot; is aansienlik langer, wat die belang van hierdie stad as die vooraanstaande artistieke sentrum van Vlaandere weerspieël. Hulle sluit in Theodoor Rombouts, Gerard Seghers, Jan Cossiers, Adam de Coster, Jacques de l'Ange en Jan van Dalen. In [[Brugge]] het Jacob van Oost genre- en historiese skilderye geskilder wat die invloed toon van die werk van Caravaggio en Manfredi wie se werk hy in Rome bestudeer het. &lt;ref name=&quot;vlieghe&quot;&gt;Hans Vlieghe. &quot;Oost, Jacob van, I.&quot; Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press. Web. 3 August 2019&lt;/ref&gt; Sommige Vlaamse Caravaggisti het hul vaderland verlaat vir Italië, waar hulle beïnvloed is deur die werk van Caravaggio en sy volgelinge, en nooit weer teruggekeer het nie. So 'n geval is Louis Finson van Brugge, wat na sy verblyf in Napels en Rome die grootste deel van sy loopbaan in Frankryk deurgebring het.  Nog 'n voorbeeld van 'n uitgewekene Vlaamse Caravaggisti is Hendrick de Somer van [[Lokeren]] of Lochristi, wat die grootste deel van sy lewe en loopbaan in [[Napels]] deurgebring het, waar hy in 'n Caraviggisti-styl geskilder het wat beïnvloed is deur die Spaanse skilder Jusepe de Ribera. &lt;ref name=&quot;can&quot;&gt;Damian, Veronique et Chiara Naldi, ''Massimo Stanzione, Guercino, Hendrick de Somer et Fra' Galgario'', Paris: Galerie Canesso, 2016, p. 20-25&lt;/ref&gt; 

Wat die meeste van hierdie kunstenaars in gemeen het, is dat hulle waarskynlik Italië besoek het waar hulle eerstehands kontak gehad het met die werk van Caravaggio of sy Italiaanse en Nederlandse volgelinge. Die invloed van Caravaggio en sy volgelinge op hul werk kan gesien word in die gebruik van dramatiese ligeffekte en ekspressiewe gebare, sowel as nuwe onderwerpe soos waarsêers, die ontkenning van Sint Petrus, ens. &lt;ref name=&quot;rombouts&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://barokinvlaanderen.vlaamsekunstcollectie.be/en/artist/jan-janssens|title=Matthias Depoorter, ''Jan Janssens'' on Baroque in the Southern Netherlands|access-date=2019-07-31|archive-date=2014-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141110235647/http://barokinvlaanderen.vlaamsekunstcollectie.be/en/biography/jan-janssens|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;seghers&quot;&gt;{{Cite web|url=https://barokinvlaanderen.vlaamsekunstcollectie.be/en/artist/gerard-seghers|title=Matthias Depoorter, ''Gerard Seghers'' on Baroque in the Southern Netherlands|access-date=2019-07-31|archive-date=2020-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920173029/https://barokinvlaanderen.vlaamsekunstcollectie.be/en/artist/gerard-seghers|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sommige kunstenaars het gefokus op sekere aspekte van Caravaggio se oeuvre. Daar is byvoorbeeld verwys na Adam de Coster as die ''Pictor Noctium'' (skilder van die nagte) vanweë sy voorkeur vir die gebruik van sterk chiaroscuro en die herhaalde motief van ''halflengte'' figure, verlig deur 'n bedekte kers. &lt;ref&gt;[http://www.sothebys.com/en/auctions/ecatalogue/2008/old-master-paintings-n08453/lot.58.html Adam de Coster, ''The Denial of Saint Peter''] by Sotheby's&lt;/ref&gt; 

Baie van hierdie kunstenaars, soos Rombouts, Cossiers en Seghers, het later hul strenge nakoming van die Caravaggisti-styl en onderwerpreeks laat vaar en in verskillende rigtings uitgebrei, dikwels onder die invloed van die ouer generasie Vlaamse kunstenaars wat so 'n dominante invloed op die Vlaamse kuns gehad het in die 17de eeu, soos bv. Rubens en van Dyck. &lt;ref name=&quot;rombouts&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;seghers&quot;/&gt; &lt;gallery&gt;
Lêer:Adam de Coster - A Man Singing by Candlelight.jpg|De Coster - ' ''n Man wat sing by kerslig'', 1620
Lêer:Theodoor Rombouts - Joueur de luth.jpg|Rombouts - Die Luit''speler'', 1620
Lêer:The Denial of St. Peter - Gerard Seghers - Google Cultural Institute.jpg|Seghers - ''Die ontkenning van Sint Petrus'', c. 1623
Lêer:Jan Janssens - The Crowning with Thorns.jpg|Jan Janssens - ''Die kroning met dorings'', c. 1648-1650
&lt;/gallery&gt;

== Franse Caravaggisti ==
Een van die eerste [[Frankryk|Franse]] kunstenaars wat gedurende die Caravaggio-jare in Rome gaan studeer het, was Jean LeClerc, wat in die vroeë 17de eeu onder Saraceni studeer het. Simon Vouet het 'n lang tydperk in Italië deurgebring, van 1613 tot 1627. Sy beskermhere het die Barberini-familie, Cassiano dal Pozzo, Paolo Giordano Orsini en Vincenzo Giustiniani, ingesluit . &lt;ref&gt;Brejon de Lavergnée, Barbara. 'Simon Vouet', ''Oxford Art Online''.&lt;/ref&gt; Hy het ook ander dele van Italië besoek: [[Venesië]]; [[Bologna]] (waar die Carracci-familie hul akademie gehad het); [[Genua]], (waar hy van 1620 tot 1622 vir die Doria-vorste gewerk het ); en Napels. Hy absorbeer derhalwe wat hy sien en dit vind inslag in sy skildery: Caravaggio se dramatiese beligting; Italiaanse maniërisme; Paolo Veronese se kleur en ''di sotto in su'' of verkorte perspektief; en die kuns van Carracci, Guercino, Lanfranco en Guido Reni. Vouet se sukses in Rome het gelei tot sy verkiesing as president van die ''Accademia di San Luca'' in 1624. Ondanks sy sukses in Rome, keer Vouet in 1627 na Frankryk terug. Vouet se nuwe styl was duidelik Italiaans, en het die Italiaanse barokstyl in Frankryk ingevoer. Ander Franse kunstenaars wat deur die nuwe styl betower is, was onder andere Valentin de Boulogne, wat teen 1620 in Rome gewoon het, en studeer het onder Vouet en die latere Boulognes-leerling, Nicolas Tournier. 

Dit word aanvaar dat Georges de La Tour al vroeg in sy loopbaan na Italië of Nederland gereis het. Sy skilderye weerspieël die invloed van Caravaggio, maar dit het hom waarskynlik bereik deur die Nederlandse ''Caravaggisti'' en ander Noordelike (Franse en [[Lys van Nederlandse skilders|Nederlandse]]) tydgenote. La Tour word veral met die Nederlander Hendrick Terbrugghen vergelyk. &lt;ref name=&quot;AB&quot;&gt;Anthony Blunt, &quot;Art and Architecture in France, 1500–1700&quot;, 1953, Penguin&lt;/ref&gt; Louis Finson, ook bekend as Ludovicus Finsonius, was 'n Vlaamse barokskilder wat ook in Frankryk gewerk het. &lt;gallery&gt;
Lêer:Bigot, Trophime - St Jerome.jpg|Huigelaar - ''Sint Jerome''
Lêer:Valentin de Boulogne - Soldiers Playing Cards and Dice (The Cheats).jpg|Boulogne - ''The Cheats'', 1618–1620
Lêer:Georges de La Tour 016.jpg|La Tour - ''Die waarsêer'', 1630
Lêer:Vouet, Simon - The Fortune Teller.jpg|Vouet - ''Die waarsêer'', 1617
Lêer:Valentin de Boulogne - Lute Player MET DP168811.jpg|de Boulogne - ''Luitspeler, 1626''
&lt;/gallery&gt;

== Spaanse Caravaggisti ==
Francisco Ribalta het een van die eerste aanhangers in Spanje geword van die tenebriste-styl. Dit is onduidelik of hy [[Rome]] of [[Napels]] direk besoek het, waar Caravaggio se styl baie aanhangers gehad het, hoewel Spanje waarskynlik reeds in die vroeë 17de eeu aan Caravaggio se styl blootgestel was. Sy seun Juan Ribalta, Vicente Castelló en Jusepe de Ribera was waarskynlik van sy leerlinge, alhoewel dit heeltemal moontlik is dat Ribera die tenebriste-styl aangeleer het toe hy na Italië verhuis het. Die styl het 'n aantal aanhangers in Spanje gekry, en sou sodoende die Barok- of Spaanse skilders van die Goue Eeu beïnvloed, veral Zurbarán, [[Diego Velázquez|Velázquez]] en Murillo. Selfs die kuns van die stillewe skildery in Spanje, die bodegón, is dikwels in 'n soortgelyke strak en streng styl geskilder. Orazio Borgianni het 'n versoekskrif onderteken om 'n Italiaanse skilderakademie in Spanje te begin en 'n reeks van nege skilderye uitgevoer vir die Convento de Portacoeli, Valladolid, waar dit tans nog is. Giovanni Battista Crescenzi was 'n Italiaanse skilder en argitek van die vroeë Barok-periode wat aktief was in Rome en Spanje, waar hy die panteon van die Spaanse konings in El Escorial help versier het. Hy het tydens die bewind van pous Paulus V prominent geword as kunstenaar, maar teen 1617 verhuis hy na Madrid, en vanaf 1620 is hy aktief in El Escorial. Philip III van Spanje het die titel van Marchese de la Torre, ridder van Santiago, aan hom verleen. Sy leerling Bartolomeo Cavarozzi was aktief in Spanje. &lt;gallery&gt;
Lêer:Ribalta-cristo con la cruz.jpg|Ribalta - ''Christus met die Kruis'', 1612 
Lêer:San jeronimo leyendo.jpg|Ribera - ''Saint Jerome-lesing'', 1630 
Lêer:Diego Velazquez - An Old Woman Cooking Eggs - Google Art Project.jpg|Velázquez - ''Ou vrou wat eiers braai'', 1618 
Lêer:Francisco de Zurbarán 009.jpg|Zurbarán - ''Sint Francis bid'', 1639 
&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|30em}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.thearttribune.com/Figures-of-reality-French.html Figure van die werklikheid.] [http://www.thearttribune.com/Figures-of-reality-French.html Franse Caravaggisti, Georges de La Tour, die Le Nain-broers] 
* [http://www.timesofmalta.com/articles/view/20071121/local/cleaning-of-caravaggisti-paintings-confirms-attributions.184958 Cleaning of Caravaggisti paintings confirms attributions] 
* [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/13424 ''Orazio en Artemisia Gentileschi''], 'n volledig gedigitaliseerde uitstallingskatalogus van The Metropolitan Museum of Art Libraries, wat materiaal bevat oor Caravaggisti (sien indeks) 
* [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/63943/rec/406 ''Zurbarán''], 'n uitstallingskatalogus van The Metropolitan Museum of Art (volledig aanlyn beskikbaar as PDF), wat materiaal bevat oor Caravaggisti (sien indeks) 
* ''[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/81943 Jusepe de Ribera, 1591-1652]'', 'n uitstallingskatalogus van The Metropolitan Museum of Art (volledig aanlyn beskikbaar as PDF), wat materiaal bevat oor Caravaggisti (sien indeks) 

{{Normdata}}
[[Kategorie:Kunsbewegings]]</text>
      <sha1>ehtwmam1bfrb38eobiml0cc3x70h675</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carlo Bergonzi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316100</id>
    <revision>
      <id>2921370</id>
      <parentid>2447865</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T06:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13811" sha1="qu0g1wp8unvgkwqgsqtyn27hn452tfj" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam               = Carlo Bergonzi
| beeld              = Carlo Bergonzi.jpg
| beeldonderskrif    = Bergonzi voor die Carnegie Hall in New York, 1994
| geboortedatum      = {{geboortedatum|1924|07|13|}}
| sterfdatum         = {{sterfdatum en ouderdom|2014|07|25|1924|07|13|}}
| beroep             = Operasanger
| kinders            = 2
| huweliksmaat       = {{marriage|Adele Aimi|1950|2014}}
| jare_aktief        = 1948–2000
}}

'''Carlo Bergonzi''' ([[13 Julie]] [[1924]] – [[25 Julie]] [[2014]])&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.lastampa.it/2014/07/26/spettacoli/addio-a-carlo-bergonzi-tenore-verdiano-del-secolo-HMBdgB0JNVB9W6Jbbr8GsK/pagina.html |title=Addio a Carlo Bergonzi, tenore verdiano del secolo |date=26 Julie 2014 |newspaper=La Stampa |language=Italiaans |accessdate=26 Julie 2014 |archive-date=26 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140726163347/http://lastampa.it/2014/07/26/spettacoli/addio-a-carlo-bergonzi-tenore-verdiano-del-secolo-HMBdgB0JNVB9W6Jbbr8GsK/pagina.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; was 'n [[Italianers|Italiaanse]] [[opera]] [[tenoor]]. Alhoewel hy [[belcanto]] en ''verismo'' rolle vertolk het word hy veral geassosieer met die operas van [[Giuseppe Verdi]], insluitende baie van die komponis se minder bekende werke. Hy het sodoende tot die herlewing van verskeie van sy minder bekende werke bygedra. Hy het deur sy loopbaan meer as veertig rolle vertolk.&lt;ref name=&quot;SADIE&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NYT&quot; /&gt;

== Biografie ==

=== Vroeë lewe ===
Bergonzi is op 13 Julie 1924 in Polesine Parmense &lt;ref name=&quot;TELEG&quot; /&gt; naby [[Parma]] in Noord-Italië gebore. Hy was die enigste kind.&lt;ref name=TELEG&gt;[https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/10993864/Carlo-Bergonzi-obituary.html &quot;Carlo-Bergonzi-obituary&quot;], '' The Telegraph '' (Londen), 27 Julie 2014 op telegraph.co.uk&lt;/ref&gt; Hy sou later beweer dat hy sy eerste opera, Verdi se ''Il trovatore'', gesien het toe hy slegs ses jaar oud was. Hy het in die kerk gesing, en gou in kinderoperarolle in Busseto, 'n nabygeleë stad, begin verskyn. Nadat hy op 11-jarige ouderdom die skool verlaat het, het hy in 'n Parma-kaasfabriek begin werk. Sy vader het ook daar gewerk, en Carlo het dikwels in die moeilikheid beland omdat hy gesing het.

Op die ouderdom van 16 het hy sy vokale studies as 'n bariton aan die Arrigo Boito Konservatorium in Parma onder Maestro Ettore Campogalliani begin.&lt;ref&gt;Stefan Zucker, [http://www.belcantosociety.org/pages/bergonzicart.html &quot;Bergonzi praat met Zucker en die publiek&quot;]{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100211130557/http://www.belcantosociety.org/pages/bergonzicart.html| date=11 Februarie 2010}}, 12 Oktober 1985, op belcantosociety.org. Besoek op 30 Julie 2014&lt;/ref&gt;

Gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Bergonzi betrokke geraak by anti-Duitse-aktiwiteite. Hy is in 1943 in 'n Duitse krygsgevangekamp geïnterneer. Twee jaar later is hy deur die Russe bevry. Hy het hy 106&amp;nbsp;km gestap om 'n Amerikaanse kamp te bereik. Terwyl hy op pad was, het hy egter ongekookte water gedrink en [[tifus]] opgedoen, waarvan hy binne 'n jaar herstel het.&lt;ref name=&quot;TELEG&quot; /&gt; Na die oorlog het hy teruggekeer na die Arrigo Boito Konservatorium in Parma. Hy het maar 36 kilogram (80 pond) geweeg toe hy daar aangekom het.&lt;ref name=&quot;NYT&quot; /&gt;

=== Operaloopbaan ===
Tydens 'n onderhoud in 1985 met ''Opera Fanatic'' se Stefan Zucker het Bergonzi die jaar 1948 genoem as die jaar van sy professionele debuut as 'n bariton.&lt;ref&gt;''Opera Fanatic'' op WKCR. 12 Oktober 1985&lt;/ref&gt; Hy het die rol van Figaro gesing in [[Gioachino Rossini|Rossini]] se ''Die Barbier van Seville'', wat hy opgevoer het met 'n voormalige gevangenevereniging waarby hy aangesluit het na die oorlog. Die bedrag van 2000 lire wat hy vir sy professionele debuut betaal is was onvoldoende om sy maaltye en reiskoste te dek.&lt;ref name=&quot;TELEG&quot; /&gt;

Ander baritonrolle wat hy aangepak het, was onder andere dié van Metifio in ''L'arlesiana'', Dokter Malatesta in ''Don Pasquale'' , Belcore in ''L'elisir d'amore'', Enrico Ashton in ''Lucia di Lammermoor '', Ghirlino in ''Le astuzie di Bertoldo'', Silvio in ''Pagliacci'' , Dawid in ''L' amico Fritz'', Alfio in ''[[Cavalleria rusticana]]'', Albert in ''Werther'', Marcello in ''La bohème'' , Sonora in ''La fanciulla del West '', Sharpless in ''Madame Butterfly'', Lescaut in ''Manon Lescaut'', Laerte in ''Mignon'', die titelrol in ''[[Rigoletto]]'', en Georgio Germont in ''La traviata''.

Hy het egter besef dat die tenoorrepertorium meer geskik was vir sy stem, en nadat hy weer opgelei is, het hy gedebuteer as tenoor in die titelrol van ''Andrea Chénier'' by die Teatro Petruzzelli in Bari in 1951.&lt;ref name=SADIE&gt;Rosenthal 1998, in Sadie, p. 421&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het Bergonzi in die [[Colosseum]] in Rome gesing tydens 'n herdenkingskonsert van Verdi se dood.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1951/10/08/archives/coliseum-echoes-to-music-by-verdi-5000-romans-first-audience-since.html &quot;COLISEUM ECHOES TO MUSIC BY VERDI; 5 000 Romans, First Audience Since Ancient Times, Hails Memorial to Composer], The New York Times, 7 Oktober 1951. (betaalmuur)&lt;/ref&gt; Die Italiaanse staats-radionetwerk RAI het Bergonzi ook betrek vir 'n reeks uitsendings van die minder bekende Verdi-operas vir dieselfde doel. Dit het ''I due Foscari'' &lt;ref name=GWERD&gt;Alan Blyth, [https://www.theguardian.com/music/2014 /jul/27/carlo-bergonzi&quot;Carlo Bergonzi obituary: Italian tenor admired as an authoritative interpreter of Verdi&quot;]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''The Guardian'' (Londen), 27 Julie 2014&lt;/ref&gt; sowel as ''Giovanna d'Arco'' en ''Simon Boccanegra'' ingesluit.&lt;ref name=OPDIS&gt;List of recordings made by Bergonzi, 1951 to 1989 on operadis-opera-discography.org.uk&lt;/ref&gt;

In 1953 het Bergonzi sy debuut by [[La Scala]] gemaak en die titelrol in Jacopo Napoli se opera ''Mas 'Aniello'' geskep, gebaseer op die lewe van Tommaso Aniello , die 17de-eeuse Italiaanse visserman wat 'n rewolusionêr geword het.&lt;ref name=&quot;NYT&quot; /&gt; Sy Londense debuut as Alvaro in ''La forza del destino'' het in 1953 in die Stoll Theatre plaasgevind.&lt;ref name=SADIE /&gt; Sy Amerikaanse debuut was in 1955 by die Liriese Opera van Chicago. Sy [[Metropolitan Opera]] debuut as Radames in ''Aida'' het die volgende jaar gekom, toe hy (en Antonietta Stella) 'n positiewe resensie van Howard Taubman ontvang het.&lt;ref&gt;Howard Taubman,&quot;Opera:Two 'Met' Debuts; Antonietta Stella and Bergonzi in ''Aida'': In Stella and Bergonzi it has newcomers who will earn their keep and may bring in rich dividends. Both singers are from Italy; both are young.&quot;, ''The New York Times'', November 14, 1956.&lt;/ref&gt; Bergonzi het vir 'n verdere 30 jaar by die Met gesing, met sy laaste optrede in die rol van Rodolfo in Verdi se ''Luisa Miller'' in 1988.&lt;ref name=&quot;SADIE&quot; /&gt;

Hy het weer die rol van Radames gesing vir sy debuut met die Philadelphia Liriese Operageselskap in 1961. In 1962 het hy die rol van Alvaro vertolk vir sy debuut saam met die Royal Opera, [[Covent Garden]]. Hy het in 1969 met die San Francisco Opera gedebuteer as Don Alvaro in ''La forza del destino''. Bergonzi het gedurende die 1960's 'n besige internasionale loopbaan in die operahuis en opnamestudio gehandhaaf. Sy vernaamste Italiaanse mededingers in hierdie tydperk was [[Franco Corelli]] en [[Mario del Monaco]]. Bergonzi het egter regdeur die 1970's by groot operahuise bly sing. Maar in die tagtigerjare, toe sy eie stemgehalte onvermydelik met ouderdom begin verswak het het hy gekonsentreer op solo voordragte. In 1996 het Bergonzi deelgeneem aan die dirigent [[James Levine]] se 25-jarige gala by die Metropolitan Opera. Hy het op 17 April dieselfde jaar sy Amerikaanse afskeidskonsert in [[Carnegie Hall]] gehou.

'n Aankondiging dat hy op 3 Mei 2000 die titelrol sou sing tydens 'n opvoering van Verdi se ''Otello'' onder leiding van Eve Queler en die Opera Orchestra of New York het baie belangstelling gewek, veral omdat hy nooit die veeleisende rol op die verhoog vertolk het nie. Die gehoor het onder andere [[Anna Moffo]], [[Licia Albanese]], [[Sherrill Milnes]], [[José Carreras]], [[Plácido Domingo]] en [[Luciano Pavarotti]] ingesluit.&lt;ref name=&quot;NYT&quot; /&gt; Bergonzi was nie in staat daartoe om die opvoering te voltooi nie. Hy het hom ná twee bedrywe onttrek en die oorblywende twee laat sing deur die plaasvervanger Antonio Barasorda. Hierdie opvoering is wyd as 'n ramp beskou.&lt;ref name=NYT&gt;Margalit Fox, [https://www.nytimes.com/2014/07/27/arts/music/carlo-bergonzi-masterful-operatic-tenor-dies-at-90.html?_r=0 &quot;Carlo Bergonzi, 90, an Operatic Tenor of Subtlety and Emotional Acuity, Dies&quot;], ''The New York Times'', 26 Julie 2014&lt;/ref&gt;

Nadat hy afgetree het, het Bergonzi die tenore Roberto Aronica, Giuliano Ciannella, Berle Sanford Rosenberg, Vincenzo La Scola, Filippo Lo Giudice, Philip Webb, Giorgio Casciari, Paul Caragiulo, Lance Clinker, Fernando del Valle en Salvatore Licitra gementor. Die sopraan Frances Ginsberg was ook een van sy leerlinge.

Bergonzi het 'n nalatenskap gelos van verskeie opnames van individuele arias en volledige opera's, waaronder werke van Verdi, [[Giacomo Puccini|Puccini]], [[Pietro Mascagni|Mascagni]] en [[Ruggero Leoncavallo|Leoncavallo]]. Daar bestaan egter min klankopnames van sy sy vroeë bariton-rolle.&lt;ref name=&quot;NYT&quot; /&gt;

=== Persoonlike lewe ===

Bergonzi het in 1950 met Adele Aimi getrou, met wie hy twee seuns gehad het, Maurizio en Marco; eersgenoemde is gebore op die dag toe Bergonzi sy tenoor-debuut gemaak het. Bergonzi het huise in beide Milaan en Busseto besit, bykomend tot 'n restaurant en 'n hotel in laasgenoemde plek wat bekendstaan as die &quot;I Due Foscari&quot; en vernoem is na die Verdi-opera oor die intrige aan die Venesiaanse hof.&lt;ref name=&quot;NYT&quot; /&gt;

=== Afsterwe ===

Bergonzi is op 25 Julie 2014, twaalf dae na sy 90ste verjaardag, in die Auxologico Instituut in Milaan oorlede. Hy is begrawe in die Vidalenzo-begraafplaas.

== Repertorium as [[tenoor]] ==
&lt;div style=&quot;float:left; width:48%;&quot;&gt;
* ''Andrea Chénier''. Bari, Teatro Petruzzelli, 18 Januarie 1951
* ''Giovanna d'Arco''. Milaan, RAI, 26 Mei 1951
* ''Pagliacci''. Milaan, RAI, 10 Junie 1951
* ''La forza del destino''. Milaan, RAI, 16 Julie 1951
* ''Un ballo in maschera''. Milaan, Teatro Nuovo, 15 Augustus 1951
* ''Simon Boccanegra''. Rome, RAI, 21 November 1951
* ''I due Foscari''. Milaan, RAI, 5 Desember 1951
* ''Adriana Lecouvreur''. Prato, Teatro Metastasio, 31 Desember 1951
* ''Faust''. Bari, Teatro Petruzzelli, 8 Januarie 1952
* ''Jenůfa'' (Steva). Rome, Teatro dell'Opera, 17 April 1952
* ''Ifigenia'' (deur Ildebrando Pizzetti). Napels, San Carlo, 1 Junie 1952
* ''Mefistofele''. Rome, Baddens van Caracalla, 1 Julie 1952
* ''Madame Butterfly''. Cagliari, Augustus 1952
* ''Masaniello''. Milan, La Scala, 25 Maart 1953
* ''[[Rigoletto]]''. Livorno, Teatro Goldoni, 20 Mei 1953
* ''Aida''. Buenos Aires, Colón, 24 Julie 1953
* ''Tosca''. Buenos Aires, Colón, 7 Augustus 1953
* ''Manon Lescaut''. Rovigo, Teatro Sociale, 24 Oktober 1953
* ''Turandot''. Catania, Massimo Teatro Bellini, 19 November 1953
* ''Loreley''. Reggio Emilia, Teatro Municipale, 2 Februarie 1954
* ''L'incoronazione di Poppea''. Milaan, RAI, 7 Maart 1954
* ''Carmen''. Monte Carlo, Salle Garnier, 30 Januarie 1955
* ''Lucia di Lammermoor''. Brescia, Teatro Grande, 3 Februarie 1955
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;float:right; width:48%;&quot;&gt;
* ''Don Carlos''. Buenos Aires, Teatro Colón, Augustus 1955
* ''[[La traviata]]''. Salsomaggiore, Teatro Nuovo, 10 September 1955
* ''Il tabarro''. Chicago, Lyric, 16 November 1955
* ''[[Cavalleria rusticana]]''. Chicago, Lyric, 26 November 1955
* ''L'amore dei tre re''. Chicago, Lyric, 28 November 1955
* ''La Gioconda''. Trieste, Castello di San Giusto, 16 Julie 1956
* ''Il trovatore''. New York, MET, 13 November 1956
* ''Fior di Maria''. Milan, RAI, 30 Januarie 1957
* ''La bohème''. Caracas, Teatro Municipal, Oktober 1957
* ''Macbeth''. New York, MET, 5 Februarie 1959
* ''L'elisir d'amore''. San Sebastian, Victoria Eugenia, 26 Augustus 1959
* ''Ernani''. New York, MET, 26 November 1962
* ''La Wally''. New York, Carnegie Hall, 13 Maart 1968
* ''Werther''. Naples, Teatro San Carlo, 11 Februarie 1969
* ''Aida''. Parma, Teatro Regio di Parma, datum onbekend.
* ''La forza del destino''. Parma, Teatro Regio di Parma, datum onbekend.
* ''Norma''. New York, MET, 3 Maart 1970
* ''Luisa Miller''. Genoa, Teatro Margherita, 20 September 1972
* ''Edgar''. New York, Carnegie Hall, 13 April 1977
* ''I Lombardi alla prima crociata''. San Diego, Russ Ouditorium, 22 Junie 1979
* ''Il corsaro''. New York, Town Hall, 16 Desember 1981
* ''Attila''. Tulsa, Chapman Music Hall, 6 Maart 1982
* ''Oberto''. [[München]], Beierse Radio Opname ateljee, 4–12 Maart 1983
* ''Otello'' – bedrywe 1 en 2. New York, Carnegie Hall, 3 Mei 2000
&lt;/div&gt;{{clear}}

== Video's ==
* ''James Levine's 25th Anniversary Metropolitan Opera Gala'' (1996), Deutsche Grammophon DVD, B0004602-09

== Verwysings ==
{{Verwysings|30em}}

== Bronne ==
* {{cite book|first=Gustavo|last=Marchesi|title=Carlo Bergonzi, I suoi personaggi|publisher=Azzali Editori|location=Parma|year=2003}}
* [http://www.operadis-opera-discography.org.uk/CLSIBERZ.HTM Lys van Bergonzi se opnames van 1951 tot 1889 op operadis-opera-discography.org.uk]
* Rosenthal, Harold (1998),  &quot;Bergonzi, Carlo&quot; in Stanley Sadie, (Red.), ''The New Grove Dictionary of Opera'', Vol. Een, pp.421. Londen: Macmillan Publishers, Inc. {{ISBN|0-333-73432-7}}  {{ISBN|1-56159-228-5}}

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb name}}
* [http://www.bruceduffie.com/bergonzi2.html Interview with Carlo Bergonzi] by Bruce Duffie, September 30, 1981

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Bergonzi, Carlo}}
[[Kategorie:Geboortes in 1924]]
[[Kategorie:Sterftes in 2014]]
[[Kategorie:Operasangers]]</text>
      <sha1>qu0g1wp8unvgkwqgsqtyn27hn452tfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stipagrostis uniplumis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>318593</id>
    <revision>
      <id>2921416</id>
      <parentid>2580299</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:58:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1636" sha1="fqvui9tfsbnvpg3v2x64bvu8x5nke19" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Stipagrostis uniplumis
| image = Stipagrostis uniplumis-0300 - Flickr - Ragnhild &amp; Neil Crawford.jpg
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| taxon = Stipagrostis uniplumis
| authority = ([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]]) De Winter,  (1963)&lt;ref&gt;http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1309-34&lt;/ref&gt;
| synonyms =* ''Aristida uniplumis'' &lt;small&gt;Licht.&lt;/small&gt;
* ''Arthratherum uniplume'' &lt;small&gt;(Licht.) Nees&lt;/small&gt;
}}

'''''Blinkaar-boesmangras''''' (''Stipagrostis uniplumis'') is 'n [[meerjarige plant|meerjarige]] [[grasfamilie|grasspesie]]. Dit is die algemeenste van die ''Stipagrostis''-spesies en kom voor in die droogste dele van Afrika, so ver soos die noorde van [[Senegal]] en [[Somalië]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Stipagrostis uniplumis in Global Plants on JSTOR |url=https://plants.jstor.org/compilation/stipagrostis.uniplumis |website=plants.jstor.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Stipagrostis uniplumis (Licht.) De Winter |url=https://www.gbif.org/species/4130126 |website=www.gbif.org |publisher=[[Global Biodiversity Information Facility]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

Dit is nie 'n goeie weidingsgras nie weens taai blare, maar word bewei in droë streke waar dit kan oorheers.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=van Oudtshoorn|first=Frits|title=Guide to Grasses of Southern Africa|publisher=Briza publications|year=1992|isbn=978-1-920217-35-8|location=Pretoria|pages=123}}&lt;/ref&gt; Die gras kan tot 90 cm hoog groei. 

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Grasse]]
[[Kategorie:Stipagrostis]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]</text>
      <sha1>fqvui9tfsbnvpg3v2x64bvu8x5nke19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Catedral Metropolitana de la Ciudad de México</title>
    <ns>0</ns>
    <id>365134</id>
    <revision>
      <id>2921372</id>
      <parentid>2843049</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T06:12:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7344" sha1="7mskgxc6u0a3771wges287s2efhelqy" xml:space="preserve">[[Lêer:Mexico Dic 06 045 1.jpg|duimnael|regs|Die katedraal, soos gesien van Maderostraat]]
[[Lêer:Catedral Metropolitana, México D.F., México, 2013-10-16, DD 79.JPG|duimnael|upright|Die hoofingang]]
[[Lêer:Mexico_City,_Metropolitan_Cathedral,_Kodachrome_by_Chalmers_Butterfield.jpg|duimnael|regs|300px|Die katedraal in die 1940's.]]
Die '''Metropolitaanse Katedraal van die Hemelvaart van die Mees Geseënde Maagd Maria''' ([[Spaans]]: '''Catedral Metropolitana de la Asunción de la Santísima Virgen María a los cielos''') is die setel van die [[Rooms-Katoliek]]e Aartsbisdom van Meksiko.&lt;ref name=&quot;View of Guadalupe&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.peerlesstravel.com/view/176:11/israel/Guadalupe/ |title=View of Guadalupe |accessdate=2012-05-22 |publisher=PEERLESS |archive-url=https://web.archive.org/web/20120428213219/http://peerlesstravel.com/view/176:11/israel/Guadalupe/ |archive-date=2012-04-28 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Dit is geleë op grond wat voorheen aan die [[Azteke]] behoort het naby Templo Mayor aan die noordelike kant van die Plaza de la Constitución (Zócalo) in [[Meksikostad]]. Die [[katedraal]] is vanaf 1573 tot 1813 in seksies gebou rondom die oorspronklike kerk wat gebou is kort na die [[Spaanse Ryk|Spaanse verowering]] van [[Tenochtitlan]]. Die oorspronklike kerk is uiteindelik in sy geheel vervang. Die Spaanse argitek Claudio de Arciniega het die konstruksie beplan. Hy het inspirasie geneem uit [[Gotiese argitektuur|Gotiese]] katedrale in [[Spanje]].&lt;ref name=&quot;Encarta&quot;&gt;{{cite web|url=http://es.encarta.msn.com/encyclopedia_761586713/Catedral_de_M%C3%A9xico.html |title=Catedral metropolitana de México |accessdate=2008-09-18 |publisher=MSN |archiveurl=https://www.webcitation.org/5kwKd4Ddo?url=http://es.encarta.msn.com/encyclopedia_761586713/Catedral_de_M%C3%A9xico.html |archivedate=2009-10-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

As gevolg van die uitgerekte bouproses van net minder as 250 jaar het byna al die hoof argitekte, [[skilder]]s, [[beeldhouer]]s en ander kunstenaars van die onderkoning op 'n tydstip daaraan gewerk. Die uitgerekte bouproses het ook die integrasie van verskeie boustyle meegebring wat deur die eeue in gebruik was of populêr was, insluitende [[Gotiese argitektuur|Gotiese]], [[Barok argitektuur|Barok]], ''Churrigueresque'' en [[Neoklassieke argitektuur|Neoklassieke]] style. Dieselfde omstandighede het meegebring dat die katedraal se ornamente, beeldhouwerke en meublement in die interieur uit verskeie milieus afkomstig is.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.catedralmetropolitanademexico.mx/apps/publications/info/?a=111&amp;z=14|title=4.3 Artífices de la Catedral de México1|website=Mexico City Metropolitan Cathedral official website|language=Spanish|access-date= 8 Desember 2020|archive-date= 3 Augustus 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803233943/http://www.catedralmetropolitanademexico.mx/apps/publications/info/?a=111&amp;z=14|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=2.13 Estilos artísticos de la Catedral|language=Spanish|url=http://www.catedralmetropolitanademexico.mx/apps/publications/info/?a=51&amp;z=12|website=Mexico City Metropolitan Cathedral website|access-date= 8 Desember 2020|archive-date= 3 Augustus 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803231514/http://www.catedralmetropolitanademexico.mx/apps/publications/info/?a=51&amp;z=12|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Die daarstelling van die katedraal het maatskaplike samehorigheid meegebring omdat dieselfde kerklike owerhede, regeringsowerhede en verskeie godsdienstige denominasies en verskeie generasies maatskaplike groepe uit alle klasse deur die jare heen betrek is.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.catedralmetropolitanademexico.mx/apps/publications/info/?a=114&amp;z=4|title=1. Historia de la Catedral de México Introducción1|website=Mexico City Metropolitan Cathedral official website|language=Spanish}}&lt;/ref&gt;

Die gebou is as gevolg van die invloed van die Katolieke Kerk op die openbare lewe nou verweef met gebeure van historiese belang vir die samelewings van [[Nieu-Spanje]] en onafhanklike [[Meksiko]]. Om maar enkeles te noem, het die kroning van [[Agustín de Iturbide]] en Ana María Huarte as keisers van Mexiko deur die President van die Kongres daar plaasgevind en is die oorskot van die voormelde vorste ook daar bewaar; tot 1925 is die begrafnisse van verskeie helde uit die strewe na onafhanklikheid daar begrawe, soos byvoorbeeld Miguel Hidalgo y Costilla en José María Morelos; die geskille tussen liberales en konserwatiewes wat veroorsaak is deur die skeiding van kerk en staat in die hervormingswette is ook daar besleg; die gebou is gesluit tydens die Cristero-oorlog; en die viering in 2010 van tweehonderd jaar van onafhanklikheid het ook daar plaasgevind.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.catedralmetropolitanademexico.mx/apps/publications/info/?a=155&amp;z=30|title=Restos de líderes independentistas en la Catedral de México|language=Spanish|website=Mexico City Metropolitan Cathedral official website}}&lt;/ref&gt;

Oor die eeue het die katedraal aansienlike skade opgedoen. 'n Brand in 1967 het 'n aansienlike deel van die interieur van die katedraal vernietig. Die restourasiewerk wat hierop gevolg het, het daartoe gelei dat 'n aantal belangrike dokumente en kunswerk ontdek is wat voorheen versteek was. Alhoewel 'n soliede fondament vir die katedraal gebou is &lt;ref name=&quot;EncMex&quot;&gt;{{cite encyclopedia |editor-last=Alvarez |editor-first=Jose Rogelio |encyclopedia=Enciclopedia de Mexico |title=Catedral de Mexico |year=2000 |volume=3 |location=Mexico City |isbn=1-56409-034-5|language=es}}&lt;/ref&gt; hou die sagte klei waarop dit gebou is 'n risiko in vir die gebou se strukturele integriteit. Dalende [[watertafel]]s en versnelde wegsinking het daartoe gelei dat die struktuur gevoeg is tot die ''Fonds vir Wêreldmonumente'' se lys van die 100 mees bedreigde strukture. Restourasiewerk wat in die begin van die 1990's begin is het die katedraal gestabiliseer en gevolglik is dit in 2000 verwyder van die lys van bedreigde geboue. &lt;ref name=&quot;Sacred Destinations&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.sacred-destinations.com/mexico/mexico-city-cathedral.htm |title=Metropolitan Cathedral Mexico City |accessdate=2008-09-18 |publisher=Sacred Destinations |archive-date=2020-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807043514/http://www.sacred-destinations.com/mexico/mexico-city-cathedral |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

==Eksterne skakels==
{{Commons category|Metropolitan Cathedral of Mexico City}}
*[https://havecamerawilltravel.com/metropolitan-cathedral-mexico-city-mexico/ Fotos van die Meksikostad Metropolitaanse Katedraal]{{Dooie skakel|date=Desember 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.revista.unam.mx/vol.2/num2/proyec1/index.html La Rehabilitación de la Catedral Metropolitana de la Ciudad de México], van UNAM
* [https://web.archive.org/web/20110722230213/http://www.arquidiocesismexico.org.mx/Catedral%20Historia%20de%20la%20Fabrica%20Material.html Aartsbisdom van Meksiko, 'Historia De La Fábrica Material De La Catedral De México'], in Spaans
*[http://www.mexicocityvibes.com/mexico-city-cathedral.html Have a look inside Mexico City's Metropolitan Cathedral] A first hand visit and review of Mexico City's Cathedral.

{{Normdata}}
[[Kategorie:Argitektuur]]
[[Kategorie:Kerke]]
[[Kategorie:Meksikostad]]</text>
      <sha1>7mskgxc6u0a3771wges287s2efhelqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>BMW N54</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367507</id>
    <revision>
      <id>2921346</id>
      <parentid>2731174</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:54:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6652" sha1="55hblmvqxllz21920np0arbt615j0gr" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Motorenjin
| name =[[Lêer:BMW.svg|20px]]{{spaces|3}}BMW N54-enjin
| image = [[Lêer:JK N54B30.jpg|260px]]
| manufacturer = [[BMW]]
| production = 2006&amp;ndash;2016
| configuration = [[Inlynsessilinder]]
| block = Aluminium
| head = Aluminium
| turbocharger = Tweelingturbo
| valvetrain = [[bonokas|DBNA]], met [[Veranderbare kleptydreëling|VVT]]
| timing = Ketting
| fueltype = [[Petrolenjin|Petrol]]
| displacement = 3.0 L
| predecessor = Geen
| successor = [[BMW N55]]
}}

Die '''BMW N54''' is 'n [[inlynsessilinder]]-petrolenjin wat van 2006 tot 2016 vervaardig is.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wardsautoworld.com/ar/auto_direct_injection_turbo/|title=Direct Injection, Turbo Pay Off For BMW|website=www.wardsautoworld.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081933/http://wardsautoworld.com/ar/auto_direct_injection_turbo/|archive-date=2011-07-28|access-date=2010-11-20}}&lt;/ref&gt; Dit is BMW se eerste massaproduksie-turbopetrolenjin en BMW se eerste turbo-aangejaagde petrolenjin sedert die beperkte produksie BMW M106 in 1986 gestaak is. Die N54 is tydens die 2006 Geneefse motorskou bekendgestel in die 335i-model van die E90/E91/E92/E93 3-reeks.

Na die bekendstelling van die [[BMW N55]]-opvolger in 2009, is begin om die N54 uit te faseer. Die laaste model wat deur die N54 aangedryf word, was die E89 Z4 roadster, wat tot 2016 vervaardig is.

Die N54 het vyf keer die toekenning as die &quot;Internasionale Enjin van die Jaar&quot; gewen &lt;ref name=&quot;bimmerboost&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bimmerboost.com/content.php?1213-BMW-takes-home-4-awards-from-International-Engine-of-the-Year-competition-N54-and-S65-continue-dominance|title=BMW takes home 4 awards from International Engine of the Year competition - N54 and S65 continue dominance|website=bimmerboost.com|access-date= 5 Januarie 2021|archive-date=18 Mei 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130518054341/http://www.bimmerboost.com/content.php?1213-BMW-takes-home-4-awards-from-International-Engine-of-the-Year-competition-N54-and-S65-continue-dominance|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; en ook drie agtereenvolgende &quot;Ward's 10 Best Engines&quot;-toekennings. &lt;ref name=&quot;wardsauto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://wardsauto.com/news-amp-analysis/bmws-newest-i-6-better-not-bigger|title=BMW's Newest I-6 Better, Not Bigger|website=wardsauto.com}}&lt;/ref&gt;

== Ontwerp ==
Die N54 is geproduseer saam met die [[BMW N53|N53-enjin]] met 'n natuurlike aspirasie; albei enjins het direkte inspuiting, dubbele VANOS (veranderlike kleptydreëling), 'n oopdak-enjinblok&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.realoem.com/bmw/en/partxref?id=VE71-EUR-06-2008-E90-BMW-330i&amp;mg=13&amp;sg=15&amp;diagId=13_1182&amp;q=13537537319&amp;series=E90|title=Part cross-reference - 13537537319 Sensor, high-pressure|website=www.realoem.com|access-date=17 Augustus 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://australiancar.reviews/bmw_N54.php|title=BMW N54 engine|website=www.australiancar.reviews|access-date=8 Desember 2017|archive-date=10 Desember 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210231824/http://australiancar.reviews/bmw_N54.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; en 'n elektriese waterpomp.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://motorengine.blogspot.com.au/2008/11/bmw-n54-inline-6-twin-turbo.html|title=Motor Engine: BMW N54 inline 6 twin turbo|website=motorengine.blogspot.com.au}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://drive-my.com/en/tech/item/2193-engine-guide-bmw-n54-n55.html|title=Engine Guide BMW N54/N55|website=drive.com|language=en-gb|access-date= 5 Januarie 2021|archive-date=14 Oktober 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191014092423/https://drive-my.com/en/tech/item/2193-engine-guide-bmw-n54-n55.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.realoem.com/bmw/en/showparts?id=XH71-EUR-03-2012-F10-BMW-530i&amp;diagId=11_4522|title=5' F10 530i Waterpump - Thermostat|website=www.realoem.com|access-date=8 Desember 2017}}&lt;/ref&gt; Aangesien die N54 op die ouer BMW M54-enjin gebaseer is, het dit 'n aluminium-enjinblok (in plaas van die magnesiumlegering wat deur die N53 gebruik word), 'n verplasing van 2979 cc en het nie valvetronic (veranderlike klepligters) nie. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.unixnerd.demon.co.uk/n54.html|title=BMW N54 and N55 Six Cylinder Turbocharged Engines|website=www.unixnerd.demon.co.uk|access-date= 5 Januarie 2021|archive-date=20 Februarie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220005506/http://www.unixnerd.demon.co.uk/n54.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Turbo-aanjaging is 'n belangrike verskil tussen die N54 en BMW se vorige inlynsesenjins. Die N54 beskik oor twee klein laedruk-turboaanjaers om [[Turboaanjaer|turbo-vertraging]] te verminder. BMW het die tweelingturbo as 'TwinPower Turbo' bemark,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bmw.com/com/en/insights/technology/efficientdynamics/phase_1/measures_petrol_engines.html|title=BMW EfficientDynamics: Petrol engines with BMW TwinPower Turbo Technology|website=www.bmw.com}}&lt;/ref&gt; hoewel die term sedertdien gebruik word vir enjins met 'n enkele [[Turboaanjaer|dubbele-turboaanjaer]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.caranddriver.com/reviews/2017-bmw-x4-m40i-test-review|title=2017 BMW X4 M40i Instrumented Test|website=www.caranddriver.com|access-date=10 Desember 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.caranddriver.com/reviews/2011-bmw-335i-sedan-first-drive-review|title=2011 BMW 335i Sedan|website=www.caranddriver.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310030615/http://www.caranddriver.com/reviews/2011-bmw-335i-sedan-first-drive-review|archive-date=10 Maart 2016}}&lt;/ref&gt; Die hupstootdruk is 0.55 bar en 'n lug-tot-lug-tussenverkoeler word gebruik. In vergelyking met die natuurlike [[BMW N52]] wat dit vervang het as BMW se sessilinderenjin met die hoogste prestasie, lewer die N54 34 kW en 108 Nm meer.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.caranddriver.com/reviews/2008-bmw-5-series-first-drive-review|title=2008 BMW 5-series - First Drive Review|access-date=5 Januarie 2017}}&lt;/ref&gt;

Die N54 se direkte inspuitingstelsel (&quot;High Precision Injection&quot; deur BMW genoem &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bmw.com/com/en/insights/technology/technology_guide/articles/mm_high_precision_injection.html|title=BMW Technology Guide: High Precision Injection|website=www.bmw.com}}&lt;/ref&gt;) gebruik piezo-inspuiters. Die N55-opvolger gebruik [[solenoïed]]tipe inspuiters, omdat die piezo-inspuiters duurder is en nie hul volle potensiaal bereik om die voordeel vir arm verbranding te verkry nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wardsauto.com/news-amp-analysis/bmws-newest-i-6-better-not-bigger|title=BMW's Newest I-6 Better, Not Bigger|website=wardsauto.com}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{BMW-enjins}}
[[Kategorie:BMW|N54]]</text>
      <sha1>55hblmvqxllz21920np0arbt615j0gr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>BMW N63</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367513</id>
    <revision>
      <id>2921347</id>
      <parentid>2731175</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4441" sha1="qqoxrdbp8k2nhnf2gbxykd0n1m89kq5" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Motorenjin
|name          =[[Lêer:BMW.svg|20px]]{{spaces|3}}BMW N63-enjin
|manufacturer  =[[BMW]]
|image         =[[Lêer:BMW N63 (TÜ).jpg|260px]]
|production    =2008-tans
|configuration =90° [[V8-enjin|V8]]
|valvetrain    =[[bonokas|DBNA]] met [[Veranderbare kleptydreëling|VVT]]
|displacement  ={{convert|4.0|-|4.4|L|cuin|0|abbr=on}}
|turbocharger  =[[Turboaanjaer|Tweelingturbo]]
|fueltype      =[[Petrolenjin|Petrol]]
|oilsystem     =Druksirkulasie
|coolingsystem =Waterverkoel
|predecessor   =[[BMW N62]]
}}

Die '''BMW N63''' is 'n [[Turboaanjaer|tweelingturbo]]-V8-petrolenjin wat vanaf 2008 tot hede in produksie is. Die N63 is die wêreld se eerste produksie-enjin wat 'n 'hot-vee'-uitleg gebruik, met die turboaanjaers wat binne die &quot;V&quot; van die enjin geleë is. Dit is ook BMW se eerste turbo-V8-enjin.

Die N63 het die [[BMW N62]] ('n natuurlik-geaspireerde V8-enjin) vervang en is die eerste keer in die X6 xDrive50i van 2008 gebruik. &lt;ref name=&quot;x6&quot;&gt;[http://paultan.org/archives/2007/12/16/bmw-x6-full-details-specifications-and-photos/ BMW X6 detail, spesifikasies en foto's]&lt;/ref&gt;

Die S63-enjin is die BMW M-hoëprestasie-weergawe van die N63.

Alpina-weergawes van die N63 word in verskillende F01 7-reeks, F10 5-reeks, G11 7-reeks en G30 5-reeksmodelle gebruik.

== Ontwerp ==
Die lugvloei deur die enjin gebruik 'n 'hot-vee'-uitleg, waar die uitlaatspruitstukke en turboaanjaers tussen die silinderbanke (aan die binnekant van die V8) en die inlaatspruitstukke aan die buitekant van die enjin geleë is. &lt;ref name=&quot;bimmerboost.com&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.bimmerboost.com/content.php?1157-BMW-twin-turbo-V8-analysis-Power-potential-tuning-performance-and-architecture-of-the-N63-and-S63-motors |title=BimmerBoost - BMW twin turbo V8 analysis - Power potential, tuning, performance, and architecture of the N63 and S63 motors |access-date= 5 Januarie 2021 |archive-date= 9 Januarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109225513/https://www.bimmerboost.com/content.php?1157-BMW-twin-turbo-V8-analysis-Power-potential-tuning-performance-and-architecture-of-the-N63-and-S63-motors |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Dit is andersom as die tradisionele uitleg vir 'n V8, waar die inlaat binne die &quot;V&quot; is en die uitlaatspruitstuk aan die buitekant is. Die hot-vee-uitleg verminder die breedte van die enjin en verminder die lengte van die uitlaatloper vanaf die uitlaatkleppe na die turboaanjaers. Die enjin maak gebruik van 'n lug-tot-water-tussenverkoeler, wat die versneller se reaksietyd verbeter. &lt;ref name=&quot;x6&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://f10.m5post.com/forums/showthread.php?t=588858|title=Interview: BMW M Head of Engine Development Details F10 M5 S63Tu Engine|website=www.m5post.com|access-date=19 Julie 2017|archive-date=12 Junie 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141305/http://f10.m5post.com/forums/showthread.php?t=588858|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Die N63 is BMW se eerste V8-enjin wat direkte [[brandstofinspuiting]] gebruik.

Die N63/S63 het 'n boor van 89 mm en 'n slag van 88.3 mm.

== Modelle ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! Enjin
! Verplasing
! Krag
! Wringkrag
! Jare
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | N63B40A
| rowspan=&quot;2&quot; | 3982 cc
| 300 kW teen 5 500 opm
| 600 Nm teen 1 750-4 500 opm
| rowspan=&quot;2&quot; | 2012-2015
|-
| 331 kW teen 5 500 opm
| 650 Nm teen 1 750-4 500 opm
|-
| N63B44O0
| rowspan=&quot;10&quot; | 4395 cc
| 300 kW teen 5 500-6 400 opm
| 600 Nm teen 1 750-4 500 opm
| 2008-2013
|-
| N63B44O1
| 331 kW teen 5 500-6 000 opm
| 650 Nm teen 2 000-4 500 opm
| 2013-2016
|-
| N63B44O2
| 331 kW teen 5 500-6 000 opm
| 650 Nm teen 1 800-4 500 opm
| 2016 – hede
|-
| N63B44M3
| 340 kW teen 5 250-6 000 opm
| 650 Nm teen 1 500-4 750 opm
| 2018 – hede
|-
| N63B44T3
| 390 kW teen 5 500-6 000 opm
| 750 Nm teen 1 800-4 600 opm
| 2018 – hede
|-
| S63B44O0
| 408 kW teen 6 000 opm
| 680 Nm teen 1 500-5 650 opm
| 2010-2013
|-
| S63B44T0
| 412 kW teen 6 000-7 000 opm
| 680 Nm teen 1 500-5 750 opm
| 2011–2018
|-
| S63B44T2
| 423 kW teen 6 000-6 500 opm
| 750 Nm teen 2 200-5 000 opm
| 2015–2018
|-
| S63B44T4
| 441 kW teen 5 600-6 700 opm
| 750 Nm teen 1 800-5 600 opm
| 2018 – hede
|-
| S63B44T5
| 460 kW teen 5 600-6 700 opm
| 750 Nm teen 1 800-5 800 opm
| 2019 – hede &lt;ref&gt;https://www.automobile-catalog.com/curve/2020/2914910/bmw_x6_m_competition.html&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|30em}}

{{BMW-enjins}}
[[Kategorie:BMW|N63]]</text>
      <sha1>qqoxrdbp8k2nhnf2gbxykd0n1m89kq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>BMW S65</title>
    <ns>0</ns>
    <id>368129</id>
    <revision>
      <id>2921348</id>
      <parentid>2731177</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5528" sha1="66axmjky38c7183tqghxdltsf2swj7t" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Motorenjin
|name           = [[Lêer:BMW.svg|20px]]{{spaces|3}}BMW S65-enjin
|image          = [[Lêer:2009 BMW M3 Cabriolet - Flickr - The Car Spy (16).jpg|260px]]
|manufacturer   = [[BMW]]
| production    = 2007&amp;ndash;2013
| related       = [[BMW S85]]
| configuration = 90° [[V8-enjin|V8]]
| displacement  = 3999 en 4361 cc
| valvetrain    = [[DOHC|DBNA]] met [[Veranderbare kleptydreëling|VVT]]
| block         = Aluminium
| head          = Aluminium
| fueltype      = [[Petrolenjin|Petrol]]
| predecessor   = Geen
| successor     = Geen
}}

Die '''BMW S65''' is 'n natuurlik-geaspireerde V8-petrolenjin wat van 2007–2013 vervaardig is. Die belangrikste gebruik daarvan was in die [[BMW M3]] (waar hy die BMW S54-inlynsessilinder vervang het). Daar is geen direkte vervanging vir die S65 nie, aangesien die volgende generasie M3 oorgeskakel het na 'n turbo-aangejaagde sessilinderenjin (die [[BMW N55|BMW S55]]).

Die S65 het dieselfde basiese argitektuur en aluminiumkonstruksie as die [[BMW S85]] V10-enjin (soos gebruik in die E60 M5), waarvan dit afgelei is. Anders as die meeste ander BMW M-enjins, hou die S65 en S85 nie verband met enige gewone BMW-enjin nie. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.caranddriver.com/reviews/car/04q4/2006_bmw_m5-first_drive_review|title=2006 BMW M5 - First Drive Review|website=www.caranddriver|access-date=23 Februarie 2012}}&lt;/ref&gt;

Die S65 het die &quot;Internasionale Enjin van die Jaar&quot;-toekenning gewen in die kategorie 3.0 tot 4.0 L in 2008, 2009, 2010, 2011 en 2012. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ukimediaevents.com/engineoftheyear/archive.php|title=Archive|website=www.ukimediaevents.com|access-date=18 Augustus 2017}}&lt;/ref&gt;

== Ontwerp ==
[[Lêer:BMW_S65_Engine_Model.JPG|duimnael|300px|S65-enjin met die boonste plastiek-lugplenum verwyder om die 8 individuele versnellerdele te toon.]] 
Die S65 deel dieselfde silinderafmetings met die S85 V10, met 'n 92 mm boor en 'n 75,2 mm slag.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Engine specifications for motorsport engines|url=http://www.bmwheaven.com/database/engine.php?type=Motorsport#/204|website=www.bmwheaven.com|accessdate=17 Augustus 2017}}&lt;/ref&gt; Die kompressieverhouding is 12.0:1 en die rooilyn is op 8&amp;nbsp;400 rpm.

Die [[alternator]] ontkoppel tydens versnelling van die enjin om die krag te maksimeer, en laai slegs die battery tydens rem en spoedvermindering, waar moontlik, in 'n stelsel wat BMW ''Brake Energy Regeneration'' noem. &lt;ref name=&quot;kenrockwell&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.kenrockwell.com/bmw/m3/2007/engine.htm|title=Bmw M3 V8|website=www.kenrockwell.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20070506160940/http://kenrockwell.com/bmw/m3/2007/engine.htm|archive-date=6 Mei 2007|access-date=2007-04-29}}&lt;/ref&gt;

Die [[enjinbeheereenheid]] (ECU/DME) is 'n Siemens MSS60, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.realoem.com/bmw/en/showparts?id=WD92-EUR-02-2007-E92-BMW-M3&amp;diagId=12_1436|title=3' E92 M3 Basic control unit DME / MSS60|website=www.realoem.com|access-date=18 Augustus 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://australiancar.reviews/bmw_S65.php|title=BMW S65 engine|website=www.australiancar.reviews|access-date=18 Augustus 2017|archive-date=22 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160922063915/http://australiancar.reviews/bmw_S65.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; wat gebaseer is op die Siemens MSS65 ECU wat in die S85-enjin gebruik word. Die S65 weeg 202 kg, dus 15 kg minder as sy S54-reguit-6-voorganger. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bmwusa.com/NR/rdonlyres/E2DF8A41-714F-4846-9066-E558310AB8D8/0/070405_The_new_BMW_M3.pdf|title=The new BMW M3|date=2007-04-01|publisher=[[BMW]] USA|archive-url=https://web.archive.org/web/20071006075329/http://www.bmwusa.com/NR/rdonlyres/E2DF8A41-714F-4846-9066-E558310AB8D8/0/070405_The_new_BMW_M3.pdf|archive-date=2007-10-06|access-date=2007-04-29}}&lt;/ref&gt;

Om massa te bespaar, vervang 'n natbak-smeerstelsel met twee elektries-aangedrewe afwaspompe en 'n hoofoliepomp die driepomp-natbakstelsel wat op die S85 gebruik word.&lt;ref&gt;{{cite web|title=S65 oil pressure values|url=http://www.m3post.com/forums/showthread.php?t=857984|website=www.m3post.com|accessdate=18 Augustus 2017|archive-date=17 Augustus 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170817164223/http://www.m3post.com/forums/showthread.php?t=857984|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=BMW S85 V10 and S65 V8 Engines|url=http://www.unixnerd.demon.co.uk/s85.html|website=www.unixnerd.demon.co.uk|accessdate=18 Augustus 2017|archive-date=23 Januarie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160123155204/http://www.unixnerd.demon.co.uk/s85.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Die vuurorde vir die S65-enjin is 1-5-4-8-7-2-6-3, wat verskil van die tipiese BMW V8 vuurorde van {{nowrap|1-5-4-8-6-3-7-2}}. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bimmerfest.com/pdf/BMW-M3-Aftersales-Training--Information.pdf|title=Aftersales Training - Product Information. E92 M3 Complete vehicle|website=www.bimmerfest.com|format=pdf|access-date=22 Februarie 2018|archive-date= 3 Maart 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193406/http://www.bimmerfest.com/pdf/BMW-M3-Aftersales-Training--Information.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Weergawes ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! Enjin
! Verplasing
! Krag
! Wringkrag
! Jaar
|-
| S65B40
| 3999 cc
| 309 kW teen 8 300 rpm
| 400 Nm teen 3 900 rpm
| 2007
|-
| S65B44
| 4361 cc
| 331 kW teen 8 300 rpm
| 440 Nm teen 3 750 rpm
| 2010
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
{{BMW-enjins}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:BMW|S65]]</text>
      <sha1>66axmjky38c7183tqghxdltsf2swj7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baxolile Nodada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>368509</id>
    <revision>
      <id>2921352</id>
      <parentid>2644282</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T01:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8870" sha1="881otcj1oojdcr5r98vf0d982b4xsgo" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam            = Baxolile Nodada
| beeld           = 
| beeldonderskrif = 
| geboortenaam    = 
| geboortedatum   = &lt;!-- vul slegs in indien onderstaande drie velde onbekend is (geboortejaar, geboortemaand en geboortedag --&gt;
| geboortejaar    = 1992
| geboortemaand   = 4
| geboortedag     = 2
| geboorteplek    = [[Aliwal-Noord]], [[Kaapprovinsie]], [[Suid-Afrika]] 
| sterfdatum      = 
| sterfplek       = 
| party           = [[Demokratiese Alliansie]]
| nasionaliteit   = {{ZAF}} 
| orde            = Parlementêre Raadgewer van die Leier van die Opposisie
| termynaanvang   = 5 Desember 2020
| termyneinde     = 
| leier           = [[John Steenhuisen]]
| voorganger      = [[Solly Malatsi]]
| opvolger        = 
| orde2           = Skaduminister van Basiese Onderwys
| leier2          = [[John Steenhuisen]]
| termynaanvang2  = 5 Desember 2020 
| termyneinde2    = 
| voorganger2     = [[Nomsa Marchesi]] 
| opvolger2       = 
| orde3           = Skadu-adjunkminister van Hoër Onderwys, Wetenskap en Tegnologie
| termynaanvang3  = 5 Junie 2019
| termyneinde3    = 5 Desember 2020
| leier3          = [[John Steenhuisen]]&lt;br/&gt;[[Mmusi Maimane]]
| voorganger3     = ''Amp geskep''
| opvolger3       = [[Annelie Lotriet]]
| orde4           = Lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]
| termynaanvang4  = 22 Mei 2019
| termyneinde4    = 
| voorganger4     = 
| opvolger4       = 
| ouers           = 
| eggenoot        = 
| kinders         = 
| alma_mater      = [[Nelson Mandela-universiteit]]
| religie         = 
| handtekening    = 
}}

'''Baxolile Nodada''' (gebore 2 April 1992) is 'n Suid-Afrikaanse politikus wat sedert Mei 2019 'n lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] is, waar hy die [[Demokratiese Alliansie]] verteenwoordig. Hy is tans die DA se skaduminister van basiese onderwys asook die parlementêre raadgewer van die leier van die opposisie [[John Steenhuisen]].

Hy was vanaf 2019 tot 2020 die skadu-adjunkminister van hoër onderwys, wetenskap en tegnologie.
==Biografie==
Nodada is in 1992 in [[Aliwal-Noord]] gebore..&lt;ref name=&quot;DA&quot;&gt;{{cite web |title=class of 2018 - Democratic Alliance |url=https://cdn.da.org.za/wp-content/uploads/2018/05/14234619/Class-of-2018.pdf |access-date=16 Desember 2020}}&lt;/ref&gt;  Sy ouers het in 1993 geskei en sy moeder het hom en sy broers toe alleenlik grootgemaak.&lt;ref name=&quot;TYC&quot;&gt;{{cite news |last1=Mkoto |first1=Khanya |title=A story of persistance, loss and victory |url=https://theyoungcatalyst.co.za/academic-excellence-week-continues-with-baxolile-babongile-nodada/ |access-date=16 Desember 2020 |newspaper=The Young Catalyst }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Nodada het by Hoërskool Hudson Park in Oos-Londen, Oos-Kaap, skoolgegaan waar hy op die Verteenwoordigende Raad van Leerders (VRL) gedien het. Nadat hy van die skool in 2010 gemtrikuleer het, het hy verder gaan studeer by [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Port Elizabeth]]. Hy het by [[DASO]] aangesluit en as die organisasie se eerste skretaris-generaal op die Suid-Kampus gedien. Nodada is in 2013 tot die studenteraad verkies.&lt;ref name=&quot;DA&quot;/&gt;

Tydens sy ampstermyn op die studenteraad, het hy as die adjunk sekretaris-generaal, die kultuurbeampte, die sekretaris-generaal en die hoofsweep gedien.&lt;ref name=&quot;DA&quot;/&gt; Hy was in 2014 en 2015 DASO se veldtogbestuurder by die universiteit.&lt;ref name=&quot;DA&quot;/&gt; Nodada het in 2015 die vise-kanselier se SR-lid van die jaar-toekenning ontvang.&lt;ref name=&quot;DA&quot;/&gt;

Nodada het in 2014 'n BA-graad in politieke wetenskap en ekonomie behaal en daarna in 2015 met 'n honneursgraad in openbare administrasie en konflik gegraudeer.&lt;ref name=&quot;DA&quot;/&gt;
==Politieke loopbaan==
In 2016 is Nodada as die jongste raadslid van die [[Nelson Mandelabaai Metropolitaanse Munisipaliteit]] verkies.&lt;ref name=&quot;DA&quot;/&gt; Tydens sy ampstermyn op die stadsraad, het hy op die die begroting en tesourie sowel as ekonomiese ontwikkelingskomitees gedien.&lt;ref name=&quot;HL&quot;&gt;{{cite news |last1=Nkosi |first1=Nomazima |title=Bay DA men off to Bhisho, parliament |url=https://www.heraldlive.co.za/news/politics/2019-05-22-bay-da-men-off-to-bhisho-parliament/ |access-date=16 Desember 2020 |newspaper=HeraldLIVE |date=22 Mei 2019|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Hy het in 2018 van die DA se jeugleierskapprogram gegradueer.&lt;ref name=&quot;DA&quot; /&gt;
==Parlementêre loopbaan==
Nodada is in Maart 2019 as 'n DA-parlementskandidaat vir die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2019|algemene verkiesing op 8 Mei 2019]] aangekondig.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Democratic Alliance (DA) Candidates for the 2019 national election |url=https://www.pa.org.za/election/2019/national/party/da/ |website=People's Assembly |access-date=16 Desember 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Democratic Alliance (DA) Candidates for the 2019 national election Eastern Cape |url=https://www.pa.org.za/election/2019/national/eastern-cape/da/ |website=People's Assembly |access-date=16 Desember 2020}}&lt;/ref&gt; Hy is tot die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] verkies en op 22 Mei 2019 as 'n lid ingehuldig.&lt;ref&gt;{{cite news |title=SEE: These are the people who will represent you in Parliament, provincial legislatures |url=https://www.news24.com/news24/Elections/News/see-these-are-the-people-who-will-represent-you-in-parliament-provincial-legislatures-20190515 |access-date=16 December 2020 |newspaper=News24 |date=15 May 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HL&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mandela Uni student sworn in as Member of Parliament - #R2bP |url=https://news.mandela.ac.za/News/Mandela-Uni-student-sworn-in-as-Member-of-Parliame |website=news.mandela.ac.za |access-date=16 December 2020 |date=30 Mei 2019}}&lt;/ref&gt; Hy is daarna deur DA-leier [[Mmusi Maimane]] as die party se adjunk-skaduminister van hoër onderwys, wetenskap en tegnologie aangewys.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Head |first1=Tom |title=DA's Shadow Cabinet: Dependables return, with a small hint of controversy |url=https://www.thesouthafrican.com/news/da-shadow-cabinet-who-is-in-2019/ |access-date=16 Desember 2020 |newspaper=The South African |date=5 Junie 2019 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=DA announces its new 'shadow cabinet' |url=https://citizen.co.za/news/south-africa/politics/2139640/da-announces-its-new-shadow-cabinet/ |access-date=16 December 2020 |newspaper=The Citizen |date=5 Junie 2019}}&lt;/ref&gt; Maimane het in Oktober 2019 as DA-leier bedank en [[John Steenhuisen]] is as die tussentydse partyleier verkies. Steenhuisen het Maimane se skadukabinet tydelik behou en Nodada in sy posisie gehou.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Merten|first=Marianne|date=25 October 2019|title=DA manoeuvres: Steenhuisen frontrunner for parliamentary leader as Trollip remains an NMB councillor|work=The Daily Maverick|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2019-10-25-da-manoeuvres-steenhuisen-frontrunner-for-parliamentary-leader-as-trollip-remains-an-nmb-councillor/|access-date=16 December 2020}}&lt;/ref&gt;

Nodada het Steenhuisen se leierskapveldtog in 2020 ondersteun.&lt;ref&gt;{{cite news |title=DA conference: Who supports who? |url=https://citizen.co.za/news/south-africa/2377938/da-conference-who-supports-who/ |access-date=16 December 2020 |newspaper=The Citizen |date=31 October 2020}}&lt;/ref&gt; Nadat Steenhuisen tot 'n volle termyn as partyleier verkies is, is Nodada tot skaduminister van basiese onderwys en Parlementêre Raadgewer van die Leier van die Opposisie bevorder.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Gerber |first1=Jan |title=Steenhuisen's first shadow cabinet reshuffle |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/steenhuisens-first-shadow-cabinet-reshuffle-20201207 |access-date=16 Desember 2020 |agency=News24 |date=7 Desember 2020}}&lt;/ref&gt; Nodada het op 11 Desember 2020 gesê dat die Noord-Gautengse hooggeregshof se besluit om die herskryf van twee uitgelekte matriekeksamenvraestelle tersyde te stel, 'n &quot;verdoemende prentjie&quot; van die departement van basiese onderwys se &quot;onbevoegdheid&quot; geskets het.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 Desember 2020|title='DBE's incompetence places exam results of 2020 matrics at risk' after court rewrite ruling|work=[[Independent Online (South Africa)]]|url=https://www.iol.co.za/news/politics/dbes-incompetence-places-exam-results-of-2020-matrics-at-risk-after-court-rewrite-ruling-d86e1e57-e084-477a-b4e4-36316f0e4515|access-date=16 Desember 2020}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{verwysings}}

==Eksterne skakels==
*[https://www.pa.org.za/person/baxolile-babongile-nodada/ Profile op ''People's Assembly'']
{{vertaalvanaf
| taalafk = en
| il = Baxolile Nodada
}}
{{Huidige LP's van Suid-Afrika}}

{{DEFAULTSORT:Nodada, Baxolile}}
[[Kategorie:Politici van die Demokratiese Alliansie]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Geboortes in 1992]]</text>
      <sha1>881otcj1oojdcr5r98vf0d982b4xsgo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erica glabella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>368591</id>
    <revision>
      <id>2921470</id>
      <parentid>2684722</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2792" sha1="ip8f5xnkx8xi6xv40dlyf9fs0jgi2f3" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name =
| image = Erica glabella subsp. glabella Table Mountain (1).jpg
| image2 = 
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| taxon = Erica glabella
| authority = [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]], (1794)
| synonyms = * ''Blaeria depressa'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Blaeria fasciculata'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;
* ''Blaeria glabella'' &lt;small&gt;(Thunb.) Willd.&lt;/small&gt;
* ''Blaeria purpurea'' &lt;small&gt;[[Peter Jonas Bergius|P.J.Bergius]]&lt;/small&gt;
* ''Blaeria pusilla'' &lt;small&gt;[[Carolus Linnaeus|L.]]&lt;/small&gt;
* ''Blaeria scabra'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;
* ''Erica acutifolia'' &lt;small&gt;Bartl.&lt;/small&gt;
* ''Erica dumosa'' &lt;small&gt;Salisb.&lt;/small&gt;
* ''Erica embolifera'' &lt;small&gt;Salisb.&lt;/small&gt;
* ''Erica exilis'' &lt;small&gt;Salisb.&lt;/small&gt;
* ''Erica expromta'' &lt;small&gt;Spreng.&lt;/small&gt;
* ''Erica fasciculata'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''Erica formosa'' &lt;small&gt;Andrews&lt;/small&gt;
* ''Erica purpurea'' &lt;small&gt;(P.J.Bergius) Thunb.&lt;/small&gt;
* ''Erica pusilla'' &lt;small&gt;(L.) Thunb.&lt;/small&gt;
* ''Erica rigidiuscula'' &lt;small&gt;J.C.Wendl. ex Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Erica salisburia'' &lt;small&gt;Andrews&lt;/small&gt;
* ''Erica scabra'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''Erica superba'' &lt;small&gt;Sweet&lt;/small&gt;
* ''Ericoides purpureum'' &lt;small&gt;(P.J.Bergius) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Gypsocallis exprompta'' &lt;small&gt;G.Don&lt;/small&gt;
* ''Octogonia glabella'' &lt;small&gt;(Thunb.) Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Simocheilus depressus'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) Benth.&lt;/small&gt;
* ''Simocheilus glabellus'' &lt;small&gt;(Thunb.) Benth.&lt;/small&gt;
* ''Simocheilus patens'' &lt;small&gt;Benth.&lt;/small&gt;
* ''Simocheilus patulus'' &lt;small&gt;N.E.Br.&lt;/small&gt;
* ''Simocheilus purpureus'' &lt;small&gt;(P.J.Bergius) Druce&lt;/small&gt;
* ''Syndesmanthus fasciculatus'' &lt;small&gt;(Willd.) Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Syringodea purpurea'' &lt;small&gt;(P.J.Bergius) G.Don&lt;/small&gt;
* ''Syringodea salisburia'' &lt;small&gt;(Andrews) G.Don&lt;/small&gt;
* ''Thoracosperma depressa'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Thoracosperma fasciculata'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Thoracosperma glabella ''&lt;small&gt;(Thunb.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Thoracosperma patens'' &lt;small&gt;(Benth.) Kuntze&lt;/small&gt;
| range_map = 
}}

'''''Erica glabella''''' is 'n plant wat tot die [[genus]] ''[[Erica]]'' behoort en deel van die [[fynbos]] vorm. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]]. 

Die plant het 'n subspesie: ''Erica glabella subsp. laevis'' &lt;small&gt;[[Edward George Hudson Oliver|E.G.H.Oliv.]]&lt;/small&gt;

== Sien ook ==
* [[Lys van Erica-spesies]]

== Bronne ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1820-1152 REDLIST Sanbi]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:328766-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Erica|glabella]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>ip8f5xnkx8xi6xv40dlyf9fs0jgi2f3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erica labialis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>368956</id>
    <revision>
      <id>2921479</id>
      <parentid>2687447</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:36:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1218" sha1="eij9djs8x05944inimddbkrta43pmo1" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name =| image = Collectio plantarum tam exoticarum, quam indigenarum, cum delineatione, descriptione culturaque earum - (20350349065).jpg
| image2 = 
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| taxon = Erica labialis
| authority = Salisb., (1802)
| synonyms = * ''Sympieza brachyphylla'' &lt;small&gt;Benth.&lt;/small&gt;
* ''Sympieza breviflora'' &lt;small&gt;N.E.Br.&lt;/small&gt;
* ''Sympieza capitellata'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Sympieza labialis'' &lt;small&gt;Druce&lt;/small&gt;
* ''Sympieza pallescens'' &lt;small&gt;N.E.Br.&lt;/small&gt;
* ''Sympieza tenuiflora'' &lt;small&gt;Benth.&lt;/small&gt;
* ''Sympieza vestita'' &lt;small&gt;N.E.Br.&lt;/small&gt;
| range_map = 
}}

'''''Erica labialis''''' is 'n plant wat tot die [[genus]] ''[[Erica]]'' behoort en is deel van die [[fynbos]]. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]].

== Sien ook ==
* [[Lys van Erica-spesies]]

== Bronne ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1820-1181 REDLIST Sanbi]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:328945-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Erica|labialis]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>eij9djs8x05944inimddbkrta43pmo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>BMW M62</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369177</id>
    <revision>
      <id>2921344</id>
      <parentid>2896863</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10029" sha1="tv0c78fgheqn2tzery1u246n20s6wzv" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Motorenjin
|name          = [[Lêer:BMW.svg|20px]]{{spaces|3}}BMW M62-enjin
|image         = [[Lêer:BMW_M62B44.jpg|260px]]
|manufacturer  = BMW
|production    = 1995–2005
|configuration = 90° [[V8-enjin|V8]]
|displacement  = 3.5- 4.8 L
|valvetrain    = [[DOHC]], met [[veranderlike kleptydreëling|VVT]] op &lt;br/&gt; M62TU-weergawes
|block         = Aluminium
|head          = Aluminium
|fueltype      = [[Petrolenjin|Petrol]]
|predecessor   = [[BMW M60]]
|successor     = [[BMW N62]]
}}

Die '''BMW M62''' is 'n natuurlik-geaspireerde [[V8-enjin|V8]]-petrolenjin wat van 1995 tot 2005 deur [[BMW]] vervaardig is. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bmw-grouparchiv.de/research/detail/index.xhtml?id=691945|title=BMW 8-Zylinder Motor (M62)|website=bmw-grouparchiv.de|access-date=19 Junie 2020|archive-date=28 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180428094903/https://bmw-grouparchiv.de/research/detail/index.xhtml?id=691945|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Die M62 is 'n opvolger van die BMW M60 en het 'n aluminium-enjinblok &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.usautoparts.net/bmw/engines/nikasil.htm|title=BMW World - Nikasil|website=www.usautoparts.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812125532/http://www.usautoparts.net/bmw/engines/nikasil.htm|archive-date=12 Augustus 2014}}&lt;/ref&gt; en 'n enkelry-tydreëlketting. &lt;ref name=&quot;usautoparts&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.usautoparts.net/bmw/engines/m62.htm|title=BMW M62 engine|website=www.usautoparts.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20131102183443/http://www.usautoparts.net/bmw/engines/m62.htm|archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;

In 1998 ondergaan die M62 'n tegniese opdatering en VANOS (veranderlike kleptydreëling) word ingevoer vir die inlaatnokasse.

Die S62-enjin is die BMW M-hoëprestasieweergawe van die M62, wat in die E39 M5 vrygestel is.

== Ontwerp ==
Net soos die BMW M60-enjin wat hy vervang het, is die M62 'n [[Bonokas|DBNA]]-enjin met vier kleppe per silinder, 'n aluminiumblok en aluminiumkoppe. Die M62 het gesplete suierstange met 'n breuk, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bmwpower.co.za/index.php/bmw-articles/106-bmw-m62-engine|title=BMW M62 Engine|website=www.bmwpower.co.za|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305051500/http://www.bmwpower.co.za/index.php/bmw-articles/106-bmw-m62-engine|archive-date=2014-03-05}}&lt;/ref&gt; hipereutektiese suiers met ysterbedekte sywande. Die meeste van die M62-enjins het Alusil as blokmateriaal gebruik, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.unixnerd.demon.co.uk/m60.html|title=BMW M60 and M62 V8 Engines|website=www.unixnerd.demon.co.uk|access-date=24 Junie 2020|archive-date= 5 Maart 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305213015/http://www.unixnerd.demon.co.uk/m60.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; maar sommige vroeë M62-enjins het eerder Nikasil-silinderbelaging gebruik. &lt;ref name=&quot;bmw-planet&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bmw-planet.com/images/M62_Nikasil_1.jpg|title=Material changeover V8 crankcase M60, M62- p1|website=www.bmw-planet.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222842/http://www.bmw-planet.com/images/M62_Nikasil_1.jpg|archive-date=2016-03-03}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;bmw-planet2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bmw-planet.com/images/M62_Nikasil_2.jpg|title=Material changeover V8 crankcase M60, M62- p2|website=www.bmw-planet.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170759/http://www.bmw-planet.com/images/M62_Nikasil_2.jpg|archive-date=2016-03-03}}&lt;/ref&gt;

Alusil-tegnologie integreer silikon in die aluminiumgietstukke sodat voerings of behandelde silinderwande binne hierdie blokfamilie nie nodig is nie.

Die M62 gebruik 'n Bosch Motronic 5.2- enjinbeheereenheid (ook genoem &quot;DME&quot;) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.meeknet.co.uk/e31/BMW_M60_M62_M62TU_Engine.htm|title=BMW M60 M62 and M62TU Engine|website=www.meeknet.co.uk|access-date=21 June 2017}}&lt;/ref&gt; en 'n warmdraad-MAF. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rtsauto.com/e30-bmw-m62-v8-swap-3/|title=E30 BMW M62/M60 V8 Swap|website=www.rtsauto.com|access-date=25 Augustus 2012}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!Enjin
! Verplasing
! Krag
! Wringkrag
! Rooilyn
! Jaar
|-
| M62B35
| rowspan=&quot;2&quot; | 3498 cc
| {{Convert|173|kW|PS hp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 5 700 rpm
| {{Convert|320|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 3 300 rpm
| rowspan=&quot;2&quot; | 6200
| 1996
|-
| M62TUB35
| {{Convert|184|kW|PS hp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 5 800 rpm
| {{Convert|345|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 3 800 rpm
| 1998
|-
| M62B44
| rowspan=&quot;2&quot; | 4398 cc
| {{Convert|210|kW|PS hp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 5 700 rpm
| {{Convert|420|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 3 900 rpm
| rowspan=&quot;2&quot; | 6100
| 1996
|-
| M62TUB44
| {{Convert|210|kW|PS hp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 5 400 rpm
| {{Convert|440|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 3 600 rpm
| 1998
|-
| M62B46
| 4619 cc
| {{Convert|250|kW|PS hp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 5 700 rpm
| {{Convert|470|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 3 800 rpm
|
| 1997
|-
| M62TUB46
| 4619 cc
| {{Convert|255|kW|PS hp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 5 700 rpm
| {{Convert|480|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 3 700 rpm
| rowspan=&quot;2&quot; | 6500
| 2001
|-
| Alpina F5
| 4837 cc
| {{Convert|276|kW|PS hp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 6000 rpm
| {{Convert|510|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 3 700 rpm
| 2003
|-
| S62B50
| 4941 cc
| {{Convert|294|kW|PS hp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 6 600 rpm
| {{Convert|500|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 3 800 rpm
| 7000
| 1998
|}

== S62 ==
{{Inligtingskas Motorenjin
|image         = [[Lêer:BMW M5 (2002) - Flickr - The Car Spy (16).jpg|260px]]
|name          = [[Lêer:BMW.svg|20px]]{{spaces|3}}BMW S62-enjin
|manufacturer  = BMW
|production    = 1998–2003
|configuration = 90° [[V8-enjin|V8]]
|block         = Aluminium
|head          = Aluminium
|valvetrain    = [[DOHC]], met [[veranderlike kleptydreëling|VVT]]
|displacement  = {{convert|302|cuin|L|1|abbr=on|order=flip}}
|fueltype      = [[Petrolenjin|Petrol]]
}}

Die '''BMW S62-''' enjin (volledige ''modelkode S62B50'') is die hoëprestasie-variant van die M62, wat in die E39 M5 en die E52 Z8 aangebring is. Die S62 was BMW se eerste V8-enjin met dubbele VANOS (veranderlike kleptydreëling op die inlaat- en uitlaatnokkasse). &lt;ref name=&quot;usautopartsS62&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.usautoparts.net/bmw/engines/s62.htm|title=BMW S62 Engine|website=www.usautoparts.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616125309/http://www.usautoparts.net/bmw/engines/s62.htm|archive-date=16 Junie 2012}}&lt;/ref&gt;

Die S62-enjin lewer {{Convert|294|kW|hp|0}} teen 6600&amp;nbsp;rpm en {{Convert|500|Nm|lbft|0}} teen 3800&amp;nbsp;rpm. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bmwheaven.com/database/engine.php?type=Motorsport#/80|title=Engine specifications for Motorsport engines|website=www.bmwheaven.com|access-date=25 August 2012}}&lt;/ref&gt; Die rooilyn is 7000&amp;nbsp;rpm. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.roadandtrack.com/car-culture/a17675/coming-to-america-the-bmw-m5/|title=Coming to America: The BMW M5|website=www.roadandtrack.com|access-date=15 June 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bmwblog.com/2015/03/10/bmw-history-e39-m5/|title=BMW History: E39 M5|website=www.bmwblog.com|access-date=24 Junie 2017}}&lt;/ref&gt; Die boor en slag is {{Convert|94|mm|in|1}} en {{Convert|89|mm|in|1}} onderskeidelik. Dit het 'n verplasing van {{Convert|4941|cc|cuin|1}}, vergeleke met die 4 {{Convert|4398|cc|cuin|1}} van die grootste destydse M62-enjin. &lt;ref name=&quot;usautopartsS62&quot;/&gt;

Verdere verskille in vergelyking met die M62 sluit in:

* Individuele versnellerklosse vir elk van die agt silinders, &lt;ref name=&quot;bmwmcars1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://bmwmcars.net/specs/bmw-e39-m5/|title=BMW E39 M5|website=www.bmwmcars.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20120910162233/http://bmwmcars.net/specs/bmw-e39-m5/|archive-date=10 September 2012}}&lt;/ref&gt; wat elektronies geaktueer word &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.evo.co.uk/features/features/260092/five_star_25_years_of_the_bmw_m5.html|title=25 years of the BMW M5|website=www.evo.co.uk|access-date=25 August 2012}}&lt;/ref&gt; en oor die bestuurder-kiesbare &quot;normale&quot; en &quot;sport&quot; modus-versnellerrespons beskik.
* Kompressieverhouding is 11,0: 1, vergeleke met 10,0: 1 vir die M62 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bmwmregistry.com/model_faq.php?id=18|title=FAQ E39 M5|website=www.bmwmregistry.com|access-date=24 Junie 2017}}&lt;/ref&gt;
* 'n Dubbeltydreëlketting, vergeleke met die enkelketting wat deur die M62 gebruik word &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://mywikimotors.com/bmw-s62/|title=BMW S62 Engine|website=www.mywikimotors.com|access-date=24 Junie 2017}}&lt;/ref&gt;
* Hol nokasse. &lt;ref name=&quot;usautopartsS62&quot;/&gt;
* Enjinbeheereenheid is 'n Siemens MSS 52 
* Dubbele luginlate en massavloei-sensors &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://drive-my.com/en/tech/item/2194-engine-guide-bmw-s62.html|title=Engine Guide BMW S62|website=drive-my.com|access-date=24 Junie 2017|archive-date=20 Januarie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160120235920/https://drive-my.com/en/tech/item/2194-engine-guide-bmw-s62.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* 'n Halfdroë olie-stelsel, bestaande uit twee addisionele verwyderingspompe wat tydens skerp draaie aktiveer &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bmw-tech.org/wiki/BMW_M62|title=BMW M62/S62|website=www.bmw-tech.org|access-date=24 Junie 2017|archive-date=11 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111212438/http://www.bmw-tech.org/wiki/BMW_M62|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.v8engine.co.za/bmw-articles/107-bmw-s62-engine|title=BMW S62 engine|website=www.v8engine.co.za|access-date=24 Junie 2017|archive-date=29 Maart 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329073704/http://www.v8engine.co.za/bmw-articles/107-bmw-s62-engine|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Net soos die M62 het die S62 'n aluminiumblok en silinderkop. Die S62 was by BMW se Dingolfing-aanleg gemonteer. &lt;ref name=&quot;bmwmcars1&quot;/&gt;

;Toepassings:

* 1998–2003 [[BMW 5-reeks]] (E39) M5
* 2000–2004 Hartge H50 BMW 3-reeks (E46)
* 2000–2003 BMW Z8
* 1999–2006 Ascari KZ1
* 2006 Ascari A10

== Verwysings ==
{{Verwysings|30em}}

{{BMW-enjins}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:BMW|M62]]</text>
      <sha1>tv0c78fgheqn2tzery1u246n20s6wzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>BMW M60</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369206</id>
    <revision>
      <id>2921343</id>
      <parentid>2432503</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T00:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6318" sha1="j5ndy15ilwyrbomeg2p6grbki02kdce" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Motorenjin
|name          = [[Lêer:BMW.svg|20px]]{{spaces|3}}BMW M60-enjin
|image         = [[Lêer:BMW Alpina B8 4.6 Coupé E36 (7712800700).jpg|260px]]
|caption       = Alpina-weergawe van die M60-enjin
|manufacturer  = BMW
|production    = 1992–1996
|predecessor   = BMW OHV V8
|successor     = [[BMW M62]]
|block         = Aluminium
|head          = Aluminium
|configuration = 90° [[V8-enjin|V8]]
|displacement  = {{convert|3.0|-|4.0|L|cuin|0|abbr=on}}
|valvetrain    = [[Bonokas|Dubbele nokasse]] met vier kleppe per silinder
|fueltype      = [[Petrolenjin|Petrol]]
}}
Die '''BMW M60''' is 'n natuurlike [[V8-enjin|V8]]-[[petrolenjin]] wat van 1992 tot 1996 vervaardig is. Dit was BMW se eerste V8-enjin in meer as 25 jaar.

Die M60 is vervang deur die [[BMW M62]]-enjin.

== Ontwikkeling ==
Gedurende die 1970's het BMW 'n prototipe V8-enjin vir die E23 7-reeks vervaardig, maar hierdie enjin het nie produksie bereik nie. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.unixnerd.demon.co.uk/lost_engines.html|title=The Lost BMW V8 and V12 Engines From the 1970s|website=www.unixnerd.demon.co.uk|access-date=16 Junie 2017|archive-date=20 Februarie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220010718/http://www.unixnerd.demon.co.uk/lost_engines.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Die ontwikkeling van die M60 het in 1984 begin. &lt;ref name=&quot;usautoparts&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.usautoparts.net/bmw/engines/m60.htm|title=BMW M60 engine|website=www.usautoparts.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104050626/http://www.usautoparts.net/bmw/engines/m60.htm|archive-date=4 November 2013}}&lt;/ref&gt;

== Ontwerp ==
Die M60-enjin het [[Bonokas|dubbele nokasse]] met vier kleppe per silinder. &lt;ref name=&quot;e38.org&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.e38.org/e32/M60EngineSpecs.pdf|title=M60 engine specs|website=www.e38.org|format=PDF|access-date=18 November 2018}}&lt;/ref&gt; Die nokas word aangedryf deur 'n dubbele ry-tydreëlketting &lt;ref name=&quot;E38&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.e38.org/e32/M60EngineSpecs.pdf|title=SBT 4.0 Liter V8 Engine – M60|access-date=16 Junie 2017}}&lt;/ref&gt; met 'n selfinstelende spanner. Kleppe het hidrouliese wimperverstel om die onderhoud te verminder. Die ontstekings- en [[brandstofinspuiting]]stelsels word deur 'n Bosch Motronic 3.3- stelsel beheer, en die ontstekingstelsel is 'n spoel-op-vonkprop ontwerp met klopsensors. &lt;ref name=&quot;mywikimotors&quot;&gt;{{Cite web|url=http://mywikimotors.com/m60b40/|title=BMW M60B40 Engine|website=www.mywikimotors.com|access-date=15 Junie 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.unixnerd.demon.co.uk/m60.html|title=BMW M60 and M62 V8 Engines|website=www.unixnerd.demon.co.uk|access-date=16 Junie 2017|archive-date= 5 Maart 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305213015/http://www.unixnerd.demon.co.uk/m60.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Om massa te verminder, gebruik die enjin aluminium vir sowel die enjinblok as die silinderkop, die magnesiumklepbedekkings &lt;ref name=&quot;drive-my&quot;&gt;{{Cite web|url=https://drive-my.com/en/tech/item/1874-bmw-m60-and-m62-engines.html|title=BMW M60 and M62 engines|website=www.drive-my.com|access-date=15 Junie 2017|archive-date=26 Januarie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126030525/https://drive-my.com/en/tech/item/1874-bmw-m60-and-m62-engines.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; en 'n plastiekinlaatspruitstuk. &lt;ref name=&quot;usautoparts&quot;/&gt; Die M60 was BMW se eerste motorenjin wat 'n gesplete stootstangontwerp gebruik het, waar gesinterde verbindingstange in een stuk vervaardig word en dan gebreek word om verhoogde styfheid en 'n presiese pasvorm te verseker. &lt;ref name=&quot;E38&quot;/&gt; Die droë massa van die enjin is tussen 175 kg en 203 kg.

== Weergawes ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!Enjin
! Verplasing
! Krag
! Wringkrag
! Jare
|-
| M60B30
| 2997 cc
| {{Convert|160|kW|bhp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 5800 rpm
| {{Convert|290|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 4500 rpm
| rowspan=&quot;2&quot; | 1992-1996
|-
| M60B40
| 3982 cc
| {{Convert|210|kW|bhp|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 5800 rpm
| {{Convert|400|Nm|lbft|0|abbr=on}}&lt;br /&gt; teen 4500 rpm
|}

== Alpina weergawes ==
Alpina het 'n hoë kompressie (10.8: 1) weergawe van die M60B40 vervaardig vir die BMW Alpina B10 4.0 (gebaseer op die E34 5-reeks) en die ''B11 4.0'' (gebaseer op die E32 7-reeks) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.alpina-archive.com/?page_id=180|title=E34 B10 4.0|website=www.alpina-archive.com|access-date=25 Maart 2017}}&lt;/ref&gt; en in sommige ''B8 4.0-'' modelle (gebaseer op die E36 3-reeks) wat vir die Japannese mark vervaardig word. &lt;ref name=&quot;E36 B8 4.6&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.alpina-archive.com/?page_id=59&amp;nmt=B8-4.6|title=E36 B8 4.6|website=www.alpina-archive.com|access-date=25 Maart 2017}}&lt;/ref&gt; Die M60-enjin het 232 kW vervaardig in die B10 4.0. &lt;ref name=&quot;ALPINA Automobiles based on BMW 5 Series E34&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.alpina-automobiles.com/en/product-world/model-history/bmw-5-series/bmw-5-series-e34/#c72178|title=ALPINA Automobiles based on BMW 5 Series E34|website=www.alpina-automobiles.com|access-date=25 Maart 2017}}&lt;/ref&gt;

== Nikasil-skade ==
Die M60 gebruik Nikasil - 'n legering wat aluminium, nikkel en silikon bevat - om die silinderwande uit te voer. By brandstof met 'n hoë [[Swawel|swaelinhoud]] (soos destyds in die Verenigde State, die Verenigde Koninkryk en Suid-Amerika verkoop is), beskadig die swael die Nikasil-voering, wat veroorsaak dat die enjin sy kompressie verloor. &lt;ref name=&quot;usautoparts-nikasil&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.usautoparts.net/bmw/engines/nikasil.htm|title=BMW World – Nikasil|website=www.usautoparts.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812125532/http://www.usautoparts.net/bmw/engines/nikasil.htm|archive-date=12 Augustus 2014}}&lt;/ref&gt; In die VSA en die Verenigde Koninkryk is swaelryke brandstof mettertyd uitgefaseer. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.epa.gov/tier2/|title=Tier 2 Vehicle &amp; Gasoline Sulfur Program|website=www.epa.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20101026223127/http://www.epa.gov/tier2/|archive-date=26 Oktober 2010}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/4472091/No-fuel-like-a-low-sulphur-fuel.html|title=No fuel like a low-sulphur fuel|website=www.telegraph.co.uk|access-date=6 November 2010}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|30em}}

{{BMW-enjins}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:BMW|M60]]</text>
      <sha1>j5ndy15ilwyrbomeg2p6grbki02kdce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erica regerminans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369489</id>
    <revision>
      <id>2921482</id>
      <parentid>2689366</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:37:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1634" sha1="1r0fbwfhc2873o2c8knpndn8scd7ksi" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = &lt;!-- Afrikaanse naam --&gt; 
| image = Erica regerminans 167526768.jpg
| image2 = Erica regerminans 167526757.jpg
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| taxon = Erica regerminans
| authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1771)
| synonyms = * ''Erica ellipticiflora'' &lt;small&gt;Dulfer&lt;/small&gt;
* ''Erica juncea'' &lt;small&gt;Bartl.&lt;/small&gt;
* ''Erica leucantha'' &lt;small&gt;G.Don&lt;/small&gt;
* ''Erica lichtensteinii'' &lt;small&gt;Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Erica multumbellifera'' &lt;small&gt;Benth.&lt;/small&gt;
* ''Erica pelviformis'' &lt;small&gt;Salisb.&lt;/small&gt;
* ''Erica persoluta'' &lt;small&gt;Curtis&lt;/small&gt;
* ''Erica racemifera'' &lt;small&gt;Andrews&lt;/small&gt;
* ''Erica regerminans'' &lt;small&gt;Andrews&lt;/small&gt;
* ''Erica rosea'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Erica smithiana'' &lt;small&gt;G.Lodd. ex Sinclair&lt;/small&gt;
* ''Erica uncifolia'' &lt;small&gt;Salisb.&lt;/small&gt;
* ''Erica virescens'' &lt;small&gt;[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]&lt;/small&gt;
* ''Ericoides regerminans'' &lt;small&gt;(L.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Ericoides virescens'' &lt;small&gt;(Thunb.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Syringodea virescens'' &lt;small&gt;(Thunb.) G.Don&lt;/small&gt;
| range_map = 
}}

'''''Erica regerminans''''' is 'n plant wat tot die [[genus]] ''[[Erica]]'' behoort. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]].

== Sien ook ==
* [[Lys van Erica-spesies]]

== Bronne ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1820-760 REDLIST Sanbi]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:329493-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Erica|regerminans]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>1r0fbwfhc2873o2c8knpndn8scd7ksi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Assegaaibosch-natuurreservaat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>370568</id>
    <revision>
      <id>2921269</id>
      <parentid>2772515</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:12:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6516" sha1="h53akalq79fm98q0extuly1yiy23hat" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Reservaat
|reservaat_naam           = Assegaaibosch-natuurreservaat
|ander_naam               =
|iucn_kategorie           =
|beeld                    = 
|beeld_byskrif            = Assegaaibosch
|kaart                    = 
|kaart_byskrif            = 
|land                     = [[Suid-Afrika]]
|provinsie                = [[Wes-Kaap]]
|naaste_dorp              = [[Stellenbosch]]
|duimdrukkerkaart         = Wes-Kaap
|duimdrukkeretiketposisie = onderkant
|duimdrukkerkaartgrootte  = 
|duimdrukkerkaartbyskrif  = 
|breedtegraad             = 33
|breedtegraad_m           = 58
|breedtegraad_s           = 0
|breedtegraad_NS          = S
|lengtegraad              = 18
|lengtegraad_m            = 55
|lengtegraad_s            = 30
|lengtegraad_OW           = O
|oppervlak                = 204 ha
|openingsjaar             = 
|bestuursliggaam          = CapeNature
|webblad                  = [http://www.capenature.co.za/reserves/assegaaibosch-nature-reserve/ Assegaaibosch]
}}
[[Lêer:2014-04-26-13h25m29.jpg|duimnael|280px|Die historiese gebou van die foreltelery is nou 'n monument.]]
'''Assegaaibosch-natuurreservaat''' is 'n historiese landgoed en tans 'n CapeNature [[natuurreservaat]] en [[wêrelderfenisgebied]]&lt;ref name=&quot;capenature1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.capenature.co.za/reserves/assegaaibosch-nature-reserve/|title=Assegaaibosch Nature Reserve|date=|publisher=Cape Nature|access-date=2017-07-26}}&lt;/ref&gt; geleë in die Jonkershoekvallei naby [[Stellenbosch]] in die [[Wes-Kaap]]provinsie van [[Suid-Afrika]]. Die historiese landgoed is gestig deur Dirk Coetsee, die stamvader van die Coetsee-familie in Suid-Afrika.

== Naam ==
'Assegaaibosch' beteken 'Bos van Assegaai' in [[Nederlands]] en [[Afrikaans]], met verwysing na die groot aantal Assegaaibome ([[Assegaai (boom)|Curtisia]]) op die landgoed. 'n Assegaai is 'n tradisionele [[Afrika]]wapen wat gewoonlik uit Curtisia-hout gekerf word.

== Ligging ==
Assegaaibosch is suidoos van Coetsenburg, aan die noord-oostelike hange van die Stellenboschberg, wat sy suidelike grens vorm, in die [[Jonkershoek-natuurreservaat|Jonkershoekvallei]] tot by die oewer van die [[Eersterivier (rivier)|Eersterivier]] wat sy noordelike grens onder vorm. Dit is ongeveer 9 km van [[Stellenbosch]] af en 204 hektaar groot.&lt;ref name=&quot;capenature1&quot;/&gt;

== Geskiedenis ==
In die vroeë 1680's het [[Simon van der Stel]], die Nederlandse goewerneur van die [[Nederlandse Kaapkolonie|Kaapkolonie]], grond aan wit setlaars aan die oewer van die [[Eersterivier (rivier)|Eersterivier]] en die [[Bergrivier]] toegeken in en rondom die latere dorpe [[Stellenbosch]] en [[Franschhoek]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sahistory.org.za/people/simon-van-der-stel|title=Simon van der Stel &amp;#124; South African History Online|date=|publisher=Sahistory.org.za|access-date=2017-07-26}}&lt;/ref&gt; Die setlaars het die taak gehad om gewasse te verbou en vee te teel om skepe van die Nederlandse [[Oos-Indiese Kompanjie]] te voorsien terwyl hulle by die [[Kaapse Skiereiland]] aangedoen het onderweg om handel te dryf in die Oos-Indië.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sahistory.org.za/article/dutch-settlement|title=The Dutch Settlement &amp;#124; South African History Online|date=2011-06-30|publisher=Sahistory.org.za|access-date=2017-07-26}}&lt;/ref&gt; In 1682 is grond aan die voet van die Stellenboschberg toegeken aan die kaptein van die Stellenbosch Infanterie, Dirk Coetsee, wat een van die oudste wynlandgoedere in Suid-Afrika, Coetsenburg, op die land gevestig het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stamouers.com/stamouers/a-c/101-coetzee-dirk|title=COETZEE Dirk - South Africa's Stamouers|date=|publisher=Stamouers.com|access-date=2017-07-26}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het Van Der Stel grond hoër in die [[Jonkershoek-natuurreservaat|Jonkershoekvallei]] aan Dirk Coetsee belowe. Coetsee noem hierdie land Assegaaibosch (as gevolg van die oorvloed [[Assegaai (boom)|assegaai-bome]]) en gebruik dit hoofsaaklik vir [[vee]]produksie.&lt;ref name=&quot;Jonkershoek&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.stellenboschheritage.co.za/wp-content/uploads/Jonkershoek-Whos-Who.pdf|title=Jonkershoek|date=|format=PDF|access-date=2017-07-26|archive-date=2022-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503123944/http://www.stellenboschheritage.co.za/wp-content/uploads/Jonkershoek-Whos-Who.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://digital.lib.sun.ac.za/bitstream/handle/10019.2/5912/van%20der%20Bijl_Grondeienaars_1979_2.pdf?sequence=2|title=Deel II Die eienaars van plase in die distrik Stellenbosch 1680–1860|website=digital.lib.sun.ac.za|access-date=1 Augustus 2017|archive-date=29 Julie 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729142521/https://digital.lib.sun.ac.za/bitstream/handle/10019.2/5912/van%20der%20Bijl_Grondeienaars_1979_2.pdf?sequence=2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Coetsee het later die Assegaaibosch-herehuis gebou, 'n pragtige tradisionele [[Kaaps-Hollandse Styl|Kaap-Hollandse]] huis, wat nou 'n nasionale monument is.&lt;ref name=&quot;capenature1&quot;/&gt; Alhoewel die Coetsee-familie die plaas beslis het sedert die vroeë 1680's, is die eiendom eers in 1755 in die naam van Dirk se seun, Gerrit Coetsee, geregistreer. Van der Stel het ook twee ander landgoedere aan Coetsee toegestaan: Uiterwyk in Bottelary in 1699, en Zonquasdrift in [[Tulbagh]] in 1714.&lt;ref name=&quot;Jonkershoek&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt; Deur die jare het die plaas 'n aantal kere van eienaar verwissel. Die reuse ou eikebome is deur Wouter Eduard Wium aangeplant, aan wie die land in 1806 deur [[Charles Somerset|Lord Charles Somerset]] toegestaan is, met die spesiale bepaling dat hy [[eike]] in die omgewing plant. In 1893 is die land langs Assegaaibosch gebruik om 'n foreltelery te vestig.

Teen die vroeë twintigste eeu het Assegaaibosch erg vervalle geraak. In 1960 het die Kaapse Provinsiale Administrasie Assegaaibosch gekoop, en die huis is opgeknap. Dit is nou 'n nasionale monument en word as 'n [[gastehuis]] gebruik.

Die foreltelery in 'n stewige kliphuis staan vandag nog, hoewel forelle nie meer hier geteel word nie, aangesien dit 'n eksotiese spesie is. CapeNature&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.capenature.co.za/|title=CapeNature - Conserve. Explore. Experience|website=CapeNature|language=en-US|access-date=2017-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.capenature.co.za/reserves/assegaaibosch-nature-reserve/&lt;/ref&gt; gebruik die eiendom as bewaringstasie. Die oorspronklike telery is 'n nasionale monument.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

[[Kategorie:Natuurreservate in die Wes-Kaap]]</text>
      <sha1>h53akalq79fm98q0extuly1yiy23hat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gladiolus rudis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>373805</id>
    <revision>
      <id>2921468</id>
      <parentid>2823636</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:32:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="879" sha1="btocyjzssrdl2i8jp7xwbluty67b2ua" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name =
| image =
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| taxon = Gladiolus rudis
| authority = [[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult., (1817)
| synonyms = * ''Gladiolus floribundus subsp. rudis'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus vomerculus'' &lt;small&gt;Ker Gawl.&lt;/small&gt;
}}
'''''Gladiolus rudis''''' is 'n meerjarige [[geofiet]] wat tot die [[genus]] ''Gladiolus'' behoort en is deel van die [[fynbos]]. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]].

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1549-493 REDLIST Sanbi]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:437823-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gladiolus|rudis]]</text>
      <sha1>btocyjzssrdl2i8jp7xwbluty67b2ua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Romulea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>374476</id>
    <revision>
      <id>2921430</id>
      <parentid>2851351</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10884" sha1="3toizkt36ko9xi67bklfa9l6zhp6y0a" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
| name = &lt;!-- Afrikaanse naam --&gt;
| image = Romulea bulbocodium 1.jpg
| image_caption = ''[[Romulea bulbocodium]]''
| taxon = Romulea
| authority = Maratti
| type_species = &lt;center&gt;''Romulea bulbocodium''&lt;/center&gt;
| type_species_authority = &lt;center&gt;([[Carl Linnaeus|L.]]) Sebastiani &amp; Mauri&lt;/center&gt;
| subdivision_ranks = &lt;center&gt;Spesies&lt;/center&gt;
| subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
| synonyms_ref = 
| synonyms = * ''Bulbocodium'' &lt;small&gt;Ludw. ex Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Bulbocodium'' &lt;small&gt;Gronov.&lt;/small&gt;
* ''Ilmu'' &lt;small&gt;Adans.&lt;/small&gt;
* ''Spatalanthus'' &lt;small&gt;Sweet&lt;/small&gt;
* ''Trichonema'' &lt;small&gt;Ker Gawl.&lt;/small&gt;
| range_map =
}}
'''''Romulea''''' (froetang) is 'n [[genus]] van meerjarige [[Bedeksadiges|blomplante]] en [[geofiet]]e wat tot die [[Iridaceae]]-[[Familie (biologie)|familie]] behoort. Die genus is die eerste keer in 1772 beskryf.

== Spesies ==
{{div col|colwidth=24em}}
* ''[[Romulea albiflora]]'' &lt;small&gt;[[John Charles Manning|J.C.Manning]] &amp; [[Peter Goldblatt|Goldblatt]]&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea albomarginata]]'' &lt;small&gt;[[Miriam Phoebe de Vos|M.P.de Vos]]&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea alticola]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea × anceps]]'' &lt;small&gt;(Merino) Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea antiatlantica]]'' &lt;small&gt;Maire&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea aquatica]]'' &lt;small&gt;G.J.Lewis&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea arnaudii]]'' &lt;small&gt;Moret&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea atrandra]]'' &lt;small&gt;G.J.Lewis&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea atrandra var. atrandra]]''
** ''[[Romulea atrandra var. esterhuyseniae]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea atrandra var. lewisiae]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea austinii]]'' &lt;small&gt;E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea autumnalis]]'' &lt;small&gt;[[Louisa Bolus|L.Bolus]]&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea barkerae]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea biflora]]'' &lt;small&gt;(Bég.) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea bocchierii]]'' &lt;small&gt;Frignani &amp; Iiriti&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea bulbocodium]]'' &lt;small&gt;([[Carolus Linnaeus|L.]]) Sebast. &amp; Mauri&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea bulbocodium var. bulbocodium]]'' &lt;small&gt;(L.) Sebast. &amp; Mauri&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea bulbocodium var. crocea]]'' &lt;small&gt;(Boiss. &amp; Heldr.) Baker&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea bulbocodium var. leichtliniana]]'' &lt;small&gt;(Heldr. ex Halácsy) Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea camerooniana]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea cedarbergensis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea citrina]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea clusiana]]'' &lt;small&gt;(Lange) Nyman&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea collina]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea columnae]]'' &lt;small&gt;Sebast. &amp; Mauri&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea columnae subsp. assumptionis]]'' &lt;small&gt;(Font Quer) O.Bolòs, Vigo, Masalles &amp; Ninot&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea columnae subsp. columnae]]'' &lt;small&gt;Sebast. &amp; Mauri&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea columnae subsp. grandiscapa]]'' &lt;small&gt;(Webb) G.Kunkel&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea columnae subsp. rollii]]'' &lt;small&gt;(Parl.) Marais&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea congoensis]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea corsica]]'' &lt;small&gt;Jord. &amp; Fourr.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea cruciata]]'' &lt;small&gt;(Jacq.) Bég.&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea cruciata var. cruciata]]''
** ''[[Romulea cruciata var. intermedia]]'' &lt;small&gt;(Bég.) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea cyrenaica]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea dichotoma]]'' &lt;small&gt;([[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]) Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea discifera]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea diversiformis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea eburnea]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea elliptica]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea engleri]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea eximia]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea fibrosa]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea fischeri]]'' &lt;small&gt;Pax&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea flava]]'' &lt;small&gt;(Lam.) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea flava var. flava]]'' &lt;small&gt;(Lam.) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea flava var. hirsuta]]'' &lt;small&gt;(Bég.) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea flava var. minor]]'' &lt;small&gt;(Bég.) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea flava var. viridiflora]]'' &lt;small&gt;(Bég.) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea flexuosa]]'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea florentii]]'' &lt;small&gt;Moret&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea gigantea]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea gracillima]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea hallii]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea hantamensis]]'' &lt;small&gt;(Diels) Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea hirsuta]]'' &lt;small&gt;(Steud. ex Klatt) Baker&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea hirsuta var. cuprea]]'' &lt;small&gt;(Baker) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea hirsuta var. framesii]]'' &lt;small&gt;(L.Bolus) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea hirsuta var. hirsuta]]''
** ''[[Romulea hirsuta var. zeyheri]]'' &lt;small&gt;(Baker) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea hirta]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea insularis]]'' &lt;small&gt;Sommier&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea × jordanii]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea jugicola]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea kamisensis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea komsbergensis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea leipoldtii]]'' &lt;small&gt;Marais&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea ligustica]]'' &lt;small&gt;Parl.&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea ligustica subsp. ligustica]]''
** ''[[Romulea ligustica subsp. vaccarii]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea lilacina]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea × limbarae]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea linaresii]]'' &lt;small&gt;Parl.&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea linaresii subsp. graeca]]'' &lt;small&gt; Bég.&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea linaresii subsp. linaresii]]'' 
* ''[[Romulea longipes]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea lutea]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea luteiflora]]'' &lt;small&gt;(M.P.de Vos) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea macowanii]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea macowanii var. alticola]]'' &lt;small&gt;(B.L.Burtt) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea macowanii var. macowanii]]''
** ''[[Romulea macowanii var. oreophila]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea maculata]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea malaniae]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea maroccana]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea × melitensis]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea membranacea]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea × merinoi]]'' &lt;small&gt;Pau ex Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea minutiflora]]'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea monadelpha]]'' &lt;small&gt;(Sweet ex Steud.) Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea monophylla]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea montana]]'' &lt;small&gt;Schltr. ex Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea monticola]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea multifida]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea multisulcata]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea namaquensis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea nivalis]]'' &lt;small&gt;(Boiss. &amp; Kotschy) Klatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea numidica]]'' &lt;small&gt;Jord. &amp; Fourr.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea obscura]]'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea obscura var. blanda]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea obscura var. campestris]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea obscura var. obscura]]''
** ''[[Romulea obscura var. subtestacea]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea papyracea]]'' &lt;small&gt;Wolley-Dod&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea pearsonii]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea penzigii]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea petraea]]'' &lt;small&gt;Al-Eisawi&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea phoenicia]]'' &lt;small&gt;Mouterde&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea pilosa]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea pratensis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea pudica]]'' &lt;small&gt;(Sol. ex Ker Gawl.) Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea quartzicola]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea ramiflora]]'' &lt;small&gt;Ten.&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea ramiflora subsp. gaditana]]'' &lt;small&gt;(Kunze) Marais&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea ramiflora subsp. ramiflora]]''
* ''[[Romulea requienii]]'' &lt;small&gt;Parl.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea revelierei]]'' &lt;small&gt;Jord. &amp; Fourr.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea rosea]]'' &lt;small&gt;(L.) [[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea rupestris]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea sabulosa]]'' &lt;small&gt;Schltr. ex Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea saldanhensis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea sanguinalis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea saxatilis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea schlechteri]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea setifolia]]'' &lt;small&gt;N.E.Br.&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea setifolia var. aggregata]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea setifolia var. belviderica]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea setifolia var. ceresiana]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea setifolia var. setifolia]]''
* ''[[Romulea singularis]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea sinispinosensis]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea sladenii]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea speciosa]]'' &lt;small&gt;(Ker Gawl.) Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea sphaerocarpa]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea stellata]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea subfistulosa]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea sulphurea]]'' &lt;small&gt;Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea syringodeoflora]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea tabularis]]'' &lt;small&gt;Eckl. ex Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea tempskyana]]'' &lt;small&gt;Freyn&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea tetragona]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea tetragona var. flavandra]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea tetragona var. tetragona]]''
* ''[[Romulea tortuosa]]'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.) Baker&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea tortuosa subsp. aurea]]'' &lt;small&gt;(Klatt) M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea tortuosa subsp. depauperata]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea tortuosa subsp. tortuosa]]''
* ''[[Romulea toximontana]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea triflora]]'' &lt;small&gt;([[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]) N.E.Br.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea tubulosa]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea unifolia]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea vaillantii]]'' &lt;small&gt;Quézel&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea × variegata]]'' &lt;small&gt;Merino&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea variicolor]]'' &lt;small&gt;Mifsud&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea variicolor var. martynii]]'' &lt;small&gt;Mifsud&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea variicolor var. mirandae]]'' &lt;small&gt;Mifsud&lt;/small&gt;
** ''[[Romulea variicolor var. variicolor]]''
* ''[[Romulea villaretii]]'' &lt;small&gt;Dobignard&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea vinacea]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea viridibracteata]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea × viridis]]'' &lt;small&gt;Pau ex Bég.&lt;/small&gt;
* ''[[Romulea vlokii]]'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Bron ==
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:20471-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Romulea| ]]</text>
      <sha1>3toizkt36ko9xi67bklfa9l6zhp6y0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jabu Mabuza</title>
    <ns>0</ns>
    <id>374640</id>
    <revision>
      <id>2921438</id>
      <parentid>2522447</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:46:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3187" sha1="pyodw0cyfjurprd1gnccni9i1p02g2u" xml:space="preserve">'''Jabu Mabuza''' (4 Februarie [[1958]] - 16 Junie [[2021]]) was 'n Suid-Afrikaanse sakeman en belegger. Hy was voorsitter van die [[Eskom]]-raad.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.eskom.co.za/OurCompany/Leadership/Documents/JM_BIOS.pdf|title=Biography of Jabu Mabuza|website=Eskom|access-date=25 Junie 2021|archive-date=14 Februarie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214174703/http://www.eskom.co.za/OurCompany/Leadership/Documents/JM_BIOS.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MGCO&quot;&gt;[https://mg.co.za/article/2018-01-20-new-eskom-board-announced-jabu-mabuza-named-as-new-chairperson &quot;New Eskom board announced - Jabu Mabuza named as new chairperson&quot;], ''[[Mail &amp; Guardian]]'', 20 Januarie 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dludla&quot;&gt;[https://www.reuters.com/article/idUSL8N1PF0H4 &quot;South Africa names Jabu Mabuza as Eskom chairman in board shake-up&quot;], ''[[Reuters]]'', Nqobile Dludla, 20 Januarie 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CITIZENbusa&quot;&gt;[https://citizen.co.za/news/south-africa/1561691/busa-president-jabu-mabuza-awarded-honorary-doctorate/ &quot;Busa president Jabu Mabuza awarded honorary doctorate&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210630182001/https://citizen.co.za/news/south-africa/1561691/busa-president-jabu-mabuza-awarded-honorary-doctorate/ |date=30 Junie 2021 }}, ''[[The Citizen]]'', 7 Mei 2017&lt;/ref&gt;

Hy is in Januarie 2018 as die voorsitter van [[Eskom]] aangewys.&lt;ref name=&quot;MG&quot;&gt;[https://mg.co.za/article/2018-01-21-eskoms-new-chair-jabu-mabuza-is-a-man-of-unimpeachable-integrity &quot;Eskom's new chair is a man of 'unimpeachable integrity'&quot;], ''[[Mail &amp; Guardian]]'', Lisa Steyn, 21 Januarie 2018&lt;/ref&gt;

== Vroeë lewe en opvoeding ==
Jabulane Mabuza is op 4 Februarie 1958 op die dorpie [[Waterval-Boven]] in [[Oos-Transvaal]], Suid-Afrika gebore. Sy gesin is later in [[Witrivier]] op trustgrond hervestig, en Mabuza het alternatiewelik by sy twee oumas en later by 'n tante in Daveyton gewoon. Terwyl hy op [[hoërskool]] was, is Mabuza geskors omdat hy deelgeneem het aan die [[Soweto-opstand|studentebetogings in 1976]] in [[Soweto]]. Hy matrikuleer in Durban en studeer van 1981 tot 1982 aan die [[Universiteit van Limpopo]].&lt;ref name=&quot;MG&quot;/&gt;

== Loopbaan ==
In 1980 word hy 'n klerk by die destydse Departement van Bantoesake. Hy het in Daveyton taxi's vir sakgeld bestuur en later 'n taxi-eienaar geword.&lt;ref name=&quot;MG&quot;/&gt; In die laat tagtigerjare help hy met die stigting van die Foundation for African Business and Consumer Services, en word die uitvoerende hoof van die organisasie in 1990. 

Mabuza was die uitvoerende hoof van Tsogo Sun Holding.&lt;ref name=&quot;MG&quot;/&gt;

Op 20 Januarie 2018 het [[president van Suid-Afrika|president]] [[Cyril Ramaphosa]] Mabuza as die nuwe voorsitter van Eskom aangestel, 'n staatsonderneming vir kragvoorsiening.&lt;ref name=&quot;MG&quot;/&gt;

== Persoonlike lewe ==
Mabuza het sy toekomstige vrou, Siphiwe, in die 1970's ontmoet en hulle het drie kinders gehad.&lt;ref name=&quot;MG&quot;/&gt; Hy sterf op 16 Junie 2021 aan [[Koronavirussiekte-2019|COVID-19]] in die ouderdom van 63 jaar.  

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Mabuza, Jabu}}
[[Kategorie:Geboortes in 1958]]
[[Kategorie:Sterftes in 2021]]
[[Kategorie:Sterftes aan Kovis-19]]</text>
      <sha1>pyodw0cyfjurprd1gnccni9i1p02g2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hesperantha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>384548</id>
    <revision>
      <id>2921429</id>
      <parentid>2824179</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6668" sha1="qcxlnjpbelobfm4rueh7l44eea8had0" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Hesperantha falcata.jpg
|image_caption = ''Hesperantha falcata''
|display_parents = 3
|taxon = Hesperantha
|authority = Ker Gawl.
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms = * ''Hesperanthus'' &lt;small&gt;Salisb.&lt;/small&gt;
* ''Schizostylis'' &lt;small&gt;Backh. &amp; Harv.&lt;/small&gt;
}}
'''''Hesperantha''''' (aandblomme) is 'n [[genus]] van meerjarige [[Bedeksadiges|blomplante]] en [[geofiet]]e wat tot die [[Iridaceae]]-[[Familie (biologie)|familie]] behoort. Die genus is die eerste keer in 1804 beskryf.  Die genusnaam ''Hesperantha'' is afgelei van die Griekse woorde ''hesperos'', wat aand beteken, en ''anthos'', wat blom beteken.&lt;ref&gt;Hesperantha Cucullata Seeds | Seeds for Africa&lt;/ref&gt; Die genus bestaan uit 88 [[spesies]].

== Spesies ==
{{div col|colwidth=20em}}
*''[[Hesperantha acuta]]'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.) Ker Gawl. &lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha alborosea]]'' &lt;small&gt;Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha altimontana]]'' &lt;small&gt;[[Peter Goldblatt|Goldblatt]]&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha bachmannii]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha ballii]]'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha baurii]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha brevicaulis]]'' &lt;small&gt;(Baker) G.J.Lewis&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha brevifolia]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha brevistyla]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha bulbifera]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha candida]]'' &lt;small&gt;Baker	&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha cedarmontana]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha ciliolata]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha coccinea]]'' &lt;small&gt;(Backh. &amp; Harv.) Goldblatt &amp; [[John Charles Manning|J.C.Manning]]&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha crocopsis]]'' &lt;small&gt;Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha cucullata]]'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha curvula]]'' &lt;small&gt;Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha debilis]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha decipiens]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha dolomitica]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha elsiae]] '' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha erecta]]'' &lt;small&gt;(Baker) Benth. ex Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha eremophila]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha exiliflora]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha falcata]]'' &lt;small&gt;(L.f.) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha fibrosa]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha filiformis]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha flava]]'' &lt;small&gt;G.J.Lewis&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha flexuosa]]'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha glabrescens]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha glareosa]]'' &lt;small&gt;Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha gracilis]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha grandiflora]]'' &lt;small&gt;G.J.Lewis&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha hantamensis]]'' &lt;small&gt;Schltr. ex R.C.Foster&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha helmei]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha humilis]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha hutchingsiae]]'' &lt;small&gt;Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha huttonii]]'' &lt;small&gt;(Baker) Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha hygrophila]]'' &lt;small&gt;Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha inconspicua]]'' &lt;small&gt;(Baker) Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha ingeliensis]]'' &lt;small&gt;Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha juncifolia]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha karooica]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha kiaratayloriae]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha lactea]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha latifolia]]'' &lt;small&gt;(Klatt) [[Miriam Phoebe de Vos|M.P.de Vos]]&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha laxifolia]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha leucantha]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha lithicola]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha longicollis]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha longistyla]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha longituba]]'' &lt;small&gt;(Klatt) Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha luticola]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha malvina]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha marlothii]]'' &lt;small&gt;R.C.Foster&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha minima]]'' &lt;small&gt;  (Baker) R.C.Foster&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha modesta]]'' &lt;small&gt;  Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha montigena]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha muirii]]'' &lt;small&gt;  ([[Louisa Bolus|L.Bolus]]) G.J.Lewis&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha namaquana]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha oligantha]]'' &lt;small&gt;(Diels) Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha pallescens]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha palustris]]''  &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha pauciflora]]'' &lt;small&gt;  (Baker) G.J.Lewis&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha petitiana]]'' &lt;small&gt;  (A.Rich.) Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha pilosa]]'' &lt;small&gt;  (L.f.) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha pseudopilosa]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha pubinervia]]'' &lt;small&gt;  Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha pulchra]]'' &lt;small&gt;  Baker&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha purpurea]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha quadrangula]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt	&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha radiata]]'' &lt;small&gt;  (Jacq.) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha rivulicola]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha rupestris]]'' &lt;small&gt;N.E.Br. ex R.C.Foster&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha rupicola]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha saldanhae]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha saxicola]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha schelpeana]]'' &lt;small&gt;  Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha schlechteri]]'' &lt;small&gt;  (Baker) R.C.Foster&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha scopulosa]]'' &lt;small&gt;Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha secunda]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha spicata]]'' &lt;small&gt;  ([[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]) N.E.Br.&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha stenosiphon]]'' &lt;small&gt;  Goldblatt	&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha sufflava]]'' &lt;small&gt; Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha teretifolia]]'' &lt;small&gt; Goldblatt	&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha truncatula]]'' &lt;small&gt; Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha umbricola]]'' &lt;small&gt; Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha vaginata]]'' &lt;small&gt; (Soet) Goldblatt&lt;/small&gt;
*''[[Hesperantha woodii]]'' &lt;small&gt;  Baker&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

== Bron ==
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:20362-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Hesperantha| ]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>qcxlnjpbelobfm4rueh7l44eea8had0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hesperantha acuta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>384551</id>
    <revision>
      <id>2921480</id>
      <parentid>2753458</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:37:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1097" sha1="h0vr1lzwkeb2zgbqor4mra3vuid0ge6" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| name = 
| image =
| taxon = Hesperantha acuta
| authority = ([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.), (1827)
| synonyms =* ''Ixia acuta'' &lt;small&gt;Licht. ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
}}
'''''Hesperantha acuta''''' is 'n meerjarige [[blomplant]] en [[geofiet]] wat tot die [[genus]] ''[[Hesperantha]]'' behoort en is deel van die [[fynbos]]. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]]. Die plant het 'n [[voorkomsgebied]] van 65&amp;nbsp;252&amp;nbsp;km².

== Infraspesies ==
Die spesie het twee [[Infraspesifieke naam|infraspesies]]:
* ''Hesperantha acuta subsp. acuta''
* ''Hesperantha acuta subsp. tugwelliae'' &lt;small&gt;(R.C.Foster) Goldblatt &amp; [[John Charles Manning|J.C.Manning]]&lt;/small&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1533-120 REDLIST Sanbi]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:438096-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Hesperantha|acuta]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>h0vr1lzwkeb2zgbqor4mra3vuid0ge6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lapeirousia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>384922</id>
    <revision>
      <id>2921454</id>
      <parentid>2825151</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2769" sha1="lf447rl6xa776dto9nciaihfhkmdzqq" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
| image = Lapeirousia anceps (2).jpg
| image_caption = ''[[Lapeirousia anceps]]''-blom
| display_parents = 2
| taxon = Lapeirousia
| authority = [[Pierre André Pourret|Pourr.]], 1788
| subdivision_ranks = Spesies
| subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
| synonyms_ref = 
| synonyms =* ''Chasmatocallis'' &lt;small&gt;R.C.Foster&lt;/small&gt;
* ''Meristostigma'' &lt;small&gt;A.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Ovieda'' &lt;small&gt;Spreng.&lt;/small&gt;
* ''Peyrousia'' &lt;small&gt;Poir.&lt;/small&gt;
* ''Sophronia'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
| range_map =
}}

'''Lapeirousia''' (koringblomme) 'n [[genus]] wat tot die [[Iridaceae]]-[[Familie (biologie)|familie]] behoort en kom in [[Sub-Sahara Afrika]] voor, die meeste in die winter reënval gebied. Almal is [[Geofiet|geofiete]] en ongeveer 'n derde is deel van die [[fynbos]].

== Spesies ==
Daar is 26 [[spesie]]s:&lt;ref&gt;http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:20395-1&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=400px}}
* ''[[Lapeirousia anceps]]'' &lt;small&gt;(L.f.) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia angustifolia]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia arenicola]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia barklyi]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia divaricata]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia dolomitica]]'' &lt;small&gt;Dinter&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia exilis]]'' &lt;small&gt;[[Peter Goldblatt|Goldblatt]]&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia fabricii]]'' &lt;small&gt;(D.Delaroche) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia jacquinii]]'' &lt;small&gt;N.E.Br.&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia kalahariensis]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; [[John Charles Manning|J.C.Manning]]&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia kamiesmontana]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia littoralis]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia macrospatha]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia montana]]'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia odoratissima]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia oreogena]]'' &lt;small&gt;Schltr. ex Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia plicata]]'' &lt;small&gt;(Jacq.) Diels&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia purpurascens]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia purpurea]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia pyramidalis]]'' &lt;small&gt;(Lam.) Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia silenoides]]'' &lt;small&gt;(Jacq.) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia simulans]]'' &lt;small&gt;Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia spinosa]]'' &lt;small&gt;(Goldblatt) Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia tenuis]]'' &lt;small&gt;(Goldblatt) Goldblatt &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia verecunda]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Lapeirousia violacea]]'' &lt;small&gt;Goldblatt&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Lapeirousia| ]]</text>
      <sha1>lf447rl6xa776dto9nciaihfhkmdzqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Moraea papilionacea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>385474</id>
    <revision>
      <id>2921483</id>
      <parentid>2867262</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="r6zsoe7nb86pi45213unihr67bo7h93" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name =
| image =
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| taxon = Moraea papilionacea
| authority = (L.f.) Ker Gawl., (1804)
| synonyms = * ''Iris hirsuta'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Iris papilionacea'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''Moraea hirsuta'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''Moraea pilosa'' &lt;small&gt;J.C.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Vieusseuxia intermedia'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]]&lt;/small&gt;
* ''Vieusseuxia nervosa'' &lt;small&gt;Eckl.&lt;/small&gt;
* ''Xiphion papilionaceum'' &lt;small&gt;(L.f.) Schrank&lt;/small&gt;
}}
'''''Moraea papilionacea''''' is 'n [[plant]] en [[geofiet]] wat tot die [[genus]] ''[[Moraea]]'' behoort en deel van die [[fynbos]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]] en kom van die [[Cederberg]] tot by [[Bredasdorp]] voor. Die plant word 10-20&amp;nbsp;cm groot en blom van Augustus tot Oktober, die blomme is geel of [[Salm (kleur)|salm-oranje]] van kleur.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Moraea papilionacea (4).jpg
Thunberg1782.png
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1556-88 SANBI Redlist]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:440232-1 Plants of the World Online]
* [[John Charles Manning|John Manning.]] 2018. Field Guide to Fynbos, Struik Nature, 2018, Bl. 106, {{ISBN|978 1 77584 590 4}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Moraea|papilionacea]]</text>
      <sha1>r6zsoe7nb86pi45213unihr67bo7h93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Moraea unguiculata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>385501</id>
    <revision>
      <id>2921481</id>
      <parentid>2867265</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:37:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1756" sha1="gs7trcb4th7dpcdq6923m6pttas5l7t" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Wituintjie
| image =
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| taxon = Moraea unguiculata
| authority = Ker Gawl., (1802)
| synonyms = * ''Iris gracilis'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Iris tricuspis var. minor'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''Moraea ceresiana'' &lt;small&gt;G.J.Lewis&lt;/small&gt;
* ''Moraea gracilis'' &lt;small&gt;A.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Moraea tenuis'' &lt;small&gt;Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''Moraea violacea'' &lt;small&gt;[[Louisa Bolus|L.Bolus]]&lt;/small&gt;
* ''Vieusseuxia gracilis'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]]&lt;/small&gt;
* ''Vieusseuxia tenuis'' &lt;small&gt;(Ker Gawl.) Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
}}
Die '''wituintjie''' (''Moraea unguiculata'') is 'n [[plant]] en [[geofiet]] wat tot die [[genus]] ''[[Moraea]]'' behoort en deel van die [[fynbos]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Noord-Kaap|Noord-]], [[Oos-Kaap|Oos-]] en [[Wes-Kaap]] en kom van [[Namakwaland]] tot by [[Port Elizabeth]] voor, asook die Karooberge. Die plant word 20–50&amp;nbsp;cm groot en blom van September tot November, die blomme is wit tot roomkleurig, soms bruinerig.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Moraea unguiculata 1DS-II 1-C4811.jpg
Moraea unguiculata 1DS-II 1-C4898.jpg
Moraea unguiculata 1DS-II 3-5692.jpg
Moraea unguiculata 1DS-II 3-8259.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1556-124 SANBI rooilys]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:440311-1 Plants of the world online]
* [[John Charles Manning|John Manning]]. 2018. Field Guide to Fynbos, Struik Nature, 2018, bl. 108, {{ISBN|978 1 77584 590 4}}

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Moraea|unguiculata]]</text>
      <sha1>gs7trcb4th7dpcdq6923m6pttas5l7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afrikafuturisme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>386407</id>
    <revision>
      <id>2921199</id>
      <parentid>2618053</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14444" sha1="9iydcugrb76qgcget80vrkkvnsnwb27" xml:space="preserve">'''Afrikafuturisme''' is 'n kulturele estetiese en [[wetenskapsfilosofie]] wat sentreer op die samesmelting van Afrikakultuur, geskiedenis, mitologie, perspektief, met tegnologie gebaseer in [[Afrika]] en nie beperk tot die [[diaspora]] nie.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|last=Pilling|first=David|date=2021-02-25|title=Africanfuturism is partly an attempt to grapple with the past|work=Financial Times|url=https://www.ft.com/content/80289cc9-fad3-46e3-aef1-4c40670c1195|access-date=2021-10-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-02-18|title=Afrofuturism, Africanfuturism, and Writing Black Futures|url=https://theportalist.com/afrofuturism-africanfuturism-writing-black-futures|access-date=2021-10-08|website=theportalist.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Dit is geskep deur Nigeriese Amerikaner, [[skrywer]] [[Nnedi Okorafor]] in 2019.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=CHIMALUM.|first=NWANKWO|url=http://worldcat.org/oclc/1248691951|title=SPECULATIVE &amp; SCIENCE FICTION.|date=2021|publisher=JAMES CURREY|isbn=978-1-84701-285-2|oclc=1248691951}}&lt;/ref&gt; Nnedi Okorafor definieer Afrikafuturisme as 'n sub-kategorie van [[Wetenskapsfiksie|wetenskapfiksie]] wat &quot;direk gewortel is in Afrika-kultuur, -geskiedenis, mitologie en -standpunt ... en ... nie die [[Weste]] bevoordeel of sentreer nie,&quot; is gesentreer met optimistiese &quot; visioene in die toekoms,&quot; en is geskryf (en gesentreer op) &quot;mense van Afrika-afkoms&quot; terwyl hulle gewortel is in die Afrika-kontinent. As sodanig is sy middelpunt Afrika, strek dikwels oor die vasteland van Afrika, en sluit die Swart diaspora in, insluitend fantasie wat in die toekoms afspeel, wat 'n narratief &quot;meer wetenskapfiksie as fantasie&quot; maak en het tipies mistieke elemente.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Nnedi|first=Okorafor|title=Africanfuturism Defined|url=http://nnedi.blogspot.com/2019/10/africanfuturism-defined.html|url-status=live|access-date=2021-10-07|website=nnedi blogspot|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-10-03|title=Afrofuturism or Africanfuturism? Which is it?|url=https://www.afrinomenon.com/afrofuturism-or-africanfuturism-which-is-it/|access-date=2021-10-08|website=Afrinomenon|language=en-US|archive-date=2021-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211008081650/https://www.afrinomenon.com/afrofuturism-or-africanfuturism-which-is-it/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  Dit verskil van Afrofuturisme, wat hoofsaaklik op die Afrika-diaspora fokus, veral die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]. Werke van Afrikafuturisme sluit wetenskapfiksie, [[fantasie]], alternatiewe geskiedenis, gruwel en magiese realisme in.

Skrywers van Afrikafuturisme sluit in Nnedi Okorafor, Tochi Onyebuchi, Oghenechovwe Donald Ekpeki, Tade Thompson, Namwali Serpell, Sofia Samatar, Wole Talabi, Suyi Davies Okungbowa.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-09-01|title=Africanfuturism Books Every person needs to read|url=https://www.afrinomenon.com/africanfuturism-books-every-person-needs-to-read/|access-date=2021-10-08|website=Afrinomenon|language=en-US|archive-date=2021-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211008101408/https://www.afrinomenon.com/africanfuturism-books-every-person-needs-to-read/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Geskiedenis==
===Vroeë begin===
Werke van Afrikafuturisme bestaan al lank en is aan Afrofuturisme toegewys. Temas van Afrikafuturisme kan teruggevoer word na werk van die Buchi Emecheta se ''The Rape Of Shavi'' en Ben Okri se ''The Farmished Road''.&lt;ref name=&quot;wabuke&quot; /&gt;

===21ste eeu===
In 2019 en 2020 het Afrika skrywers, kunstenaar van Afrikafuturisme, begin weier om die term Afrofuturisme te gebruik om hul werke te etiketteer weens die verskil tussen beide terme.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Black History Month Spotlight: Afrofuturism and Africanfuturism|url=https://comicyears.com/books/africanfuturism-and-afrofuturism/|access-date=2021-10-08|website=comicyears.com|archive-date=2021-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211008102721/https://comicyears.com/books/africanfuturism-and-afrofuturism/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Die spekulatiewe fiksietydskrif ''Omeanana'' en die Nommo-toekennings aangebied deur ''The African Speculative Fiction Society'' wat in 2017 bekend gestel is, het gehelp om die inhoud van die genre uit te brei.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2017-10-02|title=Los Angeles Review of Books|url=https://lareviewofbooks.org/article/african-science-fiction/|access-date=2021-10-08|website=Los Angeles Review of Books|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

in Augustus 2020 het Hope Wabuke, 'n skrywer en assistent-professor aan die Universiteit van Nebraska-Lincoln van Engels en Kreatiewe Skryfkuns, opgemerk dat Afrofuturisme, wat deur Mark Dery, 'n Blanke kritikus, in 1993 geskep is, Afro-Amerikaanse temas en bekommernisse in die &quot;konteks van twintigste-eeuse tegnokultuur,&quot; wat later deur dr. Alondra Nelson uitgebrei is, met die argument dat Dery se opvatting van Swartheid in 1619 begin het en &quot;uitsluitlik gekenmerk word deur die daaropvolgende 400 jaar van skending deur witheid&quot; wat hy uitgebeeld het as &quot;potensieel onherstelbaar.&quot;&lt;ref name=&quot;wabuke&quot;&gt;{{Cite web|last=Wabuke|first=Hope|date=27 Augustus 2020|title=Afrofuturism, Africanfuturism, and the Language of Black Speculative Literature|url=https://lareviewofbooks.org/article/afrofuturism-africanfuturism-and-the-language-of-black-speculative-literature/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829112202/https://lareviewofbooks.org/article/afrofuturism-africanfuturism-and-the-language-of-black-speculative-literature/|archive-date=10 August 2020|access-date=25 Februarie 2021|work=LA Review of Books}}&lt;/ref&gt; Kritiek teenoor hierdie definisie, en sê dit ontbreek die eienskappe van die &quot;Swart Amerikaanse diasporiese verbeelding&quot; en die vermoë om 'swartheid buite die Swart Amerikaanse diaspora' of onafhanklik van Witheid te begryp, het sy opgemerk dat &quot;Afrikafuturisme&quot; anders is omdat dit, volgens Nnedi Okorafor, dieper gewortel is in &quot;Afrikakultuur, geskiedenis, mitologie en standpunt, aangesien dit dan in die Swart diaspora vertak, en dit nie die Weste bevoordeel of om dit sentreer nie,&quot; terwyl Afrika-jujuïsme as 'n subkategorie van fantasie verduidelik word. Wabuke verduidelik verder hoe Afrikafuturisme meer spesifiek is en ditsef ontslae raak van die &quot; wit Westerse blik en die ''de facto'' koloniale Westerse ingesteldheid,&quot; vry van wat sy die &quot;wit Westerse blik&quot; noem en sê dit is die belangrikste verskil &quot;tussen Afrofuturisme en Afrikafuturisme.&quot; Sy voeg by dat Afrikafuturisme volgens haar 'n ander uitkyk en perspektief het as &quot;hoofstroom Westerse en Amerikaanse wetenskapfiksie en fantasie&quot; en selfs Afrofuturisme wat &quot;getroud is met die wit Westerse blik.&quot; Wabuke gaan voort om Afrikafuturistiese en Afrika-jujuistiese temas te verduidelik in Okorafor se ''Who Fears Death'' en ''Zahrah the Windseeke'', Akwaeke Emezi se ''Pet'', en Buchi Emecheta se ''The Rape of Shavi''.&lt;ref name=&quot;wabuke&quot; /&gt;

In Februarie 2021 het Aigner Loren Wilson van Tor.com verduidelik hoe moeilik dit is om boeke in die subgenre te vind omdat baie instellings &quot;Afrikafuturisme en Afrofuturisme soos dieselfde ding behandel&quot;, alhoewel die onderskeid tussen hulle duidelik is. Sy het gesê dat Afrikafuturisme &quot;gesentreer is in en oor Afrika en hul mense&quot;, terwyl Afrofuturisme 'n wetenskapfiksie-subkategorie is wat handel oor &quot;Swart mense binne die diaspora&quot;, wat dikwels stories van diegene buite Afrika insluit, insluitend in &quot;gekoloniseerde Westerse samelewings.&quot;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Wilson|first=Aigner Loren|date=2021-02-10|title=Your Guide to Africanfuturist Science Fiction|url=https://www.tor.com/2021/02/10/your-guide-to-africanfuturist-science-fiction/|access-date=2021-10-08|website=Tor.com|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 'n Ander resensent noem Okorafor se ''Lagoon'', wat &quot;die verhaal van die aankoms van vreemdelinge in [[Nigerië]] vertel,&quot; as 'n Afrikafuturistiese werk wat 'n leser vereis wat &quot;aktief betrokke is by die mede-skepping van die alternatiewe toekoms wat die roman bou,&quot; wat beteken dat die leser word deel van die &quot;kreatiewe gesprek.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Ncube|first=Gibson|title=Aliens in Lagos: sci-fi novel Lagoon offers a bold new future|url=http://theconversation.com/aliens-in-lagos-sci-fi-novel-lagoon-offers-a-bold-new-future-154661|access-date=2021-10-08|website=The Conversation|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Letterkunde en strokiesprente==
Afrikafuturismeliteratuur bevat spekulatiewe fiksie wat gebeurtenis vertel wat op Afrika gesentreer is vanuit 'n Afrika-oogpunt eerder as 'n Westerse oogpunt. Werke van Afrikafuturisme-literatuur word steeds verkeerdelik as Afrofuturisme gekategoriseer.

Werke van die Nigeriese Amerikaanse skrywer Nnedi Okorafor is met die genre geassosieer met haar werke soos ''Lagoon, Remote Control'' en ''The Book Of Phoenix''. Sy het 'n Hugo en Nebula-toekenning gewen vir haar novelle ''Binti'', die eerste uit die ''Binti''-trilogie wat 'n inheemse [[Himba]]-meisie van [[Namibië]] in die ruimte toon.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Okorafor|first=Nnedi|title=Writers of colour|date=2012-01-26|url=http://dx.doi.org/10.1017/ccol9780521429597.017|work=The Cambridge Companion to Fantasy Literature|pages=179–189|publisher=Cambridge University Press|doi=10.1017/ccol9780521429597.017|isbn=9780521429597|access-date=2021-10-08}}&lt;/ref&gt;

Tade Thompson het 'n Arthur C. Clarke-toekenning gewen vir sy Afrikafuturistiese roman ''Rosewater'' oor 'n buiteruimtelike koepel in Nigerië.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=African speculative fiction is finally getting its due|url=https://www.washingtonpost.com/entertainment/books/african-speculative-fiction-is-finally-getting-its-due-lets-talk-about-books-to-seek-out/2021/05/13/d26ec060-9944-11eb-a6d0-13d207aadb78_story.html|url-status=live|access-date=2021-09-10|website=Washingtonpost}}&lt;/ref&gt; en die Zambiese skrywer Namwali Serpell se ''The Old Drift'' het dieselfde toekenning gewen.

In 2021 het Tor.com 'n lys van stories en boeke uit die genre uiteengesit, met die klem op Afrikafuturisme naamlik ''Africanfururism: An Anthology'' (geredigeer deur Wole Talabi), Namwali Serpell se ''The Old Drift'', Nnedi Okorafor se ''Lagoon'', Nicky Drayden se ''The Prey of Gods'', Oghenechovwe Donald Ife Ekpeki se ''Iyoku, the Tale of Imadeyunuagbon'', en Tochi Onyebuchi se ''War Girls''.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

In 2021 is 'n bloemlesing van Afrikafuturisme stories gepubliseer. Gary K. Wolfe het ''Africanfuturism: An Anthology'', wat deur Wole Talabi geredigeer is, in Februarie 2021 geresenseer.&lt;ref name=&quot;wolfe&quot;&gt;{{cite web|last=Wolfe|first=Gary K.|date=16 Februarie 2021|title=Gary K. Wolfe Reviews Africanfuturism: An Anthology, Edited by Wole Talabi|url=https://locusmag.com/2021/02/gary-k-wolfe-reviews-africanfuturism-an-anthology-edited-by-wole-talabi/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215195914/https://locusmag.com/2021/02/gary-k-wolfe-reviews-africanfuturism-an-anthology-edited-by-wole-talabi/|archive-date=15 Februarie 2021|access-date=16 Februarie 2021|work=Locus Magazine}}&lt;/ref&gt;  Hy gee krediet vir Nnedi Okorafor vir die skep van &quot;Afrikafuturisme&quot;, en let op dat dit &quot;meer Afrika-gesentreerde Wetenskapfiksie&quot; beskryf, alhoewel hy sê hy is nie seker of haar term &quot;Afrika-jujuisme&quot;, 'n parallelle term vir [[fantasie]], sal byval vind nie. Terwyl hy  albei as nuttig beskou, sê hy dat hy nie hou van hoe hulle te doen het met die wortel, nie die voorvoegsel nie, met &quot;futurisme&quot; wat net 'n bietjie wetenskapfiksie en fantasie beskryf nie. Hy noem die boek steeds 'n &quot;soliede bloemlesing&quot;, en sê dit daag die idee uit om Afrika-wetenskapfiksie as monolities te beskou. Verhale in die boek sluit in &quot;''Egoli''&quot; deur T.L. Huchu, &quot;''Yat Madit''&quot; deur Dilman Dila, &quot;''Behind Our Irises''&quot; deur Tlotlo Tsamaase, &quot;''Fort Kwame''&quot; deur Derek Lubangakene, &quot;''Rainmaker''&quot; deur Mazi Nwonwu, &quot;''Fruit of the Calabash''&quot; deur Rafeeat Aliyu, &quot;''Lekki Lekki''&quot; deur Mame Bougouma Diene, en &quot;''Sunrise''&quot; deur Nnedi Okorafor. &lt;ref name=&quot;wolfe&quot; /&gt;

Daar bestaan  min Afrikanfuturisme-[[strokiesprent]]e, maar Comic Republic Global Network, 'n [[Lagos]]-gebaseerde uitgewers is prominent in die skep van Afrikafuturistiese superhelde soos Guardian Prime.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2016-02-03|title=African Avengers: the comic book creators shaking up superhero genre|url=http://www.theguardian.com/books/2016/feb/03/african-avengers-comic-books-superhero-diversity-nigeria|access-date=2021-10-08|website=the Guardian|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Digital comics change the way the world sees Africa - CNN Video|url=https://www.cnn.com/videos/world/2016/11/23/african-start-up-comic-republic.cnn|access-date=2021-10-08}}&lt;/ref&gt; ''Laguardia'', 'n strokiesprent deur Nnedi Okorafor word geassosieer met Afrikafuturisme.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-08-12|title=Nnedi Okorafor's LaGuardia Wins 2020 Hugo Award for Best Graphic Story or Comic|url=https://brittlepaper.com/2020/08/nnedi-okorafors-laguardia-wins-2020-hugo-award-for-best-graphic-story-or-comic/|access-date=2021-10-08|website=Brittle Paper|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== In rolprente ==
In rolprente word Afrikafuturisme steeds onder die loep geneem. [[Rolprent]]e soos ''Black Panther'', ''[[District 9]]'' is deur kykers gekritiseer, wat sê die uitbeelding van Afrika &quot;verskil min van die koloniale siening&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; In onlangse tye sluit verskeie Afrikafuturistiese rolprente ''Hello, Rain, [[Pumzi]]'' en ''Ratnik'' in. Verskeie Afrikafuturisme-romans is gekies vir lewendige aanpassing, insluitend ''Binti''. In 2020 het Walt Disney Studios en die Pan-Afrikaanse maatskappy Kugali aangekondig dat hulle 'n animasiereeks ''Iwájú'' sou saamvervaardig, geïnspireer deur die stad Lagos.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=CNN|first=Aisha Salaudeen|title=Disney announces 'first-of-its-kind' collaboration with African entertainment company|url=https://www.cnn.com/2020/12/11/africa/disney-africa-kugali-iwaju-partnership-spc-intl/index.html|access-date=2021-10-13|website=CNN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-06-16|title=Annecy: Disney, Africa's Kugali Present New 'Iwaju' Details – The Hollywood Reporter|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/annecy-disney-africa-kugali-reveal-futuristic-lagos-iwaju-1234969017/|access-date=2021-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616210726/https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/annecy-disney-africa-kugali-reveal-futuristic-lagos-iwaju-1234969017/|archive-date=2021-06-16}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Letterkundige genres]]</text>
      <sha1>9iydcugrb76qgcget80vrkkvnsnwb27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Babiana fragrans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>386535</id>
    <revision>
      <id>2921413</id>
      <parentid>2870797</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:56:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sinonieme */ Skakel</comment>
      <origin>2921413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2063" sha1="2h1cvq7ob3uy6dz8hqgacko8i30xnfj" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = NT
| status_system = iucn3.1
| name = 
| image =
| taxon = Babiana fragrans
| authority = (Jacq.) Steud., (1840)
| synonyms =&lt;center&gt;[[#Sinonieme|Sien teks]]&lt;/center&gt;
}}
'''''Babiana fragrans''''' is 'n meerjarige [[blomplant]] en knolagtige [[geofiet]] wwat hoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] [[Iridaceae]]. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]]. Die spesie is vernoem na [[Henri Georges Fourcade]]. Dit kom vanaf die [[Kaapse Skiereiland]] tot by [[Malmesbury]] en [[Ceres]] voor en het 'n [[voorkomsgebied]] van 6800&amp;nbsp;km². Die plant het baie van sy [[habitat]] afgestaan (65%) in die laagliggende gebiede tussen [[Stellenbosch]], [[Paarl]] en [[Kaapstad]] en in die Ceresvallei aan ontwikkeling, landbou aktiwiteite en [[indringerplant]]e. Die bedreigings bestaan steeds.

== Sinonieme ==
Die spesie het elf sinonieme:
{{div col|colwidth=20em}}
* ''Babiana disticha'' &lt;small&gt;Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''Babiana lilacina'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]]&lt;/small&gt;
* ''Babiana plicata'' &lt;small&gt;Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''Babiana punctata'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
* ''Babiana reflexa'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus distichus'' &lt;small&gt;(Ker Gawl.) Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus fragrans'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus plicatus'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus plicatus'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus reflexus'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Watsonia fragrans'' &lt;small&gt;(Jacq.) G.Lodd. ex Reider&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Babiana fragrans (1).jpg
Babiana fragans Vynbos 1.jpg
Babiana fragrans 162206786.jpg
Babiana fragans Rebelo 1.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1534-118 SANBI Redlist]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77077758-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Babiana|fragrans]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>2h1cvq7ob3uy6dz8hqgacko8i30xnfj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921414</id>
      <parentid>2921413</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sinonieme */ Ai!</comment>
      <origin>2921414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2063" sha1="5l5rczf7o9av396ut8y1p2mvwtq34kb" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = NT
| status_system = iucn3.1
| name = 
| image =
| taxon = Babiana fragrans
| authority = (Jacq.) Steud., (1840)
| synonyms =&lt;center&gt;[[#Sinonieme|Sien teks]]&lt;/center&gt;
}}
'''''Babiana fragrans''''' is 'n meerjarige [[blomplant]] en knolagtige [[geofiet]] wwat hoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] [[Iridaceae]]. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]]. Die spesie is vernoem na [[Henri Georges Fourcade]]. Dit kom vanaf die [[Kaapse Skiereiland]] tot by [[Malmesbury]] en [[Ceres]] voor en het 'n [[voorkomsgebied]] van 6800&amp;nbsp;km². Die plant het baie van sy [[habitat]] afgestaan (65%) in die laagliggende gebiede tussen [[Stellenbosch]], [[Paarl]] en [[Kaapstad]] en in die Ceresvallei aan ontwikkeling, landbou aktiwiteite en [[indringerplant]]e. Die bedreigings bestaan steeds.

== Sinonieme ==
Die spesie het elf sinonieme:
{{div col|colwidth=20em}}
* ''Babiana disticha'' &lt;small&gt;Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''Babiana lilacina'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]]&lt;/small&gt;
* ''Babiana plicata'' &lt;small&gt;Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''Babiana punctata'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
* ''Babiana reflexa'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus distichus'' &lt;small&gt;(Ker Gawl.) Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus fragrans'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus plicatus'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus plicatus'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''Gladiolus reflexus'' &lt;small&gt;Licht. ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Watsonia fragrans'' &lt;small&gt;(Jacq.) G.Lodd. ex Reider&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Babiana fragrans (1).jpg
Babiana fragans Vynbos 1.jpg
Babiana fragrans 162206786.jpg
Babiana fragans Rebelo 1.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1534-118 SANBI Redlist]
* [http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77077758-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Babiana|fragrans]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>5l5rczf7o9av396ut8y1p2mvwtq34kb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daubenya marginata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387321</id>
    <revision>
      <id>2921485</id>
      <parentid>2750171</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1541" sha1="hmcrqf6yxbpmkkevem2hdsmawee2a6w" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| name = 
| image =
| taxon = Daubenya marginata
| authority = (Willd. ex Kunth) [[John Charles Manning|J.C.Manning]] &amp; A.M.van der Merwe, (2002)
| synonyms = * ''Massonia marginata'' &lt;small&gt;Willd. ex Kunth&lt;/small&gt;
* ''Massonia rugulosa'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Kunth&lt;/small&gt;
* ''Neobakeria haemanthoides'' &lt;small&gt;(Baker) Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Neobakeria marginata'' &lt;small&gt;(Willd. ex Kunth) Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Neobakeria rugulosa'' &lt;small&gt;(Licht. ex Kunth) Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Polyxena haemanthoides'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''Polyxena marginata'' &lt;small&gt;(Willd. ex Kunth) Baker&lt;/small&gt;
}}

'''''Daubenya marginata''''' is 'n bolagtige [[geofiet]] wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Noord-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]]. Die plant kom wydverspreid voor, in die [[Roggeveldberge]]-eskarp en die westelike [[Karoo]] tussen [[Calvinia]], [[Sutherland]], [[Fraserburg]] en [[Loxton]]. Dit kom ook in die [[Knersvlakte]] voor. Dit is deel van die [[Sukkulente Karoo]]-plantegroei.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Daubenya aff. marginata-1.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3793-10 SANBI Redlist]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:20006870-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Daubenya|marginata]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Blomme]]</text>
      <sha1>hmcrqf6yxbpmkkevem2hdsmawee2a6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Searsia tomentosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>388948</id>
    <revision>
      <id>2921476</id>
      <parentid>2737935</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:35:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1903" sha1="n34s3brh0k1f0nic2gaw8blhqvoejmw" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| name = Korentebos
| image =
| taxon = Searsia tomentosa
| authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) F.A.Barkley (1943)
| synonyms = * ''Rhus bicolor'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult.&lt;/small&gt;
* ''Rhus ecklonis'' &lt;small&gt;Schrad. ex Sond.&lt;/small&gt;
* ''Rhus elliptica'' &lt;small&gt;[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]&lt;/small&gt;
* ''Rhus lobata'' &lt;small&gt;Poir.&lt;/small&gt;
* ''Rhus mollis'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''Rhus plukenetiana'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] &amp; [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]]&lt;/small&gt;
* ''Rhus tomentosa'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Rhus viticifolia'' &lt;small&gt;F.Muell. ex Benth.&lt;/small&gt;
* ''Toxicodendron tomentosum'' &lt;small&gt;(L.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Toxicodendron viticifolium'' &lt;small&gt;(F.Muell. ex Benth.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
'''Korentebos''' (''Searsia tomentosa'') is 'n [[boom]] wat hoort tot die [[genus]] ''[[Searsia]]''. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]], [[Oos-Kaap]], [[Wes-Kaap]] asook [[Lesotho]] en [[Zimbabwe]]. Dit is ook deel van die [[fynbos]]. 

Die boom se FSA-nommer is 394.&lt;ref&gt;https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/&lt;/ref&gt;

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Searsia tomentosa - Real Wild Currant bush - Cape Town.jpg
Searsia tomentosa 0227.jpg
Searsia tomentosa 1DS-II 5751.jpg
Searsia tomentosa 1DS-II 5752.jpg
Searsia tomentosa 1DS-II 5928.jpg
Searsia tomentosa 0231.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

== Verwysings ==
{{verwysings}}

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=5522-147 SANBI Redlist]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:71189-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Searsia|tomentosa]]
[[Kategorie:Bome van Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>n34s3brh0k1f0nic2gaw8blhqvoejmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Euryops asparagoides</title>
    <ns>0</ns>
    <id>390206</id>
    <revision>
      <id>2921478</id>
      <parentid>2543233</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:36:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="904" sha1="lyguqyfplov214epe7rng5dyrhwaevk" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Doringharpuis
| status = 
| status_system = iucn3.1
| status_ref =
| image = 
| image_caption= 
| taxon = Euryops asparagoides
| binomial_authority = DC., 1838
| synonyms =* ''Jacobaeastrum asparagodes'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Mikania asparagoides'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less.&lt;/small&gt;
* ''Othonna schlechteriana'' &lt;small&gt;Dinter&lt;/small&gt;
}}
Die '''doringharpuis''' (''Euryops asparagoides'') is 'n [[struik]] wat tot die ''[[Asteraceae ]]'' [[Familie (biologie)|familie]] hoort. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Namibië]], die [[Noord-Kaap]] en die [[Vrystaat]].

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3048-9 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:207384-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Euryops]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>lyguqyfplov214epe7rng5dyrhwaevk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katmandoe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>390675</id>
    <revision>
      <id>2921283</id>
      <parentid>2596761</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Opruim</comment>
      <origin>2921283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38394" sha1="psmzyza1rt83okdz1vx5vfrtiyya10j" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size:14pt&quot;&gt;'''Katmandoe'''&lt;br /&gt;{{small|काठमांडौ&lt;br /&gt;येँ महानगरपालिका}}&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
[[Lêer:Kathmandu collage.jpg|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Kathmandu District in Nepal 2015.svg|180px|senter]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Coats of arms of None.svg|75px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Flag of Kathmandu, Nepal.svg|90px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Nepal}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Provinsie'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Sentraal
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|27|42|N|85|20|O|type:city}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[9de eeu]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 50,67 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;400 m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2021)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 845&amp;nbsp;767
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 17&amp;nbsp;103/vk km
|-
| &amp;nbsp;- [[Metropool]] (2021)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 2,9 miljoen&lt;br /&gt;(Katmandoevallei)
|-
|&amp;nbsp;'''[[Tydsone]]'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC+05:45]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''[[Burgemeester]]'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Balen Shah
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [http://www.kathmandu.gov.np/ kathmandu.gov.np]
|}

'''Katmandoe''' ([[Nepalees]]: काठमांडौ, [kaʈʰmaɳɖu]; [[Newari]]: येँ महानगरपालिका) is die [[hoofstad]] en digsbevolkte stad van [[Nepal]]. Die stad het 'n bevolking van 845&amp;nbsp;&amp;nbsp;767 inwoners wat in 2021 in 105 649 huishoudings gewoon het en 2,9 miljoen mense in sy stedelike agglomerasie.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.cbs.gov.np/Population/National%20Report%202001/default.htm |title=www.cbs.gov.np |access-date=14 Junie 2008 |archive-date=10 Desember 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071210105926/http://www.cbs.gov.np/Population/National%20Report%202001/default.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; en 'n oppervlakte van 50,67&amp;nbsp;km².

Dit is geleë in die Katmandoe-vallei, 'n groot vallei op die hoë plato's in sentraal-Nepal, op 'n hoogte van 1 400 meter. Dit is die tweede grootste stad in die [[Himalaja]]-heuwelstreek naas [[Srinagar]], en die grootste metropolitaanse streek in die [[Himalaja]]s.

Die stad is een van die oudste voortdurend bewoonde plekke in die wêreld, gestig in die [[2de eeu]] n.C.. Die vallei is histories die &quot;Nepal Mandala&quot; genoem en was die tuiste van die Newar-mense, 'n kosmopolitiese stedelike beskawing in die Himalaja- voetheuwels. Die stad was die koninklike hoofstad van die Koninkryk van Nepal en huisves paleise, herehuise en tuine van die Nepalese aristokrasie. Dit is sedert 1985 die tuiste van die hoofkwartier van die Suid-Asiatiese Vereniging vir Streekssamewerking (SAARC). Vandag is dit die regeringsetel van die Nepalese republiek, gestig in 2008, en is deel van die Bagmati-provinsie.

Katmandoe is en was vir baie jare die middelpunt van Nepal se geskiedenis, kuns, kultuur en ekonomie. Dit het 'n multi-etniese bevolking binne 'n [[Hindoeïsme|Hindoe-]] en [[Boeddhisme|Boeddhistiese]] meerderheid. Godsdienstige en kulturele feestelikhede vorm 'n belangrike deel van die lewens van mense wat in Katmandoe woon. Toerisme is 'n belangrike deel van die ekonomie in die stad. In 2013 was Katmandoe derde onder die top tien opkomende reisbestemmings in die wêreld volgens TripAdvisor, en eerste in Asië. Die stad word beskou as die poort na die Nepalese Himalajas en is die tuiste van verskeie [[wêrelderfenisgebied]]e: die Durbar-plein, Swayambhunath, Boudhanath en Pashupatinath. Katmandoe-vallei groei volgens die [[Wêreldbank]] in 2010 teen 4 persent per jaar, wat dit een van die vinnigsgroeiende metropolitaanse gebiede in Suid-Asië maak, en die eerste streek in Nepal wat die ongekende uitdagings van vinnige verstedeliking en modernisering teen 'n metropolitaanse skaal bemeester.&lt;ref name=&quot;Ktmvalleymetro&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2013/04/01/managing-nepals-urban-transition|title=Managing Nepal's Urban Transition|publisher=World Bank|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191102160957/https://www.worldbank.org/en/news/feature/2013/04/01/managing-nepals-urban-transition|archive-date=2 November 2019|access-date=1 December 2019}}&lt;/ref&gt;

Die historiese gebiede van Katmandoe is ernstig beskadig deur 'n [[Nepalese aardbewing van 2015|aardbewing van 7,8 in April 2015]]. Sommige van die geboue is gerestoureer terwyl sommige nog in die proses van heropbou is.

== Etimologie ==
Die inheemse [[Newari]]-term vir Katmandoe is ''Yen''. Die [[Nepalees|Nepalese]] naam ''Kathmandu'' kom van Kasthamandap, wat in die Durbar-plein gestaan het. Hierdie openbare pawiljoen, ook bekend as ''Maru Satta'' in Newari, is in 1596 deur Biseth in die tydperk van koning Laxmi Narsingh Malla herbou. Die drieverdieping struktuur was geheel en al van hout gemaak en het geen ysterspykers of stutte gebruik nie. Volgens legendes is al die hout wat gebruik is om die pagode te bou, uit 'n enkele boom verkry.&lt;ref name=&quot;introd&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=1&amp;pr_id=1|title=Introduction|publisher=Kathmandu Metropolitan City, Government of Nepal|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724190236/http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=1&amp;pr_id=1|archive-date=24 July 2011|access-date=12 December 2009}}&lt;/ref&gt; Die struktuur het tydens 'n groot aardbewing in April 2015 ineengestort.

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Medbud BuddhaManjushri.jpg|duimnael|180px|Manjushree, saam met Chandrahrasa, die Boeddhistiese godheid het gesê dat hulle die vallei geskep het]]
Argeologiese opgrawings in dele van Katmandoe het bewyse van antieke beskawings gevind. Die oudste van hierdie vondse is 'n standbeeld, gevind in Maligaon, wat uit 185 n.C. dateer.&lt;ref name=&quot;Kantipur&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ekantipur.com/nepal/article/?id=1485|title=सुस्त उत्खनन &quot; पुरातत्व &quot; सम्पदा :: नेपाल|date=9 June 2010|publisher=Ekantipur.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911000320/http://www.ekantipur.com/nepal/article/?id=1485|archive-date=11 September 2010|access-date=15 January 2012}}&lt;/ref&gt; Die opgrawing van Dhando Chaitya het 'n baksteen met 'n inskripsie in [[Brahmi-skrif]] ontbloot. Argeoloë meen dit is tweeduisend jaar oud.&lt;ref name=&quot;Kantipur&quot; /&gt; Klipinskripsies is 'n alomteenwoordige element by erfenisterreine en is sleutelbronne van die geskiedenis van [[Nepal]].
[[Lêer:Kathmandu 1811.jpg|duimnael|Luglyn van Katmandoe, omstreeks 1793]]
[[Lêer:Kathmandu durbar square.jpg|duimnael|Katmandoe Durbar-plein, 1852]]

== Geografie ==
Katmandoe is in die noordwestelike deel van die Katmandoe-vallei noord van die Bagmati-rivier en beslaan 'n gebied van 50,7 vk. kilometer. Die gemiddelde hoogte is 1&amp;nbsp;400 meter bo seespieël.&lt;ref name=&quot;KTM intro&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.kathmandu.gov.np/Page_Introduction_1|title=Kathmandu Metropolitan City Office&amp;nbsp;– Introduction|publisher=Kathmandu Metropolitan City Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20120623003237/http://www.kathmandu.gov.np/Page_Introduction_1|archive-date=23 June 2012|access-date=14 August 2014}}&lt;/ref&gt; Die stad word begrens deur verskeie ander munisipaliteite van die Katmandoe-vallei: suid van die Bagmati deur Lalitpur Metropolitaanse stad (Patan), in die suidweste deur Kirtipur en in die ooste deur Madyapur Thimi. Na die noorde strek die stedelike gebied in verskeie munisipaliteite; Nagarjun, Tarakeshwor, Tokha, Budhanilkantha, Gokarneshwor en Kageshwori Manohara. Die stedelike agglomerasie strek egter baie verder as die naburige munisipaliteite, bv. tot by Bhaktapur, en dek byna die hele Katmandoe-vallei.
{{Panorama|Panoramic view of Kathmandu Valley from Swoyambhu hill.jpg|800px|&lt;center&gt;Panoramiese uitsig oor die Katmandoe-vallei vanaf die Swayambhu-heuwel&lt;/center&gt;}}
Katmandoe word deur agt riviere gedissekteer, die hoofrivier van die vallei, die Bagmati en sy sytakke, waarvan die Bishnumati, Dhobi Khola, Manohara Khola, Hanumante Khola en Tukucha Khola oorheersend is. Die berge vanwaar hierdie riviere ontspring, is op hoogtes van 1 500 tot 3 000 meter, en het passe wat toegang bied na en van Katmandoe en sy vallei.&lt;ref name=facts&gt;{{cite web |url = http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=2&amp;pr_id=2 |title = Kathmandu Facts |access-date = 12 December 2009 |publisher = Kathmandu Metropolitan City Council, Government of Nepal |archive-date = 31 March 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170331101811/http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=2&amp;pr_id=2 |url-status = live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Geography&gt;{{cite web |url = http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=3&amp;pr_id=3 |title = Geography |access-date = 12 December 2009 |publisher = Kathmandu Metropolitan City |archive-date = 4 April 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090404081746/http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=3&amp;pr_id=3 |url-status = live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Shreshta S.H.&quot;&gt;{{Cite book |last = Shreshta |title = Nepal in Maps |work = Kathmandu valley |pages = 102–14 |publisher = Educational Publishing House |location = Kathmandu |year = 2005 |first = S.H }}&lt;/ref&gt; ’n Antieke kanaal het eens van Nagarjuna-heuwel deur Balaju na Katmandoe gevloei; hierdie kanaal is nou tot niet gemaak.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Lêer:2015-03-08 Swayambhunath, Katmandu, Nepal.jpg|Stedelike uitbreiding in Katmandoe, 2015.
Lêer:Kathmandu, Nepal.JPG|Die groen, begroeide hange wat die Kathmandu-metrogebied omring (liggrys, middel) sluit beide woudreservate en nasionale parke in
Lêer:Kathmandu City during monsoon.jpg|Die Araniko Hoofweg verbind Katmandoe met Bhaktapur en verder met die Chinese grens.
Lêer:Evening view of the mountain range from Patan, Lalitpur.jpg|Noordoostelike Katmandoe met Gaurishankar in die agtergrond.
&lt;/gallery&gt;

== Regering en openbare dienste ==
=== Burgerlike administrasie ===
[[Lêer:Primeminister's Office 01.jpg|duimnael|Kantoor van die [[Eerste Minister]] van Nepal in Singha Durbar, Katmandoe.]]
Die ''Kathmandu Municipal Corporation (KMC)'' is die hoofnodale agentskap vir die administrasie van Katmandoe. Die munisipaliteit van Katmandoe is in 1995 opgegradeer tot 'n metropolitaanse stad.

Metropolitaanse Katmandoe word in vyf sektore verdeel: die sentrale sektor, die ooste-sektor, die noorde-sektor, die stadskern en die westelike sektor. Vir burgerlike administrasie word die stad verder in 35 administratiewe wyke verdeel. Die Raad administreer die Metropolitaanse gebied van Katmandu-stad deur sy 177 verkose verteenwoordigers en 20 genomineerde lede. Dit hou tweejaarlikse vergaderings om die jaarlikse begroting te hersien, verwerk en goed te keur en groot beleidsbesluite te neem.&lt;ref name=&quot;council&quot;&gt;{{cite web |url = http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=9&amp;pr_id=9 |title = Metropolis Council |access-date = 14 December 2009 |publisher = Kathmandu Metropolitan City Council, Government of Nepal |archive-date = 4 April 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090404082004/http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=9&amp;pr_id=9 |url-status = live }}&lt;/ref&gt; Die wyk se profieldokumente vir die 35 wyke wat deur die Katmandoe Metropolitaanse Raad voorberei is, is gedetailleerd en verskaf inligting vir elke wyk oor bevolking, die struktuur en toestand van huise, die tipe paaie, opvoedkundige, gesondheids- en finansiële instellings, vermaaklikheidsfasiliteite, parkeerplek, sekuriteitsbepalings, ens. Dit sluit ook lyste van ontwikkelingsprojekte in wat voltooi is, of aan die gang en beplan is, tesame met insiggewende data oor die kulturele erfenis, feeste, historiese terreine en die plaaslike inwoners. Wyk 16 is die grootste, met 'n oppervlakte van 437,4&amp;nbsp;ha; wyk 26 is die kleinste, met 'n oppervlakte van 4&amp;nbsp;ha.&lt;ref name=&quot;ward&quot;&gt;{{cite web |url = http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=915&amp;pr_id=15 |title = Ward Profile |access-date = 14 December 2009 |publisher = Kathmandu Metropolitan City Council, Government of Nepal |archive-date = 4 April 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090404082656/http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=915&amp;pr_id=15 |url-status = live }}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Dutch Embassy in Kathmandu.jpg|duimnael|Die konsulaat van [[Nederland]]. Katmandoe huisves 28 diplomatieke missies]]
=== Katmandoe-administrasie ===
Katmandoe en sy aangrensende stede bestaan uit [[Voorstad|woonbuurte]], 'n term wat taamlik wyd deur plaaslike inwoners gebruik word. Administratief is die stad egter in 32 wyke verdeel, genommer van 1 tot 32. Vroeër was daar 35 wyke wat dit die metropolitaanse stad met die grootste aantal wyke gemaak het. Balendra Shah (Balen) is in 2022 as die nuwe [[burgemeester]] van Katmandoe verkies.

=== Wet en orde ===
Die Metropolitaanse Polisie is die belangrikste wetstoepassingsagentskap in die stad. Dit word gelei deur 'n kommissaris van polisie. Die Metropolitaanse Polisie is 'n afdeling van die Nepalese Polisie, en die administratiewe beheer lê by die Ministerie van Binnelandse Sake.

== Omgewingsake ==
=== Afvalbestuur ===
Afvalbestuur geskied deur kompos in munisipale afvalbestuurseenhede, en by huise met tuiskomposeenhede. Beide stelsels is algemeen en gevestig in Indië en buurlande.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dandc.eu/en/article/waste-management-has-not-kept-kathmandus-fast-growth|title=Living amidst filth|last=Sharma|first=Roshan|date=13 May 2016|publisher=D+C, development and cooperation|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920201839/http://www.dandc.eu/en/article/waste-management-has-not-kept-kathmandus-fast-growth|archive-date=20 September 2016|access-date=7 July 2016}}&lt;/ref&gt;

=== Brandweerdiens ===
Die brandweerdiens, bekend as die ''Barun Yantra Karyalaya'' (Nepalees: वारुण यन्त्र कार्यालय), het sy eerste stasie in Katmandoe geopen in 1937 met 'n enkele voertuig.&lt;ref name=&quot;FAN&quot;&gt;{{cite web |url = http://www.fan.org.np/ |title = History and problem |publisher = Firefighters Volunteer Association of Nepal (FAN) |access-date = 20 December 2009 |archive-date = 14 September 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190914233123/http://www.fan.org.np/ |url-status = live }}&lt;/ref&gt;  ’n Ystertoring is opgerig om die stad te monitor en op die uitkyk te wees vir brande. As 'n voorsorgmaatreël is brandweermanne na die gebiede gestuur wat as ongelukgevoelige gebiede aangewys is.&lt;ref name=&quot;FAN&quot; /&gt; In 1944 is die brandweerdiens na die naburige stede Lalitpur en Bhaktapur uitgebrei. In 1966 is 'n brandweerdiens in Katmandoe se sentrale lughawe gestig.&lt;ref name=&quot;FAN&quot; /&gt; In 1975 het 'n Wes-Duitse regeringskenking sewe brandweerwaens by Katmandoe se brandweerdiens gevoeg.&lt;ref name=&quot;FAN&quot; /&gt;

=== Elektrisiteit en watervoorsiening ===
[[Lêer:Public baths, Kathmandu. 1979.jpg|duimnael|links|Openbare baddens, Katmandoe. 1979]]
Elektrisiteit in Katmandoe word gereguleer en versprei deur die Nepal Elektrisiteitsowerheid (NEA). Watervoorsiening en sanitasiefasiliteite word verskaf deur ''Kathmandu Upatyaka Khanepani Limited'' (KUKL). Daar is 'n ernstige tekort aan water vir huishoudelike doeleindes soos drink, bad, kook en was en besproeiing. Mense het gebottelde mineraalwater, water van tenkvragmotors en van die antieke dhunge dharas (Nepali: ढुङ्गे धारा) gebruik vir al die doeleindes wat met water verband hou. Die watertekort in die stad sou opgelos word deur die voltooiing van die geteisterde Melamchi-watervoorsieningsprojek teen die einde van 2019.&lt;ref&gt;[https://archive.nepalitimes.com/article/nation/Melamchi-water-not-enough-for-everyone,3899 Not enough for everyone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211110135454/https://archive.nepalitimes.com/article/nation/Melamchi-water-not-enough-for-everyone,3899 |date=10 November 2021 }} deur Sonia Awale, Nepali Times, 25–31 Augustus 2017.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nepalitimes.com/from-the-nepali-press/melamchi-delayed-by-government-extortion/ Melamchi delayed by government extortion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210622102718/https://www.nepalitimes.com/from-the-nepali-press/melamchi-delayed-by-government-extortion/ |date=22 June 2021 }} deur Bikash Thapa, Nepali Times, 28 Desember 2018.&lt;/ref&gt;

=== Klimaat ===
Volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]] het gedeeltes van die stad met laer hoogtes (1 300-1 400&amp;nbsp;m), wat 88 persent van die totaal beslaan, 'n vogtige subtropiese klimaat, terwyl gedeeltes van die stad met hoër hoogtes oor die algemeen 'n subtropiese hooglandklimaat het. In die Katmandoe-vallei, wat verteenwoordigend is van sy vallei se klimaat, wissel die gemiddelde somertemperatuur van 28 tot 30 °C. Die gemiddelde wintertemperatuur is 10.1 °C. Vyf groot klimaatstreke word in Nepal aangetref. Hiervan is die hoë heuwels van Kathmandu-vallei, insluitend Chandragiri-heuwel, in die ''warm gematigde sone'' (hoogte wat wissel van 1 200 tot 2 300 meter, waar die klimaat redelik gematig is, is atipies vir die streek). Hierdie sone word gevolg deur die ''Koel Gematigde Sone'' met hoogte wat wissel tussen 2 100 en 3 300 meter.

=== Lugkwaliteit ===
Lugbesoedeling is 'n groot probleem in die Katmandoe-vallei&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/cities/2014/mar/21/air-pollution-kathmandu-nepal-liveable-smog-paris|title=Has air pollution made Kathmandu unliveable?|last=Lodge|first=Andrew|date=21 March 2014|work=The Guardian|access-date=4 April 2017|language=en-GB|issn=0261-3077|archive-date=12 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171212014126/https://www.theguardian.com/cities/2014/mar/21/air-pollution-kathmandu-nepal-liveable-smog-paris|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.iied.org/clearing-air-kathmandu|title=Clearing the air in Kathmandu|date=7 June 2016|work=International Institute for Environment and Development|access-date=4 April 2017|archive-date=6 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170406020422/https://www.iied.org/clearing-air-kathmandu|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/topography-blame-worsening-air-pollution/|title=You are being redirected...|website=thehimalayantimes.com|access-date=4 April 2017|date=24 March 2017|archive-date=5 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170405165955/https://thehimalayantimes.com/kathmandu/topography-blame-worsening-air-pollution/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; en verdien daarom die bynaam &quot;The Dust Bowl&quot;.&lt;ref name=&quot;kathmandupost.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/visual-stories/2017/06/04/the-dust-bowl|title=The dust bowl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thehimalayantimes.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/opinion/kathmandu-valley-dust-bowl-pollution/|title=Kathmandu Valley: Dust bowl of pollution|date=17 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nepalitimes.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nepalitimes.com/here-now/a-green-city-is-a-smart-city/|title=A green city is a smart city|last=Shrestha|first=Nilima Thapa}}&lt;/ref&gt; Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie se 2016 ''Ambient Air Pollution Database''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/phe/health_topics/outdoorair/databases/cities/en/|title=WHO Global Urban Ambient Air Pollution Database (update 2016)|website=World Health Organization|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301221905/http://who.int/phe/health_topics/outdoorair/databases/cities/en/|archive-date=1 March 2017|access-date=4 April 2017}}&lt;/ref&gt; is die jaarlikse gemiddelde PM2.5 (deeltjies) konsentrasie in 2013 49&amp;nbsp;μg/m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;, wat 4,9 keer hoër is as wat deur die [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] aanbeveel word.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs313/en/|title=Ambient (outdoor) air quality and health|website=World Health Organization|archive-url=https://web.archive.org/web/20160104165807/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs313/en/|archive-date=4 January 2016|access-date=5 October 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs313/en/|title=Ambient (outdoor) air quality and health|website=World Health Organization|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20160104165807/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs313/en/|archive-date=4 January 2016|access-date=4 April 2017}}&lt;/ref&gt; Sedert vroeg-2017 het die regering van Nepal en die ambassade van die [[Verenigde State]] in Katmandoe intydse luggehaltedata gemonitor en met die publiek gedeel. In Nepal en Katmandoe het die jaarlikse voortydige sterftes weens lugbesoedeling onderskeidelik 37 399 en 9 943 beloop. Dit dui daarop dat ongeveer 'n kwart van die totale sterftes weens lugbesoedeling in Nepal in Katmandoe is.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.pollution.gov.np/networkOverview|title=Pollution|website=pollution.gov.np|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170406020534/http://www.pollution.gov.np/networkOverview|archive-date=6 April 2017|access-date=4 April 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://airnow.gov/index.cfm?action=airnow.global_summary|title=AirNow|website=airnow.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20170405170532/https://airnow.gov/index.cfm?action=airnow.global_summary|archive-date=5 April 2017|access-date=4 April 2017}}&lt;/ref&gt;

== Demografie ==
Katmandoe se stedelike kosmopolitiese karakter het dit die mees bevolkte stad in Nepal gemaak. Volgens die Nasionale Bevolkingsensus van 2011 was die totale bevolking van Katmandoe-stad 975 543 in 254 292 huishoudings met 'n jaarlikse groeikoers van 6,12% met betrekking tot die bevolkingsyfer van 2001.&lt;ref name=&quot;Census2011&quot;&gt;{{Cite web|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/Home/Details?tpid=5&amp;dcid=bafe28cf-9f53-41de-9348-a1c49943f574&amp;tfsid=1|title=National Population and Housing Census 2011 (Village Development Committee/Municipality)|website=Central Bureau of Statisitics|publisher=Government of Nepal, National Planning Commission, Central Bureau of Statistics|access-date=12 November 2021}}&lt;/ref&gt; 70% van die totale bevolking wat in Katmandoe woon, is tussen 15 en 59 jaar oud.

=== Etniese groepe ===
Die grootste etniese groep is die inheemse Newars, wie se verskillende kastegroepe saam 'n bevolking van 25% het. Byna gelyk in bevolking is die Bahuns met 24%, terwyl die Chhetri-bevolking 18% verteenwoordig. Ander groepe in Katmandoe sluit die Janajatis in. Meer onlangs het ander heuwel-etniese groepe en kastegroepe van Terai 'n aansienlike deel van die stad se bevolking verteenwoordig, en daar is selfs ongeveer 12&amp;nbsp;000 Marwadi's, hoofsaaklik handelaars.

Volgens 2011-data is die belangrikste godsdienste in die stad Katmandoe Hindoeïsme 81,3%, Boeddhisme 9%, Islam 4,4% en ander 5,2%.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/np.html|title=South Asia :: Nepal – the World Factbook – Central Intelligence Agency|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211111/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/np.html|archive-date=24 December 2018|access-date=19 December 2009}}&lt;/ref&gt;

Die taalprofiel van Katmandoe het drastiese veranderinge ondergaan tydens die Shah-dinastie se bewind vanweë sy sterk vooroordeel teenoor die Hindoe-kultuur. [[Sanskrit]]-taal is dus verkies en mense is aangemoedig om dit te leer, deur selfs Sanskrit-leersentrums in Terai by te woon. Sanskrit-skole is spesiaal in Katmandu en in die Terai-streek opgerig om tradisionele Hindoe-kultuur en -praktyke in Nepal in te skerp. Volgens die 2011-sensus het 61,26 % van die stad [[Nepalees]] gepraat, 19,00% [[Newari]], 5,55% Tamang, 2,82% [[Maithili]], 1,81% [[Hindi]], 1,60% [[Bhojpuri]], 1,23% Gurung, 1,16% Magar en 1,04% [[Sjerpa]] as hul eerste taal. Engels word ook deur baie verstaan.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nepalmap.org/data/table/?table=LANGUAGE&amp;geo_ids=local-27006,country-NP&amp;primary_geo_id=local-27006|title=Grid View: Table LANGUAGE – NepalMap|website=nepalmap.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309210317/https://nepalmap.org/data/table/?table=LANGUAGE&amp;geo_ids=local-27006,country-NP&amp;primary_geo_id=local-27006|archive-date=9 March 2021|access-date=27 February 2021}}&lt;/ref&gt;

== Godsdienste ==
=== Hindoeïsme ===
[[Lêer:Dipawali 2013 of Kathmandu.jpg|duimnael|Katmandoe-vallei gesien vanaf Halchowk tydens Deepawali, 2013]]
Hindoeïsme is een van die inheemse gelowe van die stad. Vermoedelik, saam met die koninkryk van Licchhavi (omstreeks 400 tot 750), is Hindoeïsme en die endogam sosiale stratifikasie van die kaste in Katmandu-vallei gevestig. Die Pashupatinath-tempel, Changu Narayan-tempel en die Kasthamandap is van besondere belang vir Hindoes. Ander noemenswaardige Hindoe-tempels in Katmandoe en die omliggende vallei sluit in Bajrayogini-tempel, Dakshinkali-tempel, Guhyeshwari-tempel en die Shobha Bhagawati-heiligdom.

Die Bagmati-rivier wat deur Katmandoe vloei, word deur Hindoes en Boeddhiste as 'n heilige rivier beskou, en baie Hindoe-tempels is aan die oewer van hierdie rivier. Die belangrikheid van die Bagmati lê ook daarin dat Hindoes op sy oewers veras word, en Kirants is in die heuwels langs hulle begrawe. Volgens die Nepalese Hindoe-tradisie moet die dooie liggaam drie keer in die Bagmati gedoop word voor verassing. Die hoofroubeklaer (gewoonlik die eerste seun) wat die brandstapel aansteek, moet onmiddellik na verassing 'n heilige rivierwaterbad neem. Baie familielede wat by die begrafnisstoet aansluit, bad ook in die Bagmati of sprinkel die heilige water op hul liggame aan die einde van verassing aangesien geglo word dat die Bagmati mense geestelik reinig.

=== Boeddhisme ===
Boeddhisme is in Katmandoe ingebring met die aankoms van Boeddhistiese monnike gedurende die tyd van Boeddha (c. 563 – 483 v.C.). Hulle het 'n bosklooster in Sankhu gestig. Hierdie klooster is deur Shakyas opgeknap nadat hulle gevlug het vir volksmoord van Virudhaka (r. 491–461 v.C.).

Tydens die Hindoe Lichchavi-era (omstreeks 400 tot 750) is verskeie kloosters en ordes geskep wat agtereenvolgens gelei het tot die vorming van Newar Boeddhisme, wat steeds in die primêre liturgiese taal van Hindoeïsme, Sanskrit, beoefen word.

=== Kirat Mundhum ===
Kirant Mundhum is een van die inheemse animistiese praktyke van Nepal. Dit word deur die Kirat-mense beoefen. Sommige animistiese aspekte van Kirant-oortuigings, soos [[voorvaderaanbidding]] (aanbidding van Ajima) word ook gevind in Newars van Kirant-oorsprong. Antieke godsdienstige terreine wat glo deur antieke Kirats aanbid word, soos Pashupatinath, Wanga Akash Bhairabh (Yalambar) en Ajima, word nou aanbid deur mense van alle Dharmiese godsdienste in Katmandoe. Kirats wat van ander dele van Nepal na Katmandoe gemigreer het, beoefen Mundhum in die stad..&lt;ref name=&quot;Broadening&quot;&gt;{{Cite web | work = Kathmandu post | publisher = Ekantipur | date = 2 February 2017 | url = http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-02-02/broadening-the-nepali-mind.html | title = Broadening the Nepali mind | access-date = 21 July 2017 | archive-date = 3 August 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170803012308/http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-02-02/broadening-the-nepali-mind.html | url-status = live }}&lt;/ref&gt;

=== Ander gelowe ===
Sikhisme word hoofsaaklik in Gurudwara by Kupundole beoefen. 'n Vroeëre tempel van Sikhisme is ook teenwoordig in Katmandu, wat nou ontbind is.

Djainisme word deur 'n klein gemeenskap beoefen. 'n Jain-tempel is in Gyaneshwar geleë, waar Jains hul geloof beoefen.

Volgens die rekords van die Geestelike Vergadering van die Bahá'ís van Nepal is daar ongeveer 300 volgelinge van die Bahá'í-geloof in Katmandoe-vallei. Hulle het 'n nasionale kantoor in Shantinagar, Baneshwor. Die Bahá'is het ook klasse vir kinders by die Nasionale Sentrum en ander plekke in Katmandoe.

Daar word beweer dat daar in Katmandoe alleen 170 Christelike kerke is. Christelike sendinghospitale, welsynsorganisasies en skole is ook in werking. Nepalese burgers wat as soldate in Indiese en Britse leërs gedien het, wat hulle tot die Christendom bekeer het terwyl hulle in diens was, gaan by terugkeer na Nepal voort om hul godsdiens te beoefen. Hulle het bygedra tot die verspreiding van Christenskap en die bou van kerke in Nepal en veral in Katmandoe.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://across.co.nz/NepalChurches.html |title = Churches in Nepal |publisher = Across |access-date = 20 December 2009 |archive-date = 23 May 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100523112534/http://across.co.nz/NepalChurches.html |url-status = live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Christ&quot;&gt;{{cite web |url = https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2004/35518.htm |title = Diplomacy in Action |access-date = 20 December 2009 |publisher = US Department of State |archive-date = 2 August 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200802193417/https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2004/35518.htm |url-status = live }}&lt;/ref&gt;

== Onderwys ==
Die oudste moderne skool in Nepal, die Durbar High School, en die oudste kollege, die Tri-Chandra College, is albei in Katmandoe. Die grootste (volgens die aantal studente en kolleges), die oudste en mees vooraanstaande universiteit in Nepal, die Tribhuvan Universiteit, is geleë in Kirtipur. Die tweede grootste universiteit, Kathmandu Universiteit (KU), is in Dhulikhel, Kavre aan die buitewyke van Katmandu. Dit is die tweede oudste universiteit in Nepal, gestig in November 1991.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Science, research and technology in Nepal|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001461/146117e.pdf|access-date=13 November 2009|work=Bajracharya, Dayanand; Bhuju, Dinesh Raj; Pokhrel, Jiba Raj. UNESCO Kathmandu Office.|archive-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180817170553/http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001461/146117e.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Dit is nie verbasend dat die beste skole en kolleges van Nepal in Kathmandoe en sy aangrensende stede geleë is nie. Elke jaar kom duisende studente van regoor Nepal by Kathmandu aan om toelating in die verskillende skole en kolleges te kry. Een van die grootste bekommernisse van opvoedkundiges en bekommerde burgers is die massiewe uitvloei van studente van Nepal na oorsese studie-instansies. Elke jaar doen duisende studente aansoek om Geen Beswaar-sertifikate om in die buiteland te studeer. Konsultasiefirmas wat spesialiseer in die voorbereiding van studente om na die buiteland te gaan, kan op alle prominente plekke gevind word. Die rede vir so 'n uitvloei wissel van die waargenome lae gehalte van onderwys, politieke onstabiliteit, minder geleenthede in die arbeidsmark, geleenthede om 'n inkomste te verdien terwyl in die buiteland gestudeer word en beter werksvooruitsigte met 'n internasionale graad.

== Gesondheidsorg ==
Gesondheidsorg in Katmandoe is die mees ontwikkelde in Nepal, en die stad en omliggende vallei is die tuiste van van die beste hospitale en klinieke in die land. Bir-hospitaal is die oudste, gestig in Julie 1889 deur Bir Shamsher Jang Bahadur Rana. Bekende hospitale sluit in Bir-hospitaal, Nepal Medical College and Teaching Hospital (Jorpati), Tribhuvan University Institute of Medicine (Opleidingshospitaal), Patan Hospital, Kathmandu Model Hospital, Scheer Memorial Hospital, Om Hospital, Norvic Hospital, Grande International Hospital, Nobel Hospital en baie meer.

Die stad word ondersteun deur spesialishospitale/klinieke soos Shahid Shukraraj Tropical Hospital, Shahid Gangalal Foundation, Kathmandu Veterinary Hospital, Nepal Eye Hospital, Kanti Children's Hospital, Nepal International Clinic (Reis en Berg Mediese Sentrum), Neuro Centre, Spinal Rehabilitation Centre en Bhaktapur Kankerhospitaal. Die meeste van die algemene hospitale is in die middestad, hoewel verskeie klinieke elders in die Kathmandoe-distrik geleë is.

== Vervoer ==
=== Padvervoer ===
Die totale padlengte in Nepal word as 17 182&amp;nbsp;km (10 676 myl) aangegee in 2003/2004. Hierdie taamlik groot netwerk het die ekonomiese ontwikkeling van die land gehelp, veral op die gebied van landbou, tuinbou, groenteboerdery, nywerheid en ook toerisme.&lt;ref name=&quot;Shrestha p.91-96&quot;&gt;Shrestha pp. 91–96&lt;/ref&gt; As gevolg van die bergagtige terrein vind vervoer in Katmandoe hoofsaaklik per pad en lug plaas. Katmandoe is verbind deur die Tribhuvan-hoofweg na die suide wat Indië verbind, Prithvi-hoofweg in die weste en Araniko-snelweg in die noorde wat met China verbind. Die BP-hoofweg verbind Katmandoe met die oostelike deel van Nepal deur Sindhuli.&lt;ref&gt;[https://kathmandupost.com/national/2015/01/21/bp-highway-construction-complete-after-20-years BP Highway handed over] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200301173350/https://kathmandupost.com/national/2015/01/21/bp-highway-construction-complete-after-20-years |date=1 Maart 2020 }}&lt;/ref&gt; Die sneltrajek is onder konstruksie wat die kortste roete sal wees om Terai met die vallei te verbind.&lt;ref&gt;[https://www.nepalarmy.mil.np/fasttrack/home FAST TRACK ROAD PROJECT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200330012023/https://www.nepalarmy.mil.np/fasttrack/home |date=30 Maart 2020 }}&lt;/ref&gt;

Sajha Yatayat bied gereelde busdienste regoor Katmandoe en die omliggende vallei aan. Mikrobusmaatskappye bedryf verskeie ongeskeduleerde roetes. Trolliebusse het vroeër op die roete tussen Tripureshwor en Suryabinayak op 'n 13-kilometer-roete gery.

=== Lugvervoer ===
Die belangrikste internasionale lughawe wat die Katmandoe-vallei bedien, is die [[Tribhuvan Internasionale Lughawe]], ongeveer 6 kilometer (3.7 myl) van die middestad af en word deur die Burgerlugvaartowerheid van Nepal bedryf.&lt;ref name=&quot;CAAN&quot;&gt;[http://www.caanepal.org.np/tia.htm], {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928132637/http://www.caanepal.org.np/tia.htm|date=28 September 2007}}&lt;/ref&gt; Dit het twee terminale, een binnelands en een internasionaal. Tans verbind dit 30 stede regoor die wêreld in Europa, Asië en die Midde-Ooste, soos [[Istanbul Atatürk Internasionale Lughawe|Istanboel]], [[Indira Gandhi Internasionale Lughawe|Delhi]], [[Chhatrapati Shivaji Maharaj Internasionale Lughawe|Moembaai]], Bangalore, Kolkata, [[Singapoer Changi Lughawe|Singapoer]], Bangkok, [[Kuala Lumpur Internasionale Lughawe|Kuala Lumpur]], Dhaka, Paro, Lhasa, Chengdu, [[Guangzhou Baiyun Internasionale Lughawe|Guangzhou]] en [[Hongkong Internasionale Lughawe|Hongkong]].&lt;ref name=&quot;CAAN&quot; /&gt; Sedert 2013 verbind [[Turkish Airlines]] Istanboel met Katmandoe.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.turkishairlines.com/en-int/corporate/news/news/turkish-airlines-launches-a-new-route-to-kathmandu |archive-url = https://web.archive.org/web/20140819083413/http://www.turkishairlines.com/en-int/corporate/news/news/turkish-airlines-launches-a-new-route-to-kathmandu |url-status = dead |archive-date = 19 Augustus 2014 |title = Turkish Airlines – News – turkishairlines.com }}&lt;/ref&gt; [[Oman Air]] verbind ook [[Muscat Internasionale Lughawe|Muscat]] met Katmandoe sedert 2010.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/64774/correction-oman-air-to-launch-kathmandu/|title=Oman Air to Launch Kathmandu|date=11 Februarie 2010|publisher=Routesonline.com|access-date=21 Julie 2017|archive-date=14 Desember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181214153035/https://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/64774/correction-oman-air-to-launch-kathmandu/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Nepal Airlines]] het vanaf 2 Maart 2020 na [[Narita Internasionale Lughawe|Tokio-Narita]] begin vlieg.&lt;ref&gt;[https://thehimalayantimes.com/business/nacs-last-flight-to-osaka-on-feb-27/ NAC’s last flight to Osaka on Feb 27] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200301173349/https://thehimalayantimes.com/business/nacs-last-flight-to-osaka-on-feb-27/ |date=1 Maart 2020 }}&lt;/ref&gt; In die streek werk verskeie Nepalese lugrederye vanuit die stad, insluitend Buddha Air, Nepal Airlines, Shree Airlines en Yeti Airlines na ander groot dorpe regoor Nepal.

== Fotogallery ==
&lt;br /&gt;&lt;gallery class=center caption=&quot;Katmandoe&quot;&gt;
Kathmandu-Indra Chowk-26-2013-gje.jpg
Kathmandu-Asan-02-2007-gje.jpg
Kathmandu-Laden-04-Altstadt-Sariladen-2007-gje.jpg
Kathmandu-Asan-18-Fisch-2013-gje.jpg
Kathmandu-Bishnumati-06-Opfer-2015-gje.jpg
Kathmandu-Kathesimbu-12-2013-gje.jpg
Kathmandu-Basantapur Chowk-02-2007-gje.jpg
Kathmandu-Durbar Square-06-Mahavishnu-Kuh-Vishnu-Pratapamalla-Jagannath-2007-gje.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Kathmandu}}
* {{en}} {{Wikivoyage|Kathmandu|Katmandoe}}
* [http://www.kathmandu.gov.np/ Amptelike webwerf]

{{Hoofstede in Asië}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Nedersettings in Nepal]]</text>
      <sha1>psmzyza1rt83okdz1vx5vfrtiyya10j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Othonna undulosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>391616</id>
    <revision>
      <id>2921422</id>
      <parentid>2869447</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:03:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1323" sha1="4syw6u0eiwo0xq3c4obgmx9mtfyaric" xml:space="preserve">{{Spesieboks
|name = Bobbejaanklimop
|image = 
|image2 = 
|status = LC 
|status_system = IUCN3.1
|taxon = Othonna undulosa
|authority = (DC.) [[John Charles Manning|J.C.Manning]] &amp; [[Peter Goldblatt|Goldblatt]], (2010)
|synonyms =* ''Doria chromochaeta'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Doria diversifolia'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Doria undulosa'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Othonna chromochaeta'' &lt;small&gt;(DC.) Sch.Bip.&lt;/small&gt;
* ''Othonna diversifolia'' &lt;small&gt;(DC.) Sch.Bip.&lt;/small&gt;
* ''Othonna perfoliata var. undulosa'' &lt;small&gt;(DC.) Sch.Bip.&lt;/small&gt;
}}
Die '''bobbejaanklimop''' (''Othonna undulosa'') is 'n [[struik]] wat [[inheems]] is aan [[Namibië]], die [[Noord-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]]. Dit kom voor van die suide van Namibië tot by [[Uniondale]] en is deel van die [[Sukkulente Karoo]], die [[Nama-Karoo]] en die [[fynbos]]. Die plant word tot 70 cm hoog en blom van Mei tot Augustus.

== Bronnelys ==
* [[John Charles Manning|John Manning.]] 2018. Field Guide to Fynbos, Struik Nature, 2018 {{ISBN|978 1 77584 590 4}}
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77109046-1 Plants of the World Online]
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3198-174 REDLIST Sanbi]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Struike]]
[[Kategorie:Othonna]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>4syw6u0eiwo0xq3c4obgmx9mtfyaric</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Othonna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>391635</id>
    <revision>
      <id>2921421</id>
      <parentid>2889128</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9855" sha1="5vdtavcq6nr8q9orc0f6xlq0ftf5hay" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
| image = Othonna capensis0.jpg
| image_caption = ''Othonna capensis''
| display_parents = 2
| taxon = Othonna
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (1753)
| type_species = ''[[Othonna coronopifolia]]''&lt;ref name=y&gt;[http://www.tropicos.org/Name/40034814 Tropicos, ''Othonna'' L.]&lt;/ref&gt;
| type_species_authority = L.
| synonyms = * ''Doria''  &lt;small&gt;[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]&lt;/small&gt;
* ''Ceradia'' &lt;small&gt;Lindl.&lt;/small&gt;
* ''Calthoides'' &lt;small&gt;B.Juss. ex DC.&lt;/small&gt;
* ''Aristotela'' &lt;small&gt;Adanson&lt;/small&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=g&gt;[http://dixon.iplantcollaborative.org/CompositaeWeb/default.aspx?Page=NameDetails&amp;TabNum=0&amp;NameId=a7577c40-718f-48bf-8e5a-adf9d3085cd3 Flann, C (ed) 2009+ Global Compositae Checklist ]{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
}}

'''''Othonna''''' is 'n [[genus]] van 87 spesies&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Magoswana|first1=Simon Luvo|last2=Boatwright|first2=James Stephen|last3=Magee|first3=Anthony R.|last4=Manning|first4=John C.|date=2020|title=Othonna cerarioides (Asteraceae: Othonnineae), a new species from Namaqualand, South Africa|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/njb.02588|journal=Nordic Journal of Botany|language=en|volume=38|issue=3|doi=10.1111/njb.02588|issn=1756-1051}}&lt;/ref&gt; van [[Vetplant|vetplante]] of sub-vetplante meerjarige kruie of struike, met sy middelpunt van diversiteit in die Groter-Kaapse Blommestreek van [[Suid-Afrika]] maar sommige spesies se verspreiding sluit suider [[Namibië]], [[Angola]], en [[Zimbabwe]] in.&lt;ref&gt;{{Cite book|last1=Manning|first1=John|title=Plants of the Greater Cape Floristic Region, Volume 1|last2=Goldblatt|first2=Peter|publisher=South African National Biodiversity Institute (SANBI Publishing)|year=2013|isbn=9781919976747}}&lt;/ref&gt; Die genus was gestig deur [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] in 1753 met 14 spesies, alhowel, van daardie oorspronkliike spesies, is daar vandag net vier van hulle nog in die ''Othonna'' genus, en die ander is geskuif na ander genera&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Magoswana|first1=Simon L.|last2=Boatwright|first2=James S.|last3=Magee|first3=Anthony R.|last4=Manning|first4=John C.|date=2019|title=A Taxonomic Revision of the Othonna Bulbosa Group (Asteraceae: Senecioneae: Othonninae)1|url=https://bioone.org/journals/annals-of-the-missouri-botanical-garden/volume-104/issue-4/2019340/A-Taxonomic-Revision-of-the-Othonna-Bulbosa-Group-Asteraceae/10.3417/2019340.full|journal=Annals of the Missouri Botanical Garden|volume=104|issue=4|pages=515–562|doi=10.3417/2019340|s2cid=209573284|issn=0026-6493}}&lt;/ref&gt; insluitend ''[[Cineraria]]'', ''[[Euryops]]'', ''[[Hertia (plant)|Hertia]]'', ''[[Ligularia]]'', ''[[Senecio]]'', en ''[[Tephroseris]]''.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Die genus Othonnna is bekend as monofileties.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Pelser|first1=Pieter B.|last2=Nordenstam|first2=Bertil|last3=Kadereit|first3=Joachim W.|last4=Watson|first4=Linda E.|date=2007|title=An ITS phylogeny of tribe Senecioneae (Asteraceae) and a new delimitation of Senecio L.|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.2307/25065905|journal=Taxon|language=en|volume=56|issue=4|pages=1077–1104|doi=10.2307/25065905|jstor=25065905|issn=1996-8175}}&lt;/ref&gt; In 2012, is 'n nuwe genus ''[[Crassothonna]]'' ''B. Nord.'' gestig met 13 spesies vanaf ''Othonna''.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Nordenstam|first=Bertil|date=2012|title=Crassothonna B. Nord., a new African genus of succulent Compositae-Senecioneae|url=|journal=Compositae Newsletter|volume=50}}&lt;/ref&gt;'n Volledige moderne taksonomiese behandeling van die genus word deur die [[Compton Herbarium]] en die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Biodiversiteitsinstituut]]. Die eerste deel, 'n hersiening van die ''Othonnna bulbosa''-groep (daardie spesies wat [[Geofiet|geofities]] met 'n lugstam is), is in 2019 gepubliseer.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Die naam ''Othonna'' is afgelei van die [[Antieke Grieks]] ''ὄθοννα'' en die [[Latyn]] ''othone'', wat 'n linnedoek of servet is, in sinspeling op die donserige bedekking van sommige van die vroeër bekende spesies.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Othonna word origin|url=https://etymologeek.com/lat/othonna|access-date=2021-04-28|website=Etymologeek|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Othonna grandidentata {{!}} CasaBio|url=https://casabio.org/taxa/othonna-grandidentata|access-date=2021-04-28|website=casabio.org}}&lt;/ref&gt;

Verskeie spesies in ''Othonna'' en ''Crassothonna'' word algemeen ''bobbejaankool'' genoem.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Threatened Species Programme {{!}} SANBI Red List of South African Plants|url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3198-101|access-date=2021-04-30|website=redlist.sanbi.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Baboon Cabbages (Genus Othonna)|url=https://www.inaturalist.org/taxa/185156-Othonna|access-date=2021-04-30|website=iNaturalist|language=en}}&lt;/ref&gt; 

== Spesies ==
Daar is tans 86 spesies:&lt;ref&gt;https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:10329-1&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Othonna arborescens]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna arbuscula]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) Sch.Bip.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna armiana]]'' &lt;small&gt;[[Ernst van Jaarsveld|van Jaarsv.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna auriculifolia]]'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Less.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna brandbergensis]]'' &lt;small&gt;B.Nord.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna bulbosa]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna burttii]]'' &lt;small&gt;B.Nord.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna cacalioides]]'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna cakilefolia]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna cerarioides]]'' &lt;small&gt;Magoswana &amp; [[John Charles Manning|J.C.Manning]]&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna ciliata]]'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna coronopifolia]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna cremnophila]]'' &lt;small&gt;B.Nord. &amp; van Jaarsv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna cuneata]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna cyclophylla]]'' &lt;small&gt;Merxm.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna daucifolia]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; [[Peter Goldblatt|Goldblatt]]&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna dentata]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna digitata]]'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna eriocarpa]]'' &lt;small&gt;(DC.) Sch.Bip.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna euphorbioides]]'' &lt;small&gt;Hutch.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna frutescens]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna furcata]]'' &lt;small&gt;(Lindl.) Druce&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna globosa]]'' &lt;small&gt;Koek.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna graveolens]]'' &lt;small&gt;O.Hoffm.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna gregorii]]'' &lt;small&gt;(F.Muell.) C.Jeffrey&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna gymnodiscus]]'' &lt;small&gt;(DC.) Sch.Bip.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna hallii]]'' &lt;small&gt;B.Nord.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna hederifolia]]'' &lt;small&gt;B.Nord.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna herrei]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna heterophylla]]'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna huillensis]]'' &lt;small&gt;Welw. ex Hiern&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna humilis]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna intermedia]]'' &lt;small&gt;[[Robert Harold Compton|Compton]]&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna koos-bekkeri]]'' &lt;small&gt;van Jaarsv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna lasiocarpa]]'' &lt;small&gt;(DC.) Sch.Bip.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna lepidocaulis]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna leptodactyla]]'' &lt;small&gt;Harv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna lilacina]]'' &lt;small&gt;Magoswana &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna linearifolia]]'' &lt;small&gt;(DC.) Sch.Bip.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna lobata]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna lyrata]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna macrophylla]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna macrosperma]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna membranifolia]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna mucronata]]'' &lt;small&gt;Harv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna multicaulis]]'' &lt;small&gt;Harv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna natalensis]]'' &lt;small&gt;Sch.Bip.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna nigromontana]]'' &lt;small&gt;Magoswana &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna obtusiloba]]'' &lt;small&gt;Harv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna oleracea]]'' &lt;small&gt;Compton&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna osteospermoides]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna othonnites]]'' &lt;small&gt;Druce&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna pachypoda]]'' &lt;small&gt;Hutch.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna parviflora]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna pavelkae]]'' &lt;small&gt;Lavranos&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna pavonia]]'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna perfoliata]]'' &lt;small&gt;(L.f.) Jacq.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna petiolaris]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna pinnata]]'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna pluridentata]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna primulina]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna pteronioides]]'' &lt;small&gt;Harv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna pumilio]]'' &lt;small&gt;Koek.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna purpurascens]]'' &lt;small&gt;Harv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna quercifolia]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna quinquedentata]]'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna quinqueradiata]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna ramulosa]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna retrofracta]]'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna retrorsa]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna revoluta]]'' &lt;small&gt;Magoswana &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna rosea]]'' &lt;small&gt;Harv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna rotundiloba]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna rufibarbis]]'' &lt;small&gt;Harv.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna sinuata]]'' &lt;small&gt;Magoswana &amp; J.C.Manning&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna spinescens]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna stenophylla]]'' &lt;small&gt;Levyns&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna taraxacoides]]'' &lt;small&gt;(DC.) Sch.Bip.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna tephrosioides]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna trinervia]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna triplinervia]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna umbelliformis]]'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna undulosa]]'' &lt;small&gt;(DC.) J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna viminea]]'' &lt;small&gt;E.Mey. ex DC.&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna wrinkleana]]'' &lt;small&gt;Lavranos&lt;/small&gt;
* ''[[Othonna zeyheri]]'' &lt;small&gt;Sond. ex Harv.&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{Commons-inline}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Othonna| ]]</text>
      <sha1>5vdtavcq6nr8q9orc0f6xlq0ftf5hay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Othonna daucifolia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>391668</id>
    <revision>
      <id>2921433</id>
      <parentid>2560468</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="908" sha1="1052o3fu2zbql31hz8mwv7hz94p9d6s" xml:space="preserve">{{skuinse titel}}
{{Spesieboks
|name = 
|image = 
|image2 = 
|status = LC
|status_system = IUCN3.1
|taxon = Othonna daucifolia
|authority = [[John Charles Manning|J.C.Manning]] &amp; [[Peter Goldblatt|Goldblatt]], (2010)
|synonyms =* ''Doria abrotanifolia'' &lt;small&gt;Harv.&lt;/small&gt;
* ''Othonna abrotanifolia'' &lt;small&gt;(Harv.) Druce&lt;/small&gt;
}}
'''''Othonna daucifolia''''' is 'n [[struik]] wat [[endemies]] is aan die [[Noord-Kaap]] en kom in [[Namakwaland]] voor waar dit deel van die [[Sukkulente Karoo]] en [[Nama-Karoo]] is. Dit [[spesie]] het 'n [[voorkomsgebied]] van 14 257 km².

== Bronne ==
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77109062-1 Plants of the World Online]
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3198-173 REDLIST Sanbi]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Struike]]
[[Kategorie:Othonna]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>1052o3fu2zbql31hz8mwv7hz94p9d6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bublos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>392311</id>
    <revision>
      <id>2921364</id>
      <parentid>2515657</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T04:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3952" sha1="de2lz8u8546r5quf9m024osvdtd8oxo" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Antieke terreine
| naam        = Bublos &lt;br&gt;جبيل &lt;br&gt;Jebeil
| beeld       = Byblos Libanon 2003.JPG
| onderskrif  = Die ou stad Bublos.
| koördinate  = 
| plaaslik    = 
| land        = {{Vlagland|Libanon}}
| soort       = Stad
| streek1     = Distrik Bublos
| bouer       = 
| stigter     =
| gestig      = 
| periodes    = 
| kulture     = 
| uitgrawings = 
| bewoners    = 40 000 (stad) &lt;br&gt;100 000 (metropool)
| deelvan    = 
| oppervlakte = 4,16 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
| tipe        = 
| kriteria    = iii, iv, vi
| verwysings  = [https://whc.unesco.org/en/list/295 295]
| inskripsie    = 1984
| toestand  = 
| streek      = Goewernement Berg Libanon
| beskrywing  = Stad en distrik Jbeil
| unesco      = &lt;span style=&quot;margin:0.5em; color:#555;&quot;&gt;† [http://whc.unesco.org/en/list/?search=&amp;search_by_country=&amp;type=&amp;media=&amp;region=&amp;order=region Streek soos deur Unesco geklassifiseer.]&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;margin:0.5em; color:#555;&quot;&gt;* [http://whc.unesco.org/en/list Naam soos op die Wêrelderfenislys]&lt;/span&gt;                
}}


'''Bublos''' ([[Grieks]]: Βύβλος), ook bekend as '''Joebail''' of '''Jebeil''' ([[Arabies]]: جبيل, ''Joebail'', Libanese Arabies: ''Jbeil''; [[Fenisies]]: 𐤂𐤁𐤋, GBL, moontlik ''Gebal'') is 'n stad in [[Libanon]]. Dit word vermoedelik al sedert 8800 of 7000&amp;nbsp;v.C. bewoon,&lt;ref name=&quot;PeltenburgWasse2004a&quot;&gt;{{cite book|editor1=E. J. Peltenburg|editor2=Alexander Wasse|author=Garfinkel, Yosef|chapter= &quot;Néolithique&quot; and &quot;Énéolithique&quot; Byblos in Southern Levantine Context| title=Neolithic Revolution: New Perspectives on Southwest Asia in Light of Recent Discoveries on Cyprus|url=https://books.google.com/books?id=6mKBAAAAMAAJ|access-date=18 January 2012|year=2004|publisher=Oxbow Books|isbn=978-1-84217-132-5}}&lt;/ref&gt; en aaneenlopend sedert 5000&amp;nbsp;v.C.&lt;ref name=&quot;byblos1&quot;&gt;{{cite book |title=Cities of the Middle East and North Africa |last1=Dumper |first1=Michael |last2=Stanley |first2=Bruce E. |last3= Abu-Lughod |first3=Janet L. |year=2006 |publisher=ABC-CLIO |isbn=1-57607-919-8 |page=104 |url=https://books.google.com/books?id=3SapTk5iGDkC&amp;q=byblos+continually+inhabited&amp;pg=PA104 |access-date=22 July 2009}}&lt;/ref&gt; Dit is dus een van die oudste stede ter wêreld wat aaneenlopend bewoon word.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-20-oldest-cities/1old-byblos/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-20-oldest-cities/1old-byblos/ |archive-date=2022-01-12 |url-access=subscription |url-status=live|title=The world's 20 oldest cities|date=30 May 2017|newspaper=The Telegraph|access-date=14 March 2018}}&lt;/ref&gt; 

In sy geskiedenis was Bublos deel van verskeie beskawings, insluitend die [[Ou Ryk van Egipte]], [[Fenisië]], [[Assirië]], die [[Achaemenidiese Ryk]], [[Hellenistiese Griekeland]], die [[Romeinse Ryk]], [[Fatimidiese Kalifaat]], [[Genua]], die [[Mameluk]]sultanaat en die [[Ottomaanse Ryk]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Byblos Timeline|url=https://www.worldhistory.org/timeline/Byblos/|access-date=2021-10-01|website=www.worldhistory.org|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Byblos Site|url=https://www.wanderleb.com/blog/byblos-site|access-date=2021-10-01|website=Byblos Site|language=en|archive-date=2021-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20211001040644/https://www.wanderleb.com/blog/byblos-site|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

Die stad is sedert 1984 'n [[Unesco]]-[[wêrelderfenisterrein]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/295|title=Byblos|website=UNESCO|access-date=14 March 2018}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings}}

==Skakels==
{{CommonsKategorie-inlyn|Byblos}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Byblos}}
{{Koördinate|34|07|25|N|35|39|04|O|aansig=titel}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Geografie van Libanon]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Libanon]]
[[Kategorie:Nedersettings langs die Middellandse See]]
[[Kategorie:Fenisiese stede]]</text>
      <sha1>de2lz8u8546r5quf9m024osvdtd8oxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AirAsia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>392913</id>
    <revision>
      <id>2921200</id>
      <parentid>2727182</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:26:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9179" sha1="exzsf4e1gu17aah51dqsjwat4olt4n6" xml:space="preserve">{{Infobox airline
| airline = AirAsia
| logo = AirAsia New Logo (2020).svg
| logo_size = 300px
| fleet_size = 255 (insl. filiale)
| destinations = 165 (insl. filiale)
| IATA = AK
| ICAO = AXM
| callsign = RED CAP
| parent = Tune Group
| founded = {{begin datum en ouderdom|1993|12|20|df=yes|br=yes}}
| commenced = {{begin datum en ouderdom|1996|11|18|df=yes|br=yes}}
| headquarters = [[Kuala Lumpur Internasionale Lughawe]]&lt;br /&gt;Sepang, Selangor, [[Maleisië]]
| key_people = &lt;div&gt;
* Tony Fernandes, Groep-HUB van Capital A Berhad
* Riad Asmat, HUB&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2012&amp;dt=0618&amp;pub=Utusan_Malaysia&amp;sec=Ekonomi&amp;pg=ek_04.htm|title=Aireen Omar dilantik CEO AirAsia in Malaysia|date=18 June 2012|access-date=18 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620201100/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2012&amp;dt=0618&amp;pub=Utusan_Malaysia&amp;sec=Ekonomi&amp;pg=ek_04.htm|archive-date=20 June 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;/div&gt;
* Kamarudin Meranun, Voorsitter
| bases = &lt;div&gt;
*[[Senai Internasionale Lughawe|Johor Bahru]]
*[[Kota Kinabalu Internasionale Lughawe|Kota Kinabalu]]
*[[Kuala Lumpur Internasionale Lughawe|Kuala Lumpur–Internasionaal]]
*[[Kuching Internasionale Lughawe|Kuching]]
*[[Penang Internasionale Lughawe|Penang]]
&lt;/div&gt;
| frequent_flyer = BIG Loyalty Programme&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.airasia.com/my/en/big-loyalty-programme.page |title=AirAsia BIG Loyalty Programme | publisher=Airasia.com |access-date=31 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140522131243/http://www.airasia.com/my/en/big-loyalty-programme.page |archive-date=22 May 2014 |url-status=dead  }}&lt;/ref&gt;
| subsidiaries = &lt;div&gt;
* AirAsia X
* Indonesia AirAsia
* Philippines AirAsia
* Thai AirAsia
* Thai AirAsia X
* AirAsia India
&lt;/div&gt;
| revenue = {{increase}} RM 5,01 miljard/[[Verenigde State dollar|VS$]] 1.12&amp;nbsp;billion&lt;small&gt;(''1~3Q 2016'')&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/airasia-q4-revenue-up-47-116022600490_1.html|title=AirAsia Q4 revenue up 47%|publisher=India Infoline}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
| net_income = {{increase}} RM 1,574&amp;nbsp;miljard/[[Amerikaanse dollar|VS$]] 354&amp;nbsp;miljoen
| num_employees = 20 000 (2019)
| website = {{URL|www.airasia.com}}
| focus_cities = 
}}

'''Capital A Berhad''', bedryf as '''AirAsia''' (gestileer as '''''airasia''''') is 'n [[Maleisië|Maleisiese]] multinasionale [[laekostelugredery]] met sy hoofkwartier naby [[Kuala Lumpur]], [[Maleisië]]. Dit is die grootste [[lugredery]] in Maleisië volgens vlootgrootte en aantal bestemmings. AirAsia bedryf geskeduleerde binnelandse en internasionale vlugte na meer as 165 bestemmings wat oor 25 lande strek.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.routesonline.com/airlines/8165/airasia-x/about/|title=AirAsia, the leading and largest low-cost carrier in Asia, services the most extensive network with over 165 routes covering destinations in and around Asia|date=7 October 2016|publisher=routsonline.com|access-date=1 January 2017}}&lt;/ref&gt; Sy hoofbasis is [[Kuala Lumpur Internasionale Lughawe|klia2]], die laekoste-diensterminal by [[Kuala Lumpur Internasionale Lughawe]] (KLIA) in Sepang, Selangor, [[Maleisië]]. Sy geaffilieerde lugdienste Thai AirAsia, Indonesia AirAsia, Philippines AirAsia en AirAsia India het basisse onderskeidelik in [[Don Mueang Internasionale Lughawe|Bangkok–Don Mueang]], Jakarta–Soekarno-Hatta, Manila–Ninoy Aquino en Bangalore–Kempegowda-lughawens, terwyl sy susterlugredery, AirAsia X, fokus op langafstandroetes. AirAsia se geregistreerde kantoor is in Petaling Jaya, Selangor, terwyl sy hoofkantoor by Kuala Lumpur Internasionale Lughawe is.

AirAsia behaal die wêreld se laagste eenheidskoste van VS$0,023 per beskikbare sitplekkilometer en 'n passasiers-gelykbreek-vragfaktor van 52%. In 2007 het ''[[The New York Times]]'' die lugredery beskryf as 'n &quot;pionier&quot; van laekostereis in Asië.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/12/23/travel/23prac.html?ref=yourmoney|title=Does Low Cost Mean High Risk?|date=23 December 2007|access-date=28 April 2010|work=The New York Times|first=Joshua|last=Kurlantzick}}&lt;/ref&gt; AirAsia is die borg van Maleisië se nasionale sokkerspan, Singapoer nasionale sokkerspan, Jamshedpur FC en [[Queens Park Rangers]]. AirAsia is ook 'n voormalige borg van [[Manchester United]] en Asia Red Tour.

AirAsia is deurlopend vir 11 jaar deur Skytrax aangewys as die wêreld se beste laekostediensverskaffer in internasionale reis- en lugrederytoekennings, insluitend die jongste toekenning vir 2019.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.worldairlineawards.com/Awards/worlds_best_lowcost_airlines.html|title=AIRASIA is named as the World's Best Low-Cost Airline at the 2016 World Airline Awards held at Farnborough Air Show|year=2016|access-date=22 July 2016|work=The World Airline Awards}}&lt;/ref&gt; Aan die begin van die [[Covid-19-pandemie]] het AirAsia egter verkies om nie algemene terugbetalings te gee aan passasiers van vlugte wat hy gekanselleer het nie, om sy kontant te bewaar. Reisbewyse is eerder by verstek aangebied, met terugbetalings wat slegs op 'n geval-tot-geval-basis uitgereik word.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/willhorton1/2020/04/11/airasia-gives-refunds-on-a-case-by-case-basis-if-passengers-decline-credit-voucher-during-covid-19-travel-cancellations/?sh=12b7b5e06449|title=AirAsia Gives Refunds On A Case-By-Case Basis If Passengers Decline Credit Voucher During COVID-19 Travel Cancellations|website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt;

{{Multibeeld|align=center|direction=horizontal|width=&lt;!-- Image 1 --&gt;|image1=Boeing 737-3Y0, AirAsia AN0592352.jpg|width1=300|caption1=Die oorspronklike AirAsia kleurskema, voldiensredery in regeringsbesit (1996 - 2001 kleure)
&lt;!-- Image 2 --&gt;|image2=Boeing 737-375, AirAsia AN0982144.jpg|width2=260|caption2=AirAsia Boeing 737-300, na die oorname van Tune Air as 'n laekostediensverskaffer (2001-2003 kleure)
&lt;!-- Image 3 --&gt;|image3=AirAsia A320 (9M-AFK) at Kuala Lumpur International Airport.jpg|width3=330|caption3=A320, die werksesel van die lugdiens sedert 2004 (2004-2011 kleure)
&lt;!-- Image 4 --&gt;|image4=Airbus A320-216, AirAsia JP7522679.jpg|width4=260|caption4='n A320 in die huidige kleurskema (2011 - tans)|header=AirAsia se oorsprong, korporatiewe identeit en kleurskema-tydlyn|header_align=center}}

== Dienste ==
=== Aanboord ===
AirAsia bied 'n &quot;Santan&quot;-spyskaart, met opsies om aan boord te koop en bied kos, drankies, goedere en belastingvrye verkope aan. Vooraankoop van &quot;Santan&quot;-maaltye is beskikbaar teen 'n laer prys as aan boord, en met addisionele opsies.&lt;ref&gt;&quot;[https://web.archive.org/web/20080902040133/http://www.airasia.com/site/in/en/snackAttack.jsp Snack Attack].&quot;&lt;/ref&gt; AirAsia is geakkrediteer deur die KL Syariah-indeks van Bursa Maleisië, en in ooreenstemming met [[Sjaria]]-beginsels bedien dit nie alkohol of [[varkvleis]] nie. Dit geld egter net vir die streeks AirAsia-groepvlugte, en nie vir die AirAsia X-vlugte nie, wat wel wyn en bier aan boord verkoop.&lt;ref&gt;[http://www.airasia.com/au/en/inflight-comforts/d7-in-flight-menu.page ''AirAsia X Inflight food &amp; beverage''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150102164121/http://www.airasia.com/au/en/inflight-comforts/d7-in-flight-menu.page|date=2 January 2015}}. &lt;/ref&gt;

=== Gereelde vliegprogram ===
AirAsia neem die eerste stappe om sy eie gereelde-vliegprogram te begin. Die lugredery het 'n ooreenkoms onderteken om 'n gesamentlike onderneming met die finansiëledienstefirma Tune Money te begin om 'n program genaamd &quot;BIG&quot; bekend te stel. Ingevolge hierdie program sal dit lojaliteitspunte aan AirAsia-kliënte en derdeparty-handelaars uitreik. Punte kan dan gebruik word om plek op AirAsia-vlugte te bespreek.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.flightglobal.com/articles/2011/09/21/362351/airasia-to-launch-loyalty-programme.html|date=21 September 2011|title=AirAsia to launch frequent-flyer program|work=Flightglobal|access-date=21 September 2011|author=Govindasamy, Siva}}&lt;/ref&gt;

== Toekennings en erkenning ==
Die 2012 World Airline-toekennings by die Farnborough-lugskou het die lugdiens as die wêreld se beste laekostelugredery aangewys.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.worldairlineawards.com/awards_2012/lowcost2012.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20120715040504/http://www.worldairlineawards.com/Awards_2012/lowcost2012.htm|archive-date=15 July 2012|title=AIRASIA is named as the World's Best Low-Cost Airline at the 2012 World Airline Awards held at Farnborough Air Show|year=2012|access-date=12 April 2013|work=The World Airline Awards}}&lt;/ref&gt;

AirAsia is al 11 jaar agtereenvolgens aangewys as die wêreld se beste laekostediens, insluitend die jongste toekenning vir die jaar 2019.&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.worldairlineawards.com/Awards/worlds_best_lowcost_airlines.html|title=AIRASIA is named as the World's Best Low-Cost Airline at the 2016 World Airline Awards held at Farnborough Air Show|year=2016|access-date=22 July 2016|work=The World Airline Awards}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie|AirAsia}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Lugrederye]]
[[Kategorie:Maleisië]]</text>
      <sha1>exzsf4e1gu17aah51dqsjwat4olt4n6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Justicia (plant)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>393888</id>
    <revision>
      <id>2921417</id>
      <parentid>2878420</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10107" sha1="7hsdibpmy0sq8610ovymsxgt84pkojs" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Jacobinia magnifica02.jpg
|image_caption = ''[[Justicia magnifica]]''
|display_parents = 2
|taxon = Justicia
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?6233 |title=Genus: ''Justicia'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2009-01-23 |access-date=2010-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924034524/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?6233 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = Meer as 900
|synonyms = {{collapsible list |
*''Acelica'' &lt;small&gt;Rizzini&lt;/small&gt;
*''Adatoda'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
*''Adeloda'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
*''Adhatoda'' &lt;small&gt;Mill.&lt;/small&gt;
*''Athlianthus'' &lt;small&gt;Endl.&lt;/small&gt;
*''Aulojusticia'' &lt;small&gt;Lindau&lt;/small&gt;
*''Beloperone'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Beloperonides'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;
*''Bentia'' &lt;small&gt;Rolfe&lt;/small&gt;
*''Calliaspidia'' &lt;small&gt;Bremek.&lt;/small&gt;
*''Calophanoides'' &lt;small&gt;(C.B.Clarke) Ridl.&lt;/small&gt;
*''Calymmostachya'' &lt;small&gt;Bremek.&lt;/small&gt;
*''Carima'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
*''Chaetochlamys'' &lt;small&gt;Lindau&lt;/small&gt;
*''Chaetothylax'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Chaetothylopsis'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;
*''Chiloglossa'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;
*''Cyphisia'' &lt;small&gt;Rizzini&lt;/small&gt;
*''Cyrtanthera'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Cyrtantherella'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;
*''Digyroloma'' &lt;small&gt;Turcz.&lt;/small&gt;
*''Dimanisa'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
*''Drejerella'' &lt;small&gt;Lindau&lt;/small&gt;
*''Duvernoia'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Duvernoya'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]]&lt;/small&gt;
*''Dyspemptemorion'' &lt;small&gt;Bremek.&lt;/small&gt;
*''Ecbolium'' &lt;small&gt;Riv. ex Kuntze&lt;/small&gt;
*''Emularia'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
*''Ethesia'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
*''Gendarussa'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Glosarithys'' &lt;small&gt;Rizzini&lt;/small&gt;
*''Gromovia'' &lt;small&gt;Regel&lt;/small&gt;
*''Harnieria'' &lt;small&gt;Solms&lt;/small&gt;
*''Heinzelia'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Hemichoriste'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Heteraspidia'' &lt;small&gt;Rizzini&lt;/small&gt;
*''Ixtlania'' &lt;small&gt;M.E.Jones&lt;/small&gt;
*''Jacobinia'' &lt;small&gt;Moric.&lt;/small&gt;
*''Kuestera'' &lt;small&gt;Regel&lt;/small&gt;
*''Leptostachya'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Libonia'' &lt;small&gt;K.Koch&lt;/small&gt;
*''Lophothecium'' &lt;small&gt;Rizzini&lt;/small&gt;
*''Lustrinia'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
*''Mananthes'' &lt;small&gt;Bremek.&lt;/small&gt;
*''Megalostoma'' &lt;small&gt;Leonard&lt;/small&gt;
*''Neohallia'' &lt;small&gt;Hemsl.&lt;/small&gt;
*''Orthotactus'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Pelecostemon'' &lt;small&gt;Leonard&lt;/small&gt;
*''Petalanthera'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
*''Plegmatolemma'' &lt;small&gt;Bremek.&lt;/small&gt;
*''Porphyrocoma'' &lt;small&gt;Scheidw. ex Hook.&lt;/small&gt;
*''Pupilla'' &lt;small&gt;Rizzini&lt;/small&gt;
*''Rhyticalymma'' &lt;small&gt;Bremek.&lt;/small&gt;
*''Roslinia'' &lt;small&gt;Neck.&lt;/small&gt;
*''Salviacanthus'' &lt;small&gt;Lindau&lt;/small&gt;
*''Sarojusticia'' &lt;small&gt;Bremek.&lt;/small&gt;
*''Sarotheca'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*× ''Sericobonia'' &lt;small&gt;Linden &amp; André&lt;/small&gt;
*''Sericographis'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Simonisia'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
*''Siphonoglossa'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;
*''Thalestris'' &lt;small&gt;Rizzini&lt;/small&gt;
*''Thamnojusticia'' &lt;small&gt;Mildbr.&lt;/small&gt;
*''Tyloglossa'' &lt;small&gt;Hochst.&lt;/small&gt;
*''Vada-kodi'' &lt;small&gt;Adans.&lt;/small&gt;
  }}
|synonyms_ref =&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:326849-2#synonyms |title=''Justicia '' L. |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2017 |website=Plants of the World Online |publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=9 July 2020 }}&lt;/ref&gt;
}}

'''''Justicia''''' is 'n [[genus]] van blomdraende plante in die [[Acanthaceae]] [[Familie (biologie)|familie]]. Dit is die grootste genus in die familie, met minstens 700&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Daniel|first=Thomas F.|date=2011|title=JUSTICIA (ACANTHACEAE) IN TEXAS|journal=Journal of the Botanical Research Institute of Texas|volume=5|issue=2|pages=595–618|jstor=41972309}}&lt;/ref&gt; [[spesies]] met nog honderde wat nog nie opgelos is nie.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Acanthaceae/Justicia/ | title=Justicia — the Plant List | access-date=30 September 2022 | archive-date= 4 September 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170904151516/http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Acanthaceae/Justicia/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Spesies ==
Geselekteerde spesies sluit in:
{{columns-list|colwidth=22em|
* ''[[Justicia aconitiflora]]'' &lt;small&gt;(A.Meeuse) Cubey&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia adhatoda]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia adhatodoides]]'' &lt;small&gt;(E.Mey. ex Nees) V.A.W.Graham&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia aequalis]]'' &lt;small&gt;Benoist&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia alexandri]]'' &lt;small&gt;R.Atk.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia americana]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia anagalloides]]'' &lt;small&gt;(Nees) T.Anderson&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia andrographioides]]'' &lt;small&gt;C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia andromeda]]'' &lt;small&gt;(Lindau) [[John Charles Manning|J.C.Manning]] &amp; [[Peter Goldblatt|Goldblatt]]&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia angustifolia]]'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia aurea]]'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia austrocapensis]]'' &lt;small&gt;T.F. Daniel&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia austroguangxiensis]]'' &lt;small&gt;H.S.Lo &amp; D.Fang&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia bitarkarae]]'' &lt;small&gt;Gómez-Laur.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia brandegeeana]]'' &lt;small&gt;Wassh. &amp; L.B.Sm.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia burchellii]]'' &lt;small&gt;Hiern&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia californica]]'' &lt;small&gt;(Benth.) D.N.Gibson&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia calliantha]]'' &lt;small&gt;Leonard&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia camerunensis]]'' &lt;small&gt;(Heine) I.Darbysh.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia capensis]]'' &lt;small&gt;[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia cardiophylla]]'' &lt;small&gt;D.Fang &amp; H.S.Lo&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia carnea]]'' &lt;small&gt;Lindl.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia chimalapensis]]'' &lt;small&gt;T.F.Daniel&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia chrysotrichoma]]'' &lt;small&gt;(Nees) Benth. &amp; Hook.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia clausseniana]]'' &lt;small&gt;(Nees) Profice&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia cooleyi]]'' &lt;small&gt;Monach. &amp; Leonard&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia cyanea]]'' &lt;small&gt;Leonard&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia daidalea]]'' &lt;small&gt;Leonard&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia divaricata]]'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia dregei]]'' &lt;small&gt;J.C.Manning &amp; Goldblatt&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia flava]]'' &lt;small&gt;(Vahl) Vahl&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia flaviflora]]'' &lt;small&gt;(Turrill) Wassh.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia floribunda]]'' &lt;small&gt;(K.Koch) Wassh.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia galapagana]]'' &lt;small&gt;Lindau ex B.L.Rob.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia gendarussa]]'' &lt;small&gt;Burm.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia genistiformis]]'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia hatschbachii]]'' &lt;small&gt;(Rizzini) Wassh. &amp; L.B.Sm.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia ianthina]]'' &lt;small&gt;Wassh.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia incana]]'' &lt;small&gt;(Nees) T.Anderson&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia irwinii]]'' &lt;small&gt;Wassh.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia japonica]]'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia kasamae]]'' &lt;small&gt;Vollesen&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia lamprophylla]]'' &lt;small&gt;Leonard&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia lanstyakii]]'' &lt;small&gt;Rizzini&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia leucoxiphos]]'' &lt;small&gt;Vollesen, Cheek &amp; Ghogue&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia longii]]'' &lt;small&gt;Hilsenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia magdalenensis]]'' &lt;small&gt;J.R.I.Wood&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia nervata]]'' &lt;small&gt;(Lindau) Profice&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia nodicaulis]]'' &lt;small&gt;(Nees) Leonard&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia nuriana]]'' &lt;small&gt;Wassh.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia oncodes]]'' &lt;small&gt;(Lindau) Wassh. &amp; C.Ezcurra&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia orbicularis]]'' &lt;small&gt;(Lindau) V.A.W.Graham&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia orchioides]]'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia patula]]'' &lt;small&gt;Licht. ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia pectoralis]]'' &lt;small&gt;Jacq.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia petiolaris]]'' &lt;small&gt;E.Mey.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia petraea]]'' &lt;small&gt;Leonard&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia phyllocalyx]]'' &lt;small&gt;(Lindau) Wassh. &amp; C.Ezcurra&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia polita]]'' &lt;small&gt;(Nees) Profice&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia procumbens]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia purpusii]]'' &lt;small&gt;(Brandegee) D.N.Gibson&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia pycnophylla]]'' &lt;small&gt;Lindau&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia rigida]]'' &lt;small&gt;Balf.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia riojana]]'' &lt;small&gt;Lindau&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia riopalenquensis]]'' &lt;small&gt;Wassh.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia riparia]]'' &lt;small&gt;Kameyama&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia romba]]'' &lt;small&gt;Benoist&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia sarithroides]]'' &lt;small&gt;Lindau&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia secenda]]''
* ''[[Justicia serrana]]'' &lt;small&gt;Kameyama&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia spicigera]]'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia suarezensis]]'' &lt;small&gt;Benoist&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia takhinensis]]'' &lt;small&gt;R.Atk.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia tobagensis]]'' &lt;small&gt;(Urb.) Wassh.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia tocantina]]'' &lt;small&gt;(Nees) V.A.W.Graham&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia tubulosa]]'' &lt;small&gt;(Nees) T.Anderson&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia uber]]'' &lt;small&gt;C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia venalis]]'' &lt;small&gt;Benoist&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia warmingii]]'' &lt;small&gt;Hiern&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia wilhelminensis]]'' &lt;small&gt;Wassh.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia xylosteoides]]'' &lt;small&gt;Griseb.&lt;/small&gt;
* ''[[Justicia zarucchii]]'' &lt;small&gt;Wassh.&lt;/small&gt;
}}

== Galery ==
{{Gallery |mode=packed
|Nicoteba betonica in Talakona forest, AP W IMG 8390.jpg|''[[Justicia trinervia]]'' in [[Talakona]] woud, in [[Chittoor District]] van [[Andhra Pradesh]], [[Indië]].
|Mexican shrimp plant or shrimp plant or false hop -- Justicia brandegeeana.jpg|''[[Justicia brandegeeana]]'' Kus van Golf van Texas
|Justicia glauca at Gandipet, Hyderabad, AP W2 IMG 8998.jpg|''[[Justicia glauca]]'' in [[Hyderabad, Indië]].
|Justicia diffusa in Talakona forest, AP W IMG 8536.jpg|''[[Justicia procumbens]]'' var. [[simplex]] naby [[Talakona]] die woud in Chittoor Distrik van Andhra Pradesh, Indië.
|Justicia Carnea Nica.JPG|Justicia coccinea in [[El Crucero]], [[Managua]], [[Nicaragua]].
}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Bronne ==
*[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=JUSTI USDA Plants Profile: ''Justicia'']

== Eksterne skakels ==
{{Commonscat-inline|Justicia|''Justicia''}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Justicia| ]]</text>
      <sha1>7hsdibpmy0sq8610ovymsxgt84pkojs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Justicia divaricata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>393932</id>
    <revision>
      <id>2921418</id>
      <parentid>2773435</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1762" sha1="2btmx1l6bqi2cdoaq4399xj6a3vlx4q" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Wildelusern
| image = 
| image2 = 
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| taxon = Justicia divaricata
| authority = [[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult., (1817)
| synonyms = * ''Adhatoda divaricata'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''Ecbolium villosum'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Justicia mossamedea'' &lt;small&gt;S.Moore&lt;/small&gt;
* ''Justicia namaensis'' &lt;small&gt;Schinz&lt;/small&gt;
* ''Justicia nepeta'' &lt;small&gt;S.Moore&lt;/small&gt;
* ''Monechma angustissimum'' &lt;small&gt;S.Moore&lt;/small&gt;
* ''Monechma divaricatum'' &lt;small&gt;(Nees) C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''Monechma eremum'' &lt;small&gt;S.Moore&lt;/small&gt;
* ''Monechma fimbriatum'' &lt;small&gt;C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''Monechma floridum'' &lt;small&gt;C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''Monechma namaense'' &lt;small&gt;(Schinz) C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''Monechma nepeta'' &lt;small&gt;(S.Moore) C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''Monechma nepetoides'' &lt;small&gt;C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''Monechma quintasii'' &lt;small&gt;Benoist&lt;/small&gt;
* ''Monechma terminale'' &lt;small&gt;S.Moore&lt;/small&gt;
}}
Die '''wildelusern''' (''Justicia divaricata'') is 'n [[struik]] wat deel is van die ''[[Acanthaceae ]]''-[[Familie (biologie)|familie]]. Die [[spesie]] is [[inheems]] in [[Angola]], [[Botswana]], [[Eswatini]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]].

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3907-4014 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:50641-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Justicia|divaricata]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>2btmx1l6bqi2cdoaq4399xj6a3vlx4q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Justicia patula</title>
    <ns>0</ns>
    <id>393947</id>
    <revision>
      <id>2921466</id>
      <parentid>2844390</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:31:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1558" sha1="rc3f2g07655la9s6xj6y7g6gc4w08mt" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Maklikbreekbos
| image = 
| image2 = 
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| taxon = Justicia patula
| authority = [[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult., (1817)
| synonyms = * ''Adhatoda hyssopifolia'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''Adhatoda patula'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) Nees&lt;/small&gt;
* ''Ecbolium atherstonei'' &lt;small&gt;(T.Anderson) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Ecbolium patulum'' &lt;small&gt;(Nees) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Ecbolium spartioides'' &lt;small&gt;(T.Anderson) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Gendarussa patula'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) Nees&lt;/small&gt;
* ''Justicia atherstonei'' &lt;small&gt;T.Anderson&lt;/small&gt;
* ''Justicia patula'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Nees&lt;/small&gt;
* ''Justicia spartioides'' &lt;small&gt;T.Anderson&lt;/small&gt;
* ''Monechma atherstonei'' &lt;small&gt;(T.Anderson) C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''Monechma pseudopatulum'' &lt;small&gt;C.B.Clarke&lt;/small&gt;
* ''Monechma spartioides'' &lt;small&gt;(T.Anderson) C.B.Clarke&lt;/small&gt;
}}
Die '''maklikbreekbos''' (''Justicia patula'') is 'n [[struik]] wat deel is van die ''[[Acanthaceae ]]''-[[Familie (biologie)|familie]]. Die [[spesie]] is [[inheems]] in [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]], [[Oos-Kaap]] en [[Wes-Kaap]] voor. Dit is ook inheems in [[Namibië]].

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3907-4022 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:51300-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Justicia]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>rc3f2g07655la9s6xj6y7g6gc4w08mt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Romulea tortuosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>396400</id>
    <revision>
      <id>2921473</id>
      <parentid>2855678</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:34:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1506" sha1="2b12fil6qe11347mkwks84txd70czvc" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name =
| image = 
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| taxon = Romulea tortuosa
| authority =([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.) Baker, (11877)
| synonyms =* ''Bulbocodium tortuosum'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Ixia tortuosa'' &lt;small&gt;Licht. ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Romulea aurea'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
* ''Romulea tortuosa subsp. aurea'' &lt;small&gt;(Klatt) [[Miriam Phoebe de Vos|M.P.de Vos]]&lt;/small&gt;
* ''Romulea tortuosa subsp. depauperata'' &lt;small&gt;M.P.de Vos&lt;/small&gt;
* ''Romulea tridentifera'' &lt;small&gt;Klatt&lt;/small&gt;
* ''Trichonema tortuosum'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) Ker Gawl.&lt;/small&gt;
}}
'''''Romulea tortuosa''''' is 'n meerjarige [[blomplant]] en [[geofiet]] wat tot die [[Familie (biologie)|familie]] [[Iridaceae]] behoort. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Noord-Kaap|Noord-]] en die [[Wes-Kaap]].

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Romulea tortuosa - Tony Rebelo - 93233232.jpeg
Romulea tortuosa - Tony Rebelo - 15256369.jpeg
Romulea tortuosa - Brian du Preez - 549417097.jpeg
Romulea tortuosa - Tony Rebelo - 15264494.jpeg
Romulea tortuosa S-3048.jpg
Romulea tortuosa S-3049.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1554-99 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:440867-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}
[[Kategorie:Romulea|tortuosa]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>2b12fil6qe11347mkwks84txd70czvc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wurmbea punctata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>396436</id>
    <revision>
      <id>2921420</id>
      <parentid>2607517</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:01:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sinonieme */ Skakel</comment>
      <origin>2921420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3171" sha1="jp50rssl6wmi11jkg6kaqj5aauv1y0t" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Hanekammetjie
| image = 
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| taxon = Wurmbea punctata
| authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) [[John Charles Manning|J.C.Manning]] &amp; Vinn., (2007)
| synonyms =&lt;center&gt;Sien teks.&lt;/center&gt;
}}
'''''Wurmbea punctata''''' is 'n meerjarige, [[Blom|blomdraende]] plant en [[geofiet]] wat deel is van die ''Colchicaceae'' [[Familie (biologie)|familie]]. Dit [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Noord-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] en is deel van die [[fynbos]]-[[bioom]]. Die plant kom voor vanaf die [[Bokkeveldberge]]-plato tot by [[Swellendam]] en die [[Agulhasvlakte]].

== Sinonieme ==
{{div col|colwidth=26em}}
* ''Anguillaria bergii'' &lt;small&gt;(Schltdl.) F.Muell.&lt;/small&gt;
* ''Anguillaria ciliata'' &lt;small&gt;(L.f.) F.Muell.&lt;/small&gt;
* ''Anguillaria rubicunda'' &lt;small&gt;(Willd.) F.Muell.&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata'' &lt;small&gt;(L.f.) Baker&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata var. bergii'' &lt;small&gt;(Schltdl.) T.Durand &amp; Schinz&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata f. blanda'' &lt;small&gt;(Sol. ex Baker) T.Durand &amp; Schinz&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata f. caerulea'' &lt;small&gt;(Eckl. ex Schult. &amp; Schult.f.) T.Durand &amp; Schinz&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata var. garnotiana'' &lt;small&gt;(Kunth) Baker&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata f. gracile'' &lt;small&gt;(Desr.) T.Durand &amp; Schinz&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata var. gracilis'' &lt;small&gt;(Desr.) Baker&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata f. lurida'' &lt;small&gt;T.Durand &amp; Schinz&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata var. marginata'' &lt;small&gt;T.Durand &amp; Schinz&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata var. rubicunda'' &lt;small&gt;(Willd.) Baker&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata f. rubicunda'' &lt;small&gt;(Willd.) T.Durand &amp; Schinz&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata var. schlechtendalianum'' &lt;small&gt;(Schult. &amp; Schult.f.) T.Durand &amp; Schinz&lt;/small&gt;
* ''Dipidax ciliata var. secunda'' &lt;small&gt;(Desr.) T.Durand &amp; Schinz&lt;/small&gt;
* ''Dipidax marginata'' &lt;small&gt;(T.Durand &amp; Schinz) Buxb.&lt;/small&gt;
* ''Onixotis ciliata'' &lt;small&gt;(L.f.) Raf.&lt;/small&gt;
* ''Onixotis secunda'' &lt;small&gt;(Desr.) Raf.&lt;/small&gt;
* ''Wurmbea bergii'' &lt;small&gt;(Schltdl.) F.Muell.&lt;/small&gt;
* ''Wurmbea ciliata'' &lt;small&gt;(L.f.) F.Muell.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium bergii'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium blandum'' &lt;small&gt;Sol. ex Baker&lt;/small&gt;
* ''Melanthium caeruleum'' &lt;small&gt;Eckl. ex Schult. &amp; Schult.f.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium capense'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult. &amp; Schult.f.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium ciliatum'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium garnotianum'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;
* ''Melanthium gracile'' &lt;small&gt;Desr.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium luridum'' &lt;small&gt;Sol. ex Baker&lt;/small&gt;
* ''Melanthium marginatum'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium punctatum'' &lt;small&gt;Mill.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium rubicundum'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium schlechtendalianum'' &lt;small&gt;Schult. &amp; Schult.f.&lt;/small&gt;
* ''Melanthium secundum'' &lt;small&gt;Desr.&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Bronne ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3998-60 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77077139-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Wurmbea|punctata]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>jp50rssl6wmi11jkg6kaqj5aauv1y0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adenandra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>396682</id>
    <revision>
      <id>2921415</id>
      <parentid>2768502</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2470" sha1="tw3dfl5ejckh1p86jonukokjnjwtqh2" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Adenandra villosa.JPG
|image_caption = ''Adenandra villosa''
|display_parents = 3
|taxon = Adenandra
|authority = Willd., (1809)
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Glandulifera'' &lt;small&gt;Dalla Torre &amp; Harms&lt;/small&gt;
* ''Glandulifolia'' &lt;small&gt;J.C.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Haenkea'' &lt;small&gt;F.W.Schmidt&lt;/small&gt;
* ''Ockea'' &lt;small&gt;F.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Okea'' &lt;small&gt;Steud.&lt;/small&gt;
}}
'''''Adenandra''''' (Porseleinblomme) is 'n [[genus]] van meerjarige, blomdraende [[plant]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] ''[[Rutaceae]]''. Die genus is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]], al agttien die [[spesies]] kom net in die Kaap provinsies voor en almal is deel van die [[fynbos]]-[[bioom]]. Die genus groei net in winterreënval gebiede. 'n Kenmerk van die genus is dat al die blomme vyf kroonblare het en is wit of pienk.

Die naam is afgelei van die Griekse woorde ''aden'', wat klier beteken, en ''ander'' wat man beteken.

== Spesies ==
{{div col|colwidth=26em}}
* ''[[Adenandra acuta]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra brachyphylla]]'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra × caledonensis]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra coriacea]]'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra dahlgrenii]]'' &lt;small&gt;Strid&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra fragrans]]'' &lt;small&gt;(Sims) Schult.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra gracilis]]'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] &amp; [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra gummifera]]'' &lt;small&gt;Strid&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra lasiantha]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra marginata]]'' &lt;small&gt;(L.f.) Schult.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra multiflora]]'' &lt;small&gt;Strid&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra mundiifolia]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra obtusata]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra odoratissima]]'' &lt;small&gt;Strid&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra rotundifolia]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra schlechteri]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra uniflora]]'' &lt;small&gt;([[Carolus Linnaeus|L.]]) Willd.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra villosa]]'' &lt;small&gt;([[Peter Jonas Bergius|P.J.Bergius]]) Licht. ex Schult.&lt;/small&gt;
* ''[[Adenandra viscida]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Bronnelys ==
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331320-2 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Adenandra| ]]</text>
      <sha1>tw3dfl5ejckh1p86jonukokjnjwtqh2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bushra Razack</title>
    <ns>0</ns>
    <id>397799</id>
    <revision>
      <id>2921366</id>
      <parentid>2913425</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T05:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5576" sha1="0lv6c7y8dtxc8j9erzowjjkq28ycap6" xml:space="preserve">[[Lêer:Bushra Razack.jpg|duimnael|Bushra Razack]]
'''Bushra Razack''' is 'n [[Suid-Afrika]]anse gemeenskapsontwikkelingspesialis, veranderingsagent en humanitêr wat spesialiseer in betrokkenheid by belanghebbendes. Sy is gebore in [[Kaapstad]], Wes-Kaapprovinsie van [[Suid-Afrika]] en was op hoërskool in [[Ladysmith]], [[KwaZulu-Natal]], waar sy in 2003 gematrikuleer het.

Sy het saam met 70 ander kinders in ’n weeshuis grootgeword en het van kleins af geleer hoe belangrik dit is om terug te gee.&lt;ref&gt;https://www.netwerk24.com/netwerk24/vrywilligers-laat-houtbaai-se-brandslagoffers-weer-glimlag-20170321&lt;/ref&gt; Op die ouderdom van 12 het sy Suid-Afrika verteenwoordig by die eerste Wêreldjeugkongres ook bekend as die Millennium Young People's Congress in Honolulu, [[Hawaii]]. Sy is 'n mede-outeur van die boek, 'Rescue Mission', 'n jeugbeoordeling van die VN se Millennium Ontwikkelingsdoelwitte wat by die Wêreldberaad vir Volhoubare Ontwikkeling&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.peacechildthemusical.com/hawaii-1999-millennium-young-peoples-congress/|title=Hawaii 1999 – Millennium Young People’s Congress|url-status=live}}&lt;/ref&gt; in [[Johannesburg]], Suid-Afrika, bekendgestel is. Haar werk met Peace Child, 'n liefdadigheidsorganisasie wat werk om jongmense te bemagtig deur jeuggeleide ontwikkeling en armoede te verminder, het haar in haar skooldae na lande soos [[Marokko]], [[Egipte]], [[Serwië]], [[Indië]], [[Kanada]] en [[Skotland]] geneem. Na haar studies het sy 3 jaar spandeer om uitreikstrategieë vir oogsorghospitale in [[Kenia]] en [[Kameroen]] te ontwikkel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ewn.co.za/2024/04/09/bushra-razack-philippi-village-ceo-wins-forty-under-40-africa-award-in-kenya|title=Bushra Razack, Philippi Village CEO, wins 'Forty Under 40 Africa' award in Kenya|last=Gierdien|first=Tasleem|website=EWN|language=en|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Philippi Village looking over Browns Farm 20200407 132052.jpg|duimnael|Lugfoto van Philippi Village]]
Haar ervaring in die ontwikkelingsektor sluit in werk met Standard Chartered Bank en hul wêreldwye inisiatief Seeing is Believing, CBM, UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), en Right to Sight International ('n vennootskap tussen die Wêreldgesondheidsorganisasie en die Internasionale Agentskap vir die Voorkoming van Blindheid).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.islamic-relief.org.uk/taking-ir-south-africa-from-strength-to-strength-bushra-razack/|title=TAKING IR SOUTH AFRICA FROM STRENGTH TO STRENGTH – BUSHRA RAZACK|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Razack put inspirasie uit die gemeenskappe waarmee sy werk soos [[Mitchells Plain]], [[Kaapse Vlakte]] en [[Philippi]] in die Wes-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Sy is tans die HUB van [[Philippi Village]] in Philippi,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philippivillage.co.za/|title=Welcome to Philippi Village|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 'n gemeenskapsentrum wat werksgeleenthede skep en plaaslike gemeenskapslede opgradeer, terwyl sy terselfdertyd 'n lewendige en veilige plek bied vir sosiale betrokkenheid deur entrepreneurskap, kuns, kultuur en opvoedkundige programmeerders.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tech-talk.co.za/philippi-village-a-sustainable-model-to-help-drive-township-economies/|title=One moment, please...|website=www.tech-talk.co.za|language=en|access-date=2026-06-23}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vitalvoices.org/program/visionaries/|title=VV Visionaries in Partnership with the Estée Lauder Emerging Leaders Fund|website=Vital Voices|language=en-US|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== Toekennings en prestasies ==
* In 2017 is sy deur die [[Mail &amp; Guardian]] as een van die Top-200 Jong Suid-Afrikaners gekies.
* In 2018 was sy die wenner van die Kragvrou van die Jaar-toekenning in die Innovasie-kategorie.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.womenempowerment.org.za/programs-1|title=WOMEN OF POWER AWARDS|date=2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20230116232136/https://www.womenempowerment.org.za/programs-1|url-status=dead|access-date=16 Februarie 2023|archive-date=16 Januarie 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://startupmag.co.za/2023/09/philippi-village-ceo-bushra-razack-wins-prestigious-forty-under-40-award/|title=Philippi Village CEO Bushra Razack, Wins Prestigious Forty Under 40 Award|last=Thomas|date=2023-09-18|website=StartUp Magazine South Africa|language=en-ZA|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== Persoonlike lewe ==
Razack is 'n ma van twee kinders. Een van hulle is Ayana Razack, 'n aktivis en stigter van die WO-projek. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ewn.co.za/2025/08/19/meet-ayana-razack-a-10-year-old-advocating-to-make-public-parks-safer-for-every-child|title=Meet Ayana Razack, a 10-year old advocating to make public parks safer for every child...|last=Gierdien|first=Tasleem|website=EWN|language=en|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt; Ayana neem die stad [[Kaapstad]] tot verantwoording en maak seker dat die stad se parke veilige ruimtes is waar kinders sonder vrees kan speel. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news24.com/citypress/news/watch-10-year-old-ayana-razack-is-holding-cape-town-accountable-for-safer-playgrounds-20250830-1239|title=WATCH {{!}} 10-year old Ayana Razack is holding Cape Town accountable for safer playgrounds|last=Moleya|first=Mahlatsi|website=News24|language=en-US|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Razack, Bushra}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaners]]</text>
      <sha1>0lv6c7y8dtxc8j9erzowjjkq28ycap6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phylica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>399050</id>
    <revision>
      <id>2921452</id>
      <parentid>2916413</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8403" sha1="a106dm36j3b9ndoipx5qocs34benvqb" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
| image =
| image_caption =
| taxon = Phylica
| authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753)
| type_species =
| type_species_authority =
| subdivision_ranks = Spesies
| subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms_ref =
| synonyms =* ''Alaternoides'' &lt;small&gt;Adans.&lt;/small&gt;
* ''Calophylica'' &lt;small&gt;C.Presl&lt;/small&gt;
* ''Petalopogon'' &lt;small&gt;Reissek&lt;/small&gt;
* ''Soulangia'' &lt;small&gt;Brongn.&lt;/small&gt;
* ''Tylanthus'' &lt;small&gt;Reissek ex Endl.&lt;/small&gt;
}}

'''''Phylica''''' (hardeblaar) is 'n [[genus]] van blomdraende plante in die [[Rhamnaceae]] [[Familie (biologie)|familie]]. [[Spesie]]s van die genus kom net in [[Afrika]] voor.&lt;ref&gt;https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:33498-1&lt;/ref&gt; Die naam ''Phylica'' is afgelei van die Griekse woord ''phyllikos'' wat ''blarerig'' beteken.&lt;ref&gt;https://pza.sanbi.org/phylica-gnidioides&lt;/ref&gt;

== Spesies ==
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Phylica abietina]]'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] &amp; [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]]&lt;/small&gt;
* ''Phylica acmaephylla'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''Phylica aemula'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica affinis]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica agathosmoides'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica alba'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica alpina'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''Phylica alticola'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica altigena'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Phylica ambigua'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica amoena]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica ampliata'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica anomala]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica apiculata'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica arborea'' &lt;small&gt;Thouars&lt;/small&gt;
* ''Phylica atrata'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica axillaris]]'' &lt;small&gt;Lam.&lt;/small&gt;
* ''Phylica barbata'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica barnardii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica bathiei'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica bolusii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica brachycephala'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica brevifolia'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''Phylica burchellii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica buxifolia]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Phylica calcarata'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica callosa]]'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica cephalantha]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica chionocephala'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Phylica chionophila'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Phylica comosa'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica comptonii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica confusa'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica constricta'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica costata'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica cryptandroides'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica curvifolia]]'' &lt;small&gt;(C.Presl) Pillans ex Fourc.&lt;/small&gt;
* ''Phylica cuspidata'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica cylindrica]]'' &lt;small&gt;J.C.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Phylica debilis'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''Phylica diffusa'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica dioica]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica diosmoides]]'' &lt;small&gt;(C.Presl) Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica disticha'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''Phylica dodii'' &lt;small&gt;N.E.Br.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica elimensis]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica emirnensis]]'' &lt;small&gt;(Tul.) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica ericoides]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica excelsa]]'' &lt;small&gt;J.C.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Phylica floccosa'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica floribunda'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica fourcadei'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica fruticosa'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Phylica galpinii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica glabrata'' &lt;small&gt;[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica gnidioides]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''Phylica gracilis'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) D.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica greyii]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica guthriei'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica harveyi'' &lt;small&gt;(Arn.) Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica hirta'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica humilis]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica imberbis]]'' &lt;small&gt;[[Peter Jonas Bergius|P.J.Bergius]]&lt;/small&gt;
* ''Phylica incurvata'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica insignis'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica intrusa'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica karroica'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica keetii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica lachneaeoides'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica laevigata'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica laevis]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Steud.&lt;/small&gt;
* ''Phylica lanata'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica lasiantha'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica lasiocarpa]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica leipoldtii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica levynsiae'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica linifolia]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica litoralis'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) D.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Phylica longimontana'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica lucens'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica lucida'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica mairei'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica marlothii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica maximiliani'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Phylica meyeri'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica minutiflora'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Phylica montana'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica mundii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica natalensis]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica nervosa'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica nigrita'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica nigromontana'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica nitida]]'' &lt;small&gt;Lam.&lt;/small&gt;
* ''Phylica nodosa'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica obtusifolia'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica odorata'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica oleifolia]]'' &lt;small&gt;Vent.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica paniculata]]'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica parviflora]]'' &lt;small&gt;P.J.Bergius&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica parvula]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica pauciflora'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica pearsonii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica pinea]]'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''Phylica piquetbergensis'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica plumigera]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica plumosa]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Phylica polifolia'' &lt;small&gt;(Vahl) Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica propinqua'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica pubescens]]'' &lt;small&gt;Aiton&lt;/small&gt;
* ''Phylica pulchella'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica purpurea]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica pustulata'' &lt;small&gt;E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''Phylica recurvifolia'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''Phylica retorta'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica retrorsa'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica reversa]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica rigida'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''Phylica rigidifolia'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica rogersii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica rubra'' &lt;small&gt;Willd. ex Schult.&lt;/small&gt;
* ''Phylica salteri'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica schlechteri]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica selaginoides]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica sericea'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica simii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica spicata]]'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''Phylica stenantha'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica stenopetala'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Phylica stokoei'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica strigosa'' &lt;small&gt;P.J.Bergius&lt;/small&gt;
* ''Phylica strigulosa'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica subulifolia'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica thodei'' &lt;small&gt;E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica thunbergiana]]'' &lt;small&gt;E.Mey. ex Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica tortuosa'' &lt;small&gt;E.Mey. ex Sond.&lt;/small&gt;
* ''Phylica trachyphylla'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) D.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica tropica]]'' &lt;small&gt;Baker&lt;/small&gt;
* ''Phylica tuberculata'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica tubulosa'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Phylica tysonii'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica variabilis'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''Phylica velutina'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica villosa]]'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''Phylica virgata'' &lt;small&gt;Wender.&lt;/small&gt;
* ''Phylica vulgaris'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica willdenowiana]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Phylica wittebergensis]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Phylica| ]]</text>
      <sha1>a106dm36j3b9ndoipx5qocs34benvqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stipagrostis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>400904</id>
    <revision>
      <id>2921435</id>
      <parentid>2839372</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:45:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4482" sha1="cgh5ty9eszw5h5z065qrfpsjn3xqylt" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Stipagrostis obtusa IMG 8586.JPG
|image_caption = ''[[Stipagrostis obtusa|S. obtusa]]'' in die [[Visrivier-canyon]], Namibië
|taxon = Stipagrostis
|authority = Nees, (1832)
|subdivision_ranks = [[Spesies]]
|subdivision = [[#Spesies|Sien teks]]
|synonyms =* ''Schistachne'' &lt;small&gt;Fig. &amp; De Not.&lt;/small&gt;
}}
'''''Stipagrostis''''' is 'n [[genus]] van [[gras]]se in die [[Poaceae]] [[Familie (biologie)|familie]]. Die [[spesie]] is [[inheems]] in [[Afrika]] en [[Asië]].

== Spesies ==
Die genus het 56 [[spesies]]:&lt;ref&gt;https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:19076-1&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=22em}}
* ''[[Stipagrostis acutiflora]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis amabilis]]'' &lt;small&gt;([[Herold Georg Wilhelm Johannes Schweickerdt|Schweick.]]) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis anomala]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis arachnoidea]]'' &lt;small&gt;(Litv.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis brachyathera]]'' &lt;small&gt;(Coss. &amp; Balansa) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis brevifolia]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis ciliata]]'' &lt;small&gt;(Desf.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis damarensis]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis dhofariensis]]'' &lt;small&gt;Cope&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis dinteri]]'' &lt;small&gt;(Hack.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis drarii]]'' &lt;small&gt;(Täckh.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis dregeana]]'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis fastigiata]]'' &lt;small&gt;(Hack.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis foexiana]]'' &lt;small&gt;(Maire &amp; Wilczek) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis garubensis]]'' &lt;small&gt;(Pilg.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis geminifolia]]'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis giessii]]'' &lt;small&gt;Kers&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis gonatostachys]]'' &lt;small&gt;(Pilg.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis grandiglumis]]'' &lt;small&gt;(Roshev.) Tzvelev&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis griffithii]]'' &lt;small&gt;(Henrard) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis hermannii]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis hirtigluma]]'' &lt;small&gt;(Steud. ex Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis hochstetteriana]]'' &lt;small&gt;(Beck ex Hack.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis karelinii]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis lanata]]'' &lt;small&gt;(Forssk.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis lanipes]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis libyca]]'' &lt;small&gt;(H.Scholz) H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis lutescens]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis masirahensis]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis multinerva]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis namaquensis]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis namibensis]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis obtusa]]'' &lt;small&gt;(Delile) Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis paradisea]]'' &lt;small&gt;(Edgew.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis pellytronis]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis pennata]]'' &lt;small&gt;(Trin.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis plumosa]]'' &lt;small&gt;(L.) Munro ex T.Anderson&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis prodigiosa]]'' &lt;small&gt;(Welw.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis proxima]]'' &lt;small&gt;(Steud.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis pungens]]'' &lt;small&gt;(Desf.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis raddiana]]'' &lt;small&gt;(Savi) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis ramulosa]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis rigidifolia]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis sabulicola]]'' &lt;small&gt;(Pilg.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis sahelica]]'' &lt;small&gt;(Trab.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis schaeferi]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis scoparia]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis seelyae]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis shawii]]'' &lt;small&gt;(H.Scholz) H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis sokotrana]]'' &lt;small&gt;(Vierh.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis subacaulis]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis uniplumis]]'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]]) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis vexillifeta]]'' &lt;small&gt;Kers&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis vulnerans]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis xylosa]]'' &lt;small&gt;Cope&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis zeyheri]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Stipagrostis| ]]
[[Kategorie:Flora van Afrika]]</text>
      <sha1>cgh5ty9eszw5h5z065qrfpsjn3xqylt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921436</id>
      <parentid>2921435</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4499" sha1="i5rttasymfsqmtxy7mugym66ct1909o" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Stipagrostis obtusa IMG 8586.JPG
|image_caption = ''[[Stipagrostis obtusa|S. obtusa]]'' in die [[Visrivier-canyon]], Namibië
|taxon = Stipagrostis
|authority = Nees, (1832)
|subdivision_ranks = &lt;center&gt;[[Spesies]]&lt;/center&gt;
|subdivision = [[#Spesies|Sien teks]]
|synonyms =* ''Schistachne'' &lt;small&gt;Fig. &amp; De Not.&lt;/small&gt;
}}
'''''Stipagrostis''''' is 'n [[genus]] van [[gras]]se in die [[Poaceae]] [[Familie (biologie)|familie]]. Die [[spesie]] is [[inheems]] in [[Afrika]] en [[Asië]].

== Spesies ==
Die genus het 56 [[spesies]]:&lt;ref&gt;https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:19076-1&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=22em}}
* ''[[Stipagrostis acutiflora]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis amabilis]]'' &lt;small&gt;([[Herold Georg Wilhelm Johannes Schweickerdt|Schweick.]]) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis anomala]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis arachnoidea]]'' &lt;small&gt;(Litv.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis brachyathera]]'' &lt;small&gt;(Coss. &amp; Balansa) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis brevifolia]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis ciliata]]'' &lt;small&gt;(Desf.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis damarensis]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis dhofariensis]]'' &lt;small&gt;Cope&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis dinteri]]'' &lt;small&gt;(Hack.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis drarii]]'' &lt;small&gt;(Täckh.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis dregeana]]'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis fastigiata]]'' &lt;small&gt;(Hack.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis foexiana]]'' &lt;small&gt;(Maire &amp; Wilczek) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis garubensis]]'' &lt;small&gt;(Pilg.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis geminifolia]]'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis giessii]]'' &lt;small&gt;Kers&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis gonatostachys]]'' &lt;small&gt;(Pilg.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis grandiglumis]]'' &lt;small&gt;(Roshev.) Tzvelev&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis griffithii]]'' &lt;small&gt;(Henrard) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis hermannii]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis hirtigluma]]'' &lt;small&gt;(Steud. ex Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis hochstetteriana]]'' &lt;small&gt;(Beck ex Hack.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis karelinii]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis lanata]]'' &lt;small&gt;(Forssk.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis lanipes]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis libyca]]'' &lt;small&gt;(H.Scholz) H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis lutescens]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis masirahensis]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis multinerva]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis namaquensis]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis namibensis]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis obtusa]]'' &lt;small&gt;(Delile) Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis paradisea]]'' &lt;small&gt;(Edgew.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis pellytronis]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis pennata]]'' &lt;small&gt;(Trin.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis plumosa]]'' &lt;small&gt;(L.) Munro ex T.Anderson&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis prodigiosa]]'' &lt;small&gt;(Welw.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis proxima]]'' &lt;small&gt;(Steud.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis pungens]]'' &lt;small&gt;(Desf.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis raddiana]]'' &lt;small&gt;(Savi) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis ramulosa]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis rigidifolia]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis sabulicola]]'' &lt;small&gt;(Pilg.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis sahelica]]'' &lt;small&gt;(Trab.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis schaeferi]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis scoparia]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis seelyae]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis shawii]]'' &lt;small&gt;(H.Scholz) H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis sokotrana]]'' &lt;small&gt;(Vierh.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis subacaulis]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis uniplumis]]'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]]) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis vexillifeta]]'' &lt;small&gt;Kers&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis vulnerans]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis xylosa]]'' &lt;small&gt;Cope&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis zeyheri]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Stipagrostis| ]]
[[Kategorie:Flora van Afrika]]</text>
      <sha1>i5rttasymfsqmtxy7mugym66ct1909o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921437</id>
      <parentid>2921436</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:46:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ai!</comment>
      <origin>2921437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4499" sha1="scq3i2yxhq3yk870f5em4kyx1tkggec" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Stipagrostis obtusa IMG 8586.JPG
|image_caption = ''[[Stipagrostis obtusa|S. obtusa]]'' in die [[Visrivier-canyon]], Namibië
|taxon = Stipagrostis
|authority = Nees, (1832)
|subdivision_ranks = [[Spesies]]
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Schistachne'' &lt;small&gt;Fig. &amp; De Not.&lt;/small&gt;
}}
'''''Stipagrostis''''' is 'n [[genus]] van [[gras]]se in die [[Poaceae]] [[Familie (biologie)|familie]]. Die [[spesie]] is [[inheems]] in [[Afrika]] en [[Asië]].

== Spesies ==
Die genus het 56 [[spesies]]:&lt;ref&gt;https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:19076-1&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=22em}}
* ''[[Stipagrostis acutiflora]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis amabilis]]'' &lt;small&gt;([[Herold Georg Wilhelm Johannes Schweickerdt|Schweick.]]) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis anomala]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis arachnoidea]]'' &lt;small&gt;(Litv.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis brachyathera]]'' &lt;small&gt;(Coss. &amp; Balansa) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis brevifolia]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis ciliata]]'' &lt;small&gt;(Desf.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis damarensis]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis dhofariensis]]'' &lt;small&gt;Cope&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis dinteri]]'' &lt;small&gt;(Hack.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis drarii]]'' &lt;small&gt;(Täckh.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis dregeana]]'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis fastigiata]]'' &lt;small&gt;(Hack.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis foexiana]]'' &lt;small&gt;(Maire &amp; Wilczek) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis garubensis]]'' &lt;small&gt;(Pilg.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis geminifolia]]'' &lt;small&gt;Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis giessii]]'' &lt;small&gt;Kers&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis gonatostachys]]'' &lt;small&gt;(Pilg.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis grandiglumis]]'' &lt;small&gt;(Roshev.) Tzvelev&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis griffithii]]'' &lt;small&gt;(Henrard) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis hermannii]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis hirtigluma]]'' &lt;small&gt;(Steud. ex Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis hochstetteriana]]'' &lt;small&gt;(Beck ex Hack.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis karelinii]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis lanata]]'' &lt;small&gt;(Forssk.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis lanipes]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis libyca]]'' &lt;small&gt;(H.Scholz) H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis lutescens]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis masirahensis]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis multinerva]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis namaquensis]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis namibensis]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis obtusa]]'' &lt;small&gt;(Delile) Nees&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis paradisea]]'' &lt;small&gt;(Edgew.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis pellytronis]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis pennata]]'' &lt;small&gt;(Trin.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis plumosa]]'' &lt;small&gt;(L.) Munro ex T.Anderson&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis prodigiosa]]'' &lt;small&gt;(Welw.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis proxima]]'' &lt;small&gt;(Steud.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis pungens]]'' &lt;small&gt;(Desf.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis raddiana]]'' &lt;small&gt;(Savi) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis ramulosa]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis rigidifolia]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis sabulicola]]'' &lt;small&gt;(Pilg.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis sahelica]]'' &lt;small&gt;(Trab.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis schaeferi]]'' &lt;small&gt;(Mez) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis scoparia]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis seelyae]]'' &lt;small&gt;De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis shawii]]'' &lt;small&gt;(H.Scholz) H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis sokotrana]]'' &lt;small&gt;(Vierh.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis subacaulis]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis uniplumis]]'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]]) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis vexillifeta]]'' &lt;small&gt;Kers&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis vulnerans]]'' &lt;small&gt;(Trin. &amp; Rupr.) De Winter&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis xylosa]]'' &lt;small&gt;Cope&lt;/small&gt;
* ''[[Stipagrostis zeyheri]]'' &lt;small&gt;(Nees) De Winter&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Stipagrostis| ]]
[[Kategorie:Flora van Afrika]]</text>
      <sha1>scq3i2yxhq3yk870f5em4kyx1tkggec</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daavr Dordzhin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>401882</id>
    <revision>
      <id>2921411</id>
      <parentid>2846565</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3553" sha1="glfjdwstpjju9ol7so61r8bj8zbrarg" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Daavr Dordzhin
| bynaam           = 
| beeld            = Daavr Dordzhin in Yerevan.jpg
| beeldbeskrywing  = Dorzdhin met 'n protesplakkaat in [[Jerewan]], [[Armenië]]
| onderskrif       =
| geboortenaam     = Dawoer Dordzjijef
| geboortedatum    = [[1996]]
| geboorteplek     = [[Elista]], [[Kalmikië]], [[Rusland]]
| sterfdatum       =
| sterfteplek      =
| ouers            =
| titel            =
| nasionaliteit    = [[Rusland]]
| beroep           = Politikus
| ander            =
| bekend           = 
| eggenoot         = 
| kinders          =
| webblad          =
| handtekening     =
}}

'''Daavr Dordzhin'''&lt;ref&gt;Daavr Dordzhin is die [[Engels]]e [[transliterasie]] van sy [[Kalmikies]]e naam Дорҗин Даавр wat hy in openbare toesprake en publikasies gebruik. Die Afrikaanstalige transliterasie van sy Kalmikiese naam is ''Daawr Dordzjin'', en die Kalmikiese transliterasie is ''Dorcin Daavr''. Sy amptelike geboortenaam in Russiestalige dokumente is Давур Дорджиев, [[Afrikaans]]e [[transliterasie]]: Dawoer Dordzjijef.&lt;/ref&gt; is 'n [[Kalmikië|Kalmikiese]] politikus en regsgeleerde. Hy is een van die stigters van die [[North Caspian Institute]] en 'n lid van die [[Oirat-Kalmikiese Volkskongres]], 'n separatistiese organisasie wat hom beywer vir die [[onafhanklikheid]] van die [[Kalmikië|Republiek van Kalmikië]], tans 'n [[deelgebiede van Rusland|deelgebied]] van die [[Russiese Federasie]].

== Biografie ==
Dordzhin is in 'n [[Boeddhisme|Boeddhistiese]] Kalmikiese familie in [[Elista]] gebore, maar het in [[Moskou]] grootgeword, waarheen sy ouers verhuis het toe hy 'n kind was. Hy het regte aan die Hoër Ekonomiese Universiteit gestudeer. Later het hy as besoekende dosent in regsfilosifie en regsvergelyking aan dieselfde universiteit gewerk.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Kalmyks|website = Free Nations League|url = https://freenationsleague.org/en/kalmyks-a82a730ba6ec610dbc4d92b759847cd8.html|accessdate = 10 Julie 2023|lang = en|archive-date = 10 Julie 2023|archive-url = https://web.archive.org/web/20230710013205/https://freenationsleague.org/en/kalmyks-a82a730ba6ec610dbc4d92b759847cd8.html|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; Hy het ook as regspesialis gewerk vir verskeie nieregeringsorganisasies op die gebied van menseregte, soos Memorial en OVD Info.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Daavr Dordzhin. About the member|website = Oirat-Kalmyk Congress|url = https://oiratcongress.org/people/daavr-dorzhin|accessdate = 10 Julie 2023|lang = en|archive-date = 10 Julie 2023|archive-url = https://web.archive.org/web/20230710013153/https://oiratcongress.org/people/daavr-dorzhin|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;

Na die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne]] in Februarie 2022 het hy om veiligheidsredes uit Rusland na [[Armenië]] geïmmigreer. Hy werk tans as buitelandse beleidsadviseur vir die Europese Party van Armenië. In Januarie 2023 het hy 'n toespraak namens die Oirat-Kalmikiese Volkskongres in die [[Europese Parlement]] in [[Brussel]] gehou oor [[Russiese]] [[kolonialisme]] en die stryd van Rusland se etniese minderhede.&lt;ref&gt;{{cite web|last = Dordzhin|first = Daavr|title = No Borders Among Us // Intervention at the European Parliament|website = YouTube|url = https://www.youtube.com/watch?v=IFl7tjiXC7o|date = 2023|accessdate = 10 Julie 2023|lang = en}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Dordzhin, Daavr}}
[[Kategorie:Geboortes in 1996]]
[[Kategorie:Mense van Kalmikië]]
[[Kategorie:Russiese politici]]</text>
      <sha1>glfjdwstpjju9ol7so61r8bj8zbrarg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lycium cinereum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>402357</id>
    <revision>
      <id>2921486</id>
      <parentid>2633427</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1653" sha1="mgbaf6ywvvg74t5e4fz7zsypzhxxaoe" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Kleinblaarkriedoring
| image = 
| image_caption =
| status = LC
| status_system = iucn3.1 
| taxon = Lycium cinereum
| authority = [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]], (1794)
| synonyms =* ''Acokanthera lycioides'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.) G.Don&lt;/small&gt;
* ''Acokanthera pubescens'' &lt;small&gt;(Licht. ex Roem. &amp; Schult.) G.Don&lt;/small&gt;
* ''Cestrum lycioides'' &lt;small&gt;Licht. ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Cestrum pubescens'' &lt;small&gt;Licht. ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Lycium caespitosum'' &lt;small&gt;Dinter &amp; Dammer&lt;/small&gt;
* ''Lycium engleri'' &lt;small&gt;Dammer&lt;/small&gt;
* ''Lycium prunus-spinosa'' &lt;small&gt;Dunal&lt;/small&gt;
* ''Lycium roridum'' &lt;small&gt;Miers&lt;/small&gt;
* ''Lycium seineri'' &lt;small&gt;Dammer&lt;/small&gt;
* ''Lycium woodii'' &lt;small&gt;Dammer&lt;/small&gt;
}}

Die '''Kleinblaarkriedoring''' (''Lycium cinereum'') is 'n [[struik]] wat deel is van die ''[[Solanaceae]]'' [[Familie (biologie)|familie]]. Die [[spesie]] is [[inheems]] in [[Botswana]], [[Lesotho]], [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die struik in in al die provinsies voor.

Die boom se FSA-nommer is 669.9.&lt;ref&gt;https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/&lt;/ref&gt; 

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

== Verwysings ==
{{verwysings}}

== Bronne ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=2846-10 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:816392-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Lycium|cinereum]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>mgbaf6ywvvg74t5e4fz7zsypzhxxaoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chinese kookkuns</title>
    <ns>0</ns>
    <id>406321</id>
    <revision>
      <id>2921377</id>
      <parentid>2614317</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:12:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7653" sha1="2xywiwz3f8xf5zq8522tx5gide67jhm" xml:space="preserve">[[Lêer:Collage_Chinese_Cuisine_by_User-EME.png|duimnael|'n Verskeidenheid Chinese kos. Kloksgewys van links bo: [[Peking-eend]], misua, Kung Pao-hoender, [[maankoekie]]s, baijiu, wonton-sop, [[lenterolletjie]]s.]]
'''Chinese kookkuns''' bestaan uit disse wat uit [[Volksrepubliek China|China]] afkomstig is. As gevolg van die Chinese diaspora en historiese krag van die land, het Chinese kookkuns baie ander kookkunste in [[Asië]] en verder ingrypend beïnvloed, met wysigings wat aangebring is om in plaaslike smaak te voorsien. Chinese [[stapelvoedsel]] soos [[rys]], [[sojasous]], [[noedel]]s, [[tee]], [[brandrissie]]-olie en tofu, en eetgerei soos eetstokkies en die [[wok]], kan deesdae wêreldwyd aangetref word.

Die voorkeure vir [[geurmiddel]]s en kooktegnieke van Chinese provinsies hang af van verskille in sosiale klas, [[godsdiens]], historiese agtergrond en [[etniese groep]]e. Geografiese kenmerke insluitend [[berg]]e, [[riviere]], [[woud]]e en [[woestyn]]e het ook 'n sterk uitwerking op die plaaslikbeskikbare bestanddele, in ag genome dat die klimaat van China wissel van tropies in die suide tot subarkties in die noordooste. Keiserlike, koninklike en adellike voorkeur speel ook 'n rol in veranderinge in Chinese kookkuns. As gevolg van imperiale uitbreiding en handel, is bestanddele en kooktegnieke van ander kulture mettertyd in Chinese kookkuns geïntegreer.

Daar is talle plaaslike, godsdienstige en etniese style van Chinese kookkuns wat binne China en ook in die buiteland gevind word. Chinese kookkuns is hoogs divers en word meestal in provinsiale afdelings gekategoriseer, alhoewel hierdie klassifikasies uit baie meer style in hulself bestaan. Die mees geprysde Vier Groot Tradisies in Chinese kookkuns is Chuan, Lu, Yue en Huaiyang, wat kookkuns van onderskeidelik Wes-, Noord-, Suid- en Oos-China verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cits.net/china-travel-guide/four-major-cuisines-in-china.html|title=Four Major Cuisines in China|website=CITS|access-date=10 January 2017}}&lt;/ref&gt; Die moderne sewe kookkunste van China is [[Anhui]] (徽菜), [[Guangdong]] (粵菜), [[Fujian]] (閩菜), [[Hunan]] (湘菜), [[Jiangsu]] (蘇菜魯菜), [[Sichuan]] (川菜) en [[Zhejiang]] (浙菜) -kookkunste.&lt;ref name=&quot;beautyfujian&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20130731165745/http://beautyfujian.com/Fujian/Fujian_Cuisine.html &quot;Fujian Cuisine.] [http://beautyfujian.com/ Beautyfujian.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710001538/http://beautyfujian.com/}}. Accessed June 2011.&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Quanjude_roastduck.JPG|duimnael|'n Quanjude-kok voorsny Peking-gebraaide eend in skywe. [[Peking-eend]] word geëet deur stukke eend met skulp-, komkommer- en soetboontjiesous in gestoomde pannekoeke toe te rol.&lt;ref&gt;[http://chinatour.net/beijing/food/ &quot;Beijing cuisine and Peking roasted duck.&quot;] [http://chinatour.net/ ChinaTour.Net].&lt;/ref&gt;]]
Kleur, geur en smaak is die drie tradisionele aspekte wat gebruik word om Chinese kos te beskryf, sowel as die betekenis, voorkoms en voeding van die kos. Kook moet beoordeel word met betrekking tot die bestanddele wat gebruik word, kerfwerk, gaarmaaktyd en geurmiddels.

In vergelyking met [[vleis]]verbruik in die wêreldwye kookkuns, is Chinese kookkuns veral uniek vir sy breë, sterk en swaar klem op [[varkvleis]]geregte, in teenstelling met [[beesvleis|bees-]] of [[pluimvee]]geregte (met die uitsondering natuurlik van Chinese Islamitiese kookkuns).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.china-briefing.com/news/investing-in-chinas-meat-industry-trends-and-opportunities/|title=Investing in China's Meat Industry: Trends and Opportunities|date=28 February 2023|website=China Briefing News|access-date=26 June 2023}}&lt;/ref&gt;

== Oorsig ==
[[Lêer:Braised_Shredded_Chicken_with_Ham_and_Dried_Tofu_2011-04.JPG|duimnael|''Dàzhǔ gānsī'' is 'n tipiese sopgereg van Huaiyang-kookkuns. Dit word gemaak van fyn gesnyde gedroogde tofu, hoender, ham en bamboesloot, en die bestanddele moet met garnale in hoendersop gebraai word. Dit was hoog aangeprys deur die Qianlong-keiser.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chinatoday.com.cn/english/cooking/2011-06/14/content_434301.htm|title=Braised Shredded Dried Tofu|date=14 June 2011|website=China Today|access-date=10 January 2017}}&lt;/ref&gt;]]
[[Lêer:La_Zi_Ji_(Chicken_with_Chiles)_(2269517013).jpg|duimnael|'n Dis van ''Làzǐ Jī'', roergebraaide hoender met brandrissie en Sichuan peper in Sichuan styl.]]
[[Lêer:Chinese_Steamed_Perch.jpg|duimnael|Gestoomde heel [[perca]] met kuit binne. Gesnyde [[gemmer]] en sprietuie word gewoonlik bo-oor gestrooi.]]

=== Rys ===
[[Rys]] is 'n primêre [[stapelvoedsel]] vir mense van rysboerderygebiede in die suide van China.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ma|first=Guansheng|date=December 2015|title=Food, eating behavior, and culture in Chinese society|journal=Journal of Ethnic Foods|volume=2|issue=4|pages=195–199|doi=10.1016/j.jef.2015.11.004|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;Gestoomde rys, gewoonlik wit rys, is die meesgeëte vorm. Mense in Suid-China hou ook daarvan om rys te gebruik om congee as ontbyt te maak.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatingchina.com/recipes/rice-porridge.htm|title=Chinese Rice Porridge (Congee) Recipe|website=Eating China|language=en-AU|access-date=14 October 2021|archive-date=28 Oktober 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028175536/https://www.eatingchina.com/recipes/rice-porridge.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Rys word ook gebruik om [[bier]], baijiu en [[asyn]] te produseer. Kleefrys (&quot;taai rys&quot;) is 'n variëteit van rys wat in spesiale geregte soos lotusblaarrys en kleefrysballetjies gebruik word.

=== Koring ===
In koringboerderygebiede in Noord-China maak mense grootliks staat op [[meel]]gebaseerde voedsel, soos noedels, ''bing'' (brood), ''jiaozi'' ('n soort Chinese [[kluitjie]]) en ''mantou'' ('n soort gestoomde broodjie).&lt;ref name=&quot;Yao&quot;&gt;Yao, Zhang. ''China Everyday!''. Page One Pub. 2007. {{ISBN|978-981-245-330-3}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-981-245-330-3|978-981-245-330-3]]&lt;/ref&gt; Koring het waarskynlik &quot;omstreeks 2600 voor die gewone era (VHJ) in die laer Geelrivier verskyn, gevolg deur Gansu en Xinjiang omstreeks 1900 v.C. en uiteindelik teen 1600 v.C. in die middel [[Geelrivier]]- en [[Tibet]]streke voorgekom&quot;. 

=== Noedels ===
Chinese noedels kom droog of vars in 'n verskeidenheid groottes, vorms en teksture voor, en word dikwels in sop bedien of as bolaag gebraai. Sommige variëteite, soos Shou Mian (寿面, letterlik noedels van lang lewe), is 'n avatar van lang lewe en goeie gesondheid volgens Chinese tradisies.&lt;ref name=&quot;Yao&quot;/&gt; Noedels kan warm of koud bedien word met verskillende bedekkings, met sous, en soms droog. 

Noedels word gewoonlik gemaak met rysmeel of koringmeel, maar ander meel soos sojabone word ook in mindere groepe gebruik. Die name wat aan die noedels gegee word, is uniek op hul eie manier, weens die metode wat gebruik word om die noedels te maak (soos in met-die-handgetrekte noedels).&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Zhang|first1=Na|last2=Ma|first2=Guansheng|date=1 September 2016|title=Noodles, traditionally and today|journal=Journal of Ethnic Foods|language=en|volume=3|issue=3|pages=209–212|doi=10.1016/j.jef.2016.08.003|issn=2352-6181|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery style=&quot;text-align:center;&quot; mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;80px&quot; caption=&quot;Stapelvoedsel in China: rys, brode en verskeie soorte noedels&quot;&gt;
Steamed rice in bowl 01.jpg
ClassicwhiteMantou.jpg
Shaobing5.jpg
HofanUpClose.jpg
Chinese Noodles.jpg
Thin Noodle.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Chinese kookkuns]]
[[Kategorie:Artikels met teks in Chinees]]</text>
      <sha1>2xywiwz3f8xf5zq8522tx5gide67jhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pentzia globosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>407976</id>
    <revision>
      <id>2921492</id>
      <parentid>2625061</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:42:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1128" sha1="tgsyxd4gbu9mzly5ceunpebh23baowg" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Goedkaro
| image = 
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Pentzia globosa
| authority = Less., (1832)
| synonyms =* ''Cotula globifera'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Steud.&lt;/small&gt;
}}
Die '''goedkaro''' (''Pentzia globosa'') is 'n [[plant]] wat deel is van die ''Asteraceae'' [[Familie (biologie)|familie]]. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Lesotho]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom dit in die [[Gauteng]], [[Oos-Kaap]], [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]], [[Vrystaat]] en die [[Wes-Kaap]]-provinsies voor.

Die plant staan ook as die ''bitterbultkaroo'', ''bitterkaroo'', ''bitterkaroobossie'', ''bitterskaapbos'', ''bitterskaapbossie'', ''langbeenkaroo'', ''rooikarobos'', ''skaapbossie'', ''vaalkaroo'' en ''witkarobos'' bekend.

== Bronne ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3288-22 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:236832-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Pentzia|globosa]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>tgsyxd4gbu9mzly5ceunpebh23baowg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lachnaea grandiflora</title>
    <ns>0</ns>
    <id>409270</id>
    <revision>
      <id>2921491</id>
      <parentid>2844569</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:42:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2517" sha1="lun55arre0kkkjlmd0p414f0ainngot" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name =
| image = 
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Lachnaea grandiflora
| authority = (L.f.) Baill., (1875)
| synonyms =* ''Calysericos argentea'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] &amp; [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]] ex [[Carl Meissner|Meisn.]]&lt;/small&gt;
* ''Calysericos canaliculata'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Calysericos grandiflora'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Calysericos parviflora'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Calysericos subulata'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Calysericos tabularis'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Craspedostoma cephalotes'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Meisn.) Domke&lt;/small&gt;
* ''Cryptadenia breviflora'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Cryptadenia grandiflora'' &lt;small&gt;(L.f.) Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Cryptadenia grandiflora var. latifolia'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Gnidia cephalotes'' &lt;small&gt;Licht. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Gnidia grandiflora'' &lt;small&gt;(L.f.) Willd.&lt;/small&gt; 
* ''Gnidia grandiflora'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Gnidia pachyphylla'' &lt;small&gt;Spreng. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Passerina campanulata'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex C.Presl&lt;/small&gt;
* ''Passerina grandiflora'' &lt;small&gt;Curtis&lt;/small&gt;
* ''Passerina grandiflora'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''Passerina uniflora var. alba'' &lt;small&gt;[[Peter Jonas Bergius|P.J.Bergius]]&lt;/small&gt;
* ''Sanamunda grandiflora'' &lt;small&gt;(L.f.) Raf.&lt;/small&gt;
* ''Sanamunda subulata'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
}}
'''''Lachnaea grandiflora''''' is 'n meerjarige, [[Blom|blomdraende]] bossie of 'n struik wat deel is van die ''Thymelaeaceae'' [[Familie (biologie)|familie]]. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]] en is deel van die [[fynbos]]. Dit kom van Swartboskraal in die [[Clanwilliam]] dsitrik tot by die [[Kaapse Skiereiland]] en [[Bredasdorp]] voor.

Die spesie het reeds 45% van sy [[habitat]] verloor die afgelope 100 jaar verloor aan [[Gewas (landbou)|gewasverbouing]], ontwikkeling en [[indringerplant]]e.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Lachnaea grandiflora 1DS-II 1-8922.jpg
Lachnaea grandiflora 1DS-II 1-8923.jpg
Lachnaea grandiflora 1DS-II 1-8925.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronne ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=2933-35 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:832063-1 Plants of the World Online]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Lachnaea|grandiflora]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>lun55arre0kkkjlmd0p414f0ainngot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bloedlaster</title>
    <ns>0</ns>
    <id>409496</id>
    <revision>
      <id>2921357</id>
      <parentid>2912590</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T02:59:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 3 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44179" sha1="ccfsm860nt9br9ouqylfb68dm13pmo4" xml:space="preserve">[[Beeld:Trento-statue of Simon of Trent in via Simonino.jpg|thumb|200px|'n Standbeeld van [[Simon van Trente]], 'n Italiaanse kind vir wie se verdwyning en dood die stad se Jode geblameer is.]]

'''Bloedlaster''' of '''bloedverdigsels'''&lt;ref name=JewishEncyclopedia&gt;{{cite encyclopedia |last1=Gottheil |first1=Richard |last2=Strack |first2=Hermann L. |last3=Jacobs |first3=Joseph |encyclopedia=Jewish Encyclopedia |title=Blood Accusation |url=http://jewishencyclopedia.com/articles/3408-blood-accusation |year=1901–1906 |location=New York |publisher=Funk &amp; Wagnalls }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=dundes&gt;{{Cite book |editor1-last = Dundes |editor1-first = Alan |year = 1991 |title = The Blood Libel Legend: A Casebook in Anti-Semitic Folklore |publisher = University of Wisconsin Press |isbn = 978-0-299-13114-2 |url-access = registration |url = https://archive.org/details/bloodlibellegend00alan }}&lt;/ref&gt; is valse aantygings&lt;ref name=Turvey2008p3&gt;Turvey, Brent E. ''Criminal Profiling: An Introduction to Behavioral Evidence Analysis'', Academic Press, 2008, p. 3. &quot;Blood libel: An accusation of ritual murder made against one or more persons, typically of the Jewish faith&quot;.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Chanes2004pp34-35&gt;Chanes, Jerome A. ''Antisemitism: A Reference Handbook'', ABC-CLIO, 2004, pp. 34–45.&lt;/ref&gt; teenoor [[Jode]] dat hulle [[Christendom|Christelike]] kinders vang en hulle [[bloed]] in Joodse rituele gebruik. Die beskuldiging soos dit teen Jode gebruik word, is selde in antieke tye aangetref. Volgens die Romeinse skrywer [[Tertullianus]] is dit in die laat oudheid begin gebruik teen lede van die vroeë Christendom van die [[Romeinse Ryk]].&lt;ref name=&quot;D'Antonio&quot;&gt; Emanuele D'Antonio, [https://www.quest-cdecjournal.it/jewish-self-defense-against-the-blood-libel-in-mid-nineteenth-century-italy-the-badia-affair-and-proceedings-of-the-castilliero-trial-1855-56/ ''Jewish Self-Defense against the Blood Libel in Mid-Nineteenth Century Italy: the Badia Affair and Proceedings of the Castilliero Trial (1855-56),'']  [[:it:Quest. Issues in Contemporary Jewish History|Quest. Issues in Contemporary Jewish History]] volume 14, 1 pp. 23–47 &lt;/ref&gt; 'n Millennium later, in die [[Middeleeue]], het Christene dit begin gebruik as 'n aantyging teen Jode.&lt;ref&gt;Norman Cohn, ''Europe's Inner Demons,'' (1975) Paladin Books 1976 pp.1-8.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Albert Ehrman, 'The Origins of the Ritual Murder Accusation and Blood Libel, ''Tradition'' vol. 14, No. 4 Lente 1976 p. 83&lt;/ref&gt; Dié aantyging, tesame met putvergifting en gasheerontheiliging, het van die Middeleeue tot in die moderne tyd 'n belangrike beskuldiging in Europa geword in die vervolging van Jode.&lt;ref name=Chanes2004pp34-35/&gt;

Dikwels word met bloedlaster beweer Jode het menslike bloed nodig vir die maak van [[Matso|matso's]], ongesuurde, plat brode wat tydens die Joodse [[Paasfees]] (ook Pasga, Pesach) geëet word. In vroeëre weergawes is Jode daarvan beskuldig dat hulle die [[kruisiging]] namaak.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://archive.org/details/lifemiraclesofst00thomuoft/page/14/mode/2up?view=theater | title=The life and miracles of St. William of Norwich | year=1896 }}&lt;/ref&gt; Die beskuldigings sluit dikwels in dat Christelike kinders veral gesog is, en histories is dit gebruik om die verdwyning van baie kinders te verduidelik. In sommige gevalle is die vermeende slagoffers as heiliges vereer, soos William van Norwich, [[Klein sint Hugh van Lincoln|Hugh van Lincoln]] en [[Simon van Trente]].

Die term &quot;bloedlaster&quot; word ook soms gebruik in verband met ander skadelike beskuldigings met 'n breër betekenis. Dit is egter omstrede, omdat Joodse groepe daarteen beswaar maak.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-12176503|title=What does 'blood libel' mean?|date=12 January 2011|access-date=16 April 2018|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.nationalreview.com/the-campaign-spot/term-blood-libel-more-common-you-might-think-jim-geraghty/|title=The Term 'Blood Libel': More Common Than You Might Think|author=Jim Geraghty|date=12 January 2011|magazine=National Review|access-date=16 April 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703583404576079823067585318|title=Sarah Palin Is Right About 'Blood Libel'|first=Shmuley|last=Boteach|date=14 January 2011|website=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt;

==Geskiedenis==
Daar was aanvanklik geen beskuldigings dat die bloed van Christelike kinders in matso's gebruik word nie; dit het eers later ontwikkel as 'n groot motivering in die misdaad.&lt;ref&gt;Paul R. Bartrop, Samuel Totten, ''Dictionary of Genocide'', ABC-CLIO, 2007, p. 45.&lt;/ref&gt;

===Moontlike voorlopers===
Die vroegste bekende beskuldiging van bloedlaster is deur 'n man met die naam Damokritus of Demokritus (nie die filosoof nie) wat in die [[Suda]] genoem word.&lt;ref&gt;[http://www.jewishencyclopedia.com/articles/3408-blood-accusation#3489 BLOOD ACCUSATION] in ''Jewish Encyclopedia''. (Richard Gottheil, Hermann L. Strack, Joseph Jacobs). Besoek op 10/31/18.&lt;/ref&gt; Hy het beweer &quot;die Jode vang elke sewe jaar 'n vreemdeling, bring hom na die tempel in [[Jerusalem]] en offer hom deur sy vlees in stukkies te sny.&quot;&lt;ref name=&quot;Patterson2015&quot;&gt;{{cite book|author=David Patterson|title=Anti-Semitism and Its Metaphysical Origins|url=https://books.google.com/books?id=F_1DBgAAQBAJ&amp;pg=PA1|year=2015|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-04074-8|page=1}}&lt;/ref&gt; 

Die Grieks-Egiptiese skrywer Apion het beweer die Jode offer Griekse slagoffers in hulle tempel. Hy skryf toe [[Antiochus IV]] die tempel in Jerusalem binnegaan, het hy 'n Griekse gevangene ontdek wat vir hom vertel het hy word vetgemaak om geoffer te word. Apion het beweer die Jode offer elke jaar 'n Griek en eet sy vlees terwyl hulle haatspreuke teen die Grieke skree.&lt;ref&gt;Louis H. Feldman, ''Jew and Gentile in the Ancient World: Attitudes and Interactions from Alexander to Justinian'', Princeton University Press, Princeton, New Jersey, 1993. pp. 126–27.&lt;/ref&gt; Apion se bewering weerspieël waarskynlik houdings teenoor die Jode wat toe die rondte gedoen het, want soortgelyke bewerings is in die 1ste eeu&amp;nbsp;v.C. deur [[Poseidonios]] en ander gemaak.&lt;ref name=Feldmanp1996p293&gt;Feldman, Louis H. ''Studies in Hellenistic Judaism'', Brill, 1996, p. 293.&lt;/ref&gt; Later in die geskiedenis berig Sokrates van Konstantinoepel ({{afk|f.|floreer}} 5de eeu) 'n dronk groep Jode het 'n Christelike kind aan 'n kruis vasgemaak in 'n spottery met die kruisiging en hom gebrand tot hy dood is.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/syriabloodlibel.html |title=Blood libel in Syria |publisher=Jewishvirtuallibrary.org |access-date=2010-01-23}}&lt;/ref&gt;

Die Israeliese akademikus Israel Yuval het voorgestel die oorsprong van bloedlaster kom uit die 12de eeu weens Christene se siening van Joodse gedrag tydens die [[Kruistogte|Eerste Kruistog]]. Sommige Jode het selfmoord gepleeg en hulle kinders doodgemaak sodat hulle nie tot die Christendom bekeer kon word nie. Volgens Yuval het Christene dalk gereken as Jode hulle eie kinders kan doodmaak, kan hulle ook Christelike kinders doodmaak.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/827036.html |title=And if it's not good for the Jews? |author=Lily Galili |work=Haaretz |date=18 February 2007 |access-date=2007-02-18 |archive-date=20 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220055404/http://www.haaretz.com/hasen/spages/827036.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Two Nations in Your Womb: Perceptions of Jews and Christians in Late Antiquity and the Middle Ages'' by Israel J. Yuval; translated by Barbara Harshav and Jonathan Chipman, University of California Press, 2006&lt;/ref&gt;

===Oorsprong in Engeland===
[[Beeld:Death of William of Norwich.jpg|thumb|200px|Die kruisiging van William van Norwich, soos uitgebeeld op 'n kanselskerm in die Heilige Drie-eenheidkerk in Loddon, [[Norfolk]].]]

In 1144 is die Jode in [[Norwich]], [[Engeland]], valslik beskuldig van die rituele moord op 'n seun, William van Norwich, nadat hy met steekwonde in die woud gekry is. William se hagiograaf, Thomas van Monmouth, het valslik beweer daar is elke jaar 'n internasionale raad van Jode wat kies in watter land 'n kind tydens die Paasfees doodgemaak sal word. Dit sou wees vanweë 'n Joodse voorspelling dat die moord op 'n Christelike kind elke jaar sal verseker dat die Jode na die Heilige Land kan terugkeer. Volgens Monmouth is Engeland in 1144 gekies en het die raad die Jode van Norwich afgevaardig om die moord te pleeg. Hulle het William daarna ontvoer en gekruisig.&lt;ref name=&quot;soc&quot;&gt;{{cite web |last1=Langham |first1=Raphael |title=William of Norwich |url=http://www.jhse.org/node/44?page=0%2C0 |website=The Jewish Historical Society of England |access-date=1 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718203040/http://www.jhse.org/node/44?page=0%2C0 |archive-date=18 July 2011 |date=10 March 2008}};{{br}} Langmuir, Gavin I (1996), ''Toward a Definition of Antisemitism'', University of California Press, pp. 216ff.&lt;/ref&gt; 

Die legende is in 'n kultus omskep, met William wat die status van 'n heilige verkry het en pelgrims wat offerandes na die plaaslike kerk gebring het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/15635a.htm |title=St. William of Norwich}}&lt;/ref&gt;

Dit is gevolg deur soortgelyke bewerings in Gloucester (1168), Bury Sint Edmunds (1181) en Bristol (1183). In 1189 is die Joodse afvaardiging wat die kroning van [[Richard I van Engeland|Richard Leeuehart]] bygewoon het, deur die skare aangeval. Slagtings in [[Londen]] en [[York]] (1189-'90) het gou daarna gevolg. Op 16 Maart 1190 is 150 Jode in York aangeval en vermoor toe hulle in die koninklike kasteel gaan skuil. Sommige het selfmoord gepleeg eerder as om deur die skare gevang te word.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.historyofyork.org.uk/themes/norman/the-1190-massacre|title=The 1190 Massacre: History of York|first=SUMO|last=Design|website=historyofyork.org.uk}}&lt;/ref&gt; Die oorblyfsels van 17 liggame wat tussen die 12de en 13de eeu in 'n put in Norwich gegooi is, was hoogs waarskynlik deel van dié vervolging. ([[DNS]]-toetse het gewys vyf van hulle was waarskynlik lede van dieselfde Joodse gesin.)&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-13855238 | publisher=BBC News | title=Jewish bodies found in medieval well in Norwich | date=23 June 2011}}&lt;/ref&gt;

Ná die dood van [[klein sint Hugh van Lincoln]] was daar verhore en die teregstelling van Jode.&lt;ref&gt;&quot;The Knight's Tale of Young Hugh of Lincoln&quot;, Gavin I. Langmuir, Speculum, Vol. 47, No. 3 (Julie 1972), pp. 459–482.&lt;/ref&gt; Die agtjarige Hugh het op 31 Julie 1255 in Lincoln verdwyn. Sy liggaam is op 29 Augustus in 'n put ontdek. 'n Jood met die naam Copin of Koppin het beken hy was betrokke. Hy het beken die Jode het die seun gekruisig nadat hulle vir dié doel in Lincoln byeengekom het. [[Hendrik III van Engeland|Koning Hendrik III]], wat begin Oktober in Lincoln aangekom het, het Copin laat teregstel. Altesaam 91 Jode van Lincoln is gevange geneem en na Londen gestuur, waar 18 van hulle tereggestel is. Die res is kwytgeskeld ná die ingryping van monnike.&lt;ref&gt;Sien Langmuir (1972), p479; Jacobs, ''Jewish Ideals'', pp.&amp;nbsp;192–224&lt;/ref&gt; Binne 'n paar dekades sou Jode uit die hele Engeland verban word. Hulle is eers in 1657 toegelaat om terug te keer.

===Europese vasteland===
[[Beeld:Ritualmord-Legende.jpg|thumb|links|220px|Simon van Trente. Illustrasie in Hartmann Schedel se ''Weltchronik'', 1493.]]

Nes in Engeland bestaan baie van die bloedlastersake op die Europese vasteland uit onbewese aantygings oor die lyke van Christelike kinders. Daar was na bewering dikwels bonatuurlike gebeurtenisse wat met die verdwynings en lyke verbind is, gebeure wat destyds dikwels as wonderwerke beskou is. Ook, nes in Engeland, het dié beskuldigings gewoonlik gelei tot die teregstelling van talle Jode – soms al die of byna al die Jode op die dorp.

Thomas van Monmouth se storie oor die jaarlike Joodse vergadering om te besluit watter gemeenskap 'n Christelike kind moet vermoor, het vinnig na die vasteland versprei. 'n Vroeë weergawe verskyn in ''Bonum Universale de Apibus'' ii. 29, § 23, deur Thomas van Cantimpré ('n klooster naby Cambray in [[Frankryk]]). Thomas skryf omstreeks 1260: &quot;Dit is feitlik seker dat die Jode van elke provinsie elke jaar met lootjies besluit watter gemeente of stad Christelike bloed na die ander gemeentes moet stuur.&quot; Thomas het ook geglo sedert die tyd toe die Jode na [[Pontius Pilatus]] uitgeroep het &quot;Laat die skuld vir sy bloed op ons en ons kinders rus!&quot; ([[Matteus]] 27:25, 1983-vertaling) ondervind hulle bloedings, wat gelyk gestel kan word aan manlike [[menstruasie]].&lt;ref&gt;Albert Ehrman, &quot;The Origins of the Ritual Murder Accusation and Blood Libel,&quot; Tradition: A Journal of Orthodox Jewish Thought, Vol. 15, No. 4 (Lente 1976): 86&lt;/ref&gt; Volgens hom het die Jode geglo net Christelike bloed (&quot;''solo sanguine Christiano''&quot;) sou dit kon genees. Volgens Thomas het die Jode egter dié voorspelling verkeerd verstaan: Die uitdrukking &quot;''solo sanguine Christiano''&quot; het nie beteken die bloed van enige Christen nie, maar van Jesus – die enigste ware genesing van alle fisieke en geestelike lyding.&lt;ref&gt;Albert Ehrman, &quot;The Origins of the Ritual Murder Accusation and Blood Libel,&quot; Tradition: A Journal of Orthodox Jewish Thought, Vol. 15, No. 4 (Spring 1976): 88.&lt;/ref&gt;

Die eerste bekende geval buite Engeland was in 1171 in Blois, Frankryk. Die beskuldiging was teen die dorp se hele Joodse gemeenskap, en het daartoe gelei dat sowat 31-33 Jode (onder andere 17 vroue)&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Albert Ehrman, &quot;The Origins of the Ritual Murder Accusation and Blood Libel,&quot; ''Tradition: A Journal of Orthodox Jewish Thought'', Vol. 15, No. 4 (Lente 1976): 85.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Susan L. Einbinder &quot;Pucellina of Blois: Romantic Myths and Narrative Conventions,&quot; ''Jewish History'', Vol. 12, No. 1 (Spring 1998): 29&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Heritage: Civilization and the Jews: Source Reader |editor1-last=Hallo |editor1-first=William W. |editor2-last=Ruderman |editor2-first=David B. |editor3-last=Stanislawski |editor3-first=Michael |publisher=Praeger Special Studies |year=1984 |isbn=978-0275916084 |location=Santa Barbara, Kalifornië|page=134 }}&lt;/ref&gt; op 29 Mei dié jaar doodgebrand is.&lt;ref name=trachtenberg&gt;{{Cite book |editor1-last = Trachtenberg |editor1-first = Joshua |year = 1943 |title = The Devil and the Jews, The Medieval Conception of the Jew and its Relation to Modern Anti-Semitism |publisher = Yale University Press |isbn = 0-8276-0227-8}}&lt;/ref&gt; Die bloedlaster het gehandel oor R. Isaac, 'n Jood wat deur 'n Christelike dienskneg daarvan beskuldig is dat hy 'n vermoorde Christen in die [[Loire (rivier)|Loire]] gegooi het.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;Susan L. Einbinder &quot;Pucellina of Blois: Romantic Myths and Narrative Conventions,&quot; ''Jewish History'', Vol. 12, No. 1 (Spring 1998): 30-31.&lt;/ref&gt; Die kind se liggaam is nooit gevind nie. Die graaf het sowat 40 volwasse Jode van Blois laat arresteer en hulle is eindelik verbrand. Die verbrande liggame van die veroordeelde Jode het na bewering deur die verbranding ongeskonde gebly, en dit is 'n bekende wonderwerk en heiligemite vir beide Jode en Christene.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; In dié geval was daar nog nie 'n bewering dat Jode die bloed van Christene nodig gehad het nie.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;

[[Beeld:Werner-vom-Oberwesel.jpg|thumb|200px|'n Skildery van Werner van Oberwesel as 'n heilige.]]
In 1235, nadat die liggame van vyf seuns op Kersdag in Fulda, [[Hesse]], [[Duitsland]], ontdek is, het die dorp se inwoners beweer die Jode het hulle vermoor om hulle bloed te drink. Hulle het 34 Jode verbrand met die hulp van Kruisvaarders wat in dié tyd daar vergader het. Selfs nadat keiser Frederik II die Jode ná 'n ondersoek kwytgeskeld het, het bloedlaster in Duitsland voortgeduur.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.haaretz.com/jewish/.premium-1235-34-jews-burned-to-death-1.5352841 |title=1235: 34 Jews Burned to Death in First 'Blood Cannibalism' Case |publisher=Haaretz |date=2014-12-28 |access-date=2020-06-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |others=Middle Ages section of Encyclopaedia Judaica article |title=Blood Libel |url=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/blood-libel |access-date=25 February 2023 |website=Encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt; Op [[Pforzheim]], Baden, het 'n vrou na bewering in 1267 'n meisie aan die Jode verkoop. Hulle het haar glo oopgesny en in die rivier gegooi, waar bootsmanne haar gekry het; die meisie het om wraak geskree en toe gesterf. Die liggaam het na bewering gebloei toe die Jode daarheen geneem is. Die vrou en die Jode het skuld beken en is daarna vermoor.&lt;ref&gt;Steven K. Baum, &quot;When Fairy Tales Kill,&quot; ''Journal for the Study of Antisemitism'', Vol. 1, No. 2 (2009): 190-191.&lt;/ref&gt; 

In 1270 het 'n beweerde wonderwerk in Weissenburg, [[Elsas]],&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;&quot;Blood Libel,&quot; Zionism and Israel –  Encyclopedic Dictionary, n.d. http://www.zionism-israel.com/dic/blood_libel.htm.&lt;/ref&gt; die Jode glo geïmpliseer. 'n Kind se lyk is in die rivier gekry. Die Jode het haar na bewering oopgesny om haar bloed te kry, en sy het vyf dae lank bly bloei.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;

Op Oberwesel was beweerde wonderwerke naby Paasfees van 1287&lt;ref&gt;Jörg R. Müller, &quot;Ereẓ gezerah—'Land of Persecution': Pogroms against the Jews in the regnum Teutonicum from c. 1280 to 1350,&quot; The Jews of Europe in the Middle Ages (Tenth to Fifteenth Centuries): Proceedings of the International Symposium, ed. Christoph Cluse (20–25 October 2002): 249.&lt;/ref&gt; ook die enigste bewyse teen die Jode. In dié geval is beweer die lyk van die 16-jarige Werner van Oberwesel (ook &quot;Goeie Werner&quot; genoem) het wonderwerke verrig, veral medisinale wonderwerke.&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;Ariel Toaff, Blood Passover, vert. Gian Marco Lucchese en Pietro Gianetti (AAARG, 2007): 64.&lt;/ref&gt; Lig het glo uit die liggaam geskyn.&lt;ref&gt;Jörg R. Müller, &quot;Ereẓ gezerah—'Land of Persecution': Pogroms against the Jews in the regnum Teutonicum from c. 1280 to 1350,&quot; The Jews of Europe in the Middle Ages (Tenth to Fifteenth Centuries): Proceedings of the International Symposium, ed. Christoph Cluse (20–25 October 2002): 249-250.&lt;/ref&gt; Die seun is na bewering onderstebo opgehang en oopgesny.&lt;ref name=&quot;auto3&quot;/&gt; Die gevolg was dat die Jode van Oberwesel en baie ander omliggende dorpe in die jare 1286-'89 kwaai vervolg en vermoor is.&lt;ref name=&quot;Miller 2002 p.250&quot;&gt;Jörg R. Müller, &quot;Ereẓ gezerah—'Land of Persecution': Pogroms against the Jews in the regnum Teutonicum from c. 1280 to 1350,&quot; The Jews of Europe in the Middle Ages (Tenth to Fifteenth Centuries): Proceedings of the International Symposium, ed. Christoph Cluse (20–25 October 2002): 250.&lt;/ref&gt;

Daar was al baie voorstelle oor hoekom dié beskuldigings gedoen en versprei is. Daar is byvoorbeeld gereken die weergawe van Thomas van Monmouth en ander soortgelyke valse beskuldigings het grootliks te doen gehad met die ekonomiese en politieke belange van leiers, wat in werklikheid dié mites versprei het.&lt;ref&gt;Jeffrey Cohen, Review of The Murder of William of Norwich: The Origins of the Blood Libel in Medieval Europe, by E.M. Rose Journal of Interdisciplinary History, Vol. 47, No. 3 (Winter 2017): 410.&lt;/ref&gt; Verder is algemeen in Europa geglo Jode gebruik Christelike bloed vir medisinale en ander doeleindes.&lt;ref&gt;Joshua Trachtenberg, The Devil and the Jews: The Medieval Conception of the Jew and its Relation to Modern Anti-Semitism.  (Vardo Books, 2001): 142-143.&lt;/ref&gt;

===Renaissance en barok===
[[Beeld:Judensau Frankfurt.jpg|thumb|200px|Van 'n 18de-eeuse ets van Brückenturm. BO: Die lyk van Simon van Trente. ONDER: Die &quot;Jodesog&quot;, 'n obsene beeld van Jode en 'n vark.]]

* Simon van Trente, twee jaar oud, het in 1475 verdwyn. Sy vader het beweer hy is deur die plaaslike Joodse gemeenskap ontvoer en vermoor. Altesaam 15 plaaslike Jode is tot dood veroordeel en verbrand. Simon is plaaslik as 'n heilige vereer, hoewel hy nooit deur die kerk in Rome amptelik tot heilige verklaar is nie. [[Pous Paulus VI]] het hom in 1965 uit die Roomse martelaarsboek laat verwyder.
* Christopher van Toledo was 'n vierjarige Christelike seun wat na bewering in 1490 deur twee Jode en drie bekeerlinge tot die Christendom vermoor is. Agt mans is tereggestel. Daar word nou geglo&lt;ref&gt;Reston, James: &quot;Dogs of God: Columbus, the Inquisition, and the defeat of the Moors&quot;, p. 207. Doubleday, 2005. {{ISBN|0-385-50848-4}}&lt;/ref&gt; die saak is deur die [[Spaanse Inkwisisie]] versin om die verbanning van Jode uit Spanje makliker te maak.
* In 'n saak op Tyrnau (vandag Trnava, [[Slowakye]]) is uit die absurditeit van verklarings wat deur die marteling van vroue en kinders verkry is, duidelik dat die aangeklaagdes die dood verkies het bo marteling en alles beken het wat van hulle gevra is. Hulle het selfs gesê Joodse mans menstrueer en dat hulle daarom die drink van Christelike bloed as 'n kuur beoefen.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://academiccommons.columbia.edu/doi/10.7916/D89Z9CT6/download|doi=10.7916/D89Z9CT6|year=2017|author1=(:Unav)|title=Sexing_the_Jewish_Body.PDF}}&lt;/ref&gt;
* Op Bösing (vandag Pezinok, Slowakye) is beweer 'n negejarige seun het hom doodgebloei nadat hy gemartel is. Altesaam 30 Jode het skuld beken en is in die openbaar verbrand. Later is onthul die kind is lewend in [[Wene]] gevind. Hy is daarheen geneem deur die klaer, graaf Wolf van Bazin, as 'n manier om van sy Joodse skuldeisers op Bazin ontslae te raak.&lt;ref&gt;{{cite web|last=richardsh|date=2015-05-27|title=27 May 1529 Blood Libel and Burning to Death of 30 Jews in Bazin, Hungary #otdimjh|url=https://jewinthepew.org/2015/05/27/27-may-1529-blood-libel-and-burning-to-death-of-30-jews-in-bazin-hungary-otdimjh/|access-date=2020-09-29|website=On This Day in Messianic Jewish History|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Jelinek |first=Yeshayahu |year=2007 |orig-date= |others=Encyclopaedia Judaica article |title=Pezinok |url=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/pezinok |access-date=25 February 2023 |website=Encyclopedia.com |edition=2}}&lt;/ref&gt;
* In Rinn, naby [[Innsbruck]], is 'n seun met die naam Andreas Oxner (ook bekend as Anderl von Rinn) na bewering deur Joodse handelaars gekoop en wreed vermoor in 'n woud naby die stad; sy bloed is glo versigtig in houers versamel. Allerhande bewerings oor die seun is gemaak, soos dat die geld wat aan sy stiefpa vir hom betaal is, in blare verander het en dat 'n lelie op sy graf opgekom het. Die kultus het voortgeduur totdat dit in 1994 amptelik deur die biskop van Innsbruck verbied is.&lt;ref&gt;[http://www.fordham.edu/halsall/source/rinn.html Medieval Sourcebook: A Blood Libel Cult: Anderl von Rinn, d. 1462] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110110132942/http://www.fordham.edu/halsall/source/rinn.html |date=10 Januarie 2011 }} www.fordham.edu.&lt;/ref&gt;
* Op 17 Januarie 1670 is Raphael Levy, 'n lid van die Joodse gemeenskap van Metz, Frankryk, tereggestel op aanklag van die rituele moord op 'n boerekind wat op 25 September 1669, die aand voor [[Roosj Hasjana]], vermis geraak het buite die dorp Glatigny in Frankryk.&lt;ref&gt;Edmund Levin, [https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303973704579357000706882812 The Exoneration of Raphael Levy], ''The Wall Street Journal'', 2 Februarie 2014. Besoek op 10 Oktober 2016.&lt;/ref&gt;
* Sandomierz, 'n stad in Pole, was die verhoog van 'n paar bloedlastergevalle, wat gelei het tot die marteling en teregstelling van verskeie mense.&lt;ref name=Sand&gt;{{cite web |author= Daniel Tilles |title= The “compelling need for truth”: reflections on Sandomierz’s blood-libel plaque |date= 25 February 201 |website= Notes from Poland |url= https://notesfrompoland.com/2015/02/25/the-compelling-need-for-truth-reflections-on-sandomierzs-blood-libel-plaque/ |access-date= 5 December 2023}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Antisemitic-church-fresco.jpg|thumb|220px|'n [[Fresko]] in die Kerk van Sint Paulus in Sandomierz, Pole, wat bloedlaster uitbeeld.]]

===19de eeu===
Een van die kinderheiliges in die [[Russies-Ortodokse Kerk]] is die sesjarige seun Gawriil Belostokski van die dorp Zwerki (nou in Pole). Volgens die legende wat die Kerk ondersteun, is die seun tydens [[Paasfees]] uit sy huis ontvoer terwyl sy ouers weg was. Sjoetko, 'n Jood van [[Białystok]], is daarvan aangekla dat hy die seun na Białystok gebring, nege dae lank met skerp voorwerpe gesteek en sy bloed dreineer het. Hy het daarna die lyk teruggeneem na Zwerki en in 'n veld gelos. 'n Kultus het ontwikkel en die seun is in 1820 'n heilige gemaak. Op [[Allerheilige]], 27 Julie 1997, het die [[Belarus]]siese staatstelevisie 'n rolprent gewys waarin beweer is die verhaal is waar.&lt;ref&gt;[http://www.vestnik.com/issues/97/0902/win/stonov.htm Is the New in the Post-Soviet Space Only the Forgotten Old?] by Leonid Stonov, International Director of Bureau for the Human Rights and Law-Observance in the Former Soviet Union, the President of the American Association of Jews from the former USSR&lt;/ref&gt; Die herlewing van die kultus in Belarus is in internasionale verslae oor menseregte en godsdiensvryhede aangehaal as 'n gevaarlike uitdrukking van antisemitisme.&lt;ref&gt;[http://www.4humanrights.org/by/eng/reports/relig2003.shtml Belarus. International Religious Freedom Report 2003] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070907160230/http://www.4humanrights.org/by/eng/reports/relig2003.shtml |date=7 September 2007 }} Released by the Bureau of Democracy, Human Rights and Labor&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2004/37195.htm Belarus. International Religious Freedom Report 2004] Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2005/51542.htm Belarus. International Religious Freedom Report 2005] Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71370.htm Belarus. International Religious Freedom Report 2006] Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor&lt;/ref&gt;
* In Welizh in [[Smolensk-oblast]] is 'n vermoorde kind in 1823 buite die dorp gevind. Beskuldigings deur 'n dronk [[prostituut]] het gelei tot die inhegtenisneming van baie plaaslike Jode. Sommige is eers in 1835 vrygelaat.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Avrutin |first=Eugene |date=2017 |title=The Velizh Affair: Blood Libel in a Russian Town|location=Oxford |publisher=Oxford University Press |isbn=9780190640521}}&lt;/ref&gt;
* Damaskussaak: In Februarie 1840 het 'n Katolieke monnik, vader Thomas, en sy werker in [[Damaskus]] verdwyn. Die Joodse gemeenskap van Damaskus is van die rituele moord op hulle beskuldig.
* In 1840 is die Jode van [[Rhodos]] onder die [[Ottomaanse Ryk]] daarvan beskuldig dat hulle 'n Griekse Christenseun vermoor het. Die lastereis is ondersteun deur die plaaslike goewerneur en die Europese konsuls op Rhodos. Verskeie Jode is gevange geneem en gemartel, en die hele Joodse kwartier is vir 12 dae geblokkeer. In 'n ondersoek deur die sentrale Ottomaanse regering is bevind die Jode is onskuldig.
* In Maart 1879 is 10 Joodse mans van 'n bergdorp verhoor in [[Koetaisi]], [[Georgië]], weens die beweerde ontvoering van 'n Christenmeisie. Die verhoor het baie aandag geniet in Rusland (waarvan Georgië toe deel was). Terwyl uiteenlopende tydskrifte soos ''Westnik Ewropi'' en ''Sankt-Peterboergskije Wedomosti'' hulle verbasing daaroor uitgespreek het dat Middeleeuse vooroordele in 'n moderne staat kan voorkom, het die koerant ''Nowoje Wremja'' geskimp oor die bestaan van vreemde Joodse sektes met onbekende praktyke.&lt;ref&gt;Effie Ambler, ''Russian Journalism and Politics: The Career of Aleksei S. Suvorin, 1861–1881'' (Detroit: Wayne State University Press, 1972: {{ISBN|0-8143-1461-9}}), p. 172.&lt;/ref&gt; Die mans is vrygespreek.
* In 1882 is Jode op die dorp Tiszaeszlár in [[Hongarye]] aangekla van die rituele moord op 'n 14-jarige Christenmeisie, Eszter Solymosi. Die saak het 'n oplewing in antisemitisme in die land veroorsaak. Die aangeklaagdes is eindelik vrygespreek.
* In 1899 is Leopold Hilsner, 'n [[Tsjeggië|Tsjeggiese]] Joodse swerwer, aangekla van die moord op 'n 19-jarige Christenvrou, Anežka Hrůzová, met 'n snyword aan haar keel. Ondanks die progressiewe aard van die gemeenskap destyds in [[Oostenryk-Hongarye]], is Hilsner skuldig bevind en ter dood veroordeel. Hy is later skuldig bevind aan nog 'n onopgeloste moord, ook op 'n Christenvrou. In 1901 is die vonnis versag tot lewenslange tronkstraf. In Maart 1918 het die Oostenrykse keiser, [[Karel I van Oostenryk|Karel I]], Hilsner begenadig. Hy is nooit vrygespreek nie en die regte moordenaars is nooit gevind nie.

===20ste en 21ste eeu===
* Die opstand teen Jode in 1903 in Kisjinef (nou [[Chișinău]] in [[Moldowa]]) het begin nadat 'n antisemitiese koerant geskryf het 'n Russiese Christenseun, Michail Ribatsjenko, is dood gevind op die dorp Doebossari. Die koerant het beweer Jode het hom vermoor om sy bloed te kry vir die maak van matso's. Sowat 49 Jode is vermoor en honderde is beseer, met meer as 700 huise wat geplunder en vernietig is.
* In 1910 is die Jode in [[Sjiraz]], [[Iran]], valslik beskuldig van die moord op 'n [[Moslem]]meisie. Die hele Joodse kwartier is geplunder, 12 Jode is gedood en sowat 50 beseer.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Littman, David|year=1979|title=Jews Under Muslim Rule: The Case of Persia|url=http://www.dhimmitude.org/archive/littman_jews_under_muslims_case_of_persia.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.dhimmitude.org/archive/littman_jews_under_muslims_case_of_persia.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|publisher=Institute of Contemporary History|page=14}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:1910s antisemitic flier Andrei Yushchinsky.jpg|thumb|200px|'n Antisemitiese pamflet in die 1910's in [[Kijif]], met 'n foto van die vermoorde Joesjtsjinski, wat tydens die verhoor van Beilis gemaak is en lui: &quot;Christene, pas julle kinders op!!! Dit is op 17 Maart die Joodse Paasfees.&quot;]]
* In [[Kijif]] is 'n Joodse fabriekbestuurder, Menahem Mendel Beilis, aangekla van die moord op die 13-jarige Andri Joesjtsjinski, 'n Christenkind. Hulle het glo sy bloed gebruik om matso's te maak. 'n Jurie van Christene het hom vrygespreek ná 'n opspraakwekkende verhoor in 1913.&lt;ref name=malamud&gt;{{Cite book |editor1-last = Malamud |editor1-first = Bernard |year = 1966 |title = The Fixer |publisher = POCKET BOOKS, a Simon &amp; Schuster division of GULF &amp; WESTERN CORPORATION |isbn = 0-671-82568-2}}&lt;/ref&gt;
* In 1928 is die Jode van die dorp Massena, [[New York (deelstaat)|New York]], valslik beskuldig van die ontvoering van en moord op 'n Christenmeisie.
* Jode is dikwels beskuldig van die rituele moord op Christene vir hulle bloed in ''Der Stürmer'', 'n antisemitiese koerant in [[Nazi-Duitsland]]. Die koerant se berugte uitgawe van Mei 1934 is later deur die Nazi-owerhede verbied. Daarin is die beweerde rituele moorde deur Jode vergelyk met die Christelike [[nagmaal]].&lt;ref&gt;[http://research.calvin.edu/german-propaganda-archive/sturmer.htm German propaganda archive{{snd}} Caricatures from Der Stürmer], Calvin College website.&lt;/ref&gt;
* Die anti-Joodse geweld in 1944-'46 in [[Pole]], waarin tot 1&amp;nbsp;000 - 2&amp;nbsp;000 Jode volgens sommige ramings vermoor is (237 aangetekende gevalle),&lt;ref&gt;{{Cite book|title = The Jews are Coming Back: The Return of the Jews to Their Countries of Origin After WW II|url = https://books.google.com/books?id=UFVFmxjpqLgC|publisher = Berghahn Books|date = 2005-01-01|isbn = 9781571815279|first = David|last = Bankier}}&lt;/ref&gt; het onder meer beskuldigings van bloedlaster behels.
* [[Faisal van Saoedi-Arabië|Koning Faisal]] van [[Saoedi-Arabië]] (bewind: 1964-'75) het beskuldigings teen Persiese Jode gemaak wat die vorm van bloedlaster aangeneem het.&lt;ref name = &quot;Berger&quot;&gt;{{cite book
 | last = Gerber | first = Gane S.
 | editor-last =Berger |editor-first =David
 | title = History and hate: the dimensions of anti-Semitism
 | year = 1986
 | publisher = Jewish Publication Society
 | location = Philadelphia
 | isbn = 0-8276-0267-7
 | oclc = 13327957
 | chapter = Anti-Semitism and the Muslim World
 | page = 88
 | lccn = 86002995
 }}
&lt;/ref&gt;
* ''The Matzah of Zion'' is in 1986 deur die [[Sirië|Siriese]] minister van verdediging, Moestafa Tlass, geskryf. Dit konsentreer op twee sake: hernude beskuldigings van rituele moorde teen Jode in die Damaskussaak van 1840 en &quot;The Protocols of the Elders of Zion&quot;.&lt;ref&gt;Frankel, Jonathan. ''The Damascus Affair: &quot;Ritual Murder&quot;, Politics, and the Jews in 1840'', pp. 418, 421. Cambridge University Press, 1997. {{ISBN|978-0-521-48396-4}}&lt;/ref&gt; 'n Siriese afgevaardige by 'n [[VN]]-konferensie in 1991 het die boek aangehaal. Die Egiptiese rolprentvervaardiger Munir Radhi het in 2008 planne aangekondig om die boek tot 'n rolprent te verwerk.&lt;ref name=&quot;Goldberg2008&quot;&gt;{{cite book|author=Jeffrey Goldberg|title=Prisoners: A Story of Friendship and Terror|author1-link=Jeffrey Goldberg|url=https://books.google.com/books?id=NQABTDuvi68C&amp;pg=PA250|year=2008|publisher=Vintage Books|isbn=978-0-375-72670-5|page=250}}&lt;/ref&gt;
* Vroeg in Januarie 2005 het sowat 20 lede van die Russiese [[Staatsdoema]] in die openbaar 'n beskuldiging van bloedlaster teen die Joodse volk ingebring. Hulle het die kantoor van die prokureur-generaal genader en geëis dat Rusland &quot;alle Joodse organisasies verbied&quot;. Hulle het beweer alle Joodse groepe is ekstremisties, &quot;anti-Christelik en wreedaardig&quot;, en het hulle selfs beskuldig van praktyke wat rituele moorde insluit. Van die antisemitiese beskuldigings was bewerings soos &quot;dat die hele demokratiese wêreld vandag onder die finansiële en politieke beheer van internasionale Jode is&quot;. &quot;En ons wil nie hê ons Rusland moet onder sulke onvrye lande tel nie.&quot; Die eis is in 'n ope brief aan die prokureur-generaal gepubliseer in ''Roes Prawoslawnaja'' (Русь православная, &quot;Ortodokse Rusland&quot;), 'n nasionaal-konserwatiewe koerant. Die groep het bestaan uit lede van die ultra-nasionalistiese [[Liberaal-Demokratiese Party van Rusland|Liberale Demokrate]], die [[Kommunistiese Party van die Russiese Federasie|Kommunistiese faksie]] en die nasionalistiese Rodina (&quot;Vaderland&quot;), met sowat 500 ondersteuners. Die dokument is bekend as &quot;Die Brief van 500&quot; (&quot;Письмо пятисот&quot;).&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://xeno.sova-center.ru/45A29F2/5295297?pub_copy=on |title=Письмо пятисот. Вторая серия. Лучше не стало |publisher=Xeno.sova-center.ru |access-date=2010-01-23 |archive-date=23 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130523024740/http://www.sova-center.ru/racism-xenophobia/news/racism-nationalism/2005/03/d4029 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rusk.ru/tema.php?idaid=14 |title=Русская линия / Актуальные темы / &quot;Письмо пятисот&quot;: Обращение в Генеральную прокуратуру представителей русской общественности с призывом запретить в России экстремистские еврейские организации |publisher=Rusk.ru |access-date=2010-01-23}}&lt;/ref&gt; Teen die einde van die maand is die groep kwaai gekritiseer en hulle het hulle eis teruggetrek.
* Aan die einde van April 2005 het vyf seuns tussen die ouderdomme van 9 en 12 in [[Krasnojarsk]], Rusland, verdwyn. In Mei 2005 is hulle verbrande lyke in die stad se rioolstelsel ontdek. Die misdaad is nie bekend gemaak nie, en in Augustus 2007 is die ondersoek tot 18 November 2007 verleng.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://regnum.ru/news/872810.html |title=The investigation of the murder of five schoolboys in Krasnoyarsk was extended again (Regnum, 20 August 2007) |publisher=Regnum.ru |date=2007-08-20 |access-date=2010-01-23 |archive-date=2015-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906110249/http://regnum.ru/news/872810.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Sommige Russiese nasionalistese groepe het beweer 'n Joodse sekte het die kinders met 'n rituele doel vermoor.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://regnum.ru/news/454284.html |title=&quot;Jewish people were accused with murder of children in Krasnoyarsk&quot; (&quot;Regnum&quot;, 12 May 2005) |publisher=Regnum.ru |date=2005-05-16 |access-date=2010-01-23 |archive-date=2015-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222092036/http://regnum.ru/news/454284.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rusidea.org/index.php?a=2001 |title=Russian nationalistic publishers &quot;Russian Idea&quot; |publisher=Rusidea.org |access-date=2010-01-23}}&lt;/ref&gt; Die nasionalis M. Nazarof, een van die skrywers van &quot;Die Brief van 500&quot;, het beweer 'n &quot;[[Chassidisme|Chassidistiese]] sekte bestaan waarvan die lede kinders voor Paasfees vermoor om hulle bloed te versamel&quot;. Hy het die Beilis-saak as bewys genoem. M. Nazarof het ook beweer &quot;die ritueel vereis dat die liggaam weggegooi word, eerder as om dit te versteek&quot;. &quot;Die Unie van die Russiese Volk&quot; het geëis dat amptenare die Jode deeglik ondersoek, en om soektogte uit te voer in sinagoges, bakkerye wat matso's maak en hulle kantore.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://regnum.ru/news/454284.html|title=В убийстве красноярских детей обвинили евреев и вспомнили дело Бейлиса|date=16 May 2005|website=regnum.ru|trans-title=Hasids were accused in Krasnoyarsk children murder, the Beilis Affair was reanimated|access-date=13 Desember 2023|archive-date=22 Desember 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222092036/http://regnum.ru/news/454284.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* In 'n toespraak in 2007 het Raed Salah, die leier van die noordelike tak van die Islamitiese Beweging in Israel, verwys na Jode in Europa wat in die verlede kinders se bloed gebruik het om heilige brood te maak. &quot;Laat wie ook al 'n beter verduidelik soek, vra wat met sommige kinders in Europa gebeur het wie se bloed ingemeng is in die deeg van die [Joodse] heilige brood.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.haaretz.com/news/islamic-movement-head-charged-with-incitement-to-racism-violence-1.238209 &quot;Islamic Movement head charged with incitement to racism, violence&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101009200648/http://www.haaretz.com/news/islamic-movement-head-charged-with-incitement-to-racism-violence-1.238209 |date= 9 Oktober 2010 }}, ''Haaretz'', 29 Januarie 2008.&lt;/ref&gt;
* In 'n toespraak wat op 31 Maart 2010 uitgesaai is op ''Al-Aqsa TV'', 'n TV-stasie in [[Gasa]] wat deur [[Hamas]] beheer word, het Salah Eldeen Sultan, die stigter van die Amerikaanse Sentrum vir Islamitiese Navorsing in [[Columbus, Ohio]], die Islamities-Amerikaanse Universiteit in Southfield, [[Michigan]] en die Sultan Publishing Co.,&lt;ref&gt;&quot;Egyptian extremists an ill wind in Arab Spring&quot; by Harry Sterling, Calgary Herald, 2 September 2011. p. A13&lt;/ref&gt; beweer Jode neem Christene en ander gevange en vermoor hulle om hulle bloed vir die maak van matso's te gebruik. Sultan, wat in 2005 beskryf is as &quot;een van Amerika se voorste Moslemgeleerdes&quot;, het gesê: &quot;Die Sioniste vang verskeie nie-Moslems – Christene en ander... dit het in 'n buurt in Damaskus gebeur. Hulle het die Franse dokter, Toma, vermoor wat die Jode en ander gratis behandel het. Hoewel hy hulle vriend was en hulle die meeste by hom baat gevind het, het hulle hom en sy verpleegster vermoor. Hulle het toe die matso's geknie met die bloed van dr. Toma en sy verpleegster. Hulle doen dit elke jaar. Die wêreld moet dié feite van die Sionistiese entiteit en hulle verskriklike korrupte geloof weet. Die wêreld moet dit weet.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.memri.org/report/en/print4099.htm Blood Libel on Hamas' Al-Aqsa TV – American Center for Islamic Research President Dr. Sallah Sultan: Jews Murder Non-Jews and Use Their Blood for Passover Matzos], MEMRI, Special Dispatch No. 2907, 14 April 2010.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.memritv.org/clip_transcript/en/2443.htm Blood Libel on Hamas TV – President of the American Center for Islamic Research Dr. Sallah Sultan: Jews Murder Non-Jews and Use Their Blood to Knead Passover Matzos], MEMRITV, clip no. 2443{{snd}} Transcript, 31 March 2010 ([http://www.memritv.org/clip/en/2443.htm video clip available here]).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/147288 Egypt: More Calls to Murder Israelis] by Maayana Miskin, Arutz Sheva 7 (Isranelnationalnews.com), 28 August 2011.&lt;/ref&gt;
* In 'n onderhoud wat op 12 Mei 2013 op ''Al-Hafez TV'' in Egipte uitgesaai is, het Khaled Al-Zaafrani van die Egiptiese party Reg en Vooruitgang gesê: &quot;Dit is goed bekend dat hulle [die Jode] tydens Paasfees matso's maak wat die 'Bloed van Sion' genoem word. Hulle vat 'n Christenkind, sny sy keel af en vermoor hom. Hulle neem dan sy bloed en maak hulle matso's. Dit is 'n baie belangrike ritueel vir die Jode waarvan hulle nooit afsien nie... Hulle sny dit en baklei oor wie die Christelike bloed gaan eet.&quot; In dieselfde onderhoud beweer Al-Zaafrani: &quot;Die Franse konings en Russiese tsaars het dit in hulle Joodse kwartiere ontdek. Al die slagting van Jode wat in dié lande voorgekom het, was omdat hulle ontdek het die Jode vang en vermoor hulle kinders om matso's te maak.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.memritv.org/clip_transcript/en/3873.htm Egyptian Politician Khaled Zaafrani: Jews Use Human Blood for Passover Matzos], MEMRITV, Clip No. 3873 (transkripsie), 24 Mei 2013 (see also: [http://www.memritv.org/clip/en/0/0/0/0/0/0/3873.htm Video Clip]).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/169004#.Ub6MqHFza-8 Egyptian Politician: Jews Use Human Blood for Passover Matzos] deur Elad Benari, ''Arutz Sheva'', 17 Junie 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.timesofisrael.com/egyptian-politician-revives-passover-blood-libel/ Egyptian politician revives Passover blood libel] deur Gavriel Fiske, ''Times of Israel'', 19 Junie 2013.&lt;/ref&gt;
*In 'n onderhoud wat op 28 Julie 2014 op ''Al-Quds TV'' van [[Libanon]] uitgesaai is, het Osama Hamdan, die topverteenwoordiger van Hamas in Libanon, gesê: &quot;Ons onthou almal hoe die Jode Christene vermoor het om hulle bloed in hulle heilige matso's in te meng. Dit is nie ons verbeelding of iets wat uit 'n rolprent kom nie. Dit is 'n feit, wat in hulle eie boeke en deur historiese bewyse gestaaf word.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.memritv.org/clip_transcript/en/4384.htm Top Hamas Official Osama Hamdan: Jews Use Blood for Passover Matzos], MEMRITV, Clip No. 4384 (transcript), 28 July 2014. (video clip [http://www.memritv.org/clip/en/0/0/0/0/0/0/4384.htm available here])&lt;/ref&gt; In 'n daaropvolgende onderhoud met CNN se Wolf Blitzer, het Hamdan sy opmerkings verdedig en gesê hy &quot;het Joodse vriende&quot;.&lt;ref&gt;[http://religion.blogs.cnn.com/2014/08/06/blood-libel-the-short-history-of-a-dangerous-myth/ Blood libel: the myth that fuels anti-Semitism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140812024809/http://religion.blogs.cnn.com/2014/08/06/blood-libel-the-short-history-of-a-dangerous-myth/ |date=12 August 2014 }} deur Candida Moss en Joel Baden, CNN, 6 Augustus 2014.&lt;/ref&gt;
* In Maart 2020 het die Italiaanse skilder Giovanni Gasparro 'n skildery onthul oor die martelaarskap van Simon van Trente met die titel &quot;Die martelaarskap van sint Simon van Trente ingevolge Joodse rituele moord&quot;. Die skildery is onder andere deur die Italiaanse Joodse gemeenskap en die Simon Wiesenthal-sentrum veroordeel.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.jpost.com/Diaspora/Antisemitism/Italian-artist-accused-of-antisemitism-for-new-painting-of-blood-libel-622578|title=Italian artist accused of antisemitism for new painting of blood libel|date=2020-03-27|access-date=2020-04-12|website=The Jerusalem Post|last=Reich|first=Aaron}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/277933|title=Italian painter unveils depiction of 1475 blood libel|date=2020-03-28|access-date=2020-04-12|website=Israel National News|last=Liphshiz|first=Cnaan}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Blood libel}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Moord]]
[[Kategorie:Antisemitisme]]</text>
      <sha1>ccfsm860nt9br9ouqylfb68dm13pmo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anton Wilhelm Amo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>412657</id>
    <revision>
      <id>2921245</id>
      <parentid>2915307</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2274" sha1="am7t9fihy182qq3btansuoj6hv9g5wf" xml:space="preserve">[[Lêer:Sketch portrait of Anton Wilhelm Amo (c. 1703 – c. 1759).jpg|duimnael|Tekening van Anton Wilhelm Amo.]]
'''Anton Wilhelm Amo''' (Latyns ''Antonius Guilielmus Amo Afer ab Aximo in Guinee'') ([[1703]]-[[1756]]) was die eerste bekende filosoof van 'n Afrika-agtergrond in [[Duitsland]].&lt;ref&gt;Paulin J. Hountondji: &quot;Afrikanische Philosophie. Myth and Reality''. 2de uitgawe Indiana University Press, Bloomington/Indianapolis 1996, bl. 114.&lt;/ref&gt; Hy is gebore in Nkubeami naby Aximia in [[Ghana]].

== Lewe en werk ==
Dit is onduidelik hoe Amo na [[Europa]] gekom het. Hy dien in [[Amsterdam]] in Hertog van Brunswyk se hof en is onder sy beskerming gedoop. Amo het aan [[Wittenberg]] gestudeer en daar sy doktorsgraad in [[filosofie]] verwerf. Nadat hy in [[Jena]], [[Halle, Sakse-Anhalt|Halle]] en Wolfenbüttel gewerk het, het hy na [[Afrika]] teruggekeer.&lt;ref&gt;Norbert Lochner: Anton Wilhelm Amo. Ghanese geleerde in die 17de eeu Duitsland. In: Übersee-Rundschau 10, uitgawe 1 (1958), bl. 22-31 = Anton Wilhelm Amo. Ghanese geleerde in die 17de eeu Duitsland. In: Transactions of the Historical Society of Ghana 3 (1958), bl. 169-179.&lt;/ref&gt;

== Ontvangs ==
In onlangse jare in [[Duitsland]] is voorgestel dat openbare pleine na Amo vernoem word, en in sommige gevalle is dit reeds gedoen (bv. [[Stuttgart|Stuttgart]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.signal-gegen-rassismus-stuttgart-benennt-nun-doch-einen-platz-nach-anton-wilhelm-amo.b03e1cc2-5ee3-444e-8977-eb002da3e55c.html |title=argiefkopie |access-date= 6 Maart 2024 |archive-date=14 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114130857/https://www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.signal-gegen-rassismus-stuttgart-benennt-nun-doch-einen-platz-nach-anton-wilhelm-amo.b03e1cc2-5ee3-444e-8977-eb002da3e55c.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Hy is in verskeie museumuitstallings herdenk, insluitend &quot;''Anton Wilhelm Amo. Between the Worlds''&quot; in Wittenberg in 2024.&lt;ref&gt;https://www.wittenberg.de/kultur-tourismus/kultur/ausstellungen/sonderausstellung-anton-wilhelm-amo-zwischen-den-welten-/&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{verwysings}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Amo, Anton Wilhelm}}
[[Kategorie:Duitse filosowe]]
[[Kategorie:Geboortes in 1703]]
[[Kategorie:Sterftes in 1756]]</text>
      <sha1>am7t9fihy182qq3btansuoj6hv9g5wf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chathameilande</title>
    <ns>0</ns>
    <id>413330</id>
    <revision>
      <id>2921374</id>
      <parentid>2908276</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T06:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3157" sha1="t7sm9mne7b2j70m171e8g19wam8au70" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Eilande
| naam = Chathameilande
| beeld naam = Chatham Islands from space ISS005-E-15265.jpg
| beeld byskrif = [[Nasa]]-Satellietbeeld van Chathameilande
| beeld grootte = 
| liggingkaart = Chatham Islands in New Zealand (zoom).svg
| inheemse naam = ''Chatham Islands'' ([[Engels]])&lt;br /&gt;''Wharekauri'' ([[Maori (taal)|Māori]])
| inheemse naam skakel = 
| bynaam = 
| ligging = [[Nieu-Seeland]], [[Oseanië]] en [[Stille Oseaan]]
| koördinate = {{Koördinate|44|00|S|176|50|O|aansig=inlyn,titel}}
| argipel = Nieu-Seeland
| totale eilande = 10
| hoofeilande = Chathameiland, Pitteiland
| oppervlak = 793&amp;nbsp;88 [[Vierkante kilometer|vk km]]
| hoogste berg = 
| hoogte = 299 m
| land = Nieu-Seeland
| land admin afdelingstitel = 
| land admin afdelings = 
| land admin afdelingstitel 1 = 
| land admin afdelings 1 = 
| land admin afdelingstitel 2 = 
| land admin afdelings 2 = 
| land hoofstad = 
| land grootste stad = 
| land grootste stad bevolking = 
| land leiertitel = 
| land leiernaam = 
| bevolking = 730
| bevolking as of = 2023
| digtheid = 0,9/vk km
| etniese groepe = [[Europa|Europeërs]] en [[Maori]]
| addisionele inligting = [[Nieu-Seeland]] se mees oostelike punt
}}

Die '''Chathameilande''' ([[Engels]]: ''Chatham Islands'', [[Maori (taal)|Māori]]: ''Wharekauri''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=11138153 |title=Two official options for NZ island names |first=Staff |last=Reporter |work=The New Zealand Herald |date=16 Oktober 2013 |accessdate=28 April 2019 |archive-date=29 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190629171040/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=11138153 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;) is 'n [[Argipel|eilandgroep]] sowat 800&amp;nbsp;km oos van die [[Nieu-Seeland]]se [[Suideiland]]. Dit beslaan 'n oppervlakte van 793&amp;nbsp;88&amp;nbsp;km² en het 'n bevolking van 790 in 2023 gehad. Die eilandgroep bestaan uit tien eilande met 'n gemiddelde radius van 60&amp;nbsp;km, waarvan die grootste Chatham- en Pitteiland. Op die eilandgroep is Nieu-Seeland se mees oostelike punt geleë, die Forty-Fours. Van die eilande, wat voorheen ontbos is vir [[landbou]], word deesdae deur natuurreservate beskerm omrede die unieke [[flora]] en [[fauna]].

[[Lêer:Chatham-Islands map topo en.svg|duimnael|links|Kaart van die Chathameilande]]
Die Chathameilande behoort aan Nieu-Seeland, maar nie aan enige stad of munisipaliteit nie, pleks daarvan vorm dit die Chathameilande-gebied, Nieu-Seeland se kleinste distrik.

Die Chathameilande is naby die [[Internasionale datumgrens]] geleë en is van die eerste gebiede wêreldwyd wat die nuwe jaar verwelkom.

Die [[Chathamalbatros]] broei net op die eiland.

== Sien ook ==
* [[Vlag van die Chathameilande]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Chatham Islands|Chathameilande}}
* {{en}} {{Wikivoyage|Chatham_Islands|Chathameilande}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Chatham-Islands|title=Chatham Islands|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2 April 2024}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Chathameilande| ]]</text>
      <sha1>t7sm9mne7b2j70m171e8g19wam8au70</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brian Johnson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>414905</id>
    <revision>
      <id>2921363</id>
      <parentid>2902695</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T04:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31491" sha1="rlt6uqehyli0nif4lsu77mcvvyasfzb" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Musikale kunstenaar
|Name=Brian Johnson
|image=Jaguar's 'Perfect Ten' - Most important and iconic Jaguar cars (-2022464677).jpg
|caption=Johnson in 2014
|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1947|10|5}}
|birth_place=[[Dunston, Tyne and Wear|Dunston]], [[County Durham]],&lt;!--Do not change to Tyne &amp; Wear – Dunston was in Co Durham at the time Johnson was born --&gt; England
|death_date=
|Genre={{hlist|[[Hard rock]]|[[rock and roll]]|[[blues rock]]|[[glam rock]]}}
|Occupation={{hlist|Singer|songwriter}}
|Years_active=1962–present
|website={{URL|brianjohnsonracing.com}}
}}

'''Brian Johnson''' (gebore 5 Oktober 1947) is 'n Engelse sanger en liedjieskrywer. In 1980, na die dood van Bon Scott, het hy die derde hoofsanger van die Australiese rockgroep [[AC/DC]] geword.

Johnson was een van die stigterslede van die rockgroep Geordie wat in 1971 in [[Newcastle upon Tyne]] gestig is. Na 'n paar treffer-enkelsnitte, insluitend VK Top 10 &quot;All Why of You&quot; (1973), het die groep in 1978 uitmekaar gegaan. Na die dood van Bon Scott op 19 Februarie 1980, is Johnson gevra om 'n oudisie vir AC/DC af te lê. AC/DC kitaarspelers en stigters, Angus en Malcolm Young, het aanvanklik na Brian uitgereik en onthou toe Bon met hom beïndruk was nadat hulle hom saam met Geordie sien optree het. Sy eerste album saam met AC/DC, ''Back in Black'', het volgens die meeste skattings die tweede topverkoper-album van alle tye geword. ''[[The Guardian]]'' het Johnson se oorgang op nommer 36 geplaas op hul lys van 50 sleutelgebeurtenisse in rockmusiekgeskiedenis.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Hann|first1=Michael|title=AC/DC recruits Brian Johnson|url=https://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/ac-dc-brian-johnson|agency=The Guardian|date=12 June 2011|access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt;

Hy en die res van die groep is in 2003 in die [[Rock and Roll Hall of Fame]] opgeneem. In Maart 2016 het hy tydelik van die groep af weggetree tydens die Rock or Bust World Tour weens gehoorprobleme. In September 2020 het AC/DC amptelik bevestig dat Johnson saam met mede-groepmaats Phil Rudd en Cliff Williams in Augustus 2018 weer by die groep aangesluit het om die groep se 2020-album, ''Power Up,'' op te neem.

Johnson is bekend vir sy kenmerkende sangstem en sterk Geordie- aksent. In Julie 2014 is 'n eregraad van doktor in musiek deur die Northumbria Universiteit in die stad Newcastle aan hom toegeken as erkenning vir sy beduidende bydrae tot die musiekbedryf.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Brian Johnson speaks of his pride at hometown honour pride|url=http://www.thejournal.co.uk/news/news-opinion/brian-johnson-speaks-pride-hometown-7411569|publisher=The Journal|date=12 December 2016|access-date=12 December 2016|archive-date=13 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613165917/http://www.thejournal.co.uk/news/news-opinion/brian-johnson-speaks-pride-hometown-7411569|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Vroeë lewe ==
Johnson is op 5 Oktober 1947 in Dunston, [[Durham (graafskap)|County Durham]] gebore.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://www.google.co.uk/books/edition/The_Lives_of_Brian/hQ4mEAAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Brian+Johnson+DUNSTON&amp;printsec=frontcover |title=The Lives of Brian |last=Johnson |first=Bryan |publisher=Penguin Books Limited |isbn=978-1405-9456-08 |date= |access-date=22 April 2024}}&lt;/ref&gt; Hy is die oudste van vier sibbe. Sy Engelse pa, Alan, was 'n steenkoolmynwerker en sersant-majoor in die [[Britse Leër|Britse leër]] se Durham Light Infantry,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/men/the-filter/10771266/Brian-Johnson-cars-give-me-the-same-thrill-as-music.html|title=Video: Brian Johnson: 'cars give me the same thrill as music'|publisher=Telegraph|archive-url=https://web.archive.org/web/20140417152952/http://www.telegraph.co.uk/men/the-filter/10771266/Brian-Johnson-cars-give-me-the-same-thrill-as-music.html|archive-date=17 April 2014|access-date=13 February 2016}}&lt;/ref&gt; hy het in 1996 gesterf. Sy Italiaanse ma, Esther ( ''née'' De Lucia), was van Rocca di Papa . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://video.corriere.it/cantante-acdc-mia-madre-era-castelli-forza-io-sono-voi/9557edc6-945b-11ea-9026-0ed4807e0a45|title=Il cantante degli AC/DC: &quot;Mia madre era dei Castelli. Forza, io sono con voi&quot;|website=Corriere.it}}&lt;/ref&gt; Toe hy jonk was, het Johnson in verskeie vertonings saam met die Scouts opgetree, hy het verskyn in 'n toneelstuk wat op televisie uitgesaai is, en hy het by 'n plaaslike kerkkoor aangesluit. &lt;ref name=&quot;acdc.cc&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ac-dc.cc/10th_anniversary/10th_anniversary_06.html|title=Johnson biodata|website=Bedlam in Belgium|archive-url=https://web.archive.org/web/20061215103924/http://www.ac-dc.cc/10th_anniversary/10th_anniversary_06.html|archive-date=15 December 2006|access-date=21 December 2006}}&lt;/ref&gt; Hy het vir twee jaar in die Territoriale Weermag by die 17de Valskermbataljon in Duitsland gedien. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://podcasts.apple.com/gb/podcast/189-ac-dcs-brian-johnson/id1457552694?i=1000492056632|title=We Have Ways of Making You Talk: 189. AC/DC's Brian Johnson on Apple Podcasts|website=Podcasts.apple.com|access-date=1 January 2021}}&lt;/ref&gt; 

== Beroep ==

=== Vroeë loopbaan ===
Johnson se eerste musiekgroep was die &quot;Gobi Desert Canoe Club.&quot; &lt;ref&gt;''Rockers and Rollers: An Automotive Autobiography'', p. 7.&lt;/ref&gt; Hy was ook in 'n groep genaamd &quot;Fresh.&quot; &lt;ref&gt;''Rockers and Rollers: An Automotive Autobiography'' pg. 107&lt;/ref&gt; Vanaf 1970 het Johnson saam met die kabaret-/klubgroep, die Jasper Hart Band, gespeel, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.jasperhartband.co.uk/index.html|title=A History of The Jasper Hart Band|access-date=1 August 2009|archive-date= 6 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101106115530/http://www.jasperhartband.co.uk/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; en het liedjies van die musiekblyspel ''Hair'' sowel as sagte-rock/popliedjies van daardie tyd opgevoer. Hy en ander lede van die musiekgroep het Geordie gevorm.

Sy eerste en enigste solo-enkelsnit, &quot;I Can't Forget You Now&quot;, het hy as lid van Geordie in Januarie 1976 op die Red Bus-etiket vrygestel. In 1982 is 'n samestelling met tien van Geordie se 1973–1976-liedjies uitgereik as Brian Johnson se solo-album ''Strange Man'' op die MCA- etiket. Die Amerikaanse 1989-CD &quot;''Keep On Rocking'',&quot; met heropgeneemde weergawes van die groep se twaalf bekende liedjies, is vrygestel onder die naam van Brian Johnson en Geordie, sowel as die Australiese 1991-versamelings-CD ''Rockin' With The Boys 1972–1976'' .

=== AC/DC ===
[[Lêer:Brian_Johnson_-_Manchester_Apollo_-_1982.jpg|duimnael| Johnson het in 1982 saam met AC/DC by die Manchester Apollo opgetree]]
Ná Bon Scott se dood het die oorblywende lede van die groep kortliks oorweeg om te ontbind, voordat hulle tot die gevolgtrekking gekom het dat Scott sou wou hê AC/DC moes voortgaan. Verskeie kandidate is vir sy opvolger oorweeg, insluitend die voormalige Back Street Crawler- sanger, Terry Slesser, en Slade se Noddy Holder, wat die posisie van die hand gewys het, daarna is Johnson gekies. &lt;ref&gt;''[[Classic Rock (magazine)|Classic Rock]]'' magazine, June 2009, p.41&lt;/ref&gt; 

AC/DC kitaarspeler en medestigter, Angus Young, het later onthou: &quot;Ek onthou die eerste keer wat ek ooit gehoor het Brian (Johnson) se naam was van Bon af&quot;.&lt;ref name=&quot;hell_aint&quot;/&gt; Bon het genoem dat hy eenkeer in Engeland was om saam met 'n groep te toer en hy het genoem dat Brian in 'n groep, genaamd Geordie, was en Bon het gesê 'Brian Johnson, hy was 'n wonderlike rock en roll sanger in die styl van Little Richard. ' En dit was Bon se groot rolmodel, Little Richard. Ek dink toe hy Brian daardie tyd gesien het, was dit vir Bon 'Wel, hy is 'n ou wat weet waaroor rock en roll gaan. ' Hy het dit vir ons in Australië genoem. Ek neem aan toe ons besluit het om voort te gaan, was Brian die eerste naam waarmee ek en Malcolm vorendag gekom het, so ons het gesê ons moet kyk of ons hom kan kry. &quot;&lt;ref name=&quot;hell_aint&quot;/&gt; 

Die groep het dadelik ingestem dat Johnson se opvoeringstyl by AC/DC se musiek pas. In Maart 1980 het Johnson 'n telefoonoproep ontvang waarin hy na Londen genooi is om 'n oudisie af te lê as die nuwe sanger vir AC/DC. As 'n groot AC/DC-aanhanger was hy bly om die uitnodiging op te volg. 

Malcolm onthou dat Johnson met hul ontmoeting: &quot;trane in sy oë gehad het. Hy was so hartseer oor Bon soos wat ons ons was. In elk geval, ons het gesê: Wil jy dit [die sangersposisie] probeer? En hy het gesê: 'Ek doen &quot; Whole Lotta Rosie &quot; saam met Geordie, en net daar het hy losgelaat. Ons sê vir mekaar, hierdie man is besig om die mosterd te sny. Enigiets anders wat jy ken? &quot; Nutbush City Limits?&quot; Doodreg, ons kan dit opvoer, en hy het dit ook fantasties gesing. Dit het 'n glimlag op ons gesigte gesit – vir die eerste keer sedert Bon [se dood]. So ons het toe net saam met hom begin werk.&lt;ref name=&quot;hell_aint&quot;&gt;{{cite book|first=Mick |last=Wall |title=AC/DC: Hell Aint a Bad Place to Be |publisher=Orion Publishing group |location=London |year=2012 |isbn=978-1-4091-1535-9}}&lt;/ref&gt; 

Binne dae was Johnson in die musiekgroep, die nuus is op 1 April amptelik gemaak. 'n Week daarna is hy 'n vliegtuigkaartjie na die [[Bahamas]] gestuur, hul bestuurspan se idee, deels vir belastingdoeleindes en deels omdat daar geen vakante ateljees in die VK was nie.{{Sfn|Engleheart|Durieux|2008}} In die Bahamas het hy by die Youngs, baskitaarspeler Cliff Williams, tromspeler Phil Rudd, en ''Highway to Hell'' -vervaardiger, [[Robert John Lange|Mutt Lange,]] aangesluit. in Compass Point Studios.&lt;ref name=&quot;hell_aint&quot;/&gt; 

Die resultaat was die album ''Back in Black'', wat in Julie daardie jaar uitgereik is. Dit was 'n wêreldwye sukses en het die tweede topverkoper-album van alle tye geword. In 1986 het Johnson teruggekeer na Tyneside en verskyn in die musiekvideo vir &quot; You Shook Me All Night Long &quot;, en die video het talle kere op MTV verskyn. &lt;ref&gt;[http://www.allmusic.com/song/you-shook-me-all-night-long-t1933119 You Shook Me All Night Long], ''[[Allmusic]]''&lt;/ref&gt;
[[Lêer:ACDC_-_Hells_Bells.JPG|duimnael| Johnson hang aan 'n klok terwyl hy die liedjie &quot; Hells Bells &quot; optree.]]
Die 1988-album ''Blow Up Your Video'' was die laaste AC/DC-album met lirieke van Johnson. Sedert ''The Razors Edge'' in 1990, het kitaarspelers Angus en Malcolm Young al AC/DC se materiaal geskryf. Toe 'n aanhanger tydens 'n radio-onderhoud gevra het hoekom hy opgehou het om lirieke by te dra, het hy gelag: &quot;Ek het nie meer woorde gehad nie&quot; en verder verduidelik dat hy tydens opname nie altyd die druk geniet het om met 'n volle album se lirieke vorendag te kom nie en was verlig toe die Young-broers tydens ''The Razors Edge'' dié funksie vervul het. Die groep het sedertdien voortgegaan met dié tradisie vir elke opvolgende album.
[[Lêer:Brian_Johnson_with_ACDC_Tacoma_WA_Feb_2_2016.jpg|duimnael| Johnson tree op met AC/DC in [[Tacoma, Washington]], 2 Februarie 2016]]
Johnson, 'n simbool van die werkersklas in die noorde van Engeland, dra gewoonlik 'n koerantpet op die verhoog en gereeld daarvan af. &lt;ref&gt;[[Anthony Bozza]] (2009). ''Why AC/DC Matters''. p.54. HarperCollins, Retrieved 30 November 2011&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Katie Wales (2006). ''Northern English: a cultural and social history''. p.26. Cambridge University Press, 2006&lt;/ref&gt; Johnson het ook soms [[Bofbalpet|bofbalpette]] gedra. Sy broer het voorgestel dat die sanger die pet op die verhoog dra om te verhoed dat sweet van sy dik, krullerige hare in sy oë rol terwyl hy sing. &quot;Hy het gesê: 'Sit dit aan, ten minste sal jy kan sien wat jy verdomp doen!' So ek het dit aangetrek en na drie liedjies in die tweede stel, het ek na hom gekyk, my duime opgesit – 'Dit is briljant!' Hy het nooit daardie hoed teruggekry nie.” &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.motortrend.com/features/consumer/112_0810_acdc_singer_brian_johnson_celeb_drive/black_ice_us_soldiers.html|title=AC/DC Lead Singer Brian Johnson – Black Ice and U.S. Soldiers – Celebrity Drive – Motor Trend|website=[[Motor Trend]]|access-date=10 April 2010}}&lt;/ref&gt;

In April 2016, tydens die Rock or Bust World Tour, het AC/DC aangekondig dat Johnson die groep sou verlaat, as gevolg van sy gehoorkwessies. Soos die groep dit verduidelik het, het Johnson moontlik totale gehoorverlies in die gesig gestaar indien hy voortgaan met optredes. Johnson het gesê dat sy gehoorprobleme nie gekom het van 36 jaar se optredes saam met AC/DC nie, maar van die feit dat hy vergeet het om oorpluisies in te sit tydens 'n resies wat hom met 'n gebarsde linkeroortrom gelaat het. [[Guns N' Roses|Guns N' Roses-]] sanger Axl Rose is gewerf om die oorblywende tien vertonings in Noord-Amerika en twaalf vertonings in Europa te voltooi. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/news/ac-dc-confirm-axl-rose-is-new-lead-singer-joining-band-on-tour-20160416|title=AC/DC Confirm Axl Rose Is New Lead Singer, Joining Band on Tour|last=Kreps|first=Daniel|date=16 April 2016|website=RollingStone.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417151941/http://www.rollingstone.com/music/news/ac-dc-confirm-axl-rose-is-new-lead-singer-joining-band-on-tour-20160416|archive-date=17 April 2016|access-date=17 April 2016}}&lt;/ref&gt;

Johnson se laaste vertoning saam met AC/DC was op 28 Februarie 2016, by die Sprint-sentrum in Kansas City. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ultimateclassicrock.com/brian-johnson-last-acdc-show/|title=Revisiting Brian Johnson's Last AC/DC Show|date=19 April 2016|website=Ultimate Classic Rock|access-date=25 April 2016}}&lt;/ref&gt; Hy het in 'n onderhoud gesê dat hy &quot;'n redelike goeie lopie gehad het&quot; in AC/DC en het geïmpliseer dat hy dalk nie sou terugkeer nie. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.blabbermouth.net/news/sidelined-acdc-singer-brian-johnson-ive-had-a-pretty-good-run-with-one-of-the-best-bands-in-the-world/|title=Sidelined AC/DC Singer BRIAN JOHNSON: 'I've Had A Pretty Good Run' With 'One Of The Best Bands In The World'|date=20 May 2016|publisher=[[Blabbermouth]]}}&lt;/ref&gt; Nadat hy [[AC/DC]] vertrek het, het hy 'n nuwe liedjie saam met die komediant [[Jim Breuer]] genaamd &quot;Mr. Rock 'n' Roll&quot; opgeneem. Johnson het op 31 Augustus 2017 'n kamee-verskyning saam met die rockgroep [[Muse (musiekgroep)|Muse]] gemaak en 'n weergawe van &quot;Back in Black&quot; saam met die groep uitgevoer.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/acdcs-brian-johnson-returns-to-stage-in-surprise-muse-cameo-w499884|title=AC/DC's Brian Johnson Returns to Stage in Surprise Muse Cameo|magazine=Rolling Stone|access-date=31 August 2017|archive-date=16 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216083747/https://www.rollingstone.com/music/news/acdcs-brian-johnson-returns-to-stage-in-surprise-muse-cameo-w499884|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2018 het gerugte die rondte begin doen dat Johnson en die tromspeler Phil Rudd weer by AC/DC aangesluit het. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kerrang.com/the-news/brian-johnson-and-phil-rudd-look-like-they're-back-in-studio-with-ac-dc/|title=Brian Johnson And Phil Rudd Look Like They're Back In Studio With AC/DC|website=[[Kerrang!]]|language=en-US|access-date=14 August 2018}}&lt;/ref&gt; Volgens lede van die groep Terrorizer het Johnson in Januarie 2019 aan hulle bevestig dat hy terug was in AC/DC nadat hy &quot;moeg geword het om dit te ontken&quot; en dat hy aan 'n nuwe album werk. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nme.com/news/music/brian-johnson-reportedly-confirms-new-ac-dc-album-2440513/|title=Brian Johnson confirms he's back in AC/DC and he's working on a new album - NME|date=30 January 2019|website=NME!|language=en-US|access-date=30 January 2019}}&lt;/ref&gt;

Op 30 September 2020 het AC/DC 'n foto op sosiale media geplaas wat die verwagte optreders bevat, insluitend Johnson as sanger, sowel as 'n foto waarin hy, Angus, Cliff Williams, Phil Rudd en Stevie Young herenig is. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nme.com/news/music/ac-dc-confirm-comeback-and-return-of-brian-johnson-phil-rudd-cliff-williams-2765684|title=AC/DC confirm comeback and return of Brian Johnson, Phil Rudd and Cliff Williams|last=Moore|date=30 September 2020|publisher=NME|access-date=30 September 2020}}&lt;/ref&gt;

In November 2020 het AC/DC 'n nuwe album - Power Up - vrygestel met Johnson as die sanger. &lt;ref name=&quot;P. U. Album&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sound-knowledge.co.uk/collections/rock-pop-indie/products/ac-dc-power-up?variant=39539656818874|title=AC/DC - POWER UP|website=Sound Knowledge|access-date=13 April 2024}}&lt;/ref&gt;

=== ''Helen of Troy-''musiekblyspel ===
Sedert April 2003, het Johnson, wat sê: &quot;Ek is mal oor musiekteater, veral die klassieke goed, soos Rodgers en Hammerstein &quot;, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.playbill.com/news/article/93449.html|title=Bruce Vilanch Added to Cast of Helen of Troy Musical Reading|website=[[Playbill]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907195110/http://www.playbill.com/news/article/93449.html|archive-date=7 September 2008}}&lt;/ref&gt; gewerk aan 'n musikale weergawe van ''Helen of Troy'' saam met Sarasota Ballet- choreograaf, Robert de Warren . Die musiekblyspel is 'n ''Les Misérables'' -styl musiekblyspel met opwindende volksliedere, sagte ballades en minimale dialoog. Hy het die projek saam met die skrywers Ian La Frenais, Dick Clement en [[Brendan Healy (komediant)|Brendan Healy]] &lt;ref name=&quot;gb&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.gigglebeats.co.uk/2012/10/interview-brendan-healy/|title=Interview:Brendan Healy|last=Stephenson|first=John-Paul|date=13 October 2012|website=Giggle Beats|access-date=14 October 2012|archive-date=10 Mei 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510231652/http://www.gigglebeats.co.uk/2012/10/interview-brendan-healy/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; bedink nadat hy Andrew Lloyd Webber se musiekblyspel ''[[Cats]]'' gesien het en oorweldig was oor wat hy gesien het.

[[Malcolm McDowell]], wat sy opname-debuut gemaak het deur een van die liedjies vir die klankbaan in Brian se ateljee te sing, het ingestem om [[Zeus]] te speel. [[The Cranberries|Die Cranberries-]] sanger Dolores O'Riordan en Bruce Vilanch sou ook deelneem. &lt;ref&gt;''Classic Rock'' magazine, October 2003&lt;/ref&gt; In 2004 het Johnson na Griekeland gereis om 'n episode van die televisiereeks ''Goddess Odyssey'' te verfilm, waarin hy die [[Helena van Troje|Helen van Troje-]] mite nagevors het. Dit is in Julie 2005 op DVD vrygestel en bevat musiek van die teaterproduksie. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.crabsodyinblue.com/acdchelenoftroy.htm|title=Helen of Troy – Brian Johnson Ballet|website=Crabsody in Blue|archive-url=https://web.archive.org/web/20030201003243/http://www.crabsodyinblue.com/acdchelenoftroy.htm|archive-date=1 February 2003|access-date=24 March 2010}}&lt;/ref&gt; Phil Carson, voormalige uitvoerende hoof van Atlantic Records, het die projek ondersteun, maar dit is nooit opgevoer nie. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.popmatters.com/feature/184155-the-youngs-the-brothers-who-built-ac-dc-riff-raff/|title=The Youngs: The Brothers Who Built AC/DC: Riff Raff|publisher=[[PopMatters]]|access-date=13 February 2016}}&lt;/ref&gt;

=== Ander aktiwiteite ===
Johnson, 'n motor- en wedren-entoesias, geniet dit tans om sy antiekerenmotors (vintage race cars) te jaag: 'n Royale RP-4 en 'n Pilbeam MP84, wat hy in antieke- en historiese wedrenne dwarsdeur die Verenigde State jaag. In 1997 het Johnson saam met die band Jackyl hul liedjie &quot;Locked and Loaded&quot; opgeneem, en in 2002 het hy lirieke op die snit &quot;Kill the Sunshine&quot; vanaf hul album ''Relentless'' geskryf. In die videospeletjie ''Call of Duty: Finest Hour'' het hy as die stemakteur vir sersant Bob Starkey opgetree. Hy het sy optrede op sy pa gegrond. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blabbermouth.net/news/ac-dcs-brian-johnson-reflects-on-voicing-character-in-2004-video-game-call-of-duty-finest-hour-it-was-fun|title=AC/DC 's BRIAN JOHNSON Reflects On Voicing Character In 2004 Video Game 'Call Of Duty: Finest Hour': 'It Was Fun'|date=2 December 2022}}&lt;/ref&gt; Hy het 'n kamee-verskyning gemaak in die 2005-rolprent ''Goal!'' &lt;ref name=&quot;goal&quot; /&gt; waar hy as 'n Newcastle United- aanhanger in 'n kroeg in Kalifornië verskyn en 'n Newcastle-wedstryd kyk. &lt;ref name=&quot;goal&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/sport/national/18363719.sporting-film-day---goal|title=Sporting film of the day – Goal!|last=Press Association|date=7 April 2020|website=glasgowtimes.co.uk|publisher=Evening Glasgow Times}}&lt;/ref&gt;

In 2006 het hy deelgeneem aan die realiteitstelevisiereeks vir motorrenne ''The Race'', wat op Sky One in die VK uitgesaai is. In 2007 het Johnson en AC/DC-baskitaarspeler Cliff Williams aan die Classic Rock Cares-toer deelgeneem om fondse in te samel vir die John Entwistle- stigting, wat deur Entwistle se jarelange vriend en tromspeler Steve Luongo bestuur word. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.crabsodyinblue.com/acdcclassicrockcares.htm|title=Classic Rock Cares|website=Crabsody in Blue|archive-url=https://web.archive.org/web/20070703055458/http://www.crabsodyinblue.com/acdcclassicrockcares.htm|archive-date=3 July 2007|access-date=24 March 2010}}&lt;/ref&gt; Hulle het AC/DC-liedjies opgevoer, asook liedjies geskryf deur Johnson vir die film ''Totally Baked'' .

Op 26 Julie 2009 het Johnson as die &quot;Star in a Reasonably Priced Car&quot; op die [[BBC]] se ''Top Gear'' verskyn. Sy tyd van 1:45.9 het hom gelykop gemaak met ''Britain's Got Talent-'' beoordelaar Simon Cowell en ''Grand Designs-'' aanbieder Kevin McCloud vir die tweede vinnigste tyd in die [[Chevrolet Optra|Chevrolet Lacetti]], net 0.1 sekondes agter die voorloper, Jay Kay. Johnson het daarna in die première van ''Top Gear-'' reeks 20 verskyn en was die eerste ster wat 'n tyd in hul nuwe Vauxhall Astra- toetsvoertuig aangeteken het, wat 'n tyd van 1:45.1 aangeteken het. In April 2015 het Johnson gesê dit was 'n fout vir die BBC om [[Jeremy Clarkson]] af te dank nadat die ''Top Gear-'' aanbieder 'n kollega met die vuis geslaan het: &quot;Ek ken Jeremy en ek ken die ouens [Richard Hammond en James May] en dit is [die vuishou] net heeltemal uit karakter uit.” &lt;ref&gt;{{Cite news|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/11539723/Brian-Johnson-I-think-they-made-a-mistake-about-Jeremy-Clarkson.html|archivedate=12 January 2022}}&lt;/ref&gt;

Sy outobiografie, ''Rockers and Rollers,'' is in 2000 gepubliseer. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.acdc.com/us/news/rockers-and-rollers-brian-johnson|title=Rockers And Rollers By Brian Johnson! &amp;#124; News &amp;#124; The Official AC/DC Site|date=28 February 2000|publisher=Acdc.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140416182650/http://www.acdc.com/us/news/rockers-and-rollers-brian-johnson|archive-date=16 April 2014|access-date=2 January 2012}}&lt;/ref&gt; Hy het op 29 en 30 Januarie 2012 in die 2012 Rolex 24 by Daytona gejaag. Hy het 12de in die Daytona Prototipe- klas geëindig, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://racing-reference.info/race/2012_Rolex_24_at_Daytona/GA|title=2012 Rolex 24 at Daytona results from Racing Reference|date=29 January 2012|website=Racing-reference.info|access-date=3 February 2012}}&lt;/ref&gt; deur vir &quot;50+ Predator/Alegra Racing&quot; te ry, en die #50 RileyTech / [[BMW]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sportscarchampionship.imsa.com/sites/default/files/2012_rolex_rolex24atdaytona_officialresults_1.pdf|title=Rolex Sports Car Series : Official Race Results|website=Sportscarchampionship.imsa.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917075700/https://sportscarchampionship.imsa.com/sites/default/files/2012_rolex_rolex24atdaytona_officialresults_1.pdf|archive-date=17 September 2017|access-date=13 January 2018}}&lt;/ref&gt; Daytona Prototipe met Elliott Forbes-Robinson, Byron DeFoor, Jim Pace en Carlos de Quesada gedeel. Hy het aan die 2012 Silverstone Classic Celebrity Challenge-ren deelgeneem. In 2013 het Johnson as gassanger verskyn op twee liedjies op [[Sting]] se album ''The Last Ship,'' wat kunstenaars afkomstig uit die noordooste van Engeland, bevat. &lt;ref&gt;{{Cite news|location=New York|accessdate=6 June 2013}}&lt;/ref&gt;

In Mei 2014 het Quest ''Cars That Rock saam met Brian Johnson'' uitgesaai, 'n dokumentêre reeks wat deur Johnson aangebied word, waar hy sy gunsteling ikoniese motorkarre verken. Die eerste episode kyk na die geskiedenis van die Mini, met Johnson wat 'n groot verskeidenheid van die motors bestuur, insluitend die motor van die 1969 Britse film, ''The Italian Job,'' en die wêreld se vinnigste Mini. Dit word afgesluit met Johnson wat 'n Mini Cooper by [[Brands Hatch-renbaan|Brands Hatch]] jaag, en eindig met hom wat sê hy het die motor gekoop wat hy gejaag het. Vanaf 2016 kan die program nou op die Velocity- kanaal gesien word.

In April 2017 het Sky Arts die eerste episode van ''Brian Johnson: A Life on the Road'' uitgesaai. Reeks 1 het uit ses episodes bestaan, met Johnson wat tydgenote in die musiekbedryf ontmoet het om oor hul musikale opvoeding en loopbane te praat. [[Roger Daltrey]] ( [[The Who]] ), Lars Ulrich ( [[Metallica]] ), Nick Mason ( [[Pink Floyd]] ), Sting ( The Police ), Joe Elliott ( [[Def Leppard]] ) en Robert Plant ( [[Led Zeppelin]] ). &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sky.com/watch/title/series/ac2f31b1-53b4-4b77-b011-22b2f63744e0|title=Brian Johnson's A Life On The Road|website=Sky.com|access-date=13 January 2018}}&lt;/ref&gt;

Op 3 September 2022 het Johnson die verhoog by die Taylor Hawkins Tribute-konsert betree en &quot;Back in Black&quot; en &quot;Let There Be Rock&quot; saam met Metallica-tromspeler, Lars Ulrich, en die Foo Fighters opgevoer. Johnson se memoires, getitel ''The Lives of Brian'', is deur HarperCollins gepubliseer en op 25 Oktober 2022 vrygestel.

== Persoonlike lewe ==
Johnson het sy eerste vrou, Carol, in 1968 getrou, en hulle het saam twee dogters gehad. Hulle het geskei toe ''The Razors Edge-''album besig was om geskryf te word. Hy is nou getroud aan Brenda,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/ron-white-talks-marriage-sobriety-friendship-with-acdcs-brian-johnson-and/2204235|title=Ron White talks marriage, sobriety, friendship with AC/DC's Brian Johnson|last=Jay Cridlin|date=3 November 2014|website=[[Tampabay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063428/http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/ron-white-talks-marriage-sobriety-friendship-with-acdcs-brian-johnson-and/2204235|archive-date=4 March 2016|access-date=13 February 2016}}&lt;/ref&gt; en hulle woon in Sarasota, Florida, US.&lt;ref name=&quot;SPIN&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.spin.com/2011/05/home-acdcs-brian-johnson|title=At Home with AC/DC's Brian Johnson|last=SPIN Staff|date=23 May 2011|website=[[Spin (magazine)|SPIN]]|access-date=24 September 2019}}&lt;/ref&gt;

Hy is 'n ywerige ondersteuner van Newcastle United FC en is in die vroeë 1980's gevra om in die klub te belê nadat hy deur die klublegende Jackie Milburn genooi is om die direksie te ontmoet. &lt;ref&gt;[http://www.tribalfootball.com/articles/forget-ashley-acdc-frontman-brian-johnson-almost-bought-newcastle-3680601 &quot;Forget Ashley! AC/DC frontman Brian Johnson almost bought Newcastle!&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230611152714/https://www.tribalfootball.com/articles/forget-ashley-acdc-frontman-brian-johnson-almost-bought-newcastle-3680601 |date=11 Junie 2023 }}. Tribal football. Retrieved 13 September 2015&lt;/ref&gt;

In September 2009 is Johnson met Barrett-sindroom gediagnoseer, &lt;ref name=&quot;lkl.&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/story/acdcs-johnson-opens-up-about-cancer-scare_1130432|title=AC/DC's Johnson Opens Up About Cancer Scare|date=1 February 2010}}&lt;/ref&gt; wat veroorsaak het dat AC/DC verskeie vertonings op hul 2010-toer, ter ondersteuning van ''Black Ice,'' gekanselleer het. Dokters kon egter keer dat die siekte in kanker ontwikkel. &lt;ref name=&quot;lkl.&quot; /&gt;

Volgens die ''Sunday Times'' Rich List van Britse miljoenêrs in musiek was Johnson in 2011 £50 miljoen werd.

Op 9 Julie 2014 is 'n eregraad van doktor in musiek deur die Northumbria Universiteit aan Johnson toegeken as erkenning vir sy beduidende bydrae tot die musiekbedryf. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.northumbria.ac.uk/about-us/news-events/news/2014/07/acdc-rock-singer-becomes-doctor-of-music/|title=AC/DC rock singer becomes Doctor of Music|date=9 July 2014|publisher=Northumbria.ac.uk|access-date=25 July 2014}}&lt;/ref&gt; In Oktober 2014 het hy 'n ondersteuner geword van die Yorkshire Dementia Charity gebaseer in die dorpie Topcliffe . 

== Diskografie ==
&lt;big&gt;'''Met Geordie'''&lt;/big&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Titel'''
| '''Vrystellingsdatum'''
| '''Etiket'''
|-
|''[[:en:Hope_You_Like_It|Hope You Like It]]''
| 1973
| rowspan=&quot;4&quot; | [[EMI]]
|-
|''[[:en:Don't_Be_Fooled_by_the_Name|Don't Be Fooled by the Name]]''
| 1974
|-
|''[[:en:Save_the_World_(Geordie_album)|Save the World]]''
| 1976
|-
|''[[:en:No_Good_Woman|No Good Woman]]''
| 1978
|}
&lt;big&gt;'''Met AC/DC'''&lt;/big&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Titel
|'''Vrystellingsdatum'''
|'''Etiket'''
|'''V.S.A. Album Verkope'''
|'''Wêreldwye verkope'''
|-
|''Back in Black''
|July 1980
| rowspan=&quot;6&quot; |Atlantic
|25,000,000
|50,000,000
|-
|''For Those About to Rock''
|November 1981
|4,000,000
|7,000,000
|-
|''Flick of the Switch''
|September 1983
|1,000,000
|4,000,000
|-
|''Fly on the Wall''
|June 1985
|1,000,000
|4,200,000
|-
|''Who Made Who''
|May 1986
|5,000,000
|10,000,000
|-
|''Blow Up Your Video''
|January 1988
|2,000,000
|4,000,000
|-
|''The Razors Edge''
|September 1990
| rowspan=&quot;2&quot; |Atco
|5,000,000
|12,000,000
|-
|''Live''
|October 1992
|5,000,000
|8,000,000
|-
|''Ballbreaker''
|September 1995
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Elektra Records|Elektra]]
|2,000,000
|6,000,000
|-
|''Stiff Upper Lip''
|February 2000
|1,000,000
|4,000,000
|-
|''Black Ice''
|October 2008
| rowspan=&quot;3&quot; |Columbia
|2,500,000&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.londonnet.co.uk/music/news/ac-dc-black-ice|title=AC/DC add stadium dates to the Black Ice World Tour|publisher=LondonNet|access-date=16 January 2009}}&lt;/ref&gt;
|8,000,000
|-
|''Rock or Bust''
|November 2014
|500,000&lt;ref&gt;{{Cite magazine|accessdate=10 January 2015}}&lt;/ref&gt;
|2,800,000
|-
|''Power Up''
|November 2020
|{{TBA}}
|1,400,000
|}
&lt;big&gt;'''Solo'''&lt;/big&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Titel'''
| '''Vrystellingsdatum'''
|-
| ''National Lampoon's Totally Baked: A Potumentary'' soundtrack
| April 2007
|}

== Motorsport loopbaan ==

=== 24 uur van Daytona-uitslae ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
!Jaar
! Span
! Medebestuurders
! Voertuig
! Klas
! Rondtes
! 
! &lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; 
|-
! 2012
| align=&quot;left&quot; |{{Vlagikoon|USA}}&lt;/img&gt; 50+ Predator &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.racing-reference.info/race/2012_Rolex_24_at_Daytona/GA|title=01/29/2012 race: Rolex 24 at Daytona (GA) - Racing-Reference.info|website=www.racing-reference.info|access-date=19 March 2021}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;left&quot; |{{Vlagikoon|USA}}&lt;/img&gt; Byron DeFoor&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Vlagikoon|USA}}&lt;/img&gt; [[Elliott Forbes-Robinson]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Vlagikoon|USA}}&lt;/img&gt;[[Jim Pace (renjaer)|Jim Pace]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Vlagikoon|USA}}&lt;/img&gt;Carlos de Quesada
| align=&quot;left&quot; | Riley Mk. XI
| DP
| 672
| 32ste
| 12de
|}

== Publikasies ==
* ''Rockers and Rollers: An Automotive Autobiography''. Simon &amp; Schuster Australia. 2009. {{ISBN|9780731814381}}.
* ''The Lives of Brian: A Memoir''. Dey Street Books. 2022. {{ISBN|9780063046382}}[[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[:en:Special:BookSources/9780063046382|9780063046382]].

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Johnson, Brian}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Geboortes in 1947]]
[[Kategorie:Vertaalde bladsye wat nagegaan moet word]]</text>
      <sha1>rlt6uqehyli0nif4lsu77mcvvyasfzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gnidia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>418938</id>
    <revision>
      <id>2921451</id>
      <parentid>2889160</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:14:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7094" sha1="52dpb0r7fpmvfjxv5vysxug2zaewn8o" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|name = Saffraanbossies
|image = Gnidia pinifolia.jpg
|image_caption =
|display_parents = 3
|taxon = Gnidia
|authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753)
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Arthrosolen'' &lt;small&gt;C.A.Mey.&lt;/small&gt;
* ''Basutica'' &lt;small&gt;Phillips&lt;/small&gt;
* ''Canalia'' &lt;small&gt;F.W.Schmidt&lt;/small&gt;
* ''Craspedostoma'' &lt;small&gt;Domke&lt;/small&gt;
* ''Dessenia'' &lt;small&gt;Adans.&lt;/small&gt;
* ''Epichrocantha'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Gnidiopsis'' &lt;small&gt;Tiegh.&lt;/small&gt;
* ''Nectandra'' &lt;small&gt;P.J.Bergius&lt;/small&gt;
* ''Pseudognidia'' &lt;small&gt;E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''Rhytidosolen'' &lt;small&gt;Tiegh.&lt;/small&gt;
* ''Struthia'' &lt;small&gt;Royen ex L.&lt;/small&gt;
* ''Struthiolopsis'' &lt;small&gt;E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''Thymelina'' &lt;small&gt;Hoffmanns.&lt;/small&gt;
* ''Trimeiandra'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
}}
'''''Gnidia''''' (saffraanbossies) is 'n [[genus]] van blomdraende plante wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Thymelaeaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]] en ongeveer 45 [[spesies]] is deel van die [[fynbos]]. Daar word ook na die genus verwys as ''aandbossies''.

== Spesies ==
Daar is 104 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:&lt;ref&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:39249-1 Plants of the World Online]&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Gnidia aberrans]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia anomala]]'' &lt;small&gt;[[Carl Meissner|Meisn.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia apiculata]]'' &lt;small&gt;(Oliv.) Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia bambutana]]'' &lt;small&gt;Gilg &amp; Ledermann ex [[Adolf Engler|Engl.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia baumiana]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia baurii]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia burmanni]]'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] &amp; [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]] ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia caniflora]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia cayleyi]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia chapmanii]]'' &lt;small&gt;B.Peterson&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia chrysantha]]'' &lt;small&gt;(Solms ex Schweinf.) Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia chrysophylla]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia clavata]]'' &lt;small&gt;Schinz&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia compacta]]'' &lt;small&gt;(C.H.Wright) J.H.Ross&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia coriacea]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia cyanea]]'' &lt;small&gt;[[William John Burchell|Burch.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia decurrens]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia dekindtiana]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia dumicola]]'' &lt;small&gt;S.Moore&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia elkerensis]]'' &lt;small&gt;Friis &amp; Sebsebe&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia ericoides]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia fastigiata]]'' &lt;small&gt;Rendle&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia flanaganii]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia foliosa]]'' &lt;small&gt;(H.Pearson) Engl.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia francisci]]'' &lt;small&gt;[[Harry Bolus|Bolus]]&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia fraterna]]'' &lt;small&gt;(N.E.Br.) E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia fruticulosa]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia fulgens]]'' &lt;small&gt;Welw.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia galpinii]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia geminiflora]]'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia goetzeana]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia gossweileri]]'' &lt;small&gt;(S.Moore) B.Peterson&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia gymnostachya]]'' &lt;small&gt;(Meisn.) Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia harveyana]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia hirsuta]]'' &lt;small&gt;(L.) Thulin&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia hockii]]'' &lt;small&gt;De Wild.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia humilis]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia imbricata]]'' &lt;small&gt;L.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia inconspicua]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia insignis]]'' &lt;small&gt;[[Robert Harold Compton|Compton]]&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia involucrata]]'' &lt;small&gt;Steud. ex A.Rich.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia juniperifolia]]'' &lt;small&gt;Lam.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia kasaiensis]]'' &lt;small&gt;S.Moore&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia kundelungensis]]'' &lt;small&gt;S.Moore&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia laxa]]'' &lt;small&gt;(L.f.) Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia leipoldtii]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia linearifolia]]'' &lt;small&gt;(Wikstr.) B.Peterson&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia linoides]]'' &lt;small&gt;Wikstr.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia meyeri]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia mollis]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia multiflora]]'' &lt;small&gt;Bartl. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia myrtifolia]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia nana]]'' &lt;small&gt;(L.f.) Wikstr.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia neglecta]]'' &lt;small&gt;Z.S.Rogers&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia newtonii]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia nitida]]'' &lt;small&gt;Bolus ex C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia nodiflora]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia obtusissima]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia oliveriana]]'' &lt;small&gt;Engl. &amp; Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia oppositifolia]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia orbiculata]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia ornata]]'' &lt;small&gt;(Meisn.) Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia pallida]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia parviflora]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia parvula]]'' &lt;small&gt;Dod&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia penicillata]]'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia phaeotricha]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia pinifolia]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia pleurocephala]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia poggei]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia polystachya]]'' &lt;small&gt;[[Peter Jonas Bergius|P.J.Bergius]]&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia propinqua]]'' &lt;small&gt;(Hilliard) B.Peterson&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia quadrifaria]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia quarrei]]'' &lt;small&gt;A.Robyns&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia racemosa]]'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia rendlei]]'' &lt;small&gt;Hiern&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia renniana]]'' &lt;small&gt;Hilliard &amp; B.L.Burtt&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia robynsiana]]'' &lt;small&gt;Lisowski&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia rubrocincta]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia scabra]]'' &lt;small&gt;Thunb.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia scabrida]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia sericea]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia setosa]]'' &lt;small&gt;Wikstr.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia simplex]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia singularis]]'' &lt;small&gt;Hilliard&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia sonderiana]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia sparsiflora]]'' &lt;small&gt;Bartl. ex Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia spicata]]'' &lt;small&gt;(L.f.) Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia squarrosa]]'' &lt;small&gt;(L.) Druce&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia stellatifolia]]'' &lt;small&gt;Gand.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia stenophylla]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia strigillosa]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia styphelioides]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia subulata]]'' &lt;small&gt;Lam.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia tenella]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia thesioides]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia tomentosa]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia usafuae]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia variabilis]]'' &lt;small&gt;(C.H.Wright) Engl.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia variegata]]'' &lt;small&gt;Gand.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia virescens]]'' &lt;small&gt;Wikstr.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia welwitschii]]'' &lt;small&gt;Hiern&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia wickstroemiana]]'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''[[Gnidia woodii]]'' &lt;small&gt;C.H.Wright&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Gnidia| ]]</text>
      <sha1>52dpb0r7fpmvfjxv5vysxug2zaewn8o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Struthiola tomentosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>419040</id>
    <revision>
      <id>2921490</id>
      <parentid>2877346</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1602" sha1="29xisgzn5xt7bnunjlezrul6eoc8wp2" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name = Roemenaggie
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| image =
| taxon = Struthiola tomentosa
| authority = Andrews, (1803)
| synonyms =* ''Belvala chrysantha'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Belvala tomentosa'' &lt;small&gt;(Andrews) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Struthiola chrysantha'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] &amp; [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]] ex [[Carl Meissner|Meisn.]]&lt;/small&gt;
* ''Struthiola chrysantha'' &lt;small&gt;Licht. ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
* ''Struthiola chrysantha var. dregei'' &lt;small&gt;Meisn.&lt;/small&gt;
* ''Struthiola villosa'' &lt;small&gt;Wikstr.&lt;/small&gt;
}}
Die '''''roemenaggie''''' (''Struthiola tomentosa'') is 'n [[struik]] wat deel van die Thymelaeaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] voor. Die struik word tot 60 cm hoog en blom van Julie tot Maart. Die spesie is deel van die [[fynbos]].

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Struthiola tomentosa 1DS-II 3-5303.jpg
Struthiola tomentosa 1DS-II 3-5304.jpg
Struthiola tomentosa 1DS-II 3-5884.jpg
Struthiola tomentosa 1DS-II 3-5885.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=2930-44 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:832940-1 Plants of the World]
* [[John Charles Manning|John Manning]]. 2018. Field Guide to Fynbos, Struik Nature, 2018 {{ISBN|978 1 77584 590 4}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Struthiola|tomentosa]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>29xisgzn5xt7bnunjlezrul6eoc8wp2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baldwinstraat (Nieu-Seeland)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>419413</id>
    <revision>
      <id>2921350</id>
      <parentid>2899414</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T01:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22840" sha1="rlndmno7wmevmqko21scodylfw3prxs" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas2
|naam = Baldwinstraat
|kleur = 
|titel = Steilste straat ter wêreld
|beeld = Baldwinstreet.jpg 
|beeld_wydte = duimnael
|beeld_onderskrif = 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = Vernoem na
|1 = William Baldwin
|opskrif2 = Lengte
|2 = 350 m
|opskrif3 = Ligging
|3 = North East Valley, Dunedin, Nieu-Seeland
|opskrif4 = 
|4 = 
|opskrif5 = 
|5 =
|opskrif6 = 
|6 = 
|opskrif7 = 
|7 = 
|opskrif8 = 
|8 = 
|opskrif9 = 
|9 = 
}}
[[File:BaldwinStreet Descending Tourist.jpg|duimnael|regs|'n Vrou stap met Baldwinstraat af.]]

'''Baldwinstraat''', of ''die steilste straat ter wêreld'' volgens die [[Guinness World Records|Guinness Wêreldrekords]], is in die residensiële buurt van North East Valley, 3,5 km noordoos van die stad [[Dunedin]] se sentrale besigheidsdistrik, in [[Nieu-Seeland]] geleë. Dit word as die steilste straat ter wêreld beskou omdat geen ander straat meer hoogte in 10 (horisontale) lopende meter, gemeet op die straat se middellyn, verkry nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=8 April 2020|title=Baldwin Street in New Zealand reinstated as the world's steepest street|url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/2020/4/baldwin-street-in-new-zealand-reinstated-as-the-worlds-steepest-street-614287|access-date=22 September 2021|website=Guinness World Records|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Beskrywing ==
Balwinstraat is 'n reguit straat net minder 350 m lank, wat van die ooste van Lindsay Creek-vallei op teen die kant van Seinheuwel na Opoho loop. Die straat loop van 30 m bo seevlak by die kruising met North Road na 100 m bo seevlak aan die bokant,&lt;ref name=&quot;Hamel2008&quot;&gt;Hamel, A. (2008) ''Dunedin tracks and trails.'' Dunedin: Silver Peaks Press. pp. 2.08–09&lt;/ref&gt; 'n gemiddelde helling van net meer as 1:5. Die onderste gedeeltes is slegs matig steil, en die oppervlak is asfalt, maar die boonste gedeeltes is steiler en bedek met [[beton]] van 200 m lank vir gemak van instandhouding (bitumen — in óf spaanderseël óf asfalt — sal op 'n warm dag teen die helling afvloei) en vir veiligheid in Dunedin se ysige winters.

Die 161,2 m lange boonste gedeelte klim 47,2 m vertikaal, teen 'n gemiddelde gradiënt van 1:3,41.&lt;ref name=&quot;infoPanel&quot;&gt;Inligtingspaneel aan die onderkant van Baldwinstraat&lt;/ref&gt; Op sy maksimum, ongeveer 70 m van bo af,&lt;ref name=&quot;infoPanel&quot;/&gt; is die helling van Baldwinstraat ongeveer 1:2,86 (19° of 35%). Indien daar 2,86 m horisontaal gereis word, verander die hoogte met 1 m.

Vir karre is dit 'n doodloopstraat, maar Baldwinstraat is wel geskakel met Buchananstraat aan die bokant, 'n voetpad wat 'n andersins ongeplaveide pad volg wat dit met Calderlaan en Arnoldstraat verbind, wat ongevorm is in hul bo-loop waar Baldwin die steilste is. Die strate wat parallel met Baldwin loop, is ook almal steil: Arnoldstraat (1:3,6 of 27.77%), Dalmenystraat (1:3,7 of 27%) en Calderlaan (1:5,4 of 13%).

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Toby Stoff 913.jpg|duimnael|regop|[[Landmeter]] Toby Stoff in 2021]]
Die straat se steil helling was onbedoeld. Soos met baie ander dele van die vroeë Dunedin, en eintlik die hele Nieu-Seeland, is strate in 'n roosterpatroon uitgelê sonder inagneming van die terrein, gewoonlik deur beplanners in Londen. In die geval van Baldwinstraat (en baie van die Dunedin-straatplan), is die uitleg in die middel van die 19de eeu deur [[Charles Kettle]] opgemeet. Die straat is vernoem na William Baldwin, 'n Provinsiale Raadslid van Otago en koerantstigter, wat die gebied onderverdeel het.

In 1987 is Baldwinstraat as die wêreld se steilste straat deur die ''Guinness Book of Records'' erken na 'n tweejaarveldtog deur die uitsaaier Jim Mora. Baldwinstraat is toe bo die twee mededingende strate in [[San Francisco]], wat tot op daardie stadium die titel as die steilste strate in die wêreld gedeel het, aangewys.&lt;ref name=&quot;ODT 16 Jul 2019&quot; /&gt;

Op 16 Julie 2019 het Baldwinstraat sy titel van die Wêreld se Steilste Straat verloor aan Ffordd Pen Llech, met Baldwinstraat met 'n helling van 35%, terwyl Ffordd Pen Llech teen 'n helling van 37,45% geklassifiseer is. Die [[burgemeester]] van Dunedin, Dave Cull, het gesê dat die Dunedin Stadsraad kan oorweeg om die naambordbewoording van die wêreld se steilste straat na die suidelike halfrond se steilste straat te verander.&lt;ref name=&quot;Stuff 14 Jul 2019&quot;&gt;{{cite news |last1=McNeilly |first1=Hamish |title=A day of ups and downs for the king of Baldwin St |url=https://www.stuff.co.nz/travel/news/114262658/another-blow-for-nz--dunedin-loses-worlds-steepest-street-titleh |accessdate=16 July 2019 |work=[[Stuff.co.nz]] |date=16 July 2019 |lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ODT 16 Jul 2019&quot;&gt;{{cite news |last1=Morris |first1=Chris |title=Dunedin loses steepest street title |url=https://www.odt.co.nz/news/dunedin/dunedin-loses-steepest-street-title |accessdate=16 July 2019 |newspaper=[[Otago Daily Times]] |date=16 Julie 2019 |lang=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NZH 16 Jul 2019&quot;&gt;{{cite news |last1=Morris |first1=Chris |title=Dunedin's Baldwin Street loses steepest world title: Why residents are celebrating |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=12249979 |accessdate=16 Julie 2019 |newspaper=[[New Zealand Herald]] |date=16 Julie 2019 |lang=en |archive-date=16 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716124200/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=12249979 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Op 8 April 2020, ná 'n uitgebreide hersiening van 'n appèl om die titel aan Baldwinstraat terug te besorg, ingedien deur verskeie inwoners van Dunedin onder leiding van landmeter Toby Stoff, het Guinness besluit dat die steilte van die straat op die sentrale as gebaseer moet wees, wat beteken het dat Ffordd Pen Llech 'n helling gehad het van 28,6% vergeleke met Baldwinstraat se 34,8%. Dit het beteken dat die titel van steilste straat aan Baldwinstraat teruggegee is.&lt;ref name=&quot;Guinness 8 April 2020&quot;&gt;{{cite web |title=Baldwin Street in New Zealand reinstated as the world's steepest street |url= https://www.guinnessworldrecords.com/news/2020/4/baldwin-street-in-new-zealand-reinstated-as-the-worlds-steepest-street-614287 |publisher=[[Guinness World Records]] |accessdate=8 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200408104115/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2020/4/baldwin-street-in-new-zealand-reinstated-as-the-worlds-steepest-street-614287 |archivedate=8 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Stuff 8 April 2020&quot;&gt;{{cite news |last1=Kitchin |first1=Tom |title=NZ wins back title of world's steepest street from Welsh challenger |url= https://www.stuff.co.nz/national/120918309/baldwin-st-wins-back-title-of-worlds-steepest-from-welsh-challenger |accessdate=8 April 2020 |work=Stuff |date=8 April 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200408110256/https://www.stuff.co.nz/national/120918309/baldwin-st-wins-back-title-of-worlds-steepest-from-welsh-challenger|archive-date=8 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ODT 8 April 2020&quot;&gt;{{cite news |last1=Hudson |first1=Daisy |title=Baldwin St reclaims steepest street title |url=https://www.odt.co.nz/news/dunedin/baldwin-st-reclaims-steepest-street-title |accessdate=8 April 2020 |work=Otago Daily Times |date=8 April 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200408105909/https://www.odt.co.nz/news/dunedin/baldwin-st-reclaims-steepest-street-title |archive-date=8 April 2020}}&lt;/ref&gt;

== Residensiële ontvangs ==
Na erkenning as die wêreld se steilste straat, veral met die opkoms van sosiale media, het toerisme-aktiwiteit en gebeure by Baldwinstraat aansienlik toegeneem. Die straat is 'n gewilde bestemming op toeristebusse en reisgidse.&lt;ref name=&quot;NZH 16 Jul 2019&quot; /&gt;

Inwoners het gemengde reaksies teenoor die toeriste-aktiwiteite op straat gehad. Baie inwoners het probleme gerapporteer met sommige toeriste wat ontwrigtend was deur in inwoners se tuine te loop, op straat te lê en verkeersprobleme veroorsaak. Ander inwoners het meer positief daaroor gevoel en geniet die besige aktiwiteit en opwinding om op straat te woon.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=8 January 2016|title=Ups and downs of living on world's steepest street|url=https://www.stuff.co.nz/national/75734461/ups-and-downs-of-living-on-worlds-steepest-street|access-date=25 Januarie 2022|website=Stuff|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Stuff 14 Jul 2019&quot;/&gt;

Nadat Ffordd Pen Llech tydelik as die wêreld se steilste straat aangewys is en 'n afname in toeriste na Baldwinstraat voorspel is, het die Otago Kamer van Koophandel se uitvoerende hoof, Dougal McGowan, opgemerk dat &quot;dit dalk 'n bedekte seën kan wees vir sommige inwoners wat keelvol is vir skares besoekers, vertrapte tuine en swak bestuursbesluite oor die straat.&quot;&lt;ref name=&quot;ODT 16 Jul 2019&quot; /&gt;

==Geassosieerde geleenthede en voertuigtoertjies==
[[Lêer:Baldwin Street uni challenge (3020727110).jpg|links|duimnael|'n Eenwielfietsryer moet vorentoe leun om sy gravitasiemiddelpunt oor sy eenwielfiets te behou op die steiler betondeel van Baldwinstraat.]]
Baldwinstraat het al baie rekordnajaers en waaghalse opgelewer, wat probeer om op/in verskillende soorte voertuie in die straat op of af te ry. Sommige van hierdie pogings het wettig plaasgevind, terwyl ander nie, insluitend ten minste een dood weens 'n ongeluk.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |date=1 March 2001 |title=Students used wheelie bin as sledge in tragic accident |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=174533 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025225802/http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=174533 |archive-date=25 October 2012 |accessdate=11 September 2011 |newspaper=The New Zealand Herald}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;''[https://www.theguardian.com/international/story/0,3604,445106,00.html Dustbin death]'' – [[The Guardian]], Friday 2 March 2001&lt;/ref&gt; In Maart 2001 is 'n 19-jarige student van die Universiteit van Otago dood toe sy en 'n ander student probeer het om by die straat in 'n rolasblik af te ry. Die asblik het teen 'n geparkeerde sleepwa gebots. Sy is op slag dood, terwyl die ander student ernstige kopbeserings opgedoen het. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Die straat is ook die venue vir 'n jaarlikse gebeurtenis in Dunedin, die ''Baldwin Street Gutbuster''. Elke somer sedert 1988,&lt;ref name=&quot;Hamel2008&quot; /&gt;&lt;ref&gt;&quot;Pupil wins gutbuster for third year in a row&quot;. ''Otago Daily Times''. 17 February 1993. p. 3.&lt;/ref&gt;moet atlete as 'n oefening in fiksheid en balans, van die onderkant van die straat na die bo-kant en weer af hardloop. Die geleentheid lok honderde deelnemers en die rekord vir die vinnigste tyd is in 1998 behaal met 1 minuut 56 sekondes.&lt;ref&gt;McNeilly, Hamish (13 March 2008). &quot;Steep task no trouble for Gutbuster winner&quot;. ''Otago Daily Times''. Retrieved 30 November 2008.&lt;/ref&gt;

Sedert 2002 word daar jaarliks 'n liefdadigheidgeleentheid in Julie gehou wat die rol van 30 000 Jaffas ('n sferiese suikerbedekte sjokoladelekkerny) behels. Elke Jaffa word deur een persoon geborg met pryse vir die wenner en die ingesamelde fondse wat vir liefdadigheid geskenk word. Hierdie geleentheid volg die tradisie wat in 1998 begin is toe 2 000 tennisballe by 'n geborgde geleentheid by die straat afgerol is om geld vir [[Habititat vir Humanity|Habitat for Humanity]] in te samel.&lt;ref name=&quot;Hamel2008&quot; /&gt;

Op 2 Januarie 2010 het die Cardrona-waaghals Ian Soanes met 'n motorfiets op een wiel by Baldwintstraat afgery. Hy het daarna 'n oorwinningsrondte gery deur met een hand en op een wiel met sy motorfiets teen die heuwel op te ry.&lt;ref&gt;&quot;Stuntman conquers Baldwin St&quot;. ''Otago Daily Times''. 2 January 2010. Retrieved 2 January 2010.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Baldwin street wheelie''. Retrieved 15 April 2024 – via www.youtube.com.&lt;/ref&gt;

In April 2015, onder gereguleerde toestande, het 'n driemanskap dryfvaart-driewielbestuurders - Harley Jolly, 23; Tyson Barr, 18; en Nic Roy, 18 - opslae gemaak toe hulle in die straat afgekom het met 'n spoed van na raming tot 100 km per uur om die sport te bevorder.&lt;ref&gt;admin (24 January 2024). &quot;Baldwin Street, the Steepest Street in the World&quot;. ''Crazy Roads''. Retrieved 14 April 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Drift trike-steepest street in the world''. Retrieved 14 April 2024 – via www.youtube.com.&lt;/ref&gt; Die geskatte spoed was ongeveer twee keer die wettige spoedlimiet in Baldwinstraat van 50 km per uur.&lt;ref&gt;Transport. &quot;Speed Management Plan - Dunedin City Council&quot;. ''www.dunedin.govt.nz''. Retrieved 15 April 2024.&lt;/ref&gt;

In 2017 het Wyn Masters (ook bekend as Wyn TV) 'n eenwielrit (met 'n handrat - dit wil sê swaartekrag in plaas van trap) teen die heuwel af op 'n fiets onderneem.&lt;ref&gt;''Worlds Steepest street wheelie!!''. Retrieved 15 April 2024 – via www.youtube.com.&lt;/ref&gt;

Op 26 Januarie 2018 het die 11-jarige Harry Willis meer as NZD$ 11 000 vir die [[Ronald McDonald Huis]] in [[Christchurch]] ingesamel deur by die straat met 'n springstok (&quot;pogo stick&quot;) op te gaan. Dit het hom ongeveer 10 minute geneem. Willis is sedertdien geëer deur 'n gedenkplaat aan die bo-punt van die straat op te rig.&lt;ref&gt;&quot;Plaque marks Harry's pogo achievement&quot;. ''Otago Daily Times''. 6 March 2018. Retrieved 10 September 2018.&lt;/ref&gt;

Op 10 Januarie 2019 het 'n man met bromponie van die handelsmerk Lime by Baldwinstraat afgery op dieselfde dag wat dié bromponies aan Dunedin bekendgestel is en 'n week na Dunedin se burgemeester op daardie tydstip, [[Dave Cull]], gesê het dat hy &quot;op mense se gesonde verstand&quot; staatmaak om nie met die bromponies by die wêreld se steilste straat af te ry nie.&lt;ref&gt;Satherley, Dan (10 January 2019). &quot;Dunedin Mayor Dave Cull hopes 'common sense' will stop students riding Lime scooters down Baldwin Street&quot;. ''Newshub''. New Zealand. Retrieved 10 January 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Findlay, Grant; Small, Zane (10 January 2019). &quot;Watch: Young man tackles Dunedin's Baldwin St on Lime scooter&quot;. ''Newshub''. New Zealand. Retrieved 10 January 2019.&lt;/ref&gt;

In Augustus 2022, onder gereguleerde toestande, het die Australiese afdraand-skaatser Zak Mills-Goodwin die eerste persoon geword wat op video vasgevang is waar hy die straat op 'n [[skaatsplank]] heuwelduik (&quot;hill bomb&quot;, dus nie glye doen nie, omdat dit spoed verminder).&lt;ref&gt;&quot;Stuff&quot;. ''www.stuff.co.nz''. Retrieved 14 April 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Worlds Steepest Street! Zak Mills-Goodwin skates down Baldwin Street in New Zealand. #getthatsk8''. Retrieved 14 April 2024 – via www.youtube.com.&lt;/ref&gt;

Na baie jare van idees en pogings,&lt;ref&gt;''Cycling up the steepest street in the world - Baldwin Street 2017''. Retrieved 14 April 2024 – via www.youtube.com.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''A visit to Baldwin Street, the &quot;world's steepest street&quot;''. Retrieved 14 April 2024 – via www.youtube.com.&lt;/ref&gt; is 'n poging deur die Amerikaanse youtuber en fietsryer Mitch Boyer in April 2023 gemaak om by die straat op te ry nadat hy gehoor het dat 'n Nieu-Seelandse TV-nuusverslag (wat op die program ''Seven Sharp'' uitgesaai is) oor sy verfilmde bestyging op met die straat Ffordd Pen Llech wat op daardie stadium die wêreld se steilste straat was. Een van die program se mede-aanbieders, [[Hilary Barry]], het gesê: &quot;As jy by die straat kan opry, dan is dit nie die wêreld se steilste straat nie&quot;.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;''Cycling up the World's Steepest Street (New Zealand)''. Retrieved 14 April 2024 – via www.youtube.com.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Does this cyclist make it up the steepest street in the world?''. Retrieved 14 April 2024 – via www.youtube.com.&lt;/ref&gt; Nadat Barry verneem het dat Boyer die 30 uur-reistog gaan aanpak om die uitdaging te probeer en speels vir Barry haar woord te laat tel, het sy aangebied om die pogings af te neem vir hulle program. Na twee mislukte pogings, het Boyer daarin geslaag om die straat te skaal, soms deur van 'n sigsagtegniek ('n selfopgelegde beperking wat hy later na die tweede poging weens moeilikheid weggegooi het) gebruik te maak. Hy het 'n [[Crankset|kettingring]] van 52–36 en 'n [[Cogset|kettingwielversameling]] van 11–34 gebruik om 'n minimum ratverhouding van 1,058 te kry, insluitende om die bande vir gewig te optimaliseer.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

==Sien ook==
Ander steil strate sluit in:
*'n Residensiële doodloopstraat in Stilfs in [[Suid-Tirol]] ([[Italië]]) het 'n 40%-gradient soos aangedui deur 'n padteken.&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/@46.5984013,10.5467289,3a,64.4y,90.4h,83.83t/data=!3m6!1e1!3m4!1sQDaO_QlUFquL61QhQ2P52w!2e0!7i13312!8i6656] Google Street View&lt;/ref&gt;
*Côte St-Ange in [[Chicoutimi]], [[Quebec]], [[Kanada]], wat 'n beweerde 33%-gradient (omtrent 18°) het. Dit blyk egter te wyte te wees aan verwarring oor die hellingshoek en die persentasiegraad; die straat is opgeteken as 18%-graad.&lt;ref&gt;[https://www.google.co.uk/maps/place/C%C3%B4te+St+Ange,+Chicoutimi,+QC,+Canada/@48.4261494,-71.0841778,3a,75y,122.63h,86.98t/data=!3m7!1e1!3m5!1sctKdcOnveGR5kgflDSCEsg!2e0!6s%2F%2Fgeo2.ggpht.com%2Fcbk%3Fpanoid%3DctKdcOnveGR5kgflDSCEsg%26output%3Dthumbnail%26cb_client%3Dmaps_sv.tactile.gps%26thumb%3D2%26w%3D203%26h%3D100%26yaw%3D122.044846%26pitch%3D0%26thumbfov%3D100!7i13312!8i6656!4m5!3m4!1s0x4cc02740900256bb:0x4a38bac3ae91da79!8m2!3d48.4255158!4d-71.0826009] Google Street View&lt;/ref&gt;
*Cantonlaan, in [[Pittsburgh]], [[Pennsilvanië]], Verenigde State; dit is amptelik gemeet as 'n 37%-graad.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.post-gazette.com/pg/05030/448976.stm | title = Here: In Beechview | work = [[Pittsburgh Post-Gazette]] | date = 30 January 2005 | accessdate = 11 August 2007 | author = Bob Batz, Jr. | archive-date = 17 August 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070817112347/http://www.post-gazette.com/pg/05030/448976.stm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite web|title=Pittsburgh Hills |url=http://www.wpwbikeclub.org/pgh_hills.html |accessdate=11 August 2007 |work=Western Pennsylvania Wheelmen |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070516024036/http://wpwbikeclub.org/pgh_hills.html |archivedate=16 May 2007 |url-status=dead  }}&lt;/ref&gt; Die hoek van 37% strek egter net oor ongeveer 6,5 m, terwyl Baldwinstraat se steilste deel veel langer is.
*Eldredstraat in [[Los Angeles]], Verenigde State; een van drie strate in Los Angeles met 'n graad tussen 32% en 33,3%.&lt;ref&gt;''[http://www.walkinginla.com/2004/Feb15/EldredSt.html Getting the Slant on L.A.'s Steepest Street]'' – [[Los Angeles Times]], Thursday 21 August 2003&lt;/ref&gt;
*Filbert- en 22ste straat in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], Verenigde State, het onderskeidelik 'n 31 tot 31,5% (17°) vir 60 tot 70 m.&lt;ref&gt;''[http://www.cityofdunedin.com/city/?MIvalObj=wo_bigoe_0303&amp;MItypeObj=application/pdf&amp;ext=.pdf Baldwin St steeped in controversy]'' – ''Otago Experience'' ([[Dunedin City Council]] newsletter), Issue 3, March 2003, page 5&lt;/ref&gt; Verskeie kort ente van San Francisco se strate is steiler, insluitend 'n 9 m deel van Bradfordstraat wat in 2010 geplavei is teen 'n gemiddelde 39 tot 40%-graad.&lt;ref&gt;{{cite web|title=A New Steepest Street is Born|url=http://www.datapointed.net/2010/02/more-steeps-of-san-francisco/}}&lt;/ref&gt; Die steilste deel van Bradfordstraat is by {{coord|37.7373|-122.4097|display=inline}}. Die res van die straat is ongeveer 25%-graad, maar die kort deel is wel eg: 3,5 vertikale meter in 9,4 meter van die sypaadjie, of 8,7 horisontale meter. Dit word gemeet in 'n reguit lyn langs die sypaadjie; as jy langs die soort-van-middellyn meet, is die graad 39,6%.
*Waipio Valleyweg ({{coord|20|7|11|N|155|35|36|W|name=Waipio Valley Road|type:landmark_region:US-HI}}) op die eiland van [[Hawaii]]. Soos gemeet deur Stephen von Worley het die pad lang ente wat 30% met piek gradiente van baie hoër bereik; party areas tot by 45%.&lt;ref&gt;[[Jennings, Ken]]. [http://www.cntraveler.com/stories/2014-10-20/is-this-hawaiian-street-the-world-s-steepest-road &quot;Is This Hawaiian Street the World's Steepest Road?&quot;], ''[[Conde Nast Traveler]]'', 20 October 2014. Retrieved 18 May 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Russo |first1=Carla Herreria |title=The 10 Steepest Streets In America |url=https://www.huffpost.com/entry/steepest-streets-america_n_4871559 |website=HuffPost |date=March 2014 |publisher=BuzzFeed, Inc. |access-date=10 May 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Waipio Valley Road in HI is the steepest road in the USA |url=https://www.dangerousroads.org/north-america/usa/394-waipio-road-usa.html |website=Dangerous Roads |publisher=dangerousroads.org |access-date=3 May 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Baray |first1=Alexa |title=4 Steep U.S. Streets That Will Make Your Palms Sweat |url=https://www.traveltrivia.com/steepest-us-streets/XqgZkXU1XQAGkiWS |website=Travel Trivia |publisher=Inboxlab, Inc. |access-date=10 May 2022}}&lt;/ref&gt; Hierdie pad is 'n geplaveide publieke pad, maar nie 'n residensiële straat nie en is slegs oop vir viertrekvoertuie.
* Ffordd Pen Llech in Harlech, Wallis het 'n gerapporteerde helling van 36,6% (opgerond na 40% op die waarskuwingsteken).
* Muro di Sormano (''Muur van Sormano'') is 'n welbekende fietsryskof in Noordelike Italië, met 'n maksimumgradient van 27%. Dit vorm onder andere deel van die [[Giro di Lombardia]]-fietsrywedren.
* Paso Florentino-weg in [[Meksikostad]] het 'n gerapporteerde helling van 45%. Motorongelukke gebeur dikwels in hierdie straat as gevolg van die helling.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Paso Florentino Street Mexico - One Of The Steepest Road That Causes A Lot Of Accidents |url=https://thehooksite.com/paso-florentino-street-mexico/ |access-date=2022-11-23 |website=thehooksite.com}}&lt;/ref&gt;

Baie strate in die weste van [[Engeland]] en Wallis het gerapporteerde hellings van 33% en hoër. Valestraat in [[Bristol]] word dikwels as die steilste straat in [[Brittanje]] vermeld met 21,81° of 40,02%&lt;ref&gt;Meierhans, Jennifer. [https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-38568893 &quot;Where is England's Steepest Street?&quot;], [[BBC News]], 19 March 2017.  Retrieved 19 March 2017.&lt;/ref&gt; en mag dus 'n helling steiler as 36,6% hê. Hierdie paaie is egter dikwels korter as die paaie wat bo genoem is en het gewoonlik baie meer draaie as byvoorbeeld die reguit pad van Baldwinstraat.

==Galery==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;120px&quot;&gt;
File:Baldwin Street High Resolution Upwards Look.jpg|
File:Baldwin Street, New Zealand.jpg|Foto op straatvlak geneem. 
File:DunedinBaldwinStreet Parked Car.jpg|'n Geparkeerde motor.
&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{commons category}}
* [http://www.wises.co.nz/l/Otago/North+East+Valley/Baldwin+Street/ Kaart van Baldwinstraat] (van [http://www.wises.co.nz/ Wises Maps])
* [https://maps.google.com/maps?t=h&amp;ll=-45.84918,170.534189&amp;spn=0,359.997425&amp;z=19&amp;layer=c&amp;cbll=-45.849242,170.53427&amp;panoid=Ohd49YYd8FbfF3w52nJF_A&amp;cbp=12,139.52,,0,11.58 Baldwinstraat] in [[Google Street View]]

{{Coord|45|50|58|S|170|32|05|E|region:NZ_type:landmark_source:dewiki|display=title}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Wêreldrekords]]
[[Kategorie:Nieu-Seeland]]
[[Kategorie:Strate]]</text>
      <sha1>rlndmno7wmevmqko21scodylfw3prxs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ciska Jordaan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>420089</id>
    <revision>
      <id>2921388</id>
      <parentid>2846845</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3773" sha1="py0t5z3wiu8ia8v9ayx64t9b6e5powb" xml:space="preserve">'''Ciska Jordaan''' is 'n Suid-Afrikaanse [[politikus]] wat sedert 2024 'n [[lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] vir die [[Demokratiese Alliansie]] (DA) is.

Jordaan is op [[Trichardt]] gebore en het in [[Secunda]], Mpumalanga grootgeword as een van ses broers en susters.&lt;ref name=&quot;b853&quot;&gt;{{cite web | last=Bird | first=Kerry | title=Ciska Jordaan has the community of Govan Mbeki municipal area at heart | website=Ridge Times | date=2020-10-01 | url=https://www.citizen.co.za/ridge-times/news-headlines/2020/10/01/ciska-jordaan-has-the-community-of-govan-mbeki-municipal-area-at-heart/ | access-date=2024-08-09}}&lt;/ref&gt; Sy was op Laerskool Goedehoop en [[Hoërskool Oosterland]] in Secunda totdat sy vir drie jaar saam met haar gesin na [[Saoedi-Arabië]] verhuis het, waar sy haar hoërskoolopleiding aan die American School Dhahran voltooi het.&lt;ref name=&quot;b853&quot;/&gt; Met haar terugkeer na Suid-Afrika in 2010, het sy aan die [[Universiteit van Pretoria]] studeer en 'n baccalaureusgraad in sielkunde, filosofie en Frans verwerf.&lt;ref name=&quot;t866&quot;&gt;{{cite web | last=Admin | first=Seskhona | title=On the Spotlight for this week was one of the youngest GMM Ward Councillors | website=Seskhona Newspaper | date=2018-08-23 | url=https://seskhonanews.co.za/on-the-spotlight-for-this-week-was-one-of-the-youngest-gmm-ward-councillors/ | access-date=2024-08-09 | archive-date=2024-08-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240809201118/https://seskhonanews.co.za/on-the-spotlight-for-this-week-was-one-of-the-youngest-gmm-ward-councillors/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Jordaan het eers in 2014 polities aktief geword. Sy het van 2015 tot 2022 as DA-raadslid op die [[Govan Mbeki Plaaslike Munisipaliteit]]sraad in Mpumalanga gedien. Op 23 jaar oud was sy die jongste lid van die DA se koukus op die raad toe sy in 2015 aangesluit het. Sy het van 2016 tot 2018 as die DA se hoofsweep op die raad gedien, en daarna as die party se koukusleier van 2018 tot 2021. Sy het ook van 2020 tot 2022 as adjunkvoorsitter van die DA se Mpumalanga-tak gedien. Sy het in 2022 uit die raad bedank om 'n leierskapontwikkelingskoördineerder vir die DA te word, wat daarop gefokus is om kandidate vir die amp op te lei.&lt;ref name=&quot;l444&quot;&gt;{{cite web | title=Ciska Jordaan resigns as GMM councillor | website=Ridge Times | date=2022-09-08 | url=https://www.citizen.co.za/ridge-times/news-headlines/local-news/2022/09/08/ciska-jordaan-resigns-as-gmm-councillor/ | access-date=2024-08-09}}&lt;/ref&gt;

== Parlementêre loopbaan ==
Jordaan het in die 2024 nasionale verkiesing as 'n DA parlementêre kandidaat op die Nasionale lys gestaan en is daarna tot die Nasionale Vergadering verkies.&lt;ref name=&quot;g297&quot;&gt;{{cite web | title=Ms Ciska Jordaan | website=Parliament of South Africa | date=2024-07-11 | url=https://parliament.gov.za/person-details/5839 | access-date=2024-08-09 | archive-date=2024-08-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240809201119/https://parliament.gov.za/person-details/5839 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Sy is op 25 Junie 2024 ingesweer,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The 400 MPs elected to the National Assembly - IEC - DOCUMENTS {{!}} Politicsweb |url=https://www.politicsweb.co.za/documents/the-400-mps-elected-to-the-national-assembly--iec |access-date=2024-07-09 |website=www.politicsweb.co.za |language=en}}&lt;/ref&gt; en is 'n lid van die Portefeuljekomitee oor Basiese Onderwys.&lt;ref name=&quot;g297&quot;/&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakel ==
* [https://www.pa.org.za/person/ciska-jordaan/ Nasionale Vergadering biografie]

{{Huidige LP's van Suid-Afrika}}
{{DEFAULTSORT:Jordaan, Ciska}}
[[Kategorie:Afrikaners]]
[[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Politici van die Demokratiese Alliansie]]</text>
      <sha1>py0t5z3wiu8ia8v9ayx64t9b6e5powb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruikerbespreking:-revi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>420799</id>
    <redirect title="Gebruikerbespreking:Revi C." />
    <revision>
      <id>2921236</id>
      <parentid>2711673</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pathoschild</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])</comment>
      <origin>2921236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o" xml:space="preserve">#REDIRECT [[User talk:Revi C.]]</text>
      <sha1>o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruiker:-revi</title>
    <ns>2</ns>
    <id>420800</id>
    <redirect title="Gebruiker:Revi C." />
    <revision>
      <id>2921228</id>
      <parentid>2711674</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pathoschild</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])</comment>
      <origin>2921228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut" xml:space="preserve">#REDIRECT [[User:Revi C.]]</text>
      <sha1>88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antinoöpolis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>421196</id>
    <revision>
      <id>2921244</id>
      <parentid>2891468</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:08:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24709" sha1="o5neohan4y5kt1drtcsuml6yh0h921d" xml:space="preserve">[[Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Vue de l'arc de triomphe.jpg|duimnael|regs|Antinoöpolis: 'n 19de eeuse uitsig op die triomfboog, uit ''Description de l'Égypte''.]]
'''Antinoöpolis''' (ook bekend onder die name '''Antinoopolis''', '''Antinoë''', '''Antinopolis'''; Oudgrieks: Ἀντινόουπόλις; [[Kopties]]: ⲁⲛⲧⲓⲛⲱⲟⲩ ''Antinow''; [[Arabies]]:انصنا, Ver[[latyn]]s: Ansinā, moderne Arabies: الشيخ عبادة, die hedendaagse ''Sheikh 'Ibada'' of ''Sheik Abāda'') was 'n stad wat gestig is (by 'n ouer Egiptiese dorpie) deur die [[Romeinse Ryk|Romeinse]] keiser [[Hadrianus]], ter herdenking van sy vergoddelikte jong geliefde [[Antinoös]]. Dit was geleë op die oostelike oewer van die [[Nyl]], nie ver van die terrein in [[Bo-Egipte]] waar Antinoös in 130 n.C. verdrink het nie.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation |last=Cockle |first=Walter Eric Harold|editor1-first=Simon|editor1-last=Hornblower|editor2-first=Antony|editor2-last=Spawforth |title=Antinoöpolis |date=2005 |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780198606413.001.0001/acref-9780198606413-e-496 |work=The Oxford Classical Dictionary |publisher=Drukpers van die Universiteit van Oxford |language=en |doi=10.1093/acref/9780198606413.001.0001 |isbn=978-0-19-860641-3 |access-date=2020-01-19}}&lt;/ref&gt; 
Antinoöpolis was geleë aan die suide van die Egiptiese dorpie '''Besa''' ({{lang|grc|Βῆσσα}}), vernoem na die god en orakel van [[Bes]].&lt;ref name=stillwell1976&gt;{{Cite book |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0006%3Aalphabetic+letter%3DA%3Aentry+group%3D7%3Aentry%3Dantinoopolis |title=The Princeton Encyclopedia of Classical Sites |last1=Stillwell |first1=Richard |last2=MacDonald |first2=William L. |last3=McAlister |first3=Marian Holland |publisher=Drukpers van Princeton-universiteit |year=1976 |isbn=9780691654201 |location=Princeton, N.J. |chapter=ANTINOÖPOLIS (Sheikh-'Ibada) Egypt}}&lt;/ref&gt; Antinoöpolis is opgerig aan die voet van die heuwel waarop Besa gesetel was. Die stad is geleë byna oorkant Hermopolis Magna en word deur die Via Hadriana met Berenice Troglodytica verbind.
[[Lêer:Antinous Osiris Louvre 2.jpg|duimnael|Borsbeeld van [[Antinoös]]-Osiris, uit Hadrianus se villa by Tivoli ([[Louvre]])]]
[[Lêer:Sabina's shawl Louvre E29302 n01.jpg|duimnael|Fragment van 'n kledingstuk uit die graftombe van 'n 4–5de eeuse vrou in Antinoöpolis, wat uitbeeld hoe Bellerophon en [[Pegasus]] die [[Chimera (mitologie)|Chimera]] vertrap. ([[Louvre]])]]
[[Lêer:Epoca copta, capitello dalla necropoli nord di antinoe, 313-640 dc.JPG|duimnael|Laat-Romeinse kapiteel gevind in die noordelike nekropolis (begraafplaas) (Museo archeologico nazionale di Firenze)]]

== Geskiedenis ==
=== Nuwe Koninkryk ===
Tydens die [[Nuwe Ryk van Egipte|Nuwe Koninkryk]] was [[Ramses II]] se groot tempel, wat opgedra is aan die gode van [[Hermopolis|Khmun]] en [[Heliopolis (Antieke Egipte)|Heliopolis]], geleë in die stad ''Hir-we''. 

=== Romeinse tydperk ===
Tydens die [[Aegyptus (Romeinse provinsie)|Romeinse Ryk]] is die stad Antinoöpolis in 130 n.C. deur die keiser Hadrianus op die terrein van Hir-we opgerig as die kultussentrum van die vergoddelikte [[Antinoös]]. Alle vorige geboue, insluitend 'n nekropolis, is vernietig en vervang, met die uitsondering van die Tempel van [[Ramses II]].&lt;ref name=lambert&gt;{{cite book |title=Beloved and God: The Story of Hadrian and Antinous |last=Lambert |first=Royston |year=1984 |publisher=George Weidenfeld &amp; Nicolson}}{{rp|149}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Hadrianus het ook politieke motiewe gehad vir die skepping van Antinoöpolis, wat die eerste Helleense stad in die Middel-Nyl-streek sou wees, en dus sou dien as 'n bolwerk van die Griekse kultuur binne Egiptiese gebied. Om Egiptenare aan te moedig om met hierdie ingevoerde Griekse kultuur te integreer het hy Grieke en Egiptenare in die stad toegelaat om te trou en toegelaat dat die hoofgod van Hir-we, [[Bes]], in Antinoöpolis aanbid word saam met die nuwe primêre godheid, Osiris-Antinoös.&lt;ref name=lambert/&gt;{{rp|150}} Hy het Grieke van elders aangemoedig om hulle in die nuwe stad te vestig deur verskeie aansporings.&lt;ref name=lambert/&gt;{{rp|199}} Die stad is ontwerp op 'n rooster-plan wat tipies van Helleense stede was, en is versier met pilare en verskeie standbeelde van Antinoös, sowel as 'n tempel wat aan die godheid gewy is.&lt;ref name=lambert/&gt;{{rp|200-2}}

Antinoöpolis was die middelpunt van die amptelike kultus van Antinoös. Die stad se argitektuur was tipies van die Grieks-Romeinse argitektuur van [[Hadrianus]] se tyd, wat in skerp kontras gestaan het met die Egiptiese styl. Hadrianus het aangekondig dat 'n spele in die lente van 131 in die stad gehou sou word ter herdenking van Antinoös. Dit het bekend gestaan as die ''Antinoeia'', en is vir 'n paar eeue op 'n jaarlikse grondslag gehou. Dit was die belangrikste spele in Egipte. Atletiese kompetisies en strydwa- en perdrywedrenne is gehou, met artistieke en musikale feeste wat ingesluit was, en met pryse soos burgerskap, geld en gratis lewenslange onderhoud.&lt;ref name=lambert/&gt;{{rp|149; 205}} Goddelike eerbewyse is in die ''Antinoeion'' aan Antinoös as plaaslike godheid betaal, en die spele is jaarliks gehou ter herdenking van Antinoös se dood. (Dictionary of Antiquities, s. v. {{lang|grc|Ἀντινόεια}}.) Volgens die Griekse ''[[Menaea Graeca|Menaea]]'' was dit by Antinoë dat [[Julianus en Basilissa|Sint Julianus]] gemartel is tydens [[Diocletianus]] se vervolgings. Talle ander Christelike martelare het hier gesterf onder bevel van goewerneur Arianus.

=== Bisantynse tydperk ===
Antinoöpolis het voortgegaan om tot in die Bisantynse era te groei en is met die bekering van die Ryk gekersten, maar het steeds vir eeue 'n verbintenis met die magie behou.&lt;ref name=lambert/&gt;{{rp|199-200; 205-6}} As 'n kulturele sentrum was dit die geboortestad van die 4de-eeuse wiskundige, Serenus van Antinoöpolis. Volgens 'n behoue egskeidingsbevel uit 569 n.C. was Antinoöpolis in die 6de eeu steeds 'n &quot;roemryke&quot; stad.&lt;ref&gt;[http://web.upmf-grenoble.fr/Haiti/Cours/Ak/Francogallica/Divorce_fran.htm &quot;Un acte de divorce par consentement mutuel&quot;] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929132944/http://web.upmf-grenoble.fr/Haiti/Cours/Ak/Francogallica/Divorce_fran.htm |date=29 September 2007 }}&lt;/ref&gt;

=== Middeleeuse tydperk ===
In die 10de eeu was groot dele van die die stad verlate. Dit het tot die 19de eeu 'n groot Grieks-Romeinse tempel gehad, toe die tempel egter vernietig is om sement aan te maak.&lt;ref&gt;Louis Crompton, ''Homosexuality &amp; Civilization'', Cambridge, Mass.: Drukpers van Harvard-universiteit, 2003. p. 108.&lt;/ref&gt; Deur die eeue heen is klip uit die Hadrianiese stad verwyder vir die bou van huise en moskees.&lt;ref name=lambert/&gt;{{rp|206}} Teen die 18de eeu was die ruïnes van Antinoöpolis nog sigbaar, soos opgeteken deur Europese reisigers soos die [[Jesuïet]]-sendelinge Claude Sicard in 1715 en die landmeter Edme-François Jomard in omstreeks 1800.&lt;ref name=lambert/&gt;{{rp|198}} In die 19de eeu was Antinoöpolis egter byna heeltemal vernietig deur plaaslike industriële produksie, aangesien die kryt en kalksteen vir poeier verbrand is, terwyl die klip gebruik is in die bou van 'n nabygeleë dam en suikerfabriek.&lt;ref name=lambert/&gt;{{rp|207}}&lt;gallery&gt;
Lêer:SheikhAbadaTempleRamses3.jpg|Ruïnes van die Tempel van Ramses 
Lêer:SheikhAbadaTempleR3Cartouche.jpg|[[Cartouche]] uit die Tempel van Ramses
Lêer:SheikhAbadaTempleR3Columns.jpg|Pilare uit die Tempel van Ramses
Lêer:SheikhAbadaTempleR3Censing.jpg|Inskripsies en Egiptiese hiërogliewe uit die Tempel van Ramses
Lêer:Antinoé, ritratto di ragazzo, 190-210 ca..JPG|Begrafnisportret van 'n seun, omstreeks 190–230 n.C.
Lêer:Antinoé, ritratto d'uomo di colore, 190-230 dc ca..JPG|Begrafnisportret van 'n man, omstreeks 190–230 n.C.
Lêer:Portrait du Fayoum 03b.JPG|Begrafnisportret van 'n vrou
Lêer:Woman, Antinoopolis, AD 250-300 (Houston, TX, Menil Collection).jpg|Begrafnisportret van 'n vrou. Waarskynlik gevind in Antinoöpolis, omstreeks 250–300 n.C. (Menil-versameling) 
&lt;/gallery&gt;

== Struktuur en organisasie ==

Antinoöpolis is deur sy eie senaat en ''prytaneus'', oftewel president, regeer. Die senaat is gekies uit lede van die onderskeie wyke ({{lang|grc|φυλαί}}), waarvan die naam van een uit inskripsies bekend is as {{lang|grc|Ἀθηναΐς}} (Orelli, No. 4705). Die senaat se dekrete, sowel as dié van die ''prytaneus'', was  nie, soos normaalweg die geval was, onderhewig aan die hersiening van die nomarg nie (sien hieronder vir 'n verduideliking van die begrip ''nomos'' en nomarg), maar aan die hersiening van die prefek ({{lang|grc|ἐπιστράτηγος}}) van Thebaïs.&lt;ref&gt;Thebaïs (Oudgrieks: Θηβαϊς) was in antieke tye die gebied rondom die Egiptiese stad [[Thebe, Egipte|Thebe]]. Kluisenaars het hulle in die rotsagtige woestyn van Thebaĩs gevestig en die vroeë Christelike kloosterwese het hier posgevat. Na die hervormings van keiser Diocletianus in 297, het Thebaĩs een van vier Egiptiese provinsies geword, saam met o.a. Aegyptus en Libië. Later is die provinsie in Thebais Superior en Thebais Inferior verdeel. Vanaf 380 het Thebaïs deel geword van die bisdom van Aegyptus.&lt;/ref&gt; Antinoöpolis het aanvanklik behoort aan die Heptanomis, maar onder [[Diocletianus]] (286 n.C.) het Antinoöpolis die hoofstad geword van die ''Nomos'' ('n '''Nomos'''; Grieks: νομός, ''nomós'', &quot;distrik&quot;) was 'n gebiedsafdeling in [[Antieke Egipte]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nome {{!}} ancient Egyptian government|url=https://www.britannica.com/topic/nome-ancient-Egyptian-government|access-date=2020-09-14|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; Elke ''Nomos'' is regeer deur 'n nomarg ([[Egipties]]: [[:wikt:ḥrj-tp|ḥrj tp]] [[:wikt:ꜥꜣ|ꜥꜣ]], &quot;Groot Hoof&quot;).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Bunson|first=Margaret|title=Encyclopedia of Ancient Egypt|url=https://books.google.com/books?id=-6EJ0G-4jyoC&amp;pg=PA280|year=2014|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0997-8|page=280}}&lt;/ref&gt; Die aantal ''nomos'' het gedurende verskeie tydperke gewissel.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=Nomes |work=Ancient Egypt Online|url=https://ancientegyptonline.co.uk/nomes/|access-date=2020-09-14|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;) 

Antinoë was teen die 4de eeu die setel van 'n Christelike bisdom, oorspronklik 'n suffragaan ('n Suffragaan-biskop of suffragaan is 'n tipe biskop in sommige Christelike denominasies. In die [[Rooms-Katoliek]]e kerk is die biskop se (aarts)bisdom suffragaan vir die aartsbisdom wat aan die hoof van die betrokke kerklike provinsie staan. In die [[Anglikaanse Kerk]] is 'n suffragaan-biskop 'n biskop wat ondergeskik is aan 'n metropolitaanse biskop, en suffragane is dus nie normaalweg jurisdiksioneel in hul rol nie. Suffragaan-biskoppe kan deur 'n metropolitaan opdrag gegee word om toesig te hou oor 'n suffragaan-bisdom, en kan toegewys word aan gebiede wat nie 'n katedraal het nie.) van die metropolitaanse bisdom van ''[[Ptolemaïs Hermiou|Ptolemaïs in Thebaïde]]'' (''Ptolemaïs Hermiou'', of ''Ptolemaïs in die Thebaïde'', was 'n stad en metropolitaanse aartsbisdom in Grieks-Romeinse [[Egipte]] en is vandag nog 'n katolieke titulêre bisdom. Vandag is die stad El Mansha (Arabies: المنشأة)&lt;ref&gt;[http://www.fallingrain.com/world/EG/24/Al_Manshah.html &quot;Al Manshah , Egipte&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102105238/http://www.fallingrain.com/world/EG/24/Al_Manshah.html |date= 2 November 2012 }} Falling Rain Genomics, Inc.&lt;/ref&gt;-'''Bsoi''' ([[Kopties]]: ⲡⲥⲟⲓ) in die Sohag-goewerneurskap geleë op die plek waar die antieke stad eens geleë was.), maar het in die vyfde eeu self 'n metropolitaanse bisdom geword, met [[Damanhur|Herrmopolis Parva]], Cusae, Lycopolis, Hypselis, Apollonopolis Parva, [[Tjebu|Antaeopolis]], Panopolis en [[Theodosiopolis in Arcadia|Theodosiopolis]] as suffragane.&lt;ref&gt;Michel Lequien, [https://books.google.com/books?id=86weAemI-e4C ''Oriens christianus in quatuor Patriarchatus digestus''], Parys 1740, Vol. II, coll. 593-594&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gaetano Moroni, ''Dizionario di erudizione storico-ecclesiastica'', [https://books.google.com/books?id=I7QAAAAAMAAJ&amp;pg=PA168 Vol. 2], p.&amp;nbsp;168&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Klaas A. Worp, [https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/8214/5_039_223.pdf?sequence=1 ''A Checklist of Bishops in Byzantine Egypt (A.D. 325 - c. 750)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225927/https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/8214/5_039_223.pdf?sequence=1 |date=2016-03-03 }}, in ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'' 100 (1994) 283-318&lt;/ref&gt; Vandag is Antinoë nie meer 'n Katolieke residensiële bisdom nie. Dit word deur die [[Katolieke Kerk]] gelys as 'n titulêre bisdom.&lt;ref&gt;''Annuario Pontificio 2013'' (Libreria Editrice Vaticana 2013 {{ISBN|978-88-209-9070-1}}), p. 834&lt;/ref&gt;

== Argeologiese vondste ==
Die vroegste vondste op die terrein dateer uit die [[Nuwe Ryk van Egipte|Nuwe Koninkryk]], toe [[Bes]] en [[Hathor]] belangrike gode was.&lt;ref name=stillwell1976/&gt; 'n Grot, eens bewoon deur [[Christene|Christelike]] [[Anachoreet|Anachorete]], dui waarskynlik die setel van die heiligdom en orakel aan, en [[Antieke Griekeland|Griekse]] grafte met inskripsies dui op die nekropolis (begraafplaas) van Antinoöpolis. Die ruïnes van Antinoöpolis getuig van (weens die gebied wat dit omvat) die destydse grootsheid van die stad. Die rigting van die hoofstrate kan nog opgespoor word. Die strate is gebou op 'n roosterplan met paaie wat reghoekig kruis, soos die meeste Romeinse stede uit hierdie tyd, en Jomard, 'n lid van Napoleon se ''Commission d'Egypte'' het gevind dat die strate in kwarte en blokke verdeel is, met elke gebou wat gerieflik genommer was.&lt;ref name=bell&gt;Bell, H. I. (1940).&quot;Antinoopolis: A Hadrianic Foundation in Egypt.&quot; Die Tydskrif vir Romeinse Studies, 133-47.&lt;/ref&gt; Ten minste een van die strate, wat van noord na suid geloop het, het aan weerskante daarvan 'n gang gehad wat deur pilare ondersteun is vir die gerief van voetgangers. Die mure van die teater naby die suidelike poort, en dié van die hippodroom sonder die mure na die ooste, bestaan steeds. Aan die noordwestelike uiteinde van die stad was 'n portiek, waarvan vier pilare oorbly, met inskripsies wat opgedra is aan Goeie Fortuin, met die datum van die 14de en laaste jaar van die bewind van Alexander Severus, 235 n.C.

Sover vasgestel kan word uit die gebied, wat bestrooi is met hope messelwerk, was Antinoöpolis omtrent anderhalf myl lank en byna 'n halfmyl breed. Die oorblyfsels van die stad, met 'n omtrek van drie en 'n half myl, suggereer Romeinse en Hellenistiese fondamente en was aan drie kante omring deur 'n baksteenmuur, met die vierde kant wat oopgelaat is na die Nyl.&lt;ref name=bell/&gt; Naby die hippodroom is 'n put en tenks wat verbind word met 'n antieke pad, wat vanaf die oostelike poort na 'n vallei agter die dorp lei, die berge bestyg, en deur die woestyn deur die Wádee Tarfa aansluit by die paaie na die steengroewe van die ''Mons Porphyrites''.&lt;ref&gt;Wilkinson, ''Topography of Thebes'', p.&amp;nbsp;382&lt;/ref&gt; Aan die begin van die 19de eeu, toe [[Napoleon Bonaparte|Napoleontiese]] opnames gemaak is, kon 'n teater, verskeie tempels, 'n triomfboog, twee strate met dubbele kolonnades (soos geïllustreer in ''Description de l'Egypte'') en 'n hippodroom daarnaby steeds gesien word.

'n Klein versameling tekstiele wat in 1913–1914 deur John de Monins Johnson opgegrawe is&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Livingstone |first=Rosanne J. |date=2023-09-01 |title=&quot;When sorted and cleaned may prove of great interest&quot; |url=https://tuhinga.arphahub.com/article/107369/ |journal=Tuhinga |language=en |volume=34 |pages=87–104 |doi=10.3897/tuhinga.34.107369 |doi-access=free |issn=2253-5861}}&lt;/ref&gt; word gehuisves in die Museum van Nieu-Seeland Te Papa Tongarewa.&lt;ref&gt;{{Cite web |first= |title=Coptic textiles |url=https://collections.tepapa.govt.nz/search/FE001731/results |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529032401/https://collections.tepapa.govt.nz/search/FE001731/results |archive-date=29 Mei 2024 |access-date=29 Mei 2024 |website=Collections Online, Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa }}&lt;/ref&gt;
{{Wide image|Antinoë (Antinoöpolis) Vue des ruines de la ville, prise du côté du sud-ouest.jpg|800|Uitsig op die ruïnes van Antinoöpolis vanaf die suidweste in 1809, uit die ''Description de l'Égypte''}}&lt;gallery caption=&quot;Illustrasies van Antinoöpolis uit ''Description de l'Égypte''&quot;&gt;
Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). 1. Plan général des environs; 2. Vue des ruines de la ville, prise du côté du sud-ouest (NYPL b14212718-1268149).jpg|Ruïnes vanaf die suidweste en topografie
Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Plan topographique des ruines et de l'enceinte de la ville (NYPL b14212718-1268148).jpg|Topografiese kaart van die stad
Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Vue du portique du Théatre (NYPL b14212718-1268150).jpg|Portiek van die Romeinse teater
Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Plan, élévation, coupes et détails de l'arc de triumphe (NYPL b14212718-1268153).jpg|Plan, hoogte en 'n seksie van die triomfboog
Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). 1-20. Plans, élévations et détails de divers portiques; 21-24. Plan et détail d'un bâtiment de bains; 25-28. Colonnade de la rue principale (NYPL b14212718-1268156).jpg|Verkeie portieke, 'n badhuis en die hoofstraat
Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). 1-9. Élévation et détails de la colonne d'Alexandre Sévère; 10-15. Détails d'architecture de divers monumens; 16.17. Plan et coupe de l'hippodrome; 18. Plan d'une (NYPL b14212718-1268155).jpg|Pilaar van Alexander Severus en die hippodroom
Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Plan, élévation, coupes et détails du portique du Théatre (NYPL b14212718-1268151).jpg|Plan en hoogte van die portiek van die Romeinse teater
Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). 1.2. Vue et détails de la colonne d'Alexandre Sévère; 3.4. Fragment d'une statue d'Antinoüs (NYPL b14212718-1268154).jpg|Pilaar van Alexander Severus en 'n standbeeld van [[Antinoös]]
&lt;/gallery&gt;
[[Lêer:Fayum-35.jpg|duimnael|Begrafnisportret van 'n man. Opgegrawe deur Albert Gayet (Ägyptisches Museum Berlin)]]

=== Albert Gayet ===
[[Lêer:Angel Antinopolis Louvre E12600.jpg|duimnael|Skildery van 'n gevleuelde vrouefiguur uit die laat-Romeinse of vroeë Bisantynse Antinoöpolis. Opgegrawe deur Albert Gayet ([[Louvre]])]]
[[Lêer:Momie dite de la dame d'Antinoë, Musée des beaux-arts de Rennes.JPG|duimnael|''La dame d'Antinoë'' (&quot;dame van Antinoöpolis&quot;), [[mummie]] met geskilderde sluier, ontdek in 1909 en gerestoureer in 2008. (''Musée des beaux-arts'' in Rennes)]]
Albert Gayet (1856–1916) was bekend as die &quot;argeoloog van Antinoöpolis&quot;, en sonder sy uitgebreide navorsing en dokumentasie van die terrein sou baie min oor hierdie antieke Grieks-Romeinse stad bekend wees. Alhoewel daar baie data van Antinoöpolis is wat deur die Napoleontiese ''Kommissie'' opgeteken is, bied Gayet se verslag 'n duideliker geheelbeeld van die antieke stad. Namate die Christendom deur die Romeinse Ryk begin versprei het, het Antinoöpolis 'n plek van aanbidding geword. Eeue nadat Antinoöpolis deur die Romeinse keiser gestig is, het die Christendom die oorheersende godsdiens geword. Die stad was die tuiste van baie nonne en monnike en verskeie Christelike heiligdomme is hier gebou. Baie het gekom om heiliges te vereer, soos Claudius en Sint Colluthus, en kloosters was volop.&lt;ref&gt;Donadoni, Sergio, and Peter Grossmann (1991). [http://ccdl.libraries.claremont.edu/cdm/ref/collection/cce/id/150 &quot;Antinoopolis&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123232134/http://ccdl.libraries.claremont.edu/cdm/ref/collection/cce/id/150 |date=2015-01-23 }}. Claremont Coptic Encyclopedia. Opgespoor op 10/24/2012.&lt;/ref&gt; Gayet se bevindinge bevestig die wye verspreiding van die Christendom. Gayet se opgrawings het mummies, grafgoedere en duisende kledingstukke op die terrein van Antinoöpolis voortgebring. Gayet het 'n groot begraafplaas ontbloot, die begraafplaas van talle [[Kopties-Ortodokse Kerk|Koptiese Christene]]. Mummifikasie is in die vierde eeu n.C. deur die wet verbied en dus is die oorskot van gestorwe Christene in tunieke geklee en met ander tekstiele toegewikkel voordat dit begrawe is.&lt;ref&gt;Hoskins, Nancy A. (2007). &quot;The Coptic Tapestry Albums and the Archaeologist of Antinoé, Albert Gayet&quot;. Journal of Near Eastern Studies, 70–71.&lt;/ref&gt; Gayet se bevindinge gee navorsers 'n beter begrip van vroeë Christelike begrafnispraktyke, en sy bewaring van artistieke tekstiele wat op die terrein gevind is toon die ontwikkelende Koptiese styl. Die verandering in styl is teweeggebring deur die vermenging van die kanonieke kuns van antieke Egipte met die Klassieke- en daarna Christelike kuns.&lt;ref&gt;[http://www.iub.edu/~iuam/online_modules/coptic/cophome.html &quot;Tekstiele uit Koptiese Egipte.&quot;] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20181123055711/http://www.iub.edu/~iuam/online_modules/coptic/cophome.html |date=2018-11-23 }} (2003). Textiles from Coptic Egypt. Indian University Art Museum. Opgespoor op 10/24/2012&lt;/ref&gt;

== Antinoöpolis vandag ==
Antinoöpolis is vandag bekend as El Sheikh Ibada, 'n klein dorpie. Baie van die oorspronklike geboue is afgebreek vir materiaal om nuwe strukture te bou soos suikerfabrieke vir El-Rodah. Besoekers kan egter steeds die ruïnes van die Romeine en die ruïnes van die tempels sien.&lt;ref name=&quot;stillwell1976&quot; /&gt; Uitgrawings is van 1965 tot 1968 gedoen deur die Universiteit van Rome saam met Sergio Donadoni. [[Papirus]], komende van die perseel, is geredigeer en vertaal deur J. W. B. Barns en H. Zilliacus.
[[Lêer:SheikhAbadaSettlement2.jpg|duimnael|Uitsig oor Antinoöpolis se ruïneveld na die suidooste in 2007]]
[[Lêer:Antinoé, mummia e ritratto di eudaimonis, 125-150 dc ca..JPG|center|duimnael|800x800px|Εὐψύχι, εὐδαιμόνι - &quot;Totsiens, wees bly!&quot;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Pleket |first1=H.W. |last2=Stroud |first2=R.S. |title=Antinoe? Epitaph of Eudaimonis, 2nd cent. A.D. |journal=Supplementum Epigraphicum Graecum |volume=32 |number=1576 |doi=10.1163/1874-6772_seg_a32_1576}}&lt;/ref&gt; Mummie met afskeidsrede en aangehegde begrafnisportret, waarskynlik afkomstig van Antinoöpolis. Hadrianiese tydperk. Louvre inv. No. AF 6882.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mummy of a woman with portrait |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/mummy-woman-portrait |website=Louvre |access-date=2020-01-21 }}{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;]]
&lt;br /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|30em}}

== Bronnelys ==
*[[Ptolemeus|Ptol.]] iv. 5. § 61; [[Pausanias (geograaf)|Paus.]] viii. 9; [[Cassius Dio|Dio Cass.]] lxix. 11; Amm. Marc. xix. 12, xxii. 16; Aur. Vict. Caesar, 14; Spartian. Hadrian 14; Chron. Pasch. p.&amp;nbsp;254, Paryse bewerking; Itinerarium Antonini p.&amp;nbsp;167; [[Hierokles (grammatikus)|Hierokl.]] p.&amp;nbsp;730; {{lang|grc|Ἀντινόεια}}, [[Stephanus Byzantius|Steph. B.]] ''s. v.'', ook '''Adrianopolis''', Steph. B. {{lang|grc|Ἁδριανούπολις}})
*[http://www.newadvent.org/cathen/01564a.htm Antinoe] - artikel in die Katolieke Ensiklopedie oor die Titulêre bisdom
*{{Citation |year=2007 |first=Simon |last=Corcoran |contribution=Two tales, two cities: Antinoopolis and [[Nottingham]]|editor-first=John|editor-last=Drinkwater|editor2-first=Benet|editor2-last=Salway |title=Wolf Liebeschuetz reflected: Essays presented by Colleagues, Friends, and Pupils BICS Supplement 91 |publisher=University of London, School of Advanced Study, Institute of Classical Studies |pages=193–209 |isbn=978-1-905670-04-8}}
*&quot;Antinoopolis.&quot; The Global Egyptian Museum. Opgespoor op 10/24/2012. &lt;http://www.globalegyptianmuseum.org/glossary.aspx?id=66&gt;.
*Smith, William. (1854). &quot;Antinoopolis.&quot; [https://books.google.com/books?id=_sYPAAAAYAAJ&amp;dq=antinoopolis+geology&amp;pg=PA141 Dictionary of Greek and Roman Geography. 141.] Opgespoor op 10/24/2012. 
*O'Connell, Elisabeth R. (2014) 'Catalogue of British Museum objects from The Egypt Exploration Fund’s 1913/14 excavation at Antinoupolis (Antinoë),' in Antinoupolis II: Scavi e materiali III, ed. R. Pintaudi, 467–504 (Florence: Istituto papirologico “G. Vitelli,”)

== Eksterne skakels ==
{{Commonscat}}
Die Stad Antinoöpolis:
*[https://web.archive.org/web/20150801045413/http://www.antinoupolis.org/ The Antinoupolis Foundation, Inc.]
*[http://www.antinous.eu Antinoöpolis se tuisblad] (hoofsaaklik in Duits)

{{Normdata}}
[[Kategorie:Romeinse Ryk]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Egipte]]
[[Kategorie:Egipte]]</text>
      <sha1>o5neohan4y5kt1drtcsuml6yh0h921d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gnidia penicillata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>422908</id>
    <revision>
      <id>2921487</id>
      <parentid>2726369</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1071" sha1="lddy61bl5nprhynentmgvime25wxv3i" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| name =
| status = NT
| status_system = IUCN2.3
| image =
| taxon = Gnidia penicillata
| authority = [[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex [[Carl Meissner|Meisn.]], (1840)
| synonyms = * ''Craspedostoma penicillatum'' &lt;small&gt;(Licht. ex Meisn.) Domke&lt;/small&gt;
}}
'''''Gnidia penicillata''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Thymelaeaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]] en kom van die [[Kaapse Skiereiland]] tot by [[Swartberge]] by [[Caledon]] voor. Die plant het 'n [[voorkomsgebied]] van 3 108&amp;nbsp;km² en ±15 bevolkings is bekend. Vyf word egter bedreig deur die plantasie aktiwiteite, stedelike ontwikkeling en dam konstruksie. Die spesie is deel van die [[fynbos]].

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=2931-62 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:831845-1 Plants of the World]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Gnidia|penicillata]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>lddy61bl5nprhynentmgvime25wxv3i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aquarius (TV-reeks)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>423656</id>
    <revision>
      <id>2921250</id>
      <parentid>2830133</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12660" sha1="fafyu9o3cbnuxp0ir4tu2mlakp6rcjc" xml:space="preserve">{{Kursiewe titel}}
{{Inligtingskas Televisiereeks
| reeksnaam                = Aquarius
| beeld                    = [[Beeld:Aquarius on NBC.jpg|260px]]
| onderskrif               = 
| reeksnaam_2              = 
| genre                    = {{Plainlist|
* Historiese drama
* Misdaaddrama
}}
| skepper                  = John McNamara
| ontwikkelaar             = 
| skrywer                  = 
| regisseur                = 
| rolverdeling             = {{Plainlist|
* [[David Duchovny]]
* [[Grey Damon]]
* [[Gethin Anthony]]
* [[Emma Dumont]]
* [[Claire Holt]]
* [[Michaela McManus]]
* Brían F. O'Byrne
* Chance Kelly
* [[Ambyr Childers]]
* [[Madisen Beaty]]
* [[Cameron Deane Stewart]]
}}
| temamusiekkomponis       = 
| openingstema             = 
| afsluitingstema          = 
| komponis                 = W.G. Snuffy Walden
| oorsprongsland           = [[VSA]]
| taal                     = [[Engels]]
| aantal_seisoene          = 2
| aantal_episodes          = 26
| uitvoerende_vervaardiger = {{Plainlist|
* Marty Adelstein 
* Vahan Moosekian
* Becky Clements
* Jonas Pate
* Alexandra Cunningham
* Sera Gamble
* David Duchovny
* Melanie Greene
* John McNamara
* Rafael Yglesias
}}
| lokasie                  = [[Los Angeles]], [[Kalifornië]]
| kinematografie           = 
| looptydperk              = 42 minute
| verspreider              = 
| kanaal                   = [[NBC]]
| eerste_uitsending        = {{Begindatum|2015|5|28|df=yes}}
| laaste_uitsending        = {{Einddatum|2016|9|10|df=yes}}
| webwerf                  = 
}}

'''''Aquarius''''' is 'n [[Amerika]]anse historiese misdaaddrama vir [[televisie]] wat deur John McNamara geskep is. Dit is van Mei 2015 tot September 2016 op [[NBC]] gewys. Dit speel in 1967 in [[Los Angeles]] af en meng historiese feite met fiksie. Dit fokus op mense en gebeure uit die werklike lewe en bring fiktiewe karakters en stories in.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Pederson |first=Erik |date=April 19, 2016 |title='Aquarius' Season 2 Gets Two-Hour Ad-Free Launch on NBC |url=https://deadline.com/2016/04/aquarius-season-2-commercial-free-premiere-nbc-1201740341/ |access-date=April 19, 2016 |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

Die reeks volg hoofsaaklik speurder Sam Hodiak van die LA-polisiekantoor (gespeel deur [[David Duchovny]]), wat die opgang van [[Charles Manson]] ([[Gethin Anthony]]) en die berugte [[Manson-familie]] volg. 

Die storielyn handel oor die misdaad, teenkultuur en sosiale onstuimigheid gedurende die stormagtige 1960's. Ander akteurs is onder andere [[Emma Dumont]], [[Grey Damon]], [[Gethin Anthony]] en [[Claire Holt]].

{{beeldgroep2|perrow = 2 / 2|total_width=280 |align=left
|image1= David Duchovny by Gage Skidmore.jpg|caption1=[[David Duchovny]].
|image2= Emma Dumont at New York Comic Con 2017.jpg|caption2=[[Emma Dumont]].
|image3= Grey Damon by Gage Skidmore 2.jpg|caption3=[[Grey Damon]].
|image4= Gethin anthony 2019 2.jpg|caption4=[[Gethin Anthony]].
}}

''Aquarius'' is positief deur TV-resensente ontvang. Hulle het die tydperkdetail, storievertelling en Duchovny se toneelspel geprys. Dit was een van die agt reekse wat in 2015 die Critics' Choice Television Award vir die opwindendste nuwe reeks ontvang het.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |last=Petski |first=Denise |date=May 26, 2015 |title=Critics' Choice TV Awards' Top New Series Revealed |url=https://deadline.com/2015/05/critics-choice-tv-awards-top-new-series-most-exciting-1201432877/ |access-date=February 11, 2017 |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

Ondanks die aanvanklike sukses het ''Aquarius'' gesukkel om hoë kyksyfers te kry en dit is op 1 Oktober 2016 ná twee seisoene deur NBC gekanselleer.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Kelley |first=Seth |date=October 1, 2016 |title=NBC Cancels 'Aquarius' After Two Seasons |url=https://variety.com/2016/tv/news/aquarius-canceled-nbc-david-duchovny-charles-manson-1201875658/ |access-date=October 1, 2016 |website=Variety}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Ausiello |first=Michael |date=October 1, 2016 |title=Aquarius Cancelled After Two Seasons |url=http://tvline.com/2016/10/01/aquarius-cancelled-season-3-nbc-savid-duchovny/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161002024823/http://tvline.com/2016/10/01/aquarius-cancelled-season-3-nbc-savid-duchovny/ |archive-date=October 2, 2016 |access-date=October 1, 2016 |website=TVLine}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
''Aquarius'' speel in 1967 in Los Angeles af. Dit meng historiese figure en fiktiewe elemente. Die reeks gaan oor die LA-polisieman Sam Hodiak, wat die verdwyning van Emma Karn, 'n tienermeisie, ondersoek met die hulp van sy jonger kollega, Brian Shafe. 

Hulle ondersoek lei hulle na [[Charles Manson]] en sy &quot;familie&quot;, 'n groep volgelinge onder Manson se beheer. Die eerste seisoen fokus op Manson se toenemende invloed, en seisoen twee op die [[Tate-LaBianca-moorde|Sharon Tate-moorde]] en Manson se geloofsoortuiging dat 'n rasse-oorlog ophande sou wees wat hy &quot;[[Helter Skelter (scenario)|helter skelter]]&quot; genoem het.

==Hoofakteurs==
* [[David Duchovny]] as Sam Hodiak
* [[Grey Damon]] as Brian Shafe&lt;ref name=TVLinecast/&gt;
* [[Gethin Anthony]] as [[Charles Manson]]&lt;ref name=TVLinecast&gt;{{Cite web|url=http://tvline.com/2014/06/20/aquarius-cast-gethin-anthony-charles-manson-nbc/|title=Game of Thrones Vet Cast as Charles Manson in NBC's Aquarius; FNL, Bunheads Alums Also Join Drama|last=Ausiello|first=Michael|website=TVLine|date=June 20, 2014|access-date=July 7, 2014}}&lt;/ref&gt;
* [[Emma Dumont]] as Emma Karn&lt;ref name=TVLinecast/&gt;
* [[Claire Holt]] as Charmain Tully&lt;ref name=TVLine&gt;{{Cite web|url=http://tvline.com/2014/07/29/claire-holt-aquarius-cast-nbc-the-originals/|title=The Originals' Claire Holt Joins NBC Drama Aquarius as Series Regular|last=Swift|first=Andy|website=TVLine|date=July 29, 2014|access-date=July 29, 2014|archive-date= 9 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230409040059/https://tvline.com/2014/07/29/claire-holt-aquarius-cast-nbc-the-originals/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[Michaela McManus]] as Grace Karn&lt;ref name=&quot;HRcast&quot;&gt;{{cite web|last1=Goldberg|first1=Lesley|title=NBC's Charles Manson Drama Adds Michaela McManus, Two More (Exclusive)|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/nbcs-charles-manson-drama-adds-718423 |work=The Hollywood Reporter |access-date=August 10, 2014|date=July 14, 2014}}&lt;/ref&gt;
* Brían F. O'Byrne as Ken Karn
* Chance Kelly as Ed Cutler
* [[Ambyr Childers]] as [[Susan Atkins|Susan &quot;Sadie&quot; Atkins]]
* [[Madisen Beaty]] as [[Patricia Krenwinkel|Patty Krenwinkel]]
* [[Cameron Deane Stewart]] as [[Tex Watson]]

==Episodes==
===Seisoen 1===
{{Episodetabel|agtergrond=#5D8AA8 |algeheel=6|titel=58|uitsaaidatum=30|titelT=Titel, regisseur|episodes={{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 1
 | RTitel          = &quot;Everybody's Been Burned&quot;, Jonas Pate
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|10|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 2
 | RTitel          = &quot;The Hunter Gets Captured by the Game&quot;, Jonas Pate
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|17|df=y}}
}}

{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 3
 | RTitel          = &quot;Never Say Never to Always&quot;, Nelson McCormick
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2015|6|4|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 4
 | RTitel          = &quot;Home Is Where You're Happy&quot;, Michael Zinberg
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2015|6|11|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 5
 | RTitel          = &quot;A Change Is Gonna Come&quot;, Michael Zinberg
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2015|6|18|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 6
 | RTitel          = &quot;A Whiter Shade of Pale&quot;, Michael Offer
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|17|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 7
 | RTitel          = &quot;Cease to Resist&quot;, Michael Waxman
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|17|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 8
 | RTitel          = &quot;Sick City&quot;, Jon Amiel
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|17|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 9
 | RTitel          = &quot;Why?&quot;, Jonas Pate
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|17|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 10
 | RTitel          = &quot;It's Alright Ma. (I'm Only Bleeding.)&quot;, John Dahl
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|17|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 11
 | RTitel          = &quot;Your Mother Should Know&quot;, Roxann Dawson
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|17|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 12
 | RTitel          = &quot;(Please Let Me Love You and) It Won't Be Wrong&quot;, Lukas Ettlin
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|17|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 13
 | RTitel          = &quot;Old Ego Is a Too Much Thing&quot;, Jonas Pate
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2018|7|17|df=y}}
}}
}}

===Seisoen 2===
{{Episodetabel|agtergrond=#E97451 |algeheel=6|titel=58|uitsaaidatum=30|titelT=Titel, regisseur|episodes={{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 1
 | RTitel          = &quot;Helter Skelter&quot;, Jonas Pate
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|6|16|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 2
 | RTitel          = &quot;Happiness Is a Warm Gun&quot;, Jonas Pate
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|6|16|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 3
 | RTitel          = &quot;Why Don't We Do it in the Road&quot;, Timothy Busfield
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|6|16|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 4
 | RTitel          = &quot;Revolution 1&quot;, Timothy Busfield
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|6|23|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 5
 | RTitel          = &quot;Everybody's Got Something to Hide Except Me and my Monkey&quot;, James L. Conway
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|6|30|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 6
 | RTitel          = &quot;Revolution 9&quot;, Jonas Pate
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|7|7|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 7
 | RTitel          = &quot;Piggies&quot;, Jon Amiel
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|714|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 8
 | RTitel          = &quot;While My Guitar Gently Weeps&quot;, Nelson McCormick
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|8|27|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 9
 | RTitel          = &quot;Sexy Sadie&quot;, David Boyd
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|8|27|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 10
 | RTitel          = &quot;Blackbird&quot;, Michael Zinberg
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|9|3|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 11
 | RTitel          = &quot;Can You Take Me Back?&quot;, Timothy A. Good
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|9|3|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 12
 | RTitel          = &quot;Mother Nature's Son&quot;, David Duchovny
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|9|10|df=y}}
}}
{{Episodelys
 | EpisodeNommer   = 13
 | RTitel          = &quot;I Will&quot;, Jonas Pate
 | OorspronklikeUitsaaiDatum = {{Begindatum|2016|9|10|df=y}}
}}
}}

==Ontvangs==
Seisoen 1 van ''Aquarius'' het gemengde resensies gekry, met 'n telling op [[Metacritic]] van 58 uit 100, gebaseer op 36 resensies. Glenn Garvin van die tydskrif ''Reason'' het die reeks geprys omdat dit verder gaan as die tipiese vertelling van die Charles Manson-storie; dit lê klem op die sosiale konflikte van die 1960's rondom ras, gender, dwelms en die [[Viëtnamoorlog]]. Hy het die reeks ook geprys vir sy goeie musiek uit die 1960's.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Garvin |first=Glenn |date=May 28, 2015 |title=NBC's Aquarius Has David Duchovny As a Sixties Cop Tracking Down Charles Manson |url=http://reason.com/archives/2015/05/28/nbcs-aquarius-has-david-duchovny-as-a-si |access-date=November 17, 2016 |work=Reason}}&lt;/ref&gt;

Dié syfers weerspieël die gewone TV-uitsendings, maar nie die aanlyn fuifkykery (''binge-watching'') nie. Dié is moontlik gemaak deur die uitreiking van die hele reeks voor die TV-uitsending.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Adalian|first1=Josef|title=NBC Won't Say If It Will Share ''Aquarius'' Bingeing Data|url=https://www.vulture.com/2015/05/nbc-wont-say-if-it-will-share-aquarius-data.html|website=Vulture|access-date=July 8, 2015|date=May 28, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709053517/http://www.vulture.com/2015/05/nbc-wont-say-if-it-will-share-aquarius-data.html|archive-date=July 9, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

''Aquarius'' was een van die agt reekse wat in 2015 die Critics' Choice Television Award vir die opwindendste nuwe reeks ontvang het.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Aquarius (American TV series)}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Amerikaanse televisiereekse]]</text>
      <sha1>fafyu9o3cbnuxp0ir4tu2mlakp6rcjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Goofy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>424017</id>
    <revision>
      <id>2921242</id>
      <parentid>2921052</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:47:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pynappel</username>
        <id>70858</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wysiging deur [[Special:Contributions/~2026-42725-82|~2026-42725-82]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Sobaka|Sobaka]]</comment>
      <origin>2737056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2609" sha1="pmse8yr51wlvcd6u0o9907pvg5k01wo" xml:space="preserve">[[Lêer:Stamp of Albania - 2001 - Colnect 372091 - Goofy 1932 Animal Cartoon Character.jpeg|alt=Goofy|duimnael|Goofy]]
'''Goofy''' is 'n spotprentkarakter geskep deur die [[The Walt Disney Company|Walt Disney Company]]. Hy is 'n lang, antropomorfiese hond wat tipies 'n skilpadnektrui en frokkie dra, met broeke, skoene, wit handskoene en 'n lang hoed wat oorspronklik as 'n verkreukelde [[fedora]] ontwerp is. Goofy is 'n goeie vriend van [[Mickey Mouse]] en [[Donald Duck]], en is Max Goof se pa. Hy word normaalweg gekenmerk as hopeloos lomp en flou, maar hierdie interpretasie is nie altyd definitief nie; soms word Goofy as intuïtief en slim getoon, al is dit op sy eie unieke, eksentrieke manier.

Goofy debuteer in tekenprente, wat in 1932 begin het met ''Mickey's Revue'' as '''Dippy Dawg''', wat ouer is as wat Goofy sou wees. Later dieselfde jaar is hy herverbeeld as 'n jonger karakter, wat nou Goofy genoem word, in die kort ''The Whoopee Party''. Gedurende die 1930's is hy wyd gebruik as deel van 'n komedie-trio met Mickey en Donald. Vanaf 1939 het Goofy sy eie reeks kortfilms gekry wat in die 1940's en vroeë 1950's gewild was. Twee Goofy- kortfilms is vir 'n [[Oscar]] genomineer: ''How to Play Football'' (1944) en ''Aquamania'' (1961). Hy het ook saam met Donald in 'n kort reeks gespeel, insluitend ''Polar Trapper''s (1938), waar hulle die eerste keer sonder Mickey Mouse verskyn het. Nog drie Goofy- kortfilms is in die 1960's vervaardig waarna Goofy net in televisie en Disney-strokiesprente te sien was. Hy het in 1983 teruggekeer na teater-animasie met ''Mickey's Christmas Carol''. Sy mees onlangse teaterverskyning was ''How to Hook Up Your Home Theatre'' in 2007. Goofy was ook in televisie te sien, die meeste in ''Goof Troop'' (1992), ''House of Mouse'' (2001–2003), ''Mickey Mouse Clubhouse'' (2006–2016), ''Mickey Mouse'' (2013–201), ''Mickey Mouse'' (2013–20), ''Mickey and the Roadster Racers / Mickey Mouse Mixed-Up Adventures'' (2017–2021), ''Mickey Mouse Funhouse'' (2021–hede) en ''Mickey Mouse Clubhouse+'' (2025).

== Bronne ==
* Flora O'Brien, ''Walt Disney's Goofy: The Good Sport''. Tucson, HPBooks, 1986 , Eerste uitgawe, bladsye 96, isbn 978-0-89586-414-7.
* John Grant, ''The Encyclopedia of Walt Disney's Animated Characters'', New York , Hyperion Books, 1993, bladsye 384. Isbn 978-1-56282-904-9. 
* Dave Smith, ''Disney A to Z.: The Updated Official Encyclopedia''. New York, Hyperion Books, 1998, bladsye 634, isbn 978-0-7868-6391-4. 

{{Normdata}}

[[Kategorie:Fiktiewe karakters]]
[[Kategorie:Geboortes in 1932]]
[[Kategorie:Strokiesverhale]]</text>
      <sha1>pmse8yr51wlvcd6u0o9907pvg5k01wo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Lewandowski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>424388</id>
    <revision>
      <id>2921243</id>
      <parentid>2917465</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adam Lutostański</username>
        <id>160590</id>
      </contributor>
      <comment>correction</comment>
      <origin>2921243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4858" sha1="e4mvml96ugbuou7kcsv70ot5zta03al" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Sokkerspeler
| name = Robert Lewandowski
| image = [[Lêer:2019147183134 2019-05-27 Fussball 1.FC Kaiserslautern vs FC Bayern München - Sven - 1D X MK II - 0228 - B70I8527 (cropped).jpg|240px]]
| caption = Lewandowski in 2019
| full_name = Robert Lewandowski&lt;ref name=&quot;FIFA&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Poland (POL)|publisher=FIFA |page=21 |date=18 December 2022 |access-date=9 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1988|8|21|df=y}}
| birth_place = [[Warskou]], [[Pole]]
| height = 1,86 m
| position = Doelskieter
| currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]]
| clubnumber = 9
| youthyears1 = 1996–1997
| youthclubs1 = Partyzant Leszno
| youthyears2 = 1997–2004
| youthclubs2 = MKS Varsovia Warskou
| years1 = 2005
| clubs1 = Delta Warskou
| caps1 = 17
| goals1 = 4
| years2 = 2005–2006
| clubs2 = [[Legia Warskou|Legia Warskou II]]
| caps2 = 13
| goals2 = 2
| years3 = 2006
| clubs3 = [[Znicz Pruszków|Znicz Pruszków II]]
| caps3 = 4
| goals3 = 8
| years4 = 2006–2008
| clubs4 = [[Znicz Pruszków]]
| caps4 = 59
| goals4 = 36
| years5 = 2008–2010
| clubs5 = [[Lech Poznań]]
| caps5 = 58
| goals5 = 32
| years6 = 2010–2014
| clubs6 = [[Borussia Dortmund]]
| caps6 = 131
| goals6 = 74
| years7 = 2014–2022
| clubs7 = [[Bayern München]]
| caps7 = 253
| goals7 = 238
| years8 = 2022–2026
| clubs8 = [[FC Barcelona|Barcelona]]
| caps8 = 134
| goals8 = 83
| years9 = 2026–
| clubs9 = [[Chicago Fire FC|Chicago Fire]]
| caps9 = 3
| goals9 = 2
| nationalyears1 = 2007
| nationalteam1 = [[Poolse nasionale sokkerspan|Pole o/19]]
| nationalcaps1 = 1
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2008
| nationalteam2 = [[Poolse nasionale sokkerspan|Pole o/21]]
| nationalcaps2 = 3
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2008–
| nationalteam3 = [[Poolse nasionale sokkerspan|Pole]]&lt;ref name=&quot;Poland national football team – Polish Football Association – Robert Lewandowski&quot;&gt;{{cite web |url=https://pzpn.pl/en/national-teams/national-team-a/squad |title=National Teams – National Team A – Squad |website=PZPN.pl |publisher=[[Polish Football Association|PZPN]] |language=en |access-date=5 July 2024 |archive-date=5 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705150912/https://pzpn.pl/en/national-teams/national-team-a/squad |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| nationalcaps3 = 167
| nationalgoals3 = 89
| club-update = 23 Mei 2026
| nationalteam-update = 3 Junie 2026
| module = {{Infobox person|embed=yes
| signature   = Signature lewandowski small.webp
| signature_size = 105px
}}
}}
'''Robert Lewandowski''' (gebore [[21 Augustus]] [[1988]]) is 'n [[Pole|Poolse]] [[Sokker|sokkerspeler]] wat as 'n doelskieter vir die [[Major League Soccer|MLS]]-klub Chicago Fire en die [[Poolse nasionale sokkerspan|Poolse nasionale span]] speel. Hy word beskou as een van die beste aanvallers van sy generasie, bekend vir sy afwerking, posisionering en tegniese vaardighede. 

Lewandowski het sy loopbaan by Znicz Pruszków begin voordat hy by [[Lech Poznań]] aangesluit het, waar hy 'n sleutelrol in hul 2009/10 Poolse Ekstraklasa-titel gespeel het. In 2010 het hy na [[BV Borussia Dortmund|Borussia Dortmund]] oorgeplaas en twee [[Bundesliga]]-titels gewen onder [[Jürgen Klopp]]. In 2014 het hy by [[FC Bayern München|Bayern München]] aangesluit, waar hy 'n dominante krag in Europese sokker geword het, verskeie ligatitels gewen het en in 2020 die [[UEFA Champions League]] verower het. Hy het verskeie rekords opgestel, insluitend die vinnigste vyf doele in 'n Bundesliga-wedstryd. Altesaam het hy 10 keer die ligatitel in Duitsland gewen.

In 2022 het hy na [[FC Barcelona]] geskuif en die [[La Liga]]-topskutter geword in sy debuutseisoen. Hy het die La Liga-titel in 2022/23, 2024/25 en 2025/26 gewen.

Op 29 Junie 2026 het Lewandowski met die Major League Soccer-klub Chicago Fire ’n ooreenkoms bereik en ’n kontrak tot 2028 onderteken.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.chicagofirefc.com/news/a-defining-moment-in-chicago-sports-chicago-fire-fc-acquires-global-football-icon-robert-lewandowski|title=A Defining Moment in Chicago Sports: Chicago Fire FC Acquires Global Football Icon Robert Lewandowski {{!}} Chicago Fire FC|last=|website=chicagofirefc.com|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;

Lewandowski is ook die voorste doelskieter in die geskiedenis van die Poolse nasionale span en het aan verskeie internasionale toernooie deelgeneem.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Lewandowski, Robert}}
[[Kategorie:Poolse sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1988]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>e4mvml96ugbuou7kcsv70ot5zta03al</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Friedrich Merz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>424549</id>
    <revision>
      <id>2921432</id>
      <parentid>2892493</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11979" sha1="14rd95rl1i4ze2zfqty5ez7ra0iz6vp" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam            = Friedrich Merz
| beeld           = 2025-02-23 Bundestagswahl – Wahlabend CDU by Sandro Halank–025.jpg
| beeldonderskrif = Friedrich Merz in 2025
| orde            = Kanselier van Duitsland
| termynaanvang   = [[6 Mei]] [[2025]]
| termyneinde     = 
| president       = [[Frank-Walter Steinmeier]]
| vise            = Lars Klingbeil
| voorganger      = [[Olaf Scholz]]
| opvolger        =
| geboortenaam    = Joachim-Friedrich Martin Josef Merz
| geboortedatum   = &lt;!-- vul slegs in indien onderstaande drie velde onbekend is (geboortejaar, geboortemaand en geboortedag --&gt;
| geboortejaar    = 1955
| geboortemaand   = 11
| geboortedag     = 11
| geboorteplek    = Brilon, [[Wes-Duitsland]] (nou [[Duitsland]])
| sterftedatum    = 
| sterfteplek     = 
| nasionaliteit   = {{vlagland|Duitsland}}
| party           = [[Christelik-Demokratiese Unie]]
| orde2           = Leier van die Christelik-Demokratiese Unie
| termynaanvang2  = [[31 Januarie]] [[2022]]
| termyneinde2    = 
| vise2           = Silvia Breher&lt;br /&gt;Andreas Jung&lt;br /&gt;Michael Kretschmer&lt;br /&gt;Karl-Josef Laumann&lt;br /&gt;Karin Prien
| voorganger2     = Armin Laschet
| opvolger2       = 
| orde3           = [[Opposisieleier]]
| termynaanvang3  = [[15 Februarie]] [[2022]]
| termyneinde3    = [[5 Mei]] [[2025]]
| kanselier3      = [[Olaf Scholz]]
| voorganger3     = Ralph Brinkhaus
| opvolger3       = Tino Chrupalla&lt;br /&gt;Alice Weidel
| orde4           = 
| termynaanvang4  = [[29 Februarie]] [[2000]]
| termyneinde4    = [[22 September]] [[2002]]
| kanselier4      = [[Gerhard Schröder]]
| voorganger4     = [[Wolfgang Schäuble]]
| opvolger4       = [[Angela Merkel]]
| eggenoot        = Charlotte Gass (1981–hede)
| kinders         = 3
| alma_mater      = Universiteit van Bonn&lt;br /&gt;Universiteit van Marburg
| religie         = 
| handtekening    = Friedrich Merz Signature.svg
| militer         = Militêre Diens
| lojaliteit      = {{vlagland|Wes-Duitsland}}
| tak             = [[Lêer:Logo of the Bundeswehr (1996–2019).svg|20px|raam]] [[Bundeswehr]]
| diensjare       = 1975–1976
| rang            = 
| eenheid         = 
| oorloe          = 
| toekennings     = 
}}

'''Joachim-Friedrich Martin Josef Merz''' ([[Duits]]: [joˈaxɪm ˈfʁiːdʁɪç ˈmɛɐts]; gebore op [[11 November]] [[1955]]) is 'n Duitse [[politikus]] wat sedert 6 Mei 2025 as [[Eerste minister|kanselier]] van [[Duitsland]] dien. Daarnaas is hy ook sedert Januarie 2022 leier van die [[Christelik-Demokratiese Unie]] (CDU) en die CDU/CSU (Unie) se parlementêre groep in die [[Bundestag]]. Voorheen was hy van Februarie 2022 tot Mei 2025 [[opposisieleier]] en het in September 2024 die Unie se kandidaat vir kanselier van Duitsland vir die [[Duitse federale verkiesing van 2025|2025 federale verkiesing]] geword.

Merz is in Brilon gebore en is van Franse [[Hugenoot|Hugenote]]-afkoms aan sy moederskant. Hy het in 1972 by die Jong Unie aangesluit. Nadat hy in 1985 die regskool voltooi het, het Merz as regter en korporatiewe prokureur gewerk voordat hy in 1989 voltydse politiek betree het toe hy tot die [[Europese Parlement]] verkies is. Nadat hy een termyn gedien het, is hy tot die Bundestag verkies, waar hy homself gevestig het as die voorste finansiëlebeleidskenner in die CDU. In 2000 is hy verkies tot voorsitter van die CDU/CSU-parlementêre groep in dieselfde jaar as wat Angela Merkel tot voorsitter van die CDU verkies is en hulle was destyds hoofteenstanders vir die leierskap van die party, wat saam met CSU die opposisie gelei het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/10/31/merkel-rival-friedrich-merz-emerges-surprise-early-frontrunner/|title=Merkel rival Friedrich Merz emerges as surprise early frontrunner to succeed chancellor|first=Justin|last=Huggler|date=31 Oktober 2018 |newspaper=The Telegraph|archive-url=https://web.archive.org/web/20181031164702/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/10/31/merkel-rival-friedrich-merz-emerges-surprise-early-frontrunner/ |archive-date=31 Oktober 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;

Ná die federale verkiesing van 2002 het [[Angela Merkel]], CDU-partyleier, die parlementêre groepvoorsitterskap vir haarself geëis, terwyl Merz tot adjunkparlementêre groepleier verkies is. In Desember 2004 het hy uit dié amp bedank en sodoende die jare lange magstryd met Merkel prysgegee&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{de}} {{cite news |last=Weiland |first=Severin |date=2007-02-08 |title=Enthüllung: Wie Merkels und Merz' Feindschaft begann |url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/enthuellung-wie-merkels-und-merz-feindschaft-begann-a-465136.html |accessdate=8 November 2024 |work=Der Spiegel |issn=2195-1349 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828133519/https://www.spiegel.de/politik/deutschland/enthuellung-wie-merkels-und-merz-feindschaft-begann-a-465136.html |archive-date=2024-08-28 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{de}} {{cite news |last1=Neukirch |first1=Ralf |last2=Schult |first2=Christoph |date=29 Junie 2003 |title=Der Männerbund |url=https://www.spiegel.de/politik/der-maennerbund-a-2475e027-0002-0001-0000-000027497155 |access-date=3 Desember 2024 |work=Der Spiegel |issn=2195-1349 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902061345/https://www.spiegel.de/politik/der-maennerbund-a-2475e027-0002-0001-0000-000027497155 |archive-date=2 September 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; en hom geleidelik uit die politiek onttrek, op sy regsloopbaan gefokus en die parlement heeltemal in 2009 verlaat, totdat hy in 2021 na die parlement terugkeer het. Hy het op die direksies van talle maatskappye gedien, insluitende [[BlackRock]] Duitsland. In 2018 het hy sy terugkeer na die politiek aangekondig. Hy is in Desember 2021 tot CDU-leier verkies en het die amp in Januarie 2022 aanvaar. Hy het nie daarin geslaag om die posisie te wen in twee vorige leierskapsverkiesings in 2018,&lt;ref name=&quot;Berlin-2018&quot;&gt;{{de}} {{cite news|url=https://www.sueddeutsche.de/politik/merkel-cdu-bundesregierung-1.4189532|title=Die große Zeitenwende ist eine Chance für die CDU |first=Stefan |last=Braun |date=2018|work=Süddeutsche Zeitung |accessdate=29 Oktober 2018|issn=0174-4917|archive-url=https://web.archive.org/web/20181029152615/https://www.sueddeutsche.de/politik/merkel-cdu-bundesregierung-1.4189532 |archive-date=29 Oktober 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Connolly-2018&quot;&gt;{{en}} {{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2018/dec/07/annegret-kramp-karrenbauer-elected-merkels-successor-as-christian-democrat-leader |first=Kate |last=Connolly |title=Annegret Kramp-Karrenbauer elected Merkel's successor as CDU leader |newspaper=The Guardian |date=7 Desember 2018 |accessdate=7 Desember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181207190109/https://www.theguardian.com/world/2018/dec/07/annegret-kramp-karrenbauer-elected-merkels-successor-as-christian-democrat-leader |archive-date=7 Desember 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; en Januarie 2021 nie.&lt;ref name=&quot;tagesschau.de-2021&quot;&gt;{{en}} {{cite news|url=https://www.tagesschau.de/eilmeldung/cdu-laschet-111.html|title=Laschet zum neuen CDU-Chef gewählt|date=16 Januarie 2021|work=Tagesschau|accessdate=16 Januarie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116105000/https://www.tagesschau.de/eilmeldung/cdu-laschet-111.html |archive-date=16 Januarie 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Associated Press-2021&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=https://apnews.com/article/angela-merkel-national-elections-coronavirus-pandemic-elections-germany-2be065e51c2eb729d8b7b5ba8f23f183|title=Pragmatic governor Laschet elected to lead Merkel's party|date=16 Januarie 2021|publisher=Associated Press|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116103311/https://apnews.com/article/angela-merkel-national-elections-coronavirus-pandemic-elections-germany-2be065e51c2eb729d8b7b5ba8f23f183 |archive-date=16 Januarie 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

As 'n jong politikus in die 1970's en 1980's was hy 'n stoere ondersteuner van antikommunisme, die dominante politieke leerstelling van [[Wes-Duitsland]] en 'n kernbeginsel van die CDU. Merz het homself beskryf as sosiaal-konserwatief en ekonomies liberaal, en hy word beskou as 'n verteenwoordiger van die tradisionele gemeenskap-konserwatiewe en pro-sakevleuels van die CDU.&lt;ref name=&quot;Escritt-2018&quot;&gt;{{en}} {{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-germany-politics/conservative-contenders-vie-to-overturn-merkels-centrism-idUSKCN1N51CT|title=Conservative contenders vie to overturn Merkel's centrism|first=Thomas|last=Escritt|newspaper=Reuters|date=31 Oktober 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181031204533/https://www.reuters.com/article/us-germany-politics/conservative-contenders-vie-to-overturn-merkels-centrism-idUSKCN1N51CT |archive-date=31 Oktober 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Sy boek ''Mehr Kapitalismus wagen'' (&quot;Waag meer kapitalisme&quot;) bepleit ekonomiese [[liberalisme]]. Hy was voorsitter van die Atlantik-Brücke-vereniging wat Duits-Amerikaanse begrip en Atlantisisme bevorder en is 'n sterk ondersteuner van beide die [[Europese Unie]] en [[NAVO]], nadat hy homself beskryf het as &quot;'n werklik oortuigde Europeër, 'n oortuigde &quot;transatlantis&quot;.&lt;ref name=&quot;WELT-2018&quot;&gt;{{de}} {{cite news|url=https://www.welt.de/politik/deutschland/article183054050/Merz-will-CDU-Chef-werden-Wir-brauchen-Aufbruch-und-Erneuerung-keinen-Umsturz.html|title=Merz will CDU-Chef werden: 'Wir brauchen Aufbruch und Erneuerung, keinen Umsturz' |date=31 Oktober 2018 |newspaper=Die Welt|archive-url=https://web.archive.org/web/20181101014503/https://www.welt.de/politik/deutschland/article183054050/Merz-will-CDU-Chef-werden-Wir-brauchen-Aufbruch-und-Erneuerung-keinen-Umsturz.html |archive-date=1 November 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Merz bepleit 'n nouer unie en &quot;'n leër vir Europa&quot;.&lt;ref name=&quot;www.handelsblatt.com&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.handelsblatt.com/today/opinion/time-to-wake-up-we-are-deeply-concerned-about-the-future-of-europe-and-germany/23583722.html|title=Time to wake up: We are deeply concerned about the future of Europe and Germany|website=Handelsblatt |accessdate=8 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209123542/https://www.handelsblatt.com/today/opinion/time-to-wake-up-we-are-deeply-concerned-about-the-future-of-europe-and-germany/23583722.html |archive-date=9 Desember 2018 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Merz, 'n korporatiewe prokureur en gerekende multimiljoenêr, is ook 'n gelisensieerde private [[vlieënier]] en besit twee vliegtuie.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web|url=https://www.manager-magazin.de/politik/deutschland/ex-cdu-star-friedrich-merz-und-der-karriereknick-a-970377.html|title=Ex-CDU-Star Friedrich Merz: Ganz unten|first=Nils-Viktor |last=Sorge |publisher=Manager Magazin|date=20 Mei 2014 |accessdate=12 Desember 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140523034836/https://www.manager-magazin.de/politik/deutschland/ex-cdu-star-friedrich-merz-und-der-karriereknick-a-970377.html |archive-date=23 Mei 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{de}} {{cite web|url=https://www.stern.de/politik/deutschland/hat-friedrich-merz-wirklich-zwei-flugzeuge--8467946.html|title=Hat Friedrich Merz wirklich zwei Flugzeuge?|date=28 November 2018|website=Stern|archive-url=https://web.archive.org/web/20181128142328/https://www.stern.de/politik/deutschland/hat-friedrich-merz-wirklich-zwei-flugzeuge--8467946.html |archive-date=28 November 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}

{{Kanselier van Duitsland}}
{{Europese Raad}}
{{Leiers van NAVO-lidlande}}
{{Huidige leiers van die G7}}
{{Huidige leiers van die G8}}
{{Huidige leiers van die G20}}
{{Huidige regeringshoofde}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Merz, Friedrich}}
[[Kategorie:Eerste Ministers van die Bondsrepubliek Duitsland]]
[[Kategorie:Duitse militariste]]
[[Kategorie:Duitse opposisieleiers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1955]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>14rd95rl1i4ze2zfqty5ez7ra0iz6vp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agathosma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>425463</id>
    <revision>
      <id>2921431</id>
      <parentid>2889119</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2921431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9053" sha1="83aqjuhw0p9fmuenor2xwpbvzw7xmjy" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Agathosma_betulina_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-020.jpg
|image_caption = ''Agathosma betulina''
|display_parents = 3
|taxon = Agathosma
|authority = Willd., (1809)
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Barosma'' &lt;small&gt;Willd&lt;/small&gt;
* ''Bucco'' &lt;small&gt;J.C.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Dichosma'' &lt;small&gt;DC. ex G.Don&lt;/small&gt;
* ''Gymnonychium'' &lt;small&gt;Bartl.&lt;/small&gt;
* ''Hartogia'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Parapetalifera'' &lt;small&gt;J.C.Wendl.&lt;/small&gt;
}}
'''''Agathosma''''' (boegoe) is 'n [[genus]] van klein en groot [[struik]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Rutaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Lesotho]] en [[Suid-Afrika]]. Die meeste van die spesies is deel van die [[fynbos]].

== Spesies ==
Daar is 139 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:&lt;ref&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77165462-1 Plants of the World Online]&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Agathosma abrupta]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma acocksii]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma acutissima]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma adenandriflora]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma adenocaulis]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma adnata]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma aemula]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma affinis]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma alaris]]'' &lt;small&gt;Cham.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma alligans]]'' &lt;small&gt;I.Williams&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma alpina]]'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma alticola]]'' &lt;small&gt;Schltr. ex Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma anomala]]'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma apiculata]]'' &lt;small&gt;G.Mey. ex Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma asperifolia]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma barnesiae]]'' &lt;small&gt;[[Robert Harold Compton|Compton]]&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma bathii]]'' &lt;small&gt;(Dümmer) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma betulina]]'' &lt;small&gt;(P.J.Bergius) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma bicolor]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma bicornuta]]'' &lt;small&gt;R.A.Dyer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma bifida]]'' &lt;small&gt;Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma bisulca]]'' &lt;small&gt;Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma blaerioides]]'' &lt;small&gt;Cham.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma bodkinii]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma capensis]]'' &lt;small&gt;(L.) Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma capitata]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma cedrimontana]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma cephalodes]]'' &lt;small&gt;E.Mey. ex Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma cerefolia]]'' &lt;small&gt;(Vent.) Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma ciliaris]]'' &lt;small&gt;(L.) Druce&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma ciliata]]'' &lt;small&gt;(L.) Link&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma clavisepala]]'' &lt;small&gt;R.A.Dyer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma collina]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma concava]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma conferta]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma cordifolia]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma corymbosa]]'' &lt;small&gt;(Montin) G.Don&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma craspedota]]'' &lt;small&gt;E.Mey. ex Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma crassifolia]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma crenulata]]'' &lt;small&gt;(L.) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma decurrens]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma dentata]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma dielsiana]]'' &lt;small&gt;Schltr. ex Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma distans]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma divaricata]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma dregeana]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma elata]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma elegans]]'' &lt;small&gt;Cham.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma eriantha]]'' &lt;small&gt;(Steud.) Steud.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma esterhuyseniae]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma florida]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma florulenta]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma foetidissima]]'' &lt;small&gt;(Bartl. &amp; H.L.Wendl.) Pirotta &amp; Chiov.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma foleyana]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma fraudulenta]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma geniculata]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma giftbergensis]]'' &lt;small&gt;E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma glabrata]]'' &lt;small&gt;Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma glandulosa]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma gnidiiflora]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma gonaquensis]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma hirsuta]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma hispida]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) F.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma hookeri]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma humilis]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma imbricata]]'' &lt;small&gt;(L.) Willd.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma insignis]]'' &lt;small&gt;(Compton) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma involucrata]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma joubertiana]]'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma juniperifolia]]'' &lt;small&gt;Bartl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma kougaensis]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma krakadouwensis]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma lanceolata]]'' &lt;small&gt;(L.) [[Adolf Engler|Engl.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma lancifolia]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma latipetala]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma leptospermoides]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma linifolia]]'' &lt;small&gt;([[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult.) Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma longicornu]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma marifolia ]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma marlothii]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma martiana]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma microcalyx]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma microcarpa]]'' &lt;small&gt;(Sond.) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma minuta]]'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma mirabilis]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma mucronulata]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma muirii]]'' &lt;small&gt;E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma mundii]]'' &lt;small&gt;Schltdl. &amp; Cham.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma namaquensis]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma odoratissima]]'' &lt;small&gt;(Montin) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma orbicularis]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma ovalifolia]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma ovata]]'' &lt;small&gt;(Thunb.) F.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma pallens]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma pattisonae]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma peglerae]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma pentachotoma]]'' &lt;small&gt;E.Mey. ex Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma phillipsii]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma pilifera]]'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma planifolia]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma propinqua]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma puberula]]'' &lt;small&gt;(Steud.) Fourc.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma pubigera]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma pulchella]]'' &lt;small&gt;(L.) Link&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma pungens]]'' &lt;small&gt;(E.Mey. ex Sond.) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma purpurea]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma recurvifolia]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma rehmanniana]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma riversdalensis]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma robusta]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma rosmarinifolia]]'' &lt;small&gt;(Bartl.) I.Williams&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma rubricaulis]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma rudolphii]]'' &lt;small&gt;I.Williams&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma sabulosa]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma salina]]'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma scaberula]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma sedifolia]]'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma serpyllacea]]'' &lt;small&gt;(Schult.) Licht. ex Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma serratifolia]]'' &lt;small&gt;(Curtis) Spreeth&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma sladeniana]]'' &lt;small&gt;Glover&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma spinescens]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma spinosa]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma squamosa]]'' &lt;small&gt;(Willd. ex Schult.) Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma stenopetala]]'' &lt;small&gt;(Steud.) Steud.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma stenosepala]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma stilbeoides]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma stipitata]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma stokoei]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma subteretifolia]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma tabularis]]'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma thymifolia]]'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma trichocarpa]]'' &lt;small&gt;Holmes&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma tulbaghensis]]'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma umbonata]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma unicarpellata]]'' &lt;small&gt;(Fourc.) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma venusta]]'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) Pillans&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma virgata]]'' &lt;small&gt;(Lam.) Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''[[Agathosma zwartbergensis]]'' &lt;small&gt;Pillans&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Agathosma| ]]</text>
      <sha1>83aqjuhw0p9fmuenor2xwpbvzw7xmjy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agathosma serpyllacea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>425610</id>
    <revision>
      <id>2921489</id>
      <parentid>2744868</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:41:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2992" sha1="0xvg3orapgfjmus1hej51ivlkhbu5gl" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| name = 
| image = 
| image_caption =
| taxon = Agathosma serpyllacea
| authority = (Schult.) [[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Bartl. &amp; H.L.Wendl., (1824)
| synonyms =* ''Agathosma ambigua'' &lt;small&gt;Sweet&lt;/small&gt;
* ''Agathosma ambigua var. major'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''Agathosma brevistrigillosa'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''Agathosma bruniades'' &lt;small&gt;G.Don&lt;/small&gt;
* ''Agathosma cuspidata'' &lt;small&gt;(J.C.Wendl.) Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Agathosma dodii'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''Agathosma eckloniana'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''Agathosma filamentosa'' &lt;small&gt;Schltr.&lt;/small&gt;
* ''Agathosma filiformis'' &lt;small&gt;Jacques &amp; Hérincq &lt;/small&gt;
* ''Agathosma gibbosa'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''Agathosma glabra'' &lt;small&gt;[[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] &amp; [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]]&lt;/small&gt;
* ''Agathosma hortensis'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''Agathosma hortensis var. spontanea'' &lt;small&gt;Dümmer&lt;/small&gt;
* ''Agathosma hyponeura'' &lt;small&gt;Eckl. &amp; Zeyh.&lt;/small&gt;
* ''Agathosma rubra'' &lt;small&gt;Willd. &amp; Licht. ex Bartl. &amp; L.C.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Agathosma rufescens'' &lt;small&gt;G.Don&lt;/small&gt;
* ''Agathosma thunbergiana'' &lt;small&gt;Schltdl.&lt;/small&gt;
* ''Barosma bruniades'' &lt;small&gt;Hoffmanns.&lt;/small&gt;
* ''Bucco cuspidata'' &lt;small&gt;J.C.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Bucco serpyllacea'' &lt;small&gt;Schult.&lt;/small&gt;
* ''Diosma acuta'' &lt;small&gt;Licht. ex Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Diosma bruniades'' &lt;small&gt;Link&lt;/small&gt;
* ''Diosma eckloniana'' &lt;small&gt;(Schltdl.) Sond.&lt;/small&gt;
* ''Diosma glabra'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) D.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Diosma hyponeura'' &lt;small&gt;(Eckl. &amp; Zeyh.) D.Dietr.&lt;/small&gt;
* ''Diosma mixta'' &lt;small&gt;Bartl. &amp; H.L.Wendl.&lt;/small&gt;
* ''Diosma rufescens'' &lt;small&gt;Spreng.&lt;/small&gt;
* ''Diosma serpyllacea'' &lt;small&gt;(Schult.) DC.&lt;/small&gt;
* ''Diosma stricta'' &lt;small&gt;Willd. ex Schult.&lt;/small&gt;
* ''Hartogia ambigua'' &lt;small&gt;Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Hartogia cuspidata'' &lt;small&gt;(J.C.Wendl.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Hartogia eckloniana'' &lt;small&gt;(Schltdl.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Hartogia rubra'' &lt;small&gt;(Willd. &amp; Licht. ex Bartl. &amp; L.C.Wendl.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Hartogia serpyllacea'' &lt;small&gt;(Schult.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
'''''Agathosma serpyllacea''''' is 'n klein tot groot [[struik]] wat deel van die Rutaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] vanaf [[Piketberg]] tot [[Humansdorp]] voor. Die plant het 'n [[voorkomsgebied]] van groter as 90&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km² en is deel van die [[fynbos]]. 

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Agathosma serpyllacea 1.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3359-170 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:771085-1 Plants of the World Online]

== Eksterne skakels ==
* {{wikt-inlyn|boegoe}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Agathosma|serpyllacea]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>0xvg3orapgfjmus1hej51ivlkhbu5gl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adenandra villosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>428594</id>
    <revision>
      <id>2921493</id>
      <parentid>2768372</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2921493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1954" sha1="pluzpcrwi8kag9bu5cgxn3s5bbb96a9" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| name =
| image =
| taxon = Adenandra villosa
| authority = ([[Peter Jonas Bergius|P.J.Bergius]]) [[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult., (1819)
| synonyms =* ''Adenandra cuspidata var. villosa'' &lt;small&gt;(P.J.Bergius) Sond.&lt;/small&gt;
* ''Glandulifolia villosa'' &lt;small&gt;(P.J.Bergius) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Hartogia villosa'' &lt;small&gt;P.J.Bergius&lt;/small&gt;
}}
'''''Adenandra villosa''''' is 'n klein [[struik]]ie wat deel van die Rutaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] voor. Die plant word gevind vanaf die [[Koue Bokkeveld]] tot die noorde van die [[Kaapse Skiereiland]] asook in die [[Hottentots-Hollandberge]], die [[Swartberge]] by [[Caledon]] en die [[Kleinrivierberge]]. Die spesie kom nie op die [[Kaapse Vlakte]] voor nie en is deel van die [[fynbos]].

== Infraspesies ==
Die spesie het nege [[Infraspesifieke naam|infraspesies:]]
* ''Adenandra villosa subsp. apiculata'' &lt;small&gt;Strid&lt;/small&gt;
* ''Adenandra villosa subsp. biseriata'' &lt;small&gt;(G.Mey. ex Bartl. &amp; H.L.Wendl.) Strid&lt;/small&gt;
* ''Adenandra villosa subsp. imbricata'' &lt;small&gt;Strid&lt;/small&gt;
* ''Adenandra villosa subsp. orbicularis'' &lt;small&gt;Strid&lt;/small&gt;
* ''Adenandra villosa subsp. pedicellata'' &lt;small&gt;Strid&lt;/small&gt;
* ''Adenandra villosa subsp. robusta'' &lt;small&gt;Strid&lt;/small&gt;
* ''Adenandra villosa subsp. sonderi'' &lt;small&gt;(Dümmer) Strid&lt;/small&gt;
* ''Adenandra villosa subsp. umbellata'' &lt;small&gt;(J.C.Wendl.) Strid&lt;/small&gt;
* ''Adenandra villosa subsp. villosa''

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Adenandra villosa bush 1.JPG
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3360-57 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:770811-1 Plants of the World]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Adenandra|villosa]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>pluzpcrwi8kag9bu5cgxn3s5bbb96a9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adenandra coriacea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>428613</id>
    <revision>
      <id>2921488</id>
      <parentid>2768484</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="977" sha1="cfos153zldxl7kaf9azqr2tstgxovuu" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = IUCN2.3
| name =
| image =
| taxon = Adenandra coriacea
| authority = [[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Schult., (1819)
| synonyms =* ''Adenandra coriacea var. oblongifolia'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
* ''Adenandra villiersii'' &lt;small&gt;E.Phillips&lt;/small&gt;
* ''Diosma coriacea'' &lt;small&gt;DC.&lt;/small&gt;
* ''Glandulifolia coriacea'' &lt;small&gt;(Licht. ex Schult.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
'''''Adenandra coriacea''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Rutaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] voor. Die plant is deel van die [[fynbos]].

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3360-11 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:770764-1 Plants of the World]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Adenandra|coriacea]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>cfos153zldxl7kaf9azqr2tstgxovuu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cynthia Corla</title>
    <ns>0</ns>
    <id>450582</id>
    <revision>
      <id>2921405</id>
      <parentid>2815660</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:44:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3934" sha1="2dqh08lshbw96o3ocsbcxl80e295qzb" xml:space="preserve">'''Cynthia Corla Pricillia''', bekend as Bunda Corla (gebore 4 Julie 1974) is 'n Indonesiese internetberoemdheid, [[sanger]]&lt;nowiki/&gt;es en aktrise.&lt;ref&gt;Biodata Bunda Corla dan Fakta Menariknya&quot;. ''[https://kumparan.com/profil-tokoh/biodata-bunda-corla-dan-fakta-menariknya-23kr5sQCKI6 kumparan]'' (in Indonesies). Ontsluit op 2025-06-24.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Biodata Bunda Corla, Nama Asli, Karier &amp; Kehidupan Sebelum Viral, Kini Kerja di Restoran Jerman&quot;. ''[https://sultra.tribunnews.com/2022/10/15/biodata-bunda-corla-nama-asli-karier-kehidupan-sebelum-viral-kini-kerja-di-restoran-jerman Tribunnewssultra.com] (in Indonesies). Ontsluit op 2025-06-24.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rctiplus.com/programs/1932/dahsyatnya-2023/clip/42252/ternyata-ini-awal-karir-bunda-corla-dahsyatnya-2023 RCTI+]. &quot;Ternyata Ini Awal Karir Bunda Corla - Dahsyatnya 2023&quot;. (in Indonesies). Ontsluit op 2025-06-24.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cerita Bunda Corla tentang Hidupnya di Jerman [https://www.dw.com/id/cerita-bunda-corla-tentang-hidupnya-di-jerman/a-63618966 DW.com] ((in Indonesies)&lt;/ref&gt;
{{Inligtingskas Musikale kunstenaar
| naam            = Cynthia Corla
| beeldgrootte    = 
| dwarsformaat    = 
| beeldbeskrywing = 
| beeldonderskrif = 
| agtergrondkleur = solo
| geboortenaam    = Cynthia Corla Pricillia
| alias           = 
| geboortedatum   = {{Geboortedatum en ouderdom|1974|6|4}}
| geboorteplek    = 
| oorsprong       = [[Medan]], [[Indonesië]]
| sterfdatum      = 
| sterfplek       = 
| genre           = Dangdut
| beroep          = Sanger, akteur
| instrument      = vokaal
| jare_aktief     = 
| etiket          = Medan, [[Indonesië]]
| assosiasies     = 
| webwerf         = 
| huidige_lede    = 
| gewese_lede     = 
}}
== Filmografie ==

=== Televisieprogram ===
{| class=&quot;wikitable unsortable&quot;
|-
!Jaar
!Titel
!Rol
!Notas
|-
|rowspan=&quot;4&quot; |2023
|''[[Ramadan Itu Berkah]]''
|rowspan=&quot;2&quot; |Gasster
|
|-
|''[[Lapor Pak!]]''
|
|-
|''Miss Mega Bintang Indonesia''
|rowspan=&quot;2&quot; |Mede-regter
|
|-
|''[[D'Koplo (musim 1)|D'Koplo]]''
|Seisoen 1
|-
|2025
|''Catatan Demokrasi''
|Bron persoon
|
|}

== Toekennings en Nominasies ==
AMI-toekennings vir beste manlike/vroulike elektro Dangdut-solokunstenaar/groep/samewerking.&lt;ref&gt;Wismoyo, Ade (2023-11-09). &quot;Bunda Corla Gondol Penghargaan, Ini Daftar Lengkap Pemenang AMI Awards 2023&quot;. ''[https://www.matamata.com/seleb/2023/11/09/111613/bunda-corla-gondol-penghargaan-ini-daftar-lengkap-pemenang-ami-awards-2023 matamata.com]'' &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.insertlive.com/film-dan-musik/20231110131033-25-323686/reaksi-bunda-corla-saat-lagu-no-comment-menang-ami-awards-2023 Insertlive.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250624064202/https://www.insertlive.com/film-dan-musik/20231110131033-25-323686/reaksi-bunda-corla-saat-lagu-no-comment-menang-ami-awards-2023 |date=24 Junie 2025 }} &quot;Reaksi Bunda Corla Saat Lagu 'No Comment' Menang AMI Awards 2023&quot;. ''film-dan-musik'' (in Indonesies)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Daftar Lengkap Pemenang 62 Kategori dan 5 Penghargaan Khusus AMI Awards 2023&quot;. ''[https://www.tempo.co/teroka/daftar-lengkap-pemenang-62-kategori-dan-5-penghargaan-khusus-ami-awards-2023-122875 Tempo]'' (in Indonesies)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Budhi, Donny Adhiyasa, Aiz (2023-11-10). &quot;Raih Penghargaan AMI Awards Berkat Lagu No Comment, Bunda Corla Terharu&quot;. ''[https://www.viva.co.id/showbiz/gosip/1656084-raih-penghargaan-ami-awards-berkat-lagu-no-comment-bunda-corla-terharu www.viva.co.id]'' (in Indonesies). Ontsluit 2025-06-24&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable unsortable&quot;
|-
!Jaar
!Toekennings
!Kategorie
!Benoeming
!Resultate
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|[[Anugerah Musik Indonesia 2023|Anugerah Musik Indonesia]]
|Artis Solo Pria/Wanita/Grup/Kolaborasi Dangdut Elektro Terbaik
|&quot;No Comment&quot; (saam Tuty Wibowo)
|{{won}}
|-
|[[Dahsyatnya Awards 2023|Dahsyatnya Awards]]
|Si Paling Viral Terdahsyat
|Cynthia Corla Pricillia
|{{nom}}
|}

== Verwysings ==
&lt;references /&gt;
[[Kategorie:Geboortes in 1974]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>2dqh08lshbw96o3ocsbcxl80e295qzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ons staan ’n dag oor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>451553</id>
    <revision>
      <id>2921260</id>
      <parentid>2823529</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:58:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="735" sha1="jsw9jzwuzws5x1va78ef3wse5cv5vl8" xml:space="preserve">{{skuinse titel}}
'''''Ons staan nog 'n dag oor''''' is 'n Afrikaanse film wat in 1942 vrygestel is.&lt;ref name=&quot;Steyn2015&quot;&gt;{{aanhaling boek |outeur=[[Christa Steyn|Steyn, Christa]] |titel=Die argivering van die Afrikaanse film (1916 – 2014) |jaar=2015 |uitgewer=MA-verhandeling: [[Universiteit van die Vrystaat]] |url=https://scholar.ufs.ac.za/server/api/core/bitstreams/ca0015e1-68ae-4c45-aece-24f6a7f4cd29/content)}}&lt;/ref&gt; Die film is deur [[D.W. Uys]] geregisseer en vervaardig deur RARO.&lt;ref name=&quot;Steyn2015&quot;/&gt; Daar is verder min oor hierdie film bekend. Die rolverdeling is Jeffrina de Bruin, Dirk Cloete, Dirk Noeth en Johanna Pieterse.&lt;ref name=&quot;Steyn2015&quot;/&gt; 

==Verwysings== 
{{verwysings}}

[[Kategorie:Afrikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>jsw9jzwuzws5x1va78ef3wse5cv5vl8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bradley Barcola</title>
    <ns>0</ns>
    <id>452278</id>
    <revision>
      <id>2921359</id>
      <parentid>2914981</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T03:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4636" sha1="r4690dxk7bq0wwan2788dgo49kh39nh" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Bradley Barcola
| image = [[Lêer:Bradley_Barcola_France_v_Senegal_16_June_2026-466.jpg|240px]]
| upright = 0.9
| caption = Barcola in 2026
| full_name = Bradley Jean-Manuel Essolisam Addo Barcola
| birth_date = {{birth date and age|2002|9|2|df=y}}
| birth_place = Villeurbanne,&lt;br /&gt;[[Auvergne-Rhône-Alpes]], [[Frankryk]]
| height = 1,82 m&lt;ref name=&quot;PSG Profile&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.psg.fr/en/players/bradley-barcola |title=Bradley Barcola |publisher=Paris Saint-Germain FC |access-date=27 June 2025}}&lt;/ref&gt;
| position = Aanvaller
| currentclub = [[Paris Saint-Germain]]
| clubnumber = 29
| youthyears1 = 2008–2010
| youthclubs1 = AS Buers Villeurbanne
| youthyears2 = 2010–2021
| youthclubs2 = [[Olympique Lyonnais|Lyon]]
| years1 = 2020–2023
| clubs1 = [[Olympique Lyonnais|Lyon II]]
| caps1 = 22
| goals1 = 5
| years2 = 2021–2023
| clubs2 = [[Olympique Lyonnais|Lyon]]
| caps2 = 40
| goals2 = 5
| years3 = 2023–
| clubs3 = [[Paris Saint-Germain]]
| caps3 = 88
| goals3 = 29
| nationalyears1 = 2022
| nationalteam1 = Frankryk o/20
| nationalcaps1 = 1
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2023–2024
| nationalteam2 = Frankryk o/21
| nationalcaps2 = 12
| nationalgoals2 = 4
| nationalyears3 = 2024
| nationalteam3 = Frankryk se Olimpiese span
| nationalcaps3 = 1
| nationalgoals3 = 0
| nationalyears4 = 2024–
| nationalteam4 = [[Franse nasionale sokkerspan|Frankryk]]
| nationalcaps4 = 24
| nationalgoals4 = 5
| club-update = 17 Mei 2026
| nationalteam-update = 30 Junie 2026
}}
'''Bradley Jean-Manuel Essolisam Addo Barcola''' (gebore [[2 September]] [[2002]]) is ’n [[Frankryk|Franse]] professionele [[sokkerspeler]] wat as ’n aanvaller speel vir [[Paris Saint-Germain]] in [[Ligue 1]], asook vir die [[Franse nasionale sokkerspan|Franse nasionale span]].

Nadat hy deur [[Olympique Lyonnais|Lyon]] se jeugakademie gekom het, het Barcola sy professionele loopbaan by sy jeugklub begin. Hy het daar twee seisoene gespeel, en in sy tweede seisoen het hy ’n plek in die beginspan verower en die meeste doele vir die span aangeteken. In 2023 het hy vir €45 miljoen by Paris Saint-Germain aangesluit en in sy eerste seisoen drie binnelandse trofeë gewen: die liga, die beker en die Supercup.

Barcola het vir Frankryk se Onder-21-span en Olimpiese span gespeel. Hy het vir Frankryk se Onder-21-span en Olimpiese span gespeel, maar sy klub Paris Saint-Germain het geweier om hom vir die [[Olimpiese Somerspele 2024|Olimpiese Spele van 2024]] in Parys beskikbaar te stel.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fff.fr/article/12680-jo-la-pre-liste-actualisee.html|title=JO : LA PRÉ-LISTE ACTUALISÉE|date=11 June 2024|publisher=Fédération Française de Football|language=fr|trans-title=|access-date=30 Junie 2026|archive-date=11 Junie 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240611171214/https://www.fff.fr/article/12680-jo-la-pre-liste-actualisee.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.getfootballnewsfrance.com/2024/psg-block-warren-zaire-emery-and-bradley-barcola-from-playing-at-paris-olympics/|title=PSG block Warren Zaïre-Emery and Bradley Barcola from playing at Paris Olympics - Get French Football News|date=2024-05-31|language=en|access-date=2026-06-30}}&lt;/ref&gt; Hy het in Junie 2024 sy debuut vir die senior nasionale span gemaak en was deel van Frankryk se groep vir die [[UEFA Europa-beker|Europese Kampioenskap]] van 2024, asook die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|Wêreldbekertoernooi van 2026]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/france-senegal-highlights-match-report|title=Mbappe's historic double fires France to thrilling victory|date=16 June 2026|access-date=17 June 2026|language=en}}&lt;/ref&gt;

Sy vader is van [[Togo]], en sy ouer broer, Malcolm Barcola, wat ’n doelwagter is, het gekies om Togo internasionaal te verteenwoordig.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/L-attaquant-bradley-barcola-ol-signe-son-premier-contrat-professionnel/1285365|title=L'attaquant Bradley Barcola (OL) signe son premier contrat professionnel|date=14 September 2021|website=L'Équipe|language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20210914120508/https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/L-attaquant-bradley-barcola-ol-signe-son-premier-contrat-professionnel/1285365|archive-date=14 September 2021|access-date=4 November 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Barcola, Bradley}}
[[Kategorie:Franse sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 2002]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>r4690dxk7bq0wwan2788dgo49kh39nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alexander McQueen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>453365</id>
    <revision>
      <id>2921210</id>
      <parentid>2893138</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2965" sha1="m5uwz1ypkyozy01hfo8abwsj42gqrq6" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Maatskappy
|naam               = Alexander McQueen
|kenteken           = 
|tipe               = Aandelemaatskappy
|stigting           = 1992
|ligging_stad       = [[Londen]]
|ligging_land       = [[Verenigde Koninkryk]]
|ligging            = 
|liggings           = 
|sleutelpersone     = 
|gebied_bedien      =
|industrie          = 
|produkte           = Leergoedere, saalware, juwele, horlosies, klere en bykomstighede, sy en tekstiel, huis, parfuum, skoonheidsmiddels
|dienste            = 
|inkomste           = 
|bedryfsinkomste    = 
|netto_inkomste     = 
|getal_werknemers   = 
|ouer               = 
|afdelings          = 
|dogtermaatskappye  = 
|slagspreuk         = 
|tuisblad           = [https://www.alexandermcqueen.com ''alexandermcqueen.com'']
|ontbind            = 
|voetnotas          = 
|intl               = 
}}

'''Alexander McQueen''' 'n modehuis wat in 1992 deur Alexander McQueen gestig is.&lt;ref&gt;[https://www.vam.ac.uk/articles/alexander-mcqueen-an-introduction Alexander McQueen – an introduction]&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
Die modehuis is in 1992 deur Alexander McQueen gestig.&lt;ref&gt;[https://glamobserver.com/the-history-of-alexander-mcqueen/ The History Of Alexander McQueen]&lt;/ref&gt; Sy debuutversameling, ''Taxi Driver'', was 'n verwysing na die [[Martin Scorsese]]-fliek met dieselfde naam. Elke daaropvolgende vertoning is gekenmerk deur 'n hoogs teatrale benadering wat, gekombineer met die ontwerp, groot kontroversie veroorsaak het. Dit het die kenmerk van die handelsmerk geword.

In 2001 het die modehuis by die [[Gucci|Gucci-groep]] (nou [[Kering|Kering-groep]]) aangesluit.&lt;ref&gt;[https://www.kering.com/en/houses/couture-and-leather-goods/mcqueen/history/ History]&lt;/ref&gt; McQueen het later 'n 51%-belang in die maatskappy verkoop.

In 2006 het die huis se gereed-om-te-dra-handelsmerk, McQ, gedebuteer. Die lyn was op jongmense gemik.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.voguebusiness.com/companies/alexander-mcqueen-suspends-mcq-line |title=Alexander McQueen “suspends” McQ line |access-date= 1 September 2025 |archive-date=12 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240912075926/https://www.voguebusiness.com/companies/alexander-mcqueen-suspends-mcq-line |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

In Februarie 2010 het Alexander McQueen selfmoord gepleeg. Sy jarelange medewerker, [[Sarah Burton]], is as kreatiewe direkteur aangewys.&lt;ref&gt;[https://www.vogue.com/article/sarah-burton-alexander-mcqueen-tribute Before Her Final Bow at Alexander McQueen, a Tribute to Sarah Burton and Her Extraordinary Talent]&lt;/ref&gt;

In Oktober 2023 is [[Seán McGirr]] as kreatiewe direkteur aangestel.&lt;ref&gt;[https://www.vogue.com/article/alexander-mcqueen-taps-jw-andersons-sean-mcgirr-as-creative-director Alexander McQueen Taps JW Anderson’s Seán McGirr as Creative Director]&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}

{{Saadjie}}
{{normdata}}
[[Kategorie:Britse maatskappye]]</text>
      <sha1>m5uwz1ypkyozy01hfo8abwsj42gqrq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bernabéu-stadion</title>
    <ns>0</ns>
    <id>455731</id>
    <revision>
      <id>2921354</id>
      <parentid>2920329</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T02:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6818" sha1="hj3yzrny99lf7ke5h0fyhx7yv0leq7x" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Stadion
| stadionnaam         = Die Bernabéu&lt;br /&gt;''El Bernabéu''
| bynaam              = ''Santiago Bernabéu''&lt;br /&gt;''Nuevo Chamartín''
| beeld               = [[Lêer:Estadio Santiago Bernabéu Madrid.jpg|300px]] '''UEFA''' [[Lêer:Nuvola apps mozilla.png|12px]][[Lêer:Nuvola apps mozilla.png|12px]][[Lêer:Nuvola apps mozilla.png|12px]][[Lêer:Nuvola apps mozilla.png|12px]]
| byskrif             = Die Bernabéu in 2024
| vollenaam           = 
| vorigenaam          = Estadio Real Madrid Club de Fútbol (1947–1955)&lt;br /&gt;Estadio Santiago Bernabéu (1955–2025)
| ligging             = [[Madrid]], [[Spanje]]
| koördinate          = {{Koördinate|40|27|11|N|3|41|18|W|aansig=inlyn,titel}}
| sooi_gespit         = Oktober 1944
| gebou               = 1944–1947
| geopen              = 14 Desember 1947
| renovasie           = 1982, 2001, 2019–2024
| uitgebrei           = 1952, 1992, 1994, 2011
| gesluit             = 
| afgebreek           = 
| eienaar             = 
| operateur           = 
| oppervlak           = GrassMaster Hibride gras
| boukoste            = Uitbreidings:&lt;br /&gt;1982: $4,7 miljoen&lt;br /&gt;2000: €127 miljoen&lt;br /&gt;2024: €1,76 miljard
| argitek             = Manuel Muñoz Monasterio&lt;br /&gt;Luis Alemany Soler&lt;br /&gt;Antonio Lamela (uitbreiding)
| struktuuringenieur  = 
| diensteingenieur    = 
| algemene_kontrakteur= 
| projekbestuurder    = 
| hoofkontrakteurs    = 
| voormalige_name     = 
| tuisveld_van        = [[Real Madrid]] (1947–hede)&lt;br /&gt;[[Spaanse nasionale sokkerspan]] (sekere wedstryde)
| sitplekke           = 100&amp;nbsp;000 (1947–1952)&lt;br /&gt;125&amp;nbsp;000 (1952–1978)&lt;br /&gt;90&amp;nbsp;000 (1978–1994)&lt;br /&gt;110&amp;nbsp;000 (1994–1999)&lt;br /&gt;81&amp;nbsp;044 (1999–2020)&lt;br /&gt;83&amp;nbsp;186 (sedert 2024)
| dimensies           = 105&amp;nbsp;m × 68&amp;nbsp;m
}}

Die '''Bernabéu-stadion''' ([[Spaans]]: ''El Bernabéu'', [βeɾnaˈβew], {{Audio|ES-pe - Estadio Santiago Bernabéu.ogg|luister}}) is ’n [[sokker]]stadion met ’n intrekbare dak in [[Madrid]], [[Spanje]]. Met ’n ­kapasiteit van 83&amp;nbsp;186 ná die groot renovasie wat in laat 2024 voltooi is, het die stadion die tweede grootste kapasiteit van al die sokkerstadions in Spanje; slegs [[Camp Nou]] in [[Barcelona]] is groter. Dit is sedert sy voltooiing in 1947 die tuisstadion van [[Real Madrid]]. Die stadion, wat vroeër as die Santiago Bernabéu-stadion bekend gestaan het, staan nou amptelik slegs as “Bernabéu” bekend.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://onefootball.com/en/news/officially-real-madrid-rebrand-santiago-bernabeu-41942812 |title=Officially: Real Madrid rebrand Santiago Bernabeu |publisher=OneFootball |date=12 November 2025 |accessdate=12 November 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://as.com/futbol/el-madrid-renombra-el-bernabeu-f202511-n/ |title=El Madrid ‘renombra’ el Bernabéu |author=Carlos Forjanes |publisher=Diario AS |date=12 November 2025 |accessdate=12 November 2025 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

Die stadion is genoem na die voormalige sokkerspeler en legendariese Real Madrid-president [[Santiago Bernabéu]] (1895–1978). Dit het reeds vier eindstryde van die [[UEFA Champions League|Europabeker/UEFA Champions League]] aangebied: in 1957, 1969, 1980 en 2010. Die Bernabéu-stadion was ook die gasheer vir die tweede been van die ''Copa Libertadores''-eindstryd in 2018, wat dit die enigste stadion maak wat reeds eindstryde van albei kompetisies aangebied het.

Die eindstryde van die [[UEFA Europa-beker|Europese Kampioenskap]] 1964 tussen [[Spaanse nasionale sokkerspan|Spanje]] en die [[Sowjetse nasionale sokkerspan|Sowjetunie]] (2–1) en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982]] tussen [[Italiaanse nasionale sokkerspan|Italië]] en [[Duitse nasionale sokkerspan|Wes-Duitsland]] (3–1) is ook hier beslis, wat die Bernabéu die eerste stadion in Europa maak om beide ’n Europa-beker-eindstryd en ’n [[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]-eindstryd aan te bied. Die Bernabéu-stadion sal ook wedstryde tydens die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2030]] aanbied, maar dit is steeds onseker of die eindstryd daar beslis sal word.

Op [[musiek]]gebied val [[Julio Iglesias]] se konsert van 1983 besonders op, toe 100&amp;nbsp;000 toeskouers dié optrede bygewoon het.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://elpais.com/diario/1983/09/13/cultura/432252008_850215.html |title=La noche mágica de Julio Iglesias fue en el estadio del Real Madrid |publisher=El País |author=Ángeles García |date=13 September 1983 |accessdate=21 Junie 2023}}&lt;/ref&gt; [[Frank Sinatra]], [[U2]], [[Bruce Springsteen]], die [[The Rolling Stones|Rolling Stones]] en [[Taylor Swift]] het ook op die stadion opgetree op afsonderlike geleenthede.

== Fotogalery ==
&lt;gallery mode=packed-hover heights=220px&gt;
Lêer:Estadio Santiago Bernabéu 39.jpg|Buiteaansig van die Bernabéu-stadion in 2024
Lêer:Estadio Santiago Bernabeu (53988637843).jpg|Binneaansig van die Bernabéu-stadion in 2024
&lt;/gallery&gt;

== Wedstryde ==
=== Europese Sokkerkampioenskap 1964 ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; width=&quot;100%&quot;
!Datum
!Span 1
!Telling
!Span 2
!Rondte
!Toeskouers
|-
| 17 Junie 1964 || {{vlagland|Spanje|1945}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | 2–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) || {{vlagland|Hongarye}} || Halfeindrondte || style=&quot;text-align:center;&quot; | 34&amp;nbsp;713
|- bgcolor=gold
| 21 Junie 1964 || {{vlagland|Spanje|1945}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | 2–1 || {{vlagland|Sowjetunie}} || '''Eindstryd''' || style=&quot;text-align:center;&quot; | 79&amp;nbsp;115
|}

=== FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982 ===
{{Hoofartikel|FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; width=&quot;100%&quot;
!Datum
!Span 1
!Telling
!Span 2
!Rondte
!Toeskouers
|-
| 29 Junie 1982 || {{vlagland|Wes-Duitsland}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0 || {{vlagland|Engeland}} || Tweede rondte || style=&quot;text-align:center;&quot; | 75&amp;nbsp;000
|-
| 2 Julie 1982 || {{vlagland|Wes-Duitsland}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | 2–1 || {{vlagland|Spanje}} || Tweede rondte || style=&quot;text-align:center;&quot; | 90&amp;nbsp;089
|-
| 5 Julie 1982 || {{vlagland|Spanje}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0 || {{vlagland|Engeland}} || Tweede rondte || style=&quot;text-align:center;&quot; | 75&amp;nbsp;000
|- bgcolor=gold
| 11 Julie 1982 || {{vlagland|Italië}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | 3–1 || {{vlagland|Wes-Duitsland}} || '''Eindstryd''' || style=&quot;text-align:center;&quot; | 90&amp;nbsp;000
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Bernabéu Stadium|Bernabéu-stadion}}
* {{en}} {{es}} [http://www.realmadrid.com/en/santiago-bernabeu-stadium Amptelike webwerf]

{{Normdata}}

[[Kategorie:FIFA Wêreldbekerstadions]]
[[Kategorie:Madrid]]
[[Kategorie:Sokkerstadions in Spanje]]</text>
      <sha1>hj3yzrny99lf7ke5h0fyhx7yv0leq7x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paraguaanse nasionale rugbyspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>455963</id>
    <revision>
      <id>2921310</id>
      <parentid>2920115</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:30:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2921310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47209" sha1="cx6p1pfiaknyqnsohu4yedhwrhd91f1" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Rugbyspan
| land                   = Paraguay
| beeld                  = Kenteken van die Paraguaanse nasionale rugbyspan.png
| unie                   = [[Paraguaanse Rugbyunie]] (URP)
| bynaam                 = ''Los Yacarés'' (“die kaaimanne”)
| embleem                = ’n Kaaiman
| stadion                = [[Estadio Héroes de Curupayty]], [[Luque]]
| kapasiteit             = 3&amp;nbsp;000
| kaptein                = [[Mariano Garcete]]
| afrigter               = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Ricardo Le Fort]] &lt;small&gt;(sedert 2023)&lt;/small&gt;
| patroon_la1            = _whitehoops
| patroon_b1             = _whitehoops
| patroon_ra1            = _whitehoops
| patroon_sh1            = 
| patroon_so1            = 
| linkerarm1             = ff0000
| liggaam1               = ff0000
| regterarm1             = ff0000
| broek1                 = 000080
| kouse1                 = ff0000
| patroon_la2            = 
| patroon_b2             = 
| patroon_ra2            = 
| patroon_sh2            = 
| patroon_so2            = 
| linkerarm2             = 000080
| liggaam2               = FFFFFF
| regterarm2             = 000080
| broek2                 = 000080
| kouse2                 = 000080
| statistiek             = Statistiek
| toetse                 = [[Gonzalo Bareiro]] (35)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=53;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;
| toptoetspuntebehaler   = [[Sergio Alvarenga]] (128)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=53;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;
| meestedrieë            = [[Rodrigo Llamosas]] (11)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=53;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;
| jongstespeler          = 
| eerste                 = {{PARru}} 3–21 {{BRAru-r}}&lt;br /&gt;([[Asunción]], [[Paraguay]]; 5 September 1970)
| grootwen               = {{PARru}} 109–0 {{BOLru-r}}&lt;br /&gt;(Asunción, Paraguay; 20 September 2019)
| grootverloor           = {{ARGru}} 152–0 {{PARru-r}}&lt;br /&gt;([[Mendoza, Argentinië|Mendoza]], [[Argentinië]]; 1 Mei 2002)
| Wêreldbekerverskynings = 
| jaar                   = 
| beste                  = 
| url                    = 
| unieurl                = www.urp.org.py
}}

Die '''Paraguaanse nasionale rugbyspan''' ([[Spaans]]: ''Selección de rugby de Paraguay'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Paraguay]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die bynaam ''Los Yacarés'' (Spaans vir: “die [[kaaiman]]ne”), ontleen aan die [[Paraguaanse kaaiman]] (''Caiman yacare''). Rugby word in Paraguay geadministreer deur die [[Paraguaanse Rugbyunie]] (''Unión de Rugby del Paraguay'', URP) wat in 1971 gestig is. Paraguay word as die sewende beste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou (ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]], [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] en [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]]) en deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Paraguaanse rugbyspan is tans (Julie 2026) 31ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Paraguay het in 1970 sy eerste toetswedstryd teen Brasilië gespeel. Die span het tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap nog geen titel ingepalm nie, drie keer tweede en drie keer in die derde plek geëindig. Paraguay kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Paraguay speel tradisioneel in gestreepte rooi en wit truie, donkerblou broeke en rooi sokkies – wat aan die kleure van die [[vlag van Paraguay]] ontleen is.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Paraguaanse Rugbyunie}}
Die beheerliggaam vir rugby in Paraguay is die Paraguaanse Rugbyunie (Spaans: ''Unión de Rugby del Paraguay'', URP). Die Paraguaanse Rugbyunie is in 1971 gestig en het in 1989 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/paraguay |title=Paraguay |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die Paraguaanse beheerliggaam in 1988 ’n stigtingslid van CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]).&lt;ref name=&quot;CONSUR&quot;&gt;{{es}} {{cite web |url=https://sudamerica.rugby/espanol/sudamerica-rugby-7#historia |title=Historia |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |date=2021 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die hoogste rugbyliga in die land is die ''Campeonato Paraguayo de Rugby'' wat in 1971 gestig is en tans tussen nege spanne beslis word. In die verlede was die meeste spelers van die Paraguaanse nasionale span uit dié amateurliga afkomstig. Sedert 2020 draf die meeste Paraguaanse spelers egter uit vir die keurspan [[Yacaré]] wat aan die professionele Superrugby Amerikas deelneem. Hieraan neem ook spanne uit [[Argentinië]], [[Brasilië]], [[Chili]], [[Uruguay]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/786870/super-rugby-americas-kicks-off |title=Super Rugby Americas kicks off in Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=17 Februarie 2023 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Van die ander spelers is veral op professionele vlak in [[Europa]] aktief.

Naas die amptelike nasionale span roep die Paraguaanse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Paraguay oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Die ''Paraguay Sevens'' is die Paraguaanse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van rugby ===
In die buurlande [[Argentinië]] en [[Brasilië]] het in die laat 19de eeu veral Britse emigrante rugby gespeel. Van daar is die spel na Paraguay geneem. In die aan natuurlike hulpbronne ryke land het veral Argentyne, Britte en Franse in die [[mynbou]] gewerk; hulle het rugby in Paraguay help vestig.&lt;ref name=&quot;Bath72&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=72}}&lt;/ref&gt; In die 1930’s is die eerste gedokumenteerde rugbywedstryd in Paraguay tussen spelers van [[Cerro Porteño]] en [[Club Olimpia]] (dié land se twee grootste [[sokker]]klubs) beslis. Daarna het die spel egter stadigaan ontwikkel. Eers in die laat 1960’s is die land se eerste amptelike rugbyklub, die Asunción Rugbyklub, deur twee Britte, twee Argentyne, een Nederlander en een Nieu-Seelander gestig.&lt;ref&gt;{{en}} Chris Thau: ''The South American Scene'' in Nigel Starmer-Smith en Ian Robertson (redakteurs) ''The Whitbread Rugby World '89'' (Lennard Books, 1988, {{ISBN|1-85291-038-0}}) bl. 52&lt;/ref&gt; Hulle het nieamptelike wedstryde in die hoofstad [[Asunción]] se Botaniese Tuin gespeel en vir nog wedstryde na Argentinië gereis. In 1970 is met die Universiteitsklub van Asunción (CURDA) ’n tweede rugbyklub in Asunción gestig. In die 1970’s en 1980’s is nog rugbyklubs gestig. Sedertdien is rugby in Paraguay veral deur afstammelinge van die Europese immigrante gespeel en ook daarna is dit veral deur die hoërklas beoefen.&lt;ref name=&quot;Le Monde&quot;&gt;{{fr}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/blog/contre-pied/2023/09/16/le-rugby-mondial-vu-dailleurs-3-nicolas-caceres-paraguay-nous-vivons-une-periode-qui-ressemble-a-celle-qua-vecue-largentine-dans-les-annees-1980/ |title=Le rugby mondial vu d’ailleurs (3) Nicolas Caceres (Paraguay) : « Nous vivons une période qui ressemble à celle qu’a vécue l’Argentine dans les années 1980. » |publisher=Le Monde |author=Olivier Villepreux |date=16 September 2023 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Eerste Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe ===
In 1970 het die Paraguane vir hul eerste toetswedstryd in Asunción [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]] verwelkom. Een jaar later is die beheerliggaam Paraguaanse Rugbyunie (Spaans: ''Unión de Rugby del Paraguay'', URP) gestig en in dieselfde jaar is die nasionale kampioenskap ''Campeonato Paraguayo de Rugby'' vir die eerste keer beslis.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://de.scribd.com/document/580087508/Rugby-en-Paraguay |title=Historia del Rugby en Paraguay |publisher=Scribd, Inc. |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Eweneens het hulle vir die eerste keer aan die vastelandse Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Hulle het egter swak nederlae gely teen [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]], [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] en [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], slegs teen Brasilië was die nederlaag minder duidelik.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1971 |title=Sudamericano de Rugby 1971 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1973, 1975 en 1979 is die span telkens deur Argentinië, Brasilië, Chili en Uruguay geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1973 |title=Sudamericano de Rugby 1973 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1975 |title=Sudamericano de Rugby 1975 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1979 |title=Sudamericano de Rugby 1979 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarteenoor het Paraguay in 1977 sy eerste oorwinning oor Brasilië aangeteken en die vierde plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1977 |title=Sudamericano de Rugby 1977 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Nadat die buurland Argentinië ’n verbod op alle sportiewe ontmoetings met [[Suid-Afrika]] geplaas het, is in 1980 die “skaduspan” Sudamérica XV (ook ''Jaguares Sudamericanos'' genoem) gestig. Hoewel die meeste van die spelers Argentyne was, het ook ’n aantal Paraguane vir die span uitgedraf. Die altesaam vyf betrokke beheerliggame het die span nie amptelik erken nie, maar in die geheim geduld. In 1980 het die [[Springbokke]] se eerste Suid-Amerikaanse toer in Asunción met ’n nieamptelike toetswedstryd teen die Paraguane afgeskop, wat die Suid-Afrikaners met 84–6 gewen het; vir die gashere was dit die eerste wedstryd teen ’n nie-Suid-Amerikaanse span.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/346 |title=1980 South Africa tour to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Gedurende die volgende vier jaar het die Sudamérica XV agt keer teen die Suid-Afrikaners gespeel, maar hulle kon slegs een wedstryd wen (op 3 April 1982 in [[Bloemfontein]]).&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=[[Parys]] |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=611–612}}&lt;/ref&gt; Argentinië, die onoorwonne wenner van al die vorige vastelandse rugbykampioenskappe, het in 1981 nie aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem nie, waardeur die ander deelnemers die kans gehad het om dié toernooi vir die eerste keer ooit te wen. Die Paraguane het egter swak nederlae gely teen beide Uruguay en Chili, terwyl hulle Brasilië kon klop en sodoende die laaste plek vermy het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1981 |title=Sudamericano de Rugby 1981 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Twee jaar later het Argentinië weer aan die toernooi deelgeneem en Paraguay kon slegs die vierde plek ná Argentinië, Uruguay en Chili beklee; in 1985 en 1987 het hulle dieselfde uitslag behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1983 |title=Sudamericano de Rugby 1983 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1985 |title=Sudamericano de Rugby 1985 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1987 |title=Sudamericano de Rugby 1987 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; In 1985 het die Paraguane met ’n 9–9-gelykop teen Uruguay hul beste uitslag in dié tyd teen dié teenstander aangeteken. In dieselfde jaar het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]), wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar Paraguay het geen uitnodiging ontvang nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Van die 1980’s af is die Paraguaanse rugby nie net sterk deur die buurland Argentinië beïnvloed nie, maar ook deur Frankryk, aangesien die [[Franse Rugbyfederasie]] met Jean-Pierre Juanchich ’n voltydse hoofafrigter vir die nasionale span beskikbaar gestel het.&lt;ref name=&quot;Bath72&quot; /&gt; Juanchich was vroeër vir die Chileense nasionale span verantwoordelik en het daarna die leisels van beide Paraguay se junior- en seniorspan oorgeneem.&lt;ref name=&quot;Le Monde&quot; /&gt; In 1988 het die Paraguane met [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] tydens hulle Suid-Amerikaanse toer die eerste Europese span vir ’n nieamptelike toetswedstryd gehuisves en hulle is met 106–12 verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/467 |title=1988 France tour to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; ’n Halwe jaar later is hulle deur [[Namibiese nasionale rugbyspan|Suidwes-Afrika]] (nou [[Namibië]]) met 0–110 verneder; dié wedstryd is ook nie as ’n toetswedstryd geag nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1828 |title=1988 South West Africa tour to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Ná die Brasiliane se terugkeer na die toernooi het die Paraguane die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1989 slegs in die vyfde plek afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1989 |title=Sudamericano de Rugby 1989 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar was die Paraguaanse beheerliggaam in Asunción een van die stigtingslede van die vastelandse beheerliggaam CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]])&lt;ref name=&quot;CONSUR&quot; /&gt; wat onmiddellik ’n IRVR-lid geword het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=77}}&lt;/ref&gt; Aan die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering het Paraguay nie deelgeneem nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Aan die begin van die 1990’s het Paraguay beter vertoon in die vastelandse kampioenskap. Nadat die span in 1991 die vierde plek beklee het, het hulle in 1993 ná hulle eerste oorwinning oor Chili ooit die derde plek ná Argentinië en Uruguay behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1991 |title=Sudamericano de Rugby 1991 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1993 |title=Sudamericano de Rugby 1993 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Die laasgenoemde toernooi het gelyktydig as eerste kwalifiseringsrondte vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]] gedien. Die Paraguane het met hul uitslag egter nie die volgende rondte gehaal nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

In 1995 het hulle weer die derde plek beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1995 |title=Sudamericano de Rugby 1995 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1997 en 1998 het met die vierde plek teleurstellend vir Paraguay verloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1997 |title=Sudamericano de Rugby 1997 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=1998 |title=Sudamericano de Rugby 1998 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die tussen-in besliste [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering het Paraguay nederale teen beide Chili en Uruguay gely.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== In die nuwe millennium ===
Van 2000 af is die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap jaarliks beslis, maar die magsbalans op die vasteland het vir eers nie verander nie. Argentinië, Uruguay en Chili was onoorwinbare teenstanders, slegs teen Brasilië was die span suksesvol.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compsoverview/40 |title=Sudamericano de Rugby – Overview |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Enkele dae voor die afskop van die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2000 het die beheerliggaam sy nasionale span onttrek en aangevoer dat hulle nie genoegsaam mededingend sou wees nie.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.lr21.com.uy/deportes/28681-los-pumas-se-devoraron-a-los-teros |title=Los Pumas se devoraron a Los Teros |publisher=La Red 21 |date=19 November 2000 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Een jaar later het die Paraguane swak nederlae gely teen Uruguay, Chile en die Argentynse reserwespan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2001 |title=Sudamericano de Rugby 2001 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2002 het die ''Yacarés'' hul ergste nederlaag in dié tyd gely: 0–152 teen Argentinië.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Ray Stubbs |title=The Sports Book |publisher=Dorling Kindersley |year=2009 |isbn=978-1-4053-3697-0 |page=119}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering het die Paraguane Brasilië geklop, maar teen Chili verloor, waarmee hulle die volgende rondte misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2003 |title=2003 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Voor die afskop van die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2003 het Paraguay ’n kwalifiserende wedstryd teen Brasilië gewen, waarvolgens hulle in afdeling A kon aanbly. Nietemin is hulle ná nederlae teen al drie die deelnemers tydens die kampioenskap na afdeling B gerelegeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2003 |title=Sudamericano de Rugby 2003 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Paraguane het dié afdeling in 2004 en 2005 in die eerste plek afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2004 |title=Sudamericano de Rugby 2004 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2005 |title=Sudamericano de Rugby 2005 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2005 was deels gelyktydig die tweede [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifiseringsrondte, waar Paraguay Brasilië geklop het, maar deur Chili verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Daarna het hulle eers in 2008 weer aan die vastelandse kampioenskap deelgeneem en in die afdeling B tweede ná Brasilië geëindig, waarmee die span na die hoogste vlak van die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap gepromoveer is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2008 |title=Sudamericano de Rugby 2008 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2008 het ook gedien as die eerste [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifiseringsrondte, maar slegs Brasilië het met sy eerste groepplek die volgende rondte gehaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2011 |title=2011 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 2009, 2010 en 2011 het Paraguay telkens in die derde plek ná Uruguay, Chili en Brasilië afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2009 |title=Sudamericano de Rugby 2009 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2010 |title=Sudamericano de Rugby 2010 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2011 |title=Sudamericano de Rugby 2011 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens dié toernooie het die na Paraguay gemigreerde [[Australië]]r [[Alex Sharman]] in vyf toetswedstryde vir sy nuwe tuisland gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/player/305844.html |title=Alex Sharman |publisher=ESPNscrum |accessdate=20 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120180307/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/player/305844.html |archive-date=20 November 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Vir die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2012 is die span weer in afdeling B gegroepeer, wat hulle onoorwonne in die eerste plek afgesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2012 |title=Sudamericano de Rugby 2012 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2013 het Paraguay met ’n nederlaag teen Brasilië in die uitspeelwedstryd afgeskop, waarmee hulle in afdeling B aangebly het, wat hulle beklink het en gepromoveer is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/109?Stagione=2013 |title=Sudamericano de Rugby 2013 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Aangesien die uitspeelwedstryd gelyktydig deel was van die [[Rugbywêreldbeker 2015]]-kwalifisering, het die Paraguane dié toernooi misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Verdere ontwikkeling ===
Argentinië het vanweë sy oorskakeling na die Suidelike Halfrond se [[Die Rugbykampioenskap|Rugbykampioenskapstoernooi]] van 2014 af nie meer met sy dominerende nasionale span aan die jaarlikse vastelandse toernooi deelgeneem nie. In dieselfde jaar was die Paraguane gelyk op punte met Brasilië en Chili en hulle het met hul beter punteverskil vir die eerste keer die toernooi in die tweede plek ná Uruguay afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2014 |title=Sudamericano de Rugby 2014 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle kon egter nie aangaan met dié prestasie nie en het in 2025 slegs die derde plek ná Chili en Uruguay behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2015 |title=Sudamericano de Rugby 2015 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 2016 en 2017 het nog erger verloop met onderskeidelik die vierde en laaste plek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2016 |title=Sudamericano de Rugby 2016 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2017 |title=Sudamericano de Rugby 2017 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Albei toernooie het ook gedien as die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering, waardeur die Paraguane ook dié hooftoernooi misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2019 |title=2019 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die omskepte Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2018 het Paraguay slegs die vyfde plek behaal, waarna hulle tydens die 2019-toernooi met die sesde plek nog swakker gevaar het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2018 |title=Sudamericano de Rugby 2018 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2019 |title=Sudamericano de Rugby 2019 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; In September 2019 het Paraguay in Asunción vir die eerste keer die bure uit Bolivië gehuisves, vir die Boliviane was dit hulle eerste toetswedstryd ooit. Tot in die 20ste minuut kon die gaste goed tred hou, maar die Paraguane het uiteindelik met 109–0 hulle hoogste oorwinning ooit aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2019/09/21/paraguay-outclass-bolivia-in-historic-test-match/ |title=Paraguay Outclass Bolivia In Historic Test Match |publisher=Americas Rugby News |date=21 September 2019 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Ná die uitbreek van die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] aan die begin van 2020 kon vir anderhalf jaar geen toetswedstryd gespeel word nie, die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap is ook eers in 2022 weer beslis. In Julie 2021, met die afskop van die [[Rugbywêreldbeker 2023]]-kwalifisering, het die ''Yacaras'' weer aan die internasionale speelprogram deelgeneem. In rondte 1 het hulle egter teen Brasilië vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2023 |title=2023 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

Aan die hervatte Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 2022 en 2023 het die sterker spanne Argentinië, Chili en Uruguay nie deelgeneem nie, waarby die Paraguane telkens deur Brasilië verslaan is, terwyl hulle Colombia geklop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2022 |title=Sudamericano de Rugby 2022 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/40?Stagione=2023 |title=Sudamericano de Rugby 2023 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; In [[2024 midjaarrugbytoetsreeks|2024]] het die span vir die eerste keer aan ’n midjaarrugbytoetsreeks deelgeneem en beide [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] en [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] vir die eerste amptelike toetswedstryde teen nie-Suid-Amerikaanse teenstanders gehuisves.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/04/17/paraguay-joins-annual-july-internationals/ |title=Paraguay Joins Annual July Internationals |publisher=Americas Rugby News |date=17 April 2024 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Teen Hongkong het die gasheer ’n swak nederlaag gely, waarna die nederlaag teen België minder erg was.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/07/13/hong-kong-blast-past-paraguay-in-asuncion/ |title=Hong Kong Blast Past Paraguay in Asunción |publisher=Americas Rugby News |date=13 Julie 2024 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/07/21/paraguay-show-great-improvement-in-loss-to-belgium/ |title=Paraguay Show Great Improvement in Loss to Belgium |publisher=Americas Rugby News |date=21 Julie 2024 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Suid-Amerikaanse [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering het Paraguay in Augustus 2024 in die tweede rondte afgeskop, waar hulle ná swak nederlae teen beide Brasilië en Chili teen Colombia te staan gekom het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2027 |title=2027 Rugby World Cup – South American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2025 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Daar het hulle ’n maklike oorwinning behaal, waarna die Paraguane in Julie 2025 in die tweede rondte se tuis- en wegwedstryde, wat gelyktydig as Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap geag is, teen die Uruguane swak nederlae gely het, waarop in Oktober 2025 die uitspeelwedstryde teen Brasilië om die derde plek en vir die internasionale uitspeelrondte gevolg het en Paraguay ná twee oorwinnings glo die internasionale uitspeelrondte gehaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/10/18/paraguay-book-repechage-for-last-spot-at-rugby-world-cup-2027 |title=Paraguay Book Repechage for Last Spot at Rugby World Cup 2027 |publisher=Americas Rugby News |date=18 Oktober 2025 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat die beheerliggaam kennis geneem het van ’n ongeskikte speler het die Paraguane hulleself vrywillig onttrek en hul plek aan die Brasiliane oorhandig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/10/24/paraguays-withdrawal-gives-brazil-rugby-world-cup-2027-lifeline |title=Paraguay’s Withdrawal gives Brazil Rugby World Cup 2027 Lifeline |publisher=Americas Rugby News |date=24 Oktober 2025 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Kleure, embleem en bynaam ==
[[Lêer:Yacare caiman (Caiman yacare) 2.jpg|duimnael|Die [[Paraguaanse kaaiman]], embleem van die Paraguaanse nasionale rugbyspan]]
Paraguay speel tradisioneel in ’n gestreepte rooi en wit trui, donkerblou broeke en rooi sokkies, die kleure van die [[Vlag van Paraguay|nasionale vlag]]. Hul alternatiewe trui is wit met donkerblou moue, donkerblou broeke en donkerblou sokkies.

Die huidige truiverskaffer is die Uruguaanse sportuitruster Flash; truiborge is die Paraguaanse biermerk Munich Ultra&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://www.abc.com.py/empresariales/2024/11/12/munich-ultra-renueva-con-la-union-de-rugby/ |title=Munich Ultra renueva con la Unión de Rugby |publisher=ABC Color |date=12 November 2024 |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt; en die Paraguaanse [[ueno bank]]. Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel.

Die beheerliggaam [[Paraguaanse Rugbyunie]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n [[Paraguaanse kaaiman]] in die nasionale kleure rooi, wit en blou met die afkorting URP daaronder. Die nasionale span se bynaam ''Los Yacarés'' (“die kaaimanne”) is ontleen aan die Spaanse naam van dié reptiel uit die [[Familie (biologie)|familie]] ''[[Alligatoridae]]'' wat wydverspreid in Suid-Amerika voorkom.

== Tuisstadion ==
Amper al die tuiswedstryde van die Paraguaanse nasionale rugbyspan word in die metropolitaanse gebied van [[Asunción]], dié land se hoofstad, aangebied. In dié metropolitaanse gebied word veral die [[Estadio Héroes de Curupayty]] in [[Luque]] net buite die hoofstad met ’n kapasiteit van sowat 3&amp;nbsp;000 en verskeie stede in Asunción gebruik; vroeër is ook wedstryde by die Colegio San José, die Estadio General Pablo Rojas en die Club Universitario de Asunción gespeel. Die Estadio Héroes de Curupayty is in besit van die Paraguaanse regering, wat dit deur middel van ’n konsessie-ooreenkoms aan die rugbyunie beskikbaar stel vir gebruik.&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://edicion.presidencia.gov.py/sala-de-prensa/noticias/gobierno-traves-de-la-snd-habilito-mejoras-en-cancha-de-rugby-del-parque-olimpico |title=Gobierno, a través de la SND habilitó mejoras en cancha de rugby del Parque Olímpico |publisher=Paraguaanse regering |date=25 November 2020 |accessdate=28 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028095611/https://edicion.presidencia.gov.py/sala-de-prensa/noticias/gobierno-traves-de-la-snd-habilito-mejoras-en-cancha-de-rugby-del-parque-olimpico |archive-date=28 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Hier word amper al die nasionale span se tuiswedstryde, die [[Yacaré]]-konsessie,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2020/05/20/installations-resume-at-paraguays-heroes-de-curupayty/ |title=Installations Resume at Paraguay’s Héroes de Curupayty |publisher=Americas Rugby News |date=20 Mei 2020 |accessdate=7 September 2025}}&lt;/ref&gt; die meeste wedstryde tydens die nasionale rugbykampioenskap en ander rugbybyeenkomste aangebied; buitendien is die rugbybeheerliggaam se hoofkantoor hier gesetel.

== Toetswedstryde ==
Paraguay het 38 van sy 136 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 27,94%. Paraguay se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Julie 2026):&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=53;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Paraguay |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Teenstander
! Gespeel
! Gewen
! Verloor
! Gelykop
! % Gewen
|- bgcolor=&quot;#d0ffd0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
| {{ARGru}} || 17 || 0 || 17 || 0 || 0,00
|-
| {{BELru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{BMUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BOLru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BRAru}} || 34 || 13 || 21 || 0 || 38,24
|-
| {{CHIru}} || 28 || 1 || 27 || 0 || 3,57
|-
| {{COLru}} || 13 || 10 || 3 || 0 || 76,92
|-
| {{GUYru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{HKGru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{CYMru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{MEXru}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00
|-
| {{PERru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{URUru}} || 27 || 0 || 26 || 1 || 0,00
|-
| {{VENru}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 100,00
|-
| align=&quot;left&quot; |'''Algeheel''' || '''136''' || '''38''' || '''97''' || '''1''' || '''27,94'''
|}

== Rekords ==
=== Wêreldbekerrekord ===
Paraguay kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Uitslag
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie deelgeneem nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap ===
Paraguay neem sedert 1971 aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deel. Hulle het sedertdien nog nie ’n toernooi gewen nie en drie keer tweede en drie keer in die derde plek geëindig.

=== Amerikaanse Rugbyuitdaagbeker ===
Paraguay het in 2018 en 2019 aan die Amerikaanse Rugbyuitdaagbeker vir swakker geagte Suid-Amerikaanse spanne ná die Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Hul beste prestasie was die tweede plek in 2018.

=== Ander toetswedstryde ===
In teenstelling met ander tradisionele rugbylande het die Paraguaanse nasionale rugbyspan tydens die amateurtydperk nie oorsese toere onderneem nie en tot in die middel-1990’s slegs wedstryde in Suid-Amerika gespeel. Daarteenoor het hulle deur Suid-Amerika toerende nasionale spanne gehuisves. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die [[Noordelike Halfrond]] tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks tree Paraguay as gasheer op en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis Paraguay na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Paraguay nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie.

== Spelers ==
=== Huidige span ===
Die volgende spelers het die Paraguaanse span gevorm tydens die 2024/25-seisoen:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://all.rugby/club/paraguay/squad |title=The Paraguay national rugby union team for 2024/2025 |publisher=All Rugby |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;

{|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Agterspelers ''(zagueros)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Gonzalo Bareiro]] || [[Skrumskakel]] || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 35
|-
| [[Diego Miño]] || Skrumskakel || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 15
|-
| [[Héctor Gayoso]] || [[Losskakel]] || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 16
|-
| [[Joaquín Mussi]] || Losskakel || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}7
|-
| [[Ramiro Amarilla]] || [[Senter]] || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}8
|-
| [[Rafael Bareiro]] || Senter || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Sebastián Urbieta]] || Senter || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 29
|-
| [[Patricio Cabrera]] || [[Vleuel]] || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}1
|-
| [[Juan González]] || Vleuel || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 19
|-
| [[Arturo López]] || Vleuel || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 13
|-
| [[Gianfranco Parodi]] || Vleuel || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 11
|-
| [[Facundo Paiva]] || [[Heelagter]] || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}8
|}
|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Voorspelers ''(delanteros)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Agustín Benítez Scribano]] || [[Haker]] || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}4
|-
| [[Jordi Chávez]] || Haker || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}8
|-
| [[Lucas Otaño]] || Haker || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}6
|-
| [[Estéfano Aranda]] || [[Stut]] || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 10
|-
| [[Camilo Blasco]] || Stut || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 18
|-
| [[Daniel Cabral]] || Stut || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 19
|-
| [[Cesar Pérez Gauto]] || Stut || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}4
|-
| [[Enrique Quinteros]] || Stut || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 16
|-
| [[Mariano Garcete]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 19
|-
| [[Juan José Heisecke]] || Slot || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Adrián León]] || Slot || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}5
|-
| [[Ignacio Martínez]] || Slot || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 12
|-
| [[Francisco Bareiro]] || [[Losvoorspeler]] || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}7
|-
| [[Ariel Nuñez]] || Losvoorspeler || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 18
|-
| [[Mateo Rodriquez]] || Losvoorspeler || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Juan Martín Sebriano]] || Losvoorspeler || [[Yacaré]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}2
|}
|}

=== Bekende spelers ===
Tot dusver is nog geen Paraguaanse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie.

=== Spelerstatistieke ===
Vervolgens die belangrikste statistieke van Paraguay se spelers. Die spelers wat met &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.

&lt;small&gt;(Korrek teen Julie 2026)&lt;/small&gt;

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=53;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Gonzalo Bareiro]] * || 2011–2025 || 35
|-
| {{0}}2 || [[Sebastián Urbieta]] * || 2012–2025 || 29
|-
| {{0}}3 || [[Gerard Cuttier]] || 2009–2016 || 24
|-
| {{0}}4 || [[Juan González]] || 2018–2025 || 22
|-
| {{0}}5 || [[Rodrigo Llamosas]] || 2005–2015 || 21
|-
| {{0}}6 || [[Carlos Bareiro]] || 2012–2019 || 21
|-
| {{0}}7 || [[Sergio Alvarenga]] || 2010–2019 || 21
|-
| {{0}}8 || [[Ariel Nuñez]] * || 2019–2025 || 19
|-
| {{0}}9 || [[Mariano Garcete]] * || 2018–2025 || 19
|-
| 10 || [[Daniel Cabral]] * || 2017–2025 || 19
|}
&lt;!-- |
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde as kaptein&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=53;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 ||  ||  || 
|-
| {{0}}2 ||  ||  || 
|-
| {{0}}3 ||  ||  || 
|-
| {{0}}4 ||  ||  || 
|-
| {{0}}5 ||  ||  || 
|-
| {{0}}6 ||  ||  || 
|-
| {{0}}7 ||  ||  || 
|-
| {{0}}8 ||  ||  || 
|-
| {{0}}9 ||  ||  || 
|-
| 10 ||  ||  || 
|} --&gt;
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste punte aangeteken&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=53;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Punte
|-
| {{0}}1 || [[Sergio Alvarenga]] || 2010–2019 || 128
|-
| {{0}}2 || [[Rodrigo Llamosas]] || 2005–2015 || {{0}}93
|-
| {{0}}3 || [[Sebastián Urbieta]] * || 2012–2025 || {{0}}76
|-
| {{0}}4 || [[Walter Hoppe]] || 2001–2008 || {{0}}66
|-
| {{0}}5 || [[Gerard Cuttier]] || 2009–2016 || {{0}}61
|-
| {{0}}6 || [[Aníbal Rotela]] || 2004–2005 || {{0}}61
|-
| {{0}}7 || [[Vicente Amigo]] || 2012–2012 || {{0}}45
|-
| {{0}}8 || [[Everhard Heydel]] || 2004–2005 || {{0}}43
|-
| {{0}}9 || [[Diego Urrutia]] || 2004–2008 || {{0}}40
|-
| 10 || colspan=3 | Twee spelers met 30 punte elk
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste drieë gedruk&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=53;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 Julie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Drieë
|-
| {{0}}1 || [[Rodrigo Llamosas]] || 2005–2013 || 11
|-
| {{0}}2 || [[Walter Hoppe]] || 2001–2008 || {{0}}9
|-
| {{0}}3 || [[Diego Urrutia]] || 2005–2008 || {{0}}8
|-
| {{0}}4 || [[Everhard Heydel]] || 2004–2005 || {{0}}7
|-
| {{0}}5 || [[Aníbal Rotela]] || 2004–2005 || {{0}}7
|-
| {{0}}6 || [[José Lezcano]] || 2012–2015 || {{0}}6
|-
| {{0}}7 || [[Rafael Boccia]] || 2001–2008 || {{0}}6
|-
| {{0}}8 || [[Francisco Bareiro]] || 2015–2025 || {{0}}5
|-
| {{0}}9 || [[Gerard Cuttier]] || 2010–2015 || {{0}}5
|-
| 10 || [[David Sueldo]] || 2003–2005 || {{0}}5
|}
|}

== Afrigters ==
Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Paraguaanse nasionale rugbyspan gedien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Naam !! Tydperk
|-
| {{vlagikoon|Argentinië}} Pedro Baraldi || 2012–2015
|-
| {{vlagikoon|Argentinië}} Eduardo Acosta || 2015–2016
|-
| {{vlagikoon|Argentinië}} Nahuel García || 2017–2018
|-
| {{vlagikoon|Argentinië}} Raúl Pérez || 2018–2022
|-
| {{vlagikoon|Argentinië}} Ricardo Le Fort || sedert 2023
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Paraguaanse nasionale sokkerspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1}}
* {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}}
* {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Paraguay national rugby union team|Paraguaanse nasionale rugbyspan}}
* {{es}} [https://www.urp.org.py/ Amptelike webwerf van die Paraguaanse Rugbyunie]
* {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/paraguay Paraguay by Wêreldrugby]
* {{es}} [https://www.abc.com.py/tag/rugby/ Paraguaanse rugbynuus]

{{Nasionale rugbyspanne}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in Paraguay]]
[[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Suid-Amerika]]</text>
      <sha1>cx6p1pfiaknyqnsohu4yedhwrhd91f1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paraguaanse Rugbyunie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>455972</id>
    <revision>
      <id>2921311</id>
      <parentid>2867647</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2921311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="shhkvkb6qlkctu48dbenwtgxgfl0pn8" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Paraguaanse Rugbyunie
|kleur = 
|titel =
|beeld = Kenteken van die Paraguaanse nasionale rugbyspan.png
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van die Paraguaanse Rugbyunie
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Spaans]]e naam
|1 = ''Unión de Rugby del Paraguay''
|opskrif2 = Afkorting
|2 = URP
|opskrif3 = [[Land]]
|3 = {{vlagland|Paraguay}}
|opskrif4 = [[Sport]]soorte
|4 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif5 = Stigting
|5 = 1971
|opskrif6 = 
|6 = 
|opskrif7 = Lid van
|7 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif8 = Aangesluit in
|8 = 1989
|opskrif9 = Vastelandse beheerliggaam
|9 = [[Suid-Amerika Rugby]]
|opskrif10 = President
|10 = Gustavo Borgognon Montero
|opskrif11 = Setel
|11 = [[Luque]], Paraguay
|opskrif12 = [[Amptelike taal]]
|12 = Spaans
|opskrif13 = Amptelike webwerf
|13 = [https://www.urp.org.py/ ''urp.org.py'']
|opskrif14 = 
|14 = 
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

Die '''Paraguaanse Rugbyunie''' ([[Spaans]]: ''Unión de Rugby del Paraguay'', afgekort “URP”) is die bestuursliggaam wat [[rugby]] en [[sewesrugby]] in [[Paraguay]] beheer. Die beheerliggaam is in 1971 gestig en in [[Luque]] gesetel. Sedert 1989 verteenwoordig dit Paraguay by [[Wêreldrugby]] en sedert 1988 ook by [[Suid-Amerika Rugby]] (“SAR”).

== Geskiedenis ==
Die Paraguaanse Rugbyunie is in 1971 gestig en het in 1989 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/paraguay |title=Paraguay |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=26 November 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die Paraguaanse beheerliggaam in 1988 ’n stigtingslid van CONSUR (nou [[Suid-Amerika Rugby]]).&lt;ref&gt;{{es}} {{cite web |url=https://sudamerica.rugby/espanol/sudamerica-rugby-7#consejo-directivo |title=Historia |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |date=2021 |accessdate=26 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Taak ==
Die Paraguaanse Rugbyunie organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend [[Paraguaanse nasionale rugbyspan|Paraguay se nasionale seniorrugbyspan vir mans]] (die Yacarés), vroue en jeug. Die URP hou ook toesig oor sewesrugby in Paraguay en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Paraguaanse [[Nasionale Olimpiese Komitee]] saam. Naas die amptelike nasionale span roep die Paraguaanse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. Daarbenewens bestuur die beheerliggaam kinder- en jeugrugby in Paraguay. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander rugbylande beskik Paraguay oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=26 November 2025}}&lt;/ref&gt; Die ''Paraguay Sevens'' is die Paraguaanse sewesrugbyspan en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel.

Die beheerliggaam reël ook die plaaslike kompetisies. Die hoogste rugbyliga in die land is die ''Campeonato Paraguayo de Rugby'' wat in 1971 gestig is en tans deur nege klubspanne beslis word. In die verlede het die meeste spelers van die Paraguaanse nasionale span in dié amateurliga gespeel. Sedert 2020 draf die meeste Paraguaanse spelers egter uit vir die keurspan [[Yacaré]] wat aan die professionele Superrugby Amerikas deelneem. Hieraan neem ook spanne uit [[Argentinië]], [[Brasilië]], [[Chili]], [[Uruguay]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/786870/super-rugby-americas-kicks-off |title=Super Rugby Americas kicks off in Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=17 Februarie 2023 |accessdate=26 November 2025}}&lt;/ref&gt; Van die ander spelers is veral op professionele vlak in [[Europa]] aktief.

== Kenteken ==
Die Paraguaanse Rugbyunie se kenteken toon ’n [[Paraguaanse kaaiman]] (''Caiman yacare'') in die nasionale kleure rooi, wit en blou met die afkorting URP daaronder. Die nasionale span se bynaam ''Los Yacarés'' (“die kaaimanne”) is ontleen aan die Spaanse naam van dié reptiel uit die [[Familie (biologie)|familie]] ''[[Alligatoridae]]'' wat wydverspreid in Suid-Amerika voorkom.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
* {{es}} [https://www.urp.org.py/ Die Paraguaanse Rugbyunie se amptelike tuisblad]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in Paraguay]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>shhkvkb6qlkctu48dbenwtgxgfl0pn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kamila Beregszásziová</title>
    <ns>0</ns>
    <id>456302</id>
    <revision>
      <id>2921215</id>
      <parentid>2915961</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:17:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ferko25</username>
        <id>199335</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bygevoeg: geverifieerde inligting oor die FIFA-toekennings van 2001.</comment>
      <origin>2921215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6982" sha1="8cmbqraw3sv6rx6zsm5be1pelae9kgq" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Sokkerspeler
|name           = Kamila Beregszásziová
|image          = [[Lêer:Kamila Beregszásziová - Slovenská ženská futbalová reprezentantka 2001.jpg|220px]]
|image_size     = 220px
|caption        = Kamila Beregszásziová in die uitrusting van die Slowaakse vrouenasionale span (2001)
|fullname       = Kamila Beregszásziová
|birth_date     = {{Geboortedatum en ouderdom|1980|5|3|df=yes}}
|birth_place    = [[Košice]], [[Slowakye]]
|height         = 1,70&amp;nbsp;m
|position       = Voorspeler
|currentclub    = haar loopbaan beëindig
|clubnumber     = 8
|youthyears1    =
|years1         = 1995–2001 |clubs1 = [[Olympia Košice]] |caps1 = 120  |goals1 = 131
|nationalyears1 = 1996–1997 |nationalteam1 = Slowakye o/18 |nationalcaps1 = 5 |nationalgoals1 = 2
|nationalyears2 = 1996–2001 |nationalteam2 = [[Slowaakse nasionale vrouesokkerspan|Slowakye]] |nationalcaps2 = 32  |nationalgoals2 = 18
|club-update = 1 Januarie 2002
}}
'''Kamila Beregszásziová''' (gebore 3 Mei 1980) is ’n voormalige Slowaakse sokkerspeler. Sy het op 16-jarige ouderdom haar debuut vir die senior nasionale span van Slowakye gemaak.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://futbalsfz.sk/reprezentacia/hrac/5d654f9286dc8b72382766db/kamila-beregszasziova/?sectionId=
|title=Reprezentantka – Ženy A
|website=futbalsfz.sk
|language=sk
|access-date=2025-01-22
}}&lt;/ref&gt; In haar tweede internasionale wedstryd het sy teen Noorweë, destyds die regerende wêreldkampioen, gespeel.&lt;ref name=&quot;sme&quot;&gt;{{cite web
|url=https://www.sme.sk/c/2080764/predsudkom-uz-odzvonilo-spytali-sme-sa-kamily-beregszasziovej-hracky-kosickej-olympie-a-reprezentantky-slovenska-vo-futbale.html
|title=Mať šestnásť rokov a byť reprezentantkou v seniorskom športe nie je každodenná vec
|website=sme.sk
|language=sk
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;f7087&quot;&gt;{{cite web
|url=https://futbalsfz.sk/zapas/602536caad4f3f00125f816a/?sectionId=7087
|title=Slowakye – Noorweë, kwalifikasie vir die UEFA Europese Kampioenskap vir vroue 1997
|website=futbalsfz.sk
|language=sk
}}&lt;/ref&gt;

In 2001 is sy opgeneem in die eerste ''FIFA Women’s World Player of the Year''-verkiesing, die eerste wêreldwye individuele FIFA-toekenning vir vrouesokker. Sy het 20ste geëindig.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://www.fifa.com/en/articles/a-brief-history-of-the-best
|title=A brief history of The Best
|website=FIFA
|language=en
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://a1801.g.akamai.net/f/1801/2004/3d/www.fifa.com/events/playergala/2001/results/wp2001pw.pdf
|title=FIFA Women’s World Player 2001 – Uitslae
|website=FIFA
|language=en
|access-date=2025-01-22
|archive-date=2004-09-14
|archive-url=https://web.archive.org/web/20040914205842/http://a1801.g.akamai.net/f/1801/2004/3d/www.fifa.com/events/playergala/2001/results/wp2001pw.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; Sy was ook die enigste verteenwoordiger van Slowakye wat in 2001 in die finale ranglys óf van die FIFA Women's World Player the Year óf die FIFA World Player of the Year verskyn het.&lt;ref name=&quot;fifa2001women&quot;&gt;{{cite web
 |title=FIFA Women's World Player 2001 – Results by player
 |url=http://www.fifa.com/events/playergala/2001/results/wp2001pw.pdf
 |publisher=FIFA
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020415230605/http://www.fifa.com/events/playergala/2001/results/wp2001pw.pdf
 |archive-date=15 April 2002
 |access-date=18 January 2025
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fifa2001men&quot;&gt;{{cite web
 |title=FIFA World Player 2001 – Results by player
 |url=http://www.fifa.com/events/playergala/2001/results/wp2001pm.pdf
 |publisher=FIFA
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050521013751/http://www.fifa.com/events/playergala/2001/results/wp2001pm.pdf
 |archive-date=21 May 2005
 |access-date=18 January 2025
}}&lt;/ref&gt;

Sy het haar sokkerloopbaan aan die begin van 2002 op 21-jarige ouderdom beëindig.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://korzar.sme.sk/c/4663269/olympia-pred-startom-jarnej-casti-bez-beregszasziovej-bez-pilcika.html
|title=Olympia pred štartom jarnej časti: bez Beregszásziovej, bez Pilčíka!
|website=korzar.sme.sk
|language=sk
}}&lt;/ref&gt;

== Klubloopbaan ==
Beregszásziová het in 1995 vir '''Olympia Košice''' begin speel. Sy het 131 doele in 120 wedstryde vir die klub aangeteken.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://korzar.sme.sk/c/4700606/svoj-sty-ligovy-gol-brala-kamila-beregszasziova-uplne-samozrejme.html
|title=Onderhoud en statistiek – Beregszásziová
|website=Korzár
|language=sk
|access-date=2025-01-22
}}&lt;/ref&gt;

Tydens haar aktiewe loopbaan het sy terselfdertyd aan die '''Techniese Universiteit Košice''' studeer.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://korzar.sme.sk/c/4700606/svoj-sty-ligovy-gol-brala-kamila-beregszasziova-uplne-samozrejme.html
|title=Onderhoud en statistiek – Beregszásziová
|website=Korzár
|language=sk
|access-date=2025-01-22
}}&lt;/ref&gt;

== Internasionale loopbaan ==
Sy het haar debuut vir Slowakye op 14 Augustus 1996 teen Finland in ’n UEFA-kwalifiseringswedstryd gespeel.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://www.uefa.com/womenseuropeanqualifiers/match/51982--finland-vs-slovakia/
|title=Finland – Slowakye
|website=UEFA
|language=en
|access-date=2025-01-22
}}&lt;/ref&gt;
[[File:Kamila Beregszasziova vs Norway 1996 world champions.jpg|thumb|200px|left|Kamila Beregszásziová (nr. 14) tydens ’n UEFA Vroue-Euro 1997 kwalifiseringswedstryd teen Noorweë op 31 Augustus 1996 in Levice, op 16-jarige ouderdom.]]
Op 16-jarige ouderdom het sy teen Noorweë, die destydse regerende wêreldkampioen, in ’n UEFA Vroue-Euro 1997 kwalifiseringswedstryd gespeel.&lt;ref name=&quot;sme&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;f7087&quot; /&gt;

Sy het 18 doele in 32 internasionale wedstryde aangeteken. Van hierdie doele was 13 in amptelike kwalifiseringswedstryde.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://futbalsfz.sk/reprezentacia/zeny-a/statistiky/
|title=Statistiek van die nasionale span – SFZ
|website=futbalsfz.sk
|language=sk
|access-date=2025-01-22
}}{{Dooie skakel|date=Desember 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

In die kwalifikasie vir die FIFA Vroue-WK 2003 het sy vier doele aangeteken in Slowakye se 7–0 oorwinning teen Bosnië-Herzegovina.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://dikda.snk.sk/uuid/uuid:89594a27-95ba-42e5-a443-ddf3b742ffeb
|title=Wedstrydverslag – Slowakye vs Bosnië-Herzegovina
|website=Slowaakse Nasionale Biblioteek
|language=sk
|access-date=2025-01-22
}}&lt;/ref&gt;


== Erkenning ==
* '''20ste plek – FIFA Women’s World Player of the Year (2001)'''&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://a1801.g.akamai.net/f/1801/2004/3d/www.fifa.com/events/playergala/2001/results/wp2001pw.pdf
|title=FIFA Women’s World Player 2001 – Uitslae
|website=FIFA
|language=en
|access-date=2025-01-22
|archive-date=2004-09-14
|archive-url=https://web.archive.org/web/20040914205842/http://a1801.g.akamai.net/f/1801/2004/3d/www.fifa.com/events/playergala/2001/results/wp2001pw.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{DEFAULTSORT:Beregszásziová, Kamila}}
[[Kategorie:Geboortes in 1980]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Slowaakse sokkerspelers]]</text>
      <sha1>8cmbqraw3sv6rx6zsm5be1pelae9kgq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DJ Warras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>456640</id>
    <revision>
      <id>2921410</id>
      <parentid>2920700</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 2 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10872" sha1="nt5kv73c9q1fet4dqwmhrtmw3wulwln" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Warrick Stock
| bynaam           = DJ Warras
| beeld            = 
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = 
| geboortenaam     = Warrick Stock
| geboortedatum    = 27 November 1985
| geboorteplek     = Durban 
| dood_datum       = {{sterfdatum en ouderdom|2025|12|16|1985|11|27|df=yes}}
| sterfteplek      = [[Johannesburg]]
| ouers            = 
| titel            = 
| nasionaliteit    = Suid-Afrika
| beroep           = Eienaar van 'n private sekuriteitsmaatskappy
| ander            = 
| bekend           = Platejoggie (DJ), radio- en televisie-aanbieder, podsendingmaker en entrepreneur
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| huweliksmaat     = 
| kinders          = 
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}

'''Warrick Stock''' ([[27 November]] [[1985]] – [[16 Desember]] [[2025]]), beter bekend as '''DJ Warras''', was 'n [[Suid-Afrikaanse]] platejoggie (DJ), radio- en televisie-aanbieder, [[podsending]]vervaardiger en [[entrepreneur]]. Hy het jeuggerigte radioprogramme op stasies soos YFM en [[5FM]] aangebied,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Dipa |first=Karishma |date=2025-12-16 |title=RIP DJ Warras: Remembering the life and legacy of the Shady Lurker |url=https://iol.co.za/entertainment/celebrity-news/local/2025-12-16-rip-dj-warras-remembering-the-life-and-legacy-of-the-shady-lurker/ |url-status=live |access-date=2025-12-16 |website=IOL |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Mnganga |first=Tholakele |title=DJ Warras on leaving Live AMP: ‘I need to give others a chance’ |url=https://www.news24.com/drum/celebs/dj-warras-on-leaving-live-amp-i-need-to-give-others-a-chance-20180530 |access-date=2025-12-16 |website=News24 |language=en}}&lt;/ref&gt; en het bekend geword as 'n aanbieder op SABC1 se musiekprogram ''Live AMP''.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Gagasi |first=FM |title=Nomalanga and Warras coming back home - Gagasi FM |url=https://www.bizcommunity.com/Article/196/59/196113.html |url-status=live |access-date=2025-12-16 |website=Bizcommunity |language=en}}&lt;/ref&gt;  In 2025 was hy die aanbieder van die ''Mzansi Magic''-realiteitsreeks ''Ngicel'iVisa.''&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-12-16 |title=Mzansi Magic mourns the passing of Warrick Stock aka DJ Warras |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/2025-12-16-mzansi-magic-mourns-the-passing-of-warrick-stock-aka-dj-warras/ |access-date=2025-12-16 |website=TimesLIVE |language=en}}&lt;/ref&gt; Hy was ook mede-aanbieder van die gewilde aanlyn ''Shady PHodcast''.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |last=Lesemane |first=Lineo |date=2025-02-11 |title=DJ Warras on TV comeback, new music and VIP security |url=https://www.citizen.co.za/entertainment/dj-warras-on-tv-comeback-new-music-and-vip-security/ |access-date=2025-12-16 |website=The Citizen |language=en}}&lt;/ref&gt;

Benewens vir uitsendings het Stock JT VIP: Elite Guarding &amp; VIP Protection Services bestuur, 'n BBP-sekuriteitsfirma wat hoëprofiel-geleenthede hanteer.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web |last=Moganedi |first=Kgomotso |title=WARRAS QUITS RADIO FOR VIP SAFETY |url=https://www.snl24.com/dailysun/news/entertainment/warras-quits-radio-for-vip-safety-20171002 |access-date=2025-12-16 |website=Daily Sun |language=en }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Stock is op 16 Desember 2025 in sentraal-Johannesburg [[Sluipmoord|doodgeskiet]].&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-16 |title=DJ Warras shot dead in Joburg CBD |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2025-12-16-dj-warras-shot-dead-in-joburg-cbd/ |access-date=2025-12-16 |website=TimesLIVE |language=en}}&lt;/ref&gt;

==Vroeë lewe en agtergrond ==
Stock is op 27 November 1985 in [[Durban]] gebore. Hy het as tiener na [[Johannesburg]] verhuis en sy oupa as 'n groot invloed op sy opvoeding beskou.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Hy was veeltalig en het dikwels [[Engels]], [[Zoeloe]] en [[Afrikaans]] oor die [[radio]] gepraat; Kuns- en kultuurminister [[Gayton McKenzie]] het opgemerk dat Stock &quot;die Zoeloetaal en Afrikaans liefgehad het.&quot;&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web |last=Diemen |first=Verna van |date=2025-12-16 |title=Short man with dreadlocks wanted as DJ Warras shot dead near Joburg's Carlton Centre |url=https://iol.co.za/the-star/news/2025-12-16-short-man-with-dreadlocks-wanted-as-dj-warras-shot-dead-near-joburgs-carlton-centre/ |access-date=2025-12-16 |website=IOL |language=en}}&lt;/ref&gt;

==Loopbaan==
=== Radio ===
Stock het in 2008 by die Durbanse stasie YFM die [[Radiostasie|radiobedryf]] betree.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Hy het laatnag-&quot;begraafplaas&quot;-skofte begin en vinnig na meer prominente tydgleuwe oorgeskakel, waar hy uiteindelik die aandprogram ''En Route 6'' aangebied het. In 2014 het hy by die nasionale jeugstasie 5FM aangesluit. Daar was hy mede-aanbieder van die gewilde laatnagprogram ''The 5th Element'' saam met Tumi Voster.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;

In 2017 het Stock 5FM verlaat en gesê dat hy op sy groeiende sakeondernemings wou fokus.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; Na 'n kort onderbreking het hy laat in 2019 na die radio teruggekeer op Durban se Gagasi FM. Daar was hy mede-aanbieder van die middagprogram ''That Drive'' (weekdae 15:00–18:00).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=WORLD |first=SUNDAY |date=2020-02-11 |title=DJ Warras makes a radio comeback |url=https://sundayworld.co.za/celebrity-news/entertainment/dj-warras-makes-a-radio-comeback/ |access-date=2025-12-16 |website=Sunday World |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

=== Televisie en podsendings ===
Stock het 'n televisiepersoonlikheid geword. Van ongeveer 2012 tot 2018 was hy 'n aanbieder op die SABC1-musiektydskrifprogram ''Live AMP'', na bewering die langsdienende aanbieder in die program se geskiedenis.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Hy het later op [[SABC3]] se jeuggeselsprogram ''The Man Cave'' verskyn.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Teen die einde van 2025 het Warras 'n nuwe TV-rol as die aanbieder van ''Mzansi Magic'' se realiteitsreeks ''Ngicel'iVisa'' aangeneem.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Hy het ook musiekmengsels op aanlynplatforms vervaardig en gepubliseer, en middel 2025 aangekondig dat hy die opname van nuwe musiek en DJ-werk ondersoek om in 2026 vrygestel te word.

Stock was 'n vroeë aannemer van poduitsendings. Hy het saam met mede-DJ Penuel &quot;DJ PH&quot; Mlotshwa ''The Shady PHodcast'' aangebied, waar hy popkultuur en aktuele sake bespreek het. Die poduitsending, bekend vir sy openhartige praatjies, het sy bereik na digitale media verder uitgebrei. Hy het ook met ander poduitsendings saamgewerk (soos die &quot;Black Pen&quot; Penuel op Punani) en het poduitsendings dikwels as 'n sleuteldeel van sy latere loopbaan aangehaal.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

=== Sake-ondernemings ===
Buite die media het Stock 'n sakeloopbaan in sekuriteit en entrepreneurskap gebou. Hy het JT VIP: Elite Guarding &amp; VIP Protection Services gestig, 'n privaatsekuriteitsfirma wat lyfwagte en geleentheidssekuriteit vir konserte en BBP-kliënte verskaf het.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lesemane |first=Lineo |date=2025-02-11 |title=DJ Warras on TV comeback, new music and VIP security |url=https://www.citizen.co.za/entertainment/dj-warras-on-tv-comeback-new-music-and-vip-security/ |access-date=2025-12-16 |website=The Citizen |language=en}}&lt;/ref&gt; Die maatskappy het met ongeveer 20 wagte begin, wat tot ongeveer 200 gegroei het en sekuriteitsdienste by groot geleenthede (soos 'n internasionale konsert in Johannesburg) en aan hoëprofiel-individue gelewer het.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web |last=Moganedi |first=Kgomotso |title=WARRAS QUITS RADIO FOR VIP SAFETY |url=https://www.snl24.com/dailysun/news/entertainment/warras-quits-radio-for-vip-safety-20171002 |access-date=2025-12-16 |website=Daily Sun |language=en }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Stock het in die openbaar verklaar dat hy 'n blaaskans van radio geneem het om op hierdie besighede te fokus. Hy het gesê: &quot;Ons doen VIP-lyfwag en sekuriteit. Ons werk ook aan groot feeste en sorg vir hoëprofiel-plaaslike individue.&quot;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; Daarbenewens was Stock mede-eienaar van verskeie eiendomme in Johannesburg se middestad, insluitend die Zambesi House-gebou.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Hy was betrokke by die bestuur en inspeksie van hierdie eiendomme deur sy sekuriteitsmaatskappy.

== Persoonlike lewe ==
Warrick Stock was in Johannesburg gebaseer, maar het gereeld sy familie in [[KwaZulu-Natal]] besoek. Hy was die vader van drie seuns.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Hy het 'n suster met die naam Nicole gehad.

== Sy moord ==
Op die middag van 16 Desember 2025 is Stock in Johannesburg noodlottig geskiet. Volgens die polisie het hy sy motor in Commissionerstraat in [[Hillbrow]] (teenoor die [[Carlton-sentrum]]) geparkeer as deel van 'n inspeksie van 'n gebou wat hy medebesit het. Oomblikke later is hy deur ten minste drie mans genader, van wie een op kort afstand op hom losgebrand het.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |last=van Diemen |first=Verna |date=2025-12-16 |title=Family cleans crime scene as Johannesburg mourns DJ Warras |url=https://iol.co.za/saturday-star/news/2025-12-16-family-cleans-crime-scene-as-johannesburg-mourns-dj-warras/ |url-status=live |access-date=2025-12-16 |website=IOL |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Media |first=Novus |date=2025-12-16 |title=Popular radio presenter DJ Warras shot dead in Johannesburg CBD |url=https://novanews.co.za/popular-radio-presenter-dj-warras-shot-dead-in-johannesburg-cbd/ |access-date=2025-12-16 |website=NovaNews |language=en}}&lt;/ref&gt; Getuies het gesê Stock het nie gereageer voordat die gewapende man en medepligtiges te voet gevlug het nie. Paramedici en nooddienste het vinnig opgedaag, maar Stock is op die toneel dood verklaar. Hy was 40 jaar oud.

Die Johannesburgse polisie het 'n moordondersoek geopen. Gautengse polisiewoordvoerder, generaal-majoor Fred Kekana, het bevestig dat videobeeldmateriaal een verdagte (’n kort man met dreadlocks) wys wat op Stock skiet, en ’n ander in ’n sekuriteitsuniform wat op die toneel teenwoordig was. Die polisie het opgemerk dat patrone op die toneel gevind is en dat die verdagtes ’n aansienlike afstand ná die skietery geloop het.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Ondersoekers het die moontlikheid ondersoek dat die motief verband hou met gekaapte geboue in die gebied, aangesien Stock by so ’n gebou betrokke was.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mapaballo |date=2025-12-16 |title=DJ Warras’ death linked to the hijacked building he allegedly owned |url=https://www.kaya959.co.za/news/dj-warras-death-is-reportedly-linked-to-the-hijacked-building-he-allegedly-owned/ |access-date=2025-12-16 |website=KAYA 959 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Stock, Warrick }}
[[Kategorie:Geboortes in 1985]]
[[Kategorie:Sterftes in 2025]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse entrepreneurs]]</text>
      <sha1>nt5kv73c9q1fet4dqwmhrtmw3wulwln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aseza Hele</title>
    <ns>0</ns>
    <id>457343</id>
    <revision>
      <id>2921264</id>
      <parentid>2917246</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T17:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5525" sha1="0j0chzihg27k02ta0x4z7njc6zk8fky" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Rugbyspeler
| naam                   = Aseza Hele
| beeld                  = [[Lêer:2025 Rugby World Cup (Women) - France vs South Africa 20250907 175124 Aseza Hele.jpg|250px]]
| byskrif                = Aseza Hele tydens die [[Vrouerugbywêreldbeker 2025]]
| vollenaam              = 
| bynaam                 = 
| geboortedatum          = {{Geboortedatum en ouderdom|1994|11|26}}
| geboorteplek           = [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Oos-Kaap]], [[Suid-Afrika]]
| sterftedatum           = 
| sterfteplek            = 
| lengte                 = 1,72&amp;nbsp;m
| gewig                  = 88&amp;nbsp;kg
| ru_posisies            = [[Agsteman]]
| ru_amateurjare         = 
| ru_amateurklubs        = 
| ru_amklubwedstryde     = 
| ru_amklubpunte         = 
| ru_amopdatering        = 
| ru_klubjare            = 
| ru_proklubs            = Boland Dames
| ru_klubwedstryde       = 
| ru_klubpunte           = 
| ru_klubopdatering      = 14 September 2025
| ru_currentclub         = Boland Dames
| ru_provinsie           = 
| ru_provinsiejare       = 
| ru_provinsiewedstryde  = 
| ru_provinsiepunte      = 
| ru_provinsieopdatering = 14 September 2025
| ru_sewesnasionalejare  = 
| ru_sewesnasionalespan  = 
| ru_sewesnasionalekomp  = 
| ru_sewesopdatering     = 
| ru_nasionalespan       = {{RSAruv}}
| ru_nasionalejare       = 2019–hede
| ru_nasionalewedstryde  = 32
| ru_nasionalepunte      = (85)
| ru_nsopdatering        = 14 September 2025
| ru_afrigtingklubs      = 
| ru_afrigtingjare       = 
| ru_afrigtingopdatering = 
| ander                  = 
| beroep                 = 
| eggenote               = 
| kinders                = 
| familie                = 
| skool                  = 
| universiteit           = 
| url                    = 
}}

'''Aseza Hele''' (gebore op 26 November 1994) is ’n [[Suid-Afrika]]anse internasionale vroue[[rugby]]- en [[sewesrugby]]speler op [[agsteman]]. Sy speel vir [[Boland (rugbyspan)|Boland Dames]]. Sy het aan die [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooie in [[Vrouerugbywêreldbeker 2021|2021]] en [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025]] deelgeneem.

== Biografie ==
Aseza Hele is op 26 November 1994 gebore. Sy en haar suster is wees gelaat en deur haar ouma in die dorp Kwadwesi, [[Gqeberha|Port Elizabeth]], grootgemaak.&lt;ref name=&quot;crossroads&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sabcsport.com/rugby/news/aseza-hele-at-crossroads-as-family-obligation-clouds-european-offers |title=Hele at crossroads as family obligation clouds European offers |publisher=[[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] |author=Kate Nokwe |date=17 Maart 2023 |accessdate=12 Maart 2024}}&lt;/ref&gt; Sy het aanvanklik [[netbal]] op ’n relatief hoë vlak gespeel nadat sy vir die [[Oos-Kaap]] gekies is. Haar werkskedule het haar egter verhoed om na oefensessies te gaan en sy bevind haarself onaktief in sport. Sy het toevallig rugby begin speel: eendagoggend het sy op ’n veld gedraf waar vroue geoefen het. Die afrigter het haar geroep om by die sessie aan te sluit en sy het ingestem.&lt;ref name=&quot;ruggas&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://ruggas.co.za/aseza-hele-the-super-star-of-women-rugby/ |title=Aseza Hele – The Super Star Of Women Rugby |publisher=Ruggas |accessdate=12 Maart 2024 |archive-date=12 Maart 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312171514/https://ruggas.co.za/aseza-hele-the-super-star-of-women-rugby/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

In 2022 het sy vir die Boland-provinsie gespeel. Sy het slegs vyf wedstryde vir [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouerugbyspan|Suid-Afrika]] gehad toe sy in September gekies is om in die [[Vrouerugbywêreldbeker 2021]] in [[Nieu-Seeland]] te speel.&lt;ref name=&quot;crossroads&quot; /&gt;

In Julie 2023 het sy by Harlequins in die Engelse Professionele Liga geteken.&lt;ref name=&quot;crossroads&quot; /&gt; Sy is toe gekies om aan die eerste WXV 2-toernooi in Suid-Afrika deel te neem.&lt;ref name=&quot;ruggas&quot; /&gt; Sy het ’n rooi kaart teen [[Italiaanse nasionale vrouerugbyspan|Italië]] ontvang, wat veroorsaak het dat sy die laaste wedstryd teen [[Samoaanse nasionale vrouerugbyspan|Samoa]] misgeloop het.&lt;ref name=&quot;crossroads&quot; /&gt; Aan die einde van die seisoen het sy na Suid-Afrika teruggekeer. In September is sy gekies om in die WXV te speel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://springboks.rugby/news-features/articles/2024/09/22/dumke-declared-fit-for-wxv-2-campaign |title=Dumke declared fit for WXV 2 campaign |publisher=[[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] |date=22 September 2024 |accessdate=17 Februarie 2025}}&lt;/ref&gt;

In 2025 het sy in die Suid-Afrikaanse kampioenskap vir die [[Boland (rugbyspan)|Boland Dames]] gespeel, waarvan sy [[Kaptein (sport)|kaptein]] was.&lt;ref name=&quot;crossroads&quot; /&gt; Sy is daarna vir die Springbok-vrouerugbyspan vir die [[Vrouerugbywêreldbeker 2025]] in [[Engeland]] gekies.&lt;ref name=&quot;ruggas&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.springboks.rugby/news-features/articles/2025/08/09/booi-leads-experienced-sa-squad-to-women-s-rugby-world-cup-2025/ |title=Booi leads experienced squad to Women's RWC 2025 |publisher=[[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] |date=9 Augustus 2025 |accessdate=10 Augustus 2025}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} [https://www.sarugby.co.za/match-centre/player-detail/?playerId=1b223196-d413-4827-9aeb-fa82cf6a3fd3&amp;teamId=9d91e731-3b18-4b5a-9b63-5afc509efa26 Aseza Hele] by Springbok-vroue

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Hele, Aseza}}
[[Kategorie:Xhosas]]
[[Kategorie:Springbokvrouerugbyspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1994]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>0j0chzihg27k02ta0x4z7njc6zk8fky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bevolkingsverskuiwing in die Sowjetunie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>460969</id>
    <revision>
      <id>2921356</id>
      <parentid>2915310</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T02:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105679" sha1="8kjlqqcjuzp5irwt3pwegcotq5dnwo6" xml:space="preserve">{{Short description|Verskuiwing en deportasie van mense in die Sowjetunie}}
{{Inligtingskas Burgerlike aanval
| title = Bevolkingsverskuiwing in die Sowjetunie
| partof = die [[dekoelakisering]], die [[gedwonge nedersettings in die Sowjetunie]] en die [[Tweede Wêreldoorlog]]
| image = Uskut.jpg
| image_size = 250
| alt =
| caption = Die leë Krim-Tataarse dorp Üsküt, naby [[Aloesjta]], foto geneem in 1945 ná die [[Deportasie van die Krim-Tatare|algehele deportasie van sy inwoners]]
| map = Karte Entkulakisierung.png
| map_size =
| map_alt =
| map_caption = Algemene roetes van deportasie tydens die [[dekoelakisering]] oor die hele Sowjetunie in 1930–1931
| motive = [[Russifisering]],{{sfn|Bekus|2010|p=42}} [[kolonialisme]],&lt;ref&gt;{{cite web| work=Wall Street Journal| title=Russia's Crimes of Colonialism| author=Casey Michael|url=https://www.wsj.com/articles/russias-crimes-of-colonialism-putin-ukraine-war-empire-eurasia-lavrov-africa-soviet-union-11660076835| date=9 August 2022}}&lt;/ref&gt; goedkoop arbeid vir [[gedwonge nedersettings in die Sowjetunie]]
| location = [[Sowjetunie]] en [[Besetting van die Baltiese state|beset gebied]]
| target = [[Koelake]] (welaf-boere), etniese minderhede, geestelikes, ongewenste burgers van Sowjet- en beset gebied
| coordinates =
| date = 1930–1952
| time =
| timezone =
| type = [[Etniese suiwering]], [[bevolkingsverskuiwing]], [[dwangarbeid]], [[volksmoord]],&lt;ref name=europarl&gt;{{Cite web |url=http://www.unpo.org/article/438 |title=UNPO: Tsjetsjnië: Europese Parlement erken die volksmoord op die Tsjetsjniese volk in 1944 |access-date= 1 Mei 2026 |archive-date= 4 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604125012/http://www.unpo.org/article/438 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rosefielde84&quot;&gt;{{cite book |title= Red Holocaust |last= Rosefielde |first= Steven |author-link= Steven Rosefielde |year= 2009 |publisher= [[Routledge]] |isbn= 978-0-415-77757-5 |page=[https://archive.org/details/redholocaust00rose/page/n102 84] |title-link= Red Holocaust (2009 book) }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=perovic/&gt;&lt;ref name=jeffburds&gt;{{cite journal |last=Burds|first=Jeffrey|date=1 April 2007|title=The Soviet War against 'Fifth Columnists': The Case of Chechnya, 1942–4|journal=Journal of Contemporary History|volume=42|issue=2|pages=267–314 |doi=10.1177/0022009407075545 |s2cid=159523593}}&lt;/ref&gt; [[klassemoord]]
| fatalities = ~800 000{{Sfn|Grieb|2014|p=930}}–1 500 000{{Sfn|Werth|2004|p=73}} in die USSR
| victims = 6 000 000 Sowjet-burgers gedeporteer na [[gedwonge nedersettings in die Sowjetunie]]
| perps = [[OGPU]] / [[NKWD]]
| susperps =
| susperp =
| weapons =
| numparts =
| numpart =
| dfens =
| dfen =
| footage =
}}
{{Bevolkingsverskuiwing in die Sowjetunie}}
{{Kantbalk Stalinisme}}

Vanaf 1930 tot 1952 het die [[regering van die Sowjetunie]], op bevel van die Sowjet-leier [[Josef Stalin]] en onder leiding van die [[NKWD]]-amptenaar [[Lawrenti Beria]], bevolkings van verskeie groepe gedwonge [[Bevolkingsverskuiwing|verskuif]]. Hierdie aksies kan in die volgende breë kategorieë geklassifiseer word: [[deportasie]]s van &quot;[[Anti-Sowjetisme|anti-Sowjet]]&quot;-kategorieë van die bevolking (dikwels geklassifiseer as &quot;[[Vyand van die volk|vyande van die volk]]&quot;), deportasies van hele nasionaliteite, verskuiwing van arbeidsmagte, en georganiseerde migrasies in teenoorgestelde rigtings om [[Etniese suiwering|etnies gesuiwerde]] gebied te vul. [[Dekoelakisering]] het die eerste keer aangedui dat 'n hele klas gedeporteer is, terwyl die [[Deportasie van Koreane in die Sowjetunie|deportasie van Sowjet-Koreane]] in 1937 die presedent gestel het van 'n spesifieke etniese deportasie van 'n hele nasionaliteit.{{sfn|Ellman|2002|p=1158}}

In die meeste gevalle was hul bestemmings onderbevolkte afgeleë gebied. Dit sluit deportasies na die Sowjetunie van nie-Sowjet-burgers van lande buite die USSR in. Daar is geraam dat die interne [[gedwonge migrasie]]s in geheel ten minste 6&amp;nbsp;miljoen mense geraak het.{{Sfn|Werth|2004|p=73}}{{Sfn|Polian|2004|p=4}}&lt;ref name=&quot;Rosefielde83&quot;&gt;{{cite book |title= Red Holocaust |last= Rosefielde |first= Steven |author-link= Steven Rosefielde |year= 2009 |publisher= [[Routledge]] |isbn= 978-0-415-77757-5 |page=[https://archive.org/details/redholocaust00rose/page/n101 83] |title-link= Red Holocaust (2009 book) }}&lt;/ref&gt;{{Sfn|Ellman|2002|p=1159}} Van hierdie totaal is 1,8&amp;nbsp;miljoen [[koelak]]ke in 1930–31 gedeporteer, 1,0&amp;nbsp;miljoen boere en etniese minderhede in 1932–1939, terwyl ongeveer 3,5&amp;nbsp;miljoen etniese minderhede gedurende 1940–52 verder hervestig is.{{Sfn|Ellman|2002|p=1159}}

Sowjet-argiewe het 390 000{{sfn|Pohl|1997|p=58}} sterftes gedurende die gedwonge hervestiging van koelakke en tot 400 000 sterftes van mense wat gedurende die 1940's na gedwonge nedersettings gedeporteer is, gedokumenteer;{{sfn|Pohl|1997|p=148}} [[Nicolas Werth]] plaas die algehele sterftes egter nader aan tussen 1 en 1,5&amp;nbsp;miljoen wat as gevolg van die deportasies omgekom het.{{Sfn|Werth|2004|p=73}} Hedendaagse historici klassifiseer hierdie deportasies as 'n [[misdaad teen die mensdom]] en etniese [[vervolging]]. Twee van hierdie gevalle met die hoogste sterftesyfers is as [[volksmoord]]e beskryf — die [[deportasie van die Krim-Tatare]] is deur [[Oekraïne]] en verskeie ander lande as volksmoord verklaar, terwyl die [[deportasie van die Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs]] onderskeidelik deur die [[Europese Parlement]] as volksmoord verklaar is. Op 26 April 1991 het die Hoogste Sowjet van die Russiese Sosialistiese Federale Sowjet-Republiek, onder sy voorsitter [[Boris Jeltsin]], die wet Oor die Rehabilitasie van Onderdrukte Volkere aangeneem, met Artikel 2 wat alle massa-deportasies as &quot;Stalin se beleid van laster en volksmoord&quot; veroordeel.&lt;ref name=perovic&gt;{{cite book |title=Perovic, Jeronim (2018). From Conquest to Deportation: The North Caucasus under Russian Rule. Oxford University Press. ISBN 9780190934675. OCLC 1083957407. |pages=320 |isbn=9780190934675 |url=https://books.google.com/books?id=O19gDwAAQBAJ&amp;pg=PA320|last1=Perovic |first1=Jeronim |date=June 2018 |publisher=Oxford University Press }}&lt;/ref&gt;

Die Sowjetunie het ook deportasies in beset gebied uitgevoer, met meer as 50 000 wat omgekom het uit die [[Besetting van die Baltiese state|Baltiese state]] en 300 000 tot 360 000 wat omgekom het tydens die [[Vlug en uitsetting van Duitsers (1944–1950)|uitsetting van Duitsers]] uit Oos-Europa as gevolg van Sowjet-deportasie, slagtings, en interneringskampe en arbeidskampe.&lt;ref name=&quot;Erlebenisberichte 1989, pp. 40&quot;&gt;Vertreibung und Vertreibungsverbrechen 1945–1978. Bericht des Bundesarchivs vom 28 Mai 1974. Archivalien und ausgewälte Erlebenisberichte, Bonn 1989, pp. 40–41, 46–47, 51–53&lt;/ref&gt;

==Deportasie van sosiale groepe==
{{Main|Dekoelakisering|De-Kosakkisering}}

Baie Sowjet-boere is, ongeag hul werklike inkomste of eiendom, as &quot;[[Koelak]]ke&quot; bestempel omdat hulle kollektivisering teengestaan het. Hierdie term het histories verwys na relatief welaf-boere sedert die latere [[Russiese Ryk]]. Koelak was die mees algemene kategorie van gedeporteerde Sowjet-burger.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gulaghistory.org/exhibits/nps/onlineexhibit/stalin/crimes.php |title=Gulag: Soviet Forced Labor Camps and the Struggle for Freedom |publisher=Gulaghistory.org |access-date=17 February 2015 |archive-date=5 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071105114641/http://gulaghistory.org/exhibits/nps/onlineexhibit/stalin/crimes.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die hervestiging van mense wat amptelik as ''koelakke'' aangewys is, het tot vroeg in 1950 voortgeduur, met inbegrip van verskeie groot golwe: op 5 September 1951 het die Sowjet-regering die deportasie van koelakke uit die [[Litause SSR]] beveel weens &quot;vyandige optrede teen [[kolchose]]&quot;, wat een van die laaste hervestigings van daardie sosiale groep was.{{sfn|Bugay|1996|p=166}}

Groot getalle &quot;koelakke&quot;, ongeag hul nasionaliteit, is in [[Siberië]] en [[Sentraal-Asië]] hervestig. Volgens data uit Sowjet-argiewe, wat in 1990 gepubliseer is, is 1 803 392 mense in 1930 en 1931 na arbeidskolonies en kampe gestuur, en 1 317 022 het hul bestemming bereik. Deportasies op 'n kleiner skaal het ná 1931 voortgeduur. Die gerapporteerde getal koelakke en hul familielede wat van 1932 tot 1940 in arbeidskolonies dood is, was 389 521.&lt;ref&gt;[http://users.cyberone.com.au/myers/courtois.html]{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114220819/http://users.cyberone.com.au/myers/courtois.html|date=14 January 2009}}&lt;/ref&gt; Die totale aantal gedeporteerdes is omstrede. Konserwatiewe ramings veronderstel dat 1 679 528–1 803 392 mense gedeporteer is,{{Sfn|Viola|2007|p=32}} terwyl die hoogste ramings is dat teen 1937 15&amp;nbsp;miljoen koelakke en hul gesinne gedeporteer is, en dat baie mense tydens die deportasie gesterf het, maar die volle getal is nie bekend nie.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|title=Stalin: The Court of the Red Tsar|last=Sebag Montefiore|first=Simon|publisher=W&amp;N|year=2014|isbn=978-1780228358|pages=84|quote=By 1937, 18,5 million were collectivized but there were now only 19.9 million households: 5.7 million households, perhaps 15 million persons, had been deported, many of them dead}}&lt;/ref&gt;
In die laat 1920's en 1930's is miljoene Russe na Kasakstan gedeporteer, en daar is na hulle verwys as spesiale setlaars, en vanaf 1933 is hulle bekend gestaan as arbeidsetlaars. Hulle was nie gevangenes van die Goelag nie. As gevolg hiervan is Karaganda en baie ander nedersettings in Kasakstan gestig. Op 1 Junie 1938 was daar 100 arbeidsnedersettings in die Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek, waar oorlewendes van die dekoelakisering gewoon het. Benewens ander dokumente het, byvoorbeeld op 8 Mei 1931, die A. A. Andrejev-kommissie 'n konsep-resolusie uitgereik oor die moontlikheid om 150 000 &quot;koelak-plase&quot; in Noordoos-Kasakstan te vestig. Die afstammelinge van hierdie Russe woon vandag steeds reg deur Kasakstan. Die bevolking van die republiek het van 2,5 miljoen in 1933 tot 6 miljoen voor die oorlog gegroei.

==Etniese operasies==
{{Main|Vlug van Pole uit die USSR|Deportasies van die Ingriese Finne|Deportasie van Chinese in die Sowjetunie|Deportasie van Koreane in die Sowjetunie|Deportasie van die Sowjet-Grieke}}
[[File:Soviet occupation of Bessarabia and Northern Bukovina 03.jpg|thumb|'n Trein met Roemeense vlugtelinge ná die [[Sowjet-anneksasie van Bessarabië en Noord-Boekowina|Sowjet-anneksasie van Bessarabië]]]]

Gedurende die 1930's het die kategorisering van sogenaamde vyande van die volk verskuif van die gewone [[Marxisme–Leninisme|Marxisties-Leninistiese]], klasse-gebaseerde terme, soos ''koelak'', na etnies-gebaseerde terme.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Martin|1998}}.&lt;/ref&gt; Die gedeeltelike verwydering van potensieel onrusstigtende etniese groepe was 'n tegniek wat [[Josef Stalin]] gedurende sy regering konsekwent gebruik het;&lt;ref&gt;{{Harvnb|Pohl|1999}}.&lt;/ref&gt; tussen 1935 en 1938 alleen is ten minste tien verskillende nasionaliteite gedeporteer.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Martin|1998|p=815}}. Pole, Duitsers, Finne, Este, Lette, Koreane, Italianers, Chinese, Koerde en Iraniërs.&lt;/ref&gt; [[Operasie Barbarossa|Duitsland se inval in die Sowjetunie]] het tot 'n massiewe eskalasie van Sowjetse etniese suiwering gelei.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Martin|1998|p=820}}.&lt;/ref&gt;

Die [[deportasie van Koreane in die Sowjetunie]], oorspronklik in 1926 bedink, in 1930 begin en in 1937 deurgevoer, was die eerste massa-verskuiwing van 'n hele nasionaliteit in die [[Sowjetunie]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=J. Otto Pohl|title=Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949|url=https://books.google.com/books?id=SnLANpCfDn4C|year=1999|publisher=Greenwood Press|isbn=978-0-313-30921-2|pages=9–20}}&lt;/ref&gt; Byna die hele Sowjetbevolking van [[Koreane|etniese Koreane]] (171 781 mense) is in Oktober 1937 [[Gedwonge nedersettings in die Sowjetunie|gedwonge verskuif]] vanaf die [[Russiese Verre-Ooste]] na onbevolkte gebied van die [[Kazachstanse Sosialistiese Sowjetrepubliek|Kazachse SSR]] en die [[Oesbekiese SSR]].&lt;ref&gt;[http://www.novayagazeta.ru/data/2009/063/22.html First deportation and the &quot;Effective manager&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090620231557/http://www.novayagazeta.ru/data/2009/063/22.html |date=20 June 2009 }}, [[Novaja Gazeta]], deur [[Pavel Polian|Pavel Poljan]] en Nikolai Pobol&lt;/ref&gt;

As 'n mens na die hele tydperk van Stalin se bewind kyk, kan jy lys: [[Ingriese Finne]] (1929–1931 en 1935–1939), [[Kalmukke]], [[Balkare]], [[Italianers van die Krim]], [[Karatsjais]], [[Meschetiese Turke]], [[Karapapakhs]], en [[Koreane|Koreane van die Verre-Ooste]] (1937), [[Pole]] (1939–1941 en 1944–1945), [[Finne|Finse mense in Karelië]] (1940–1941, 1944), [[Kola-Noorweërs]] (1940–1942), [[Roemeniërs]] (1941 en 1944–1953), [[Este]], [[Lette]], en [[Litauers]] (1941 en 1945–1949), [[Wolga-Duitsers]] (1941–1945), [[Tsjetsjniërs]], [[Ingoesjetiërs]], [[Krim-Tatare]] en [[Grieke in Oekraïne|Krim-Grieke]] (1944), en [[Kaukasus-Grieke]] (1949–1950).

Kort voor, gedurende en onmiddellik ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Stalin 'n reeks deportasies op 'n geweldige skaal uitgevoer wat die etniese kaart van die Sowjetunie diepgaande beïnvloed het.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://sovietinfo.tripod.com/WCR-German_Soviet.pdf |title=The Scale and Nature of German and Soviet Repression and Mass Killings, 1930–45 |author=Stephen Wheatcroft |publisher=Sovietinfo.tripod.com |access-date=17 February 2015 |archive-date=17 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717103830/http://sovietinfo.tripod.com/WCR-German_Soviet.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Daar word geraam dat tussen 1941 en 1949 byna 3,3&amp;nbsp;miljoen na Siberië en die Sentraal-Asiatiese republieke gedeporteer is.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Philip Boobbyer|title=The Stalin Era|url=https://books.google.com/books?id=lYMsIE5KjmMC&amp;pg=PA130|year=2000|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-18298-0|page=130}}&lt;/ref&gt;

===Westelike anneksasies en deportasies, 1939–1941===
{{See also|Junie-deportasie}}

[[Lawrenti Beria]], die hoof van die [[KGB|NKWD]], die Sowjetse [[geheime polisie]], was verantwoordelik vir die organisering en uitvoering van talle deportasies van etniese minderhede gedurende daardie tyd.{{sfn|Mikaberidze|2015|p=191}}

Ná die [[Sowjetinval van Pole (1939)|Sowjetinval van Pole]] wat gevolg het op die ooreenstemmende [[Inval van Pole (1939)|Duitse inval]] wat die begin van die [[Tweede Wêreldoorlog]] in 1939 gemerk het, het die Sowjetunie die oostelike dele van Pole (in Pole bekend as ''[[Kresy]]'' of in die USSR sowel as in Belarus en Oekraïne bekend as [[Wes-Belarus]] en [[Wes-Oekraïne]]) van die [[Tweede Poolse Republiek]] geannekseer, wat toe die westelike dele van die [[Wit-Russiese Sosialistiese Sowjetrepubliek|Wit-Russiese SSR]] en die [[Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek|Oekraïense SSR]] geword het. Van 1939–1941 is 1,45&amp;nbsp;miljoen mense wat in die streek gewoon het, deur die Sowjetregime gedeporteer. Volgens Poolse historici was 63,1% van hierdie mense Pole en 7,4% van hulle [[Jode]].&lt;ref&gt;Poland's Holocaust, Tadeusz Piotrowski, 1998 {{ISBN|0-7864-0371-3}}, P.14&lt;/ref&gt; Voorheen is geglo dat ongeveer 1,0&amp;nbsp;miljoen Poolse burgers in die hande van die Sowjets gesterf het,&lt;ref&gt;Franciszek Proch, Poland's Way of the Cross, New York 1987 P.146&lt;/ref&gt; maar onlangs raam Poolse historici, hoofsaaklik gebaseer op hul studie van Sowjetargiewe, dat ongeveer 350 000 mense wat van 1939–1945 gedeporteer is, gesterf het.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.projectinposterum.org/docs/european_WWII_casualties.htm |title=European WWII Casualties |publisher=Project InPosterum |access-date=17 February 2015 |archive-date=3 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181003072010/http://www.projectinposterum.org/docs/european_WWII_casualties.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.warsawuprising.com/paper/wrobel2.htm |title=Piotr Wrobel. The Devil's Playground: Poland in World War II |publisher=Warsawuprising.com |access-date=17 February 2015 |archive-date=27 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180427172018/http://www.warsawuprising.com/paper/wrobel2.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Dieselfde beleid is in die [[Baltiese state|Baltiese republieke]] van [[Letse Sosialistiese Sowjetrepubliek|Letland]], [[Litause Sosialistiese Sowjetrepubliek|Litaue]] en [[Estiese Sosialistiese Sowjetrepubliek|Estland]] toegepas (sien [[Sowjetdeportasies uit Estland]], [[Sowjetdeportasies uit Letland|Letland]] en [[Sowjetdeportasies uit Litaue|Litaue]]).&lt;ref&gt;[http://www.am.gov.lv/en/latvia/History-of-Occupation/briefing-paper4/] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070709020049/http://www.am.gov.lv/en/latvia/History-of-Occupation/briefing-paper4/|date=9 July 2007}}&lt;/ref&gt; Daar word geraam dat meer as 200 000 mense in 1940–1953 uit die Baltiese gebied gedeporteer is. Daarbenewens is ten minste 75 000 na die [[Goelag]] gestuur. 10% van die hele volwasse Baltiese bevolking is gedeporteer of na arbeidskampe gestuur.&lt;ref&gt;[http://www.ahtg.net/TpA/baltstat.html]{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090420175950/http://www.ahtg.net/TpA/baltstat.html|date=20 April 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rel.ee/eng/communism_crimes.htm |title=Taigi veebimüük &amp;#124; Taig.ee |publisher=Rel.ee |access-date=17 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20010301223347/http://www.rel.ee/eng/communism_crimes.htm |archive-date=1 March 2001 }}&lt;/ref&gt; In 1989 het inheemse Lette slegs 52% van die bevolking van hul eie land verteenwoordig. In Estland was die syfer 62%.&lt;ref&gt;Laar, M. (2009). The Power of Freedom. Central and Eastern Europe after 1945. Centre for European Studies, p. 36. {{ISBN|978-9949-18-858-1}}&lt;/ref&gt; In Litaue was die situasie beter omdat die migrante wat na daardie land gestuur is, eintlik na die voormalige gebied van [[Oos-Pruise]] (nou [[Kaliningrad]]) verhuis het, wat, in teenstelling met die oorspronklike planne, nooit deel van Litaue geword het nie.&lt;ref&gt;Misiunas, Romuald J. and Rein Taagepera. (1983). Baltic States: The Years of Dependence, 1940–1980. University of California Press. Hurst and Berkeley.&lt;/ref&gt;

Soortgelyk is [[Roemeniërs]] van [[Tsjernivtsi-oblas]] en [[Moldawiese Sosialistiese Sowjetrepubliek|Moldawië]] in groot getalle gedeporteer wat tussen 200 000 en 400 000 wissel.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.east-west-wg.org/cst/cst-mold/bessara.html |title=east-west-wg.org |publisher=east-west-wg.org |access-date=17 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140913005040/http://www.east-west-wg.org/cst/cst-mold/bessara.html |archive-date=13 September 2014 }}&lt;/ref&gt; (Sien [[Sowjetdeportasies uit Bessarabië]].)

===Tweede Wêreldoorlog, 1941–1945===
{{See also|Deportasie van die Krim-Tatare|Deportasie van die Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs|Deportasie van die Meschetiese Turke|Deportasie van die Karatsjais|Deportasie van die Balkare|Deportasie van die Kalmukke}}
[[File:Iš Lietuvos į Dalstrojų.png|thumb|right|Roete van mense wat van [[Litaue]] na afgeleë streke van die [[Verre Ooste]] gedeporteer is, tot {{convert|6,000|miles}} ver]]

Tydens die Tweede Wêreldoorlog, veral in 1943–44, het die Sowjetregering 'n reeks [[deportasie]]s uitgevoer. Sowat 1,9&amp;nbsp;miljoen mense is na Siberië en die Sentraal-Asiatiese republieke gedeporteer. Volgens die Sowjets het, van ongeveer 183 000 Krim-Tatare, 20 000 of 10% van die hele bevolking in Duitse bataljons gedien,&lt;ref&gt;Alexander Statiev, &quot;The Nature of Anti-Soviet Armed Resistance, 1942–44&quot;, ''[[Kritika (journal)|Kritika]]: Explorations in Russian and Eurasian History'' (Spring 2005) 285–318&lt;/ref&gt; hoewel die syfer in vraag afgelei is uit 'n enkele SS-verslag oor hoeveel individue verwag is om bereid te wees om saam te werk en weerspreek word deur amptelike statistiese rekords, wat aandui dat die getal werklik ongeveer 3 000 was, met slegs 800 wat vrywilligers was.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How many Crimean Tatars actually served the Nazis |url=https://en.ua2.news/773-how-many-crimean-tatars-actually-served-the-nazis.html |access-date=2023-10-28 |website=UA2.news — independent analytical online magazine |language=ru }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Gevolglik is [[Tatare]] ook ''en masse'' deur die Sowjets ná die oorlog verskuif.&lt;ref&gt;A. Bell-Fialkoff, A Brief History of Ethnic Cleansing. Foreign Affairs, 1993, 110–122&lt;/ref&gt; [[Wjatsjeslaf Molotof]] het hierdie besluit geregverdig en gesê: &quot;Die feit is dat ons gedurende die oorlog verslae oor massa-verraad ontvang het. Bataljons Kaukasiërs het ons aan die fronte teëgestaan en ons van agter af aangeval. Dit was 'n saak van lewe en dood; daar was nie tyd om die besonderhede te ondersoek nie. Natuurlik het onskuldiges gely. Maar ek meen, gegewe die omstandighede, het ons reg opgetree.&quot;&lt;ref&gt;Chuev, Feliks. Molotov Remembers. Chicago: I. R. Dee, 1993, p. 195&lt;/ref&gt; Historikus [[Ian Grey]] skryf: &quot;Teenoor die Moslem-volkere het die Duitsers 'n welwillende, byna paternalistiese beleid gevolg. Die Karatsjais, Balkare, Ingoesjetiërs, Tsjetsjniërs, Kalmukke en Tatare van die Krim het almal in 'n mate Duits-vriendelike simpatieë getoon. Dit was slegs die haastige onttrekking van die Duitsers uit die Kaukasus ná die Slag van Stalingrad wat hulle verhinder het om die Moslem-volk vir effektiewe anti-Sowjetaksie te organiseer. Die Duitsers het egter hardop gespog dat hulle 'n sterk 'vyfde kolonne' in die Kaukasus agtergelaat het.&quot;&lt;ref&gt;Grey, Ian. Stalin, Man of History. London: Weidenfeld and Nicolson, 1979, p. 373&lt;/ref&gt;

Wolga-Duitsers&lt;ref&gt;[http://www.volgagermans.net/volgagermans/Volga%20German%20Deportation.htm] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090806104429/http://www.volgagermans.net/volgagermans/Volga%20German%20Deportation.htm|date=6 August 2009}}&lt;/ref&gt; en sewe (nie-[[Slawiese volke|Slawiese]]) nasionaliteite van die [[Krim]] en die noordelike [[Kaukasus]] is gedeporteer: die Krim-Tatare,&lt;ref&gt;[http://www.euronet.nl/users/sota/statshist.html] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015035819/http://www.euronet.nl/users/sota/statshist.html|date=15 October 2009}}&lt;/ref&gt; [[Kalmukke]], [[Tsjetsjniërs]],&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/3509933.stm |title=Europe &amp;#124; Remembering Stalin's deportations |work=BBC News |date=23 February 2004 |access-date=17 February 2015}}&lt;/ref&gt; [[Ingoesjetiërs]], [[Balkare]], [[Karatsjais]], en [[Meschetiese Turke]]. Alle Krim-Tatare is ''en masse'' gedeporteer, in 'n vorm van [[kollektiewe straf]], op 18 Mei 1944 as [[spesiale setlaar]]s na [[Oesbekiese Sosialistiese Sowjetrepubliek|Oesbekistan]] en ander afgeleë dele van die Sowjetunie. Volgens [[NKWD]]-data het byna 20% in die daaropvolgende anderhalf jaar in ballingskap gesterf. Krim-Tataarse aktiviste het hierdie syfer as byna 46% gerapporteer.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Jean-Christophe Peuch |url=https://www.rferl.org/a/1058729.html |title=World War II – 60 Years After: For Victims of Stalin's Deportations, War Lives On |newspaper=Radio Free Europe/Radio Liberty |date=8 April 2008 |publisher=Rferl.org |access-date=17 February 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/not_in_website/syndication/monitoring/media_reports/1995670.stm |title=MEDIA REPORTS &amp;#124; Crimean Tatars mark wartime deportations |work=BBC News |date=18 May 2002 |access-date=17 February 2015}}&lt;/ref&gt; (Sien [[Deportasie van Krim-Tatare]].)

Ander minderhede wat uit die [[Swart See]]-kusstreek uitgesit is, het [[Bulgare]], [[Grieke in Oekraïne|Krim-Grieke]], [[Roemeniërs]] en [[Armeniërs]] ingesluit.

Die Sowjetunie het ook mense uit beset gebied gedeporteer, soos die [[Baltiese state]], Pole, en gebied wat deur die Duitsers beset is. 'n Studie wat in 1974 deur die Duitse regering gepubliseer is, het die getal Duitse burgerlike slagoffers van misdade tydens die [[uitsetting van Duitsers ná die Tweede Wêreldoorlog]] tussen 1945 en 1948 op meer as 600 000 geraam, met ongeveer 400 000 sterftes in die gebied oos van die [[Oder]] en [[Lausitziese Neisse|Neisse]] (ca. 120 000 in dade van direkte geweld, hoofsaaklik deur Sowjettroepe maar ook deur Pole, 60 000 in Poolse en 40 000 in Sowjetkonsentrasiekampe of tronke, hoofsaaklik weens honger en siekte, en 200 000 sterftes onder burgerlike gedeporteerdes na [[gedwonge arbeid van Duitsers in die Sowjetunie]]), 130 000 in Tsjeggo-Slowakye (waarvan 100 000 in kampe), en 80 000 in Joego-Slawië (waarvan 15 000 tot 20 000 weens geweld buite en in kampe en 59 000 sterftes weens honger en siekte in kampe).&lt;ref name=&quot;Erlebenisberichte 1989, pp. 40&quot;/&gt;

Teen Januarie 1953 was daar 988 373 spesiale setlaars wat in die [[Kazachstanse Sosialistiese Sowjetrepubliek]] gewoon het, insluitend 444 005 Duitsers, 244 674 Tsjetsjniërs, 95 241 Koreane, 80 844 Ingoesjetiërs, en die ander. Gevolglik aan hierdie deportasies het Kazache slegs 30% van hul eie republiek se bevolking uitgemaak.{{sfn|Pavlenko|2008|p=170}}

==Naoorlogse uitsetting en deportasie==
Ná die Tweede Wêreldoorlog is die [[Duitsers|Duitse]] bevolking van die [[Kaliningrad-oblas]], voorheen [[Oos-Pruise]], [[Uitsetting van Duitsers ná die Tweede Wêreldoorlog|uitgesit]] en die ontvolkte gebied is deur Sowjet-burgers, hoofsaaklik deur [[Russe]], hervestig. Tussen 1944 en 1953 is 'n verskeidenheid groepe uit die Swart See-streek — Koerde, Iraniërs, Grieke, Bulgare, Armeniërs en Hemsjins — uit die Sowjet-grensstreke in die Krim en die Transkaukasus gedeporteer.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Bugai, Nikolai FL, and Berija I. Stalinu. &quot;Soglasno vashemu ukazaniiu.&quot; ''O deportatsii narodov SSSR'' 30 (1995).&lt;/ref&gt;

[[Pole]] en [[Sowjet-Oekraïne]] het bevolkingsruilings uitgevoer; Pole wat oos van die gevestigde Pools-Sowjet-grens gewoon het, is na Pole gedeporteer (ca. 2 100 000 mense) en [[Oekraïners]] wat wes van die gevestigde Pools-Sowjet-grens gewoon het, is na Sowjet-Oekraïne gedeporteer. Bevolkingsverskuiwing na Sowjet-Oekraïne het van September 1944 tot April 1946 plaasgevind (ca. 450 000 mense). Sommige Oekraïners (ca. 200 000 mense) het Suidoos-Pole min of meer vrywillig verlaat (tussen 1944 en 1945).&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.migrationeducation.org/13.0.html |title=MIGRATION CITIZENSHIP EDUCATION – Forced migration in the 20th century |publisher=Migrationeducation.org |access-date=17 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151021014423/http://www.migrationeducation.org/13.0.html |archive-date=21 October 2015 }}&lt;/ref&gt;

==Verskuiwing van arbeidsmag==
[[File:Rumsiskes jurta.jpg|thumb|'n Woning tipies aan sommige gedeporteerdes na Siberië in 'n museum in [[Rumšiškės]], Litaue]]

Daar was verskeie noemenswaardige veldtogte van geteikende nie-strafbare arbeidsmag-verskuiwing.
* [[Vyf-en-twintigduisendes]]
* [[NKWD-arbeidskolonnes]]
* [[Maagdelike Lande-veldtog]]
* [[Bakoe]]-olienywerheid-werkerverskuiwing: tydens die [[Duits-Sowjet-Oorlog]], in Oktober 1942, is ongeveer 10 000 werkers van die petroleumterreine van [[Bakoe]], saam met hul gesinne, na verskeie terreine met potensiële olieproduksie verskuif (die &quot;Tweede Bakoe&quot;-area ([[Wolga]]-[[Oeral]]-olieveld), [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]] en [[Sachalin]]), in die aangesig van die potensiële Duitse bedreiging, hoewel Duitsland nie daarin geslaag het om Bakoe in te neem nie.
* [[Khetagoeroviet-veldtog]]

==Repatriasie ná die Tweede Wêreldoorlog==
[[File:Репресований зі Знам'янки.jpg|thumb|170px|Panas Kravtsov, deelnemer aan die Winteroorlog en Tweede Wêreldoorlog, is na Kamtsjatka gedeporteer]]

Toe die oorlog in Mei 1945 geëindig het, is duisende Sowjet-burgers [[Operasie Keelhaul|met geweld gerepatrieer]] (teen hul wil) na die USSR.&lt;ref&gt;''The United States and Forced Repatriation of Soviet Citizens, 1944–47'' by Mark Elliott Political Science Quarterly, Vol. 88, No. 2 (Jun. 1973), pp. 253–275&lt;/ref&gt; Op 11 Februarie 1945, met die afsluiting van die [[Jaltakonferensie]], het die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk 'n Repatriasie-ooreenkoms met die USSR onderteken.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hornberger |first=Jacob G. |date=1995 |title=Repatriation -- The Dark Side of World War II, Part 6 |url=http://www.fff.org/freedom/0895a.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825141441/http://www.fff.org/freedom/0895a.asp |archive-date=2007-08-25 |access-date= |website=The Future of Freedom Foundation}}&lt;/ref&gt;

Die interpretasie van hierdie ooreenkoms het tot die gedwonge repatriasie van alle Sowjet-burgers, ongeag hul wense, gelei. [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerde]] owerhede het hul militêre magte in Europa beveel om miljoene voormalige inwoners van die USSR (van wie sommige [[Samewerking tydens die Tweede Wêreldoorlog|met die Duitsers saamgewerk het]]) na die Sowjetunie te deporteer, insluitend talle mense wat Rusland tot dekades vroeër verlaat het en verskillende burgerskappe gevestig het. Die gedwonge repatriasie-operasies het van 1945 tot 1947 plaasgevind.&lt;ref&gt;[http://www.hillsdale.edu/news/imprimis/archive/issue.asp?year=1988&amp;month=12] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120207142426/http://www.hillsdale.edu/news/imprimis/archive/issue.asp?year=1988&amp;month=12|date=7 February 2012}}&lt;/ref&gt;

Aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog het meer as 5&amp;nbsp;miljoen &quot;[[ontheemde|ontheemde mense]]&quot; uit die Sowjetunie in Duitse gevangenskap oorleef. Ongeveer 3&amp;nbsp;miljoen was [[Onvrye arbeid|gedwonge arbeiders]] ([[Ostarbeiter]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1757323,00.html |title=Final Compensation Pending for Former Nazi Forced Laborers &amp;#124; Germany &amp;#124; DW.DE &amp;#124; 27.10.2005 |publisher=Dw-world.de |access-date=17 February 2015}}&lt;/ref&gt; in Duitsland en beset gebied.&lt;ref&gt;[http://summeroftruth.org/enemy/barracks.html]{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060809030800/http://summeroftruth.org/enemy/barracks.html|date=9 August 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.collectinghistory.net/ostarbeiter/index.html |title=The Nazi Ostarbeiter (Eastern Worker) Program |publisher=Collectinghistory.net |date=26 June 1922 |access-date=17 February 2015}}&lt;/ref&gt;

Oorlewende krygsgevangenes, ongeveer 1,5&amp;nbsp;miljoen, gerepatrieerde ''[[Ostarbeiter]]''{{Clarify|reason=Were there 1.5 million POWs or 1.5 million Ostarbeiter? There are far too many commas in this sentence.|date=November 2022}}, en ander ontheemde mense, wat in totaal meer as 4 000 000 mense beloop, is na spesiale [[NKWD-filtrasiekampe]] (nie [[Goelag]] nie) gestuur. Teen 1946 is 80% van burgerlikes en 20% van krygsgevangenes vrygelaat, 5% van burgerlikes en 43% van krygsgevangenes weer opgekommandeer, 10% van burgerlikes en 22% van krygsgevangenes is na [[arbeidsbataljons]] gestuur, en 2% van burgerlikes en 15% van die krygsgevangenes (226 127 uit 1 539 475 in totaal) is na die NKWD oorgeplaas, dit wil sê die Goelag.&lt;ref&gt;(&quot;Военно-исторический журнал&quot; (&quot;Military-Historical Magazine&quot;), 1997, No.5. page 32)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Земское В.Н. К вопросу о репатриации советских граждан. 1944–1951 годы // История СССР. 1990. No. 4 (Zemskov V.N. On repatriation of Soviet citizens). Istoriya SSSR., 1990, No.4&lt;/ref&gt;

==Rehabilitasie==

===In die USSR===
Op 17 Januarie 1956 is 'n Dekreet van die [[Presidium van die Hoogste Sowjet]] uitgereik oor die opheffing van beperkings op die Pole wat in 1936 uitgesit is; op 17 Maart 1956 vir die Kalmukke; 27 Maart vir die [[Grieke]], [[Bulgare]], en [[Armeniërs]]; 18 April vir die Krim-Tatare, [[Balkare]], [[Meschetiese Turke]], [[Koerde]], en [[Hemsjins]]; 16 Julie vir die Tsjetsjniërs, Ingoesjetiërs, en Karatsjais (almal sonder die reg om na hul tuisland terug te keer).

In Februarie 1956 het [[Nikita Chroesjtsjof]] in sy toespraak &quot;[[Oor die Persoonsverheerliking en sy Gevolge]]&quot; die deportasies as 'n skending van [[Leninisme|Leninistiese]] beginsels veroordeel:

{{cquote|Des te meer monsteragtig is die dade waarvan die inisieerder Stalin was en wat skendings is van die basiese Leninistiese beginsels van die nasionale beleid van die Sowjet-staat. Ons verwys na die massa-deportasies vanaf hul tuislande van hele nasies... Hierdie deportasie-aksie is nie deur enige militêre oorwegings gedikteer nie. Aldus, reeds aan die einde van 1943, toe daar 'n permanente deurbraak by die fronte plaasgevind het... is 'n besluit geneem en uitgevoer rakende die deportasie van al die [[Karatsjai]] vanaf die lande waarop hulle gewoon het. In dieselfde tydperk, aan die einde van Desember 1943, het dieselfde lot die hele bevolking van die [[Kalmukse Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek|Outonome Kalmukse Republiek]] getref. In Maart is al die [[Tsjetsjene|Tsjetsjeense]] en [[Ingoesje]]-volkere gedeporteer en die [[Tsjetsjnies-Ingoesjetiese Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek|Tsjetsjnies-Ingoesjetiese Outonome Republiek]] is gelikwideer. In April 1944 is alle [[Balkare]] [[Deportasie van die Balkare|gedeporteer]] na verre plekke vanaf die gebied van die [[Kabardino-Balkariese Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kalbino-Balkariese Outonome Republiek]] en die Republiek self is herdoop tot die [[Kabardino-Balkariese Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek|Outonome Kabardynse Republiek]].{{Sfn|Gross|1998|p=37}}}}

In 1957 en 1958 is die nasionale outonomieë van Kalmukke, Tsjetsjniërs, Ingoesjetiërs, Karatsjais, en Balkare herstel; hierdie volkere is toegelaat om na hul historiese gebied terug te keer. Die terugkeer van onderdrukte volkere is nie sonder probleme uitgevoer nie, wat beide toe en daarna tot nasionale konflikte gelei het (so het botsings begin tussen terugkerende Tsjetsjniërs en die Russe wat tydens hul ballingskap in die [[Grosny-oblas]] gevestig het; Ingoesjetiërs in die [[Prigorodny-distrik, Noord-Ossetië–Alania|Prigorodny-distrik]], wat deur Osseet bevolk is en oorgedra is na die Noord-Ossetiese Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek).

'n Aansienlike aantal van die onderdrukte volkere (Wolga-Duitsers, Krim-Tatare, Meschetiese Turke, Grieke, Koreane, ens.) het egter steeds nie nasionale outonomie of die reg om na hul historiese tuisland terug te keer ontvang nie.

Op 29 Augustus 1964, 23 jaar ná die begin van die deportasie, het die Presidium van die Hoogste Sowjet van die USSR, deur sy Dekreet van 29 Augustus 1964 No. 2820-VI, omvattende beskuldigings teen die Duitse bevolking wat in die Wolga-streek woon, afgeskaf. 'n Dekreet wat die beperkings op bewegingsvryheid heeltemal opgehef het en die reg van Duitsers bevestig het om na die plekke terug te keer waaruit hulle uitgesit is, is in 1972 aanvaar.

In die middel-1960's is die proses van rehabilitasie van die &quot;gestrafte volkere&quot; amper gestop.&lt;ref name=&quot;gusoddn&quot;&gt;{{cite book |title=Репрессии народов СССР: последствия трагедии. Сборник материалов круглого стола |trans-title=Repression of the peoples of the USSR: consequences of the tragedy. Collection of materials from the round table |language=ru |url=http://www.samddn.ru/attachments/403_repressii-narodov-sssr-posledstvija-tragedii.pdf |editor-first=A. V. |editor-last=Yastrebov |location=Samara |publisher=ГУСО ДДН |date=2007 |archivedate=2014-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327181616/http://www.samddn.ru/attachments/403_repressii-narodov-sssr-posledstvija-tragedii.pdf}}&lt;/ref&gt;

Volgens 'n geheime [[Ministerie van Binnelandse Sake (Sowjetunie)|Sowjet-Ministerie van Binnelandse Sake]]-verslag gedateer Desember 1965, vir die tydperk 1940–1953, is 46 000 mense uit Moldowa gedeporteer, 61 000 uit Belarus, 571 000 uit Oekraïne, 119 000 uit Litaue, 53 000 uit Letland, en 33 000 uit Estland.{{sfn|Mawdsley|1998|p=73}}

===Gedurende die jare van perestroika===
Tydens die Sowjet-era het die probleme wat ervaar is deur mense wat van hul historiese woonplekke gedeporteer is nadat hulle daarvan beskuldig is dat hulle die vyande van die Sowjet-staat help, nie die onderwerp van openbare aandag geword nie tot die jare van [[perestroika]]. Een van die eerste stappe na die herstel van historiese geregtigheid in verband met onderdrukte volkere was die publikasie van die Verklaring van die Hoogste Sowjet van die USSR op 14 November 1989 &quot;Oor die erkenning van onwettige en kriminele onderdrukkende dade teen volkere wat aan gedwonge hervestiging onderwerp is en die versekering van hul regte&quot;. In ooreenstemming met hierdie dekreet is alle onderdrukte volkere gerehabiliteer, en op staatsvlak is onderdrukkende dade teen hulle wat in die vorm van 'n beleid van [[laster]], [[volksmoord]], gedwonge verskuiwing, die afskaffing van nasionaal-staatlike entiteite, en die vestiging van 'n [[Staatsterrorisme|terreur-regime]] en [[geweld]] in plekke van spesiale nedersettings was, almal as onwettige en kriminele maatreëls erken.{{citation needed|date=November 2023}}

===In die post-Sowjet-Rusland===
Op 26 April 1991 is die RSFSR-wet No. 1107-I &quot;Oor die rehabilitasie van onderdrukte volkere&quot; aanvaar, wat die deportasie van volkere as 'n &quot;beleid van laster en volksmoord&quot; (Artikel 2) erken het. Onder andere het die wet die reg van onderdrukte volkere erken om die territoriale integriteit te herstel wat bestaan het voor die ongrondwetlike beleid van gedwonge hertekening van grense, om nasionaal-staatlike formasies te herstel wat bestaan het voor hul afskaffing, en om vergoeding te verkry vir skade wat deur die staat veroorsaak is.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://base.garant.ru/10200365/ |title=Закон РСФСР от 26.04.1991 № 1107-I «О реабилитации репрессированных народов» |trans-title=Law of the RSFSR dated 26 April 1991 No. 1107-I &quot;On the rehabilitation of repressed peoples&quot; |language=ru |website=base.garant.ru |accessdate=2022-05-06 |url-status=live |archive-date=2019-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327231422/http://base.garant.ru/10200365/}}&lt;/ref&gt;

[[Mukharbek Didigov]] het hierdie wet 'n triomf van historiese geregtigheid genoem. Volgens hom is die feit dat die staat onderdrukking erken as onwettige, onmenslike optrede gerig teen onskuldige mense 'n aanduiding van die ontwikkeling van demokratiese instellings, wat 'n besondere morele betekenis vir gedeporteerde volkere het. Volgens hom gee die wet vertroue dat dit nie weer sal gebeur nie.&lt;ref name=&quot;ingnews&quot;&gt;{{cite web |url=http://ingnews.ru/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8897:--l---r---&amp;catid=2:2009-01-27-16-50-00&amp;Itemid=5 |title=Закон &quot;О реабилитации репрессированных народов&quot; — торжество исторической справедливости |trans-title=The Law &quot;On the Rehabilitation of Repressed Peoples&quot; is a triumph of historical justice |last=Didigov |first=Mukharbek |author-link=Mukharbek Didigov |date=2012-05-02 |publisher=ingnews.ru |language=ru |accessdate=2013-03-20 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6FHHLnnHf?url=http://ingnews.ru/index.php?option=com_content |archivedate=2013-03-21}}&lt;/ref&gt;

Ter bevordering van die wet &quot;Oor die rehabilitasie van onderdrukte volkere&quot; is verskeie wetgewende handelinge aanvaar, insluitend die resolusie van die Hooggeregshof van die Russiese Federasie van 16 Julie 1992 &quot;Oor die rehabilitasie van die Kosakke&quot;; die Resolusie van die Hooggeregshof van die Russiese Federasie van 1 April 1993 &quot;Oor die rehabilitasie van Russiese Koreane&quot;; die Dekreet van die Regering van die Russiese Federasie van 24 Januarie 1992 &quot;Oor prioriteitsmaatreëls vir die praktiese herstel van die wettige regte van die onderdrukte volkere van die Dagestan Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek&quot;; die Resolusie van die Hooggeregshof van die Russiese Federasie van 29 Junie 1993 &quot;Oor die rehabilitasie van Russiese Finne&quot;, ens.

15 jaar ná erkenning in die USSR, in Februarie 2004, het die [[Europese Parlement]] ook die deportasie van Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs in 1944 as 'n daad van volksmoord erken.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2004:098E:0182:0193:EN:PDF |title=EU policy towards South Caucasus |language=en |website=eur-lex.europa.eu |date=2004-02-26 |accessdate=2022-05-06 |url-status=live |archive-date=2017-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824234738/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2004:098E:0182:0193:EN:PDF}}&lt;/ref&gt;

Op 24 September 2012 het afgevaardigdes van [[Verenigde Rusland]] 'n wetsontwerp oor bykomende hulp aan verteenwoordigers van onderdrukte volkere in die Staatsdoema ingedien. Die outeurs van die wetsontwerp het voorgestel om 23 miljard [[Russiese roebel|roebel]] uit die federale begroting toe te ken om politieke gevangenes te help. Volgens die outeurs moet hierdie geld gebruik word vir maandelikse betalings en vergoeding vir verlore eiendom ten bedrae van tot 35 duisend roebel.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.vz.ru/news/2012/9/24/599539.html |title=В Госдуму внесён законопроект о дополнительной помощи репрессированным народам |trans-title=A bill on additional assistance to repressed peoples has been introduced to the State Duma |date=2012-09-24 |publisher=[[Vzglyad (newspaper)|Vzglyad]] |accessdate=2013-03-20 |archive-date=2012-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120926234307/http://vz.ru/news/2012/9/24/599539.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Moderne sienings==
Verskeie historici, insluitende die Russiese historikus [[Pavel Polian]]{{sfn|Polian|2004|pp=125–126}} en die Litause Geassosieerde Navorsingsgeleerde aan Yale-universiteit Violeta Davoliūtė{{sfn|Davoliūtė|2014|p=29}} beskou hierdie massa-deportasies van burgerlikes as 'n [[misdaad teen die mensdom]]. Hulle word ook dikwels as Sowjet-[[etniese suiwering]] beskryf.{{sfn|Morris|2004|p=751–766}}{{sfn|Kotljarchuk|2014|p=53}}{{Sfn|Ellman|2002|p=1159}} Terry Martin van [[Harvard-universiteit]] skryf dat &quot;dieselfde beginsels wat Sowjet-[[nasiebou]] ingelig het, kon en het tot etniese suiwering en [[Etniese vervolging|etniese terreur]] gelei teen 'n beperkte stel gestigmatiseerde nasionaliteite, terwyl nasiebou-beleide vir die meerderheid nie-gestigmatiseerde nasionaliteite in plek gelaat is&quot;.{{sfn|Martin|1998|p=816–817}}

[[File:The Funeral.jpg|thumb|Begrafnis van die gedeporteerde Krim-Tatare in [[Krasnowisjersk]], laat 1944]]

Ander akademici en lande gaan verder en noem die deportasies van die Krim-Tatare, Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs [[volksmoord]]. [[Raphael Lemkin]], 'n [[regsgeleerde]] van [[Pole|Poolse]]-[[Jode|Joodse]] afkoms wat self die term volksmoord gemunt het, het aangeneem dat volksmoord gepleeg is in die konteks van die massa-deportasie van die Tsjetsjniërs, Ingoesjetiërs, Wolga-Duitsers, Krim-Tatare, Kalmukke en Karatsjais.&lt;ref&gt;Courtois, Stephane (2010). &quot;Raphael Lemkin and the Question of Genocide under Communist Regimes&quot;. In Bieńczyk-Missala, Agnieszka; Dębski, Sławomir (eds.). Rafał Lemkin. PISM. pp. 121–122. {{ISBN|9788389607850}}. LCCN 2012380710.&lt;/ref&gt;{{efn|Professor Lyman H. Legters het aangevoer dat die Sowjet-strafstelsel, gekombineer met sy hervestigingsbeleide, as volksmoord moet tel aangesien die vonnisse veral op sekere etniese groepe geval het, en dat 'n hervestiging van hierdie etniese groepe, wie se oorlewing afgehang het van bande met hul spesifieke tuisland, &quot;'n volksmoord-effek gehad het wat slegs deur die herstel van die groep na sy tuisland verhelp kon word&quot;.{{sfn|Legters|1992|p=104}} Sowjet-dissidente Ilja Gabaj{{sfn|Fisher|2014|p=150}} en [[Pjotr Grigorenko]]{{sfn|Allworth|1998|p=216}} het beide die bevolkingsverskuiwings van die Krim-Tatare as volksmoord geklassifiseer. Historikus [[Timothy Snyder]] het dit in 'n lys van Sowjet-beleide ingesluit wat &quot;die standaard van volksmoord nakom&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/cifamerica/2010/oct/05/holocaust-secondworldwar|title=The fatal fact of the Nazi-Soviet pact|last=Snyder|first=Timothy|date=2010-10-05|website=The Guardian|access-date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt; Die Franse historikus en kenner van kommunistiese studies [[Nicolas Werth]],{{Sfn|Werth|2008|p=413}} die Duitse historikus Philipp Ther,{{Sfn|Ther|2014|p=118}} Professor Anthony James Joes,{{Sfn|Joes|2010|p=357}} Amerikaanse joernalis [[Eric Margolis (joernalis)|Eric Margolis]],{{Sfn|Margolis|2008|p=277}} Kanadese politieke wetenskaplike [[Adam Jones (Kanadese geleerde)|Adam Jones]],{{Sfn|Jones|2016|p=203}} professor van [[Geskiedenis van Islam|Islamitiese geskiedenis]] aan die [[Universiteit van Massachusetts Dartmouth]] [[Brian Glyn Williams]],{{Tsjetsjniërs|Williams|2015|p=67}} geleerdes Michael Fredholm{{Sfn|Fredholm|2000|p=315}} en Fanny E. Bryan{{sfn|Bryan|1984|p=99}} het ook die bevolkingsverskuiwings van die Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs as die [[volksmoord-misdaad]] beskou. Duitse ondersoekende joernalis [[Lutz Kleveman]] het die deportasies van Tsjetsjniërs en Ingoesje vergelyk met 'n &quot;stadige volksmoord&quot;.{{sfn|Kleveman|2002|p=87}}}} Die deportasie van Krim-Tatare word as volksmoord erken deur die parlemente van Oekraïne,&lt;ref name=ukgeno&gt;[[#Radio Free Europe|Radio Free Europe, 21 January 2016]]&lt;/ref&gt; Letland,&lt;ref name=latgeno&gt;{{Cite web |url=https://www.saeima.lv/en/news/saeima-news/27891-foreign-affairs-committee-adopts-a-statement-on-the-75th-anniversary-of-deportation-of-crimean-tatars-recognising-the-event-as-genocide |title=Foreign Affairs Committee adopts a statement on the 75th anniversary of deportation of Crimean Tatars, recognising the event as genocide |date=24 April 2019 |publisher=[[Saeima]] |access-date=11 May 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=latgeno2&gt;{{Cite web|url=https://www.rferl.org/a/latvian-lawmakers-label-1944-deportation-of-crimean-tatars-as-act-of-genocide/29933467.html|title=Latvian Lawmakers Label 1944 Deportation Of Crimean Tatars As Act Of Genocide|date=2019-05-09|website=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]|access-date=2019-05-10}}&lt;/ref&gt; Litaue,&lt;ref name=lithugenod&gt;{{Cite news |url=https://www.baltictimes.com/lithuanian_parliament_recognizes_soviet_crimes_against_crimean_tatars_as_genocide/|title=Lithuanian parliament recognizes Soviet crimes against Crimean Tatars as genocide |date=6 June 2019 |newspaper=[[The Baltic Times]] |access-date=6 June 2019}}&lt;/ref&gt; en Kanada.&lt;ref name=ganoex&gt;{{Cite web | url=http://www.ukrweekly.com/uwwp/foreign-affairs-committee-passes-motion-by-wrzesnewskyj-on-crimean-tatar-genocide/ | title=Foreign Affairs Committee passes motion by Wrzesnewskyj on Crimean Tatar genocide | access-date=28 November 2019 | archive-date=19 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200419000357/http://www.ukrweekly.com/uwwp/foreign-affairs-committee-passes-motion-by-wrzesnewskyj-on-crimean-tatar-genocide/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die [[Europese Parlement]] het die deportasie van Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs in 2004 as 'n volksmoord-misdaad erken.&lt;ref name=Europarl&gt;{{cite web|url=http://www.unpo.org/article/438|publisher=[[Unrepresented Nations and Peoples Organization]]|title=Chechnya: European Parliament recognises the genocide of the Chechen People in 1944|date=27 February 2004|access-date=23 May 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120604125012/http://www.unpo.org/article/438|archive-date=4 June 2012|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; Die [[Tsjetsjniese Republiek van Itsjkerië|separatistiese regering van Tsjetsjenië]] het dit ook as volksmoord erken.{{sfn|Tishkov|2004|p=30}}

Sommige akademici stem nie saam met die klassifisering van deportasie as volksmoord nie. Professor Alexander Statiev voer aan dat Stalin se administrasie nie 'n bewuste [[volksmoord-bedoeling]] gehad het om die verskeie gedeporteerde volkere uit te wis nie, maar dat Sowjet-&quot;politieke kultuur, swak beplanning, haas, en oorlogstekorte verantwoordelik was vir die volksmoord-[[sterftesyfer]] onder hulle.&quot; Hy beskou hierdie deportasies eerder as 'n voorbeeld van Sowjet-[[Kulturele assimilasie|assimilasie]] van &quot;ongewenste nasies.&quot;{{sfn|Statiev|2010|pp=243–264}} Volgens Professor Amir Weiner, &quot;...Dit was hul territoriale identiteit en nie hul fisiese bestaan of selfs hul kenmerkende [[etniese identiteit]] nie wat die regime probeer uitwis het.&quot;{{sfn|Weiner|2002|pp=44–53}} Volgens Professor Francine Hirsch, &quot;alhoewel die Sowjet-regime politiek van [[diskriminasie]] en [[Sosiale uitsluiting|uitsluiting]] beoefen het, het dit nie beoefen wat tydgenote as ''[[rassepolitiek]]'' beskou het nie.&quot; Vir haar was hierdie massa-deportasies gebaseer op die konsep dat nasionaliteite &quot;sosio-historiese groepe met 'n gedeelde bewussyn en nie rassiale-biologiese groepe nie was&quot;.{{sfn|Hirsch|2002|pp=30–43}} In teenstelling met hierdie siening voer Jon K. Chang aan dat die deportasies in werklikheid op etnisiteit gebaseer was en dat &quot;sosiale historici&quot; in die Weste nie daarin geslaag het om die regte van gemarginaliseerde etnisiteite in die Sowjetunie te verdedig nie.&lt;ref name=&quot;changonrevison&quot;&gt;{{cite journal |last1=K. Chang |first1=Jon |title=Ethnic Cleansing and Revisionist Russian and Soviet History |journal= Academic Questions|date=8 April 2019 |volume=32 |issue=2 |page=270 |doi=10.1007/s12129-019-09791-8 |doi-broken-date=1 July 2025 |s2cid=150711796 }}&lt;/ref&gt;

===Moontlike motiverings===
Harvard se Terry Martin het 'n konsep van &quot;Sowjet-[[xenofobie]]&quot; voorgestel, wat hy definieer as die ideologies-gemotiveerde &quot;oordrewe Sowjet-vrees vir buitelandse invloed en buitelandse besoedeling&quot;. Hierdie teorie omarm die oortuiging dat die Sowjetunie van 1937 tot 1951 die grensvolkere van die USSR (insluitend die Kaukasus en die Krim) etnies gesuiwer het om Sowjet-nasionaliteite te verwyder wie se politieke lojaliteite na bewering verdag of [[Anti-Sowjet-agitasie|vyandig teenoor Sowjet-sosialisme]] was. Volgens hierdie siening het die USSR nie direkte negatiewe etniese animus of diskriminasie beoefen nie (&quot;In nóg geval het die Sowjet-staat self hierdie deportasies as etnies bedink nie.&quot;){{sfn|Martin|1998|p=829}} Politieke ideologie van alle Sowjet-volkere was die primêre oorweging.{{sfn|Chang|2018|p=174}} Martin het verklaar dat die verskeie deportasies van die Sowjet-grensvolkere bloot die &quot;kulminasie van 'n geleidelike verskuiwing van oorwegend klasse-gebaseerde terreur&quot; was, wat tydens kollektivisering (1932–1933) begin het, na &quot;nasionale/etnies&quot;-gebaseerde terreur (1937).{{sfn|Martin|1998|p=852}} Daarvolgens het Martin verder beweer dat die nasionaliteite-deportasies &quot;ideologies, nie etnies, was nie. Dit is aangespoor deur 'n ideologiese haat en agterdog van buitelandse kapitalistiese regerings, nie deur die nasionale haat van nie-Russe nie.&quot;{{sfn|Martin|1998|pp=829,860}} Sy teorie genaamd &quot;Sowjet-xenofobie&quot; stel die USSR en die Stalinistiese regime voor as wat in politiek, onderwys en Sowjet-samelewing relatief suiwere sosialisme en Marxistiese praktyke beoefen en uitgevoer het. Hierdie siening is gesteun deur baie van die hooflyn-historici van die USSR, dié in Russiese en selfs Koreaanse studies soos Fitzpatrick, Suny, F. Hirsch, A. Weiner, en A. Park.&lt;ref name=&quot;chang2018&quot;&gt;{{Cite journal |last=Chang |first=Jon K. |title=East Asians in Soviet Intelligence and the Chinese-Lenin School of the Russian Far East |volume=9 |issue=1|page=64|journal=Eurasia Border Review |year=2018b |url=https://www.academia.edu/38207437 |issn=1884-9466}}&lt;/ref&gt; A. Park het in haar argief-werk baie min bewyse gevind dat Koreane hul lojaliteite bo redelike twyfel bewys het of kon bewys, en daarom 'deportasie' uit die grensgebied 'noodsaaklik' was.{{sfn|Park|2019|pp=241-243}}

Hierdie idee deur Park, Martin, Hirsch, Weiner, en ander &quot;revisioniste&quot; dat die Sowjet-gedeporteerde volkere óf nie volkome lojaal was nie óf hulle lojaliteite nie bo redelike twyfel bewys het in die laat 1930's voor die Tweede Wêreldoorlog nie, is egter weerlê deur hul aksies om die USSR te verdedig as deel van die INO (buitelandse afdeling) van die OPGU-NKWD-KGB-intelligensie-operasies buite die USSR van 1920 tot 1945 en selfs tot die einde van die USSR. Dus is die primêre verklaring dat die Sowjet-&quot;nasionaliteite-deportasies&quot; en die keuse van wie gedeporteer sou word teenoor diegene wat nie sou wees nie, in groot mate gebaseer was op etniese en rassevooroordele, stereotipes en tropes. Dit is omdat diegene wat nie as &quot;vyande van die staat&quot; gestigmatiseer is nie, hulle nie as enigsins meer lojaal as diegene wat gedeporteer is, bewys het nie. Die werk van Jon K. Chang, Andrews, Mitrokhin, Sudoplatov, en ander het getoon dat die Sowjet-Koreane, Chinese, Pole, Duitsers, Finne, Grieke, Iraniërs, en Turke lojaal in Sowjet-spioenasie-operasies in die buiteland van 1920 tot 1945 gedien het. Sien die 2023-artikel deur Chang oor Oos-Asiërs (Sowjet-Koreane en Chinese, Duitsers, en Finne in Sowjet-intelligensie-operasies in die buiteland gedurende die Stalinistiese era. Hierdie artikel bevat gevallestudies oor Willie Fisher ('n Sowjet-Baltiese Duitser), Reino Hayhanen ('n Sowjet-Fin), en Konon Molody ('n Oekraïner en genaturaliseerde Amerikaner) en hul bydraes tot die INO-operasies. Die duo van Fisher en Molody agter Duitse linies tydens die Tweede Wêreldoorlog het baie waaghalsige eskapades en heldedade verrig. Die USSR het ongeveer 1 200 of meer Oos-Asiërs in Sowjet-intelligensie aangewend. Sowjet-Duitsers, Pole, en Turke (gebruik makende van Turke, Tatare, Asere, en ander) is in groter getalle as die Oos-Asiërs vir die oorsese (INO) operasies gewerf. Die feit dat groot getalle Sowjet-minderhede (Sowjet-Moslems, die diaspora-volkere, Siberiërs en die Finno-Oegriese volkere van die USSR) uit elkeen van die Sowjet-gemeenskappe gewerf is, het getoon dat daar wydverspreide steun, lojaliteite, en oor die algemeen, 'n diep inkulkasie van Sowjet-waardes was.{{sfn|Chang|2023|pp=163-170}}{{sfn|Andrew &amp; Mitrokhin|2005|p=171}}{{sfn|Chang| 2019a| pp=23 (see Sudoplatov's epigraph), 27-28}}{{sfn|Chang|2024|pp=33-43, esp. 34}}

[[Robert Conquest]] het verklaar dat hierdie nasionaliteite verskuif is omdat hulle &quot;in Stalin se siening, óf die Duitsers verwelkom het óf hulle nie teëgestaan het nie&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Conquest |first1=Robert |title=Stalin: Breaker of Nations |date=1991 |page=258}}&lt;/ref&gt;

In teenstelling, bevestig die sienings van J. Otto Pohl en Jon K. Chang dat die Sowjetunie, sy amptenare en alledaagse burgers, gerassialiseerde ([[Primordialisme|primordialistiese]]) sienings, beleide en tropes (uit die [[Tsaristiese outokrasie|Tsaristiese]] era) ten opsigte van hul nie-Slawiese volkere geproduseer en gereproduseer het.{{sfn|Chang|2018|pp=174-179}}{{sfn|Pohl|1999|pp=1-9,137}}{{sfn|Chang|2018|pp=62-65}} Norman M. Naimark het geglo dat die Stalinistiese &quot;nasionaliteite-deportasies&quot; vorme van nasionaal-kulturele volksmoord was. Die deportasies het ten minste die kulture, lewenswyse en wêreldsienings van die gedeporteerde volkere verander aangesien die meerderheid na Sowjet-Sentraal-Asië en Siberië gestuur is.{{sfn|Naimark|2010|pp=25-29, 135-137}}

&quot;Primordialisme&quot; is bloot 'n ander manier om etniese [[chauvinisme]] of rassisme te sê, want die sogenaamde &quot;primordiale&quot; volkere of etniese groepe word gesien as wat &quot;permanente&quot; eienskappe en kenmerke besit, wat hulle van een geslag na die volgende oordra. Beide Chang en Martin stem saam dat die Stalinistiese regime in die 1930's 'n draai geneem het na die primordialisering van nasionaliteit.{{sfn|Chang|2018b|p=65}}{{sfn|Martin|1998|pp=350,352,357-358}} Ná die &quot;primordialistiese draai&quot; deur die Stalinistiese regime in die middel-1930's, is die [[Deportasie van die Sowjet-Grieke|Sowjet-Grieke]], [[Deportasies van die Ingriese Finne|Finne]], [[Poolse bevolkingsverskuiwings (1944–1946)|Pole]], [[Deportasie van Chinese in die Sowjetunie|Chinese]], Koreane, [[Wolga-Duitse Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek|Duitsers]], [[Deportasie van die Krim-Tatare|Krim-Tatare]], en die ander [[Nasionale operasies van die NKWD|gedeporteerde volkere]] gesien as wat lojaliteite het aan hul [[titulêre nasies]] (of aan nie-Sowjet-staatkundige eenhede) aangesien die Sowjet-staat in die 1930's nasionaliteit (etnisiteit) en politieke lojaliteit (ideologie) as primordiale ekwivalente beskou het.{{sfn|Chang|2018b|p=65}} Dus was dit geen verrassing dat die regime &quot;deportasie&quot; sou kies nie.

Martin se verskillende interpretasie is dat die Sowjet-regime nie die verskeie diaspora-volkere weens hul nasionaliteit gedeporteer het nie. Eerder, nasionaliteit (etnisiteit of fenotipe) het as 'n verwysing of 'n aanduier vir die politieke ideologie van die gedeporteerde volkere gedien.{{sfn|Chang|2018|p=174}}{{sfn|Martin|1998|p=860}} Amir Weiner se argument is soortgelyk aan Martin s'n, en vervang &quot;territoriale identiteit&quot; met Martin se &quot;xenofobie.&quot;{{sfn|Weiner|2002|p=46}}{{sfn|Chang|2019|pp=266-67}} Chang stem nie saam dat &quot;xenofobie&quot; na nasionale minderhede kan verwys nie.{{sfn|Chang|2019b|pp=266-67}} [[Goguryeo|Koguryo]] gevolg deur [[Balhae|Parhae]]/Balhae/Bohai was die eerste state van die Russiese Verre-Ooste.{{sfn|Stephan|1994|pp=1-50}}{{sfn|Pai|2000}} John J. Stephan het die &quot;uitwissing&quot; van Chinese en Koreaanse geskiedenis (staatsvorming, kulturele bydraes, volkere) in die streek deur die USSR en Rusland — die opsetlike &quot;genese van 'n 'leë plek' &quot; genoem.{{sfn|Stephan|1994|pp=17-19}}

Chang merk op dat alle vorme van rassisme op 'n soortgelyke wyse in Martin se &quot;Sowjet-xenofobie&quot; en Weiner se &quot;territoriale identiteite&quot;-teorieë weggepraat kan word. Ongeag, lys al die Stalinistiese bevele vir &quot;totale deportasie&quot; van die dertien nasionaliteite (van 1937 tot 1951) elkeen van die volkere volgens etnisiteit sowel as 'n aanklag van verraad. Sowjet-wet het vereis dat 'n persoon se skuld of onskuld (vir verraad) individueel en in 'n hof van wet bepaal word voor vonnisoplegging (ingevolge die 1936-Grondwet). Ten slotte, aan die ander einde van die &quot;primordiale&quot; spektrum, is die [[Oos-Slawe]] (Russe, Oekraïners, en Belarussers) gesien as inherent meer lojaal en meer verteenwoordigend van die Sowjet-volk.{{sfn|Chang|2018|pp=189-193}} Dit is duidelik 'n afwyking van sosialisme en Marxisme-Leninisme.{{sfn|Chang|2018|pp=188, 191-192}}

==Sterftesyfer==
Die getal sterftes wat aan gedeporteerde mense wat in ballingskap gewoon het, toegeskryf word, is aansienlik. Die oorsake vir so 'n demografiese ramp lê in harde klimate van Siberië en Kasakstan, siekte, [[wanvoeding]], en [[Uitbuiting van arbeid|arbeidsuitbuiting]] wat tot 12 uur daagliks geduur het, sowel as die gebrek aan enige soort gepaste behuising of akkommodasie vir die gedeporteerde mense. Algeheel word aanvaar dat die sterftes wat deur hierdie hervestigings-omwenteling veroorsaak is, wissel van 800 000{{Sfn|Grieb|2014|p=930}} tot 1 500 000.{{Sfn|Werth|2004|p=73}}

Die gedeeltelike dokumentasie in die NKWD-argiewe het aangedui dat die [[sterftesyfer]]s van hierdie gedeporteerde etniese groepe aansienlik was. Die [[Meschetiese Turke]] het 'n sterftesyfer van 14,6% gehad, die Kalmukke 17,4%, mense van die Krim 19,6%, terwyl die Tsjetsjniërs, die Ingoesjetiërs en ander mense van die Noord-Kaukasus die hoogste verliese gehad het wat 23,7% bereik het.{{sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008|p=207}} Die NKWD het nie oortollige sterftes vir die gedeporteerde Sowjet-Koreane aangeteken nie, maar hul sterftesyfer-ramings wissel van 10%&lt;ref name=Gwangju&gt;{{cite news| work=[[Gwangju News]]| url=https://gwangjunewsgic.com/features/korea-in-the-world-uzbekistan/| title=Korea: In the World – Uzbekistan |date=10 October 2013| access-date=23 May 2021}}&lt;/ref&gt; tot 16,3%.{{sfn|Chang|2018|p=157}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none; width: 300px&quot;
|+ Aantal sterftes van volkere in ballingskap, 1930's–1950's
! scope=&quot;col&quot; | Groep
! scope=&quot;col&quot; | Geraamde aantal sterftes
! scope=&quot;col&quot; | Verwysings
|-
| [[Koelak]]ke 1930–1937 || 389 521 ||{{Sfn|Pohl|1999|p=46}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/dekulakisation-mass-violence.html#title2|title=Dekulakisation as mass violence &amp;#124; Sciences Po Mass Violence and Resistance - Research Network}}&lt;/ref&gt;
|-
| nowrap=&quot;nowrap&quot; |[[Sowjet-Duitsers]] || 150 000–400 000 ||&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Pohl |first1=Jonathan Otto |title=The Years of Great Silence |date=2022 |publisher=ibidem |isbn=978-3-8382-1630-0 |page=8 |url=https://books.google.com/books?id=v4tlEAAAQBAJ&amp;dq=The+Years+of+Great+Silence++The+Deportation%2C+Special+Settlement%2C+and+Mobilization+into+the+Labor+Army+of+Ethnic+Germans+in+the+USSR%2C+1941%E2%80%931955&amp;pg=PA8 |language=en|quote=The statistical data on mortality during deportation, confinement as special settlers, and mobilization in the labor army [between 1941 and 1948] is grossly incomplete. Estimates range from a low of 150,000 to a high of 400,000. My own estimate is near 245,000 and is dealt with in detail in its own chapter.}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008|p=207}}
|-
| [[Tsjetsjniërs]] || 100 000–400 000 ||&lt;ref&gt;Pohl, J. Otto (1999). Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949. Greenwood Press. {{ISBN|9780313309212}}. LCCN 98046822. pp. 97–99&lt;/ref&gt;&lt;ref name=kazbek&gt;{{cite news |last1=Chanturiya |first1=Kazbek |title=After 73 years, the memory of Stalin's deportation of Chechens and Ingush still haunts the survivors |url=https://oc-media.org/after-73-years-the-memory-of-stalins-deportation-of-chechens-and-ingush-still-haunts-the-survivors/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127234921/https://oc-media.org/after-73-years-the-memory-of-stalins-deportation-of-chechens-and-ingush-still-haunts-the-survivors/ |url-status=dead |archive-date=27 November 2019 |access-date=27 November 2019 |agency=OC Media |date=23 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Pole]] || 90 000 ||{{Sfn|Frucht|2004|p=28}}
|-
| [[Koreane]] || 16 500–40 000 ||&lt;ref name=Gwangju/&gt;{{Sfn|Pohl|1999|p=14}}{{sfn|Rywkin|1994|p=67}}
|-
| [[Este]] || 5 400 ||{{Sfn|Pettai|Pettai|2014|p=55}}
|-
| [[Lette]] || 17 400 ||{{Sfn|Pettai|Pettai|2014|p=55}}
|-
| [[Litauers]] || 28 000 ||&lt;ref&gt;{{cite news| title=Confusion, a lot of emotions inside. A bit of fear, concern and anticipation| work=The Siberian Times| date=22 July 2012| url=http://siberiantimes.com/other/others/news/confusion-a-lot-of-emotions-inside-a-bit-of-fear-concern-and-anticipation/| access-date= 1 Mei 2026| archive-date= 1 Desember 2024| archive-url=https://web.archive.org/web/20241201205241/https://siberiantimes.com/other/others/news/confusion-a-lot-of-emotions-inside-a-bit-of-fear-concern-and-anticipation/| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Finne]] || 18 800 ||&lt;ref name=&quot;Ediev&quot;&gt;{{cite web|author=D.M. Ediev|title= Demograficheskie poteri deportirovannykh narodov SSSR|location=Stavropol |year=2004|publisher=Polit.ru|url=http://polit.ru/article/2004/02/27/demoscope147/|access-date=23 September 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Grieke]] || 15 000 ||
&lt;ref&gt;Gkikas, Anastasis (2007). Οι Έλληνες στη διαδικασία οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ [Greek Participation in the Building of Socialism in USSR] (in Greek). Athens: Syghxroni Epoxi. ISBN 978-960-451-056-6. p.254&lt;/ref&gt;
|-
| [[Hongare]] || 15 000–20 000 ||{{Sfn|Bognár|2012|p=56}}
|-
| [[Karatsjais]] || 13 100–35 000 ||{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008|p=207}}{{Sfn|Rywkin|1994|p=67}}&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Grannes, Alf |year=1991 |title=The Soviet deportation in 1943 of the Karachays: a Turkic Muslim people of North Caucasus |journal=Journal of Muslim Minority Affairs |volume=12 |issue=1 |pages=55–68 |doi=10.1080/02666959108716187 }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Kalmukke]] || 12 600–48 000 ||{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008|p=207}}&lt;ref name=Ediev/&gt;{{Sfn|Rywkin|1994|p=67}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/4580467.stm|title=Regions and territories: Kalmykia|date=29 November 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ingoesjetiërs]] || 20 300–23 000 ||{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008|p=207}}{{Sfn|Rywkin|1994|p=67}}
|-
| [[Balkare]] || 7 600–11 000 ||{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008|p=207}}&lt;ref name=Ediev/&gt;{{Sfn|Rywkin|1994|p=67}}
|-
| [[Krim-Tatare]] || 34 300–109 956 ||{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008|p=207}}{{Sfn|Williams|2015|p=109}}&lt;ref&gt;Allworth, Edward (1998). The Tatars of Crimea: Return to the Homeland: Studies and Documents. Durham: Duke University Press. {{ISBN|9780822319948}}. LCCN 97019110. OCLC 610947243. pg 6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hall, M. Clement (2014). The Crimea. A very short history. ISBN 978-1-304-97576-8.&lt;/ref&gt;
|-
| nowrap=&quot;nowrap&quot; |[[Meschetiese Turke]] || 12 859–50 000 ||{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008|p=207}}{{Sfn|Rywkin|1994|p=67}}&lt;ref&gt;Jones, Stephen F. (1993). &quot;Meskhetians: Muslim Georgians or Meskhetian Turks? A Community without a Homeland&quot;. Refuge. 13 (2): 14–16.&lt;/ref&gt;
|-
| Totaal || nowrap=&quot;nowrap&quot; | 800 000–1 500 000 ||{{Sfn|Grieb|2014|p=930}}{{Sfn|Werth|2004|p=73}}
|}

Daarbenewens het ongeveer 300 000–360 000 [[Vlug en uitsetting van Duitsers (1944–1950)|Duitsers wat ná die Tweede Wêreldoorlog gedeporteer is]] uit beset gebied in Oos-Europa omgekom,&lt;ref name=&quot;Erlebenisberichte 1989, pp. 40&quot;/&gt; maar die Sowjet-leër was nie die enigste dader van hierdie uitsettings nie, aangesien ander Europese lande ook daaraan deelgeneem het.

==Tydlyn==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Datum van verskuiwing
! Geteikende groep
! Benaderde getalle
! Plek van aanvanklike verblyf
! Verskuiwingsbestemming
! Aangevoerde redes vir verskuiwing
|-
| April 1920
| [[Kosakke]], [[Terek-Kosakke]]
| 45 000{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=76}}
| [[Noord-Kaukasus]]
| [[Oekraïense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]], noordelike [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]]
| &quot;[[De-Kosakkisering]]&quot;, stop van Russiese kolonialisering van [[Noord-Kaukasus]]
|-
| 1930–1931
| [[Koelak]]ke
| 1 679 528 - 1 803 392{{Sfn|Viola|2007|p=32}}
| &quot;Streke van totale kollektivisering&quot;, die meeste van [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]], [[Oekraïense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]], ander streke
| Noordelike [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]], [[Oeral (streek)|Oeral]], [[Siberië]], [[Noord-Kaukasus]], [[Kasakse Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakse ASSR]], [[Kirgiese Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek (1926–36)|Kirgiese ASSR]]
| [[Kollektivisering]]
|-
|1930–1937
|Koelakke
|15 000 000&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|&quot;Streke van totale kollektivisering&quot;, die meeste van [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]], [[Oekraïense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]], ander streke
|Noordelike [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]], [[Oeral (streek)|Oeral]], [[Siberië]], [[Noord-Kaukasus]], [[Kasakse Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakse ASSR]], [[Kirgiese Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek (1926–36)|Kirgiese ASSR]]
|[[Kollektivisering]]
|-
| November–Desember 1932
| [[Boere]]
| 45 000{{sfn|Polian|2004|p=328}} - 46 000&lt;ref name=&quot;cossackspunished&quot;&gt;{{cite news |title=Russia: Cossacks Punished |url=https://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,745027,00.html |access-date=22 October 2023 |agency=Time |date=30 January 1933|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528070739/http://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,745027,00.html |archive-date=28 May 2021 }}&lt;/ref&gt;

| [[Krasnodar Krai]] ([[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]])
| [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Noord-Rusland]]
| [[Sabotasie]]
|-
| Mei 1933
| Mense uit [[Moskou]] en [[Leningrad]] wat nie 'n interne paspoort kon bekom nie
| 6 000
| [[Moskou]] en [[Leningrad]]
| [[Nazino-aangeleentheid#Nazino-eiland|Nazino-eiland]]
| &quot;skoonmaak van Moskou, Leningrad en die ander groot stedelike sentrums van die USSR van oortollige elemente wat nie met produksie of administratiewe werk verbind is nie, sowel as koelakke, misdadigers, en ander antisosiale en sosiaal gevaarlike elemente.&quot;&lt;ref&gt;Protocol of the Politburo meeting of 15 November 1932, Istochnik no. 6 (1997), p. 104; quoted in Werth 2007 p.15&lt;/ref&gt;
|-

| Februarie–Mei 1935; September 1941; 1942
| [[Ingriese Finne]]
| 420 000&lt;ref name=&quot;Council of Europe&quot;&gt;[[#Council of Europe|Council of Europe 2006]], p. 158&lt;/ref&gt;
| [[Leningrad-oblas]], [[Karelië]] ([[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]])
| [[Astrachan-oblas]], [[Vologda-oblas]], [[Wes-Siberiese ekonomiese streek|Wes-Siberië]], [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Tadjikse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Tadjikistan]], [[Finland]]
|
|-
| Februarie–Maart 1935
| [[Geskiedenis van Duitsers in Rusland en die Sowjetunie|Duitsers]] en [[Pole]]
| 412 000{{sfn|Polian|2004|p=328}}
| Sentraal- en Wes-[[Oekraïense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]]
| Oos-[[Oekraïense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]]
|
|-
| Mei 1936
| Duitsers en Pole
| 45 000{{sfn|Polian|2004|p=328}}
| Grensstreke van [[Oekraïense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]]
| [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]]
|
|-
| Julie 1937
| [[Koerde]]
| 1 325{{Sfn|Polian|2004|p=98}}
| Grensstreke van [[Georgiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Georgië]], [[Aserbeidjanse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Aserbeidjan]], [[Armeense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Armenië]], [[Turkmeense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Turkmenistan]], [[Oesbekiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oesbekistan]], en [[Tadjikse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Tadjikistan]]
| [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Kirgiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kirgisië]]
|
|-
| September–Oktober 1937
| [[Korjo-saram|Koreane]]
| 172 000&lt;ref name=&quot;Punished Peoples of the Soviet Union&quot;/&gt;
| [[Verre-Oosterse ekonomiese streek|Verre-Ooste]]
| Noord-[[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Oesbekiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oesbekistan]]
|
|-
| September–Oktober 1937
| [[Oorsese Chinese|Chinese]] en [[Harbin-Russe]]
| Ten minste 17 500&lt;ref name=&quot;Yin 2016&quot;&gt;{{Cite journal |author=Yin |first=Guangming |year=2016 |title=苏联处置远东华人问题的历史考察(1937—1938) |trans-title=A Historical Investigation of the Soviet Union's Handling of the Chinese Issue in the Far East (1937-1938) |url=http://rdbk1.ynlib.cn:6251/Qw/Paper/605629 |url-status=live |journal=Modern Chinese History Studies |language=zh-hans |publisher=Institute of Modern History, [[Chinese Academy of Social Sciences]] |publication-place=[[Beijing]] |issue=2 |pages=41 |url-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220622153610/http://rdbk1.ynlib.cn:6251/Qw/Paper/605629 |archive-date=22 June 2022 |access-date=25 June 2022 |via=[[Renmin University of China]] Library}}&lt;/ref&gt;
| Suidelike [[Verre-Oosterse ekonomiese streek|Verre-Ooste{{sfn|Polian|2004|p=328}}]]
| [[Sinkiang-provinsie, Republiek China|Sinkiang]],&lt;ref name=&quot;Yin 2016&quot; /&gt;
[[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Oesbekiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oesbekistan{{sfn|Polian|2004|p=328}}]]
|Ten minste 12 000 Chinese burgers is na Sinkiang gedeporteer, terwyl 5 500 Chinese Sowjet-burgers na Sentraal-Asië gedeporteer is.&lt;ref name=&quot;Yin 2016&quot; /&gt;
|-
| 1938
| [[Persiese Jode]]
| 6 000{{sfn|Polian|2004|p=329}}
| [[Mary-provinsie]] ([[Turkmeense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Turkmenistan]])
| Verlate gebied van noordelike [[Turkmeense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Turkmenistan]]
|
|-
| Januarie 1938
| [[Asere]], [[Perse]], Koerde, en [[Assiriërs]]
| 6 000{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=77}}
| [[Aserbeidjanse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Aserbeidjan]]
| [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]]
| [[Pahlavi-dinastie|Iraanse]] burgerskap
|
|-
| Januarie 1940 – 1941
| Pole, [[Jode]], en [[Oekraïners]] (insluitend vlugtelinge uit [[Pole]])
| 320 000{{Sfn|Sanford|2007}}
| Wes-[[Oekraïense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]], Wes-[[Belorussiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Belorussië]]
| Noordelike [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]], [[Oeral (streek)|Oeral]], [[Siberië]], [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Oesbekiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oesbekistan]]
|
|-
| Junie 1940
| [[Kola-Noorweërs|Noorweërs]], [[Finne]], [[Swede]], [[Este]], [[Lette]], en [[Litauers]]
| 6 973&lt;ref&gt;[[Pavel Polian]], ''[[Not of Their Own Will]]''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=23.6.40/&gt;
| [[Moermansk]] en [[Moermansk-oblas]]
| [[Karelo-Finse SSR]] en later na [[Archangelsk-oblas]]
| Lawrenti Beria se bevel van 23 Junie 1940 oor hervestiging van &quot;burgers van buitelandse nasionaliteite&quot;&lt;ref name=23.6.40&gt;[https://docs.historyrussia.org/ru/nodes/165305-prikaz-narodnogo-komissariata-vnutrennih-del-soyuza-ssr-za-1940-g-o-pereselenii-iz-g-murmanska-i-murmanskoy-obl-grazhdan-inonatsionalnostey-moskva-23-iyunya-1940-g Приказ Народного комиссариата внутренних дел Союза ССР за 1940 г. О переселении из г. Мурманска и Мурманской обл. граждан инонациональностей. Москва. 23 июня 1940 г.]&lt;/ref&gt;
|-
| Junie 1940
|Duitsers, Pole, Chinese, [[Grieke]], Koreane, en ander &quot;burgers van buitelandse nasionaliteite&quot;
| 1 743&lt;ref name=23.6.40/&gt;
| [[Moermansk]] en [[Moermansk-oblas]]
| [[Altaj Krai]]
| Lawrenti Beria se bevel van 23 Junie 1940 oor hervestiging van &quot;burgers van buitelandse nasionaliteite&quot;&lt;ref name=23.6.40/&gt;
|-
| Julie 1940 tot 1953
| Este, Lette, en Litauers
| 203 590{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=100}}
| [[Baltiese state]]
| [[Siberië]] en Noordelike [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]]
|
|-
| September 1941 – Maart 1942
| Duitsers
| 855 674{{Sfn|Salitan|1992|p=74}}
| [[Wolga-Duitsers|Powolsje]], die [[Kaukasus-Duitsers|Kaukasus]], [[Krim-Duitsers|Krim]], [[Oekraïense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]], [[Moskou]], sentrale [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]]
| [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Siberië]]
|
|-
| Augustus 1943
| [[Karatsjais]]
| 69 267{{Sfn|Bugay|1996|p=156}}
| [[Karatsjai–Tsjerkesiese Outonome Oblas|Karatsjai–Tsjerkesiese AO]], [[Stawropol Krai]] ([[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]])
| [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Kirgiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kirgisië]], ander
| [[Bandiet]]isme, ander
|-
| Desember 1943
| [[Kalmukke]]
| 93 139&lt;ref name=&quot;Punished Peoples of the Soviet Union&quot;/&gt;
| [[Kalmukse ASSR]], ([[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]])
| [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Siberië]]
|
|-
| Februarie 1944
| [[Tsjetsjniërs]] en [[Ingoesjetiërs]]
| 478 479{{Sfn|Askerov|2015|p=12}}
| [[Noord-Kaukasus]]
| [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Kirgiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kirgisië]]
| [[1940-1944 opstand in Tsjetsjenië]]
|-
| April 1944
| Koerde en Asere
| 3 000{{sfn|Polian|2004|p=33¸1}}
| [[Tbilisi]] ([[Georgiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Georgië]])
| Suidelike [[Georgiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Georgië]]
|
|-
| Mei 1944
| [[Balkare]]
| 37 406{{Sfn|Bugay|1996|p=156}}–40 900&lt;ref name=&quot;Punished Peoples of the Soviet Union&quot;/&gt;
| [[Noord-Kaukasus]]
| [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Kirgiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kirgisië]]
|
|-
| Mei 1944
| [[Krim-Tatare]]
| 191 014{{Sfn|Bugay|1996|p=156}}&lt;ref name=&quot;Punished Peoples of the Soviet Union&quot;&gt;{{cite web|publisher=Human Rights Watch|date=September 1991| location=New York |url=https://www.hrw.org/reports/pdfs/u/ussr/ussr.919/usssr919full.pdf | title=&quot;Punished Peoples&quot; of the Soviet Union: The Continuing Legacy of Stalin's Deportations| access-date=30 June 2017}}&lt;/ref&gt;
| [[Krimse Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek|Krim]]
| [[Oesbekiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oesbekistan]]
|
|-
| Mei–Junie 1944
| Grieke, [[Bulgare]], [[Armeniërs]], en [[Turke]]
| 37 080&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(9 620 Armeniërs, 12 040 Bulgare, 15 040 Grieke{{Sfn|Korostelina|2007|p=9}})&lt;/small&gt;
| [[Krimse Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek|Krim]]
| [[Oesbekiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oesbekistan]] (?)
|
|-
| Junie 1944
| [[Kabardiërs]]
| 2 000
| [[Kabardino-Balkariese ASSR]], ([[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]])
| Suidelike [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]]
| Samewerking met die [[Nazi]]'s
|-
| Julie 1944
| [[Katakombe-kerk|Russiese Ware Ortodokse Kerk]]-lede
| 1 000
| Sentrale [[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]]
| [[Siberië]]
|
|-
| November 1944
| [[Meschetiese Turke]], Koerde, [[Hemsjins]], [[Pontiese Grieke]], [[Karapapakhs]], [[Lazi]], en ander inwoners van die grenssone
| 115 000&lt;ref name=&quot;Punished Peoples of the Soviet Union&quot;/&gt;
| Suidwes-[[Georgiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Georgië]]
| [[Oesbekiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oesbekistan]], [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]], [[Kirgiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kirgisië]]
|
|-
| November 1944 – Januarie 1945
| [[Hongare in Oekraïne|Hongare]] en Duitsers
| 30 000–40 000{{sfn|Bognár|2012|p=56}}
| [[Trans-Karpatiese Oekraïne tydens die Tweede Wêreldoorlog|Transkarpatiese Oekraïne]]
| [[Oeral (streek)|Oeral]], [[Donbas]], [[Belorussiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Belorussië]]
|
|-
| Januarie 1945
| &quot;Verraaiers en kollaborateurs&quot;
| 2 000{{sfn|Polian|2004|p=332}}
| [[Mineralnyje Wody]] ([[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]])
| [[Tadjikse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Tadjikistan]]
| Samewerking met die [[Nazisme|Nazi's]]
|-
| 1945–1946
| Gerepatrieerde Sowjet-Duitsers wat onder Duitse beheer tydens die Tweede Wêreldoorlog gewoon het
| Meer as 200 000{{sfn|Pohl|2022|p=8}}
|
| Siberië en Kasakstan
|
|-
| 1944–1953
| Gesinne van die [[Oekraïense Opstandige Leër]]
| 204 000&lt;ref&gt;Viatrovych, V.; Hrytskiv, R.; Dereviany, I.; Zabily, R.; Sova, A.; Sodol, P. (2007). Volodymyr Viatrovych (ed.). Українська Повстанська Армія – Історія нескорених [Ukrainian Insurgent Army – History of the unconquered] (in Ukrainian). Lviv Liberation Movement Research Centre. pp. 307–310.&lt;/ref&gt;
| [[Wes-Oekraïne]]
| [[Siberië]]
|
|-
| 1944–1953
| Pole
| 1 240 000&lt;ref name=&quot;Council of Europe&quot;/&gt;
| [[Kresy]]-streek
| naoorlogse [[Pole]]
| Verwydering van inheemse bevolking uit die nuwe gebied wat deur die Sowjetunie verkry is
|-
| 1945–1950
| Duitsers
| Tienduisende
| [[Königsberg]]
| Wes- of Midde-Duitsland
| Verwydering van inheemse bevolking uit die nuwe gebied wat deur die Sowjetunie verkry is
|-
| 1945–1951
| [[Japannese mense|Japannese]] en Koreane
| 400 000{{Sfn|McColl|2014|p=803}}
| Hoofsaaklik uit [[Sachalin]], [[Koerile]]
| [[Siberië]], [[Verre-Oosterse ekonomiese streek|Verre-Ooste]], [[Noord-Korea]], [[Japan]]
| Verwydering van inheemse bevolking uit die nuwe gebied wat deur die Sowjetunie verkry is
|-
| 1948–1951
| Asere
| 100 000&lt;ref&gt;{{cite journal|title=The alteration of place names and construction of national identity in Soviet Armenia|first=Arseny |last=Saparov|url=http://www.cairn.info/article.php?ID_REVUE=CMR&amp;ID_NUMPUBLIE=CMR_441&amp;ID_ARTICLE=CMR_441_0179|year=2003|volume=44|issue=1 |journal=Cahiers du monde russe|pages=179–198}}&lt;/ref&gt;
| [[Armeense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Armenië]]
| [[Koera-Aras-laagland]], [[Aserbeidjanse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Aserbeidjan]]
| &quot;Maatreëls vir hervestiging van kollektiewe plaaswerkers&quot;
|-
| Mei–Junie 1949
| Grieke, Armeniërs, en Turke
| 57 680{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=102}}&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(insluitend 15 485 Dasjnaks)&lt;/small&gt;{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=102}}
| Die [[Swart See]]-kus ([[Russiese Sosialistiese Federatiewe Sowjet-Republiek|Russiese SFSR]]), [[Suid-Kaukasus]]
| Suidelike [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]]
| Lidmaatskap in die nasionalistiese [[Armeense Revolusionêre Federasie|Dasjnaktsoetioen-Party]] (Armeniërs), [[Griekeland|Griekse]] of [[Turkye|Turkse]] burgerskap (Grieke): &quot;verdagte oor-grens etniese bande.&quot;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|-
| Maart 1951
| [[Basmatsji-beweging|Basmatsji]]
| 2 795{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=102}}
| [[Tadjikse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Tadjikistan]]
| Noordelike [[Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek|Kasakstan]]
|
|-
| April 1951
| [[Jehovasgetuies]]
| 8 576–9 500{{Sfn|Baran|2016|p=62}}
| Hoofsaaklik uit [[Moldawiese Sosialistiese Sowjet-Republiek|Moldawië]] en [[Oekraïense Sosialistiese Sowjet-Republiek|Oekraïne]]
| [[Wes-Siberiese ekonomiese streek|Wes-Siberië]]
| [[Operasie Noord]]
|-
| 1991
| Armeniërs
| 24 dorpe,&lt;ref&gt;Gokhman, M. &quot;Карабахская война&quot; [The Karabakh War]. ''Russkaya Misl''. 29 November 1991.&lt;/ref&gt; 17 000 mense&lt;ref&gt;Melkonian. ''My Brother's Road'', p. 186.&lt;/ref&gt;
| [[Nagorno-Karabach]]
| Armenië
| [[Operasie Ring]]
Begeerte om met Armenië te herenig en/of meer outonomie van die Aserbeidjanse SSR te verkry.&lt;ref name=&quot;memorial2&quot;&gt;[http://sumgait.info/ring/seda-vermisheva/karabakh-deportation-3.htm Доклад Правозащитного центра общества &quot;Мемориал&quot;] Нарушения прав человека в ходе проведения операций внутренними войсками МВД СССР, советской армией и МВД Азербайджана в ряде районов Азербайджанской Республики в период с конца апреля по начало июня 1991 года&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wilson&quot;&gt;[http://users.physics.harvard.edu/~wilson/publications/VOSKEPAR_files/VOSKEPAR.html Report by Professor Richard Wilson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921060342/http://users.physics.harvard.edu/~wilson/publications/VOSKEPAR_files/VOSKEPAR.html|date=21 September 2013}} &quot;On the Visit to the Armenian-Azerbaijani Border, May 25–29, 1991&quot; Presented to the First International Sakharov Conference on Physics, Lebedev Institute, Moscow on 31 May 1991.&lt;/ref&gt;
|-
| 1920 tot 1953
| '''Totaal'''
| '''~20 296 000 -'''
|
|
|
|}

==Sien ook==
* ''[[Against Their Will (book)|Against Their Will]]''
* [[Demografiese ingenieurswese]]
* [[Dokterskomplot#Beweerde beplande deportasie van Jode|Dokterskomplot: Spekulasie oor 'n beplande deportasie van Jode]]
* [[Joodse Outonome Oblas#Joodse vestiging in die streek|Joodse Outonome Oblas: Joodse vestiging in die streek]]
* [[Lys van etniese suiweringsveldtogte]]

==Notas==
{{Notelist}}

==Aanhalings==
{{Reflist}}

===Bibliografie===
{{refbegin|30em}}
* {{cite book| last1=Andrew| first1=Christopher| last2=Mitrokhin| first2=Vasili| year=2005| location=New York| title=The World Was Going Our Way: The KGB and the Battle for the Third World| publisher=Basic Books| isbn=9781422393123| lccn=1422393127| url=https://www.academia.edu/120944456}}
* {{cite book |last=Council of Europe |ref=Council of Europe |url=https://books.google.com/books?id=sE67dG7WJWUC&amp;q=finns&amp;pg=PA157 |title=Documents: working papers, 2006 ordinary session (third part), 26–30 June 2006, Vol. 4: Documents 10868, 10886, 10893, 10903-10950 |page=158 |isbn=9789287160270 |date=19 March 2007 |publisher=Council of Europe }}
* {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=L0jDCAAAQBAJ&amp;q=chechens+ingush+deported+478%2C479&amp;pg=PA12 |title=Historical Dictionary of the Chechen Conflict |first=Ali |last=Askerov |publisher=Rowman &amp; Littlefield |page=12 |year=2015 |lccn=2015-000755 |isbn=9781442249257 }}
* {{cite book |last=Allworth |year=1998 |title=The Tatars of Crimea: Return to the Homeland: Studies and Documents |first=Edward |publisher=[[Duke University Press]] |location=Durham |isbn=9780822319948 |oclc=610947243 |lccn=97019110 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/tatarsofcrimeare0000unse }}
* {{cite book |last=Baran |first=Emily B. |url=https://books.google.com/books?id=M-cRDAAAQBAJ&amp;q=jehovas+8%2C576+soviet&amp;pg=PA62 |title=Dissent on the Margins: How Soviet Jehovah's Witnesses Defied Communism and Lived to Preach about It |edition=repeated |publisher=Oxford University Press |year=2016 |isbn=978-0190495497 }}
* {{cite book|last=Bekus|first=Nelly|title=Struggle Over Identity: The Official and the Alternative &quot;Belarusianness&quot;|publisher=[[Central European University Press]]|location=Budapest|year=2010|lccn=2010008736|isbn=9789639776685|url=https://books.google.com/books?id=DiwPRpRYt2kC&amp;pg=PA42}}
* {{cite journal |last=Bognár |first=Zalán |title=A kárpátaljai magyar és német polgári lakosság tömeges elhurcolása szovjet hadifogságba |trans-title=The deportation of masses of Hungarian and German civilians from Subcarpathia to Soviet prisoner of war camps |journal=Orpheus Noster |volume=4 |issue=2 |pages=46–60 |year=2012 |url=https://www.academia.edu/11885029 |publisher=Károli Gáspár Református Egyetem |location=Budapest |language=hu }}
* {{cite journal |last=Bryan |year=1984 |title=Anti-religious activity in the Chechen-Ingush republic of the USSR and the survival of Islam |first=Fanny E. |journal=Central Asian Survey |volume=3 |issue=2 |pages=99–115 |doi=10.1080/02634938408400466 }}
* {{cite book |last1=Buckley |first1=Cynthia J. |first2=Blair A. |last2=Ruble |first3=Erin Trouth |last3=Hofmann |title=Migration, Homeland, and Belonging in Eurasia |publisher=[[Woodrow Wilson Center Press]] |year=2008 |lccn=2008-015571 |page=207 |url=https://books.google.com/books?id=wulDuN7APaIC&amp;pg=PA207 |isbn=978-0801890758 }}
* {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=xwp5y9NDaEwC&amp;pg=PA198 |title=The Deportation of Peoples in the Soviet Union |last=Bugay |first=Nikolay |year=1996 |publisher=Nova Publishers |isbn=978-1560723714 }}
* {{cite journal |last=Chang |first=Jon K. |year=2014 |title=Tsarist continuities in Soviet nationalities policy: A case of Korean territorial autonomy in the Soviet Far East, 1923-1937 |url=https://www.academia.edu/17823472 |journal=Eurasia Studies Society of Great Britain &amp; Europe Journal |volume=3 |pages=32–33 }}
* {{cite book| last=Chang| first=Jon K.| year=2018| location=Honolulu| title=Burnt by the Sun: The Koreans of the Russian Far East| publisher=University of Hawaii Press| isbn=9780824876746| lccn=2015046032| url=https://books.google.com/books?id=qh7HDwAAQBAJ&amp;pg=PA157}}
* {{cite journal |last=Chang |first=Jon K. |title=East Asians in Soviet Intelligence and the Continuities between Soviet and Russian Intelligence Practices |journal=The Intelligencer |volume=24 |number=1 |pages=23–29 |year=2019a | url=https://www.academia.edu/40140752}}
* {{cite journal |last=Chang |first=Jon K. |title=Ethnic Cleansing and Revisionist Russian and Soviet History |journal=Academic Questions |volume=32 |number=2 |pages=263–270 |year=2019b |doi=10.1007/s12129-019-09791-8 |doi-broken-date=1 July 2025 |s2cid=150711796 |url=https://www.academia.edu/38789672}}
* {{cite journal |last=Chang |first=Jon K. |title=East Asians in Soviet Intelligence: A Study of Five Soviet &quot;Naturals&quot;| journal=Region |volume=12 |number=2 |pages=147–170 |year=2023 |doi=10.1353/reg.2023.a936449 |jstor=27333832 |url=https://www.jstor.org/stable/27333832 }}
* {{cite journal |last=Chang |first=Jon K. |title=East Asians in Soviet Intelligence: The &quot;Naturals&quot;--One Variant of Soviet Illegal| journal=The Intelligencer |volume=29 |number=1 |pages=33–43 |year=2024|url=https://www.academia.edu/117468144 }}
* {{cite book |title=The Making and Breaking of Soviet Lithuania: Memory and Modernity in the Wake of War |first=Violeta |last=Davoliūtė |publisher=Routledge |year=2014 |isbn=9781134693580 |url=https://books.google.com/books?id=82uGAgAAQBAJ&amp;pg=PT29 }}
* {{cite book |last1=Dundovich |first1=Elena |first2=Francesca |last2=Gori |first3=Emanuela |last3=Guercetti |url=https://books.google.com/books?id=X2FGqiDKFysC&amp;q=6%2C015 |title=Reflections on the Gulag: With a Documentary Index on the Italian Victims of Repression in the USSR |edition=37 |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2003 |isbn=978-8807990588 }}
* {{cite journal |last=Ellman |first=Michael |author-link=Michael Ellman |title=Soviet Repression Statistics: Some Comments |journal=[[Europe-Asia Studies]] |volume=54 |issue=7 |pages=1151–1172 |year=2002 |url=https://pdfs.semanticscholar.org/d4ac/a67ff06f3902c7b95b9eff2562f223f16c2b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180427044908/https://pdfs.semanticscholar.org/d4ac/a67ff06f3902c7b95b9eff2562f223f16c2b.pdf |archive-date=27 April 2018 |jstor=826310 |doi=10.1080/0966813022000017177 |url-status=dead |s2cid=43510161 }}
* {{cite book |last=Fisher |title=Crimean Tatars |first=Alan W. |location=Stanford, California |publisher=Hoover Press |year=2014 |isbn=9780817966638 |oclc=946788279 |lccn=76041085 }}
* {{cite journal |last=Fredholm |first=Michael |year=2000 |volume=19 |issue=3 |pages=315–327 |title=The prospects for genocide in Chechnya and extremist retaliation against the West |doi=10.1080/026349300750057955 |journal=Central Asian Survey |s2cid=145806371 }}
* {{cite book | url=https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C&amp;pg=PA28 | last=Frucht | first=Richard C. | title=Eastern Europe: an introduction to the people, lands, and culture | volume=2 | publisher=[[ABC-CLIO]] | year=2004 | page=28 | isbn=978-1576078006 }}
* {{cite book |last=Grieb |first=Christiane |chapter=War Crimes, Soviet, World War II |year=2014 |title=Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond |editor-first=Timothy |editor-last=C. Dowling |lccn=2014017775 |publisher=ABC-CLIO |isbn=9781598849486 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ&amp;pg=PA930 }}
* {{cite book |last=Griffin |first=Nicholas |year=2004 |title=Caucasus: A Journey to the Land Between Christianity and Islam |publisher=University of Chicago Press |isbn=9780226308593 |lccn=2003063352 |url=https://books.google.com/books?id=rUYyhMxHqnQC&amp;pg=PA40 |location=Chicago }}{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite book | last=Gross | first=Feliks | author-link=Feliks Gross | title=The Civic and the Tribal State: The State, Ethnicity, and the Multiethnic State | publisher=Greenwood Publishing Group | year=1998 | isbn=9780313291456 | lccn=98012329 | url=https://books.google.com/books?id=sJhWKAcXXKcC&amp;pg=PA37 }}
* {{cite journal |last=Hirsch |first=Francine |year=2002 |journal=Slavic Review |title=Race without the Practice of Racial Politics |volume=61 |issue=1 |pages=30–43 |jstor=2696979 |doi=10.2307/2696979 |s2cid=147121638 }}
* {{cite book |last=Joes |first=Anthony James |chapter=Guerrilla Warfare |year=2010 |page=[https://archive.org/details/stresswarconflic00fink/page/n375 357] |editor-last=Fink |editor-first=George |title=Stress of War, Conflict and Disaster |url=https://archive.org/details/stresswarconflic00fink |url-access=limited |publisher=Academic Press |isbn=9780123813824 |lccn=2010024875 }}
* {{cite book |last=Jones |first=Adam |author-link=Adam Jones (Canadian scholar) |title=Genocide: A Comprehensive Introduction |edition=revised |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=9781317533856 |page=203 |url=https://books.google.com/books?id=0kBZBwAAQBAJ&amp;pg=PA203 }}
* {{cite book |last=Kleveman |first=Lutz |author-link=Lutz Kleveman |year=2002 |page=87 |title=Der Kampf um das Heilige Feuer: Wettlauf der Weltmächte am Kaspischen Meer |language=de |publisher=[[Rowohlt Verlag|Rowohlt]] |isbn=9783871344565 |url=https://books.google.com/books?id=dnntAAAAMAAJ&amp;q=V%C3%B6lkermord }}
* {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=LzB9DAAAQBAJ&amp;q=9%2C620+armenian+12%2C420+Bulgarians+15%2C040+greeks&amp;pg=PA9 |page=9 |title=Social Identity and Conflict: Structures, Dynamics, and Implications |first=K. |last=Korostelina |publisher=Springer |year=2007 |isbn=9780230605671 }}
* {{cite book |last=Legters |first=Lyman H. |year=1992 |title=Native Americans and Public Policy |chapter=The American Genocide |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wghp62KBvWYC&amp;pg=PA104 |editor-last=Lyden |editor-first=Fremont J. |isbn=9780822976820 |location=Pittsburgh |oclc=555693841 |publisher=[[University of Pittsburgh Press]] }}
* {{cite journal |last=Kotljarchuk |first=Andrej |year=2014 |page=53 |title=3. The Nordic Threat: Soviet Ethnic Cleansing on the Kola Peninsula |url=http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:748534/FULLTEXT01.pdf }}
* {{cite book |last=Margolis |first=Eric |author-link=Eric Margolis (journalist) |year=2008 |page=277 |title=American Raj: Liberation Or Domination? |publisher=[[Key Porter Books]] |isbn=9781554700875 |lccn=2008431610 }}
* {{Cite journal |last=Martin |first=Terry |year=1998 |title=The Origins of Soviet Ethnic Cleansing |journal=[[The Journal of Modern History]] |volume=70 |issue=4 |pages=813–861 |jstor=10.1086/235168 |doi=10.1086/235168 |s2cid=32917643 |url=https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3229636/Martin%201998.pdf?sequence=2 }}
* {{cite book |last=Mawdsley |first=Evan |year=1998 |title=The Stalin Years: The Soviet Union, 1929–1953 |publisher=[[Manchester University Press]] |isbn=9780719046001 |lccn=2003046365 }}
* {{cite book |last=McColl |first=R. W. |title=Encyclopedia of World Geography - Facts on File library of world geography |url=https://books.google.com/books?id=DJgnebGbAB8C&amp;q=400%2C000 |publisher=Infobase Publishing |year=2014 |page=803 |isbn=9780816072293 |oclc=58431770 }}
* {{cite book |last=Mikaberidze |first=Alexander |author-link=Alexander Mikaberidze |title=Historical Dictionary of Georgia |edition=2 |publisher=Rowman &amp; Littlefield |location=Lanham, Maryland |year=2015 |isbn=9781442241466 |lccn=2014024518 |url=https://books.google.com/books?id=JNNQCgAAQBAJ&amp;pg=PA191 }}
* {{cite journal |last=Morris |first=James |year=2004 |title=The Polish terror: spy mania and ethnic cleansing in the great terror |doi=10.1080/0966813041000235137 |journal=[[Europe-Asia Studies]] |volume=56 |issue=5 |pages=751–766 |s2cid=154560102 }}
* {{cite book |last=Naimark |first=Norman M. |title=Stalin's Genocides |location=Princeton |publisher=Princeton University Press |year=2010 |isbn=9780691147840 |lccn=2010019063 |url=https://books.google.com/books?id=F3UwF1eqb0AC }}
* {{cite book|last=Pai|first=Hyung Il|title=Constructing &quot;Korean&quot; Origins: A Critical Review of Archaeology, Historiography, and Racial Myth in Korean State-Formation Theories|location=Cambridge|publisher=Harvard University Press|year=2000|isbn=9780674002449|url=https://books.google.com/books?id=QxztLeLoVkQC}}
* {{cite book|last=Park|first=Alyssa M.|title=Sovereignty experiments: Korean migrants and the building of borders in northeast Asia, 1860-1945 |location=Ithaca|publisher=Cornell University Press|year=2019|isbn=9781501738371|lccn=2019001070}}
* {{cite book|last=Pavlenko|first=Aneta|author-link=Aneta Pavlenko|title=Multilingualism in Post-Soviet Countries|publisher=Multilingual Matters|year=2008|isbn=9781847690876|lccn=2008012757|url=https://books.google.com/books?id=WO_I4d612fMC&amp;pg=PA170}}
* {{cite book | url=https://books.google.com/books?id=WD-iBQAAQBAJ&amp;q=ESTONIA+DEPORTED+SOVIET+8%2C000+dead&amp;pg=PA55 | title=Transitional and Retrospective Justice in the Baltic States | last1=Pettai | last2=Pettai | first1=Eva-Clarita | first2=Vello | publisher=[[Cambridge University Press]] | year=2014 | lccn=2014-043729 | isbn=978-1107049499 }}
* {{cite book |last=Pohl |first=J. Otto |title=The Stalinist Penal System |date=1997 |publisher=McFarland |isbn=0786403365 }}
* {{cite book |last=Pohl |first=J. Otto |year=1999 |title=Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949 |location=Westport,&amp;nbsp;CT |publisher=[[Greenwood Press]] |lccn=98-046822 |isbn=978-0-313-30921-2 }}
* {{cite journal |last=Pohl |first=J. Otto |title=Stalin's genocide against the &quot;Repressed Peoples&quot; |journal=Journal of Genocide Research |year=2000 |pages=267–293 |doi=10.1080/713677598 |volume=2 |issue=2 |s2cid=59194258 }}
* {{cite book |last=Polian |first=Pavel |author-link=Pavel Polian |year=2004 |title=Against Their Will: The History and Geography of Forced Migrations in the USSR |location=Budapest |publisher=[[Central European University Press]] |isbn=978-9-639-24168-8 |title-link= Against Their Will (book)}}
* {{cite book |title=Moscow's Lost Empire |last=Rywkin |first=Michael |publisher=Routledge |year=1994 |isbn=9781315287713 |lccn=93029308 |url=https://books.google.com/books?id=k8oPc9BCz_4C&amp;pg=PA67 }}
* {{cite book |title=Politics and Nationality in Contemporary Soviet-Jewish Emigration, 1968-89 |last=Salitan |first=Laurie P. |editor=Rosemary Thorp |publisher=Springer |year=1992 |isbn=978-1349097562 |url=https://books.google.com/books?id=YTOvCwAAQBAJ&amp;q=Soviet+000+germans+deported&amp;pg=PA74 }}
* {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=tV2AAgAAQBAJ&amp;q=soviet+320%2C000+poles+deported&amp;pg=PT56 |title=Katyn and the Soviet Massacre of 1940: Truth, Justice and Memory |last=Sanford |first=George |publisher=Routledge |year=2007 |lccn=2004-065124 |isbn=9781134302994 }}
* {{cite journal |last=Statiev |year=2010 |first=Alexandar |journal=Journal of Genocide Research |volume=11 |issue=2–3 |pages=243–264 |title=Soviet ethnic deportations: intent versus outcome |doi=10.1080/14623520903118961 |s2cid=71905569 }}
* {{cite book|last=Stephan|first=John J.|title=The Russian Far East: A History|publisher=Stanford University Press|location=Stanford|year=1994|isbn=9780804727013|url=https://books.google.com/books?id=Jce4rBWjG5wC}}
* {{cite book |last=Ther |first=Philipp |year=2014 |page=118 |title=The Dark Side of Nation-States: Ethnic Cleansing in Modern Europe |publisher=Berghahn Books |isbn=9781782383031 |lccn=2011516970 |location=Göttingen |url=https://books.google.com/books?id=jHEXAwAAQBAJ&amp;pg=PA118 }}
* {{cite book |last=Tishkov |first=Valery |author-link=Valery Tishkov |year=2004 |page=33 |title=Chechnya: Life in a War-Torn Society |volume=6 |publisher=University of California Press |isbn=9780520930209 |lccn=2003017330 |location=[[Berkeley, California|Berkeley]] }}
* {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=gG6cPY2RpzUC&amp;q=1%2C803%2C392&amp;pg=PA32 |title=The Unknown Gulag: The Lost World of Stalin's Special Settlements |page=32 |last=Viola |first=Lynne |publisher=Oxford University Press |year=2007 |isbn=9780195187694 |author-link=Lynne Viola }}
* {{cite journal |last=Weiner |first=Amir |year=2002 |title=Nothing but Certainty |journal=[[Slavic Review]] |volume=61 |issue=1 |jstor=2696980 |pages=44–53 |doi=10.2307/2696980 |s2cid=159548222 }}
* {{cite book |last=Werth |first=Nicolas |author-link=Nicolas Werth |title=Stalinism and Nazism: History and Memory Compared |editor-first1=Henry |editor-last1=Rousso |editor-link=Henry Rousso |editor-first2=Richard Joseph |editor-last2=Golsan |publisher=University of Nebraska Press |year=2004 |lccn=2003026805 |isbn=9780803290006 |chapter=Strategies of Violence in the Stalinist USSR |chapter-url=https://books.google.com/books?id=CIt7fMp30sAC&amp;pg=PA73 }}
* {{cite book |last=Werth |first=Nicholas |chapter=The Crimes of the Stalin Regime: Outline for an Inventory and Classification |editor-last=Stone |editor-first=Dan |edition=repeated |lccn=2007048561 |title=The Historiography of Genocide |url=https://archive.org/details/historiographyge00ston |url-access=limited |publisher=Palgrave Macmillan |year=2008 |isbn=9780230297784 |location=Basingstoke |page=[https://archive.org/details/historiographyge00ston/page/n426 412] }}
* {{cite book |last=Williams |first=Brian Glyn |author-link=Brian Glyn Williams |title=The Crimean Tatars: From Soviet Genocide to Putin's Conquest |publisher=[[Oxford University Press]] |location=London, New York |lccn=2015033355 |year=2015 |url=https://books.google.com/books?id=xabnCwAAQBAJ&amp;pg=PA109 |isbn=9780190494728 }}
{{refend}}

==Verdere leeswerk==
{{refbegin}}
* [[Pavel Polian|Polian, Pavel]] (Павел Полян), ''Deportations in the USSR: An index of operations with list of corresponding directives and legislation'', [[Russiese Akademie van Wetenskap]].
* Павел Полян, ''Не по своей воле...'' (Pavel Poljan, ''[[Not by Their Own Will]]... A History and Geography of Forced Migrations in the USSR''), ОГИ Мемориал, Moskou, 2001, {{ISBN|5-94282-007-4}}
* 28 августа 1941 г. Указ Президиума Верховного Совета СССР &quot;О выселении немцев из районов Поволжья&quot;.
* 1943 г. Указ Президиума Верховного Совета СССР &quot;О ликвидации Калмыцкой АССР и образовании Астраханской области в составе РСФСР&quot;. *Постановление правительства СССР от 12 января 1949 г. &quot;О выселении с территории Литвы, Латвии и Эстонии кулаков с семьями, семей бандитов и националистов, находящихся на нелегальном положении, убитых при вооруженных столкновениях и осужденных, легализованных бандитов, продолжающих вести вражескую работу, и их семей, а также семей репрессированных пособников и бандитов&quot;
* Указ Президиума Верховного Совета СССР от 13 декабря 1955 г. &quot;О снятии ограничений в правовом положении с немцев и членов их семей, находящихся на спецпоселении&quot;.
* 17 марта 1956 г. Указ Президиума Верховного Совета СССР &quot;О снятии ограничений в правовом положении с калмыков и членов их семей, находящихся на спецпоселении&quot;.
* 1956 г. Постановление ЦК КПСС &quot;О восстановлении национальной автономии калмыцкого, карачаевского, балкарского, чеченского и ингушского народов&quot;.
* 29 августа 1964 г. Указ Президиума Верховного Совета СССР &quot;О внесении изменений в Указ Президиума Верховного Совета СССР от 28 августа 1941 г. о переселении немцев, проживающих в районах Поволжья&quot;.
* 1991 г: Wette van [[Russiese Federasie]]: &quot;О реабилитации репрессированных народов&quot;, &quot;О реабилитации жертв политических репрессий&quot;.
{{refend}}

==Wikisource==
* [[wikisource:State Defense Committee Decree No. 5859ss|Staatsverdedigingskomitee-dekreet No. 5859ss: Oor Krim-Tatare]] (Sien ook [https://web.archive.org/web/20090211130849/http://www.euronet.nl/users/sota/tatardep2.html Drie antwoorde op die Dekreet No. 5859ss])

==Eksterne skakels==
{{Commons category|Soviet deportations}}
* [http://www.latvians.com/en/Reading/TheseNamesAccuse/ThNA-00-OurFamilies.php These Names Accuse (Soviet Deportations in Latvia)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130918113428/http://latvians.com/en/Reading/TheseNamesAccuse/ThNA-00-OurFamilies.php |date=18 September 2013 }}
* [http://www.latvians.com/en/Reading/TheseNamesAccuse/ThNA-08-Appendix-1.php Baltic Deportation Instructions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130530022935/http://www.latvians.com/en/Reading/TheseNamesAccuse/ThNA-08-Appendix-1.php |date=30 May 2013 }} – Volle teks, Engels
* [https://www.loc.gov/exhibits/archives/depo.html DEPORTATIONS] Onthullings uit die Russiese Argiewe by die [[Library of Congress|Biblioteek van die Kongres]]
* [http://www.unpo.org/article.php?id=438 Chechnya: European Parliament recognises the genocide of the Chechen People in 1944] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313052815/http://unpo.org/article.php?id=438 |date=13 March 2016 }}
* [http://findarticles.com/p/articles/mi_m3955/is_n8_v48/ai_19298459/pg_3 The scale and nature of German and Soviet repression and mass killings, 1930–45]
* [https://web.archive.org/web/20160303205122/http://demoscope.ru/weekly/2004/0147/biblio01.php Эдиев Д.М. Демографические потери депортированных народов СССР. Ставрополь, 2003]
* [http://tadeuszromer.com Polish deportees in the USSR] Lys saamgestel in 1941 deur [[Tadeusz Romer]], die Poolse ambassadeur in Japan

{{Josef Stalin}}
{{Sowjetunie}}
{{Authority control}}

[[Kategorie:Deportasie]]
[[Kategorie:Gedwonge migrasie in die Sowjetunie| ]]
[[Kategorie:Politieke onderdrukking in die Sowjetunie]]
[[Kategorie:Sowjetse oorlogsmisdade in die Tweede Wêreldoorlog]]
[[Kategorie:Etniese suiwering in Europa]]
[[Kategorie:Etniese suiwering in Asië]]
[[Kategorie:Etniese suiwering van Duitsers]]
[[Kategorie:Sowjet-etniese beleid]]
[[Kategorie:Josef Stalin]]
[[Kategorie:Vervolging van Boeddhiste]]
[[Kategorie:Vervolging van Moslems]]
[[Kategorie:NKWD-operasies]]
[[Kategorie:Interne migrasie]]
[[Kategorie:Volksmoorde in Asië]]
[[Kategorie:Volksmoorde in Europa]]
[[Kategorie:Rassisme in die Sowjetunie]]</text>
      <sha1>8kjlqqcjuzp5irwt3pwegcotq5dnwo6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phragmites</title>
    <ns>0</ns>
    <id>461710</id>
    <revision>
      <id>2921494</id>
      <parentid>2906877</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:43:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1294" sha1="hxl8hb10inrk87lwy78iz5m7euxka08" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Phragmites australis Schilfrohr.jpg
|image_caption = ''Phragmites australis''
|display_parents = 3
|taxon = Phragmites
|authority = Adans., (1763)
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Czernya'' &lt;small&gt;C.Presl&lt;/small&gt;
* ''Miphragtes'' &lt;small&gt;Nieuwl.&lt;/small&gt;
* ''Oxyanthe'' &lt;small&gt;Steud.&lt;/small&gt;
* ''Trichoon'' &lt;small&gt;Roth&lt;/small&gt;
* ''Xenochloa'' &lt;small&gt;[[Hinrich Lichtenstein|Licht.]] ex Roem. &amp; Schult.&lt;/small&gt;
}}
'''''Phragmites''''' is 'n [[genus]] van [[plant]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Poaceae. Die genus is [[inheems]] aan elke [[kontinent]].

== Spesies ==
Daar is ses [[spesie]]s wat tot die genus hoort:&lt;ref&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77165462-1 Plants of the World Online]&lt;/ref&gt;
* ''[[Phragmites australis]]'' &lt;small&gt;(Cav.) Trin. ex Steud.&lt;/small&gt;
* ''[[Phragmites bhattacharyyae]]'' &lt;small&gt;Kandwal, Uniyal &amp; Rajesw.&lt;/small&gt;
* ''[[Phragmites frutescens]]'' &lt;small&gt;H.Scholz&lt;/small&gt;
* ''[[Phragmites japonicus]]'' &lt;small&gt;Steud.&lt;/small&gt;
* ''[[Phragmites karka]]'' &lt;small&gt;(Retz.) Trin. ex Steud.&lt;/small&gt;
* ''[[Phragmites mauritianus]]'' &lt;small&gt;Kunth&lt;/small&gt;

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Phragmites| ]]</text>
      <sha1>hxl8hb10inrk87lwy78iz5m7euxka08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Claude Mythos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>461904</id>
    <revision>
      <id>2921390</id>
      <parentid>2908725</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13769" sha1="fv08c9kbpnooczd8sosj367xquie8ot" xml:space="preserve">[[Lêer:Claude AI logo.svg|duimnael|Claude logo.]]
'''Claude Mythos''' is 'n [[groot taalmodel]] wat deur [[Anthropic]] ontwikkel is om sagtewarekwesbaarhede te vind, en word deur 'n konsortium van maatskappye gebruik om sagtewarestelsels te beveilig. Die model is nie vir die publiek beskikbaar nie.

==Geskiedenis==
Die bestaan van 'n model genaamd Claude Mythos het op 26 Maart 2026 publiek bekend geword as gevolg van uitgelekde [[webjoernaal]]plasing-konsepte.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nolan |first=Beatrice |date=26 Maart 2026 |title=Exclusive: Anthropic left details of an unreleased model, an upcoming exclusive CEO event, in a public database |url=https://fortune.com/2026/03/26/anthropic-leaked-unreleased-model-exclusive-event-security-issues-cybersecurity-unsecured-data-store/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260327034855/https://fortune.com/2026/03/26/anthropic-leaked-unreleased-model-exclusive-event-security-issues-cybersecurity-unsecured-data-store/ |archive-date=27 Maart 2026 |access-date=7 April 2026 |website=Fortune |language=en}}&lt;/ref&gt; Anthropic het later die ontwikkeling van Mythos aan Fortune erken en gesê dat die model beduidende risiko's vir kuberveiligheid inhou.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://fortune.com/2026/03/26/anthropic-says-testing-mythos-powerful-new-ai-model-after-data-leak-reveals-its-existence-step-change-in-capabilities/ |title=Anthropic acknowledges testing new AI model representing 'step change' in capabilities, after accidental data leak reveals its existence |date=26 Maart 2026 |last=Nolan |first=Beatrice |work=Fortune |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;  Volgens Axios het Anthropic daardie maand 'n waarskuwing oor Mythos se vermoëns aan regeringsamptenare uitgereik.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.axios.com/2026/03/29/claude-mythos-anthropic-cyberattack-ai-agents |title=AI's looming cyber nightmare |date=29 Maart 2026 |last=VandeHei |first=Jim |work=Axios |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Anthropic het Mythos op 7 April publiek bekend gemaak.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/2026/04/07/technology/anthropic-claims-its-new-ai-model-mythos-is-a-cybersecurity-reckoning.html |title=Anthropic Claims Its New A.I. Model, Mythos, Is a Cybersecurity 'Reckoning' |date=April 7, 2026 |last=Roose |first=Kevin |author-link=Kevin Roose |work=[[The New York Times]] |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die maatskappy het verklaar dat hulle geen plan het om Mythos aan die publiek vry te stel nie.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.wsj.com/tech/ai/anthropic-set-to-preview-powerful-mythos-model-to-ward-off-ai-cyberthreats-75683cf5 |title=Anthropic Set to Preview Powerful 'Mythos' Model to Ward Off AI Cyberthreats |date=7 April 2026 |last=McMillan |first=Robert |work=[[The Wall Street Journal]] |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In plaas daarvan het hulle Project Glasswing van stapel gestuur, met 'n konsortium van maatskappye wat Mythos gebruik om sagteware-kwesbaarhede te vind en reg te stel. Meer as veertig maatskappye is toegang verleen, insluitend [[Microsoft]], [[Apple]], [[Google]], Amazon Web Services, die Linux Foundation, Cisco, [[Nvidia]] en Broadcom.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.wired.com/story/anthropic-mythos-preview-project-glasswing/ |title=Anthropic Teams Up With Its Rivals to Keep AI From Hacking Everything |date=7 April 2026 |last=Newman |first=Lily |work=Wired |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Daardie dag het verskeie ongemagtigde gebruikers toegang tot Mythos verkry, volgens ''Bloomberg News''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-21/anthropic-s-mythos-model-is-being-accessed-by-unauthorized-users |title=Anthropic's Mythos Model Is Being Accessed by Unauthorized Users |date=21 April  2026 |last=Metz |first=Rachel |publisher=Bloomberg News |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

==Spesifikasies en vermoëns==
Claude Mythos Preview is 'n algemene groot taalmodel.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.ft.com/content/59249643-a221-4494-bcb5-62e5f4fedc8e |title=Anthropic rolls out cyber AI model days after source code leak |date=7 April 2026 |last=Criddle |first=Cristina |work=Financial Times |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Die vermoëns van Mythos is onduidelik. Anthropic het verklaar dat Mythos kwesbaarhede in &quot;elke groot bedryfstelsel en elke groot [[webblaaier]]&quot; in sy toetsing gevind het.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-07/anthropic-lets-apple-amazon-test-more-powerful-mythos-ai-model |title=Anthropic Limits Mythos Model Release in Bid to Stave Off Hacks |date=7 April 2026 |last=Murphy |first=Margi |publisher=[[Bloomberg News]] |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Anthony Grieco, die hoof sekuriteits- en vertrouensbeampte van Cisco, het aan ''[[The New York Times]]'' gesê dat Mythos in sommige gebiede aansienlik kragtiger was as ander modelle.&lt;ref name=scary&gt;{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/2026/05/12/technology/anthropic-claude-mythos.html |title=Is Anthropic's New A.I. Really That Scary? It Depends Whom You Ask. |date=12 Mei 2026 |last1=Metz |first1=Cade |last2=Conger |first2=Kate |work=[[The New York Times]] |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

==Reaksies==
Reaksies op Claude Mythos was onmiddellik en gemeng.&lt;ref name=scary/&gt;

Thomas Fraise, wat vir ''The Conversation'' geskryf het, het aangevoer dat Mythos kernafskrikking kan verwoes.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Fraise |first=Thomas |date=2026-05-12 |title=Hacking the bomb? What Claude Mythos AI reveals about the gamble of nuclear deterrence |url=https://theconversation.com/hacking-the-bomb-what-claude-mythos-ai-reveals-about-the-gamble-of-nuclear-deterrence-282614 |access-date=2026-05-17 |website=The Conversation |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Brett J. Goldstein, wat vir The New York Times geskryf het, het aangevoer dat die model individue en kleiner spanne in 'n &quot;kuberveiligheidsnadeel&quot; plaas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Goldstein |first=Brett J. |date=2026-04-28 |title=Opinion {{!}} Your Passwords Are Probably Screwed |url=https://www.nytimes.com/2026/04/28/opinion/cybersecurity-mythos.html |access-date=2026-05-17 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

Sommige Chinese media-afsetpunte het Mythos positief beskou en Anthropic se besluite verdedig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zhang |first=Irene |title=Claude Mythos: China Reacts |url=https://www.chinatalk.media/p/chinese-reactions-to-claude-mythos |access-date=2026-05-17 |website=www.chinatalk.media |language=en}}&lt;/ref&gt;

===Finansiële reaksie===
Ure nadat Anthropic Mythos in die openbaar onthul het, het die Amerikaanse minister van finansies, Scott Bessent, en die voorsitter van die Federale Reserweraad, Jerome Powell, finansiële bestuurders byeengeroep om 'n waarskuwing oor Mythos se vermoëns uit te reik.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-10/anthropic-model-scare-sparks-urgent-bessent-powell-warning-to-bank-ceos |title=Anthropic Model Scare Sparks Urgent Bessent, Powell Warning to Bank CEOs |date=9 April 2026 |last1=Gillespie |first1=Todd |last2=Johnson |first2=Katanga |last3=Levitt |first3=Hannah |last4=Natarajan |first4=Sridhar |publisher=Bloomberg News |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Verskeie banke het Mythos op hul versoek begin toets, insluitend JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Citigroup, Bank of America en Morgan Stanley.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-10/wall-street-banks-try-out-anthropic-s-mythos-as-us-urges-testing |title=Wall Street Banks Try Out Anthropic's Mythos as US Urges |date=April 10, 2026 |last1=Robertson |first1=Jordan |last2=Gillespie |first2=Todd |last3=Natarajan |first3=Sridhar |publisher=Bloomberg News |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die Bank van Kanada het groot leners die volgende dag na 'n soortgelyke vergadering ontbied.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-10/bank-of-canada-major-lenders-meet-on-anthropic-ai-cyber-risk |title=Bank of Canada, Major Lenders Met on Anthropic AI Cyber Risk |date=10 April 2026 |last1=Hertzberg |first1=Erik |last2=Dobby |first2=Christine |publisher=Bloomberg News |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Mythos sou bespreek word deur die Bank van Engeland se Cross Market Operational Resilience Group en CMORG AI Taskforce-vergaderings.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-11/bank-of-england-set-to-discuss-anthropic-s-mythos-with-banks |title=Bank of England Set to Discuss Anthropic's Mythos With Banks |date=11 April 2026 |last=Rees |first=Tom |publisher=Bloomberg News |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Die president van die [[Europese Sentrale Bank]], Christine Lagarde, het Anthropic geprys vir die beperking van toegang tot Mythos.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-14/lagarde-worried-about-ai-lauds-anthropic-s-approach-on-mythos |title=Lagarde, Worried About AI, Lauds Anthropic's Approach on Mythos |date=14 April 2026 |last1=Lacqua |first1=Francine |last2=Stirling |first2=Craig |publisher=Bloomberg News |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In reaksie op Europese banke wat nie toegang tot Mythos gekry het nie, het Mistral AI begin om sy eie model te ontwikkel.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-05-13/mistral-developing-new-ai-model-for-banks-lacking-mythos-access |title=Mistral Developing New AI Model for Banks Lacking Mythos Access |date=13 Mei 2026 |last1=Cohen |first1=Claudia |last2=Berthelot |first2=Benoit |publisher=Bloomberg News |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

===Regeringsreaksies===
Verskeie vergaderings tussen beleidmakers is oor die onderwerp van Mythos gehou, insluitend een tussen die Withuis en Anthropic op 16 April,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-18 |title=White House and Anthropic hold 'productive' meeting amid fears over Mythos model |url=https://www.bbc.com/news/articles/cyv10e1d13po |access-date=2026-05-17 |website=BBC |language=en}}&lt;/ref&gt; een onder voorsitterskap van Indië se Ministerie van Finansies op 23 April,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 April 2026 |title=If AI Can Hack Faster Than Humans, What Happens Next? |url=https://www.forbesindia.com/article/news/deep-dive/why-india-is-scrambling-over-claude-mythos/2993475/1 |access-date=17 Mei 2026 |website=Forbes India |language=en}}&lt;/ref&gt; een wat deur Japan se Finansiële Dienste-agentskap op 24 April gehou is,&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 April 2026 |title=Japan rushing to counter threat of cyberattack from Mythos AI model |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/16528255 |access-date=17 Mei 2026 |work=The Asahi Shimbun}}&lt;/ref&gt; en verskeie wat deur die Australiese Prudential Regulation Authority gehou is.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Eyers |first=James |date=2026-04-29 |title=APRA meets with banks, urges more vigilance against AI-powered hacks |url=https://www.afr.com/companies/financial-services/apra-meets-with-banks-urges-more-vigilance-against-ai-powered-hacks-20260429-p5zrwq |access-date=2026-05-17 |website=Australian Financial Review |language=en}}&lt;/ref&gt; Op 13 Mei het 'n tweepartygroep van 32 lede van die Amerikaanse Huis van Verteenwoordigers aan die Kantoor van die Nasionale Kuberdirekteur (ONCD) geskryf oor die hersiening van die VSA se federale kuberveiligheidsbeleid in die lig van Mythos.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gold |first=Ashley |date=2026-05-13 |title=Scoop: Lawmakers press White House to act on AI cyber threats |url=https://www.axios.com/2026/05/13/congress-ai-threats-anthropic-mythos |access-date=2026-05-17 |website=Axios |language=en}}&lt;/ref&gt; Hulle het gevra dat ONCD met die Departement van Binnelandse Veiligheid, die Departement van Handel en die Kantoor van Bestuur en Begroting koördineer, asook ONCD versoek om binne die volgende 45 dae 'n skriftelike antwoord te verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 Mei 2026 |title=AI-Discovered Vulnerability Coordination Letter |url=https://www.documentcloud.org/documents/28121276-ai-discovered-vulnerability-coordination-letter/ |access-date=17 Mei 2026 |website=documentcloud.org |archive-date=14 Mei 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260514134922/https://www.documentcloud.org/documents/28121276-ai-discovered-vulnerability-coordination-letter/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die Verenigde State se Departement van die Tesourie het aanvanklik toegang tot Claude Mythos gesoek.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-14/us-treasury-seeking-access-to-anthropic-s-mythos-to-find-flaws |title=US Treasury Seeking Access to Anthropic's Mythos to Find Flaws |date=14 April 2026 |last1=Murphy |first1=Margi |last2=Metz |first2=Rachel |publisher=[[Bloomberg News]] |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Na 'n vergadering met amptenare van Anthropic het Evan Solomon, die Kanadese minister van kunsmatige intelligensie en digitale innovasie, Anthropic geprys vir die beperking van toegang tot Mythos.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-14/anthropic-wins-accolades-from-canada-s-ai-minister-over-mythos-approach |title=Anthropic Wins Accolades From Canada's AI Minister Over Mythos Approach |date=14 April 2026 |last=Hertzberg |first=Erik |publisher=Bloomberg News |access-date=18 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

In April 2026 het Anthropic geweier om toegang tot Claude Mythos aan die Chinese regering te gee na 'n versoek van 'n Chinese dinkskrum.&lt;ref&gt;{{Cite news |last1=Volz |first1=Dustin |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Frenkel |first3=Sheera |last4=Mickle |first4=Tripp |date=2026-05-12 |title=China Sought Access to Anthropic's Newest A.I. The Answer Was No. |url=https://www.nytimes.com/2026/05/12/us/politics/china-ai-anthropic-openai-mythos-chatgpt.html |access-date=21 Mei 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]]</text>
      <sha1>fv08c9kbpnooczd8sosj367xquie8ot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hwang In-beom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462588</id>
    <revision>
      <id>2921222</id>
      <parentid>2911070</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jommy3210</username>
        <id>209486</id>
      </contributor>
      <origin>2921222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="suoa3i3tme3q6eaix8ryjofghe2sy47" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Hwang In-beom
| image = [[Lêer:240611 대한민국 vs 중국 (황인범).jpg|240px]]
| caption = Hwang in 2024
| full_name = Hwang In-beom&lt;ref name=GSA&gt;{{GSA player|hwang-inbeom/59273|access-date=8 August 2021}}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1996|9|20|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=FIFA World Cup Qatar 2022 SquadLists |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |publisher=FIFA |page=17}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[Daejeon]], [[Suid-Korea]]
| height = 1,77 m
| position = Middelveldspeler
| currentclub = [[Feyenoord]]
| clubnumber = 6
| youthyears1 = 2009–2014
| youthclubs1 = [[Daejeon Hana Citizen|Daejeon Citizen]]
| years1 = 2015–2018
| clubs1 = [[Daejeon Citizen]]
| caps1 = 88
| goals1 = 15
| years2 = 2018
| clubs2 = → [[Asan Mugunghwa]]
| caps2 = 18
| goals2 = 1
| years3 = 2019–2020
| clubs3 = [[Vancouver Whitecaps FC|Vancouver Whitecaps]]
| caps3 = 40
| goals3 = 3
| years4 = 2020–2022
| clubs4 = [[Roebin Kazan]]
| caps4 = 35
| goals4 = 5
| years5 = 2022
| clubs5 = → [[FC Seoul|Seoul]] (leen)
| caps5 = 9
| goals5 = 0
| years6 = 2022–2023
| clubs6 = [[Olympiacos Pireaus|Olympiacos]]
| caps6 = 32
| goals6 = 3
| years7 = 2023–2024
| clubs7 = [[Red Star Belgrade]]
| caps7 = 32
| goals7 = 5
| years8 = 2024–2026
| clubs8 = [[Feyenoord]]
| caps8 = 38
| goals8 = 4
| nationalyears1 = 2012
| nationalteam1 = Suid-Korea o/17
| nationalcaps1 = 3
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2014
| nationalteam2 = Suid-Korea o/20
| nationalcaps2 = 1
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2017–2018
| nationalteam3 = Suid-Korea o/23
| nationalcaps3 = 10
| nationalgoals3 = 2
| nationalyears4 = 2018–
| nationalteam4 = [[Suid-Koreaanse nasionale sokkerspan|Suid-Korea]]
| nationalcaps4 = 74
| nationalgoals4 = 7
| club-update = 15 Maart 2026
| nationalteam-update = 11 Junie 2026
}}
'''Hwang In-beom''' ([[Koreaans]]: 황인범; gebore [[20 September]] [[1996]]) is 'n [[Suid-Korea|Suid-Koreaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as 'n middelvelder vir die [[Eredivisie]]-klub [[Feyenoord]] en die [[Suid-Koreaanse nasionale sokkerspan|Suid-Koreaanse nasionale span]] speel. Hy het voorheen vir klubs in sy geboorteland Suid-Korea, asook in [[Kanada]], [[Rusland]], [[Griekeland]] en [[Serwië]] gespeel.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Suid-Koreaanse sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1996]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>suoa3i3tme3q6eaix8ryjofghe2sy47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brian Armstrong</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462632</id>
    <revision>
      <id>2921361</id>
      <parentid>2911407</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T04:09:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17873" sha1="j60w07ab5zraz7njelhvqi19pp02rnk" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Brian Armstrong
| bynaam           = 
| beeld            = Brian Armstrong - TechCrunch Disrupt 2018 01.jpg
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = Brian Armstrong in 2018
| geboortenaam     = Brian Armstrong
| geboortedatum    = [[25 Januarie]] [[1983]]
| geboorteplek     = San Jose, Kalifornië
| dood_datum       = 
| sterfteplek      = 
| ouers            = 
| titel            = 
| nasionaliteit    = {{vlagland|Verenigde State}}
| beroep           = Voorsitter en HUB van Coinbase
| ander            = 
| bekend           = Medestigter van Coinbase
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| godsdiens        =
| huweliksmaat     = Angela Meng
| kinders          = 
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}
'''Brian Armstrong''' (gebore [[25 Januarie]] [[1983]])&lt;ref name=azcoin1&gt;{{cite web |url=https://azcoinnews.com/influencers/brian-armstrong |title=Brian Armstrong |website=AZ Coin News |date=24 November 2019 |access-date=10 Maart 2021 |archive-date=20 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210620074229/https://azcoinnews.com/influencers/brian-armstrong |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; is 'n [[Amerikaanse]] [[sakeman]]&lt;ref name=&quot;Forbes profile&quot;&gt;{{cite web|title=Forbes profile: Brian Armstrong |url=https://www.forbes.com/profile/brian-armstrong/?sh=320e2385077c |work=Forbes |access-date=1 Mei 2022}}&lt;/ref&gt; en belegger wat die uitvoerende hoof is van die [[kriptogeldeenheid]]splatform [[Coinbase]], wat hy saam met Fred Ehrsam gestig het.&lt;ref name=azcoin1/&gt; Hy het media-aandag gekry vir sy beleid om die werkplek vry van politieke aktivisme te hou.&lt;ref name=&quot;cnbc1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2020/09/30/coinbase-ceo-offers-severance-to-employees-leaving-over-politics.html |title=Coinbase CEO discourages politics at work, offers generous severance to employees who want to quit |publisher=CNBC |date=30 September 2020 |access-date=10 Maart 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes1&quot;&gt;{{cite web|url=  https://www.nytimes.com/2020/09/29/business/dealbook/coinbase-social-activism.html |title=Taking a Stand Against Social Stances |website=[[The New York Times]] |date=30 September 2020 |access-date=10 Maart 2021}}&lt;/ref&gt; Hy is ook medestigter van NewLimit, 'n anti-veroudering-beginonderneming.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Martinez |first=Xavier |date=2026-06-02 |title=Exclusive {{!}} Coinbase Founder’s Longevity Startup Triples in Value |url=https://www.wsj.com/business/newlimit-startup-brian-armstrong-value-82ab9830 |access-date=2026-06-02 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==Vroeë lewe en opvoeding==
Armstrong is op 25 Januarie 1983 naby [[San Jose, Kalifornië]], gebore; albei sy ouers was ingenieurs&lt;ref name=forbes2&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/michaeldelcastillo/2020/02/19/coinbase-billionaire-brian-armstrongs-plan-to-make-bitcoin-ethereum-xrp-safe-for-all/#6b85aa39345b |title=Bitcoin's Guardian Angel: Inside Coinbase Billionaire Brian Armstrong's Plan To Make Crypto Safe For All |website=Forbes |date=19 Februarie 2020 |access-date=10 Maart 2021}}&lt;/ref&gt; Hy het Bellarmine College Preparatory, 'n Katolieke, privaat hoërskool vir seuns, bygewoon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Source |url=https://www.hoover.org/research/why-bitcoin-will-take-over-world-coinbase-ceo-brian-armstrong |website=Hoover Institution}}&lt;/ref&gt; Armstrong het Rice-universiteit in [[Texas]] bygewoon, waar hy in 2005 'n dubbele baccalaureusgraad in [[ekonomie]] en [[rekenaarwetenskap]] verwerf het, gevolg deur 'n meestersgraad in rekenaarwetenskap in 2006.&lt;ref name=forbes2/&gt; Terwyl hy by Rice was, het hy 'n besigheid begin wat tutors aan studente koppel, en na sy graduering het hy 'n jaar in [[Buenos Aires]] deurgebring om vir 'n onderwysmaatskappy te werk.

==Loopbaan==
[[Lêer:Cryptocurrency Cachet (38552330941).jpg|links|duimnael|Brian Armstrong (middel).]]
Armstrong se vroeë loopbaan het ingesluit werk as 'n ontwikkelaar vir [[IBM]] en 'n konsultant by Deloitte. In 2010 het hy op die [[Bitcoin]]-witskrif afgekom wat onder die alias [[Satoshi Nakamoto]] gepubliseer is.&lt;ref name=forbes2/&gt; In 2011 het hy by [[Airbnb]] aangesluit as 'n sagteware-ingenieur en is blootgestel aan betalingsstelsels in die 190 lande waarin Airbnb destyds bedrywig was.&lt;ref name=techcrunch1&gt;{{cite web|url=https://techcrunch.com/2018/05/16/coinbase-ceo-brian-armstrong-to-talk-the-future-of-cryptocurrency-at-disrupt-sf/ |title=Coinbase CEO Brian Armstrong to talk the future of cryptocurrency at Disrupt SF |publisher=TechCrunch |date=16 Mei 2018 |access-date=10 Maart 2021}}&lt;/ref&gt; Terwyl hy by Airbnb was, het hy die probleme gesien om geld na [[Suid-Amerika]] te stuur.&lt;ref name=forbes2/&gt; Hy het naweke en snags begin werk om kode in [[Ruby on Rails|Ruby]] en [[JavaScript]] te skryf om kriptomunte te koop en te stoor. In 2012 het hy die [[Y Combinator (maatskappy)|Y Combinator]]-beginbegigheidversneller betree en 'n belegging van $150 000 ontvang, wat hy gebruik het om Coinbase te befonds.&lt;ref name=forbes2/&gt;&lt;ref name=ft1/&gt;

Sy plasing op ''Hacker News''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news.ycombinator.com/item?id=3754664|title=Looking for Co-Founder |publisher=Hacker News |date=16 Mei 2012}}&lt;/ref&gt; waarin hy gesoek het na 'n medestigter om by die [[Y Combinator (maatskappy)|Y Combinator]]-program in te skakel, het later 'n virale plasing in ''Hacker News'' geword. Hy het uiteindelik sy medestigter Fred Ehrsam op 'n [[Reddit]]-subgroep&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://entrepreneurshandbook.co/how-coinbases-founder-turned-an-idea-that-looked-like-a-scam-into-an-86-billion-company-e2759f1c907c|title=Coinbase Story |publisher=entrepreneurshandbook.co |date=16 Mei 2021}}&lt;/ref&gt; ontmoet en daar word aangehaal dat hy meer as vyftig vergaderings gehou het om 'n perfekte medestigter te vind.

===Coinbase===
In 2012 het Armstrong en Fred Ehrsam Coinbase saam gestig as 'n manier vir [[kriptogeldeenheid]]-entoesiaste om bitcoins en ander digitale geldeenhede te verhandel.&lt;ref name=observer1&gt;{{cite web|url=  https://observer.com/2018/12/coinbase-ceo-brian-armstrong-wealth-charity-donations/ |title=Newly Minted Billionaire Coinbase CEO Is Already Tired of His Wealth |website=Observer| date=26 Desember 2018 |access-date=11 Maart 2021}}&lt;/ref&gt; Armstrong was die eerste uitvoerende hoof.&lt;ref name=observer1/&gt; Coinbase se eerste beursie-iterasie is &quot;Toshi&quot; genoem, vernoem na Satoshi Nakamoto; Toshi is ook die naam van een van Brian Armstrong se katte.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://wallet.coinbase.com/terms-of-service | title=Terms of Service &amp;#124; Coinbase Wallet }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.youtube.com/watch?v=uGPEZByXbS0 | title=Coinbase CEO Named Cat After Satoshi #shorts | website=[[YouTube]] | date=30 Oktober 2022 }}&lt;/ref&gt; 'n Finansieringsronde in 2018 het die maatskappy op $8,1 miljard gewaardeer, en in Desember 2020 het die maatskappy by die SEC aansoek gedoen om deur middel van 'n direkte notering publiek te word.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2018/10/30/cryptocurrency-start-up-coinbase-valued-at-8-billion-despite-bitcoins-plunge.html |title=Cryptocurrency start-up Coinbase valued at $8 billion despite bitcoin's plunge |publisher=CNBC |date=30 Oktober 2018 |access-date=11 Maart 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=  https://www.forbes.com/sites/michaeldelcastillo/2020/02/19/coinbase-billionaire-brian-armstrongs-plan-to-make-bitcoin-ethereum-xrp-safe-for-all/ |title=Bitcoin's Guardian Angel: Inside Coinbase Billionaire Brian Armstrong's Plan To Make Crypto Safe For All. In 2021 Coinbase is building a IT support center in India so they can make customer service even worse than it currently is. You would hope with all the profits from retail traders he would provide better customer service. It will come back to haunt him in the future. |website=Forbes |date=19 Februarie 2020 |access-date=4 Maart 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/technology/coinbase-reveals-direct-listing-application-with-sec/articleshow/81211738.cms|title=Coinbase reveals direct listing application with SEC|website=The Economic Times |date=25 Februarie 2021 |access-date=10 Maart 2021}}&lt;/ref&gt; Na 'n direkte notering in April 2021 het Coinbase se markkapitalisasie tot $85 miljard gestyg,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.wsj.com/articles/coinbase-shares-surge-in-trading-debut-11618421619 |title=Coinbase Fetches $85 Billion Valuation in Market Debut |work=[[The Wall Street Journal]] |date=14 April 2021 |author=Paul Vigna}}&lt;/ref&gt; en volgens Forbes het Armstrong vanaf Mei 2022 'n netto waarde van $2,4 miljard.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.forbes.com/profile/brian-armstrong/ |title=Forbes Profile |work=[[Forbes]] |access-date=12 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220513031902/https://www.forbes.com/profile/brian-armstrong/ |archive-date=13 Mei 2022 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===ResearchHub===
Armstrong het self die wetenskaplike navorsingswebwerf ResearchHub, gebaseer op die GitHub-kodebewaarplek, gestig en befonds as 'n manier om navorsingsartikels aan die publiek beskikbaar te stel.&lt;ref name=ft1&gt;{{cite news|url=  https://www.ft.com/content/1077a75f-947f-4aab-ab28-46b6c3b5b52d  |title=Coinbase founder rides crypto boom to Nasdaq listing |website=[[Financial Times]] |date=5 Maart 2021 |access-date=11 Maart 2021|last1=Kruppa |first1=Miles }}&lt;/ref&gt;

===NewLimit===
Armstrong was medestigter van NewLimit&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NewLimit {{!}} Extending human healthspan |url=https://www.newlimit.com/ |access-date=2025-08-29 |website=www.newlimit.com |language=en}}&lt;/ref&gt; om die menslike gesondheidspan te verleng deur die biologie van veroudering te teiken. NewLimit se primêre navorsingsfokus is epigenetiese herprogrammering. In Mei 2023 het die maatskappy $40 miljoen in 'n Serie A-beleggingsronde ingesamel.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://fortune.com/well/2023/05/19/reverse-aging-brian-armstrong-newlimit-coinbase-epigenetics/ |title=How the science behind reverse-aging could theoretically work, as Coinbase founder raises $40 million in a bid to make it reality|website=Fortune|date=19 Mei 2023 |access-date=6 Junie 2023}}&lt;/ref&gt;

===Ondersteuning vir spesiale ekonomiese sones===
In Januarie 2025 het Armstrong aangekondig dat Coinbase Ventures, die waagkapitaalvleuel van Coinbase, sou belê in Próspera, 'n charterstad langs die kus van [[Honduras]] wat sy gedereguleerde model gaan uitbrei onder die Verenigde State se Freedom Cities-inisiatief wat deur die Amerikaanse president [[Donald Trump]] van stapel gestuur is.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Garth |first=Eleanor |date=2025-01-22 |title=Coinbase invests in Próspera to expand global economic freedom |url=https://longevity.technology/news/coinbase-invests-in-prospera-to-expand-global-economic-freedom/ |access-date=2025-03-21 |work=Longevity.Technology - Latest News, Opinions, Analysis and Research |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Farooq |first=Umar |date=13 Februarie 2025 |title=Libertarian City Dream in Honduras becomes $11 Billion Nightmare |url=https://news.bloomberglaw.com/daily-tax-report-international/libertarian-city-dream-in-honduras-becomes-11-billion-nightmare}}&lt;/ref&gt;

Armstrong het voorheen belangstelling in gedereguleerde ekonomiese sones uitgespreek in 'n podsendingonderhoud wat in ''The New Republic'' aangehaal is, en gesê: &quot;Ek wil hê ons moet almal in kripto dink oor hoe ons eintlik fisiese plekke in die wêreld gaan skep om vryheid op die lang termyn te bewaar. Ek dink dit is uiteindelik kripto se lotsbestemming.&quot;&lt;ref name=&quot;newrepublic.com&quot;&gt;{{Cite magazine |title=The Most Powerful Crypto Bro in Washington Has Very Weird Beliefs |url=https://newrepublic.com/article/185738/coinbase-brian-armstrong-crypto-lobbying-washington-politicians |access-date=2025-03-21 |magazine=The New Republic |issn=0028-6583}}&lt;/ref&gt;

=== Voorspellingsmark kontroversie===
In November 2025 het Armstrong kritiek ontvang nadat hy doelbewus 'n reeks kriptogeldeenheid-verwante terme aan die einde van Coinbase se derde kwartaal verdienste-oproep gebruik het.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ha |first=Anthony |date=2025-11-01 |title=Coinbase CEO Brian Armstrong trolls the prediction markets |url=https://techcrunch.com/2025/11/01/coinbase-ceo-brian-armstrong-trolls-the-prediction-markets/ |access-date=2025-11-03 |website=TechCrunch |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Die ongeskrewe opmerking het blykbaar bedoel om aanlyn [[voorspellingsmark]]te te beïnvloed wat gebruikers toegelaat het om te wed oor of spesifieke woorde tydens die oproep genoem sou word. Bedryfsfigure het die daad as markmanipulasie gekritiseer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Romano |first=Taya |date=2025-11-03 |title=Coinbase CEO's Earnings Call Remarks Stir Criticism Over Prediction Market Bets - San Francisco Download |url=https://sanfranciscodownload.com/coinbase-ceos-earnings-call-remarks-stir-criticism-over-prediction-market-bets |access-date=2025-11-03 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==Politieke sienings==
Armstrong het in September 2020 'n blogplasing&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://blog.coinbase.com/coinbase-is-a-mission-focused-company-af882df8804?gi=bab73623857f |title=Coinbase Is A Mission Focused Company}}&lt;/ref&gt; geskryf waarin hy Coinbase 'n &quot;Missiegefokusde Maatskappy&quot; genoem het, en werknemersaktivisme en bespreking van politieke en sosiale kwessies by die werk ontmoedig het.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Schmidt |first1=Lars |url=  https://www.fastcompany.com/90562207/can-a-company-really-be-apolitical-in-2020 |title=Can a company really be 'apolitical' in 2020? |website=Fast Company |date=9 Oktober 2020 |access-date=10 Maart 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=nytimes1/&gt; Hy het skeidingspakkette aangebied vir Coinbase-werknemers wat ongemaklik was met hierdie beleid;&lt;ref name=cnbc1/&gt; gevolglik het sestig werknemers (wat neerkom op 5% van die maatskappy) Coinbase verlaat.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/rachelsandler/2020/10/08/60-employees-leave-coinbase-over-ceos-pledge-to-be-apolitical/|website=Forbes|title=60 Employees Leave Coinbase Over CEO's Pledge To Be Apolitical }}&lt;/ref&gt; Voorheen het Armstrong die Black Lives Matter-beweging ondersteun en getwiet toe [[George Floyd]] vermoor is: &quot;Ek het besluit om te praat. Dit is jammer dat dit selfs in hierdie tyd gesê moet word, maar [[rassisme]]], polisiebrutaliteit en ongelyke geregtigheid is onomwonde verkeerd, en ons moet almal werk om hulle uit die samelewing uit te skakel.&quot;&lt;ref name=cnbc1/&gt;

In Julie 2023 het hy met Huisdemokrate, spesifiek die New Democrat Coalition, in 'n geslote sitting vergader wat na bewering op digitale bate-wetgewing gefokus het. Armstrong het volgens Bloomberg &quot;'n veldtog in Washington gelei om duideliker reëls rondom digitale bates te skep&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Kendall|first1=Tyler |date=17 Julie 2023 |title=Coinbase CEO Brian Armstrong Set to Meet With House Democrats |website=bloomberglaw|url=https://news.bloomberglaw.com/crypto/coinbase-ceo-brian-armstrong-set-to-meet-with-house-democrats|access-date=9 November 2023}}&lt;/ref&gt; Armstrong het in November 2024 'n geslote vergadering met Donald Trump gehad, na bewering om &quot;personeelaanstellings vir sy tweede administrasie te bespreek.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Exclusive: Trump to Meet Privately With Coinbase CEO Brian Armstrong |url=https://www.wsj.com/livecoverage/stock-market-today-dow-sp500-nasdaq-live-11-18-2024/card/exclusive-trump-to-meet-privately-with-coinbase-ceo-brian-armstrong-DDkgF0xW1BW242rVeuqx |access-date=2025-03-21 |website=WSJ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Armstrong het sy oortuiging uitgespreek dat die Verenigde State in 'n &quot;stadige agteruitgang&quot; is en omarm die Network State-politieke beweging wat gewild gemaak is deur voormalige Coinbase CTO [[Balaji Srinivasan]].&lt;ref name=&quot;newrepublic.com&quot;/&gt;

In 2024 het Armstrong bitcoin-ondersteuners agter die Ohio-Republikein Bernie Moreno versamel in sy poging om die drie-termyn Demokraat Sherrod Brown in Ohio se senaatsverkiesing te ontsetel. Brown, voorsitter van die Senaat se Bankkomitee, was 'n kritikus van bitcoin. Armstrong se super PAC Fairshake het sowat $40 miljoen bestee om Moreno te verkies.&lt;ref&gt;Nicolle, Emily (6 November 2024) [https://www.bnnbloomberg.ca/business/company-news/2024/11/06/cryptos-millions-yield-a-win-as-moreno-takes-ohio-senate-race/ &quot;Crypto’s Millions Yield Win as Moreno Takes Ohio Senate Race.&quot;] BNN Bloomberg. (Besoek 21 Mei 2025.)&lt;/ref&gt;

==Erkenning==
In 2017, op die ouderdom van 34, was Armstrong nommer 10 op ''Fortune'' se &quot;40 onder 40-lys&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fortune.com/40-under-40/2017/brian-armstrong/ |title=40 Under 40 |website=Fortune |date=2017 |access-date=10 Maart  2021}}&lt;/ref&gt;

In 2019 is Armstrong aangewys op ''[[Time (tydskrif)|Time]]-''tydskrif se &quot;100 Next-lys&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=https://time.com/collection/time-100-next-2019/5718861/brian-armstrong/ |title=Brian Armstrong |magazine=[[Time (tydskrif)|Time]] |date=2019 |access-date=10 Maart 2021 |archive-date=27 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927200234/https://time.com/collection/time-100-next-2019/5718861/brian-armstrong/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
In 2024 het ''[[Forbes]]'' Armstrong nommer 2 op sy &quot;Crypto Rich List&quot; genoem, met 'n geraamde netto waarde van $11,2 miljard.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hyatt |first=John |title=The Richest Crypto And Bitcoin Billionaires In The World 2024 |url=https://www.forbes.com/sites/johnhyatt/2024/04/02/the-richest-crypto-and-bitcoin-billionaires-in-the-world-2024/ |access-date=2025-01-10 |website=Forbes |language=en}}&lt;/ref&gt; Hy was ook 145ste op die ''Forbes'' 400-lys van die rykste mense in Amerika.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Armstrong, Brian}}
[[Kategorie:Amerikaanse entrepreneurs]]
[[Kategorie:Hoof- uitvoerende beamptes]]
[[Kategorie:Geboortes in 1983]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>j60w07ab5zraz7njelhvqi19pp02rnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alfred Korzybski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462771</id>
    <revision>
      <id>2921212</id>
      <parentid>2912037</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14638" sha1="fmwrexzm3eyz854dweysoyoh2qr75xn" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Wetenskaplike
| naam                      = Alfred Korzybski
| beeld                     = Alfred Korzybski.jpg
| breedte                   = 220
| beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| beeldonderskrif           = Alfred Korzybski
| geboortenaam              = Alfred Habdank Skarbek Korzybski
| geboortedatum             = {{Geboortedatum|1879|7|3}}
| geboorteplek              = [[Warskou]], [[Pole]]
| sterftedatum              = {{Sterftedatum en ouderdom|1879|7|3|1950|3|1}}
| sterfteplek               = Lakeville, [[Connecticut]], VSA
| plek van graf             = 
| blyplek                   = 
| burgerskap                = 
| nasionaliteit             = {{vlagland|Verenigde State}}
| vakgebied                 =  Ingenieurswese,  logika, wiskunde, filosofie, semantiek
| werkplek                  = 
| alma mater                = 
| doktorale promotor        = 
| akademiese adviseurs      = 
| doktorale studente        = 
| ander studente            = 
| bekend vir                = Algemene semantiek , “Die kaart is nie die gebied nie”
| beïnvloed deur            = 
| invloed op                = 
| toekennings               = 
| handtekening              = 
| webblad                   = 
| voetnotas                 = 
}}

'''Alfred Habdank Skarbek Korzybski''' (/kɔːrˈzɪbski, kəˈʒɪpski/ ⓘ kor-ZIB-skee, kə-ZHIP-skee;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/korzybski|title=Korzybski|work=Collins English Dictionary|publisher=HarperCollins|access-date=27 Augustus 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Merriam-Webster, Korzybski, Besoek 27 Augustus 2019&lt;/ref&gt;Pools: [ˈalfrɛt kɔˈʐɨpskʲi]; [[3 Julie]] [[1879]] – [[1 Maart]] [[1950]]) was 'n Pools-Amerikaanse [[filosoof]] en onafhanklike geleerde wat 'n veld genaamd algemene semantiek ontwikkel het, wat hy as beide onderskeibaar van, en meer omvattend as, die veld van [[semantiek]] beskou het. Hy het aangevoer dat menslike [[kennis]] van die wêreld beperk word deur beide die menslike [[senuweestelsel]] en die tale wat mense ontwikkel het, en dus kan niemand direkte toegang tot die [[werklikheid]] hê nie, aangesien die meeste wat ons kan weet, dit is wat gefiltreer word deur die [[brein]] se reaksies op die werklikheid. Sy bekendste uitspraak is &quot;Die kaart is nie die gebied nie&quot;. Baie van sy idees is aangebied in sy boek ''Science and Sanity'' (1933).

==Vroeë lewe en loopbaan==  
Korzybski is in [[Warskou]], Wisla-land, wat toe deel van die [[Russiese Ryk]] was, gebore en het aan 'n aristokratiese Poolse familie behoort wie se lede vir geslagte as wiskundiges, wetenskaplikes en ingenieurs gewerk het. Hy het Pools tuis en [[Russies]] in skole geleer, en met 'n Franse en Duitse goewernante het hy as kind vlot in vier tale geword.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Kodish |first=Bruce I. |title=Korzybski: A Biography |publisher=Extensional Publishing |location=Pasadena, CA |year=2011 |page=31 |isbn=978-0-9700664-0-4}}&lt;/ref&gt;

Korzybski het [[ingenieurswese]] aan die Universiteit van Tegnologie van Warskou gestudeer. Gedurende die [[Eerste Wêreldoorlog]] (1914–1918) het Korzybski as 'n intelligensie-offisier in die Russiese Leër gedien. Nadat hy in 'n been gewond is en ander beserings opgedoen het, het hy in 1916 na [[Noord-Amerika]]] verhuis (eers na [[Kanada]], toe na die [[Verenigde State]]) om die verskeping van artillerie na Rusland te koördineer. Hy het ook aan Pools-Amerikaanse gehore oor die konflik lesings gegee en die verkoop van oorlogsobligasies bevorder. Na die oorlog het hy besluit om in die Verenigde State te bly en het in 1940 'n genaturaliseerde burger geword. Hy het Mira Edgerly,&lt;ref&gt;
{{cite web
 |author= Don Shelton 
 |url= http://american-miniatures20c.blogspot.com/2007/06/edgerly-mira-portrait-of-three-sisters.html
 |title= 20C - American Miniature Portraits: Korzybska, Mira Edgerly - portrait of three sisters or a triptych?
 |website= American-miniatures20c.blogspot.com
 |date= 1954-07-13 |access-date= 2016-06-28
}}
&lt;/ref&gt; 'n skilder van portrette op [[ivoor]], kort na die [[Wapenstilstand]] van 1918 ontmoet; Hulle is in Januarie 1919 getroud; die huwelik het tot sy dood geduur.

E. P. Dutton het Korzybski se eerste boek, ''Manhood of Humanity'', in 1921 gepubliseer. In hierdie werk het hy 'n nuwe teorie van die [[mensdom]] voorgestel en in detail verduidelik: die mensdom as 'n &quot;tydbindende&quot; klas van lewe (mense voer tydbinding uit deur die oordrag van kennis en abstraksies deur tyd wat in kulture opgehoop word). In 1925 en 1926 het Korzybski psigiatriese pasiënte by die St. Elizabeth-hospitaal in D.C. waargeneem onder toesig van William Alanson White.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Korzybski |first=Alfred |url=https://books.google.com/books?id=Liup07h3fbIC&amp;pg=PR23 |title=Collected Writings, 1920-1950 |date=1990 |publisher=Institute of GS |isbn=978-0-910780-08-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==Algemene semantiek==
Korzybski se werk het gekulmineer in die aanvang van 'n dissipline wat hy algemene semantiek (GS) genoem het. Dit moet nie met [[semantiek]] verwar word nie. Die basiese beginsels van algemene semantiek, wat tydbinding insluit, word beskryf in die boek ''Science and Sanity'', wat in 1933 gepubliseer is. In 1938 het Korzybski die Instituut vir Algemene Semantiek in [[Chicago]] gestig.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.generalsemantics.org/about-us/history/ |title=The Institute of General Semantics » History |website=Generalsemantics.org |access-date=2016-06-28 |archive-date=2016-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161014231846/http://www.generalsemantics.org/about-us/history/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  Die behuisingstekort in Chicago na die [[Tweede Wêreldoorlog]] het hom die instituut se huurkontrak gekos, so in 1946 het hy die instituut na Lakeville, [[Connecticut]], VSA, verskuif, waar hy dit tot sy dood in 1950 gelei het.

Korzybski het volgehou dat mense beperk word in wat hulle weet deur (1) die struktuur van hul senuweestelsels, en (2) die struktuur van hul tale. Mense kan nie die wêreld direk ervaar nie, maar slegs deur hul &quot;abstraksies&quot; (nie-verbale indrukke of &quot;gleanings&quot; afgelei van die senuweestelsel, en verbale aanwysers wat uitgedruk en afgelei word van taal). Hierdie mislei ons soms oor wat die waarheid is. Ons begrip het soms 'n gebrek aan ooreenkoms van struktuur met wat werklik gebeur.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Korzybski | first=Alfred | title=Science and Sanity: An Introduction to Non-Aristotelian Systems and General Semantics | edition=6 | year=2023 | orig-year=1933 | page=57 | publisher=Institute of General Semantics | isbn=9781970164220}}&lt;/ref&gt;

Hy het gepoog om ons bewustheid van abstraksie te oefen deur tegnieke te gebruik wat hy uit sy studie van wiskunde en wetenskap verkry het. Hy het hierdie bewustheid, hierdie doelwit van sy stelsel, &quot;bewussyn van abstraksie&quot; genoem. Sy stelsel het die bevordering van houdings soos &quot;Ek weet nie; kom ons kyk,&quot; ingesluit sodat ons die realiteite daarvan soos deur die moderne wetenskap geopenbaar, beter kan ontdek of daaroor kan besin. Nog 'n tegniek het behels om innerlik en uiterlik stil te word, 'n ervaring wat hy &quot;stilte op die objektiewe vlakke&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Korzybski | first=Alfred | title=Science and Sanity: An Introduction to Non-Aristotelian Systems and General Semantics | edition=6 | year=2023 | orig-year=1933 | page=34 | publisher=Institute of General Semantics | isbn=9781970164220}}&lt;/ref&gt;

==&quot;Om te wees&quot;==
Baie aanhangers en kritici van Korzybski het sy taamlik komplekse stelsel gereduseer tot 'n eenvoudige saak van wat hy gesê het oor die werkwoordvorm &quot;is&quot; van die algemene werkwoord &quot;om te wees&quot;.&lt;ref&gt;Alfred Korzybski, ''Selections from Science and Sanity'', 2010.&lt;/ref&gt; Sy stelsel is egter hoofsaaklik gebaseer op terminologie soos die verskillende &quot;ordes van abstraksie&quot;, en formulerings soos &quot;[[bewussyn]] van [[abstraksie]]&quot;. Die bewering dat Korzybski die gebruik van die werkwoord &quot;om te wees&quot; teengestaan het, sou 'n diepgaande oordrywing wees.

Hy het gedink dat sekere gebruike van die werkwoord &quot;om te wees&quot;, genaamd die &quot;is van identiteit&quot; en die &quot;is van predikasie&quot;, foutief in struktuur was, bv. 'n stelling soos &quot;Elizabeth is 'n dwaas&quot; (gesê van 'n persoon met die naam &quot;Elizabeth&quot; wat iets gedoen het wat ons as dwaas beskou). In Korzybski se stelsel behoort 'n mens se beoordeling van Elizabeth tot 'n hoër orde van abstraksie as Elizabeth self. Korzybski se remedie was om identiteit te ontken; in hierdie voorbeeld, om voortdurend bewus te wees dat &quot;Elizabeth&quot; nie is wat ons haar noem nie. Ons vind Elizabeth nie in die verbale domein, die wêreld van woorde nie, maar die nieverbale domein (die twee, het hy gesê, kom neer op verskillende ordes van abstraksie). Dit is uitgedruk deur Korzybski se bekendste uitgangspunt, &quot;die kaart is nie die gebied nie&quot;. Let daarop dat hierdie uitgangspunt die frase &quot;is nie&quot; gebruik, 'n vorm van &quot;om te wees&quot;; hierdie en vele ander voorbeelde toon dat hy nie van plan was om &quot;om te wees&quot; as sodanig te laat vaar nie. Trouens, hy het eksplisiet gesê&lt;ref&gt;{{cite journal | last=Korzybski | first=Alfred | title=The Role of Language in the Perceptual Process | journal=Alfred Korzybski Collected Writings 1920–1950 | year=1951 | page=698 | publisher=Institute of General Semantics}}&lt;/ref&gt; dat daar geen strukturele probleme met die werkwoord &quot;om te wees&quot; was wanneer dit as 'n hulpwerkwoord gebruik word of wanneer dit gebruik word om bestaan of ligging aan te dui nie. Dit was selfs soms aanvaarbaar om die foutiewe vorme van die werkwoord &quot;om te wees&quot; te gebruik, solank 'n mens bewus was van hul strukturele beperkings.

==Anekdotes==
Eendag het Korzybski 'n lesing aan 'n groep studente gegee, en hy het die les skielik onderbreek om 'n pakkie beskuitjies, toegedraai in wit papier, uit sy aktetas te haal. Hy het gemompel dat hy net iets moes eet, en hy het die studente op die sitplekke in die voorste ry gevra of hulle ook 'n beskuitjie wou hê. 'n Paar studente het 'n beskuitjie geneem. &quot;Lekker beskuitjie, dink julle nie?&quot; het Korzybski gesê terwyl hy 'n tweede een geneem het. Die studente het kragtig gekou. Toe skeur hy die wit papier van die beskuitjies af om die oorspronklike verpakking te onthul. Daarop was 'n groot prentjie van 'n hond se kop en die woorde &quot;Hondekoekies&quot;. Die studente het na die pakkie gekyk en was geskok. Twee van hulle wou opgooi, het hul hande voor hul monde gesit en uit die lesingsaal na die toilet gehardloop. &quot;Sien jy,&quot; het Korzybski opgemerk, &quot;ek het sopas gedemonstreer dat mense nie net kos eet nie, maar ook woorde, en dat die smaak van eersgenoemde dikwels deur die smaak van laasgenoemde oortref word&quot;.&lt;ref&gt;R. Diekstra, ''Haarlemmer Dagblad'', 1993, cited by L. Derks &amp; J. Hollander, ''Essenties van NLP'' (Utrecht: Servire, 1996), bl. 58.&lt;/ref&gt;

[[William S. Burroughs|William Burroughs]] het in die herfs van 1939 'n Korzybski-werkswinkel bygewoon. Hy was 25 jaar oud en het $40 betaal. Sy medestudente – daar was altesaam 38 – het die jong Samuel I. Hayakawa (wat later 'n Republikeinse lid van die Amerikaanse Senaat sou word) en Wendell Johnson (stigter van die Monsterstudie) ingesluit.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://nakedlunch.org/naked-lunch/space-time-travel/naked-lunch-and-chicago/seminal-semantics-antics/ |title=Naked Lunch @ 50 » Seminal Semantics Antics |access-date=21 Desember 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007204146/http://nakedlunch.org/naked-lunch/space-time-travel/naked-lunch-and-chicago/seminal-semantics-antics/ |archive-date=2011-10-07}}&lt;/ref&gt;

==Invloed==
Korzybski se werk het in die 1940's en 1950's 'n positiewe ontvangs van 'n verskeidenheid persone gehad.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Notable Individuals Influenced by General Semantics|url=http://www.generalsemantics.org/the-general-semantics-learning-center/overview-of-general-semantics/notable-individuals/|publisher=The Institute of General Semantics|access-date=3 September 2012|archive-date=19 Maart 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140319195937/http://www.generalsemantics.org/the-general-semantics-learning-center/overview-of-general-semantics/notable-individuals/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[Robert A. Heinlein]] het 'n karakter na hom vernoem in sy 1940-kortverhaal &quot;Blowups Happen&quot;. Die wetenskapfiksieskrywer A. E. van Vogt het sy roman The World of Null-A, wat in 1948 gepubliseer is, gebaseer op idees uit Algemene Semantiek. Op 8 Maart 1949 het mede-wetenskapfiksieskrywer L. Ron Hubbard aan Heinlein geskryf en Korzybski as 'n invloed op wat Dianetics sou word, verwys:
“Wel, jy het nie in jou boek gespesifiseer watter werklike hervorming in die samelewing plaasgevind het om supermense te maak nie. Ek het nou die dag daaroor begin dink. Die stelsel is Excalibur. Dit maak nul A's.”&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://tonyortega.org/2014/11/08/the-heinlein-letters-what-l-ron-hubbards-close-friends-really-thought-of-him/ | title=The Heinlein Letters: What L. Ron Hubbard's close friends really thought of him &amp;#124; the Underground Bunker }}&lt;/ref&gt;

Korzybski se idees het die filosoof Alan Watts en fisikus [[Fritjof Capra]] beïnvloed, wat sy frase &quot;die kaart is nie die gebied nie&quot; in lesings en geskrifte &quot;''[[The Tao of Physics]]''&quot;, 35ste Herdenkingsuitgawe, gebruik het. Skrywer Robert Anton Wilson was ook diep beïnvloed deur Korzybski se idees.
Die derde uitgawe van ''Science and Sanity'' verklaar dat die Verenigde State se Leër in die Tweede Wêreldoorlog Korzybski se stelsel gebruik het om gevegsmoegheid in Europa te behandel, onder toesig van dr. Douglas M. Kelley,&lt;ref&gt;{{cite book | last=Korzybski | first=Alfred | title=Science and Sanity: An Introduction to Non-Aristotelian Systems and General Semantics | edition=6 | year=2023 | orig-year=1933 | page=liii | publisher=Institute of General Semantics | isbn=9781970164220}}&lt;/ref&gt; wat later die psigiater in beheer van die Nazi-oorlogsmisdadigers in Neurenberg geword het.
Van die Algemene Semantiek-tradisie is voortgesit deur Samuel I. Hayakawa.

==Publikasies==
* {{cite book|year=1921|title=Manhood of Humanity: The Science and Art of Human Engineering|publisher=E.P. Dutton|location=New York|url=https://www.gutenberg.org/files/25457/25457-0.txt}}
* ''Science and Sanity: An Introduction to Non-Aristotelian Systems and General Semantics''. Lancaster, Pennsylvania: Science Press Printing Co. 1933. 

==Verwysings==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Korzybski, Alfred}}
[[Kategorie:Poolse filosowe]]
[[Kategorie:Amerikaanse filosowe]]
[[Kategorie:Geboortes in 1879]]
[[Kategorie:Sterftes in 1950]]</text>
      <sha1>fmwrexzm3eyz854dweysoyoh2qr75xn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>A Star Is Born (2018-rolprent)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462805</id>
    <revision>
      <id>2921171</id>
      <parentid>2913712</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:02:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43321" sha1="svtgwhyhi7ki9nm31n1ujr4yoyx0kwl" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm. Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar nat en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=16 Maart 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316013633/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

===Top-10-lyste===
''A Star Is Born'' was op 2018 se top-10-lys van talle resensente, onder wie:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|title=Best of 2018: Film Critic Top Ten Lists|last=Dietz|first=Jason|publisher=[[Metacritic]]|date=December 5, 2018|access-date=December 23, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921061859/https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|archive-date=September 21, 2019|url-status=live|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
{{Div col|2}}
* 1ste – Chris Wasser, ''Irish Independent''
* 1ste – Harry Fletcher, ''London Evening Standard''
* 1ste – Tom Gliatto, ''People''
* 1ste – Owen Gleiberman, ''Variety''
* 2de – ''Complex''
* 2de – Frank Scheck, ''The Hollywood Reporter''
* 2de – Peter Bradshaw, ''The Guardian''
* 2de – ''The New Zealand Herald''
* 2de – Peter Travers, ''Rolling Stone''
* 2de – Brian Truitt, ''USA Today''
* 2de – Peter Debruge, ''Variety''
* 3de – Christopher Orr, ''The Atlantic''
* 3de – Robbie Collin, ''The Telegraph''
* 4de – David Sims, ''The Atlantic''
* 4de – ''Uproxx''
* 6de – Lindsey Bahr, ''Associated Press''
* 6de – Richard Roeper, ''Chicago Sun-Times''
* 6de – Pete Hammond, ''Deadline Hollywood''
* 6de – Matthew Jacobs, ''HuffPost''
* 6de – Olly Richards, ''NME''
* 6de – Quinn Hough, RogerEbert.com
* 7de – ''The Independent''
* 7de – Sam C. Mac, ''Slant Magazine''
* 7de – Stephanie Zacharek, ''Time''
* 8ste – ''Empire''
* 8ste – Sheila O'Malley, RogerEbert.com
* 8ste – Richard Lawson, ''Vanity Fair''
* 9de – Noel Murray, ''The A.V. Club''
* 9de – Mike Scott, ''The Times-Picayune''
* 10de – Jon Frosch, ''The Hollywood Reporter''
* 10de – Christy Lemire, RogerEbert.com
* 10de – Emily Yoshida, ''Vulture''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – ''IGN''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Kenneth Turan, ''Los Angeles Times''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – NPR
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Nell Minow, RogerEbert.com
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Dana Stevens, ''Slate''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Joe Morgenstern, ''The Wall Street Journal''
{{div col end}}

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{Amptelike webtuiste|https://www.warnerbros.com/movies/a-star-is-born}}
* {{Netflix-titel}}
* {{IMDb title|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born (2018 film)}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>svtgwhyhi7ki9nm31n1ujr4yoyx0kwl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Albinisme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>463370</id>
    <revision>
      <id>2921207</id>
      <parentid>2916555</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:52:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2783" sha1="f3ueqq117uo28866xn2elssk0ww6702" xml:space="preserve">[[Lêer:Albinisitic man portrait.jpg|duimnael|'n Man met albinisme]]

'''Albinisme''' is 'n oorerflike genetiese toestand wat veroorsaak dat die liggaam min of geen [[melanien]] vervaardig nie. Melanien is die natuurlike kleurstof (pigment) wat kleur gee aan die vel, hare en oë.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Albinism |url=https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21747-albinism |archive-url=https://web.archive.org/web/20260613075050/https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21747-albinism |archive-date=2026-06-13 |access-date=2026-06-29 |website=Cleveland Clinic |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Melanien help ook om die vel teen die skadelike ultraviolet (UV)-strale van die son te beskerm.

== Oorsake ==
Albinisme word veroorsaak deur veranderinge (mutasies) in gene wat verantwoordelik is vir die produksie van melanien. 'n Kind erf gewoonlik die toestand wanneer albei ouers veranderde gene dra. Ouers wat draers is, toon dikwels self geen tekens van albinisme nie.

== Tipes albinisme ==
Daar is verskillende vorme van albinisme soos onder andere:

* Okulotane albinisme: Dit beïnvloed die vel, hare en oë.&lt;ref name=&quot;nhs&quot;&gt;{{Cite web |date=2017-11-23 |title=Albinism |url=https://www.nhs.uk/conditions/albinism/ |access-date=2026-06-30 |website=nhs.uk |language=en}}&lt;/ref&gt;

* Okulêre albinisme: Beïnvloed hoofsaaklik die oë, terwyl die vel en hare normale of byna normale kleur kan hê.&lt;ref name=&quot;nhs&quot; /&gt;

== Kenmerke ==
Mense met albinisme kan die volgende kenmerke hê.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Albinism |date=1987-01-01 |work=Neurocutaneous Diseases |pages=311–325 |url=https://www.sciencedirect.com/science/chapter/edited-volume/abs/pii/B9780409900187500402 |access-date=30 Junie 2026 |publisher=Butterworth-Heinemann |language= |doi=10.1016/B978-0-409-90018-7.50040-2}}&lt;/ref&gt;

* Baie ligte of wit hare
* 'n Baie ligte vel wat maklik sonbrand kry.
* Sensitiwiteit vir helder lig.
* Nistagmus.

== Behandeling en bestuur ==
Daar is geen geneesmiddel vir albinisme nie, maar die toestand kan goed bestuur word deur:&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Liu |first=Siyin |last2=Kuht |first2=Helen J. |last3=Moon |first3=Emily Haejoon |last4=Maconachie |first4=Gail D.E. |last5=Thomas |first5=Mervyn G. |date=Maart 2021|title=Current and emerging treatments for albinism |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0039625720301454 |journal=Survey of Ophthalmology |volume=66 |issue=2 |pages=362–377 |doi=10.1016/j.survophthal.2020.10.007 |issn=0039-6257}}&lt;/ref&gt;

* Sonskerm met 'n hoë SPF daagliks te gebruik.
* Beskermende klere, hoede en sonbrille te dra.
* Gereelde velondersoeke te doen om tekens van velskade vroeg op te spoor.
* Opvoedkundige ondersteuning te ontvang vir sigprobleme.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Siektes]]</text>
      <sha1>f3ueqq117uo28866xn2elssk0ww6702</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brian Cipenga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>463407</id>
    <revision>
      <id>2921362</id>
      <parentid>2915119</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T04:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3448" sha1="86gk2sahbt56hi5ej76668i1tnk9izn" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Brian Cipenga
| image = 
| fullname = Brian Kibambe Cipenga
| birth_date = {{birth date and age|1998|3|11|df=y}}
| birth_place = [[Kinshasa]], [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]
| height = 1,72 m
| position = Vleuel
| currentclub = [[UD Almería|Almería]]
| clubnumber = 
| youthyears1 = 
| youthclubs1 = [[Boavista FC|Boavista]]
| years1 = 2017–2018
| clubs1 = [[Boavista FC|Boavista]] B
| caps1 = 7
| goals1 = 0
| years2 = 2018–2019
| clubs2 = [[SC Freamunde|Freamunde]]
| caps2 = 28
| goals2 = 8
| years3 = 2019–2020
| clubs3 = [[FC Famalicão|Famalicão]]
| caps3 = 0
| goals3 = 0
| years4 = 2020–2021
| clubs4 = [[SC Ideal|Ideal]]
| caps4 = 21
| goals4 = 3
| years5 = 2021–2022
| clubs5 = [[Anadia FC|Anadia]]
| caps5 = 11
| goals5 = 0
| years6 = 2022–2023
| clubs6 = [[Vilaverdense FC|Länk Vilaverdense]]
| caps6 = 42
| goals6 = 3
| years7 = 2023–2024
| clubs7 = [[F.C. Paços de Ferreira|Paços Ferreira]]
| caps7 = 31
| goals7 = 4
| years8 = 2024–2026
| clubs8 = [[CD Castellón|Castellón]]
| caps8 = 45
| goals8 = 9
| years9 = 2026–
| clubs9 = [[UD Almería|Almería]]
| caps9 = 0
| goals9 = 0
| nationalyears1 = 2025–
| nationalteam1 = [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo]]
| nationalcaps1 = 10
| nationalgoals1 = 1
| club-update = 3 Junie 2026
| ntupdate = 28 Junie 2026
}}
'''Brian Kibambe Cipenga''' (gebore [[11 Maart]] [[1998]]) is ’n [[Demokratiese Republiek die Kongo|Kongolese]] [[Sokker|sokkerspeler]] wat as linkervleuel vir die [[Spanje|Spaanse]] klub UD Almería en die [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo se nasionale span]] speel.&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=23 May 2026 |author=Pierre Desorgues |date=19 May 2026 |publisher=TV5 Monde |title=Coupe du monde 2026: la liste des 26 joueurs congolais sans nouveaux venus et sans Afimico Pululu fait réagir |url=https://information.tv5monde.com/sport/coupe-du-monde-2026-la-liste-des-26-joueurs-congolais-sans-nouveaux-venus-et-sans-afimico-pululu-fait-reagir-2822187 |website=tv5monde.com}}&lt;!-- auto-translated from French by Module:CS1 translator --&gt;.&lt;/ref&gt; Hy is in [[Kinshasa]] gebore, maar het in [[Portugal]] grootgeword, waar hy verskeie Portugese klubs verteenwoordig het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://afatv.pt/noticia/a-bitola-alta-do-anadia-fc-para-atacar-a-liga-3|title=A bitola alta do Anadia FC para atacar a Liga 3|publisher=AFA TV|language=pt|date=14 July 2021|accessdate=8 July 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ojogo.pt/futebol/nao-profissional/noticias/brian-cipenga-e-reforco-do-lank-vilaverdense--14530382.html/|title=Brian Cipenga é reforço do Länk Vilaverdense|publisher=O Jogo|language=pt|date=26 January 2022|accessdate=8 July 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.record.pt/futebol/futebol-nacional/2--liga/p--ferreira/detalhe/brian-cipenga-e-reforco-do-p-ferreira|title=Brian Cipenga é reforço do P. Ferreira|publisher=Record|language=pt|date=21 June 2023|accessdate=8 July 2024|archive-date= 8 Julie 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240708202007/https://www.record.pt/futebol/futebol-nacional/2--liga/p--ferreira/detalhe/brian-cipenga-e-reforco-do-p-ferreira|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Cipenga, Brian}}
[[Kategorie:Kongolese sokkerspelers (Demokratiese Republiek)]]
[[Kategorie:Geboortes in 1998]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>86gk2sahbt56hi5ej76668i1tnk9izn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dan Ndoye</title>
    <ns>0</ns>
    <id>463459</id>
    <revision>
      <id>2921426</id>
      <parentid>2915456</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:11:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3142" sha1="2ga1wi7e2vfvt0gyt61srdmdfsmao6a" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Dan Ndoye
| image = [[Lêer:Lens - Nice (23-01-2021) 52.jpg|240px]]
| caption = Ndoye in 2021
| full_name = Dan Assane Ndoye
| birth_date = {{birth date and age|2000|10|25|df=y}}
| birth_place = Nyon, [[Kanton Vaud|Vaud]], [[Switserland]]
| height = 1,83 m&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fcb.ch/teams/1-mannschaft/spieler/dan-ndoye/ |title=Dan Ndoye |publisher=FC Basel |accessdate=2 September 2022 |archive-date= 8 Junie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608161716/https://www.fcb.ch/teams/1-mannschaft/spieler/dan-ndoye |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| position = Vleuel
| currentclub = [[Nottingham Forest]]
| clubnumber = 14
| youthyears1 = 
| youthclubs1 = FC La Côte Sports
| youthyears2 = 
| youthclubs2 = [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]]
| years1 = 2018–2019
| clubs1 = [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport II]]
| caps1 = 21
| goals1 = 7
| years2 = 2018–2020
| clubs2 = [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]]
| caps2 = 33
| goals2 = 8
| years3 = 2020–2022
| clubs3 = [[OGC Nice|Nice]]
| caps3 = 31
| goals3 = 1
| years4 = 2020
| clubs4 = → [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]] (leen)
| caps4 = 12
| goals4 = 3
| years5 = 2021–2022
| clubs5 = → [[FC Basel|Basel]] (leen)
| caps5 = 29
| goals5 = 2
| years6 = 2022–2023
| clubs6 = [[FC Basel|Basel]]
| caps6 = 34
| goals6 = 5
| years7 = 2023–2025
| clubs7 = [[Bologna FC 1909|Bologna]]
| caps7 = 62
| goals7 = 9
| years8 = 2025–
| clubs8 = [[Nottingham Forest]]
| caps8 = 24
| goals8 = 1
| nationalyears1 = 2017
| nationalteam1 = Switserland o/18
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2018
| nationalteam2 = Switserland o/19]]
| nationalcaps2 = 10
| nationalgoals2 = 3
| nationalyears3 = 2019–2023
| nationalteam3 = Switserland o/21
| nationalcaps3 = 26
| nationalgoals3 = 10
| nationalyears4 = 2022–
| nationalteam4 = [[Switserse nasionale sokkerspan|Switserland]]
| nationalcaps4 = 35
| nationalgoals4 = 9
| pcupdate = 12 April 2026
| ntupdate = 24 Junie 2026
}}
'''Dan Assane Ndoye''' (gebore 25 Oktober 2000) is 'n [[Switserland|Switserse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as vleuel vir die [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Nottingham Forest]] en die [[Switserse nasionale sokkerspan|Switserse nasionale span]] speel. Sy pa is van [[Frankryk|Frans]]-[[Senegal|Senegalese]] afkoms.&lt;ref name=&quot;wiwsport&quot;&gt;{{Cite web |date=15 July 2020 |title=Zoom sur Dan Ndoye, le jeune attaquant de 19 ans qui a signé à l'OGC Nice et qui peut jouer pour le Sénégal - Gaindés Football |url=https://wiwsport.com/2020/07/15/zoom-sur-dan-ndoye-le-jeune-attaquant-de-19-ans-qui-a-signe-a-logc-nice-et-qui-peut-jouer-pour-le-senegal/ |access-date=23 August 2020 |website=wiwsport |language=fr-FR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51471587|title=Borussia Dortmund: 'We don't buy superstars, we make them'|publisher=BBC|date=13 February 2020|accessdate=18 January 2022}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{verwysings}}

{{Sokkersaadjie}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Ndoye, Dan}}
[[Kategorie:Switserse sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 2000]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>2ga1wi7e2vfvt0gyt61srdmdfsmao6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Crossby Vusi Shongwe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>463674</id>
    <revision>
      <id>2921399</id>
      <parentid>2916693</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T08:34:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5247" sha1="etvd0brd68qpays07flp5a494hytga5" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam            = Crossby Vusi Shongwe
| beeld           = 
| beeldonderskrif = 
| orde            = Lid van die parlement
| termynaanvang   = 2024
| termyneinde     = 
| vise            = 
| voorganger      = 
| opvolger        = 
| geboortedatum   = &lt;!-- vul slegs in indien onderstaande drie velde onbekend is (geboortejaar, geboortemaand en geboortedag --&gt;
| geboortejaar    = &lt;!-- Jaartal, bv. 1950 --&gt;
| geboortemaand   = &lt;!-- Maandtal, bv. 12 --&gt;
| geboortedag     = &lt;!-- Dagtal, bv. 31 --&gt;
| geboorteplek    = 
| sterftedatum    = 
| sterfteplek     = 
| party           = [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|Umkhonto we Sizwe]]
| orde2           = 
| termynaanvang2  = 
| termyneinde2    = 
| vise2           = 
| voorganger2     = 
| opvolger2       = 
| orde3           = 
| termynaanvang3  = 
| termyneinde3    = 
| vise3           = 
| voorganger3     = 
| opvolger3       = 
| eggenoot        = 
| kinders         =
| alma_mater      = 
| religie         = 
| handtekening    = 
| militer         = &lt;!-- Indien die persoon militêre diens gedoen het moet in hierdie veld “Militêre Diens” ingevoer word --&gt;
| lojaliteit      = 
| tak             = 
| diensjare       = 
| rang            = 
| eenheid         =
| oorloe          = 
| toekennings     = 
}}

'''Crossby Vusi Shongwe''' is 'n [[Suid-Afrikaanse]] [[politikus]] en 'n lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Parlement]] (LP) vir die [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|Umkhonto we Sizwe]] (MK).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ad Hoc Committee to Investigate Allegations made by Lieutenant General Nhlanhla Mkhwanazi - Parliament of South Africa |url=https://www.parliament.gov.za/committee-details/304 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260202181728/https://www.parliament.gov.za/committee-details/304 |archive-date=2026-02-02 |access-date=2026-07-01 |website=www.parliament.gov.za |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.parliament.gov.za/press-releases/national-assembly-agrees-establish-adhoc-committee-mkhwanazi-matter&lt;/ref&gt;

==Parlementêre Ad Hoc Komitee==
In Julie 2025 is Shongwe gekies om deel te wees van die parlementêre ad hoc komitee wat deur president [[Cyril Ramaphosa]] gestig is om bewerings van [[korrupsie]] in die polisie en inmenging van politici soos beweer deur [[KwaZulu-Natal]] Kommissaris, [[Nhlanhla Mkhwanazi]], te ondersoek.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ad Hoc Committee to Investigate Allegations made by Lieutenant General Nhlanhla Mkhwanazi - Parliament of South Africa |url=https://www.parliament.gov.za/committee-details/304 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260202181728/https://www.parliament.gov.za/committee-details/304 |archive-date=2026-02-02 |access-date=2026-07-01 |website=www.parliament.gov.za |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.parliament.gov.za/press-releases/national-assembly-agrees-establish-adhoc-committee-mkhwanazi-matter&lt;/ref&gt;

== Madlanga-kommissie==
In Junie 2026 het Shongwe, voor die [[Madlanga-kommissie]] getuig en beweer dat hy R10 miljoen aangebied is tydens 'n virtuele vergadering in [[Durban]] met die geskorste hoof van Gautengse Misdaadintelligensie, generaal-majoor [[Feroz Khan]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Inside_Politics |date=2026-06-30 |title=MKP MP Vusi Shongwe claims General Feroz Khan offered him R10m bribe - Inside Politic |url=https://insidepolitic.co.za/mkp-mp-vusi-shongwe-claims-general-feroz-khan-offered-him-r10m-bribe/ |access-date=2026-07-01 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Dit was na sy ondervraging van Khan se beweerde bande met onwettige sigaretsmokkelary by 'n parlementêre ad hoc-komitee oor die Suid-Afrikaanse Polisiedienste. Shongwe het ook die Aeroton-dwelminsident in besonderhede uiteengesit, sowel as bewerings van toesmeerdery met betrekking tot die dood van grimeerkunstenaar Maja Janeska en die Johannesburgse narkotiseur dr. Abhulhay Munshi, wat onderskeidelik in September 2020 en Desember 2022 vermoor is en met Khan verbind is.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=MBriefWSM |date=2020-09-17 |title=Murder of Munshi: HPCSA calls on government not to 'criminalise medicine' |url=https://www.medicalbrief.co.za/doctor-accused-of-culpable-homicide-shot-dead-in-johannesburg/ |access-date=2026-07-01 |website=Juta MedicalBrief |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Shonwge het ook bewerings van toesmeerdery met betrekking tot onwettige sigaretsmokkelary ondersoek, waarmee Khan verbind is, aangesien twee sakemanne, Mohammad Sayed en Adriano Mazzotti, albei geassosieer was met en eienaars was van die tabakmaatskappy genaamd Carnilinx. Shongwe het hierdie groep 'n &quot;Indiese kliek&quot; in die SAPS genoem en gesê dat dit 'n ondergrondse netwerk van invloed en korrupsie binne IDAC bedryf.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mabasa |first=Nkateko Joseph |date=2026-06-30 |title=MK Party MP Shongwe hints at Khan-Idac cabal in SAPS |url=https://mg.co.za/news/south-africa/2026-06-30-mk-party-mp-shongwe-hints-at-khan-idac-cabal-in-saps/ |access-date=2026-07-01 |website=Mail &amp; Guardian |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings==
{{Verwysings}}
{{normdata}}

{{DEFAULTSORT:Shongwe, Crossby Vusi}}
[[Kategorie:Politici van die Umkhonto we Sizwe Party]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>etvd0brd68qpays07flp5a494hytga5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1978 Monaco Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>463909</id>
    <revision>
      <id>2921442</id>
      <parentid>2918089</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2908" sha1="tqvjw7h9d86ch7rimx2p27tqka4s7c3" xml:space="preserve">Die '''[[1978 Formule Een-seisoen|1978]] [[Formule Een]] [[Monaco Grand Prix]]''' is op [[7 Mei]] [[1978]] in [[Monaco]] gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Pos
! No
! Bestuurder
! Span
! Rondtes
! Tyd
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| 1:55:14.66
| 5
| '''9'''
|-
! 2
| 1
| {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]'''
| '''[[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]'''
| 75
| +22,45&amp;nbsp;s
| 3
| '''6'''
|-
! 3
| 20
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]'''
| '''[[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| +32,29&amp;nbsp;s
| 9
| '''4'''
|-
! 4
| 2
| {{GB-VLAG}} '''[[John Watson]]'''
| '''[[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]'''
| 75
| +33,53&amp;nbsp;s
| 2
| '''3'''
|-
! 5
| 3
| {{FR-VLAG}} '''[[Didier Pironi]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| +1:08.06
| 13
| '''2'''
|-
! 6
| 35
| {{IT-VLAG}} '''[[Riccardo Patrese]]'''
| '''[[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| +1:08.77
| 14
| '''1'''
|-
! 7
| 8
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| +1 Ronde
| 11
|
|-
! 8
| 11
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 74
| +1 Ronde
| 1
|
|-
! 9
| 14
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| +1 Ronde
| 20
|
|-
! 10
| 15
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jabouille]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 71
| +4 Rondes
| 12
|
|-
! 11
| 5
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| +6 Rondes
| 4
|
|-
! NF
| 12
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 62
| Ongeluk
| 8
|
|-
! NF
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 56
| Ratkas
| 7
|
|-
! NF
| 7
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 43
| Hantering
| 6
|
|-
! NF
| 36
| {{DE-VLAG}} [[Rolf Stommelen]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 38
| Renjaer onwel
| 19
|
|-
! NF
| 27
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 29
| Olielek
| 10
|
|-
! NF
| 22
| {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 27
| Remme
| 16
|
|-
! NF
| 16
| {{DE-VLAG}} [[Hans-Joachim Stuck]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 24
| Ongeluk
| 17
|
|-
! NF
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-Matra
| 13
| Ratkas
| 15
|
|-
! NF
| 18
| {{GB-VLAG}} [[Rupert Keegan]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 8
| Transmissie
| 18
|
|-
|}

{{F1GP 1980–1989}}
[[Kategorie:Monaco Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1978]]</text>
      <sha1>tqvjw7h9d86ch7rimx2p27tqka4s7c3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921443</id>
      <parentid>2921442</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2908" sha1="fzrgxj4snjrjkp5560ocq64l9vlbyx4" xml:space="preserve">Die '''[[1978 Formule Een-seisoen|1978]] [[Formule Een]] [[Monaco Grand Prix]]''' is op [[7 Mei]] [[1978]] in [[Monaco]] gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Pos
! No
! Bestuurder
! Span
! Rondtes
! Tyd
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| 1:55:14.66
| 5
| '''9'''
|-
! 2
| 1
| {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]'''
| '''[[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]'''
| 75
| +22,45&amp;nbsp;s
| 3
| '''6'''
|-
! 3
| 20
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]'''
| '''[[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| +32,29&amp;nbsp;s
| 9
| '''4'''
|-
! 4
| 2
| {{GB-VLAG}} '''[[John Watson]]'''
| '''[[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]'''
| 75
| +33,53&amp;nbsp;s
| 2
| '''3'''
|-
! 5
| 3
| {{FR-VLAG}} '''[[Didier Pironi]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| +1:08.06
| 13
| '''2'''
|-
! 6
| 35
| {{IT-VLAG}} '''[[Riccardo Patrese]]'''
| '''[[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| +1:08.77
| 14
| '''1'''
|-
! 7
| 8
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| +1 Ronde
| 11
|
|-
! 8
| 11
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 74
| +1 Ronde
| 1
|
|-
! 9
| 14
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| +1 Ronde
| 20
|
|-
! 10
| 15
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jabouille]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 71
| +4 Rondes
| 12
|
|-
! 11
| 5
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| +6 Rondes
| 4
|
|-
! NF
| 12
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 62
| Ongeluk
| 8
|
|-
! NF
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 56
| Ratkas
| 7
|
|-
! NF
| 7
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 43
| Hantering
| 6
|
|-
! NF
| 36
| {{DE-VLAG}} [[Rolf Stommelen]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 38
| Renjaer onwel
| 19
|
|-
! NF
| 27
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 29
| Olielek
| 10
|
|-
! NF
| 22
| {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 27
| Remme
| 16
|
|-
! NF
| 16
| {{DE-VLAG}} [[Hans-Joachim Stuck]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 24
| Ongeluk
| 17
|
|-
! NF
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-Matra
| 13
| Ratkas
| 15
|
|-
! NF
| 18
| {{GB-VLAG}} [[Rupert Keegan]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 8
| Transmissie
| 18
|
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Monaco Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1978]]</text>
      <sha1>fzrgxj4snjrjkp5560ocq64l9vlbyx4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:KI-gegenereerde beelde</title>
    <ns>14</ns>
    <id>464014</id>
    <revision>
      <id>2921172</id>
      <parentid>2918885</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:12:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2921172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="s0mhzqre2yso87cpnwxnfobo1hcvmho" xml:space="preserve">{{Broodkrummels}}

[[Kategorie:Beelde]]
[[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]]</text>
      <sha1>s0mhzqre2yso87cpnwxnfobo1hcvmho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oranjekom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464030</id>
    <revision>
      <id>2921389</id>
      <parentid>2920216</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AFM</username>
        <id>21229</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bronnelys */</comment>
      <origin>2921389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2118" sha1="mrkdsacgp90q6h82yuqnohkaunrjhqg" xml:space="preserve">Die [[Oranjekom]] is ‘n olie- en gasveld wes van die mond van die [[Oranjerivier]] in Namibiese en Suid-Afrikaanse gebiedswaters.&lt;ref name=&quot;n24&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;cnbcafrica&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;gem-mopane&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;gem-venus&quot; /&gt;

Aan die Namibiese kant van die grens is in 2022 in baie diep water die Venus- en die Mopane-olie-en-gasvelde gevind.&lt;ref name=&quot;gem-mopane&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;gem-venus&quot; /&gt; Potensiële olievelde aan die Suid-Afrikaanse kant van die grens is die Olympe, Volstruis, Perd en Nyala. 'n Gebied van amper 20 000 km² bekend as Blok 1 CBK wes van [[Port Nolloth]] en suidoos van [[Alexanderbaai]] word deur 'n Israeliese maatskappy geëksploreer.&lt;ref name=&quot;n24&quot; /&gt;

==Lees ook==
*[[Eksplorasie (geologie)]]
*[[PetroSA]]

== Verwysings ==
{{verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;n24&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.netwerk24.com/sake/energie/israeliese-maatskappy-het-oog-op-oranjekom-olie-20260719-0821|title=Israeliese maatskappy het oog op Oranjekom-olie|first=Christiaan du|last=Plessis|website=Netwerk24|accessdate=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;cnbcafrica&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbcafrica.com/2026/potentially-recoverable-oil-at-namibias-mopane-field-rises-57-shareholder-says|title=Potentially recoverable oil at Namibia’s Mopane field rises 57%, shareholder says|first=Sergio|last=Goncalves|date=2026-03-31|website=CNBC Africa|accessdate=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;gem-mopane&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.gem.wiki/Mopane_Oil_Field_(Namibia)|title=Mopane Oil Field (Namibia)|website=Global Energy Monitor|accessdate=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;gem-venus&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.gem.wiki/Venus_Oil_Field_(Namibia)|title=Venus Oil Field (Namibia)|website=Global Energy Monitor|accessdate=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;
}}

== Bronnelys ==
*du Plessis, Christiaan: Weskus-eksplorasie. Israeliese firma het oog op Oranjekom-olie. In: [[Die Burger]], 21 Julie 2026
*Roelf, Wendell: South African, Namibian fortunes diverge in shared Orange Basin oil province. In: www.reuters.com  31 Julie 2026

{{normdata}}
[[Kategorie:Energie]]
[[Kategorie:Petroleumprodukte]]
[[Kategorie:Minerale]]
[[Kategorie:Namibië]]</text>
      <sha1>mrkdsacgp90q6h82yuqnohkaunrjhqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boris Pertsjatkin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464044</id>
    <revision>
      <id>2921358</id>
      <parentid>2919579</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T03:41:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2921358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14478" sha1="c2c5qw32tj1bomonc550hxfxggctnbq" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam                    = Boris Pertsjatkin
| beeld                   = &lt;!-- slegs lêernaam, geen &quot;Lêer:&quot; of &quot;Beeld:&quot; en geen [[blokhakkies]] --&gt;
| beeld_regop             = 
| dwarsformaat            = &lt;!-- ja, indien 'n wye beeld, los andersins leeg --&gt;
| beeldbeskrywing         = &lt;!-- beskrywing van beeld vir vir siggestremdes --&gt;
| beeldonderskrif         = 
| inheemse_naam           = Борис Георгиевич Перчаткин
| geboortedatum           = {{Geboortedatum en ouderdom|1946|7|1}}
| geboorteplek            = Mirhorod, [[Oekraïnse Sosialistiese Sowjetrepubliek|Oekraïnse SSR]], [[Sowjetunie]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| beroep                  = Menseregte-aktivis, godsdienstige leier
| geloof                  = [[Christendom]] (Pinkstergelowige)
| kinders                 = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}

'''Boris Georgijewitsj Pertsjatkin''' (Russies: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; gebore 1 Julie 1946&lt;ref name=&quot;nashaamerica&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|publisher=www.nashaamerica.com|date=2023-09-26|access-date=2026-07-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;) is 'n menseregte-aktivis en een van die bekendste figure in die godsdienstige emigrasiebeweging wat gedurende die laat 1970's en vroeë 1980's in [[Nachodka]] ontstaan het.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}} In 1989 het hy in die [[Verenigde State van Amerika]] 'n belangrike rol gespeel in die bevordering van die sogenaamde Lautenberg-wysiging. Dié wetgewende wysiging het dit moontlik gemaak dat sowat een miljoen mense uit die voormalige [[Sowjetunie]] na die Verenigde State kon emigreer.{{sfn|Romanovič|2023}}

== Biografie ==

=== Vroeë lewe en aansluiting by die kerk ===

Pertsjatkin is gebore in die gesin van 'n militêre vlieënier wat kort ná sy geboorte in 'n motorongeluk omgekom het. 'n Paar jaar later is sy moeder met 'n ander militêre offisier getroud. In 1953 is hy in hegtenis geneem nadat hy geweier het om 'n bevel tydens 'n opstand uit te voer en is hy tot 25 jaar dwangarbeid in die strafkamp by [[Workoeta]] gevonnis.

Op sestienjarige leeftyd het Boris by 'n Pinkstergemeente in Nachodka aangesluit. Daarna het hy begin om inligting oor die vervolging van gelowiges in die Sowjetunie te versamel en dit gereeld aan buitelandse joernaliste beskikbaar te stel.{{sfn|Semjonova|2020}}

=== Emigrasiebeweging en kontak met andersdenkendes ===

In 1976 het Pertsjatkin saam met Wasili Patroesjef, W.A. Boerlatsjenko en Wladimir Stepanof kontak met andersdenkendes in [[Moskou]] gemaak. Hulle is aangeraai om die toenemende emigrasiebeweging beter te organiseer.

Later dieselfde jaar het L.W. Woronina van die [[Moskouse Helsinki-groep]] Nachodka besoek. Van toe af het Pertsjatkin hom aktief daarvoor beywer dat Pinkstergelowiges die Sowjetunie in groter getalle kon verlaat.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}} In dieselfde jaar het hy ook appèlle gestuur aan die [[Verenigde Nasies]], die Wêreldraad van Kerke en die staatshoofde van die lande wat die [[Helsinki-ooreenkomste]] onderteken het. Daarin het hy die voortgesette vervolging van gelowiges in die Sowjetunie onder hulle aandag gebring.&lt;ref name=&quot;nashaamerica&quot;/&gt;

In 1977 het hy saam met Nikolai Goreti namens Pinkstergelowiges opgetree ter ondersteuning van die gearresteerde andersdenkendes [[Aleksandr Ginzburg]], [[Joeri Orlof]] en [[Natan Sharansky|Anatoli Sjtsjaranski]], en 'n beroep op Christene wêreldwyd gedoen om hulle saak te steun.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}} Later daardie jaar het hy saam met Christene uit verskillende kerkgenootskappe aan 'n openbare hongerstaking deelgeneem. Die doel was om toestemming te verkry vir die emigrasie van Christene wat weens hulle geloof vervolg is.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Zenon Snylyk |title=Dissidents fast across USSR |url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf |journal=The Ukrainian Weekly |publisher=Ukrainian National Association |date=1977-10-09 |volume=LXXXIV |issue=222 |pages=2 |access-date=2026-07-25 |archive-date=2023-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Op 20 Desember 1978 het Pertsjatkin vanaf die poskantoor in Nachodka probeer om 'n Nuwejaarsboodskap aan die Amerikaanse president [[Jimmy Carter]] te stuur. Daarin het hy versoek dat aandag geskenk word aan mense wat van godsdiensvryheid ontneem is.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}&lt;ref&gt;{{cite book |author=Andrei Dementjef |title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы |url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf |publisher=Roesski ostrof |year=2011 |pages=213 |isbn=978-5-93577-054-2 |archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf |archive-date  = 2023-09-25}}&lt;/ref&gt;

Van 1979 af het hy die organisatoriese werk gelei om 'n sentrum vir gelowiges te vestig wat uit die Sowjetunie wou emigreer. In 1980 is hy verkies tot sekretaris van die nuutgestigte Raad van Kerke van Sowjet-Pinkstergelowiges wat emigrasie nagestreef het.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}

Teen die einde van 1979 het Pertsjatkin 'n verklaring aan die Amerikaanse Kongres en regering, asook aan die regerings van Kanada, Australië, die Verenigde Koninkryk, Wes-Duitsland, Frankryk en Italië gerig. Daarin het hy die werklikheid van die Sowjetstelsel, die Kommunistiese Party se godsdiensbeleid en die Sowjetwetgewing oor godsdienstige verenigings uiteengesit.&lt;ref name=&quot;nashaamerica&quot;/&gt;

=== Staatsvervolging en gevangenisstraf ===
As een van die vernaamste leiers van die beweging van gelowiges wat om toestemming vir emigrasie aansoek gedoen het, het Pertsjatkin toenemend die aandag van die Sowjetowerhede getrek. Die plaaslike pers het op hulle aandrang 'n lasterveldtog teen hom en sy gesin gevoer.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}

Op 21 Augustus 1980 is Pertsjatkin in Nachodka in hegtenis geneem. Aan die einde van Maart 1981&lt;ref name=&quot;dtic&quot;&gt;[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982]&lt;/ref&gt; is hy ingevolge artikel 190.1 van die Strafkode van die RSFSR skuldig bevind aan die &quot;verspreiding van opsetlik valse bewerings wat die Sowjetstaat en die sosiale bestel in diskrediet bring&quot; en tot twee jaar gevangenisstraf gevonnis.&lt;ref name=&quot;dtic&quot;/&gt;

Volgens berigte van Voice of America is Pertsjatkin tydens die ondersoek en verhoor met neuroleptiese middels behandel, wat daartoe gelei het dat hy herhaaldelik sy bewussyn verloor het.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}} Hy is in Augustus 1982 vrygelaat en het sy veldtog vir die reg op emigrasie hervat. Reeds in Februarie 1983 is hy egter weer in hegtenis geneem. Hierdie keer is hy ingevolge artikel 218 (deel 2) van die Strafkode van die RSFSR tot anderhalf jaar gevangenisstraf gevonnis weens die onwettige besit van 'n mes.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}

=== Emigrasie na die VSA en die Lautenberg-wysiging ===
In 1987 het Pertsjatkin 'n verslag met die titel ''Oor die toestand van godsdiens in die Sowjetunie'' vir die Amerikaanse Kongres voorberei. Nadat dit in die Kongres voorgelê is, is hy genooi om met die Amerikaanse minister van buitelandse sake, George Shultz, die hoofregter van die Amerikaanse Hooggeregshof, William Rehnquist, en ander senior amptenare te vergader.{{sfn|Romanovič|2023}}

Toe president [[Ronald Reagan]] die Sowjetunie in Mei 1988 besoek, is Pertsjatkin as verteenwoordiger van Sowjet-Protestante genooi om saam met 'n afvaardiging van veertig persone die eerste dame, [[Nancy Reagan]], te ontmoet.{{sfn|Gura|2018|p=173}}

Op 26 Julie 1988 het Pertsjatkin saam met sy gesin na die VSA geïmmigreer.{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}} Op 4 Augustus dieselfde jaar het hy die Amerikaanse Kongres toegespreek oor die vervolging van gelowiges in die Sowjetunie.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto - Boris Pertsjatkin|publisher=russiainphoto.ru|date=2023-09-26}}&lt;/ref&gt; Daarna het hy met kongreslede, senatore en diplomate oor die situasie van godsdienstige minderhede in die Sowjetunie beraadslaag.{{sfn|Gura|2018|p=173}}

Uit hierdie gesprekke&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Vitalij Futornyj |title=25-летие начала исхода |url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9 |journal=Diaspora. Slavjanskaja obščestvennaja gazeta |date=2013-08-11 |volume=16 |issue=15 |pages=9}}&lt;/ref&gt; het die sogenaamde Lautenbergwysiging voortgespruit, wat in 1989 aanvaar is en na senator Frank Lautenberg van [[New Jersey]] vernoem is. In die eerste dekade ná die aanvaarding daarvan het ongeveer 350&amp;nbsp;000 godsdienstige immigrante hulle in die Verenigde State gevestig.{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Semjonova|2020}} Teen 2010 het die totale getal begunstigdes van die wysiging tot sowat 'n miljoen gestyg.{{sfn|Romanovič|2023}}

=== Menseregte-aktiwiteit in die VSA ===
Nadat hy hom in die Verenigde State gevestig het, het Pertsjatkin 'n persoonlike webwerf geskep waarop hy sy arrestasies, gevangenisstraf en die geskiedenis van die emigrasiebeweging uitvoerig beskryf het.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://bperchatkin.wordpress.com/ |title=Persoonlike webwerf van Boris Pertsjatkin}}&lt;/ref&gt; Hy het ook die Christelike menseregte-organisasie ARRC (''American-Russian Relief Committee'') gestig.{{sfn|Romanovič|2023}}&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC |title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005 |author=United States Congress Commission on Security and Cooperation in Europe |year=2007 |publisher=U.S. Government Printing Office |isbn=978-0-16-077910-7}}&lt;/ref&gt; Verder het hy sy outobiografie ''Ognennyje tropy'' (Russies: ''Огненные тропы''; ''Vurige paaie'') gepubliseer, waarvan verskeie uitgawes verskyn het.{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}

In die somer van 2025 het Pertsjatkin en sy ondersteuners die Amerikaanse Departement van Buitelandse Sake en die Amerikaanse Kommissie vir Internasionale Godsdiensvryheid (USCIRF) toegespreek. Hulle het die aandag gevestig op die vervolging van Christelike pasifiste in Rusland en [[Oekraïne]], wat volgens hulle alternatiewe burgerdiens geweier word, gedwing word om gemobiliseer te word en blootgestel word aan arrestasies, geweld en intimidasie omdat hulle weier om aan gewapende konflik deel te neem. In dieselfde verband het Pertsjatkin hom daarvoor beywer dat 'n afsonderlike immigrasiekwota ingestel word vir Oekraïense Christelike pasifiste wat ingevolge die [[Uniting for Ukraine|U4U]]-program na die Verenigde State gekom het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|author=SlavicSac|publisher=Slavic Sacramento|date=2025-07-15}}&lt;/ref&gt;

== Vermeldings ==
Pertsjatkin is in 1981 uitdruklik deur die bekende andersdenkende [[Andrei Sakharov]] genoem in sy essay ''Die Verantwoordelikheid van Wetenskaplikes'', waarin hy hom onder die politieke gevangenes in die Sowjetunie genoem het.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh |title=Сахаров. Ответственность учёных}}&lt;/ref&gt;

== Bibliografie ==
* Pertsjatkin, Boris — [http://www.sakharov-center.ru/asfcd/auth/?t=book&amp;num=556 Огненные тропы. Seattle (VSA), 2002. — 222 bl.]

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bronne ==
* {{cite book | last = Ostrovskaja | first = O. P. | title = Vladivostok – točka vozvraščenija: prošloje i nastojaščeje russkoj emigracii | publisher = Dalněvostočnyj juridičeskij institut | year = 2017 | isbn = 978-5-9753-0229-8 | url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf }}
* {{cite journal | last = Gura | first = V. O. | title = Istorija ta eschatologični motyvy religijnoji emigraciji piznich protestantiv iz SSSR 1987–2017 rr. | url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&amp;I21DBN=UJRN&amp;P21DBN=UJRN&amp;IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&amp;Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf | journal = Gileja: naukovyj visnyk | year = 2018 | issue = 135 | pages = 171—175 | issn = 2076-1554}}
* {{cite web | url = https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/ | title = Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США | last = Semjonova | first = Viktorija | publisher = usa.one | date = 2020-01-03 }}
* {{cite web | url = https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82 | title = Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен | publisher = spasenie.by | last = Romanovič | first = Mihail | date = 2023-09-26 }}

== Eksterne skakels ==
* {{cite journal | last = Rowe | first = Michael | journal = Religion in Communist Lands | title = The Soviet pentecostal emigration movement | url = https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 | date = 2008-01-02 | pages = 337—339 | doi = 10.1080/09637498308431098 }}
* {{cite journal | last = Wanner | first = Catherine | journal = Canadian-American Slavic Studies | title = Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II | url = https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml | publisher = Brill / Schöningh | year = 2010 | volume = 44 | pages = 44—66 | issn = 2210-2396 | doi = 10.1163/221023910X512796 }}
* {{cite web | title = Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council | author = Special To the New York Times | url = https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html | date = 1979-09-05 }}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Geboortes in 1946]]
[[Kategorie:Menseregte-aktiviste]]</text>
      <sha1>c2c5qw32tj1bomonc550hxfxggctnbq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1979 Argentynse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464101</id>
    <revision>
      <id>2921441</id>
      <parentid>2919656</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>Hier gaan ons alweer!</comment>
      <origin>2921441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3637" sha1="eqvmk696cjiadp88790kna48607n5jz" xml:space="preserve">Die '''[[1979 Formule Een-seisoen|1979]] [[Argentynse Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]wedren wat op [[21 Januarie]] 1979 in [[Argentinië]] se hoofstad [[Buenos Aires]] plaasgevind het.

==Uitslag==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Plek !! Nr !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Rede !! Roosterplek !! Punte
|-
! 1
| 26
| {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]'''
| '''[[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 53
| 1:36:03.21
| 1
| '''9'''
|-
! 2
| 2
| {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 53
| +14,94&amp;nbsp;s
| 3
| '''6'''
|-
! 3
| 7
| {{GB-VLAG}} '''[[John Watson]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 53
| +1:28.81
| 6
| '''4'''
|-
! 4
| 25
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 53
| +1:41.72
| 2
| '''3'''
|-
! 5
| 1
| {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 52
| +1 Ronde
| 7
| '''2'''
|-
! 6
| 14
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 52
| +1 Ronde
| 11
| '''1'''
|-
! 7
| 18
| {{IT-VLAG}} [[Elio de Angelis]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 52
| +1 Ronde
| 16
|
|-
! 8
| 30
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +2 Rondes
| 14
|
|-
! 9
| 27
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +2 Rondes
| 15
|
|-
! 10
| 28
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +2 Rondes
| 17
|
|-
! 11
| 22
| {{IE-VLAG}} [[Derek Daly]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +2 Rondes
| 24
|
|-
! NF
| 12
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 48
| Enjin
| 10
|
|-
! NF
| 31
| {{MX-VLAG}} [[Héctor Rebaque]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 46
| Suspensie
| 19
|
|-
! NF
| 17
| {{NL-VLAG}} [[Jan Lammers]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 42
| Transmissie
| 21
|
|-
! NF
| 20
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 41
| Elektriese probleem
| 18
|
|-
! NF
| 4
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 15
| Enjin
| 4
|
|-
! NF
| 15
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jabouille]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 15
| Enjin
| 12
|
|-
! NF
| 5
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 8
| Brandstofstelsel
| 23
|
|-
! NF
| 16
| {{FR-VLAG}} [[René Arnoux]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 6
| Enjin
| 25
|
|-
! NF
| 11
| [[Beeld:Flag of South Africa (1928–1994).svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 0
| Botsing
| 5
|
|-
! NF
| 3
| {{FR-VLAG}} [[Didier Pironi]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Botsing
| 8
|
|-
! NF
| 8
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Botsing
| 9
|
|-
! NF
| 6
| {{BR-VLAG}} [[Nelson Piquet]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 0
| Botsing
| 20
|
|-
! NF
| 24
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| Merzario-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Botsing
| 22
|
|-
! DNS
| 29
| {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|
| Ongeluk
| 13
|
|-
! NS
| 9
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[ATS F1|ATS]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|
| Motor nie gereed
|
|
|}

{{F1GP 1980–1989}}

[[Kategorie:Argentynse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1979]]</text>
      <sha1>eqvmk696cjiadp88790kna48607n5jz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921444</id>
      <parentid>2921441</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3637" sha1="7vzg9qi74mt80il6fcj08zj4uz5vhoy" xml:space="preserve">Die '''[[1979 Formule Een-seisoen|1979]] [[Argentynse Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]wedren wat op [[21 Januarie]] 1979 in [[Argentinië]] se hoofstad [[Buenos Aires]] plaasgevind het.

==Uitslag==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Plek !! Nr !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Rede !! Roosterplek !! Punte
|-
! 1
| 26
| {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]'''
| '''[[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 53
| 1:36:03.21
| 1
| '''9'''
|-
! 2
| 2
| {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 53
| +14,94&amp;nbsp;s
| 3
| '''6'''
|-
! 3
| 7
| {{GB-VLAG}} '''[[John Watson]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 53
| +1:28.81
| 6
| '''4'''
|-
! 4
| 25
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 53
| +1:41.72
| 2
| '''3'''
|-
! 5
| 1
| {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 52
| +1 Ronde
| 7
| '''2'''
|-
! 6
| 14
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 52
| +1 Ronde
| 11
| '''1'''
|-
! 7
| 18
| {{IT-VLAG}} [[Elio de Angelis]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 52
| +1 Ronde
| 16
|
|-
! 8
| 30
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +2 Rondes
| 14
|
|-
! 9
| 27
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +2 Rondes
| 15
|
|-
! 10
| 28
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +2 Rondes
| 17
|
|-
! 11
| 22
| {{IE-VLAG}} [[Derek Daly]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +2 Rondes
| 24
|
|-
! NF
| 12
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 48
| Enjin
| 10
|
|-
! NF
| 31
| {{MX-VLAG}} [[Héctor Rebaque]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 46
| Suspensie
| 19
|
|-
! NF
| 17
| {{NL-VLAG}} [[Jan Lammers]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 42
| Transmissie
| 21
|
|-
! NF
| 20
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 41
| Elektriese probleem
| 18
|
|-
! NF
| 4
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 15
| Enjin
| 4
|
|-
! NF
| 15
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jabouille]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 15
| Enjin
| 12
|
|-
! NF
| 5
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 8
| Brandstofstelsel
| 23
|
|-
! NF
| 16
| {{FR-VLAG}} [[René Arnoux]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 6
| Enjin
| 25
|
|-
! NF
| 11
| [[Beeld:Flag of South Africa (1928–1994).svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 0
| Botsing
| 5
|
|-
! NF
| 3
| {{FR-VLAG}} [[Didier Pironi]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Botsing
| 8
|
|-
! NF
| 8
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Botsing
| 9
|
|-
! NF
| 6
| {{BR-VLAG}} [[Nelson Piquet]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 0
| Botsing
| 20
|
|-
! NF
| 24
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| Merzario-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Botsing
| 22
|
|-
! DNS
| 29
| {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|
| Ongeluk
| 13
|
|-
! NS
| 9
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[ATS F1|ATS]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|
| Motor nie gereed
|
|
|}

{{F1GP 1970–1979}}

[[Kategorie:Argentynse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1979]]</text>
      <sha1>7vzg9qi74mt80il6fcj08zj4uz5vhoy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1978 Argentynse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464102</id>
    <revision>
      <id>2921445</id>
      <parentid>2919659</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T09:57:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3339" sha1="la60eew63m0dq1slgfs5qqj79n6rpmq" xml:space="preserve">Die '''[[1978 Formule Een-seisoen|1978]] [[Argentynse Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]wedren wat op [[15 Januarie]] 1978 in [[Argentinië]] se hoofstad [[Buenos Aires]] plaasgevind het.

==Uitslag==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Plek !! Nr !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Rede !! Roosterplek !! Punte
|-
! 1
| 5
| {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 52
| 1:37:04.47
| 1
| '''9'''
|-
! 2
| 1
| {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]'''
| '''[[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]'''
| 52
| +13,21&amp;nbsp;s
| 5
| '''6'''
|-
! 3
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 52
| +13,64&amp;nbsp;s
| 10
| '''4'''
|-
! 4
| 7
| {{GB-VLAG}} '''[[James Hunt]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 52
| +16,05&amp;nbsp;s
| 6
| '''3'''
|-
! 5
| 6
| {{SE-VLAG}} '''[[Ronnie Peterson]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 52
| +1:14.85
| 3
| '''2'''
|-
! 6
| 8
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Tambay]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 52
| +1:19.90
| 9
| '''1'''
|-
! 7
| 11
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 52
| +1:22.60
| 2
|
|-
! 8
| 12
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 52
| +1:38.88
| 7
|
|-
! 9
| 14
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 52
| +1:40.60
| 17
|
|-
! 10
| 20
| [[Beeld:Flag of South Africa (1928–1994).svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| Wolf-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 52
| +1:43.50
| 15
|
|-
! 11
| 9
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| ATS-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 52
| +1:49.07
| 13
|
|-
! 12
| 10
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| ATS-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +1 Ronde
| 11
|
|-
! 13
| 30
| {{US-VLAG}} [[Brett Lunger]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +1 Ronde
| 24
|
|-
! 14
| 3
| {{FR-VLAG}} [[Didier Pironi]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| +1 Ronde
| 23
|
|-
! 15
| 17
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| Shadow-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| Brandstofstelsel
| 16
|
|-
! 16
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-Matra
| 50
| Enjin
| 8
|
|-
! 17
| 16
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| Shadow-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 50
| +2 Rondes
| 18
|
|-
! 18
| 19
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| Surtees-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 50
| +2 Rondes
| 12
|
|-
! NF
| 2
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 41
| Enjin
| 4
|
|-
! NF
| 27
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 36
| Brandstofstelsel
| 14
|
|-
! NF
| 22
| {{US-VLAG}} [[Danny Ongais]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 35
| Verdeler
| 21
|
|-
! NF
| 23
| {{IT-VLAG}} [[Lamberto Leoni]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 28
| Enjin
| 22
|
|-
! NF
| 37
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| [[Merzario]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 9
| Ewenaar
| 20
|
|-
! NF
| 18
| {{GB-VLAG}} [[Rupert Keegan]]
| Surtees-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 4
| Oorverhit
| 19
|
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}

[[Kategorie:Argentynse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1978]]</text>
      <sha1>la60eew63m0dq1slgfs5qqj79n6rpmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1979 Monaco Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464119</id>
    <revision>
      <id>2921446</id>
      <parentid>2919898</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T10:00:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2877" sha1="hvub3uvec0smwj6f0cighsy7untpzig" xml:space="preserve">Die '''[[1979 Formule Een-seisoen|1979]] [[Formule Een]] [[Monaco Grand Prix]]''' is op [[27 Mei]] [[1979]] in [[Monaco]] gehou. Dit was die sewende wedren van die kampioenskapseisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Pos
! No
! Bestuurder
! Span
! Rondtes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 11
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 76
| 1:55:22.48
| 1
| '''9'''
|-
! 2
| 28
| {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]'''
| '''[[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 76
| +0,44&amp;nbsp;s
| 16
| '''6'''
|-
! 3
| 2
| {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 76
| +8,57&amp;nbsp;s
| 11
| '''4'''
|-
! 4
| 7
| {{GB-VLAG}} '''[[John Watson]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 76
| +41,31&amp;nbsp;s
| 14
| '''3'''
|-
! 5
| 25
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| Enjin
| 3
| '''2'''
|-
! 6
| 30
| {{DE-VLAG}} '''[[Jochen Mass]]'''
| '''[[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 69
| +7 Rondes
| 8
| '''1'''
|-
! NF
| 6
| {{BR-VLAG}} [[Nelson Piquet]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 68
| Transmissie
| 18
|
|-
! NC
| 15
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jabouille]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 68
| +8 Rondes
| 20
|
|-
! NF
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 55
| Ratkas
| 5
|
|-
! NF
| 12
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 54
| Transmissie
| 2
|
|-
! NF
| 27
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 43
| Stuurfout
| 9
|
|-
! NF
| 4
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 34
| Suspensie
| 6
|
|-
! NF
| 9
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[ATS F1|ATS]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 30
| Wiel
| 12
|
|-
! NF
| 5
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 21
| Ongeluk
| 4
|
|-
! NF
| 3
| {{FR-VLAG}} [[Didier Pironi]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 21
| Ongeluk
| 7
|
|-
! NF
| 1
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 21
| Suspensie
| 13
|
|-
! NF
| 14
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 17
| Enjin
| 17
|
|-
! NF
| 16
| {{FR-VLAG}} [[René Arnoux]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 8
| Ongeluk
| 19
|
|-
! NF
| 20
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 4
| Transmissie
| 10
|
|-
! NF
| 29
| {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 4
| Suspensie
| 15
|
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Monaco Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1979]]</text>
      <sha1>hvub3uvec0smwj6f0cighsy7untpzig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1978 Verenigde State Wes Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464129</id>
    <revision>
      <id>2921477</id>
      <parentid>2920808</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3087" sha1="gsh9f7svb1y4sbo132h1jeji18nu70d" xml:space="preserve">Die '''[[1978 Formule Een-seisoen|1978]] Verenigde State Wes Grand Prix''' is op 2 April 1978  in [[Long Beach]] gehou. Dit was die vierde wedren van die seisoen.
== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 11
| {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 80
| 1:52:01.301
| 1
| '''9'''
|-
! 2
| 5
| {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]'''-'''[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| +11,061&amp;nbsp;s
| 4
| '''6'''
|-
! 3
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| +28,951&amp;nbsp;s
| 12
| '''4'''
|-
! 4
| 6
| {{SE-VLAG}} '''[[Ronnie Peterson]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| +45,603&amp;nbsp;s
| 6
| '''3'''
|-
! 5
| 26
| {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]'''
| '''[[Equipe Ligier|Ligier]]-Matra'''
| 80
| +1:22.884
| 14
| '''2'''
|-
! 6
| 35
| {{IT-VLAG}} '''[[Riccardo Patrese]]'''
| '''[[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 79
| +1 Ronde
| 9
| '''1'''
|-
! 7
| 27
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| +1 Ronde
| 8
|
|-
! 8
| 14
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| +1 Ronde
| 15
|
|-
! 9
| 36
| {{DE-VLAG}} [[Rolf Stommelen]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| +1 Ronde
| 18
|
|-
! 10
| 17
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| +1 Ronde
| 20
|
|-
! 11
| 10
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[ATS F1|ATS]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 75
| +5 Rondes
| 19
|
|-
! 12
| 8
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| Ongeluk
| 11
|
|-
! NF
| 20
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| Wolf-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 59
| Ongeluk
| 10
|
|-
! NF
| 19
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 50
| Transmissie
| 17
|
|-
! NF
| 15
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jabouille]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 43
| Turbo
| 13
|
|-
! NF
| 12
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 38
| Ongeluk
| 2
|
|-
! NF
| 1
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 27
| Ontsteking
| 3
|
|-
! NF
| 3
| {{FR-VLAG}} [[Didier Pironi]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 25
| Ratkas
| 22
|
|-
! NF
| 37
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| [[Merzario]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 17
| Ratkas
| 21
|
|-
! NF
| 9
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[ATS F1|ATS]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 11
| Remme
| 16
|
|-
! NF
| 2
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 9
| Ratkas
| 5
|
|-
! NF
| 7
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 5
| Ongeluk
| 7
|
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Verenigde State Grand Prix]]</text>
      <sha1>gsh9f7svb1y4sbo132h1jeji18nu70d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1978 Spaanse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464256</id>
    <revision>
      <id>2921206</id>
      <parentid>2921128</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:52:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Renuitslag */</comment>
      <origin>2921206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3916" sha1="c7ql6rg37576d8v7wvxwlskkbbdsmue" xml:space="preserve">Die '''[[1978 Formule Een-seisoen|1978]] [[Spaanse Grand Prix]]''' is op 4 Junie 1978 op die [[Jarama-renbaan]] in Madrid, Spanje gehou. Dit was die sewende wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 5
| {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| 1:41:47.06
| 1
| '''9'''
|-
! 2
| 6
| {{SE-VLAG}} '''[[Ronnie Peterson]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| +19,56&amp;nbsp;s
| 2
| '''6'''
|-
! 3
| 26
| {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]'''
| '''[[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]'''
| 75
| +37,24&amp;nbsp;s
| 10
| '''4'''
|-
! 4
| 20
| {{Vlagikoon|ZAF|1928}} '''[[Jody Scheckter]]'''
| '''[[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| +1:00.06
| 9
| '''3'''
|-
! 5
| 2
| {{GB-VLAG}} '''[[John Watson]]'''
| '''[[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]'''
| 75
| +1:05.93
| 7
| '''2'''
|-
! 6
| 7
| {{GB-VLAG}} '''[[James Hunt]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 74
| +1 Ronde
| 4
| '''1'''
|-
! 7
| 19
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| +1 Ronde
| 16
|
|-
! 8
| 27
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| +1 Ronde
| 18
|
|-
! 9
| 9
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[ATS F1|ATS]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| +1 Ronde
| 17
|
|-
! 10
| 12
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 74
| +1 Ronde
| 5
|
|-
! 11
| 18
| {{GB-VLAG}} [[Rupert Keegan]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 73
| +2 Rondes
| 23
|
|-
! 12
| 3
| {{FR-VLAG}} [[Didier Pironi]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +4 Rondes
| 13
|
|-
! 13
| 15
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jabouille]]
| [[Renault F1|Renault]]
| 71
| +4 Rondes
| 11
|
|-
! 14
| 36
| {{DE-VLAG}} [[Rolf Stommelen]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +4 Rondes
| 19
|
|-
! 15
| 17
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 67
| Brandstofslang
| 22
|
|-
! NF
| 22
| {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 64
| Enjin
| 21
|
|-
! NF
| 14
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 62
| Petrolpedaal
| 15
|
|-
! NF
| 11
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 57
| Ongeluk
| 3
|
|-
! NF
| 1
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 56
| Enjin
| 6
|
|-
! NF
| 4
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 51
| Enjin
| 12
|
|-
! NF
| 16
| {{DE-VLAG}} [[Hans-Joachim Stuck]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 45
| Suspensie
| 24
|
|-
! NF
| 35
| {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]]
| [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 21
| Enjin
| 8
|
|-
! NF
| 25
| {{MX-VLAG}} [[Héctor Rebaque]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 21
| Uitlaat
| 20
|
|-
! NF
| 8
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 16
| Tol
| 14
|
|-
! NQ
| 37
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| [[Merzario]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|
|
|
|
|-
! NQ
| 30
| {{US-VLAG}} [[Brett Lunger]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|
|
|
|
|-
! NQ
| 28
| {{Vlagikoon|ESP|1945}} [[Emilio de Villota]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|
|
|
|
|-
! NQ
| 10
| {{IT-VLAG}} [[Alberto Colombo]]
| [[ATS F1|ATS]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|
|
|
|
|-
! PQ
| 32
| {{FI-VLAG}} [[Keke Rosberg]]
| [[Theodore Racing|Theodore]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|
|
|
|
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Spaanse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1978]]</text>
      <sha1>c7ql6rg37576d8v7wvxwlskkbbdsmue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan</title>
    <ns>4</ns>
    <id>464341</id>
    <revision>
      <id>2921259</id>
      <parentid>2920864</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Facebook */ Verwyder Engels.</comment>
      <origin>2921259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7127" sha1="cowiam1u7ztibkyt75z67r9y6lyemtp" xml:space="preserve">Die '''Vrywillige Reaksiespan''' (in Engels: '''Volunteer Response Team''', '''VRT'''; voormalig '''OTRS''') is 'n groep vrywilligers wat die meeste e-posse wat na Wikipedia en die [[Wikimedia-stigting]] gestuur word, beantwoord. 

Daar is verskeie verskillende e-posadresse wat die vrywilligerreaksiespan bereik. Indien u aangeraai is om &quot;VRT te kontak&quot; en hierheen gestuur is, lees asseblief [[Wikipedia:Kontak ons]] vir verdere advies, insluitend voorstelle vir watter e-posadres om na te skryf vir spesifieke probleme, asook ander moontlike maniere om jou probleem op te los.

Vrywilligers moet 'n buitengewoon goeie rekord op Wikimedia-projekte hê, en moet instem tot die [[foundation:Legal:Confidentiality agreement for nonpublic information|Vertroulikheidsooreenkoms vir nie-openbare inligting]].

== Geskiedenis ==

[[Lêer:OTRS 5 Dashboard-en.png|duimnael|regs|upright=1.36|Die paneelbord van die [[OTRS|Open-source Ticket Request System]] (sedert 2016)]]

Voor April 2021 het die span die [[OTRS|Open-source Ticket Request System]] (&quot;OTRS&quot;) sagteware gebruik om die e-pos wat dit ontvang het, te organiseer en te verwerk. Nadat die oopbronweergawe van OTRS deur die ontwikkelaar gestaak is, gebruik die span nou Znuny, wat 'n oopbron [[Fork (software development)|vurk]] van die OTRS sagteware is. OTRS is dikwels as 'n afkorting gebruik om na die span self te verwys, maar die huidige afkorting vir die vrywilligerspan is VRT. VRTS (vir &quot;VRT Software&quot;) is die generiese, verskaffer-onafhanklike afkorting vir die sagteware wat deur die Vrywilligerreaksiespan (Volunteer Response Team) gebruik word.

Die Znuny-sagteware bied 'n georganiseerde manier vir verskeie mense om derdeparty-e-posse te kategoriseer en daarop te reageer, sodat die span geïnterpreteer kan word as 'n soort Wikimedia-wye kliëntediens-e-posspan.

=== Facebook ===
Daar is 'n Facebook groep oor die Afrikaanse Wikipedia, maar dit is nie amptelik nie. Daar is ook 'n epos adres : &lt;code&gt;afrikaansewikipedia@gmail.com&lt;/code&gt; wat nie amptelik is nie. Ons weet nie wie dit geskep het nie, en wie dit beheer nie, en daar is nie 'n manier om dit oor te neem van 'n onbekende persoon nie.

Moet nie kontakpunte skep waar jy die enigste mens is wat dit beheer nie. Mense kom en gaan. Hou by die amptelike kontakpunte op Wikipedia self. Dit sal altyd hier wees.

== Spanaktiwiteite ==
Die vrywilliger-reaksiespan ontvang 'n wye verskeidenheid e-posse:
* vrae oor Wikipedia en ander Wikimedia Foundation-projekte
* [[c:Commons:Volunteer Response Team|lisensietoekennings vir geskenkte media]]
* verslae van artikelfoute
* kwessies oor [[WP:BLP|biographies of living persons]] (insluitend die onlangs oorledenes)
* klagtes van blatante vandalisme of kwaadwillige veranderinge
* navrae oor die hergebruik van teks of media
* komplimente en terugvoer
* inligtingversoeke

Die meeste versoeke met betrekking tot gewone redaksionele sake word verwys na normale wiki-prosesse. Vrywilligers kan meer aktiewe hulp verleen vir laster- en privaatheidskwessies en vir versoeke van die onderwerpe van artikels. Die vrywilliger-reaksiespan tree ook op as 'n kontakpunt vir derde partye wat nie vertroud is met Wikipedia se redigeringsproses nie, en wat Wikipedia wil in kennis stel van 'n artikelfout of -probleem.

===Gebruikersreg (globaal)===
{{see also|Wikipedia:Global rights policy#VRT-permissions}}
Alle gebruikers met toegang tot die VRT-toestemmings en/of foto-indieningswaglys kry die [[Special:GlobalGroupPermissions/vrt-permissions|globale VRT-toestemmingsagent]] gebruikersreg. Die gebruikersreg self sluit slegs die toestemming in om bladsye te lees (wat deur elke IP-adres en gebruikersrekening gehou word), toegang tot die [[vrtwiki:Main Page|VRT wiki]], en die vermoë om [[WP:2FA|twee-faktor-verifikasie]] in staat te stel. Die gebruikersreg bestaan ​​vir [[Special:AbuseFilter/642|'n wysigingsfilter]] wat verhoed dat nie-VRT-lede VRT-toestemmingsjablone byvoeg of verwyder.

== Gebruikers, kaartjies en toue ==
Die VRT Sagteware (VRTS) word deur die lede van die Vrywilligerreaksiespan gebruik om die versoeke wat per e-pos ontvang word, te bestuur.
: ''sien [[meta:VRT]] vir die hoofblad, en 'n meer volledige lys van toue en openbaar gelyste vrywilligers''

===&lt;span id=&quot;Kaartjies&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span id=&quot;Waglyste&quot;&gt;&lt;/span&gt;Kaartjies en waglyste===
Inkomende e-posversoeke in Wikimedia se VRTS-stelsel staan ​​bekend as ''&quot;kaartjies&quot;'' ({{en}} tickets) en word geïdentifiseer deur 'n ''&quot;kaartjienommer&quot;''. E-posse word by aankoms gekategoriseer volgens taal en tipe inhoud om verbeterde diens moontlik te maak.

Spanlede kry toegang tot aangewese kategorieë e-pos (bekend as &quot;&quot;waglyste&quot;&quot; | &quot;queues&quot; in Engels) na goeddunke van die VRTS-administrateurs. Daar is twee hoofstelle waglyste wat direk verband hou met die Afrikaanse Wikipedia:
* ''info-af'', wat algemene navrae hanteer wat in Afrikaans gestuur word, insluitend die meeste kopieregkwessies. Hierdie is 'n algemene stel waglyste, dus kan kaartjies hier verband hou met enige Wikimedia Foundation-projek in enige taal.
* ''Permissions'', wat kaartjies van kopiereghouers hanteer wat toestemming verleen om teks, beelde of ander media te hergebruik.
Die VRTS-stelsel word ook gebruik deur die [[WP:Stewards|Stewards]] en die Afrikaans Wikipedia [[WP:Checkuser|Checkuser]] en [[WP:Oversight|Oversight]] spanne om inkomende versoeke te hanteer.

===&lt;span id=&quot;Lidmaatskap&quot;&gt;&lt;/span&gt;Lidmaatskap van die vrywillige reaksiespan===
Spanlidmaatskap is onder die direkte toesig van die VRTS-administrateurs (self goedgekeur deur die Wikimedia-stigting), vir individue oor alle projekte wat voldoende vertrou word om hoflike en kundige antwoorde te gee. Vrywillige spanwerk behels dikwels bereidwilligheid om te werk aan moeilike, sensitiewe en soms vyandige boodskappe wat na Wikimedia gestuur word; sensitiwiteit vir die behoeftes van buitestaanders; en voorbeeldige diskresie.

Die volledige lys van gebruikersrekeninge op die VRTS-stelsel kan gevind word by [[m:VRT/Users|Meta-Wiki]]. Indien u enige twyfel het dat 'n redakteur wat na 'n VRT-kaartjie in 'n wysiging verwys, dalk nie 'n VRT-respondent is nie, kontak gerus een van die VRTS-administrateurs wat hieronder gelys word per e-pos om dit te verduidelik, en verskaf 'n skakel na die aksie wat na die VRT-kaartjie in die opsomming verwys het.

Nuwe vrywilligers is welkom om aansoek te doen by [[meta:VRT/Volunteering]]. Ander gebruikers word ook aangemoedig om in die openbaar of privaat kommentaar te lewer oor aansoeke wat op daardie bladsy gelys word. Die VRTS-administrateurs sal alle aansoeke privaat bespreek en na eie goeddunke besluit of hulle die nominasie aanvaar of van die hand wys.

=== Lys van vrywillige reaksiespanleiers (VRTS-administrateurs) ===
''Vir die lys van VRTS-administrateurs, sien : [[meta:VRT#Administrators]].''

===&lt;span id=&quot;List of volunteer response team leaders&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span id=&quot;OTRS administrators&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span id=&quot;VTRS administrators&quot;&gt;&lt;/span&gt;Lys van vrywillige reaksiespanlede vir afwiki===
(Nog nie uitgevoer nie)
* [[Gebruiker:Oesjaar]]
* [[Gebruiker:Rooiratel]]
* [[Gebruiker:Elmarie_Waltman]]</text>
      <sha1>cowiam1u7ztibkyt75z67r9y6lyemtp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921261</id>
      <parentid>2921259</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:59:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spanaktiwiteite */ Verwyder Engels</comment>
      <origin>2921261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7125" sha1="qlbmzf7dr26xp6hxokjta6f425dv7ig" xml:space="preserve">Die '''Vrywillige Reaksiespan''' (in Engels: '''Volunteer Response Team''', '''VRT'''; voormalig '''OTRS''') is 'n groep vrywilligers wat die meeste e-posse wat na Wikipedia en die [[Wikimedia-stigting]] gestuur word, beantwoord. 

Daar is verskeie verskillende e-posadresse wat die vrywilligerreaksiespan bereik. Indien u aangeraai is om &quot;VRT te kontak&quot; en hierheen gestuur is, lees asseblief [[Wikipedia:Kontak ons]] vir verdere advies, insluitend voorstelle vir watter e-posadres om na te skryf vir spesifieke probleme, asook ander moontlike maniere om jou probleem op te los.

Vrywilligers moet 'n buitengewoon goeie rekord op Wikimedia-projekte hê, en moet instem tot die [[foundation:Legal:Confidentiality agreement for nonpublic information|Vertroulikheidsooreenkoms vir nie-openbare inligting]].

== Geskiedenis ==

[[Lêer:OTRS 5 Dashboard-en.png|duimnael|regs|upright=1.36|Die paneelbord van die [[OTRS|Open-source Ticket Request System]] (sedert 2016)]]

Voor April 2021 het die span die [[OTRS|Open-source Ticket Request System]] (&quot;OTRS&quot;) sagteware gebruik om die e-pos wat dit ontvang het, te organiseer en te verwerk. Nadat die oopbronweergawe van OTRS deur die ontwikkelaar gestaak is, gebruik die span nou Znuny, wat 'n oopbron [[Fork (software development)|vurk]] van die OTRS sagteware is. OTRS is dikwels as 'n afkorting gebruik om na die span self te verwys, maar die huidige afkorting vir die vrywilligerspan is VRT. VRTS (vir &quot;VRT Software&quot;) is die generiese, verskaffer-onafhanklike afkorting vir die sagteware wat deur die Vrywilligerreaksiespan (Volunteer Response Team) gebruik word.

Die Znuny-sagteware bied 'n georganiseerde manier vir verskeie mense om derdeparty-e-posse te kategoriseer en daarop te reageer, sodat die span geïnterpreteer kan word as 'n soort Wikimedia-wye kliëntediens-e-posspan.

=== Facebook ===
Daar is 'n Facebook groep oor die Afrikaanse Wikipedia, maar dit is nie amptelik nie. Daar is ook 'n epos adres : &lt;code&gt;afrikaansewikipedia@gmail.com&lt;/code&gt; wat nie amptelik is nie. Ons weet nie wie dit geskep het nie, en wie dit beheer nie, en daar is nie 'n manier om dit oor te neem van 'n onbekende persoon nie.

Moet nie kontakpunte skep waar jy die enigste mens is wat dit beheer nie. Mense kom en gaan. Hou by die amptelike kontakpunte op Wikipedia self. Dit sal altyd hier wees.

== Spanaktiwiteite ==
Die vrywilliger-reaksiespan ontvang 'n wye verskeidenheid e-posse:
* vrae oor Wikipedia en ander Wikimedia Stigting-projekte
* [[c:Commons:Volunteer Response Team|lisensietoekennings vir geskenkte media]]
* verslae van artikelfoute
* kwessies oor [[WP:BLP|biographies of living persons]] (insluitend die onlangs oorledenes)
* klagtes van blatante vandalisme of kwaadwillige veranderinge
* navrae oor die hergebruik van teks of media
* komplimente en terugvoer
* inligtingversoeke

Die meeste versoeke met betrekking tot gewone redaksionele sake word verwys na normale wiki-prosesse. Vrywilligers kan meer aktiewe hulp verleen vir laster- en privaatheidskwessies en vir versoeke van die onderwerpe van artikels. Die vrywilliger-reaksiespan tree ook op as 'n kontakpunt vir derde partye wat nie vertroud is met Wikipedia se redigeringsproses nie, en wat Wikipedia wil in kennis stel van 'n artikelfout of -probleem.

===Gebruikersreg (globaal)===
{{see also|Wikipedia:Global rights policy#VRT-permissions}}
Alle gebruikers met toegang tot die VRT-toestemmings en/of foto-indieningswaglys kry die [[Special:GlobalGroupPermissions/vrt-permissions|globale VRT-toestemmingsagent]] gebruikersreg. Die gebruikersreg self sluit slegs die toestemming in om bladsye te lees (wat deur elke IP-adres en gebruikersrekening gehou word), toegang tot die [[vrtwiki:Main Page|VRT wiki]], en die vermoë om [[WP:2FA|twee-faktor-verifikasie]] in staat te stel. Die gebruikersreg bestaan ​​vir [[Special:AbuseFilter/642|'n wysigingsfilter]] wat verhoed dat nie-VRT-lede VRT-toestemmingsjablone byvoeg of verwyder.

== Gebruikers, kaartjies en toue ==
Die VRT Sagteware (VRTS) word deur die lede van die Vrywilligerreaksiespan gebruik om die versoeke wat per e-pos ontvang word, te bestuur.
: ''sien [[meta:VRT]] vir die hoofblad, en 'n meer volledige lys van toue en openbaar gelyste vrywilligers''

===&lt;span id=&quot;Kaartjies&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span id=&quot;Waglyste&quot;&gt;&lt;/span&gt;Kaartjies en waglyste===
Inkomende e-posversoeke in Wikimedia se VRTS-stelsel staan ​​bekend as ''&quot;kaartjies&quot;'' ({{en}} tickets) en word geïdentifiseer deur 'n ''&quot;kaartjienommer&quot;''. E-posse word by aankoms gekategoriseer volgens taal en tipe inhoud om verbeterde diens moontlik te maak.

Spanlede kry toegang tot aangewese kategorieë e-pos (bekend as &quot;&quot;waglyste&quot;&quot; | &quot;queues&quot; in Engels) na goeddunke van die VRTS-administrateurs. Daar is twee hoofstelle waglyste wat direk verband hou met die Afrikaanse Wikipedia:
* ''info-af'', wat algemene navrae hanteer wat in Afrikaans gestuur word, insluitend die meeste kopieregkwessies. Hierdie is 'n algemene stel waglyste, dus kan kaartjies hier verband hou met enige Wikimedia Foundation-projek in enige taal.
* ''Permissions'', wat kaartjies van kopiereghouers hanteer wat toestemming verleen om teks, beelde of ander media te hergebruik.
Die VRTS-stelsel word ook gebruik deur die [[WP:Stewards|Stewards]] en die Afrikaans Wikipedia [[WP:Checkuser|Checkuser]] en [[WP:Oversight|Oversight]] spanne om inkomende versoeke te hanteer.

===&lt;span id=&quot;Lidmaatskap&quot;&gt;&lt;/span&gt;Lidmaatskap van die vrywillige reaksiespan===
Spanlidmaatskap is onder die direkte toesig van die VRTS-administrateurs (self goedgekeur deur die Wikimedia-stigting), vir individue oor alle projekte wat voldoende vertrou word om hoflike en kundige antwoorde te gee. Vrywillige spanwerk behels dikwels bereidwilligheid om te werk aan moeilike, sensitiewe en soms vyandige boodskappe wat na Wikimedia gestuur word; sensitiwiteit vir die behoeftes van buitestaanders; en voorbeeldige diskresie.

Die volledige lys van gebruikersrekeninge op die VRTS-stelsel kan gevind word by [[m:VRT/Users|Meta-Wiki]]. Indien u enige twyfel het dat 'n redakteur wat na 'n VRT-kaartjie in 'n wysiging verwys, dalk nie 'n VRT-respondent is nie, kontak gerus een van die VRTS-administrateurs wat hieronder gelys word per e-pos om dit te verduidelik, en verskaf 'n skakel na die aksie wat na die VRT-kaartjie in die opsomming verwys het.

Nuwe vrywilligers is welkom om aansoek te doen by [[meta:VRT/Volunteering]]. Ander gebruikers word ook aangemoedig om in die openbaar of privaat kommentaar te lewer oor aansoeke wat op daardie bladsy gelys word. Die VRTS-administrateurs sal alle aansoeke privaat bespreek en na eie goeddunke besluit of hulle die nominasie aanvaar of van die hand wys.

=== Lys van vrywillige reaksiespanleiers (VRTS-administrateurs) ===
''Vir die lys van VRTS-administrateurs, sien : [[meta:VRT#Administrators]].''

===&lt;span id=&quot;List of volunteer response team leaders&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span id=&quot;OTRS administrators&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span id=&quot;VTRS administrators&quot;&gt;&lt;/span&gt;Lys van vrywillige reaksiespanlede vir afwiki===
(Nog nie uitgevoer nie)
* [[Gebruiker:Oesjaar]]
* [[Gebruiker:Rooiratel]]
* [[Gebruiker:Elmarie_Waltman]]</text>
      <sha1>qlbmzf7dr26xp6hxokjta6f425dv7ig</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921262</id>
      <parentid>2921261</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartjies en waglyste */ Verwyder Engels</comment>
      <origin>2921262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7123" sha1="4emfytnc2g9u64zfj0vxdtjki4g76st" xml:space="preserve">Die '''Vrywillige Reaksiespan''' (in Engels: '''Volunteer Response Team''', '''VRT'''; voormalig '''OTRS''') is 'n groep vrywilligers wat die meeste e-posse wat na Wikipedia en die [[Wikimedia-stigting]] gestuur word, beantwoord. 

Daar is verskeie verskillende e-posadresse wat die vrywilligerreaksiespan bereik. Indien u aangeraai is om &quot;VRT te kontak&quot; en hierheen gestuur is, lees asseblief [[Wikipedia:Kontak ons]] vir verdere advies, insluitend voorstelle vir watter e-posadres om na te skryf vir spesifieke probleme, asook ander moontlike maniere om jou probleem op te los.

Vrywilligers moet 'n buitengewoon goeie rekord op Wikimedia-projekte hê, en moet instem tot die [[foundation:Legal:Confidentiality agreement for nonpublic information|Vertroulikheidsooreenkoms vir nie-openbare inligting]].

== Geskiedenis ==

[[Lêer:OTRS 5 Dashboard-en.png|duimnael|regs|upright=1.36|Die paneelbord van die [[OTRS|Open-source Ticket Request System]] (sedert 2016)]]

Voor April 2021 het die span die [[OTRS|Open-source Ticket Request System]] (&quot;OTRS&quot;) sagteware gebruik om die e-pos wat dit ontvang het, te organiseer en te verwerk. Nadat die oopbronweergawe van OTRS deur die ontwikkelaar gestaak is, gebruik die span nou Znuny, wat 'n oopbron [[Fork (software development)|vurk]] van die OTRS sagteware is. OTRS is dikwels as 'n afkorting gebruik om na die span self te verwys, maar die huidige afkorting vir die vrywilligerspan is VRT. VRTS (vir &quot;VRT Software&quot;) is die generiese, verskaffer-onafhanklike afkorting vir die sagteware wat deur die Vrywilligerreaksiespan (Volunteer Response Team) gebruik word.

Die Znuny-sagteware bied 'n georganiseerde manier vir verskeie mense om derdeparty-e-posse te kategoriseer en daarop te reageer, sodat die span geïnterpreteer kan word as 'n soort Wikimedia-wye kliëntediens-e-posspan.

=== Facebook ===
Daar is 'n Facebook groep oor die Afrikaanse Wikipedia, maar dit is nie amptelik nie. Daar is ook 'n epos adres : &lt;code&gt;afrikaansewikipedia@gmail.com&lt;/code&gt; wat nie amptelik is nie. Ons weet nie wie dit geskep het nie, en wie dit beheer nie, en daar is nie 'n manier om dit oor te neem van 'n onbekende persoon nie.

Moet nie kontakpunte skep waar jy die enigste mens is wat dit beheer nie. Mense kom en gaan. Hou by die amptelike kontakpunte op Wikipedia self. Dit sal altyd hier wees.

== Spanaktiwiteite ==
Die vrywilliger-reaksiespan ontvang 'n wye verskeidenheid e-posse:
* vrae oor Wikipedia en ander Wikimedia Stigting-projekte
* [[c:Commons:Volunteer Response Team|lisensietoekennings vir geskenkte media]]
* verslae van artikelfoute
* kwessies oor [[WP:BLP|biographies of living persons]] (insluitend die onlangs oorledenes)
* klagtes van blatante vandalisme of kwaadwillige veranderinge
* navrae oor die hergebruik van teks of media
* komplimente en terugvoer
* inligtingversoeke

Die meeste versoeke met betrekking tot gewone redaksionele sake word verwys na normale wiki-prosesse. Vrywilligers kan meer aktiewe hulp verleen vir laster- en privaatheidskwessies en vir versoeke van die onderwerpe van artikels. Die vrywilliger-reaksiespan tree ook op as 'n kontakpunt vir derde partye wat nie vertroud is met Wikipedia se redigeringsproses nie, en wat Wikipedia wil in kennis stel van 'n artikelfout of -probleem.

===Gebruikersreg (globaal)===
{{see also|Wikipedia:Global rights policy#VRT-permissions}}
Alle gebruikers met toegang tot die VRT-toestemmings en/of foto-indieningswaglys kry die [[Special:GlobalGroupPermissions/vrt-permissions|globale VRT-toestemmingsagent]] gebruikersreg. Die gebruikersreg self sluit slegs die toestemming in om bladsye te lees (wat deur elke IP-adres en gebruikersrekening gehou word), toegang tot die [[vrtwiki:Main Page|VRT wiki]], en die vermoë om [[WP:2FA|twee-faktor-verifikasie]] in staat te stel. Die gebruikersreg bestaan ​​vir [[Special:AbuseFilter/642|'n wysigingsfilter]] wat verhoed dat nie-VRT-lede VRT-toestemmingsjablone byvoeg of verwyder.

== Gebruikers, kaartjies en toue ==
Die VRT Sagteware (VRTS) word deur die lede van die Vrywilligerreaksiespan gebruik om die versoeke wat per e-pos ontvang word, te bestuur.
: ''sien [[meta:VRT]] vir die hoofblad, en 'n meer volledige lys van toue en openbaar gelyste vrywilligers''

===&lt;span id=&quot;Kaartjies&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span id=&quot;Waglyste&quot;&gt;&lt;/span&gt;Kaartjies en waglyste===
Inkomende e-posversoeke in Wikimedia se VRTS-stelsel staan ​​bekend as ''&quot;kaartjies&quot;'' ({{en}} tickets) en word geïdentifiseer deur 'n ''&quot;kaartjienommer&quot;''. E-posse word by aankoms gekategoriseer volgens taal en tipe inhoud om verbeterde diens moontlik te maak.

Spanlede kry toegang tot aangewese kategorieë e-pos (bekend as &quot;&quot;waglyste&quot;&quot; | &quot;queues&quot; in Engels) na goeddunke van die VRTS-administrateurs. Daar is twee hoofstelle waglyste wat direk verband hou met die Afrikaanse Wikipedia:
* ''info-af'', wat algemene navrae hanteer wat in Afrikaans gestuur word, insluitend die meeste kopieregkwessies. Hierdie is 'n algemene stel waglyste, dus kan kaartjies hier verband hou met enige Wikimedia Stigting-projek in enige taal.
* ''Permissions'', wat kaartjies van kopiereghouers hanteer wat toestemming verleen om teks, beelde of ander media te hergebruik.
Die VRTS-stelsel word ook gebruik deur die [[WP:Stewards|Stewards]] en die Afrikaans Wikipedia [[WP:Checkuser|Checkuser]] en [[WP:Oversight|Oversight]] spanne om inkomende versoeke te hanteer.

===&lt;span id=&quot;Lidmaatskap&quot;&gt;&lt;/span&gt;Lidmaatskap van die vrywillige reaksiespan===
Spanlidmaatskap is onder die direkte toesig van die VRTS-administrateurs (self goedgekeur deur die Wikimedia-stigting), vir individue oor alle projekte wat voldoende vertrou word om hoflike en kundige antwoorde te gee. Vrywillige spanwerk behels dikwels bereidwilligheid om te werk aan moeilike, sensitiewe en soms vyandige boodskappe wat na Wikimedia gestuur word; sensitiwiteit vir die behoeftes van buitestaanders; en voorbeeldige diskresie.

Die volledige lys van gebruikersrekeninge op die VRTS-stelsel kan gevind word by [[m:VRT/Users|Meta-Wiki]]. Indien u enige twyfel het dat 'n redakteur wat na 'n VRT-kaartjie in 'n wysiging verwys, dalk nie 'n VRT-respondent is nie, kontak gerus een van die VRTS-administrateurs wat hieronder gelys word per e-pos om dit te verduidelik, en verskaf 'n skakel na die aksie wat na die VRT-kaartjie in die opsomming verwys het.

Nuwe vrywilligers is welkom om aansoek te doen by [[meta:VRT/Volunteering]]. Ander gebruikers word ook aangemoedig om in die openbaar of privaat kommentaar te lewer oor aansoeke wat op daardie bladsy gelys word. Die VRTS-administrateurs sal alle aansoeke privaat bespreek en na eie goeddunke besluit of hulle die nominasie aanvaar of van die hand wys.

=== Lys van vrywillige reaksiespanleiers (VRTS-administrateurs) ===
''Vir die lys van VRTS-administrateurs, sien : [[meta:VRT#Administrators]].''

===&lt;span id=&quot;List of volunteer response team leaders&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span id=&quot;OTRS administrators&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span id=&quot;VTRS administrators&quot;&gt;&lt;/span&gt;Lys van vrywillige reaksiespanlede vir afwiki===
(Nog nie uitgevoer nie)
* [[Gebruiker:Oesjaar]]
* [[Gebruiker:Rooiratel]]
* [[Gebruiker:Elmarie_Waltman]]</text>
      <sha1>4emfytnc2g9u64zfj0vxdtjki4g76st</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1971 Spaanse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464377</id>
    <revision>
      <id>2921173</id>
      <parentid>2920986</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Renuitslag */ opd</comment>
      <origin>2921173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3748" sha1="9ryicntcoaz2tdt17j1wteqwo27mwso" xml:space="preserve">Die '''[[1971 Formule Een-seisoen|1971]] [[Spaanse Grand Prix]]''' is op 18 April 1971 op die [[Montjuïc-renbaan]] naby [[Barcelona]], Spanje gehou. Dit was die tweede wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 11
| {{flagicon|UK}} '''[[Jackie Stewart]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| 1:49:03.4
| 4
| '''9'''
|-
! 2
| 4
| {{flagicon|BEL}} '''[[Jacky Ickx]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 75
| + 3.4
| 1
| '''6'''
|-
! 3
| 20
| {{flagicon|NZL}} '''[[Chris Amon]]'''
| '''Matra'''
| 75
| + 58.1
| 3
| '''4'''
|-
! 4
| 14
| {{flagicon|MEX}} '''[[Pedro Rodríguez]]'''
| '''[[British Racing Motors|BRM]]'''
| 75
| + 1:17.9
| 5
| '''3'''
|-
! 5
| 9
| {{flagicon|NZL}} '''[[Denny Hulme]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| + 1:27.0
| 9
| '''2'''
|-
! 6
| 21
| {{flagicon|FRA}} '''[[Jean-Pierre Beltoise]]'''
| '''Matra'''
| 74
| + 1 Ronde
| 6
| '''1'''
|-
! 7
| 12
| {{flagicon|FRA}} [[François Cevert]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| + 1 Ronde
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 10
| {{flagicon|UK}} [[Peter Gethin]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 73
| + 2 Rondes
| 7
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 8
| {{flagicon|AUS}} [[Tim Schenken]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 3 Rondes
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 16
| {{flagicon|NZL}} [[Howden Ganley]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 71
| + 4 Rondes
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 24
| {{flagicon|UK}} [[John Surtees]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 67
| + 8 Rondes
| 22
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|NC|Nie geklassifiseer}}
| 3
| {{flagicon|SWE}} [[Reine Wisell]]
| [[Team Lotus|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 58
| + 17 Rondes
| 16
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 2
| {{flagicon|BRA}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Team Lotus|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 54
| Suspensie
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 27
| {{flagicon|FRA}} [[Henri Pescarolo]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 53
| Enjin
| 11
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 6
| {{flagicon|USA}} [[Mario Andretti]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 50
| Enjin
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 19
| {{flagicon|ESP}} [[Alex Soler-Roig]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 46
| Brandstofpomp
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 17
| {{flagicon|ITA}} [[Andrea de Adamich]]
| [[March Engineering|March]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 26
| Transmissie
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 18
| {{flagicon|SWE}} [[Ronnie Peterson]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 24
| Ontsteking
| 13
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 5
| {{flagicon|SUI}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 13
| Enjin
| 2
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 25
| {{flagicon|FRG}} [[Rolf Stommelen]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 9
| Brandstofdruk
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 15
| {{flagicon|SUI}} [[Jo Siffert]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 5
| Ratkas
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! {{abbr|Ret|Retired}}
| 7
| {{flagicon|UK}} [[Graham Hill]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 5
| Stuurfout
| 10
| &amp;nbsp;
|-
!colspan=&quot;8&quot;|{{center|Bron:&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.formula1.com/results/season/1971/515/ |title=1971 Spanish Grand Prix |publisher=formula1.com |access-date=22 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017005212/http://www.formula1.com/results/season/1971/515/ |archive-date=17 October 2013}}&lt;/ref&gt;}}
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Spaanse Grand Prix]]</text>
      <sha1>9ryicntcoaz2tdt17j1wteqwo27mwso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1972 Spaanse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464378</id>
    <revision>
      <id>2921201</id>
      <parentid>2920987</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Renuitslag */</comment>
      <origin>2921201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3489" sha1="8bgw2awidcl33m7tdxcxiujyhzh4d7u" xml:space="preserve">Die '''[[1972 Formule Een-seisoen|1972]] [[Spaanse Grand Prix]]''' is op 1 Mei 1972 op die [[Jarama-renbaan]] in Madrid, Spanje gehou. Dit was die derde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 5
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 90
| 2:03:41.2
| 3
| '''9'''
|-
! 2
| 4
| {{BE-VLAG}} '''[[Jacky Ickx]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 90
| 18.92
| 1
| '''6'''
|-
! 3
| 6
| {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 89
| + 1 Ronde
| 8
| '''4'''
|-
! 4
| 26
| {{IT-VLAG}} '''[[Andrea de Adamich]]'''
| '''[[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 89
| + 1 Ronde
| 13
| '''3'''
|-
! 5
| 20
| {{US-VLAG}} '''[[Peter Revson]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 89
| + 1 Ronde
| 11
| '''2'''
|-
! 6
| 29
| {{BR-VLAG}} '''[[José Carlos Pace|Carlos Pace]]'''
| '''[[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 89
| + 1 Ronde
| 16
| '''1'''
|-
! 7
| 22
| {{BR-VLAG}} [[Wilson Fittipaldi Jr.]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 88
| + 2 Rondes
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 12
| {{AU-VLAG}} [[Tim Schenken]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 88
| + 2 Rondes
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 21
| {{AU-VLAG}} [[David Walker]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 87
| + 3 Rondes
| 24
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 18
| {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 86
| + 4 Rondes
| 23
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 14
| {{FR-VLAG}} [[Henri Pescarolo]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 86
| + 4 Rondes
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 1
| {{GB-VLAG}} [[Jackie Stewart]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| Ongeluk
| 4
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{NZ-VLAG}} [[Chris Amon]]
| Matra
| 66
| Ratkas
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| {{FR-VLAG}} [[François Cevert]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 65
| Ontsteking
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{GB-VLAG}} [[Peter Gethin]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 65
| Enjin
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 11
| {{NZ-VLAG}} [[Denny Hulme]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 48
| Ratkas
| 2
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 25
| {{NZ-VLAG}} [[Howden Ganley]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 38
| Enjin
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 10
| {{SE-VLAG}} [[Reine Wisell]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 24
| Ongeluk
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 7
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 23
| Oliedruk
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 15
| {{GB-VLAG}} [[Mike Hailwood]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 20
| Elektriese probleem
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 2
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 16
| Brandstoflek
| 9
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{DE-VLAG}} [[Rolf Stommelen]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 15
| Ongeluk
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 19
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Beltoise]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 9
| Ratkas
| 7
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 24
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 7
| Ewenaar
| 25
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 28
| {{ES-VLAG}} [[Alex Soler-Roig]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 6
| Ongeluk
| 22
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Spaanse Grand Prix]]</text>
      <sha1>8bgw2awidcl33m7tdxcxiujyhzh4d7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921202</id>
      <parentid>2921201</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:Kategorie:Sport in 1972]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]])</comment>
      <origin>2921202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3517" sha1="d72aihvrkmeixql53juywrebrif8uat" xml:space="preserve">Die '''[[1972 Formule Een-seisoen|1972]] [[Spaanse Grand Prix]]''' is op 1 Mei 1972 op die [[Jarama-renbaan]] in Madrid, Spanje gehou. Dit was die derde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 5
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 90
| 2:03:41.2
| 3
| '''9'''
|-
! 2
| 4
| {{BE-VLAG}} '''[[Jacky Ickx]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 90
| 18.92
| 1
| '''6'''
|-
! 3
| 6
| {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 89
| + 1 Ronde
| 8
| '''4'''
|-
! 4
| 26
| {{IT-VLAG}} '''[[Andrea de Adamich]]'''
| '''[[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 89
| + 1 Ronde
| 13
| '''3'''
|-
! 5
| 20
| {{US-VLAG}} '''[[Peter Revson]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 89
| + 1 Ronde
| 11
| '''2'''
|-
! 6
| 29
| {{BR-VLAG}} '''[[José Carlos Pace|Carlos Pace]]'''
| '''[[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 89
| + 1 Ronde
| 16
| '''1'''
|-
! 7
| 22
| {{BR-VLAG}} [[Wilson Fittipaldi Jr.]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 88
| + 2 Rondes
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 12
| {{AU-VLAG}} [[Tim Schenken]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 88
| + 2 Rondes
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 21
| {{AU-VLAG}} [[David Walker]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 87
| + 3 Rondes
| 24
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 18
| {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 86
| + 4 Rondes
| 23
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 14
| {{FR-VLAG}} [[Henri Pescarolo]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 86
| + 4 Rondes
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 1
| {{GB-VLAG}} [[Jackie Stewart]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| Ongeluk
| 4
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{NZ-VLAG}} [[Chris Amon]]
| Matra
| 66
| Ratkas
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| {{FR-VLAG}} [[François Cevert]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 65
| Ontsteking
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{GB-VLAG}} [[Peter Gethin]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 65
| Enjin
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 11
| {{NZ-VLAG}} [[Denny Hulme]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 48
| Ratkas
| 2
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 25
| {{NZ-VLAG}} [[Howden Ganley]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 38
| Enjin
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 10
| {{SE-VLAG}} [[Reine Wisell]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 24
| Ongeluk
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 7
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 23
| Oliedruk
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 15
| {{GB-VLAG}} [[Mike Hailwood]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 20
| Elektriese probleem
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 2
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 16
| Brandstoflek
| 9
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{DE-VLAG}} [[Rolf Stommelen]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 15
| Ongeluk
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 19
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Beltoise]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 9
| Ratkas
| 7
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 24
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 7
| Ewenaar
| 25
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 28
| {{ES-VLAG}} [[Alex Soler-Roig]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 6
| Ongeluk
| 22
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Spaanse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1972]]</text>
      <sha1>d72aihvrkmeixql53juywrebrif8uat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1973 Spaanse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464380</id>
    <revision>
      <id>2921203</id>
      <parentid>2920989</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:39:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Renuitslag */</comment>
      <origin>2921203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1932" sha1="kzx4bzixckark404rthypwoc8vhg8wf" xml:space="preserve">Die '''[[1973 Formule Een-seisoen|1973]] [[Spaanse Grand Prix]]''' is op 29 April 1973 op die [[Montjuïc-renbaan]] naby [[Barcelona]], Spanje gehou. Dit was die vierde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 1
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| 1:48:19.3
| 7
| '''9'''
|-
! 2
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[François Cevert]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| 42.7
| 3
| '''6'''
|-
! 3
| 20
| {{US-VLAG}} '''[[George Follmer]]'''
| '''[[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| + 1:13.1
| 14
| '''4'''
|-
! 4
| 6
| {{US-VLAG}} '''[[Peter Revson]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 74
| +1 Ronde
| 5
| '''3'''
|-
! 5
| 15
| {{FR-VLAG}} '''[[Jean-Pierre Beltoise]]'''
| '''[[British Racing Motors|BRM]]'''
| 74
| +1 Ronde
| 10
| '''2'''
|-
! 6
| 5
| {{NZ-VLAG}} '''[[Denny Hulme]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 74
| +1 Ronde
| 2
| '''1'''
|-
! 7
| 12
| {{GB-VLAG}} [[Mike Beuttler]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| +1 Ronde
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 11
| {{FR-VLAG}} [[Henri Pescarolo]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 73
| +2 Rondes
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 14
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 69
| +6 Rondes
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 17
|{{BR-VLAG}} [[Wilson Fittipaldi Jr.]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| +6 Rondes
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 24
| {{IT-VLAG}} [[Nanni Galli]]
| [[Iso Marlboro]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| +6 Rondes
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! 12
| 7
| {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 69
| +6 Rondes
| 6
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Spaanse Grand Prix]]</text>
      <sha1>kzx4bzixckark404rthypwoc8vhg8wf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921204</id>
      <parentid>2921203</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:Kategorie:Sport in 1973]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]])</comment>
      <origin>2921204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1960" sha1="mymyfahrdrcxx3tjqmb24dkv75yp89g" xml:space="preserve">Die '''[[1973 Formule Een-seisoen|1973]] [[Spaanse Grand Prix]]''' is op 29 April 1973 op die [[Montjuïc-renbaan]] naby [[Barcelona]], Spanje gehou. Dit was die vierde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 1
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| 1:48:19.3
| 7
| '''9'''
|-
! 2
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[François Cevert]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| 42.7
| 3
| '''6'''
|-
! 3
| 20
| {{US-VLAG}} '''[[George Follmer]]'''
| '''[[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 75
| + 1:13.1
| 14
| '''4'''
|-
! 4
| 6
| {{US-VLAG}} '''[[Peter Revson]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 74
| +1 Ronde
| 5
| '''3'''
|-
! 5
| 15
| {{FR-VLAG}} '''[[Jean-Pierre Beltoise]]'''
| '''[[British Racing Motors|BRM]]'''
| 74
| +1 Ronde
| 10
| '''2'''
|-
! 6
| 5
| {{NZ-VLAG}} '''[[Denny Hulme]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 74
| +1 Ronde
| 2
| '''1'''
|-
! 7
| 12
| {{GB-VLAG}} [[Mike Beuttler]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 74
| +1 Ronde
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 11
| {{FR-VLAG}} [[Henri Pescarolo]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 73
| +2 Rondes
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 14
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 69
| +6 Rondes
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 17
|{{BR-VLAG}} [[Wilson Fittipaldi Jr.]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| +6 Rondes
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 24
| {{IT-VLAG}} [[Nanni Galli]]
| [[Iso Marlboro]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| +6 Rondes
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! 12
| 7
| {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 69
| +6 Rondes
| 6
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Spaanse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1973]]</text>
      <sha1>mymyfahrdrcxx3tjqmb24dkv75yp89g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1974 Spaanse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464382</id>
    <revision>
      <id>2921205</id>
      <parentid>2920993</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Renuitslag */ klaar</comment>
      <origin>2921205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3691" sha1="cpg5dxjv9njpgncqngxzv6uubssvgs9" xml:space="preserve">Die '''[[1974 Formule Een-seisoen|1974]] [[Spaanse Grand Prix]]''' is op 28 April 1974 op die [[Jarama-renbaan]] in Madrid, Spanje gehou. Dit was die vierde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 12
| {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 84
| 2:00:29.56
| 1
| '''9'''
|-
! 2
| 11
| {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 84
| + 35.61
| 3
| '''6'''
|-
! 3
| 5
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 83
| + 1 Ronde
| 4
| '''4'''
|-
! 4
| 9
| {{DE-VLAG}} '''[[Hans Joachim Stuck]]'''
| '''[[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 82
| + 2 Rondes
| 13
| '''3'''
|-
! 5
| 3
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 82
| + 2 Rondes
| 9
| '''2'''
|-
! 6
| 6
| {{NZ-VLAG}} '''[[Denny Hulme]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 82
| + 2 Rondes
| 8
| '''1'''
|-
! 7
| 16
| {{GB-VLAG}} [[Brian Redman]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 81
| + 3 Rondes
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 4
|{{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 81
| + 3 Rondes
| 16
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 33
| {{GB-VLAG}} [[Mike Hailwood]]
| [[Team McLaren|McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 81
| + 3 Rondes
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 24
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 81
| + 3 Rondes
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 28
|{{GB-VLAG}} [[John Marshall Watson|John Watson]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 80
| + 4 Rondes
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! 12
| 15
| {{FR-VLAG}} [[Henri Pescarolo]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 80
| + 4 Rondes
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! 13
| 18
|{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan|Carlos Pace]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 78
| + 6 Rondes
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! 14
| 23
| {{AU-VLAG}} [[Tim Schenken]]
| [[Trojan (Formule 1)|Trojan]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 76
| Tol
| 25
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 17
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 73
| Nie geklassifiseer
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 26
| {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]]
| [[Lola (renmotor)|Lola]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 43
| Enjin
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 20
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| [[Iso Marlboro]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 37
| Ongeluk
| 7
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 19
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 35
| Ratkas
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 37
|{{FR-VLAG}} [[François Migault]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 27
| Enjin
| 22
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 2
| {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 26
| Remme
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 1
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 23
| Enjin
| 2
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 30
| {{NZ-VLAG}} [[Chris Amon]]
| [[Amon (Formule 1)|Amon]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 22
| Remme
| 23
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{Vlagikoon|Liechtenstein}} [[Rikky von Opel]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 14
| Olielek
| 24
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 7
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 12
| Tol
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 14
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Beltoise]]
| [[British Racing Motors|BRM]]
| 2
| Enjin
| 11
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Spaanse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1974]]</text>
      <sha1>cpg5dxjv9njpgncqngxzv6uubssvgs9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Kommandant Frederik Jacobus Potgieter, 22 April 1858 - 7 Junie 1924, valskleur-KI-herskepping.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>464397</id>
    <revision>
      <id>2921498</id>
      <parentid>2921037</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:55:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>datum</comment>
      <origin>2921498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="691" sha1="facorr5m933uzl3erhl2u7bmjgah2us" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=
{{af|1=Kommandant Frederik Jacobus Potgieter, 12 April 1857 - 7 Junie 1924}}
{{en|1=Kommandant (Commander) Frederik Jacobus Potgieter, 12 April 1857 - 7 June 1924}}
|bron=ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kommandant_Frederik_Jacobus_Potgieter,_22_April_1858_-_7_June_1924.jpg foto] as bron
|datum=ca. 1900
|daarsteller= [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=[[Lêer:Kommandant Frederik Jacobus Potgieter, 22 April 1858 - 7 June 1924.jpg|85px|bronfoto]]
}}

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]]
[[Kategorie:Boeregeneraals]]</text>
      <sha1>facorr5m933uzl3erhl2u7bmjgah2us</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaptein Cook</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464406</id>
    <redirect title="James Cook" />
    <revision>
      <id>2921177</id>
      <timestamp>2026-08-02T12:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Stuur aan na [[James Cook]]</comment>
      <origin>2921177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="2684nv1ocr4jqztubimqwltvtu7mbjd" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[James Cook]]</text>
      <sha1>2684nv1ocr4jqztubimqwltvtu7mbjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alectra dolichocalyx</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464407</id>
    <revision>
      <id>2921219</id>
      <timestamp>2026-08-02T14:25:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie</comment>
      <origin>2921219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="646" sha1="0gdmwi6w8k67lbvd1onk7kx1kjhlvk9" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status =
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Alectra dolichocalyx 
| authority = Philcox, (1987)
| synonyms =
}}
'''''Alectra dolichocalyx ''''' is 'n eenjarige [[plant]] wat deel van die Orobanchaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Kenia]], [[Tanzanië]], [[Uganda]] en [[Zambië]].

== Bronnelys ==
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:934124-1 Plants of the World]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Alectra|dolichocalyx ]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Uganda]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]</text>
      <sha1>0gdmwi6w8k67lbvd1onk7kx1kjhlvk9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Alectra dolichocalyx</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464408</id>
    <revision>
      <id>2921220</id>
      <timestamp>2026-08-02T14:26:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alectra hildebrandtii</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464409</id>
    <revision>
      <id>2921224</id>
      <timestamp>2026-08-02T14:38:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie</comment>
      <origin>2921224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="575" sha1="32dnkuhgfnw0rh8ytzxw7jvbzeptfpv" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status =
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Alectra hildebrandtii
| authority = Eb.Fisch., (1996)
| synonyms =
}}
'''''Alectra hildebrandtii''''' is 'n [[plant]] wat deel van die Orobanchaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Madagaskar]].

== Bronnelys ==
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:990068-1 Plants of the World]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Alectra|hildebrandtii]]
[[Kategorie:Flora van Madagaskar]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Madagaskar]]</text>
      <sha1>32dnkuhgfnw0rh8ytzxw7jvbzeptfpv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Alectra hildebrandtii</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464410</id>
    <revision>
      <id>2921225</id>
      <timestamp>2026-08-02T14:39:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:John Chard-medalje</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464411</id>
    <revision>
      <id>2921226</id>
      <timestamp>2026-08-02T14:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Liberalisme in Suid-Afrika</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464412</id>
    <revision>
      <id>2921241</id>
      <timestamp>2026-08-02T15:41:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}'</comment>
      <origin>2921241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1977 Japannese Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464413</id>
    <revision>
      <id>2921249</id>
      <timestamp>2026-08-02T16:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe artikel</comment>
      <origin>2921249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3348" sha1="j3vx4szvvei93e6lvq43c7lhvum89gi" xml:space="preserve">Die '''[[1977 Formule Een-seisoen|1977]] [[Formule Een]] [[Japannese Grand Prix]]''' is op 23 Oktober 1977 op die [[Suzuka Internasionale Renbaan]] in Suzuka, Japan gehou. Dit was die sewentiende wedren van die kampioenskapseisoen.

==Uitslag==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Plek !! Nr. !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Rede !! Rooster !! Punte
|-
! 1
| 1
| {{GB-VLAG}} '''[[James Hunt]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 73
| 1:31:51.68
| 2
| '''9'''
|-
! 2
| 12
| {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 73
| +1:02.45
| 7
| '''6'''
|-
! 3
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 73
| +1:06.39
| 15
| '''4'''
|-
! 4
| 17
| {{AU-VLAG}} '''[[Alan Jones]]'''
| '''[[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 73
| +1:06.61
| 12
| '''3'''
|-
! 5
| 26
| {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]'''
| '''[[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]'''
| 72
| Sonder brandstof
| 5
| '''2'''
|-
! 6
| 16
| {{IT-VLAG}} '''[[Riccardo Patrese]]'''
| '''[[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 72
| +1 Ronde
| 13
| '''1'''
|-
! 7
| 8
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 72
| +1 Ronde
| 4
|
|-
! 8
| 19
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +2 Rondes
| 9
|
|-
! 9
| 50
| {{JP-VLAG}} [[Kunimitsu Takahashi]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +2 Rondes
| 22
|
|-
! 10
| 20
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +2 Rondes
| 6
|
|-
! 11
| 52
| {{JP-VLAG}} [[Kazuyoshi Hoshino]]
| [[Kojima]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +2 Ronden
| 11
|
|-
! 12
| 9
| {{BR-VLAG}} [[Alex Ribeiro]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| +4 Rondes
| 23
|
|-
! NF
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 63
| Ratkas
| 14
|
|-
! NF
| 22
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 43
| Enjin
| 10
|
|-
! NF
| 7
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 29
| Ratkas
| 3
|
|-
! NF
| 2
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 28
| Enjin
| 8
|
|-
! NF
| 23
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 14
| Enjin
| 16
|
|-
! NF
| 3
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 5
| Ongeluk
| 18
|
|-
! NF
| 11
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 5
| Ongeluk
| 20
|
|-
! NF
| 27
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]
| 3
| Enjin
| 17
|
|-
! NF
| 5
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 1
| Botsing
| 1
|
|-
! NF
| 51
| {{JP-VLAG}} [[Noritake Takahara]]
| [[Kojima]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 1
| Botsing
| 19
|
|-
! NF
| 18
| {{AT-VLAG}} [[Hans Binder]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 1
| Botsing
| 21
|
|}

{{F1GP 1970–1979}}

[[Kategorie:Japannese Grand Prix]]</text>
      <sha1>j3vx4szvvei93e6lvq43c7lhvum89gi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921256</id>
      <parentid>2921249</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3324" sha1="16ttfirq48rfkh2xji6wbb6yil0sw3j" xml:space="preserve">Die '''[[1977 Formule Een-seisoen|1977]] [[Formule Een]] [[Japannese Grand Prix]]''' is op 23 Oktober 1977 op die [[Fuji Speedway]] in Japan gehou. Dit was die sewentiende wedren van die kampioenskapseisoen.

==Uitslag==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Plek !! Nr. !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Rede !! Rooster !! Punte
|-
! 1
| 1
| {{GB-VLAG}} '''[[James Hunt]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 73
| 1:31:51.68
| 2
| '''9'''
|-
! 2
| 12
| {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 73
| +1:02.45
| 7
| '''6'''
|-
! 3
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 73
| +1:06.39
| 15
| '''4'''
|-
! 4
| 17
| {{AU-VLAG}} '''[[Alan Jones]]'''
| '''[[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 73
| +1:06.61
| 12
| '''3'''
|-
! 5
| 26
| {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]'''
| '''[[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]'''
| 72
| Sonder brandstof
| 5
| '''2'''
|-
! 6
| 16
| {{IT-VLAG}} '''[[Riccardo Patrese]]'''
| '''[[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 72
| +1 Ronde
| 13
| '''1'''
|-
! 7
| 8
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 72
| +1 Ronde
| 4
|
|-
! 8
| 19
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +2 Rondes
| 9
|
|-
! 9
| 50
| {{JP-VLAG}} [[Kunimitsu Takahashi]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +2 Rondes
| 22
|
|-
! 10
| 20
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +2 Rondes
| 6
|
|-
! 11
| 52
| {{JP-VLAG}} [[Kazuyoshi Hoshino]]
| [[Kojima]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 71
| +2 Ronden
| 11
|
|-
! 12
| 9
| {{BR-VLAG}} [[Alex Ribeiro]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| +4 Rondes
| 23
|
|-
! NF
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 63
| Ratkas
| 14
|
|-
! NF
| 22
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 43
| Enjin
| 10
|
|-
! NF
| 7
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 29
| Ratkas
| 3
|
|-
! NF
| 2
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 28
| Enjin
| 8
|
|-
! NF
| 23
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 14
| Enjin
| 16
|
|-
! NF
| 3
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 5
| Ongeluk
| 18
|
|-
! NF
| 11
| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 5
| Ongeluk
| 20
|
|-
! NF
| 27
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]
| 3
| Enjin
| 17
|
|-
! NF
| 5
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 1
| Botsing
| 1
|
|-
! NF
| 51
| {{JP-VLAG}} [[Noritake Takahara]]
| [[Kojima]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 1
| Botsing
| 19
|
|-
! NF
| 18
| {{AT-VLAG}} [[Hans Binder]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 1
| Botsing
| 21
|
|}

{{F1GP 1970–1979}}

[[Kategorie:Japannese Grand Prix]]</text>
      <sha1>16ttfirq48rfkh2xji6wbb6yil0sw3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1976 Japannese Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464414</id>
    <revision>
      <id>2921251</id>
      <timestamp>2026-08-02T16:35:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>Hier kom 'n ding!</comment>
      <origin>2921251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="nml550j1c9c05jub6cf2rndojzuj9sb" xml:space="preserve">Die '''[[1976 Formule Een-seisoen|1976]] [[Formule Een]] [[Japannese Grand Prix]]''' is op 24 Oktobber 1976 op die [[Suzuka Internasionale Renbaan]] in Suzuka, Japan gehou. Dit was die sestiende wedren van die kampioenskapseisoen.

==Uitslag==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Plek !! Nr. !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Rede !! Rooster !! Punte
|-
! 1
! 1
| 5
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 73
| 1:43:58.86
| 1
| 9
|-
! 2
| 4
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 13
| 6
|-
! 3
| 11
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 2
| 4
|-
! 4
| 19
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 20
| 3
|-
! 5
| 2
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 72
| + 1 Ronde
| 7
| 2'
|-
! 6
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 16
| 1
|-
! 7
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]
| 72
| + 1 Ronde
| 11
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 24
| {{AT-VLAG}} [[Harald Ertl]]
| [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 22
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 18
| {{JP-VLAG}} [[Noritake Takahara]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 70
| + 3 Rondes
| 24
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 17
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| + 4 Rondes
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 51
| {{JP-VLAG}} [[Masahiro Hasemi]]
| [[Kojima]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 66
| + 7 Rondes
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| [[Bestand:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 58
| Oorverhit
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 21
| {{AT-VLAG}} [[Hans Binder]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 49
| Wiel
| 25
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 46
| Uitputting
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 38
| Elektriese probleem
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 34
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 37
| Elektriese probleem
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 12
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 35
| Ongeluk
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 28
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 33
| Enjin
| 4
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 52
| {{JP-VLAG}} [[Kazuyoshi Hoshino]]
| [[Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 27
| Band
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 20
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 23
| Ratkas
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 30
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 9
| Onttrek
| 23
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 7
| Onttrek
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 1
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 2
| Onttrek
| 3
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 7
| {{AU-VLAG}} [[Larry Perkins]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 1
| Onttrek
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 10
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Enjin
| 9
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}

[[Kategorie:Japannese Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1976|Japan]]</text>
      <sha1>nml550j1c9c05jub6cf2rndojzuj9sb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921252</id>
      <parentid>2921251</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:37:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uitslag */</comment>
      <origin>2921252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3733" sha1="jkxb5m854l84rapygdxcee9s8hpmp0y" xml:space="preserve">Die '''[[1976 Formule Een-seisoen|1976]] [[Formule Een]] [[Japannese Grand Prix]]''' is op 24 Oktobber 1976 op die [[Suzuka Internasionale Renbaan]] in Suzuka, Japan gehou. Dit was die sestiende wedren van die kampioenskapseisoen.

==Uitslag==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Plek !! Nr. !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Rede !! Rooster !! Punte
|-
! 1
! 1
| 5
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 73
| 1:43:58.86
| 1
| 9
|-
! 2
| 4
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 13
| 6
|-
! 3
| 11
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 2
| 4
|-
! 4
| 19
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 20
| 3
|-
! 5
| 2
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 72
| + 1 Ronde
| 7
| 2'
|-
! 6
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 16
| 1
|-
! 7
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]
| 72
| + 1 Ronde
| 11
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 24
| {{AT-VLAG}} [[Harald Ertl]]
| [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 22
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 18
| {{JP-VLAG}} [[Noritake Takahara]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 70
| + 3 Rondes
| 24
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 17
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| + 4 Rondes
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 51
| {{JP-VLAG}} [[Masahiro Hasemi]]
| [[Kojima]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 66
| + 7 Rondes
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 58
| Oorverhit
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 21
| {{AT-VLAG}} [[Hans Binder]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 49
| Wiel
| 25
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 46
| Uitputting
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 38
| Elektriese probleem
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 34
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 37
| Elektriese probleem
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 12
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 35
| Ongeluk
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 28
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 33
| Enjin
| 4
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 52
| {{JP-VLAG}} [[Kazuyoshi Hoshino]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 27
| Band
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 20
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 23
| Ratkas
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 30
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 9
| Onttrek
| 23
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 7
| Onttrek
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 1
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 2
| Onttrek
| 3
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 7
| {{AU-VLAG}} [[Larry Perkins]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 1
| Onttrek
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 10
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Enjin
| 9
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}

[[Kategorie:Japannese Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1976|Japan]]</text>
      <sha1>jkxb5m854l84rapygdxcee9s8hpmp0y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921254</id>
      <parentid>2921252</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:43:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3709" sha1="aoe6gd8fghndv1qz17g2do7759nvdz5" xml:space="preserve">Die '''[[1976 Formule Een-seisoen|1976]] [[Formule Een]] [[Japannese Grand Prix]]''' is op 24 Oktobber 1976 op die [[Fuji Speedway]] in Japan gehou. Dit was die sestiende wedren van die kampioenskapseisoen.

==Uitslag==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Plek !! Nr. !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Rede !! Rooster !! Punte
|-
! 1
! 1
| 5
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 73
| 1:43:58.86
| 1
| 9
|-
! 2
| 4
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 13
| 6
|-
! 3
| 11
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 2
| 4
|-
! 4
| 19
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 20
| 3
|-
! 5
| 2
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 72
| + 1 Ronde
| 7
| 2'
|-
! 6
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 16
| 1
|-
! 7
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]
| 72
| + 1 Ronde
| 11
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 24
| {{AT-VLAG}} [[Harald Ertl]]
| [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 22
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 18
| {{JP-VLAG}} [[Noritake Takahara]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 70
| + 3 Rondes
| 24
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 17
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| + 4 Rondes
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 51
| {{JP-VLAG}} [[Masahiro Hasemi]]
| [[Kojima]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 66
| + 7 Rondes
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 58
| Oorverhit
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 21
| {{AT-VLAG}} [[Hans Binder]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 49
| Wiel
| 25
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 46
| Uitputting
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 38
| Elektriese probleem
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 34
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 37
| Elektriese probleem
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 12
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 35
| Ongeluk
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 28
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 33
| Enjin
| 4
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 52
| {{JP-VLAG}} [[Kazuyoshi Hoshino]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 27
| Band
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 20
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 23
| Ratkas
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 30
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 9
| Onttrek
| 23
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 7
| Onttrek
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 1
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 2
| Onttrek
| 3
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 7
| {{AU-VLAG}} [[Larry Perkins]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 1
| Onttrek
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 10
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Enjin
| 9
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}

[[Kategorie:Japannese Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1976|Japan]]</text>
      <sha1>aoe6gd8fghndv1qz17g2do7759nvdz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921255</id>
      <parentid>2921254</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T16:44:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="pc65p1x1arydhfvjefqzrppk6x9rn65" xml:space="preserve">Die '''[[1976 Formule Een-seisoen|1976]] [[Formule Een]] [[Japannese Grand Prix]]''' is op 24 Oktobber 1976 op die [[Fuji Speedway]] in Japan gehou. Dit was die sestiende wedren van die kampioenskapseisoen.

==Uitslag==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Plek !! Nr. !! Renjaer !! Span !! Rondtes !! Tyd/Rede !! Rooster !! Punte
|-
! 1
| 5
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 73
| 1:43:58.86
| 1
| 9
|-
! 2
| 4
| {{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 13
| 6
|-
! 3
| 11
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 2
| 4
|-
! 4
| 19
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 20
| 3
|-
! 5
| 2
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 72
| + 1 Ronde
| 7
| 2'
|-
! 6
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 16
| 1
|-
! 7
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]
| 72
| + 1 Ronde
| 11
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 24
| {{AT-VLAG}} [[Harald Ertl]]
| [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 72
| + 1 Ronde
| 22
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 18
| {{JP-VLAG}} [[Noritake Takahara]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 70
| + 3 Rondes
| 24
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 17
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| + 4 Rondes
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 51
| {{JP-VLAG}} [[Masahiro Hasemi]]
| [[Kojima]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 66
| + 7 Rondes
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 58
| Oorverhit
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 21
| {{AT-VLAG}} [[Hans Binder]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 49
| Wiel
| 25
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 46
| Uitputting
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 38
| Elektriese probleem
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 34
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 37
| Elektriese probleem
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 12
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 35
| Ongeluk
| 12
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 28
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 33
| Enjin
| 4
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 52
| {{JP-VLAG}} [[Kazuyoshi Hoshino]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 27
| Band
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 20
| {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]]
| [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 23
| Ratkas
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 30
| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]]
| [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 9
| Onttrek
| 23
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 7
| Onttrek
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 1
| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 2
| Onttrek
| 3
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 7
| {{AU-VLAG}} [[Larry Perkins]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 1
| Onttrek
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 10
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Enjin
| 9
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}

[[Kategorie:Japannese Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1976|Japan]]</text>
      <sha1>pc65p1x1arydhfvjefqzrppk6x9rn65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daar doer in die stad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464415</id>
    <redirect title="Daar Doer in die Stad" />
    <revision>
      <id>2921275</id>
      <timestamp>2026-08-02T17:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>Aliwal2012 het bladsy [[Daar doer in die stad]] na [[Daar Doer in die Stad]] oor 'n aanstuur geskuif</comment>
      <origin>2921275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="bzh6lljgnndz15zcjsy2fajg689cj8x" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Daar Doer in die Stad]]</text>
      <sha1>bzh6lljgnndz15zcjsy2fajg689cj8x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Daar doer in die stad</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464416</id>
    <redirect title="Bespreking:Daar Doer in die Stad" />
    <revision>
      <id>2921277</id>
      <timestamp>2026-08-02T17:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>Aliwal2012 het bladsy [[Bespreking:Daar doer in die stad]] na [[Bespreking:Daar Doer in die Stad]] geskuif</comment>
      <origin>2921277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="dmfzr1xsfvbfco1w7cy7x85dumxo969" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Bespreking:Daar Doer in die Stad]]</text>
      <sha1>dmfzr1xsfvbfco1w7cy7x85dumxo969</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarnath</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464417</id>
    <revision>
      <id>2921278</id>
      <timestamp>2026-08-02T18:00:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe artikel</comment>
      <origin>2921278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4707" sha1="nil8fd1jq1n0m70mizda31z4ntgmt7j" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Nedersetting
|amptelike_naam=Sarnath
|ander_naam=
|inheemse_naam=सारनाथ
|nedersetting_tipe=Stad
|bynaam=
|slagspreuk=
|translit_taal1=
|translit_taal1_tipe=
|translit_taal1_inligting=
|translit_taal2=
|translit_taal2_tipe=
|translit_taal2_inligting=
|beeld_stadsilhoeët=Ancient Buddhist monasteries near Dhamekh Stupa Monument Site, Sarnath.jpg
|beeldgrootte=260px
|beeldbyskrif=Antieke Boeddhistiese [[klooster]]s in Sarnath
|beeld_vlag=
|vlaggrootte=
|vlagskakel=
|beeld_seël=
|seëlskakel=
|seëlgrootte=
|beeld_skild=
|skildskakel=
|skildgrootte=
|beeld_leë_embleem=
|leë_embleemtipe=
|leë_embleemgrootte=
|leë_embleemskakel=
|beeld_kaart=
|kaartgrootte=200px
|kaartbyskrif=
|beeld_kaart1=
|kaartgrootte1=
|kaartbyskrif1=
|beeld_punt_kaart=
|puntkaartgrootte=
|puntkaartbyskrif=
|punt-x=
|punt-y=
|duimdrukkerkaart=Indië
|duimdrukkeretiketposisie=onderkant
|duimdrukkerkaartgrootte=250
|duimdrukkerkaartbyskrif=Ligging in Indië
|onderafdelingtipe=[[Land]]
|onderafdelingnaam={{vlag|Indië}}
|onderafdelingtipe1=[[Federale staatsvorm van Indië|Deelstaat]]
|onderafdelingtipe2=Distrik
|onderafdelingtipe3=
|onderafdelingtipe4=
|onderafdelingnaam1=[[Uttar Pradesh]]
|onderafdelingnaam2=Benares
|onderafdelingnaam3=
|onderafdelingnaam4=
|regeringvoetnotas=
|regeringstipe=
|leiertitel=
|leiernaam=
|leiertitel1=
|leiertitel2=
|leiertitel3=
|leiertitel4=
|leiernaam1=
|leiernaam2=
|leiernaam3=
|leiernaam4=
|stigtingstitel=
|stigtingsdatum=
|stigtingstitel2=
|stigtingsdatum2=
|stigtingstitel3=
|stigtingsdatum3=
|eenheidvoorkeur=
|oppervlakvoetnotas=
|oppervlakgroottes=
|oppervlak_totaal_km2=
|oppervlak_land_km2=
|oppervlak_water_km2=
|oppervlak_totaal_myl2=
|oppervlak_land_myl2=
|oppervlak_water_myl2=
|oppervlak_water_persent=
|oppervlak_stedelik_km2=
|oppervlak_stedelik_myl2=
|oppervlak_metro_km2=
|oppervlak_metro_myl2=
|oppervlak_leeg1_titel=
|oppervlak_leeg1_km2l=
|oppervlak_leeg1_myl2=
|oppervlak_leeg2_titel=
|oppervlak_leeg2_km2l=
|oppervlak_leeg2_myl2=
|hoogtevoetnotas=
|hoogte_m=
|hoogte_voet=
|koördinaattipe=
|koördinate   = {{Koördinate|25|23|00|N|83|1|00|O|aansig=inlyn,titel}}
|bevolking_soos_op=2019
|bevolkingnotas=
|bevolking_totaal=11&amp;nbsp;000
|bevolkingsdigtheid_km2=
|bevolkingsdigtheid_myl2=
|bevolking_metro=
|bevolkingsdigtheid_metro_km2=
|bevolkingsdigtheid_metro_myl2=
|bevolking_stedelik=
|bevolkingsdigtheid_stedelik_km2=
|bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2=
|bevolking_leeg1_titel=
|bevolking_leeg1=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2=
|bevolking_leeg2_titel=
|bevolking_leeg2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2=
|bevolkingnota=
|tydsone=IST
|utcafset=+5:30
|tydsone_DST=
|uctafset_DST=
|poskodetipe=
|poskode=
|skakelkode=
|leë_naam=
|leë_inligting=
|leë1_naam=
|leë1_inligting=
|leë2_naam=
|leë2_inligting=
|leë3_naam=
|leë3_inligting=
|voetnotas=
|webwerf=
}}

[[Lêer:Buddhist pilgrimage sites in India.svg|duimnael|links|Belangrike Boeddhistiese pelgrimsplekke in Indië, in rooi die vier plekke waarna die Boeddha self verwys het]]
'''Sarnath''' ([[Hindi]]: सारनाथ, ''Sārnāth'') is 'n stad in die [[Indië|Indiese]] [[Federale staatsvorm van Indië|deelstaat]] [[Uttar Pradesh]] met 'n bevolking van 11&amp;nbsp;000 in 2019, noordoos van [[Benares]] naby die saamvloei van die [[Ganges]] en die Varuna geleë. Sarnath is die plek waar [[Siddhartha Gautama]] ná sy [[Verligting in Boeddhisme|verligting]] nou as die [[Boeddha]] die die leerstellings van [[dharma]] begin preek het, waarmee hy [[Sangha]] (die &quot;Gemeenskap&quot;) gestig het. Die Boeddha het na Sarnath as een van vier plekke verwys wat Boeddhiste tydens 'n [[pelgrimstog]] sal besoek, die ander is [[Lumbini]], sy geboorteplek; [[Bodh Gaya]], waar hy verligting ontvang het; en [[Kushinagar]], waar hy oorlede is. Gevolglik is Sarnath 'n belangrike bedevaartsplek vir [[Boeddhisme|Boeddhiste]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Nandini Majumdar |title=Banaras: Walks through India’s Sacred City |edition=1 |publisher=Roli Books Pvt. Ltd |location=Nieu-Delhi |year=2014 |isbn=978-81-7436-916-1 |pages=158}}&lt;/ref&gt; Sarnath se Antieke Boeddhistiese terrein is in 2026 deur [[Unesco]] as [[wêrelderfenisgebied]] gelys.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{en}} {{fr}} [http://whc.unesco.org/en/list/927 Amptelike Unesco-bladsy]
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Sarnath|title=Sarnath|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2 Augustus 2026}}

{{Indiësaadjie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Boeddhisme]]
[[Kategorie:Nedersettings in Uttar Pradesh]]
[[Kategorie:Wêrelderfenisgebiede in Indië]]</text>
      <sha1>nil8fd1jq1n0m70mizda31z4ntgmt7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriebespreking:Seestrate</title>
    <ns>15</ns>
    <id>464418</id>
    <revision>
      <id>2921280</id>
      <timestamp>2026-08-02T18:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lumbini</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464419</id>
    <revision>
      <id>2921281</id>
      <timestamp>2026-08-02T19:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe artikel</comment>
      <origin>2921281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4629" sha1="4rkoeemqb160jrh0wg7bl38k1ujni97" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Nedersetting
|amptelike_naam=Lumbini
|ander_naam=
|inheemse_naam=लुम्बिनी
|nedersetting_tipe=Stad
|bynaam=
|slagspreuk=
|translit_taal1=
|translit_taal1_tipe=
|translit_taal1_inligting=
|translit_taal2=
|translit_taal2_tipe=
|translit_taal2_inligting=
|beeld_stadsilhoeët=BRP Lumbini Mayadevi temple.jpg
|beeldgrootte=260px
|beeldbyskrif=Mayadevi-tempel in Lumbini
|beeld_vlag=
|vlaggrootte=
|vlagskakel=
|beeld_seël=
|seëlskakel=
|seëlgrootte=
|beeld_skild=
|skildskakel=
|skildgrootte=
|beeld_leë_embleem=
|leë_embleemtipe=
|leë_embleemgrootte=
|leë_embleemskakel=
|beeld_kaart=
|kaartgrootte=200px
|kaartbyskrif=
|beeld_kaart1=
|kaartgrootte1=
|kaartbyskrif1=
|beeld_punt_kaart=
|puntkaartgrootte=
|puntkaartbyskrif=
|punt-x=
|punt-y=
|duimdrukkerkaart=Nepal
|duimdrukkeretiketposisie=onderkant
|duimdrukkerkaartgrootte=250
|duimdrukkerkaartbyskrif=Ligging in Nepal
|onderafdelingtipe=[[Land]]
|onderafdelingnaam={{vlag|Nepal}}
|onderafdelingtipe1=Provinsie
|onderafdelingtipe2=Distrik
|onderafdelingtipe3=Munisipaliteit
|onderafdelingtipe4=
|onderafdelingnaam1=Lumbini
|onderafdelingnaam2=Rupandehi
|onderafdelingnaam3=Lumbini
|onderafdelingnaam4=
|regeringvoetnotas=
|regeringstipe=
|leiertitel=
|leiernaam=
|leiertitel1=
|leiertitel2=
|leiertitel3=
|leiertitel4=
|leiernaam1=
|leiernaam2=
|leiernaam3=
|leiernaam4=
|stigtingstitel=
|stigtingsdatum=
|stigtingstitel2=
|stigtingsdatum2=
|stigtingstitel3=
|stigtingsdatum3=
|eenheidvoorkeur=
|oppervlakvoetnotas=
|oppervlakgroottes=
|oppervlak_totaal_km2=
|oppervlak_land_km2=
|oppervlak_water_km2=
|oppervlak_totaal_myl2=
|oppervlak_land_myl2=
|oppervlak_water_myl2=
|oppervlak_water_persent=
|oppervlak_stedelik_km2=
|oppervlak_stedelik_myl2=
|oppervlak_metro_km2=
|oppervlak_metro_myl2=
|oppervlak_leeg1_titel=
|oppervlak_leeg1_km2l=
|oppervlak_leeg1_myl2=
|oppervlak_leeg2_titel=
|oppervlak_leeg2_km2l=
|oppervlak_leeg2_myl2=
|hoogtevoetnotas=
|hoogte_m=150
|hoogte_voet=490
|koördinaattipe=
|koördinate   = {{Koördinate|27|28|53|N|83|16|33|O|aansig=inlyn,titel}}
|bevolking_soos_op=
|bevolkingnotas=
|bevolking_totaal=
|bevolkingsdigtheid_km2=
|bevolkingsdigtheid_myl2=
|bevolking_metro=
|bevolkingsdigtheid_metro_km2=
|bevolkingsdigtheid_metro_myl2=
|bevolking_stedelik=
|bevolkingsdigtheid_stedelik_km2=
|bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2=
|bevolking_leeg1_titel=
|bevolking_leeg1=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2=
|bevolking_leeg2_titel=
|bevolking_leeg2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2=
|bevolkingnota=
|tydsone=NST
|utcafset=+5:45
|tydsone_DST=
|uctafset_DST=
|poskodetipe=Poskode
|poskode=32914
|skakelkode=
|leë_naam=
|leë_inligting=
|leë1_naam=
|leë1_inligting=
|leë2_naam=
|leë2_inligting=
|leë3_naam=
|leë3_inligting=
|voetnotas=
|webwerf=[https://www.lumbinidevtrust.gov.np/ ''lumbinidevtrust.gov.np'']
}}

[[Lêer:Buddhist pilgrimage sites in India.svg|duimnael|links|Belangrike Boeddhistiese pelgrimsplekke in Indië, in rooi die vier plekke waarna die Boeddha self verwys het]]
'''Lumbini''' ([[Nepalees]]: लुम्बिनी, [lʊmˈbiːni], {{Audio|Ne-Lumbini.oga|luister}}; letterlik: &quot;die lieflike&quot; of &quot;mooi tuin&quot;) is 'n antieke stad in die gelyknamige [[Nepal]]ese provinsie net noord van die grens tot [[Indië]]. Lumbini is die plek waar in 563 v.C. Maja geboorte geskenk het aan [[Siddhartha Gautama]], die latere [[Boeddha]] en stigter van [[Boeddhisme]]. Die Boeddha het na Lumbini as een van vier plekke verwys wat Boeddhiste tydens 'n [[pelgrimstog]] sal besoek, die ander is [[Bodh Gaya]], waar hy verligting ontvang het; [[Sarnath]], waar hy begin preek het; en [[Kushinagar]], waar hy oorlede is. Gevolglik is Lumbini 'n belangrike bedevaartsplek vir [[Boeddhisme|Boeddhiste]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Nandini Majumdar |title=Banaras: Walks through India’s Sacred City |edition=1 |publisher=Roli Books Pvt. Ltd |location=Nieu-Delhi |year=2014 |isbn=978-81-7436-916-1 |pages=158}}&lt;/ref&gt; Boeddha se geboorteplek Lumbini is in 1997 deur [[Unesco]] as [[wêrelderfenisgebied]] gelys.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{en}} {{ne}} [https://www.lumbinidevtrust.gov.np/ Amptelike webwerf]
* {{en}} {{fr}} [http://whc.unesco.org/en/list/666 Amptelike Unesco-bladsy]
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Lumbini|title=Lumbini|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2 Augustus 2026}}

{{Saadjie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Boeddhisme]]
[[Kategorie:Nedersettings in Nepal]]
[[Kategorie:Wêrelderfenisgebiede in Asië]]</text>
      <sha1>4rkoeemqb160jrh0wg7bl38k1ujni97</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Nedersettings in Nepal</title>
    <ns>14</ns>
    <id>464420</id>
    <revision>
      <id>2921282</id>
      <timestamp>2026-08-02T19:00:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe kategorie</comment>
      <origin>2921282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="156" sha1="f4dpmyl3fo3ub86c336z0zk8qxgc99m" xml:space="preserve">{{Broodkrummels}}
{{CommonsKategorie|Populated places in Nepal|Nedersettings in Nepal}}

[[Kategorie:Geografie van Nepal]]
[[Kategorie:Nedersettings|Nepal]]</text>
      <sha1>f4dpmyl3fo3ub86c336z0zk8qxgc99m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:ISO 3166/data/NP</title>
    <ns>828</ns>
    <id>464421</id>
    <revision>
      <id>2921284</id>
      <timestamp>2026-08-02T19:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe module</comment>
      <origin>2921284</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="837" sha1="6qkisxspp3i31yqia1dpbsr53ko17lf" xml:space="preserve">return {
  lang = &quot;en, ne&quot;, -- administrative languages: ne
  [&quot;P1&quot;] = {name=&quot;Koshi&quot;,isonames={en=&quot;Koshi&quot;,ne=&quot;Koshī&quot;},altnames={en=&quot;Province 1&quot;,ne=&quot;Pradesh 1&quot;}},
  [&quot;P2&quot;] = {name=&quot;Madhesh&quot;,altnames={en=&quot;Province 2&quot;,ne=&quot;Pradesh 2&quot;}},
  [&quot;P3&quot;] = {name=&quot;Bagmati&quot;,isonames={en=&quot;Bagmati&quot;,ne=&quot;Bāgmatī&quot;},altnames={en=&quot;Province 3&quot;,ne=&quot;Pradesh 3&quot;}},
  [&quot;P4&quot;] = {name=&quot;Gandaki&quot;,isonames={en=&quot;Gandaki&quot;,ne=&quot;Gaṇḍakī&quot;},altnames={en=&quot;Province 4&quot;,ne=&quot;Pradesh 4&quot;}},
  [&quot;P5&quot;] = {name=&quot;Lumbini&quot;,isonames={en=&quot;Lumbini&quot;,ne=&quot;Lumbinī&quot;},altnames={en=&quot;Province 5&quot;,ne=&quot;Pradesh 5&quot;}},
  [&quot;P6&quot;] = {name=&quot;Karnali&quot;,isonames={en=&quot;Karnali&quot;,ne=&quot;Karṇālī&quot;},altnames={en=&quot;Province 6&quot;,ne=&quot;Pradesh 6&quot;}},
  [&quot;P7&quot;] = {name=&quot;Province 7&quot;,isonames={en=&quot;Sudurpashchim&quot;,ne=&quot;Sudūrpashchim&quot;},altnames={en=&quot;Sudūr Pashchim; Province 7&quot;,ne=&quot;Sudūr Pashchim; Pradesh 7&quot;}},
}</text>
      <sha1>6qkisxspp3i31yqia1dpbsr53ko17lf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seestraat van Bass</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464422</id>
    <revision>
      <id>2921285</id>
      <timestamp>2026-08-02T19:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe artikel, onder konstruksie.</comment>
      <origin>2921285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="791" sha1="8l36alok584oq3ixtl40g0ls8c53bbn" xml:space="preserve">Die '''''Bass-seestraat'''' is 'n [[seestraat]] wat die eilandstaat [[Tasmanië]] van die [[Australië|Australiese vasteland]] skei (meer spesifiek die kus van [[Victoria (Australië)|Victoria]], met die uitsondering van die landgrens oor Boundaryeiland). Die seestraat bied die mees direkte waterweg tussen die Groot Australiese Bocht en die [[Tasmansee]], en is ook die enigste maritieme roete na die ekonomies prominente Port Phillipbaai.

Die seestraat, wat 8 000 jaar gelede gevorm is deur stygende seevlakke aan die einde van die laaste gletsertydperk, is deur Europese koloniste vernoem na die Engelse ontdekkingsreisiger en geneesheer George Bass (1771–1803).

{{Normdata}} 

[[Kategorie:Seestrate|Bass-seestraat]]
[[Kategorie:Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Geografie van Australië]]</text>
      <sha1>8l36alok584oq3ixtl40g0ls8c53bbn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921286</id>
      <parentid>2921285</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ai!</comment>
      <origin>2921286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="792" sha1="cjphj1ec76fr2ns1siojma5qe2ahpim" xml:space="preserve">Die '''''Bass-seestraat''''' is 'n [[seestraat]] wat die eilandstaat [[Tasmanië]] van die [[Australië|Australiese vasteland]] skei (meer spesifiek die kus van [[Victoria (Australië)|Victoria]], met die uitsondering van die landgrens oor Boundaryeiland). Die seestraat bied die mees direkte waterweg tussen die Groot Australiese Bocht en die [[Tasmansee]], en is ook die enigste maritieme roete na die ekonomies prominente Port Phillipbaai.

Die seestraat, wat 8 000 jaar gelede gevorm is deur stygende seevlakke aan die einde van die laaste gletsertydperk, is deur Europese koloniste vernoem na die Engelse ontdekkingsreisiger en geneesheer George Bass (1771–1803).

{{Normdata}} 

[[Kategorie:Seestrate|Bass-seestraat]]
[[Kategorie:Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Geografie van Australië]]</text>
      <sha1>cjphj1ec76fr2ns1siojma5qe2ahpim</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921289</id>
      <parentid>2921286</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="795" sha1="q4hz9o9psn8rbn7w6jmzzxe6ujku0ue" xml:space="preserve">Die '''''Bass-seestraat''''' is 'n [[seestraat]] wat die eilandstaat [[Tasmanië]] van die [[Australië|Australiese vasteland]] skei (meer spesifiek die kus van [[Victoria (Australië)|Victoria]], met die uitsondering van die landgrens oor Boundaryeiland). Die seestraat bied die mees direkte waterweg tussen die [[Groot Australiese Baai]] en die [[Tasmansee]], en is ook die enigste maritieme roete na die ekonomies prominente Port Phillipbaai.

Die seestraat, wat 8 000 jaar gelede gevorm is deur stygende seevlakke aan die einde van die laaste gletsertydperk, is deur Europese koloniste vernoem na die Engelse ontdekkingsreisiger en geneesheer George Bass (1771–1803).

{{Normdata}} 

[[Kategorie:Seestrate|Bass-seestraat]]
[[Kategorie:Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Geografie van Australië]]</text>
      <sha1>q4hz9o9psn8rbn7w6jmzzxe6ujku0ue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921295</id>
      <parentid>2921289</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1190" sha1="06pzz0sxikcan9iajm7pxq57brakkn0" xml:space="preserve">Die '''''Bass-seestraat''''' is 'n [[seestraat]] wat die eilandstaat [[Tasmanië]] van die [[Australië|Australiese vasteland]] skei (meer spesifiek die kus van [[Victoria (Australië)|Victoria]], met die uitsondering van die landgrens oor Boundaryeiland). Die seestraat bied die mees direkte waterweg tussen die [[Groot Australiese Baai]] en die [[Tasmansee]], en is ook die enigste maritieme roete na die ekonomies prominente Port Phillipbaai.

Die seestraat, wat 8 000 jaar gelede gevorm is deur stygende seevlakke aan die einde van die laaste gletsertydperk, is deur Europese koloniste vernoem na die Engelse ontdekkingsreisiger en geneesheer George Bass (1771–1803).

== Geografie ==
Die Bass-seestraat is ongeveer 250&amp;nbsp;km breed en 500&amp;nbsp;km lank, met 'n gemiddelde diepte van 60&amp;nbsp;m. Die breedste opening is ongeveer 350&amp;nbsp;km tussen Kaap Portland aan die noordoostelike punt van Tasmanië en Point Hicks op die Australiese vasteland. Bass Canyon, een van die grootste ondersese klowe ter wêreld, is aan die oostelike rand van die seestraat geleë.

{{Normdata}} 

[[Kategorie:Seestrate|Bass-seestraat]]
[[Kategorie:Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Geografie van Australië]]</text>
      <sha1>06pzz0sxikcan9iajm7pxq57brakkn0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921296</id>
      <parentid>2921295</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Oesjaar het bladsy [[Bass-seestraat]] na [[Seestraat van Bass]] geskuif: Outer was aan die slaap.</comment>
      <origin>2921295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1190" sha1="06pzz0sxikcan9iajm7pxq57brakkn0" xml:space="preserve">Die '''''Bass-seestraat''''' is 'n [[seestraat]] wat die eilandstaat [[Tasmanië]] van die [[Australië|Australiese vasteland]] skei (meer spesifiek die kus van [[Victoria (Australië)|Victoria]], met die uitsondering van die landgrens oor Boundaryeiland). Die seestraat bied die mees direkte waterweg tussen die [[Groot Australiese Baai]] en die [[Tasmansee]], en is ook die enigste maritieme roete na die ekonomies prominente Port Phillipbaai.

Die seestraat, wat 8 000 jaar gelede gevorm is deur stygende seevlakke aan die einde van die laaste gletsertydperk, is deur Europese koloniste vernoem na die Engelse ontdekkingsreisiger en geneesheer George Bass (1771–1803).

== Geografie ==
Die Bass-seestraat is ongeveer 250&amp;nbsp;km breed en 500&amp;nbsp;km lank, met 'n gemiddelde diepte van 60&amp;nbsp;m. Die breedste opening is ongeveer 350&amp;nbsp;km tussen Kaap Portland aan die noordoostelike punt van Tasmanië en Point Hicks op die Australiese vasteland. Bass Canyon, een van die grootste ondersese klowe ter wêreld, is aan die oostelike rand van die seestraat geleë.

{{Normdata}} 

[[Kategorie:Seestrate|Bass-seestraat]]
[[Kategorie:Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Geografie van Australië]]</text>
      <sha1>06pzz0sxikcan9iajm7pxq57brakkn0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921300</id>
      <parentid>2921296</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ai!</comment>
      <origin>2921300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1194" sha1="n3j4924w6zx96pswg1jglf5ji49ks91" xml:space="preserve">Die '''''Seestraat van Bass''''' is 'n [[seestraat]] wat die eilandstaat [[Tasmanië]] van die [[Australië|Australiese vasteland]] skei (meer spesifiek die kus van [[Victoria (Australië)|Victoria]], met die uitsondering van die landgrens oor Boundaryeiland). Die seestraat bied die mees direkte waterweg tussen die [[Groot Australiese Baai]] en die [[Tasmansee]], en is ook die enigste maritieme roete na die ekonomies prominente Port Phillipbaai.

Die seestraat, wat 8 000 jaar gelede gevorm is deur stygende seevlakke aan die einde van die laaste gletsertydperk, is deur Europese koloniste vernoem na die Engelse ontdekkingsreisiger en geneesheer George Bass (1771–1803).

== Geografie ==
Die Bass-seestraat is ongeveer 250&amp;nbsp;km breed en 500&amp;nbsp;km lank, met 'n gemiddelde diepte van 60&amp;nbsp;m. Die breedste opening is ongeveer 350&amp;nbsp;km tussen Kaap Portland aan die noordoostelike punt van Tasmanië en Point Hicks op die Australiese vasteland. Bass Canyon, een van die grootste ondersese klowe ter wêreld, is aan die oostelike rand van die seestraat geleë.

{{Normdata}} 

[[Kategorie:Seestrate|Bass-seestraat]]
[[Kategorie:Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Geografie van Australië]]</text>
      <sha1>n3j4924w6zx96pswg1jglf5ji49ks91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921301</id>
      <parentid>2921300</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:18:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geografie */ Verbeter</comment>
      <origin>2921301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1598" sha1="ed3u5a8kp5fmzb2o1ke7tc3qwi4y2s9" xml:space="preserve">Die '''''Seestraat van Bass''''' is 'n [[seestraat]] wat die eilandstaat [[Tasmanië]] van die [[Australië|Australiese vasteland]] skei (meer spesifiek die kus van [[Victoria (Australië)|Victoria]], met die uitsondering van die landgrens oor Boundaryeiland). Die seestraat bied die mees direkte waterweg tussen die [[Groot Australiese Baai]] en die [[Tasmansee]], en is ook die enigste maritieme roete na die ekonomies prominente Port Phillipbaai.

Die seestraat, wat 8 000 jaar gelede gevorm is deur stygende seevlakke aan die einde van die laaste gletsertydperk, is deur Europese koloniste vernoem na die Engelse ontdekkingsreisiger en geneesheer George Bass (1771–1803).

== Geografie ==
Die Bass-seestraat is ongeveer 250&amp;nbsp;km breed en 500&amp;nbsp;km lank, met 'n gemiddelde diepte van 60&amp;nbsp;m. Die breedste opening is ongeveer 350&amp;nbsp;km tussen Kaap Portland aan die noordoostelike punt van Tasmanië en Point Hicks op die Australiese vasteland. Bass Canyon, een van die grootste ondersese klowe ter wêreld, is aan die oostelike rand van die seestraat geleë.&lt;ref&gt;{{cite web| url = https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S002532270600301X| title = Marine geology of the Quaternary Bass Canyon system, southeast Australia: A cool-water carbonate system| author = J.K. Mitchell, G.R. Holdgate, M.W. Wallace, S.J. Gallagher|date = 9 February 2007| publisher = [[Science Direct]] | access-date= 13 December 2025}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Normdata}} 

[[Kategorie:Seestrate|Bass-seestraat]]
[[Kategorie:Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Geografie van Australië]]</text>
      <sha1>ed3u5a8kp5fmzb2o1ke7tc3qwi4y2s9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921385</id>
      <parentid>2921301</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Verwysings */ Verbeter</comment>
      <origin>2921385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1583" sha1="kqjysmtg7tnun9hy9vs94w7qw5tj65i" xml:space="preserve">Die '''''Seestraat van Bass''''' is 'n [[seestraat]] wat die eilandstaat [[Tasmanië]] van die [[Australië|Australiese vasteland]] skei (meer spesifiek die kus van [[Victoria (Australië)|Victoria]], met die uitsondering van die landgrens oor Boundaryeiland). Die seestraat bied die mees direkte waterweg tussen die [[Groot Australiese Baai]] en die [[Tasmansee]], en is ook die enigste maritieme roete na die ekonomies prominente Port Phillipbaai.

Die seestraat, wat 8 000 jaar gelede gevorm is deur stygende seevlakke aan die einde van die laaste gletsertydperk, is deur Europese koloniste vernoem na die Engelse ontdekkingsreisiger en geneesheer George Bass (1771–1803).

== Geografie ==
Die Bass-seestraat is ongeveer 250&amp;nbsp;km breed en 500&amp;nbsp;km lank, met 'n gemiddelde diepte van 60&amp;nbsp;m. Die breedste opening is ongeveer 350&amp;nbsp;km tussen Kaap Portland aan die noordoostelike punt van Tasmanië en Point Hicks op die Australiese vasteland. Bass Canyon, een van die grootste ondersese klowe ter wêreld, is aan die oostelike rand van die seestraat geleë.&lt;ref&gt;{{cite web| url = https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S002532270600301X| title = Marine geology of the Quaternary Bass Canyon system, southeast Australia: A cool-water carbonate system| author = J.K. Mitchell, G.R. Holdgate, M.W. Wallace, S.J. Gallagher|date = 9 February 2007| publisher = [[Science Direct]] | access-date= 13 December 2025}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Normdata}} 

[[Kategorie:Seestrate]]
[[Kategorie:Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Geografie van Australië]]</text>
      <sha1>kqjysmtg7tnun9hy9vs94w7qw5tj65i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921392</id>
      <parentid>2921385</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T07:53:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geografie */ Ai!</comment>
      <origin>2921392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1587" sha1="b3cvrdll3udf5u94wyyiesdq810ouer" xml:space="preserve">Die '''''Seestraat van Bass''''' is 'n [[seestraat]] wat die eilandstaat [[Tasmanië]] van die [[Australië|Australiese vasteland]] skei (meer spesifiek die kus van [[Victoria (Australië)|Victoria]], met die uitsondering van die landgrens oor Boundaryeiland). Die seestraat bied die mees direkte waterweg tussen die [[Groot Australiese Baai]] en die [[Tasmansee]], en is ook die enigste maritieme roete na die ekonomies prominente Port Phillipbaai.

Die seestraat, wat 8 000 jaar gelede gevorm is deur stygende seevlakke aan die einde van die laaste gletsertydperk, is deur Europese koloniste vernoem na die Engelse ontdekkingsreisiger en geneesheer George Bass (1771–1803).

== Geografie ==
Die Seestraat van Bass is ongeveer 250&amp;nbsp;km breed en 500&amp;nbsp;km lank, met 'n gemiddelde diepte van 60&amp;nbsp;m. Die breedste opening is ongeveer 350&amp;nbsp;km tussen Kaap Portland aan die noordoostelike punt van Tasmanië en Point Hicks op die Australiese vasteland. Bass Canyon, een van die grootste ondersese klowe ter wêreld, is aan die oostelike rand van die seestraat geleë.&lt;ref&gt;{{cite web| url = https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S002532270600301X| title = Marine geology of the Quaternary Bass Canyon system, southeast Australia: A cool-water carbonate system| author = J.K. Mitchell, G.R. Holdgate, M.W. Wallace, S.J. Gallagher|date = 9 February 2007| publisher = [[Science Direct]] | access-date= 13 December 2025}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Normdata}} 

[[Kategorie:Seestrate]]
[[Kategorie:Stille Oseaan]]
[[Kategorie:Geografie van Australië]]</text>
      <sha1>b3cvrdll3udf5u94wyyiesdq810ouer</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Seestraat van Bass</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464423</id>
    <revision>
      <id>2921287</id>
      <timestamp>2026-08-02T19:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921298</id>
      <parentid>2921287</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Oesjaar het bladsy [[Bespreking:Bass-seestraat]] na [[Bespreking:Seestraat van Bass]] geskuif: Outer was aan die slaap.</comment>
      <origin>2921287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bass-seestraat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464424</id>
    <redirect title="Seestraat van Bass" />
    <revision>
      <id>2921297</id>
      <timestamp>2026-08-02T19:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Oesjaar het bladsy [[Bass-seestraat]] na [[Seestraat van Bass]] geskuif: Outer was aan die slaap.</comment>
      <origin>2921297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="atyycbqf8e6fcyp5u56ot0rtgw30azd" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Seestraat van Bass]]</text>
      <sha1>atyycbqf8e6fcyp5u56ot0rtgw30azd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Bass-seestraat</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464425</id>
    <redirect title="Bespreking:Seestraat van Bass" />
    <revision>
      <id>2921299</id>
      <timestamp>2026-08-02T19:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Oesjaar het bladsy [[Bespreking:Bass-seestraat]] na [[Bespreking:Seestraat van Bass]] geskuif: Outer was aan die slaap.</comment>
      <origin>2921299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="i2yaud19kklbjz7fxim2cf1q5k6j1ah" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Bespreking:Seestraat van Bass]]</text>
      <sha1>i2yaud19kklbjz7fxim2cf1q5k6j1ah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Voorbladartikel week 32 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>464426</id>
    <revision>
      <id>2921312</id>
      <timestamp>2026-08-02T19:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>+ [[Katedraal van Petrus en Paulus]]</comment>
      <origin>2921312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2644" sha1="62zhkxyv0aanryfdhz911di9wfbdpl6" xml:space="preserve">{{Omraam|Peters Great boathouse Saint Peter and Paul Cathedral in Saint Petersburg.jpg|200px|links|Die Katedraal van Petrus en Paulus in Sint Petersburg.}}

Die '''[[Katedraal van Petrus en Paulus]]''' ([[Russies]]: Петропа́вловский собо́р; ''Petropawlofski sobor'') is ’n [[Russies-Ortodokse Kerk|Russies-Ortodokse]] katedraal in [[Sint Petersburg]], [[Rusland]]. Dit is in die [[Fort van Petrus en Paulus]] geleë en is die stad se eerste en oudste baken. Dit is tussen 1712 en 1733 op [[Zajatsji-eiland]] aan die [[Newarivier]] gebou. Beide die fort en die kerk is aanvanklik deur tsaar [[Pieter I van Rusland|Pieter die Grote]] laat bou en deur Domenico Trezzini ontwerp. Die katedraal se kloktoring is die hoogste Ortodokse toring in die wêreld.

Die katedraal is gewy aan die apostels [[Petrus]] en [[Paulus]], twee van die die stad se [[beskermheilige]]s. Die huidige gebou is die tweede op die terrein; die eerste kerk wat net ná die stad se stigting deur Pieter die Grote laat bou is, is in April 1704 ingewy. Die huidige gebou, die eerste steenkerk in Sint Petersburg, is deur Trezzini ontwerp en tussen 1712 en 1733 gebou. Die goue toring is 123 meter hoog en het ’n goue [[engel]] aan die spits wat ’n kruis vashou. Die engel is een van die belangrikste simbole van die stad. Die katedraal het ook ’n unieke ikonostase, of beeldewand.  Dit is gewoonlik ’n plat muur in Oosters-Ortodokse kerke met drie deure in, waaronder die sentrale Heilige Deur. In die Katedraal van Petrus en Paulus vorm die ikonostase egter ’n soort toring oor die heiligdom, of altaar.

Die katedraal is in 1919 gesluit en in 1924 in ’n museum omskep. Dit is steeds amptelik ’n museum, hoewel kerkdienste in 2000 hervat is. Feitlik al die Russiese [[tsaar]]s sedert Pieter die Grote is in die katedraal begrawe, ook [[Nikolaas II van Rusland|Nikolaas II]] en sy gesin wat in Julie 1998 hier herbegrawe is. Die enigste twee tsaars wat nie hier begrawe is nie, is [[Pieter II van Rusland|Pieter II]] en [[Iwan VI van Rusland|Iwan VI]]. Op 28 September 2006 is keiserin [[Prinses Dagmar van Denemarke|Maria Fjodorowna]], Nikolaas II se ma, ook in die katedraal herbegrawe om te voldoen aan haar wens om naas haar man, [[Aleksander III van Rusland|Alexander III]], begrawe te word. Sy is op 13 Oktober 1928 in bannelingskap in haar geboorteland, [[Denemarke]], oorlede. Die katedraal was die stad se katedraalkerk (setel van die biskop) tot met die bou van die [[Sint Isak-katedraal]] in 1859. Die huidige katedraalkerk is die Kazankatedraal aan [[Nefski-prospekt]].

: ''[[Katedraal van Petrus en Paulus|...lees verder]]''</text>
      <sha1>62zhkxyv0aanryfdhz911di9wfbdpl6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Voorbladbeeld week 32 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>464427</id>
    <revision>
      <id>2921313</id>
      <timestamp>2026-08-02T19:31:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>+ [[Lêer:Kruger National Park (ZA), Giraffe -- 2024 -- 0431.jpg]]</comment>
      <origin>2921313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="295" sha1="pj02h1od7x8ejk51iuod10226ze4btf" xml:space="preserve">'n [[Kameelperd]] (''Giraffa camelopardalis'') in die Nasionale [[Krugerwildtuin]], [[Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]].
{{Omraam|Kruger National Park (ZA), Giraffe -- 2024 -- 0431.jpg|400px|links|'n Kameelperd (''Giraffa camelopardalis'') in die Nasionale Krugerwildtuin, Mpumalanga, Suid-Afrika.}}</text>
      <sha1>pj02h1od7x8ejk51iuod10226ze4btf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bodh Gaya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464428</id>
    <revision>
      <id>2921318</id>
      <timestamp>2026-08-02T20:30:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe artikel</comment>
      <origin>2921318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5027" sha1="72j1c7pithu2exi4nabe6rix36jxwan" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Nedersetting
|amptelike_naam=Bodh Gaya
|ander_naam=
|inheemse_naam=बोधगया
|nedersetting_tipe=Stad
|bynaam=
|slagspreuk=
|translit_taal1=
|translit_taal1_tipe=
|translit_taal1_inligting=
|translit_taal2=
|translit_taal2_tipe=
|translit_taal2_inligting=
|beeld_stadsilhoeët=Mahabodhitemple.jpg
|beeldgrootte=260px
|beeldbyskrif=Die Mahabodhi-tempel in Bodh Gaya
|beeld_vlag=
|vlaggrootte=
|vlagskakel=
|beeld_seël=
|seëlskakel=
|seëlgrootte=
|beeld_skild=
|skildskakel=
|skildgrootte=
|beeld_leë_embleem=
|leë_embleemtipe=
|leë_embleemgrootte=
|leë_embleemskakel=
|beeld_kaart=
|kaartgrootte=200px
|kaartbyskrif=
|beeld_kaart1=
|kaartgrootte1=
|kaartbyskrif1=
|beeld_punt_kaart=
|puntkaartgrootte=
|puntkaartbyskrif=
|punt-x=
|punt-y=
|duimdrukkerkaart=Indië
|duimdrukkeretiketposisie=onderkant
|duimdrukkerkaartgrootte=250
|duimdrukkerkaartbyskrif=Ligging in Indië
|onderafdelingtipe=[[Land]]
|onderafdelingnaam={{vlag|Indië}}
|onderafdelingtipe1=[[Federale staatsvorm van Indië|Deelstaat]]
|onderafdelingtipe2=Distrik
|onderafdelingtipe3=
|onderafdelingtipe4=
|onderafdelingnaam1=[[Bihar]]
|onderafdelingnaam2=Gaya
|onderafdelingnaam3=
|onderafdelingnaam4=
|regeringvoetnotas=
|regeringstipe=
|leiertitel=
|leiernaam=
|leiertitel1=
|leiertitel2=
|leiertitel3=
|leiertitel4=
|leiernaam1=
|leiernaam2=
|leiernaam3=
|leiernaam4=
|stigtingstitel=
|stigtingsdatum=
|stigtingstitel2=
|stigtingsdatum2=
|stigtingstitel3=
|stigtingsdatum3=
|eenheidvoorkeur=
|oppervlakvoetnotas=
|oppervlakgroottes=
|oppervlak_totaal_km2=
|oppervlak_land_km2=
|oppervlak_water_km2=
|oppervlak_totaal_myl2=
|oppervlak_land_myl2=
|oppervlak_water_myl2=
|oppervlak_water_persent=
|oppervlak_stedelik_km2=20.2
|oppervlak_stedelik_myl2=7.8
|oppervlak_metro_km2=
|oppervlak_metro_myl2=
|oppervlak_leeg1_titel=
|oppervlak_leeg1_km2l=
|oppervlak_leeg1_myl2=
|oppervlak_leeg2_titel=
|oppervlak_leeg2_km2l=
|oppervlak_leeg2_myl2=
|hoogtevoetnotas=
|hoogte_m=
|hoogte_voet=
|koördinaattipe=
|koördinate   = {{Koördinate|24|41|42|N|84|59|33|O|aansig=inlyn,titel}}
|bevolking_soos_op=2018
|bevolkingnotas=
|bevolking_totaal=48&amp;nbsp;184
|bevolkingsdigtheid_km2=2385
|bevolkingsdigtheid_myl2=6177
|bevolking_metro=
|bevolkingsdigtheid_metro_km2=
|bevolkingsdigtheid_metro_myl2=
|bevolking_stedelik=
|bevolkingsdigtheid_stedelik_km2=
|bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2=
|bevolking_leeg1_titel=
|bevolking_leeg1=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2=
|bevolking_leeg2_titel=
|bevolking_leeg2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2=
|bevolkingnota=
|tydsone=IST
|utcafset=+5:30
|tydsone_DST=
|uctafset_DST=
|poskodetipe=Poskode
|poskode=824231
|skakelkode=
|leë_naam=
|leë_inligting=
|leë1_naam=
|leë1_inligting=
|leë2_naam=
|leë2_inligting=
|leë3_naam=
|leë3_inligting=
|voetnotas=
|webwerf=
}}

[[Lêer:Buddhist pilgrimage sites in India.svg|duimnael|links|Belangrike Boeddhistiese pelgrimsplekke in Indië, in rooi die vier plekke waarna die Boeddha self verwys het]]
'''Bodh Gaya''' ([[Hindi]]: बोधगया, ''Bodhgayā''; letterlik: &quot;plek van verligting&quot;, uit [[Sanskrit]] ''bodhi'', &quot;ontwaking&quot;, &quot;verligting&quot; en ''gaya'', &quot;huishouding&quot;, &quot;woonplek&quot;) is 'n stad in die [[Indië|Indiese]] [[Federale staatsvorm van Indië|deelstaat]] [[Bihar]] met 'n bevolking van 48&amp;nbsp;184 in 2018, sowat 96&amp;nbsp;km suid van [[Patna]]. Bodh Gaya is die plek waar [[Siddhartha Gautama]] onder die Bodhi-boom gaan sit en [[Verligting in Boeddhisme|verligting]] ontvang het, waarmee hy die [[Boeddha]] (die &quot;verligte&quot;) geword het. Die Boeddha het na Bodh Gaya as een van vier plekke verwys wat Boeddhiste tydens 'n [[pelgrimstog]] sal besoek, die ander is [[Lumbini]], sy geboorteplek; [[Sarnath]], waar hy begin preek het; en [[Kushinagar]], waar hy oorlede is. Gevolglik is Bodh Gaya 'n belangrike bedevaartsplek vir [[Boeddhisme|Boeddhiste]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Nandini Majumdar |title=Banaras: Walks through India’s Sacred City |edition=1 |publisher=Roli Books Pvt. Ltd |location=Nieu-Delhi |year=2014 |isbn=978-81-7436-916-1 |pages=158}}&lt;/ref&gt; Die Bodhi-boom bevind hom by die Mahabodhi-tempel. Volgens argeologiese opgrawings word die terrein sedert die [[Mauryaryk]] deur Boeddhiste gebruik.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Lars Fogelin |title=An Archaeological History of Indian Buddhism |date=2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780199948239 |page=195}}&lt;/ref&gt; Bodh Gaya se Boeddhistiese [[tempel]]kompleks is in 2002 deur [[Unesco]] as [[wêrelderfenisgebied]] gelys.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{en}} {{fr}} [http://whc.unesco.org/en/list/1056 Amptelike Unesco-bladsy]
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Bodh-Gaya|title=Bodh Gaya|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2 Augustus 2026}}

{{Indiësaadjie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Boeddhisme]]
[[Kategorie:Nedersettings in Bihar]]
[[Kategorie:Wêrelderfenisgebiede in Indië]]</text>
      <sha1>72j1c7pithu2exi4nabe6rix36jxwan</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Nedersettings in Bihar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>464429</id>
    <revision>
      <id>2921322</id>
      <timestamp>2026-08-02T20:30:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe kategorie</comment>
      <origin>2921322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="mzma4nhohfwltc5ubicmuaseavzo3pm" xml:space="preserve">{{Broodkrummels}}
{{CommonsKategorie|Populated places in Bihar|Nedersettings in Bihar}}

[[Kategorie:Bihar]]
[[Kategorie:Nedersettings in Indië]]</text>
      <sha1>mzma4nhohfwltc5ubicmuaseavzo3pm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Owidslider</title>
    <ns>10</ns>
    <id>464430</id>
    <revision>
      <id>2921325</id>
      <timestamp>2026-08-02T20:49:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Doc James</username>
        <id>24642</id>
      </contributor>
      <comment>added from https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Owidslider&amp;action=edit</comment>
      <origin>2921325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4975" sha1="2am0csbzoeleuxh3dx7ddrc6r5am25v" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:owidslider|image}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{doc|content=
{{see|Commons:Category:Interactive data graphics by Our World in Data}}

This template requires the [[mediawiki:Gadget-owidslider.js|owidslider gadget]]. The underlying code is being developed and maintained by [[Wiki Project Med Foundation]], a Wikimedia thematic organization.

It is used to generate an image with a play button. When you click the button, a popup with images in a slide viewer appears. It is suitable for looking at series of data such as heatmaps.

The &lt;code&gt;list&lt;/code&gt; parameter references a page with a fragment. These can be hosted locally or be pulled from Commons. E.g. Template:owidslider/outdoor air pollution, with the id &quot;world&quot; from the page [[Commons:Template:owidslider/outdoor air pollution]] as the list of images. All images should have the same size (aspect ratio). List should use {{tl|owidslidersrcs}} template.

==Example 1==
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; line&gt;
{{owidslider
|start   = 2021
|list    = Template:owidslider/indoor air pollution#gallery
|location = Commons
|caption = 
|title   = 
|language = en
|file    = [[File:Death-rate-by-source-from-indoor-air-pollution,World,2021 (cropped).svg|link=|thumb|none|upright=1.3|Death rate by source from indoor air pollution]]  
|startingView = World
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;
{{owidslider
|start   = 2021
|list    = Template:owidslider/indoor air pollution#gallery
|location = Commons
|caption = 
|title   = 
|language = en
|file    = [[File:Death-rate-by-source-from-indoor-air-pollution,World,2021 (cropped).svg|link=|thumb|none|upright=1.3|Death rate by source from indoor air pollution]] 
|startingView = World
}}

==Example 2==
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; line&gt;
{{owidslider
|start   = 2022
|list    = Template:OWID/meat supply per person#gallery
|location = commons
|caption = 
|title   = 
|file    = [[File:Meat-supply-per-person,World,1961.svg|link=|thumb|none|upright=1.3|An example with drop down menu for different regions, clickable countries, and highlighting with mouse over]]
|startingView = World
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;
{{owidslider
|start   = 2022
|list    = Template:OWID/meat supply per person#gallery
|location = commons
|caption = 
|title   = 
|file    = [[File:Meat-supply-per-person,World,1961.svg|link=|thumb|none|upright=1.3|An example with drop down menu for different regions, clickable countries, and highlighting with mouse over]]
|startingView = World
}}

==Template data==
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
		&quot;start&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;Which image to start on&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;1990&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;number&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;1&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;1&quot;,
			&quot;suggested&quot;: true
		},
		&quot;startingView&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;Which view (drop down menu item) to start on&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;World&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;suggested&quot;: true
		},
		&quot;width&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;Override image width from list page&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;number&quot;
		},
		&quot;height&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;Override height from list page&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;number&quot;
		},
		&quot;list&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Image list page&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;A page name and fragment to load the image list from. For example, if you put MyPage#myGallery, then it is assumed there is a &lt;gallery id=\&quot;myGallery\&quot;&gt;...&lt;/gallery&gt; on the page MyPage which is used as the list of images&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;MyPage#myGallery&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: true
		},
        &quot;location&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Location of image list page&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Where to get the template from (Commons or Local)&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;Commons&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;noregisterimages&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;Disable translcuding the list page. This will cause this page not to be listed on the what links here for the images used.&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;
		},
		&quot;caption&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;Caption to show in the pop-up below the image. Can include any wikitext.&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;content&quot;,
			&quot;suggested&quot;: true
		},
		&quot;title&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Popup title&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Title of popup. Can only be plain text. Wikitext not supported.&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;suggested&quot;: true
		},
		&quot;file&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;The wikitext to include the image shown on the page&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;[[File:Example.png|thumb|100px|caption text]]&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;content&quot;,
			&quot;required&quot;: true,
			&quot;suggested&quot;: true
		}
	},
	&quot;description&quot;: &quot;Show an image with a play button that pops up a dialog with a year slider&quot;,
	&quot;format&quot;: &quot;block&quot;
}
&lt;/templatedata&gt;

==See also==
* [[MediaWiki:Gadget-owidslider.js]]
*[[MediaWiki:Gadget-owidslider.css]]
* [[Module:owidslider]]
*{{tl|Owidslidersrcs}}
*[[Commons:Commons:List of interactive graphs|List of uploaded graphs on Commons]]
*[https://grafana.wikimedia.org/d/IlK0cZbSk/gadget-stats?orgId=1&amp;from=now-7d&amp;to=now&amp;timezone=utc&amp;var-gadget=OWIDSlider&amp;var-metric=mediawiki_gadget_OWIDSlider_wiki_total&amp;refresh=1m OWIDSlider statistics]
*[[Special:WhatLinksHere/Template:Owidslider]] - links and transclusions.
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2am0csbzoeleuxh3dx7ddrc6r5am25v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Owidslider</title>
    <ns>828</ns>
    <id>464431</id>
    <revision>
      <id>2921326</id>
      <timestamp>2026-08-02T20:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Doc James</username>
        <id>24642</id>
      </contributor>
      <comment>from https://mdwiki.org/w/index.php?title=Module:Owidslider&amp;action=edit</comment>
      <origin>2921326</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="10343" sha1="raqfr8d3nqsy87gdwg1lcvc9thmfu7m" xml:space="preserve">local p = {}
local COUNTRIES_GALLERY_NAME = &quot;AllCountries&quot;
local REGIONS_GALLERY_NAME = &quot;RegionsCharts&quot;
local hasWikidataLabel, wd = pcall(require, 'Module:Wikidata label')
if not hasWikidataLabel then
	wd = nil
end

local function translateGalleryName( galleryName, translations )
	if wd ~= nil and translations[galleryName] ~= nil and type( wd._getLabel ) == 'function' then
		local ok, translatedName = pcall(
			wd._getLabel,
			translations[galleryName],
			nil,
			'no',
			'ucfirst'
		)

		if ok and translatedName ~= nil and translatedName ~= '' then
			return translatedName
		end
	end

	return galleryName
end

local function copyTable( source )
	local result = {}
	for key, value in pairs( source ) do
		result[key] = value
	end
	return result
end

function p.image( frame )
	math.randomseed(tonumber(mw.getContentLanguage():formatDate( &quot;U&quot; ))*10000 + os.clock()*10000)
	local args = frame:getParent().args
	local popupConfig = {}
	local caption = ''
	popupConfig.loop = args.loop == &quot;yes&quot;
	if tonumber( args.start ) then
		popupConfig.start = tonumber( args.start )
	else
		popupConfig.start = 1
	end
	if args.startingView then
		popupConfig.startingView = tostring( args.startingView )
	end
	if args.language then
		popupConfig.language = tostring( args.language )
	end
	if args.location then
		popupConfig.location = tostring( args.location )
	end
	if tonumber( args.width ) then
		popupConfig.width = tonumber( args.width )
	end
	if tonumber( args.height ) then
		popupConfig.height = tonumber( args.height )
	end
	popupConfig.list = args.list
	popupConfig.file = args.file
	if args['noregisterimages'] == &quot;false&quot; then
	    -- Only register dependency if location is not Commons
		local location = args.location and string.lower(args.location) or &quot;&quot;
	    if location ~= &quot;commons&quot; and location ~= &quot;&quot; then
	        -- Register this as a dependency so that this page shows up as using all the images on the list page
	        frame:expandTemplate{ title = ':' .. args.list }
	    end
	end
	-- If we don't want to transclude for performance, maybe we could at least link
	-- however links need to actually be output on the page to register them.
	
	if args.caption then
		popupConfig.caption = &quot;OWIDSlider-caption-&quot; .. math.random()
		caption = tostring( mw.html.create( 'div' )
			:attr( 'id', popupConfig.caption )
			:attr( 'style', 'display: none' )
			:wikitext( args.caption )
			:done() )
	end
	if args.title then
		popupConfig.title = args.title
	end

	return tostring( mw.html.create( 'div' )
		:attr( 'class', 'OWIDSlider' )
		:attr( 'data-owidslider-config', mw.text.jsonEncode( { popupConfig } ) )
		:wikitext( args.file ) )
		.. caption .. '[[Category:Pages using gadget owidslider]]'

end

local function srcGallery( frame, galleryName, gallerySrc, baseGalleryArgs )
	local galleryArgs = copyTable( baseGalleryArgs )
	local id = mw.uri.anchorEncode( &quot;gallery-&quot; .. galleryName )
	galleryArgs.id = id
	local optionsArray = {}
	local galleryContents = ''
	for row in mw.text.gsplit( gallerySrc, &quot;\n&quot;, true ) do
		local galleryRow = ''
		local year = false
		local country = false
		local region = false
		for part in mw.text.gsplit( row, &quot;!&quot;, true ) do
			local equalSplit = mw.text.split( part, '=', true )
			if #equalSplit &lt;= 1 then
				galleryRow = galleryRow .. part .. '|'
			else
				if equalSplit[1] == 'year' then
					year = tonumber(equalSplit[2])
				elseif equalSplit[1] == &quot;country&quot; then
					country = equalSplit[2]
				elseif equalSplit[1] == &quot;region&quot; then
					region = equalSplit[2]
				else
					galleryRow = galleryRow .. part .. '|'
				end

			end
		end
		if string.sub( galleryRow, -1 ) == '|' then
			galleryRow = string.sub( galleryRow, 1, -2 )
		end
		galleryContents = galleryContents .. galleryRow .. &quot;\n&quot;
		
		if galleryName == COUNTRIES_GALLERY_NAME then
			optionsArray[#optionsArray+1] = country
		elseif galleryName == REGIONS_GALLERY_NAME then
			optionsArray[#optionsArray+1] = region
		else
			optionsArray[#optionsArray+1] = year
		end
	end
	if galleryName == COUNTRIES_GALLERY_NAME then
		galleryArgs['data-owidslider-country'] = mw.text.jsonEncode( optionsArray )
	elseif galleryName == REGIONS_GALLERY_NAME then
		galleryArgs['data-owidslider-regionscharts'] = mw.text.jsonEncode( optionsArray )
	else
		galleryArgs['data-owidslider-year'] = mw.text.jsonEncode( optionsArray )	
	end
	galleryArgs['data-owidslider-name'] = galleryName

	return &quot;\n==&quot; .. (galleryName ~= &quot;&quot; and galleryName or &quot;Gallery&quot;) .. &quot;==\n&quot; .. frame:extensionTag( 'gallery', galleryContents, galleryArgs )
end

function p.srcs( frame )
	local args = frame:getParent().args
	local galleryArgs = {}
	local galleryAttr = { &quot;mode&quot;, &quot;widths&quot;, &quot;heights&quot;, &quot;perrow&quot;, &quot;caption&quot;, &quot;showfilename&quot;, &quot;showthumbnail&quot;, &quot;title&quot;, &quot;class&quot;, &quot;lang&quot;, &quot;dir&quot; }
	for i, j in ipairs( galleryAttr ) do
		galleryArgs[j] = args[j]
	end
	local subItems = {}
	local subItemsSorted = {}
	local output = ''
	local translations = {
		Africa = &quot;Q15&quot;,
		Antarctica = &quot;Q51&quot;,
		Asia = &quot;Q48&quot;,
		Europe = &quot;Q46&quot;,
		[&quot;North America&quot;] = &quot;Q49&quot;,
		Oceania = &quot;Q55643&quot;,
		[&quot;South America&quot;] = &quot;Q18&quot;,
		World = &quot;Q16502&quot;  -- Bit iffy, maybe should be Q2 instead.
	}

	-- Make World gallery show up first.
	local galleries = {}
    for argName in pairs( args ) do
		if string.sub( argName, 0, 7 ) == &quot;gallery&quot; then
			table.insert( galleries, argName )
		end
	end
	table.sort( galleries, function ( x, y )
		if x == 'gallery-World' then return true end
		if y == 'gallery-World' then return false end
		if x == 'gallery-' .. REGIONS_GALLERY_NAME then return false end
		if y == 'gallery-' .. REGIONS_GALLERY_NAME then return true end
		if x == 'gallery-' .. COUNTRIES_GALLERY_NAME then return false end
		if y == 'gallery-' .. COUNTRIES_GALLERY_NAME then return true end
		return x &lt; y
	end )

	for _, argName in ipairs( galleries ) do
		local argValue = args[argName]
		if string.sub( argName, 0, 7 ) == &quot;gallery&quot; then
			local rawGalleryName = string.sub( argName, 9 )
			local galleryName = translateGalleryName( rawGalleryName, translations )
			subItems[galleryName] = mw.uri.anchorEncode( &quot;gallery-&quot; .. galleryName )
			table.insert( subItemsSorted, galleryName )
			local srcGalleryOutput = srcGallery( frame, galleryName, argValue, galleryArgs )
			output = output .. srcGalleryOutput
		end
	end
	return mw.html.create( 'div' )
		:attr( 'class', 'owidsrclist' )
		:attr( 'id', args.id )
		:attr( 'data-owid-subids', mw.text.jsonEncode( subItems ) )
		:attr( 'data-owid-subids-sorted', mw.text.jsonEncode( subItemsSorted ))
		:wikitext( output )
end

function p.gallery( frame )
	-- Seems like math.random is always seeded with 0 :(
	math.randomseed(tonumber(mw.getContentLanguage():formatDate( &quot;U&quot; ))*10000 + os.clock()*10000)
	local args = frame:getParent().args
	local reuseImageCaption = args.reuse_image_caption ~= nil
	local title = args[&quot;popup-title&quot;]
	local captionId = nil
	local captionText = ''
	local galleryContents = ''
	local optionsArray = {}
	local galleryArgs = {}

	local galleryAttr = { &quot;mode&quot;, &quot;widths&quot;, &quot;heights&quot;, &quot;perrow&quot;, &quot;caption&quot;, &quot;showfilename&quot;, &quot;showthumbnail&quot;, &quot;id&quot;, &quot;title&quot;, &quot;class&quot;, &quot;lang&quot;, &quot;dir&quot; }
	for i, j in ipairs( galleryAttr ) do
		galleryArgs[j] = args[j]
	end

	if args['popup-caption'] then
		captionId = 'OWIDSlider-caption-' .. math.random()
		captionText = tostring(
			mw.html.create( 'div' )
				:attr( 'style', 'display:none' )
				:attr( 'id', captionId )
				:wikitext( args['popup-caption'] )
		)
	end

	for row in mw.text.gsplit( args.gallery, &quot;\n&quot;, true ) do
		local galleryRow = ''
		local popupOptions = { title = title, caption = captionId }
		for part in mw.text.gsplit( row, &quot;!&quot;, true ) do
			local equalSplit = mw.text.split( part, '=', true )
			if #equalSplit &lt;= 1 then
				-- be sure this really is a caption.
				if galleryRow ~= '' and
					reuseImageCaption and
					#part &gt; 8 and
					string.find( part, &quot; &quot;, 1, true )
				then
					local captionId = 'OWIDSlider-caption-' .. math.random()
					local wrappedPart = tostring( mw.html.create( 'span' )
						:attr( 'id', captionId )
						:wikitext( part )
					)
					popupOptions.caption = captionId
					galleryRow = galleryRow .. wrappedPart .. '|'
				else
					galleryRow = galleryRow .. part .. '|'
				end
			else
				if equalSplit[1] == 'popup-width' then
					popupOptions.width = tonumber(equalSplit[2])
				elseif equalSplit[1] == 'popup-height' then
					popupOptions.height = tonumber(equalSplit[2])
				elseif equalSplit[1] == 'popup-loop' then
					popupOptions.loop = equalSplit[2] ~= ''
				elseif equalSplit[1] == 'popup-start' then
					popupOptions.start = tonumber(equalSplit[2])
				elseif equalSplit[1] == 'popup-startingView' then
					popupOptions.startingView = tonumber(equalSplit[2])
				elseif equalSplit[1] == 'popup-caption' then
					local captionIdForImg = 'OWIDSlider-caption-' .. math.random()
					captionText = captionText .. tostring( mw.html.create( 'div' )
						:attr( 'id', captionIdForImg )
						:css( 'display', 'none' )
						:wikitext( table.concat( equalSplit, '=', 2 ) )
					)
					popupOptions.caption = captionIdForImg
				elseif equalSplit[1] == 'popup-title' then
					popupOptions.title = table.concat( equalSplit, '=', 2 )
				elseif equalSplit[1] == 'popup-list' then
					popupOptions.list = table.concat( equalSplit, '=', 2 )
					if args['noregisterimages'] == nil then
					    -- Only register dependency if location is not Commons
						local location = args.location and string.lower(args.location) or &quot;&quot;
					    if location ~= &quot;commons&quot; and location ~= &quot;&quot; then
					        -- Register this as a dependency so that this page shows up as using all the images on the list page
					        frame:expandTemplate{ title = ':' .. table.concat( equalSplit, '=', 2 ) }
					    end
					end
				else
					galleryRow = galleryRow .. part .. '|'
				end

			end
		end
		if string.sub( galleryRow, -1 ) == '|' then
			galleryRow = string.sub( galleryRow, 1, -2 )
		end
		galleryContents = galleryContents .. galleryRow .. &quot;\n&quot;
		optionsArray[#optionsArray+1] = popupOptions
	end
	return tostring( mw.html.create( 'div' )
		:attr( 'class', 'OWIDSlider' )
		:attr( 'data-owidslider-config', mw.text.jsonEncode( optionsArray ) )
		:wikitext( frame:extensionTag( 'gallery', galleryContents, galleryArgs ) )
		) .. captionText .. '[[Category:Pages using gadget owidslider]]'
end


return p</text>
      <sha1>raqfr8d3nqsy87gdwg1lcvc9thmfu7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kushinagar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464432</id>
    <revision>
      <id>2921330</id>
      <timestamp>2026-08-02T21:00:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe artikel</comment>
      <origin>2921330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4303" sha1="op3nwncr8kli2sbebm2o3evscfineyz" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Nedersetting
|amptelike_naam=Kushinagar
|ander_naam=
|inheemse_naam=कुशीनगर
|nedersetting_tipe=Stad
|bynaam=
|slagspreuk=
|translit_taal1=
|translit_taal1_tipe=
|translit_taal1_inligting=
|translit_taal2=
|translit_taal2_tipe=
|translit_taal2_inligting=
|beeld_stadsilhoeët=Kusinara.jpg
|beeldgrootte=260px
|beeldbyskrif=Parinirvana-tempel en [[stoepa]] in Kushinagar
|beeld_vlag=
|vlaggrootte=
|vlagskakel=
|beeld_seël=
|seëlskakel=
|seëlgrootte=
|beeld_skild=
|skildskakel=
|skildgrootte=
|beeld_leë_embleem=
|leë_embleemtipe=
|leë_embleemgrootte=
|leë_embleemskakel=
|beeld_kaart=
|kaartgrootte=200px
|kaartbyskrif=
|beeld_kaart1=
|kaartgrootte1=
|kaartbyskrif1=
|beeld_punt_kaart=
|puntkaartgrootte=
|puntkaartbyskrif=
|punt-x=
|punt-y=
|duimdrukkerkaart=Indië
|duimdrukkeretiketposisie=onderkant
|duimdrukkerkaartgrootte=250
|duimdrukkerkaartbyskrif=Ligging in Indië
|onderafdelingtipe=[[Land]]
|onderafdelingnaam={{vlag|Indië}}
|onderafdelingtipe1=[[Federale staatsvorm van Indië|Deelstaat]]
|onderafdelingtipe2=Distrik
|onderafdelingtipe3=
|onderafdelingtipe4=
|onderafdelingnaam1=[[Uttar Pradesh]]
|onderafdelingnaam2=Kushinagar
|onderafdelingnaam3=
|onderafdelingnaam4=
|regeringvoetnotas=
|regeringstipe=
|leiertitel=
|leiernaam=
|leiertitel1=
|leiertitel2=
|leiertitel3=
|leiertitel4=
|leiernaam1=
|leiernaam2=
|leiernaam3=
|leiernaam4=
|stigtingstitel=
|stigtingsdatum=
|stigtingstitel2=
|stigtingsdatum2=
|stigtingstitel3=
|stigtingsdatum3=
|eenheidvoorkeur=
|oppervlakvoetnotas=
|oppervlakgroottes=
|oppervlak_totaal_km2=
|oppervlak_land_km2=
|oppervlak_water_km2=
|oppervlak_totaal_myl2=
|oppervlak_land_myl2=
|oppervlak_water_myl2=
|oppervlak_water_persent=
|oppervlak_stedelik_km2=
|oppervlak_stedelik_myl2=
|oppervlak_metro_km2=
|oppervlak_metro_myl2=
|oppervlak_leeg1_titel=
|oppervlak_leeg1_km2l=
|oppervlak_leeg1_myl2=
|oppervlak_leeg2_titel=
|oppervlak_leeg2_km2l=
|oppervlak_leeg2_myl2=
|hoogtevoetnotas=
|hoogte_m=
|hoogte_voet=
|koördinaattipe=
|koördinate   = {{Koördinate|26|44|27|N|83|53|17|O|aansig=inlyn,titel}}
|bevolking_soos_op=2011
|bevolkingnotas=
|bevolking_totaal=274&amp;nbsp;403
|bevolkingsdigtheid_km2=
|bevolkingsdigtheid_myl2=
|bevolking_metro=
|bevolkingsdigtheid_metro_km2=
|bevolkingsdigtheid_metro_myl2=
|bevolking_stedelik=
|bevolkingsdigtheid_stedelik_km2=
|bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2=
|bevolking_leeg1_titel=
|bevolking_leeg1=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2=
|bevolking_leeg2_titel=
|bevolking_leeg2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_km2=
|bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2=
|bevolkingnota=
|tydsone=IST
|utcafset=+5:30
|tydsone_DST=
|uctafset_DST=
|poskodetipe=Poskode
|poskode=274403
|skakelkode=
|leë_naam=
|leë_inligting=
|leë1_naam=
|leë1_inligting=
|leë2_naam=
|leë2_inligting=
|leë3_naam=
|leë3_inligting=
|voetnotas=
|webwerf=[https://kushinagar.nic.in/ ''kushinagar.nic.in'']
}}

[[Lêer:Buddhist pilgrimage sites in India.svg|duimnael|links|Belangrike Boeddhistiese pelgrimsplekke in Indië, in rooi die vier plekke waarna die Boeddha self verwys het]]
'''Kushinagar''' ([[Hindi]]: कुशीनगर, ''Kuśīnagar'') is 'n stad in die [[Indië|Indiese]] [[Federale staatsvorm van Indië|deelstaat]] [[Uttar Pradesh]] met 'n bevolking van 274&amp;nbsp;403 in 2011, net suid van die grens tot [[Nepal]]. Kushinagar is die plek waar die [[Siddhartha Gautama|Boeddha]] [[Nirwana|Parinirwana]] bereik het (d.w.s. oorlede is). Die Boeddha het na Kushinagar as een van vier plekke verwys wat Boeddhiste tydens 'n [[pelgrimstog]] sal besoek, die ander is [[Lumbini]], sy geboorteplek; [[Bodh Gaya]], waar hy [[Verligting in Boeddhisme|verligting]] ontvang het; en [[Sarnath]], waar hy begin preek het. Gevolglik is Kushinagar 'n belangrike bedevaartsplek vir [[Boeddhisme|Boeddhiste]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Nandini Majumdar |title=Banaras: Walks through India’s Sacred City |edition=1 |publisher=Roli Books Pvt. Ltd |location=Nieu-Delhi |year=2014 |isbn=978-81-7436-916-1 |pages=158}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{en}} {{hi}} [https://kushinagar.nic.in/ Amptelike webwerf]

{{Indiësaadjie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Boeddhisme]]
[[Kategorie:Nedersettings in Uttar Pradesh]]</text>
      <sha1>op3nwncr8kli2sbebm2o3evscfineyz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipediabespreking:Wikipediane</title>
    <ns>5</ns>
    <id>464433</id>
    <revision>
      <id>2921378</id>
      <timestamp>2026-08-03T07:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriebespreking:Hidrofiet</title>
    <ns>15</ns>
    <id>464434</id>
    <revision>
      <id>2921382</id>
      <timestamp>2026-08-03T07:22:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruiker:DavidsKenan</title>
    <ns>2</ns>
    <id>464435</id>
    <revision>
      <id>2921397</id>
      <timestamp>2026-08-03T08:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Welkom.</comment>
      <origin>2921397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="jddevdup2onp9o2ojsehfkkqk1lyern" xml:space="preserve">{{Nuwe gebruikersbladsy}}</text>
      <sha1>jddevdup2onp9o2ojsehfkkqk1lyern</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruikerbespreking:DavidsKenan</title>
    <ns>3</ns>
    <id>464436</id>
    <revision>
      <id>2921398</id>
      <timestamp>2026-08-03T08:32:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2921398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="2t2gv6f0u9bagqtwj4o9hf1eiy39exp" xml:space="preserve">{{Welkom}}</text>
      <sha1>2t2gv6f0u9bagqtwj4o9hf1eiy39exp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjokoladebruin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464437</id>
    <redirect title="Sjokolade (kleur)" />
    <revision>
      <id>2921406</id>
      <timestamp>2026-08-03T08:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>Stuur aan na [[Sjokolade (kleur)]]</comment>
      <origin>2921406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="ibmxkrjs96l6wvs67au6e7qybabetps" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Sjokolade (kleur)]]</text>
      <sha1>ibmxkrjs96l6wvs67au6e7qybabetps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1976 Verenigde State Wes Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464438</id>
    <revision>
      <id>2921467</id>
      <timestamp>2026-08-03T11:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>nuwe artikel!</comment>
      <origin>2921467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2972" sha1="hjvvyc64vpsoghge05e7dyk21ya2lkx" xml:space="preserve">Die '''[[1976 Formule Een-seisoen|1976]] Verenigde State Wes Grand Prix''' is op 28 Maart 1976 in [[Long Beach]] gehou. Dit was die derde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 2
| {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 80
| 1:53:18.471
| 1
| '''9'''
|-
! 2
| 1
| {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 80
| + 42.414 s
| 4
| '''6'''
|-
! 3
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 49.972 s
| 2
| '''4'''
|-
! 4
| 26
| {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]'''
| '''[[Ligier]]-Matra'''
| 80
| + 1:12.828
| 12
| '''3'''
|-
! 5
| 12
| {{DE-VLAG}} '''[[Jochen Mass]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 1:22.292
| 14
| '''2'''
|-
! 6
| 30
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 79
| + 1 Ronde
| 16
| '''1'''
|-
! 7
| 17
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| + 1 Ronde
| 7
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 22
| {{NZ-VLAG}} [[Chris Amon]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 78
| + 2 Rondes
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 8
| {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 77
| + 3 Rondes
| 13
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 10
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 77
| + 3 Rondes
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NC
| 19
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 70
| + 10 Rondes
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NC
| 28
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| + 11 Rondes
| 9
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 34
| Suspensie
| 11
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 32
| Aandrywing
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 27
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Parnelli]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 15
| Waterlek
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 11
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 3
| Ongeluk
| 3
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 34
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 2
| Ongeluk
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Ongeluk
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 7
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 0
| Ongeluk
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Suspensie
| 8
| &amp;nbsp;
|-
|}</text>
      <sha1>hjvvyc64vpsoghge05e7dyk21ya2lkx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921475</id>
      <parentid>2921467</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:35:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2921475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3064" sha1="4yhtq3xf5mts5z5p9whav2ko35zx9py" xml:space="preserve">Die '''[[1976 Formule Een-seisoen|1976]] Verenigde State Wes Grand Prix''' is op 28 Maart 1976 in [[Long Beach]] gehou. Dit was die derde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 2
| {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 80
| 1:53:18.471
| 1
| '''9'''
|-
! 2
| 1
| {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 80
| + 42.414 s
| 4
| '''6'''
|-
! 3
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 49.972 s
| 2
| '''4'''
|-
! 4
| 26
| {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]'''
| '''[[Ligier]]-Matra'''
| 80
| + 1:12.828
| 12
| '''3'''
|-
! 5
| 12
| {{DE-VLAG}} '''[[Jochen Mass]]'''
| '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 1:22.292
| 14
| '''2'''
|-
! 6
| 30
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 79
| + 1 Ronde
| 16
| '''1'''
|-
! 7
| 17
| {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| + 1 Ronde
| 7
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 22
| {{NZ-VLAG}} [[Chris Amon]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 78
| + 2 Rondes
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 8
| {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 77
| + 3 Rondes
| 13
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 10
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 77
| + 3 Rondes
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NC
| 19
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 70
| + 10 Rondes
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NC
| 28
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 69
| + 11 Rondes
| 9
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 34
| Suspensie
| 11
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 32
| Aandrywing
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 27
| {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]]
| [[Parnelli]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 15
| Waterlek
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 11
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 3
| Ongeluk
| 3
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 34
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 2
| Ongeluk
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Ongeluk
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 7
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 0
| Ongeluk
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Suspensie
| 8
| &amp;nbsp;
|-
|}

{{F1GP 1970–1979}}

[[Kategorie:Verenigde State Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1976]]</text>
      <sha1>4yhtq3xf5mts5z5p9whav2ko35zx9py</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1977 Verenigde State Wes Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464439</id>
    <revision>
      <id>2921495</id>
      <timestamp>2026-08-03T11:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>Hier gaan ons alweer!</comment>
      <origin>2921495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2569" sha1="ljhgrig7mijen89dp02jad533f9h3iz" xml:space="preserve">Die '''[[1977 Formule Een-seisoen|1977]] Verenigde State Wes Grand Prix''' is op 3 April 1977 in [[Long Beach]] gehou. Dit was die vierde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 5
| {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| 1:51:35.470
| 2
| '''9'''
|-
! 2
| 11
| {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 80
| 0.773 s
| 1
| '''6'''
|-
! 3
| 20
| [[Bestand:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]'''
| '''[[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 4.857 s
| 3
| '''4'''
|-
! 4
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 1:14.487
| 12
| '''3'''
|-
! 5
| 28
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 1:20.908
| 7
| '''2'''
|-
! 6
| 34
| {{FR-VLAG}} '''[[Jean-Pierre Jarier]]'''
| '''[[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 79
| + 1 Ronde
| 9
| '''1'''
|-
! 7
| 1
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| + 1 Ronde
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| + 1 Ronde
| 16
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]
| 78
| Elektriese probleem
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 10
| {{GB-VLAG}} [[Brian Henton]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 77
| + 3 Rondes
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 18
| {{AT-VLAG}} [[Hans Binder]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 77
| + 3 Rondes
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 62
| Brandstofstelsel
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 22
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 57
| Ratkas
| 13
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 53
| Remme
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 17
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 40
| Ratkas
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 2
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 39
| Hantering
| 15
| &amp;nbsp;
|-
|}

[[Kategorie:Verenigde State Grand Prix]]
{{F1GP 1970–1979}}</text>
      <sha1>ljhgrig7mijen89dp02jad533f9h3iz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921496</id>
      <parentid>2921495</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:52:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Renuitslag */</comment>
      <origin>2921496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3342" sha1="crard236x7rut2nr6yvghrz9gnywnj7" xml:space="preserve">Die '''[[1977 Formule Een-seisoen|1977]] Verenigde State Wes Grand Prix''' is op 3 April 1977 in [[Long Beach]] gehou. Dit was die vierde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 5
| {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| 1:51:35.470
| 2
| '''9'''
|-
! 2
| 11
| {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 80
| 0.773 s
| 1
| '''6'''
|-
! 3
| 20
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]'''
| '''[[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 4.857 s
| 3
| '''4'''
|-
! 4
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 1:14.487
| 12
| '''3'''
|-
! 5
| 28
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 1:20.908
| 7
| '''2'''
|-
! 6
| 34
| {{FR-VLAG}} '''[[Jean-Pierre Jarier]]'''
| '''[[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 79
| + 1 Ronde
| 9
| '''1'''
|-
! 7
| 1
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| + 1 Ronde
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| + 1 Ronde
| 16
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]
| 78
| Elektriese probleem
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 10
| {{GB-VLAG}} [[Brian Henton]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 77
| + 3 Rondes
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 18
| {{AT-VLAG}} [[Hans Binder]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 77
| + 3 Rondes
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 62
| Brandstofstelsel
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 22
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 57
| Ratkas
| 13
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 53
| Remme
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 17
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 40
| Ratkas
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 2
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 39
| Hantering
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! DQ
| 7
| {{GB-VLAG}} [[John Marshall Watson|John Watson]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 33
| &amp;nbsp;
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{IT-VLAG}} [[Renzo Zorzi]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 27
| Ratkas
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{BR-VLAG}} [[Alex Ribeiro]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 15
| Ratkas
| 22
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 12
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 5
| Ongeluk
| 4
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 30
| {{US-VLAG}} [[Brett Lunger]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 4
| Ongeluk
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 19
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Ongeluk
| 11
| &amp;nbsp;
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Verenigde State Grand Prix]]</text>
      <sha1>crard236x7rut2nr6yvghrz9gnywnj7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2921497</id>
      <parentid>2921496</parentid>
      <timestamp>2026-08-03T11:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Renuitslag */ ai</comment>
      <origin>2921497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3321" sha1="hhlxwwc3a0rpb0ajv2sp0k46nz6gscv" xml:space="preserve">Die '''[[1977 Formule Een-seisoen|1977]] Verenigde State Wes Grand Prix''' is op 3 April 1977 in [[Long Beach]] gehou. Dit was die vierde wedren van die seisoen.

== Renuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Plek
! Nr.
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Rede
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 5
| {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]'''
| '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| 1:51:35.470
| 2
| '''9'''
|-
! 2
| 11
| {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]'''
| '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
| 80
| 0.773 s
| 1
| '''6'''
|-
! 3
| 20
| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]'''
| '''[[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 4.857 s
| 3
| '''4'''
|-
! 4
| 4
| {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]'''
| '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 1:14.487
| 12
| '''3'''
|-
! 5
| 28
| {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]'''
| '''[[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 80
| + 1:20.908
| 7
| '''2'''
|-
! 6
| 34
| {{FR-VLAG}} '''[[Jean-Pierre Jarier]]'''
| '''[[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]'''
| 79
| + 1 Ronde
| 9
| '''1'''
|-
! 7
| 1
| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| + 1 Ronde
| 8
| &amp;nbsp;
|-
! 8
| 6
| {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]]
| [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 79
| + 1 Ronde
| 16
| &amp;nbsp;
|-
! 9
| 26
| {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]]
| [[Ligier]]-[[Matra (automerk)|Matra]]
| 78
| Elektriese probleem
| 5
| &amp;nbsp;
|-
! 10
| 10
| {{GB-VLAG}} [[Brian Henton]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 77
| + 3 Rondes
| 18
| &amp;nbsp;
|-
! 11
| 18
| {{AT-VLAG}} [[Hans Binder]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 77
| + 3 Rondes
| 19
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 3
| {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]]
| [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 62
| Brandstofstelsel
| 10
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 22
| {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]]
| [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 57
| Ratkas
| 13
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 8
| {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 53
| Remme
| 17
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 17
| {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 40
| Ratkas
| 14
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 2
| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]]
| [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 39
| Hantering
| 15
| &amp;nbsp;
|-
! DQ
| 7
| {{GB-VLAG}} [[John Watson]]
| [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]
| 33
| &amp;nbsp;
| 6
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 16
| {{IT-VLAG}} [[Renzo Zorzi]]
| [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 27
| Ratkas
| 20
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 9
| {{BR-VLAG}} [[Alex Ribeiro]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 15
| Ratkas
| 22
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 12
| {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| 5
| Ongeluk
| 4
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 30
| {{US-VLAG}} [[Brett Lunger]]
| [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 4
| Ongeluk
| 21
| &amp;nbsp;
|-
! NF
| 19
| {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]]
| [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
| 0
| Ongeluk
| 11
| &amp;nbsp;
|}

{{F1GP 1970–1979}}
[[Kategorie:Verenigde State Grand Prix]]</text>
      <sha1>hhlxwwc3a0rpb0ajv2sp0k46nz6gscv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>